Τον περασμένο Σεπτέμβριο όλα έδειχναν ότι των γαλλικών εκλογών θα προηγείτο ένας παθιασμένος διάλογος γύρω από την εθνική ταυτότητα και το μεταναστευτικό.
Η απόφαση του γαλλικού ΕΣΡ να προσμετρά τον τηλεοπτικό χρόνο ομιλίας του δημοσιογράφου Ερίκ Ζεμμούρ, σχολιαστή στην καθημερινή εκπομπή «Face à l’Info», ωσάν να επρόκειτο για πολιτικό πρόσωπο, τον εξανάγκασε σε παραίτηση λειτουργώντας ως καταλύτης εξελίξεων, επιβεβαιώνοντας τις φήμες για πιθανή υποψηφιότητά του. Η σχεδόν ταυτόχρονη έκδοση του βιβλίου του «La France n’a pas dit son dernier mot» («Η Γαλλία δεν είπε την τελευταία της λέξη») αποτέλεσε μια ιδανική πρόφαση για να ξεκινήσει μια ελάχιστα συγκεκαλυμμένη πρόωρη προεκλογική εκστρατεία, υπό μορφή βιβλιοπαρουσιάσεων σε όλη την Γαλλία.
Το κεντρικό θέμα θα ήταν η εθνική ταυτότητα και η ισλαμική μετανάστευση, πάνω στο οποίο είχε γίνει διάσημος – διαβόητος για πολλούς – τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια στα τηλεοπτικά πλατώ.
Στους ιδεολογικούς του αντίποδες ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, για τον οποίο η «κρεολοποίηση» (créolisation) της Γαλλίας είναι μια ευλογία της πολυπολιτισμικότητας. Πέραν των κλασικών οικονομικών αιτημάτων της Αριστεράς, ο Μελανσόν είχε αναγάγει σε κύρια συνιστώσα του προγράμματός του την πάλη κατά της «ισλαμοφοβίας», φλερτάροντας ανοιχτά με τον ισλαμισμό, την στιγμή που ο Ζεμμούρ, αν και Εβραίος, αναδεικνυόταν σε υπερασπιστή των ριζών της Γαλλίας στον Καθολικισμό.
Οι Ζεμμούρ και Μελανσόν έδωσαν ουσιαστικώς εναρκτήριο λάκτισμα στην προεκλογική εκστρατεία, οργανώνοντας την πρώτη τηλεοπτική συζήτηση στις 23 Σεπτεμβρίου. Το προξενιό ήταν επιβεβλημένο, καθώς κανείς δεν μπορούσε να βρει άλλον συνομιλητή για τηλεοπτική αντιπαράθεση. Καθώς αμφότεροι χαρακτηρίζονταν «ακραίοι», κανείς δεν ήθελε να τους αγγίξει – και ίσως διότι αμφότεροι είναι πολύ δεινοί ρήτορες.
Με την εξαίρεση αυτών των δύο υποψηφίων, μόνες βεβαιότητες των δημοσκόπων ήταν ένα δίδυμο Μακρόν-Λεπέν. Περαν αυτών… το χάος.
Το κεντροδεξιό Les Republicains, έπασχε να βρει ιδεολογική γραμμή, αλληθωρίζοντας μεταξύ της πατριωτικής γραμμής του Ερίκ Σιοτί που φλέρταρε με τον Ζεμμούρ, και της πιο ευρωπαϊκής γραμμής της Βαλερί Πεκρές που φλέρταρε με τον Μακρόν. Η Πεκρές εξελέγη τελικά στις εσωκομματικές εκλογές χωρίς όμως να ξεκαθαρίσει τη γραμμή της μέχρι και την ημέρα των εκλογών, κάτι που της στοίχισε πολύ ακριβά.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα έκανε ό,τι μπορούσε για να εμφανισθεί ως η καρικατούρα της χαβιαροαριστεράς, κατεβαίνοντας με την Ανν Ινταλγκό, Δήμαρχο του Παρισιού, η οποία είχε την φήμη της σοσιαλίστριας της αποκομμένης από τις λαϊκές τάξεις, την οποία περισσότερο απασχολούσε η πράσινη μετάβαση και ο πόλεμος κατά των ΙΧ στους δρόμους του Παρισιού.
Η μουγγαμάρα
Η στρατηγική του Μακρόν ήταν οι μουγγές εκλογές, δηλαδή η συζήτηση για τεχνοκρατική διαχείριση όχι όμως για πολιτική. Από την πλευρά του ο Ζεμμούρ κατάφερε να επιβάλλει την συζήτηση γύρω από την μετανάστευση. Παραλλήλως, το ζήτημα της ακρίβειας που απασχολούσε την πλειοψηφία των Γάλλων – ίσως περισσότερο και από την μετανάστευση – σερνόταν από την εποχή της βιαίως καταπνιγείσας εξέγερσης των «κίτρινων γιλέκων». Αυτό «σήκωσαν» κυρίως η Λεπέν και ο Μελανσόν.
Αμφότερα ήταν θέματα που ο απερχόμενος Πρόεδρος ήθελε να αποφύγει. Η στρατηγική του ήταν να κρατήσει την συζήτηση στο διαχειριστικό θέμα του κορωνοϊού: το γνωστό «emmerder», δηλαδή η επιθυμία του να τσαντίσει τους ανεμβολίαστους, ήταν μια ευφυέστατη κίνηση που αφενός συσπείρωνε το ακροατήριό του, και αφετέρου δημιουργούσε ένα μίνι σκάνδαλο που μονοπώλησε την συζήτηση για αρκετές μέρες.
Επιπλέον, στην στρατηγική αυτή ο Μακρόν ενέταξε και την γαλλική Προεδρία της ΕΕ, μέσω της οποίας υπολόγιζε να κάνει μια προεκλογική εκστρατεία «υπεράνω»: θα άφηνε τους συνυποψηφίους του να τσακώνονται για καθημερινά μικροζητήματα, ενώ ο ίδιος θα ασχολείτο με την υψηλή ευρωπαϊκή πολιτική. Η όσο το δυνατόν πιο καθυστερημένη κατάθεση της υποψηφιότητάς του καταδείκνυε ότι οι εκλογές δεν ήταν παρά μια απλή διατύπωση που έπρεπε απλώς να διεκπεραιωθεί χωρίς κάποια ουσιαστική συζήτηση: το Θατσερικό «There is no alternative» αλα γαλλικά. Παράλληλα, στερούσε από τους συνυποψηφίους του έστω και την τυπική αφορμή για τηλεοπτική αντιπαράθεση.
Ο πόλεμος της Ουκρανίας ήταν μάννα εξ ουρανού για αυτήν την στρατηγική, αφού επέτρεπε στον Μακρόν να ενσαρκώσει τον εθνικό ηγέτη, που συνομιλεί με τους ισχυρούς του πλανήτη για να αποτρέψει τον πυρηνικό όλεθρο. Ποιος θα συζητήσει για την ακρίβεια και το μεταναστευτικό την ώρα που οι ρωσικοί πύραυλοι απειλούν την Ευρώπη;
Η κατάθεση της υποψηφιότητάς του στις 3 Μαρτίου, εν μέσω πολέμου, έγινε δι’ απλής επιστολής, ως μια απλή γραφειοκρατική διατύπωση. Μέχρι και τις 10 Απριλίου οι εκλογές παρέμεναν μουγγές, με την συζήτηση εν πολλοίς να μονοπωλείται από τον πόλεμο.
Πολλοί δε προέβλεπαν ότι ακόμα κι αν ο Μακρόν ανανέωνε την θητεία του, θα έβρισκε μπροστά του όλα αυτά τα ζητήματα που είχαν κακοφορμίσει, και για τα οποία δεν υπήρξε ούτε καν η ψυχολογική κάθαρση ενός ανοιχτού διαλόγου.
Τι είπαν οι κάλπες;
Οι εκλογές λοιπόν μίλησαν. Τι είπαν;
Το πρώτο αφορούσε στην ταμπέλα των «άκρων». Στο γαλλικό σύστημα, για να μπορεί κάποιος να κατέβει υποψήφιος, απαιτούνται 500 υπογραφές από τις περίπου 40 χιλιάδες αιρετών αρχόντων (βουλευτών, δημάρχων, δημοτικών συμβούλων κλπ), ισοκατανεμημένες στην επικράτεια. Με την απόφαση δημοσίευσης των ονομάτων αυτών των «αναδόχων» από τον Φρανσουά Ολάντ, υφίστατο ένας ιδιότυπος εκβιασμός: ποιος θα προσυπέγραφε την υποψηφιότητα ενός «ακραίου»;
Έτσι, υποψήφιοι που κατέληξαν σε θλιβερά εκλογικά αποτελέσματα, όπως η Σοσιαλίστρια Ινταλγκό και οι τροτσκιστές Πουτού και Αρτώ, μπόρεσαν να λάβουν σχεδόν άμεσα τις απαραίτητες υπογραφές. Αντιθέτως, οι Μελανσόν, Λεπέν και Ζεμμούρ, που στις δημοσκοπήσεις καταλάμβαναν ένα συνδυαστικό 40-45% πρόθεσης ψήφου, ίδρωσαν να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες υπογραφές, καθότι «ακροαριστερός» ο μεν, «ακροδεξιοί» οι δε.
Τα ερωτήματα ήταν αμείλικτα: Πώς γίνεται να αποκαλούμε ακραίο το ήμισυ σχεδόν του εκλογικού σώματος; Πώς μπορούμε να αφήσουμε τόσους πολίτες άνευ αντιπροσώπευσης και να αποκαλούμαστε Δημοκρατία; Δεν θα λειτουργήσει αυτό ως βραδύκαυστο φιτίλι που ίσως ανάψει μελλοντικές αναταραχές;
Τελικά επιστρατεύτηκαν διάφορα τεχνάσματα για να πεισθούν αρκετοί ανάδοχοι να δώσουν τις υπογραφές τους. Και μάλλον καλώς… Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι τρεις αυτοί υποψήφιοι κατέληξαν να συγκεντρώσουν το 52,2% των ψήφων!
Το δεύτερο αφορούσε στην ιεράρχηση των θεμάτων με βάση την ταυτότητα των ψηφοφόρων. Ακρίβεια και μεταναστευτικό ήταν δύο σημεία-κλειδιά.
Ο Ζεμμούρ επέβαλλε την συζήτηση γύρω από την μετανάστευση και την έκανε τετριμμένη. Την απενοχοποίησε δε σε σημείο που η Πεκρές και ο Μακρόν άρχισαν να δανείζονται προτάσεις του, ενώ οι προτάσεις της Λεπέν έγιναν, συγκριτικά, πολύ πιο εύπεπτες.
Ο υπολογισμός της Μαρίν Λεπέν ήταν η πρόταξη της εθνικής ταυτότητας και η μείωση των μεταναστευτικών ροών, προτείνοντας παράλληλα ένα αναδιανεμητικό πρόγραμμα παροχών. Ο Ζεμμούρ, επίσης στοχεύοντας στο πατριωτικό ακροατήριο, πρότεινε μηδενική μετανάστευση, αλλά μαζί με φιλελεύθερα οικονομικά μέτρα μείωσης φόρων και εισφορών. Παρά τις μαζικές διαρροές στελεχών της Λεπέν προς τον Ζεμμούρ, αυτή κατάφερε να σταθεί όρθια και να έρθει δεύτερη, πείθοντας τα λαϊκά στρώματα. Δεν είναι τυχαίο το ότι και ο Μελανσόν, που έθετε την ακρίβεια και την ανεργία στο επίκεντρο της ατζέντας του πήγε τόσο καλά.
οι συνταξιούχοι, στελέχη επιχειρήσεων, ελεύθεροι επαγγελματίες και απόφοιτοι ΑΕΙ ψήφισαν κυρίως Μακρόν,
ενώ οι υπάλληλοι, εργάτες, άνεργοι και απόφοιτοι Λυκείου ψήφισαν κυρίως Λεπέν. Ο Μελανσόν τα πήγε ενδιαμέσως καλά στο παραπάνω δίπολο.
Ως προς την θρησκεία δε, οι Καθολικοί προτίμησαν κυρίως τον Μακρόν και την Λεπέν, ενώ οι μη θρησκευόμενοι μοιράσθηκαν μεταξύ των τριών πρώτων προτιμώντας όμως τον Μελανσόν. Σε ό,τι αφορά την «άλλη θρησκεία», αυτοί προτίμησαν σε μεγάλο βαθμό τον Μελανσόν, κάτι που κατά πάσα πιθανότητα υποδεικνύει την Μουσουλμανική ψήφο.
Τρίτο συμπέρασμα είναι ότι η «χρήσιμη ψήφος», όπως είχε διαμορφωθεί βάσει των μέχρι τότε δημοσκοπήσεων, πιθανώς συνέθλιψε τους λοιπούς υποψηφίους. Ο Μελανσόν απέσπασε Σοσιαλιστές και Πρασίνους, ο Μακρόν Σοσιαλιστές, Πρασίνους και τους κεντροδεξιούς των Républicains, και η Λεπέν τους κεντροδεξιούς των Républicains. Πράγματι, ο τέταρτος κατά σειρά Ερίκ Ζεμμούρ, έλαβε περί το 7%, πολύ μακριά από τον τρίτο Μελανσόν, ενώ κανείς άλλος δεν ξεπέρασε το 5%.
Τέταρτο, αυτές οι εκλογές δείχνουν τον καταποντισμό των κλασικών πολιτικών δυνάμεων. Κομμουνιστές (2,28%) και Σοσιαλιστές (1,75%) τα πήγαν χειρότερα από τον Ζαν Λασάλ (3,13%), έναν υποψήφιο μεταξύ Βασίλη Λεβέντη και Δημοσθένη Βεργή, ενώ Πράσινοι (4,63%) και Κεντροδεξιοί (4,78%) τα πήγαν χειρότερα από τον Ερίκ Ζεμμούρ (7,07%), έναν υποψήφιο που έστησε το κόμμα του μόλις πέντε μήνες πριν τις εκλογές και στερείτο οποιουδήποτε πολιτικού μηχανισμού.
Για το κεντροδεξιό Les Républicains και για την Βαλερί Πεκρές προσωπικά, αυτό συνιστά χρεωκοπία… Κυριολεκτικά! Καθώς δεν ξεπέρασαν το 5%, η αποζημίωση που δικαιούνται από το κράτος για τα προεκλογικά τους έξοδα είναι 800 χιλιάδες ευρώ. Αυτό αφήνει μια τρύπα 7 εκατομμυρίων, για 5 από τα οποία η Βαλερί Πεκρές έχει υποθηκεύσει την προσωπική της περιουσία. Το πρωί της Δευτέρας η Πεκρές έκανε έκκληση για δωρεές ώστε να καλυφθεί αυτό το ποσόν. Αντίστοιχη έκκληση έκανε και ο Γιανίκ Ζαντό των Πρασίνων, καθώς ούτε αυτοί κάλυψαν το 5%.
Στις 20 Απριλίου Μακρόν και Λεπέν θα συναντηθούν στην καθιερωμένη τηλεοπτική αναμέτρηση μεταξύ των δύο γύρων. Για τον Μακρόν ίσως είναι μια απλή διατύπωση που δεν μπορεί να αποφύγει. Για την Λεπέν ίσως είναι η ευκαιρία της να ξεπλύνει την ντροπή από την τραγική αναμέτρηση του 2017, πάλι απέναντι στον ίδιο αντίπαλο.
Σε κάθε περίπτωση θα είναι η μοναδική ευκαιρία για τους Γάλλους ψηφοφόρους να δουν τον απερχόμενο Πρόεδρο να υπερασπίζεται τα πεπραγμένα του σε δημόσιο διάλογο και με πραγματικό αντίλογο. Είτε χάσει, είτε κερδίσει, αυτός ο διάλογος θα είναι κάτι που θα έχει αποφύγει αριστοτεχνικά για – τουλάχιστον – μια πενταετία.
Ο πρίγκιπας Άντριου πέρασε δύο μέρες μόνος σε ένα πολυτελές κτήμα στην Καλιφόρνια βλέποντας πορνό στην καλωδιακή τηλεόραση ένα χρόνο μετά τον χωρισμό του από τη Σάρα Φέργκιουσον, σύμφωνα με ένα νέο βιβλίο-βόμβα.
Ο Δούκας της Υόρκης φέρεται να έκανε μια ιδιωτική επίσκεψη σε ένα ράντσο γκολφ 200 στρεμμάτων το 1993 ως καλεσμένος του Lee Annenberg, συζύγου του πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ, Walter, στην ιδιοκτησία τους στο Sunnylands Palm Springs.
Σύμφωνα με την πρώην συντάκτρια του Tatler, Tina Brown, ο Άντριου ήταν σαν ένας έφηβος με εμμονή με το σεξ και άφησε τον Lee αηδιασμένο μετά την επίσκεψή του που τον είδε «κλειδωμένο στην κρεβατοκάμαρά του για δύο ημέρες».
Η Brown δημσιεύει αυτό τον ισχυρισμό σοκ στο επερχόμενο βιβλίο της, The Palace Papers. Μέσα στο Σπίτι του Ουίνδσορ – Η αλήθεια και η αναταραχή.
Σε ένα απόσπασμα από το βιβλίο της που μοιράστηκε με τη The Sun , η Μπράουν ισχυρίστηκε ότι ο Άντριου ήταν «κρυμμένος στην κρεβατοκάμαρά του για δύο μέρες και προφανώς έβλεπε πορνό στην καλωδιακή τηλεόραση».
Και πρόσθεσε: «Ο Δούκας ήταν πάντα τόσο υπερσεξουαλικός όσο ένας έφηβος που κοιτούσε τα βυζιά του».
Ο Ουκρανός πρόεδρος ήθελε τον Ο.Σολτς για να του ζητήσει όπλα: «Αφού αυτός διατάζει»
Η απόφαση του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να ανακηρύξει ανεπιθύμητο στο Κίεβο τον Γερμανό ομόλογό του, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ προκάλεσε δυσαρέσκεια στους Γερμανούς πολιτικούς, καθώς επίσης και προειδοποιήσεις ότι η κίνηση ενδέχεται να έχει συνέπειες.
Άλλωστε ήταν μία εξευτελιστική κίνηση η οποία από την στιγμή που προσβάλει τον Γερμανό πρόεδρο, προσβάλει και ολόκληρη την Γερμανία στο σύνολό της.
Μπορεί ο πρόεδρος να μην έχει την εκτελεστική εξουσία αλλά είναι ο ανώτατος άρχοντας με βάση τον θεσμό.
Δηλαδή ο ίδιος είναι η… Γερμανία.
Το ρεπορτάζ του Politico καταγράφει τις αντιδράσεις που προκάλεσε η απόφαση του προέδρου της Ουκρανίας.
Ο Γερμανός πρόεδρος, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, που αντιπροσωπεύει την πιο ήπια γραμμή της Γερμανίας απέναντι στη Ρωσία πριν από την επέμβαση, είχε προγραμματίσει ένα ταξίδι στο Κίεβο την Τετάρτη μαζί με τους ομολόγους του από την Πολωνία και τις τρεις Βαλτικές χώρες, όμως αναγκάστηκε να ακυρώσει την επίσκεψή του, η οποία δεν είχε γίνει γνωστή για λόγους ασφαλείας, αφού το Κίεβο ανέφερε πως δεν είναι καλοδεχούμενος εκεί.
Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε εξευτελιστική για τον Σταϊνμάιερ, ο οποίος είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών και είχε συνδεθεί με την πολιτική του Βερολίνου για στενές οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με τη Ρωσία.
Επίσης, η κίνηση θεωρήθηκε εξευτελιστική και για τη Γερμανία, συνολικά. Εξάλλου, ο Σταϊνμάιερ είναι ο πιο υψηλόβαθμος αντιπρόσωπος του γερμανικού κράτους.
Το γεγονός ότι ο Ζελένσκι έκανε γνωστή την απόφασή του μόλις μερικές ώρες πριν από το μυστικό ταξίδι του Γερμανού προέδρου, μετά από ημέρες προετοιμασίας μεταξύ Βερολίνου και Κιέβου, και η διαρροή της πληροφορίας για την απόρριψη της επίσκεψης στη γερμανική BILD, ενίσχυσαν τη διπλωματική προσβολή για τη Γερμανία.
Σε μια επίσημη δήλωση, εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης αντέδρασε λέγοντας πως ο Σταϊνμάιερ «έχει τηρήσει και συνεχίζει να τηρεί μια πολύ ξεκάθαρη στάση στο πλευρό της Ουκρανίας» και τόνισε ότι έχει επίσης καλέσει τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν να σεβαστεί την κυριαρχία της Ουκρανίας.
Άλλοι εξέφρασαν μια πιο επικριτική θέση. «Παρόλο που καταλαβαίνω την υπαρξιακή απειλή της ρωσικής επέμβασης προς την Ουκρανία, περιμένω από τους Ουκρανούς αντιπροσώπους να τηρήσουν ένα ελάχιστο επίπεδο διπλωματικών τρόπων και να μην παρεμβαίνουν αδικαιολόγητα στην εσωτερική πολιτική της χώρας μας» είπε ο Ρολφ Μίτσενιχ, αρχηγός της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος των Σοσιαλδημοκρατών, κόμμα στο οποίο ανήκουν ο Σταϊνμάιερ και ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς.
Ο Μάικλ Ροθ, επικεφαλής της επιτροπής διεθνών υποθέσεων της Μπούντεσταγκ, της γερμανικής Βουλής, δήλωσε στο Politico ότι ήταν «απογοητευμένος» από την απόφαση του Ζελένσκι.
«Ο Σταϊνμάιερ θα ταξίδευε ως ο ανώτατος αξιωματούχος της χώρας μας, με ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας, σε λόγια και πράξεις. Είναι κρίμα» σημείωσε ο Ροθ, που είναι επίσης Σοσιαλδημοκράτης.
Ο Ροθ επισκέφθηκε τη δυτική Ουκρανία την Τρίτη μαζί με δύο ακόμα σημαντικούς βουλευτές της γερμανικής κυβέρνησης συνεργασίας, τη Μαρί-Άγκνες Στρακ-Τσίμερμαν, του Ελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (FDP), επικεφαλής της επιτροπής Άμυνας της Μπούντεσταγκ, και τον Αντόν Χοφράιτερ των Πράσινων, επικεφαλής της επιτροπής ευρωπαϊκών υποθέσεων.
Τον καγκελάριο Σολτς ήθελε ο Ζελένσκι στο Κίεβο, αντί του Σταϊνμάιερ
Οι τρεις αυτοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με Ουκρανούς βουλευτές και ο Ροθ τόνισε ότι τέτοιου τύπου διάλογος έχει μεγάλη αξία. «Μας υποδέχτηκαν με ανοιχτές αγκάλες στην Ουκρανία. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών μας μπορέσαμε να ξεκαθαρίσουμε και να διευκρινίσουμε πολλά πράγματα», είπε ο Ροθ.
Η Στρακ-Τσίμερμαν δήλωσε στο κανάλι ZDF ότι η απόφαση του Ζελένσκι «δεν είναι φιλική», αλλά εξέφρασε και κατανόηση, σε έναν βαθμό. «Παντού επικρατεί ένταση» είπε, προσθέτοντας ότι το θέμα θα έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί «στο παρασκήνιο» και όχι δημόσια.
Ο Ολεκσέι Αρέστοβιτς, σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου, είπε στο κανάλι ARD ότι ο Ζελένσκι επιθυμούσε να επισκεφθεί το Κίεβο ο καγκελάριος Σολτς, αντί του Σταϊνμάιερ, και να ανακοινώσει την αποστολή περισσότερων όπλων.
«Ο πρόεδρός μας περιμένει τον καγκελάριο, ώστε να μπορούν να ληφθούν άμεσες πρακτικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένης και της παράδοσης όπλων», είπε ο σύμβουλος του Ζελένσκι.
Αν και ο Σταϊνμάιερ είναι ο επικεφαλής του γερμανικού κράτους, ο ρόλος του είναι συμβολικός. Η εκτελεστική εξουσία ανήκει στον Σολτς, τον καγκελάριο.
Εξετάζεται η αποστολή γερμανικών όπλων στην Ουκρανία – Δεν έχουν αλλάξει οι γερμανικές θέσεις
Ο Σολτς καθυστερεί να λάβει μια απόφαση σχετικά με το αν θα πρέπει να στείλει γερμανικά τανκς και βαρύ οπλισμό στην Ουκρανία, παρά τις πιέσεις από τους κυβερνητικούς του εταίρους.
Ο Βόλφγκανγκ Κουμπίκι, βουλευτής του FDP, προειδοποίησε ότι αν στόχος του Ζελένσκι ήταν να πιέσει τον Σολτς για να επισκεφθεί το Κίεβο και να ανακοινώσει νέο πακέτο στρατιωτικής στήριξης, οι πράξεις του ενδέχεται τελικά να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
«Δεν μπορώ να φανταστώ πώς ο καγκελάριος μιας κυβέρνησης που έχει τη στήριξη του FDP θα ταξιδέψει σε μια χώρα που ανακήρυξε τον επικεφαλής του κράτους μας ανεπιθύμητο πρόσωπο», είπε ο Κουμπίκι μιλώντας στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων DPA.
Ο Ζακ Σούστερ, κορυφαίος σχολιαστής της καθημερινής γερμανικής εφημερίδας «Welt», υποστήριξε ότι «ο Ζελένσκι δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα όρια», υπογραμμίζοντας ότι η Γερμανία έχει υπάρξει «ο μεγαλύτερος [οικονομικός] υποστηρικτής του Κιέβου από την αρχή της επέμβασης στην Ουκρανία».
Η κίνηση του Ζελένσκι την Τρίτη συνέπεσε χρονικά με τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας της Γερμανίας με θέμα τις πιθανές παραδόσεις γερμανικών τανκ στην Ουκρανία. Δεν έχει φανεί, ως τώρα, κάποια αλλαγή στις θέσεις της Γερμανίας.
Εκπρόσωπος της κυβέρνησης σχολίασε ότι «η συμπεριφορά μας δεν έχει αλλάξει: έχουμε παραχωρήσει όπλα, συνεχίζουμε να παραχωρούμε, αλλά δεν συζητάμε για την ποιότητα, την ποσότητα ή τις ημερομηνίες».
Η Ουκρανία διαψεύδει τις πληροφορίες για άρνηση της επίσκεψης Σταϊνμάιερ
Ωστόσο, η Ουκρανία προχώρησε σε διάψευση των πληροφοριών αυτών, ότι δηλαδή ο Ζελένσκι απέρριψε την επίσκεψη του Γερμανού προέδρου.
Συγκεκριμένα, ο σύμβουλος του προσωπάρχη του Ουκρανού προέδρου, Σέρχι Λισένκο, διέψευσε την εν λόγω πληροφορία.
Σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στο CNN, ο Λισένκο διέψευσε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέρριψε την πρόταση του Γερμανού προέδρου Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ να επισκεφθεί την Ουκρανία, όπως είχε αναφέρει το δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας «Bild».
Η Ρωσία θα κατορθώσει να επιβιώσει ακόμα κι αν παύσει να εξάγει φυσικό αέριο και πετρέλαιο προς την Ευρώπη.
AP PHOTO.
ΝΤΑΣ ΑΦΑΝΑΣΙΕΒΑ / REUTERS BREAKINGVIEWS
Η Ρωσία θα κατορθώσει να επιβιώσει ακόμα κι αν παύσει να εξάγει φυσικό αέριο και πετρέλαιο προς την Ευρώπη. Τα αποθέματά της, που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις, οι υψηλότερες τιμές «μαύρου χρυσού» και ένας καλοκουρδισμένος μηχανισμός προπαγάνδας θα αμβλύνουν τους κραδασμούς. Κι αυτό καθιστά ακόμα πιο αληθοφανείς τις απειλές του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν ότι θα διακόψει την παροχή φυσικού αερίου προς τη Γηραιά Ηπειρο. Με αυτή την προοπτική, δηλαδή ενός εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, είτε αποφασιστεί εκ μέρους της Ρωσίας είτε επιβληθεί από την Ευρώπη στον Πούτιν, η εικόνα παραπέμπει σε οικονομικό θάνατο της χώρας.
Ηδη η οικονομία της Ρωσίας εκτιμάται πως θα συρρικνωθεί έως και 15% το τρέχον έτος κυρίως εξαιτίας των κυρώσεων της Δύσης. Παρά ταύτα, ο προϋπολογισμός του Βλαντιμίρ Πούτιν έχει αποδειχθεί αρκετά ανθεκτικός. Κρατικά έσοδα σχεδόν 9 τρισ. ρουβλίων ή 125 δισ. δολαρίων προέρχονται από τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου με στοιχεία του 2021. Η ευρωπαϊκή αγορά αντιστοιχεί, με κριτήριο την αξία τους, σε σχεδόν 40% των εξαγωγών αυτών, όπερ σημαίνει ότι με ένα εμπάργκο θα πληγούν έσοδα έως και 50 δισ. δολαρίων, ήτοι το 15% των περυσινών. Τότε ο προϋπολογισμός εμφάνισε πλεόνασμα της τάξεως των 7 δισ. δολαρίων.
Η υψηλή τιμή πετρελαίου μπορεί να καλύψει τις απώλειες εσόδων από ενδεχόμενη διακοπή εξαγωγών φυσικού αερίου.
Ωστόσο, ακόμα και σε αυτή την περίπτωση οι υψηλές τιμές του «μαύρου χρυσού» θα λειτουργήσουν βοηθητικά. Παρά το γεγονός ότι μια έλλειψη αγωγών καθιστά δυσχερέστερη την ανακατεύθυνση του φυσικού αερίου, το πετρέλαιο μπορεί να διοχετευθεί σε άλλους παραλήπτες. Εν τω μεταξύ, το ίδιο το αργό και τα πετρελαιοειδή αντιστοιχούν στο 75% των ενεργειακών εξαγωγών της Ρωσίας με γνώμονα την αξία τους. Κατά το παρελθόν έτος ο μέσος όρος στις τιμές του «μαύρου χρυσού» ήταν στα περίπου 71 δολάρια το βαρέλι, ενώ σήμερα το εμπόρευμα τελεί υπό διαπραγμάτευση κοντά στα 100 δολάρια. Κι αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία έχει το περιθώριο να μειώσει τις εξαγωγές της κατά ένα τρίτο περίπου και να μην υποστεί απώλειες εσόδων. Και οι τιμές ενδεχομένως, εάν υπάρξει εμπάργκο, να ενισχυθούν περαιτέρω εξαλείφοντας την όποια έκπτωση υποχρεωθεί να προσφέρει στους αγοραστές η Μόσχα. Φυσικά, μια εκτιμώμενη κάμψη του ΑΕΠ κατά 15% φέτος επίσης θα περικόψει τα έσοδα και θα αυξήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα. Αλλά η πολεμική προπαγάνδα του Βλαντιμίρ Πούτιν θα βοηθήσει.
Το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί τα κυβερνητικά μέσα ενημέρωσης για να προετοιμάσουν τον πληθυσμό για δύσκολες ημέρες, επιτρέποντάς του να μειώσει τις κρατικές δαπάνες, όπως τα 20 δισ. δολάρια που δαπάνησε στη δημόσια υγεία πέρυσι, ενώ παράλληλα θα ενισχύει τον αμυντικό προϋπολογισμωό των 49 δισ. δολαρίων. Ο Ρώσος πρόεδρος, τέλος, έχει τη δυνατότητα να αφήσει το ρούβλι να υποτιμηθεί περαιτέρω, κάτι που θα διογκώσει τα έσοδα από τις εξαγωγές.
Του Ευάγγελου Γριβάκου, Αντιστρατήγου ε.α.- Νομικού
Η από 24 Φεβρ. 2022 εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία και η μέχρι τώρα εξέλιξη του πολέμου, επαλήθευσαν το δόγμα ότι, για την ελληνική πραγματικότητα , η φύλαξη των χερσαίων συνόρων στον Έβρο, έχει την αυτήν επιχειρησιακή αξία και εθνική σημασία με εκείνη του εναέριου και θαλάσσιου χώρου και αποτελεί τον ισχυρό προμαχώνα για την απόκρουση τυχόν εχθρικής ενέργειας επί του εδάφους της Δυτ. Θράκης και της ενδοχώρας, ευρύτερα.
Με δεδομένο τον συνεχή τουρκικό αναθεωρητισμό που δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού, ο Ελληνικός Στρατός Ξηράς ανασυντάσσει τις αποτρεπτικές δυνάμεις του στον Έβρο επί δύο επάλληλων αξόνων στρατηγικής.
Ο πρώτος άξονας αφορά στην ματαίωση της εργαλειοποίησης του ρεύματος των προσφυγικών φαλάγγων δια των οποίων η Τουρκία, τον Μάρτιο 2020, παράνομα αλλά ατελέσφορα, αποπειράθηκε να διεισδύσει στο ελληνικό έδαφος. Για την εξάλειψη της απειλής και με την συνχρηματοδότηση της Ε.Ε., έχει, ήδη, ενισχυθεί η οριογραμμή του Έβρου με την κατασκευή ισχυρού χαλύβδινου φράκτη μήκους 40 χιλιομέτρων (12,5 χλμ στα χερσαία σύνορα της περιοχής Καστανιές- Ν. Βύσσα και 27,5 χλμ στην περιοχή Φερρών) και από φέτος είναι σχεδιασμένη η επέκτασή του κατά 35 χλμ από το Διδυμότειχο μέχρι το Τυχερό, όπου ο Έβρος λειτουργεί ως φυσικό σύνορο. Ωσαύτως, συζητήσεις γίνονται για την επέκταση του τμήματος του φράκτη των Φερών προς Βορά, ώστε να καλυφθούν κατά το δυνατόν περισσότερα χερσαία παρόχθια τμήματα του ποταμού, χρησιμοποιούμενα από τους διακινητές ως περάσματα.
Το κώλυμα του φράκτη ελέγχεται καθ΄όλο το μήκος του από αυτοματοποιημένα συστήματα επιτήρησης ραντάρ και καμερών τα οποία επιτρέπουν στα έξι Επιχειρησιακά Κέντρα (τέσσερα τοπικά και δυο περιφερειακά ) που επανδρώνει και λειτουργεί ο Στρατός σε συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ., να έχουν στον πραγματικό χρόνο πλήρη εικόνα της επικρατούσης στα σύνορα καταστάσεως – ακόμη και εντός του τουρκικού εδάφους – ώστε έγκαιρα να επεμβαίνουν.
Ο δεύτερος – και σημαντικότερος – άξονας συνίσταται στην αποτελεσματική υλοποίηση του ανασχετικού σχεδιασμού κατά των εχθρικών στρατευμάτων που θα αποπειραθούν να διέλθουν τον Έβρο. Τα σχέδια δεν είναι μόνο αμυντικά αλλά προβλέπουν επιθετική επιστροφή όταν δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες και πάντοτε σε συνεργασία με τους άλλους δύο Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα με την εκτέλεση των σχεδίων, διαρκής είναι και η μέριμνα για τον εφοδιασμό των Μονάδων με σύγχρονο εξοπλισμό, απαραίτητο για την εκτέλεση της αποστολής τους. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αναδεικνύονται, η πρόσφατη απόκτηση 44 Τ/Θ τροχοφόρων οχημάτων αναγνωρίσεως τύπου (TTOA–ASV) M1117 εκ των 1.000 που τελικά θα μας παραχωρήσει ο Αμερικανικός στρατός για να δώσουν νέα πνοή στις επιχειρησιακές δυνατότητες των Σχηματισμών, η επίσπευση απόκτησης τελευταίας γενιάς συστημάτων Κ/Β SPIKENLOS, φορητών εκτοξευτών ρουκετών και σκοπευτικών οργάνων ταχείας σκόπευσης ερυθράς κουκίδας (reddot) για τα τυφέκια G3. Δρομολογημένη, επίσης, είναι και η αναβάθμιση του συστήματος πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων MLRS, προκειμένου να αποκτήσουν ακριβέστερη στόχευση και μεγαλύτερο βεληνεκές, καθώς και των αρμάτωνμάχης Leo2A4 και Leo1A5.
Τα πάντα δοκιμάζονται και αξιολογούνται στο πεδίο. Είναι γνωστό ότι κάθε χρόνο, στην περιοχή του Έβρου, διεξάγεται η μεγαλύτερη διακλαδική Άσκηση των Ενόπλων Δυνάμεων υπό την ονομασία “ΠΑΡΜΕΝΙΩΝ”, με συμμετοχή Μονάδων ελιγμού και υποστηρίξεως και με σενάρια εκπαίδευσης του προσωπικού στις τέσσερεις φάσεις του αγώνα. Από τα διδάγματα της Άσκησης γίνονται οι βελτιώσεις και αναπροσαρμογές των σχεδίων.
Από τον καιρό ακόμη του Ψυχρού Πολέμου, η περιοχή της Θράκης ήταν υψίστης σημασίας για την Βορειοατλαντική Συμμαχία (NATO), ως εκτεινόμενη στο σταυροδρόμι του στρατηγικών αξόνων, αφενός από Ανατολική Ευρώπη και Ρωσία προς Αιγαίο, Ανατ. Μεσόγειο, Μ. Ανατολή (με παράκαμψη Ευξείνου Πόντου και Στενών) και, αφετέρου, από Κεντρική Ασία και Κίνα, προς Βαλκάνια και Κεντρική Ευρώπη.
Μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας, η στρατηγική αξία της Θράκης αναβαθμίστηκε εν όψει του μετασχηματισμένου διεθνούς γεωπολιτικού περιβάλλοντος. Εις εφαρμογή του τροποποιημένου Πρωτοκόλλου Ελληνο-αμερικανικής Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας (MutualDefenceCooperationAgreement – MDCA) – που κυρώθηκε με τον Ν.4660 (ΦΕΚ 23Α΄/24-2-2020), υπεγράφη τελικά από τους ΥΠ.ΕΞ. Ελλάδος και ΗΠΑ στις 14-10-2021 και προβλέπει την επέκταση της αμερικανικής παρουσίας σε 4 νέες κομβικές τοποθεσίες της Χώρας μας μεταξύ των οποίων και η Αλεξανδρούπολη – στο λιμάνι της πόλης και της ευρύτερης περιοχής, οι υπάρχουσες υποδομές ανακαινίσθηκαν – ή κατασκευάσθηκαν νέες – με επενδυτικά κεφάλαια των ΗΠΑ, ώστε να καταστούν κατάλληλες για την υποδοχή και μεταστάθμευση αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων, με τελικό σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξή τους στα συμμαχικά κράτη των Βαλκανίων και της Ανατ. Ευρώπης καθώς και στις προσβάσιμες περιοχές του Ευξείνου Πόντου και των Βαλτικών χωρών.
Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Τζέφρι Παΐατ δήλωσε ότι, η επιλογή της Αλεξανδρούπολης, σταδιακά θα την καταστήσει σημαντικό ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τεράστια οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα και συμβολή στην ασφάλεια της περιοχής. Εν τούτοις, από καμία Συμφωνία δεν προκύπτει η εγγύηση ότι, σε περίπτωση συρράξεως της Ελλάδος με την Τουρκία, τα τυχόν σταθμεύοντα ξένα στρατεύματα στον Έβρο θα επέμβουν προς υπεράσπιση του ελληνικού εδάφους. Τουτέστιν, εμείς οι Έλληνες θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι, ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ, ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΜΑΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΑΝ ΑΠΑΙΤΗΘΕΙ, ΘΑ ΔΙΕΞΑΓΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ (!!). Δυνατόν, όμως, η παρουσία αυτών των στρατευμάτων να ακυρώσει την σύγκρουση ή να αποτρέψει την κλιμάκωσή της.
Η “provagenerale” της λειτουργικότητας του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης μετά την ανακαίνισή του, έγινε στα τέλη Φεβρουαρίου 2021, όταν το θηριώδες αμερικανικό μεταγωγικό πλοίο “ENDURANCE” αποβίβασε στην προκυμαία επιτυχώς μια ολόκληρη μηχανοκίνητη αμερικανική Μεραρχία, ελικόπτερα, άρματα μάχης κλπ που μεταστάθμευσαν σε κοντινούς και ειδικά διασκευασμένους χώρους (στρατόπεδα) και, στη συνέχεια, προωθήθηκαν σε Βουλγαρία και Ρουμανία προς κάλυψη του νοτίου μετώπου προς την Ρωσία, στα πλαίσια της ευρύτατης κλίμακας πολυεθνικής ΝΑΤΟϊκής Άσκησης “DEFENDEREUROPE-2021”, που διεξήχθη από αρχές Μαΐου 2021 στον χώρο των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης, με αντικείμενα την αποτροπή επιθετικότητας και την αντιμετώπισης κρίσεων. Στην Άσκηση συμμετείχαν 18 κράτη, 37.000 στρατιώτες και χιλιάδες αρμάτων μάχης. Την ίδια επιτυχία σημείωσαν και οι επόμενες “καραβιές” που έφθασαν στο λιμάνι προς υποστήριξη της ίδιας Άσκησης , όπως εκείνη του επίσης τεραστίου εκτοπίσματος πλοίου “LIBERTYPROMISE” το οποίο, στις 2 Μαΐου 2021, ξεφόρτωσε μεγάλες ποσότητες πολεμικού υλικού και μέσων με τελικό προορισμό τα «θέατρα πολέμου» της Άσκησης.
Στα πλαίσια της υπό του ΓΕΕΘΑ σχεδιαζόμενης δι-εθνούς συνε- ργασίας των Ενόπλων Δυν-άμεων της χώρας μας με δυνάμεις άλλ-ων φιλίων και
συμμαχικών χωρών, διεξήχθη και φέτος (4-8 Μαρτίου), στην περιοχή της Ξάνθης, η Άσκηση μεταξύ των Στρατών Ξηράς των ΗΠΑ και Ελλάδος υπό την επωνυμία «ΘΡΑΚΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ-2022», επιπέδου Τακτικού Συγκροτήματος Επιλαρχίας Μέσων Αρμάτων (ΤΣ/ΕΜΑ). Αντικείμενα της Άσκησης ήταν η εξέταση τυποποιημένων τεχνικών μάχης στις αμυντικές και επιθετικές επιχειρήσεις. Από πλευράς ΗΠΑ συμμετείχε η 3η Ίλη του 1-16 Τάγματος Πεζικού της 1ης Μεραρχίας Πεζικού και από Ελληνικής, τμήματα από δύο Τ/Θ Ταξιαρχίες, μια Μηχανοποιημένη και μια Αεροπορίας Στρατού. Κατά την Άσκηση, της οποίας η τελική φάση πραγματοποιήθηκε στο πεδίο βολής Πετρωτού Ξάνθης, διαπιστώθηκε η άρτια οργάνωση, εκπαίδευση και επιχειρησιακή ετοιμότητα των ασκουμένων τμημάτων καθώς και το εξαίρετο κλίμα συνεργασίας μεταξύ του προσωπικού των δύο χωρών.
Εν κατακλείδι και κατ΄ακολουθία των ανωτέρω εκτεθέντων, νομίζουμε ότι δεν απαιτείται η προβολή περισσοτέρων τεκμηρίων – καίτοι υπάρχει πλειάδα άλλων – περί της «χαλύβδινης» ασπίδας της υψούμενης στον Έβρο κατά παντός επιβουλέα του εθνικού μας εδάφους. Ο Ελληνικός Λαός μπορεί να μένει απερίσπαστος στα ειρηνικά του έργα πεπεισμένος ότι , πάνω ΄κει, στο ακριτικό ποτάμι, τα τέκνα του «κρατούν γερά την λόγχη για ν΄ απαντήσουν στον εχθρό ένα νέο, μέγα “ΟΧΙ” ».
Χρειάστηκαν μόνο δύο ημέρες για να αποκαλύψει η Ευρωπαϊκή Ένωση το πραγματικό της πρόσωπο: μια ευρωκρατία που περιφρονεί τις δημοκρατικές επιλογές των λαών. Στις 3 Απριλίου, ο Bίκτωρ Ορμπαν κέρδιζε θριαμβευτικά τις βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία. Στις 5 Απριλίου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωνε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι κινούσε μια διαδικασία κατά του κράτους των Μαγυάρων βάσει ενός κανονισμού που είναι γνωστός ως «προϋποθέσεις για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης». Εκτιμούμε την τυπική ορολογία των Βρυξελλών ενός κειμένου – ειδική επινόηση για την τιμωρία της Ουγγαρίας και της Πολωνίας που έχουν το θράσος να μην υιοθετούν τη φιλελεύθερη-ελευθεριακή ιδεολογία που διέπει τώρα την Ένωση. Μια Ένωση που δεν αυτοαποκαλείται πλέον ούτε καν ευρωπαϊκή στα κείμενα που παράγει.
Όλα τα συστήματα υποδούλωσης των λαών «επιδεικνύουν το χρώμα τους» με κυνική ειλικρίνεια.
«Φωτισμένος δεσποτισμός»
Σε μια ομιλία στο Στρασβούργο, στις 7 Δεκεμβρίου 1999, ο Ζακ Ντελόρ είχε ορίσει το ευρωπαϊκό σύστημα που έχτιζε με θέρμη: «Η Ευρώπη είναι ένα οικοδόμημα με τεχνοκρατικό ρυθμό και προχωρά υπό την αιγίδα ενός είδους δεσποτισμού ήπιου και φωτισμένου». Σήμερα, αυτό το σύστημα δεν είναι πλέον ούτε ήπιο ούτε φωτισμένο. Είναι μόνο δεσποτικό.
Ο Toμάσο Παντόα – Σιόπα, που θεωρείται ο πατέρας του ευρώ, μέλος της διευθύνουσας επιτροπής του ομίλου Bilderberg, στενός φίλος του Ζακ Ντελόρ, είχε δηλώσει από την πλευρά του στο περιοδικό Commentaire ότι η Ευρώπη «δεν είναι απόρροια του δημοκρατικού κινήματος”. Πράγματι το είχαμε προσέξει!
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο προκάτοχος της Ούρσουλα, είχε καταλήξει στο προφανές για αυτόν συμπέρασμα: «Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατική επιλογή ενάντια στις ευρωπαϊκές συνθήκες».
Και δεδομένου ότι οι Συνθήκες δεν διευκόλυναν την τιμωρία των «κακών κρατών μελών», λόγω της ομόφωνης ψηφοφορίας που απαιτείται για να στερηθεί ένα κράτος του δικαιώματος ψήφου και της χρηματοδότησής του, η Επιτροπή επινόησε έναν κανονισμό που ωστόσο επιτρέπει τη δίωξή τους με βάση αποφάσεις που λαμβάνονται με ειδική πλειοψηφία, προκειμένου να στερηθούν ευρωπαϊκά κονδύλια.
Έτσι, το περίφημο κράτος δικαίου, που ορίζεται αρκετά ευρέως ώστε να ερμηνεύεται με τον τρόπο των φανατικών της υποταγής στην πολιτικά ορθή τάξη πραγμάτων, έχει γίνει εργαλείο ιδεολογικής και πολιτικής πάλης κατά των λαών για να εκμηδενιστούν οι δημοκρατικές επιλογές που δυσαρεστούν την χωρίς ρίζες κάστα που διαφεντεύει το ενωτικό σύστημα.
Έτσι, για την Πολωνία, το γεγονός της μείωσης της ηλικίας συνταξιοδότησης των δικαστών από 67 σε 65 χρόνια, θεωρήθηκε ως «παραβίαση του δικαίου της Ένωσης» ! Ομοίως, η δημιουργία πειθαρχικού τμήματος εντός του εν λόγω Δικαστικού Συμβουλίου έδωσε τη δυνατότητα να υποχρεωθεί η Πολωνία να πληρώνει πρόστιμο ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ την ημέρα, παρόλο που η κυβέρνηση είχε προτείνει την κατάργησή του. Υπενθυμίζεται ότι στη Γαλλία, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο έχει επίσης πειθαρχική εξουσία επί των δικαστών και ότι, φυσικά, δεν έχει ασκηθεί δίωξη κατά της Γαλλικής Δημοκρατίας.
Ας θυμηθούμε ότι η Επιτροπή προηγουμένως θέλησε να απαγορεύει στη Σλοβακία να κόψει αναμνηστικό κέρμα ευρώ με το ομοίωμα των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου με το αιτιολογικό ότι είχαν φωτοστέφανο στο κεφάλι τους και ότι έφεραν σταυρό!
Κατά μια περίεργη σύμπτωση, αυτού του είδους οι διώξεις ασκούνται μόνο εναντίον δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων που σκοπεύουν να διατηρήσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα μπροστά σε μια ολοένα και πιο παρεμβατική Ένωση και αρνούνται να υποταχθούν στις ιδεολογίες της αποδόμησης που είναι της μόδας στα δυτικά της ηπείρου.
Έτσι, αυτή η Ένωση ολοένα και περισσότερο γίνεται φυλακή των λαών και δεν διστάζει πλέον να περιφρονεί τις δημοκρατικές επιλογές στο όνομα ενός υποτιθέμενου κράτους δικαίου που δεν είναι παρά μια πολεμική μηχανή κατά των ανυπότακτων λαών. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη εγκαταλείψει αυτό το πλοίο των τρελών. Πότε άλλα παλιά και μεγάλα έθνη;
Eίναι αρκετά σοφό να θυμηθούμε την περίεργη επικαιρότητα των λόγων του καγκελαρίου Mέτερνιχ: «Η ευρωπαϊκή ένωση είναι βιώσιμη μόνο εάν τα κράτη έχουν τη βούληση να διατηρήσουν την κυριαρχία τους και αρνηθούν να δεχτούν να κυριαρχούνται από ένα ηγεμονικό σύστημα» (Berthier de Sauvigny, Metternich, ed. Fayard ).
Διαφορετικά, πλησιάζει η ώρα που οι λαοί θα τραγουδήσουν όλοι μαζί το τραγούδι της Λεγεώνας των Ξένων: «Αντίο γηραιά Ευρώπη,/Ο διάβολος να σε πάρει! »
*Αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Ανεξάρτητων και Χωρικών (CNIP), πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Σύνδεσης ΕΕ -Ρωσίας
Ο δημόσιος διάλογος στις μέρες μας βρίθει αναφορών για την ανάγκη άμεσης απεξάρτησης από ρυπογόνες πηγές ενέργειας και μετάβασης σε «ήπιες» και «φιλικές» προς το περιβάλλον, τις αποκαλούμενες «καθαρές» ή «πράσινες» οι οποίες περιορίζουν την αποδέσμευση διοξειδίου του άνθρακα. Σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, η μετάβαση σε αυτές τις μορφές ενέργειας επικεντρώνεται κυρίως στην διαδικασία απολιγνιτοποίησης του εθνικού ενεργειακού συστήματος. Με βασικό επιχείρημα το υψηλό «περιβαλλοντικό κόστος» των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σχεδιάζεται η αντικατάστασή τους από «φτηνές» και περιβαλλοντικά φιλικές/αειφόρες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Εύλογα λοιπόν δημιουργείται το ερώτημα για το βάσιμο και το αληθές του συγκεκριμένου -εύηχου σε επίπεδο πρόθεσης- σχεδιασμού.
Στις ΑΠΕ, σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία, συγκαταλέγονται η αιολική ενέργεια, η ηλιακή, η γεωθερμία, η ενέργεια των κυμάτων, η εκμετάλλευση του υδάτινου δυναμικού (υδροηλεκτρικά) και της βιομάζας. Σύμφωνα με την Eurostat, οι ΑΠΕ που κυριάρχησαν στην ΕΕ για το 2020 ήταν η αιολική και η υδροηλεκτρική με ποσοστά 36% και 33% αντίστοιχα, ενώ ποσοστό 14% προερχόταν από την ηλιακή, 8% από βιοκαύσιμα και 8% από άλλες πηγές. Για την Ελλάδα, το 36% (κοντά στο μέσο όρο της ΕΕ με 37%) της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε το 2020 παρήχθη από ΑΠΕ.
Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφερθεί μία αντίφαση που παρατηρείται σχετικά με τις «πράσινες» μορφές ενέργειας. Παρότι ως τέτοιες θεωρούνται όσες παράγουν χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, εν τούτοις συχνά αποσιωπάται στο δημόσιο διάλογο το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος που τις συνοδεύει. Αυτό αφορά στο πώς επιβαρύνουν το περιβάλλον εν γένει. Συγκεκριμένα, τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά την κατασκευή και την εγκατάσταση για παράδειγμα των αιολικών ή φωτοβολταϊκών μονάδων, αλλά και τη σημαντική επιβάρυνση του περιβάλλοντος κατά την απόσυρσή τους, στο τέλος της σύντομης διάρκειας ζωής τους (περίπου 15 με 20 χρόνια), λόγω του ότι δεν είναι δυνατό να ανακυκλωθεί το σύνολο των υλικών τους τα οποία εκτός των άλλων περιέχουν και ποικιλία τοξικών ουσιών.
Επιπρόσθετα, το μεγαλύτερο ζήτημα με τις ΑΠΕ και δη την ηλεκτροπαραγωγή από αιολική και ηλιακή ενέργεια (οι κυριότερες για την Ελλάδα) συνίσταται στο γεγονός ότι πρώτον δεν υπάρχει δυνατότητα αποθήκευσης της πλεονάζουσας ενέργειας, και δεύτερον, η παραγωγή ενέργειας δεν καθορίζεται από τη ζήτηση αλλά από τις καιρικές συνθήκες (ηλιοφάνεια/ένταση ανέμων κλπ). Ως εκ τούτου στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, οι ΑΠΕ δεν μπορούν να υπερβούν συγκεκριμένα πεπερασμένα όρια. Η ηλεκτρική ενέργεια που υπολείπεται, είναι επιβεβλημένο να συνεχίσει να προέρχεται από συμβατικές πηγές/μεθόδους οι οποίες ρυθμίζουν κατά το δοκούν την παραγωγή, αναλόγως με την ζήτηση.
Υπό αυτό το πρίσμα, η «τεχνολογική ανωριμότητα» καθιστά αναγκαία αφενός την ήπια και σταδιακή απολιγνιτοποίηση και αφετέρου τη χρήση «μεταβατικών καυσίμων» όπως το φυσικό αέριο το οποίο αποτελεί ίσως ιδανική γέφυρα προς τις ΑΠΕ. Με την υποσημείωση βέβαια ότι το φυσικό αέριο δεν είναι τελείως «πράσινο», με εκπομπές που κυμαίνονται περίπου στο 65% των εκπομπών του CO2 εκείνων του λιγνίτη. Βέβαια, για μια χώρα που δεν διαθέτει το δικό της φυσικό αέριο, εγείρονται σοβαρά ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας/εξάρτησης. Αρκεί και μόνο να συλλογιστεί κανείς τα σημεία εισαγωγής του φυσικού αερίου στη χώρα, προκειμένου να κατανοηθεί ο κίνδυνος. Περίπου το 70% των εισαγωγών υλοποιείται μέσω ενός πλέγματος αγωγών που διέρχονται από την Τουρκία.
Μία εναλλακτική επιλογή είναι η αύξηση του όγκου του εισαγόμενου LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) το οποίο όμως έχει αισθητά μεγαλύτερο κόστος προμήθειας/μεταφοράς. Η ιδανική λύση είναι να εκμεταλλευτούμε την ιδιαίτερα ευνοϊκή συγκυρία (ευρωπαϊκή ενεργειακή πενία) και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες αξιοποίησης του φυσικού αερίου που διαθέτει η χώρα. Σύμφωνα με την Ελληνική Αρχή Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ), «υπό την προϋπόθεση ότι οι γεωτρήσεις που θα γίνουν, είναι επιτυχείς στο ένα τέταρτο(1/4) των εντοπισμένων γεωλογικών δομών […], αυτές οι δομές θα μπορούσαν να φιλοξενούν αποθέματα της τάξης των 2.000bcm [σημ. η Ελλάδα καταναλώνει ≈6bcm/έτος]. Η αξία των ελληνικών κοιτασμάτων είναι 250δις ευρώ».
Με οδηγό μάλιστα την ανάπτυξη/εκμετάλλευση του αιγυπτιακού κοιτάσματος Zohr, η οποία επιτεύχθηκε εντός διετίας από την ανακάλυψή του, κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να υλοποιηθεί και στη χώρα μας. Με αυτόν τον τρόπο θα περιοριστεί η ακροσφαλής ενεργειακή εξάρτηση, θα μειωθεί σημαντικά το ενεργειακό κόστος, και θα εξαχθεί η πλεονάζουσα ποσότητα φυσικού αερίου, μέχρις ότου επιλυθούν τα ζητήματα που περιορίζουν τη χρήση των πράσινων τεχνολογιών.
Τέλος επισημαίνεται ότι οι υφιστάμενες λιγνιτικές μονάδες στη χώρα μας παράγουν ισχύ μεγέθους 3,4GW. Ο ορίζοντας για την ολική απεξάρτηση από αυτές είναι το 2028, τη στιγμή που η Γερμανία (κύριος κατασκευαστής πράσινων τεχνολογιών) τον μεταθέτει για το 2038 με εκτιμώμενο κόστος που ανέρχεται στα 1,2δις ευρώ για κάθε 1GW. Ως εκ τούτου πολλοί υποστηρίζουν ότι η επιχειρούμενη πολιτική μετάβασης της Ελλάδας στις ΑΠΕ είναι βεβιασμένη, με μεγάλο κόστος για το ευρύ κοινό αλλά και για την βιομηχανία ειδικά στη δεδομένη χρονική συγκυρία των εξελίξεων στην Ουκρανία. Εν κατακλείδι, η περαιτέρω καθυστέρηση στην εκμετάλλευση του εγχώριου ορυκτού πλούτου, υποσκάπτει την ενεργειακή ασφάλειά της χώρας, δημιουργώντας αχρείαστες εξαρτήσεις με απρόβλεπτες συνέπειες στο διαρκώς μεταλλασσόμενο διεθνές σύστημα και στην υπό διαμόρφωση νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
*Ειδικός τεχνικός σύμβουλος. Διετέλεσε λέκτορας και επιστημονικός συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον της Βρετανίας, από το οποίο κατέχει διδακτορικό και μεταπτυχιακό τίτλο.
Ο πρώην διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ, Τζέιμς Σταυρίδης, μιλάει για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις διεθνείς ισορροπίες
«Υπάρχει 60%-65% πιθανότητα να δούμε μια διαπραγμάτευση, που θα καταλήξει με τον Πούτιν να ελέγχει το 10%-15% της Ουκρανίας, αλλά η υπόλοιπη Ουκρανία να συνεχίζει ως κυρίαρχο κράτος, ο Ζελένσκι να παραμένει πρόεδρος και οι Ουκρανοί να αποφασίζουν ότι γι’ αυτούς η ουδετερότητα έχει περισσότερο νόημα». Φωτ. A.P./Win McNamee
Τη λύση που θα υπάρξει στην Ουκρανία θα τη μισήσουν όλοι, λέει στην «Κ» ο Ελληνοαμερικανός πρώην διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ, Τζέιμς Σταυρίδης. Ο Πούτιν θα τη μισήσει γιατί θα ξέρει ότι απέτυχε να κατακτήσει ολόκληρη τη χώρα. Ο Ζελένσκι θα τη μισήσει γιατί θα είναι πρόεδρος που έδωσε το 15% της κυρίαρχης χώρας του. Και η Δύση θα τη μισήσει επειδή θα πρέπει να υποχωρήσει από τις κυρώσεις για να πετύχει τη συμφωνία.
Ο πρώην ναύαρχος των ΗΠΑ εκφράζει την έκπληξή του για τη σκληρή αντίσταση, το πνεύμα και την επιμονή των Ουκρανών, χαρακτηρίζοντας ντροπιαστική για τη Ρωσία την αποτυχία του στρατού της. Σημειώνει μάλιστα ότι είμαστε μάρτυρες του πρώτου πολέμου του 21ου αιώνα όπου drones, αντιαρματικά και φθηνά φορητά όπλα καταστρέφουν πανάκριβα τανκς και βαριά τεθωρακισμένα οχήματα.
– Ησασταν στρατιωτικός επικεφαλής του ΝΑΤΟ για αρκετά χρόνια. Υπάρχει κάποια συζήτηση σχετικά με το αν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ έπρεπε να αφήσουν τους Ουκρανούς να πιστέψουν ότι επρόκειτο να εισέλθουν στη Συμμαχία, χωρίς ταυτόχρονα να προσφέρουν μια συγκεκριμένη δέσμευση ασφαλείας. Ποια είναι η άποψή σας σχετικά με αυτό;
– Hμουν ο ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ από το 2009 έως το 2013. Eτσι, παρακολούθησα από την πρώτη γραμμή αυτή τη συζήτηση και θα σας πω πολύ ειλικρινά ότι η Συμμαχία εννοούσε αυτό που έλεγε όταν μιλούσε στους Ουκρανούς και σημείωνε ότι θα έρθει μια στιγμή που ενδεχομένως θα μπορούσατε να αναδειχθείτε μέλη του ΝΑΤΟ. Και ακριβώς όπως και άλλες νέες χώρες του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια, για παράδειγμα η Κροατία, η Αλβανία και άλλες, θα περάσετε από μια διαδικασία. Επομένως, για τους Ουκρανούς ήταν σαφές ότι θα ήταν μια χρονοβόρος διαδικασία. Νομίζω ότι αυτό επικοινωνήθηκε πολύ δίκαια στους Ουκρανούς, τουλάχιστον σε στρατιωτικό επίπεδο, και πιστεύω ότι η Συμμαχία ήταν ειλικρινής όταν έκανε αυτή την πρόταση και επίσης πιστεύω ότι ήταν αυτό το σωστό.
– Πώς βλέπετε τις εξελίξεις στην Ουκρανία μέχρι στιγμής;
– Θα σας αναφέρω τρεις βασικές παρατηρήσεις στο υψηλότερο στρατηγικό επίπεδο. Πρώτα απ’ όλα, όπως πολλοί, έχω εκπλαγεί από την αποτυχία της Ρωσίας να εδραιώσει αυτή την εκστρατεία. Ηρθαν με ένα κακό σχέδιο μάχης. Ηταν πολύ διαφοροποιημένοι, πολύ παραπλανημένοι. Οι δυνάμεις τους ήταν πολύ διασκορπισμένες. Δεύτερον, οι πάρα πολλοί στρατεύσιμοι, οι πάρα πολλοί έφεδροι, η έλλειψη ηγεσίας, έπαιξαν σαφώς ρόλο σε αυτό. Και τρίτον, η διαχείριση της υλικοτεχνικής υποδομής. Η υποστήριξη των στρατευμάτων τους στην πρώτη γραμμή ήταν μια παταγώδης αποτυχία.
Οπότε, πρώτον, με εκπλήσσει το πόσο άσχημα τα πήγε ο ρωσικός στρατός και αυτό είναι ντροπιαστικό για τη Ρωσία, είναι ντροπιαστικό για τον Πούτιν. Και πιθανώς μιλάμε για τουλάχιστον 10.000 νεκρούς Ρώσους στη μάχη. Είναι ένα πραγματικό πλήγμα για τη φήμη τους ως στρατός. Δεύτερον, η αντίπερα όχθη της γραμμής μάχης. Εχω εκπλαγεί από τη σκληρή επιμονή και το πνεύμα των Ουκρανών. Πολέμησαν απίστευτα σκληρά ενάντια σε μια τεράστια γειτονική χώρα. Σίγουρα έχουν λάβει υποστήριξη από τη Συμμαχία και τη Δύση, αλλά στάθηκαν και με το παραπάνω στο ύψος τους. Και τώρα βλέπετε τους Ρώσους να αναγκάζονται να αλλάξουν το αρχικό τους σχέδιο, το οποίο ήταν να σαρώσουν τη χώρα, να αποκαθηλώσουν την κυβέρνηση και να βάλουν στη θέση της ένα ανδρείκελο. Αυτό απέτυχε εντελώς.
Το εναλλακτικό σχέδιο τώρα είναι να συσπειρώσουν τις δυνάμεις τους στα νοτιοανατολικά, κατά μήκος του Ντονμπάς και να προσπαθήσουν να φτάσουν σε μια λύση με διαπραγμάτευση. Αυτή είναι η ρωσική άποψη. Ο λόγος που οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το αρχικό σχέδιο ήταν επειδή οι Ουκρανοί πολέμησαν τόσο σκληρά και επειδή είχαν υποστήριξη. Είμαι πολύ εντυπωσιασμένος από το σθένος της Ουκρανίας, τη δύναμή της και την αποφασιστικότητά της.
Ο Πούτιν δεν θα ξεκινήσει μάχη με χώρα του ΝΑΤΟ. Είναι σαν αυτόν που στο σχολικό προαύλιο διαλέγει το αδύναμο παιδί για να πάει να το δείρει.
Και τέλος, η Συμμαχία του ΝΑΤΟ στάθηκε πάρα πολύ καλά. Εδώ βλέπουμε όλα τα έθνη μας να παίρνουν περίπου παρόμοιες θέσεις, υποστηρίζοντας τους Ουκρανούς, μετακινούμε στρατεύματα πιο κοντά στα σύνορα της Ρωσίας, η Γερμανία έχει διπλασιάσει τον αμυντικό της προϋπολογισμό, κάτι αρκετά αξιοσημείωτο. Συνολικά, είμαι πολύ ικανοποιημένος από την ενότητα που επιδεικνύει η συμμαχία του ΝΑΤΟ. Αυτά είναι τα τρία βασικά συμπεράσματα.
– Πώς πιστεύετε ότι θα υπάρξει τελικά κάποια επίλυση αυτής της κατάστασης; Πόσο καιρό πιστεύετε ότι θα χρειαστεί για να τελειώσει αυτό;
– Λοιπόν, πάντα προσπαθώ να κοιτάζω την Ιστορία και να βρω ένα παράδειγμα για κάτι παρόμοιο. Το πιο κοντινό που μπορώ να σκεφτώ είναι το 1939, όταν η Σοβιετική Ενωση εισέβαλε στη Φινλανδία. Ιδιο σενάριο. Μαζική ρωσική εισβολή. Σε μια μικρή χώρα. Αλλά οι Φινλανδοί πολέμησαν σκληρά. Ονομάστηκε Χειμερινός Πόλεμος. Πολέμησαν τους Σοβιετικούς μέχρις εσχάτων. Κάποια στιγμή εφαρμόστηκε μεγαλύτερη ισχύς, αλλά στο τέλος μπήκαν σε διαπραγμάτευση. Οταν ολοκληρώθηκε η διαπραγμάτευση, η Φινλανδία παρέδωσε περίπου το 10% της χώρας της, αλλά συνέχισε ως κυρίαρχο έθνος, αποδέχθηκε μια θέση ουδετερότητας. Και ειλικρινά, νομίζω ότι η σημερινή κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί περίπου έτσι.
Υπάρχουν πολλά άλλα πιθανά ενδεχόμενα εδώ, αλλά θα έλεγα ότι υπάρχει 60%-65% πιθανότητα να δούμε μια διαπραγμάτευση που θα καταλήξει με τον Πούτιν να ελέγχει το 10%-15% της Ουκρανίας, αλλά η υπόλοιπη Ουκρανία να συνεχίζει ως κυρίαρχο κράτος, ο Ζελένσκι να παραμένει πρόεδρος και οι Ουκρανοί να αποφασίζουν ότι γι’ αυτούς, αυτή τη στιγμή, η ουδετερότητα έχει περισσότερο νόημα. Και πάλι υπάρχουν πολλές άλλες πιθανότητες. Και παρεμπιπτόντως, όλοι θα μισήσουν τη συμφωνία που μόλις περιέγραψα. Ο Πούτιν θα τη μισήσει γιατί θα ξέρει ότι απέτυχε στον πραγματικό του στόχο να κατακτήσει ολόκληρη τη χώρα. Ο Ζελένσκι θα τη μισήσει γιατί θα είναι ο πρόεδρος που έδωσε το 15% της χώρας. Και η Δύση θα τη μισήσει επειδή θα πρέπει να υποχωρήσει από κάποιες από τις κυρώσεις για να πετύχει τη συμφωνία. Οπότε όλοι θα τη μισήσουν, αλλά συνήθως έτσι τελειώνουν οι πόλεμοι, με κάποιου είδους διαπραγμάτευση και συμβιβασμό. Με άλλα λόγια, δεν βλέπω πλήρη νίκη για τους Ουκρανούς και σίγουρα δεν βλέπω πλήρη νίκη για τους Ρώσους. Πιθανότατα οδεύουμε προς μια διαπραγμάτευση πάνω στις κατευθύνσεις που περιέγραψα.
– Σχετικά με τα καταστροφικά σενάρια που έχουν συζητηθεί. Πρώτον, ότι ο Πούτιν μπορεί να κινηθεί εναντίον άλλων χωρών, όπως η Μολδαβία ή ακόμη και η Εσθονία. Και δεύτερον, ότι υπάρχει πιθανότητα πυρηνικής σύγκρουσης. Θεωρείτε ότι κάποιο από αυτά μπορεί να επιβεβαιωθεί;
– Νομίζω ότι και τα δύο σε αυτό το σημείο έχουν εξαιρετικά χαμηλή πιθανότητα να συμβούν. Πιστεύω ότι αν ο Πούτιν είχε εκτελέσει το αρχικό του σχέδιο, είχε σαρώσει την Ουκρανία, είχε εγκαθιδρύσει ένα ανδρείκελο καθεστώς, θα έμπαινε στον πειρασμό να συνεχίσει στη Μολδαβία, όπου ήδη ελέγχει ένα μέρος της επικράτειας. Θα ήταν πειρασμός γι’ αυτόν. Νομίζω ότι οι πιθανότητες να επιτεθεί ο Πούτιν στην Εσθονία ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ είναι εξαιρετικά χαμηλές, επειδή γνωρίζει ότι δεν μπορεί να κερδίσει. Η Συμμαχία τον ξεπερνάει κατά δεκαπέντε προς ένα. Εμείς έχουμε πλεονέκτημα τέσσερα προς ένα σε στρατεύματα. Εχουμε πλεονέκτημα πέντε προς ένα σε πολεμικά αεροσκάφη. Εχουμε πλεονέκτημα τέσσερα προς ένα σε πολεμικά πλοία. Ο Πούτιν δεν θα ξεκινήσει μάχη με χώρα του ΝΑΤΟ. Είναι σαν αυτόν που στο σχολικό προαύλιο διαλέγει το αδύναμο παιδί για να πάει να το δείρει. Ο Πούτιν δεν πρόκειται να κυνηγήσει τα δυνατά παιδιά και τα δυνατά παιδιά είναι το ΝΑΤΟ. Οπότε νομίζω ότι είναι πολύ μικρή η πιθανότητα να προχωρήσει ο Πούτιν παραπέρα. Για τον λόγο επίσης ότι ο στρατός του έχει τόσο κακές επιδόσεις.
Οσον αφορά το δεύτερο, το ενδεχόμενο πυρηνικής σύγκρουσης, και πάλι οι πιθανότητες είναι πολύ χαμηλές. Σίγουρα το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα. Για τον Πούτιν, ποιο θα ήταν το πλεονέκτημα; Τι θα κέρδιζε; Μια σοβαρή πυρηνική σύγκρουση θα σήμαινε αποκάλυψη. Το τέλος του κόσμου. Ο Πούτιν δεν είναι τρελός. Δεν είναι παράλογος. Απ’ ό,τι βλέπω, αγαπάει την οικογένειά του, αγαπάει τη χώρα του, θέλει να παραμείνει ζωντανός. Δεν νομίζω ότι θέλει να σηκωθεί και να καταστρέψει τον κόσμο. Θα χρησιμοποιούσε ένα τακτικό πυρηνικό όπλο; Δεν το νομίζω. Δεν θα κερδίσει πραγματικά τίποτα. Μπορεί να χρησιμοποιήσει τα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς και τους πυραύλους του για να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα. Θα πάρει λίγο περισσότερο χρόνο, αλλά η χρήση ενός τακτικού πυρηνικού όπλου στην Ουκρανία θα ξεπερνούσε το όριο, που νομίζω ότι ακόμη και ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα δίσταζε να ξεπεράσει.
Να, όμως, για ποιο πράγμα ανησυχώ: για τα χημικά όπλα. Τη χρήση νευροπαραλυτικών ουσιών. Εχουμε δει τον Πούτιν να εμπλέκεται σε αυτό, τουλάχιστον στο παρασκήνιο, στη Συρία, όπου ο Μπασάρ αλ Ασαντ έχει σίγουρα χρησιμοποιήσει χημικά όπλα. Θα μπορούσε ο Πούτιν να τα χρησιμοποιήσει αυτά και στη συνέχεια να προσπαθήσει να ρίξει την ευθύνη στους Ουκρανούς ή στη Δύση; Ναι. Για μένα το πιο ανησυχητικό σενάριο θα ήταν ο Πούτιν να επιλέξει ένα όπλο μαζικής καταστροφής, έναν νευροτοξικό παράγοντα. Και θα κλείσω λέγοντας ότι γνωρίζουμε πως νιώθει αρκετά άνετα με τη χρήση νευροτοξικών παραγόντων, δεδομένου ότι δηλητηρίασε τον κορυφαίο πολιτικό του αντίπαλο Αλεξέι Ναβάλνι. Επομένως, δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να χρησιμοποιήσει χημικά όπλα, οπότε αυτό είναι το σενάριο για το οποίο ανησυχώ περισσότερο.
Φθηνά όπλα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η νέα πολεμική τάση
– Oταν διάβασα το βιβλίο σας, πραγματικά εντυπωσιάστηκα από το πόσο διαφορετικό είναι το πεδίο της μάχης. Εννοώ τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η τεχνητή νοημοσύνη, ο κυβερνοπόλεμος κ.λπ. Θα μπορούσατε να μας πείτε λίγα πράγματα γι’ αυτό; Είδατε κάτι από αυτά να διαδραματίζεται στην Ουκρανία αυτή τη στιγμή;
– Νομίζω ότι αυτό που βλέπουμε στην Ουκρανία είναι το πρώτο κύμα πραγματικού πολέμου του 21ου αιώνα. Και το κορυφαίο παράδειγμα θα είναι όταν θα γράψουμε την Ιστορία εδώ. Ο Πούτιν χρησιμοποιεί τανκς και βαριά τεθωρακισμένα και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Τι συνέβη; Οι Ουκρανοί κατέστρεψαν αυτές τις δυνάμεις με φορητά αντιαρματικά Javelin που τους προμήθευσαν οι ΗΠΑ, βρετανικά NLAWS και άλλα απλά και φθηνά όπλα. Eνα τανκ κοστίζει 5-10 εκατ. δολάρια. Eνας από τους πυραύλους κοστίζει 100.000 δολάρια. Κάντε τον υπολογισμό. Είναι εξαιρετικά δαπανηρό. Τα φθηνά όπλα, όπως τα επανδρωμένα, που τα χρησιμοποιούν οι ειδικές δυνάμεις, αυτή είναι η νέα πολεμική τάση. Δεν είμαι ακόμα έτοιμος να γράψω τον επικήδειο για το τανκ. Αλλά σίγουρα τα τανκς δεν τα πήγαν καλά σε αυτόν τον πόλεμο.
Και δεύτερον, το αναφέρατε ήδη, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Αυτά ήταν πανίσχυρα στο πεδίο της μάχης. Συνεχίζουν να είναι. Ιδιαίτερα κάποιες από τις νέες μορφές μη επανδρωμένων αεροσκαφών που παρέχουν οι HΠΑ, όπως το λεγόμενο Switchblade, το οποίο ανεβαίνει στον αέρα και κατεβαίνει στο αδύναμο σημείο ενός άρματος. Και πάλι, πολύ αποτελεσματική χρήση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Και τέλος, και αυτό με εξέπληξε γιατί δεν το έχουμε δει, ο κυβερνοπόλεμος. Δεν έχουμε δει τον Πούτιν να τον χρησιμοποιεί ακόμη αποτελεσματικά, επιθετικά εναντίον των Ουκρανών. Ισως επειδή περιορίζει αυτά τα εργαλεία, επειδή ανησυχεί μήπως εμπλακεί σε σύγκρουση με τη Δύση ή επειδή θέλει να τα χρησιμοποιήσει εναντίον της Δύσης ως απάντηση στις κυρώσεις.
Αλλά θα έλεγα ότι η νέα τριάδα του πολέμου στο πεδίο της μάχης είναι οι ειδικές δυνάμεις με αυτού του είδους τα όπλα υψηλής τεχνολογίας, τα μη επανδρωμένα οχήματα και το τρίτο σκέλος αυτής της τριάδας είναι ο κυβερνοπόλεμος, τον οποίο δεν έχουμε δει να χρησιμοποιείται σε αυτόν τον πόλεμο, αλλά νομίζω ότι μπορεί να προκύψει πριν ολοκληρωθεί. Στο βιβλίο μου, το «2034», επειδή βέβαια διαδραματίζεται στο έτος 2034, αυτά είναι τα όπλα που κυριαρχούν πραγματικά στο πεδίο της μάχης. Και πιστεύω ότι μέχρι τότε αυτά θα κυριαρχήσουν.
– Η Γερμανία έκανε μια τεράστια στροφή όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες. Τι γνώμη έχετε γι’ αυτό; Βλέπετε επίσης κάποιον κίνδυνο στην πορεία ότι ίσως υπάρξει αποσύνδεση μεταξύ ευρωπαϊκής άμυνας και ΗΠΑ; Ή πιστεύετε ότι το ΝΑΤΟ θα είναι πάντα κυρίαρχο στο παιχνίδι;
– Τίποτα δεν ισχύει για πάντα, και σίγουρα το ΝΑΤΟ δεν θα παραμείνει για πάντα. Αλλά θα στοιχημάτιζα ότι η Συμμαχία θα υπάρχει για τις επόμενες δεκαετίες, επειδή μοιραζόμαστε αξίες, επειδή τα 30 έθνη σε αυτή τη Συμμαχία αυτή τη στιγμή μοιράζονται αξίες όπως η δημοκρατία, η ελευθερία, η ελευθερία του λόγου, η ελευθερία του Τύπου, η ισότητα των φύλων, η φυλετική ισότητα. Κοιτάξτε, αυτά διαφέρουν σε κάποια από τα έθνη, σε ένα βαθμό εδώ, σε άλλο βαθμό εκεί, αλλά αυτές είναι κοινές αξίες και νομίζω ότι αυτή είναι η βάση αυτής της Συμμαχίας, όχι οι αμυντικές δαπάνες ή οι απειλές, που βέβαια έχουν σημασία, αλλά αυτές οι κοινές αξίες, και δεν βλέπω να αλλάζουν. Και ως εκ τούτου πιστεύω ότι η Συμμαχία θα συνεχιστεί.
Δεύτερον, συγχαίρω τους Γερμανούς που αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες, φτάνοντας στον στόχο που η Ελλάδα έχει επιτύχει εδώ και δεκαετίες, το 2% του ΑΕΠ της να διατίθεται για την άμυνα. Είναι ωραίο να καλωσορίζουμε τους Γερμανούς στο κλαμπ του 2%. Και νομίζω ότι αυτό είναι καλό και για τη Συμμαχία, να επιτύχουμε όλοι τον στόχο του 2%. Υπάρχουν ακόμη ορισμένα έθνη στη Δυτική Ευρώπη που δεν έχουν πλησιάσει αυτόν τον στόχο, αλλά ελπίζω ότι τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν τους τελευταίους δύο μήνες θα τα αφυπνίσουν.
«Ως πρώην ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ, όποτε έβλεπα την ελληνική σημαία στον ώμο ενός στρατιώτη, ήξερα ότι βρισκόμουν μπροστά σε έναν πραγματικό επαγγελματία. Η Ελλάδα έχει ένα εξαιρετικά ικανό Ναυτικό και ο στρατός της βρίσκεται εκεί που πρέπει από απόψεως δυνατοτήτων», λέει ο κ. Σταυρίδης. (INTIME NEES)
Το Ουκρανικό καθιστά λιγότερο πιθανό να επιτεθεί η Κίνα στην Ταϊβάν
– Τι πιστεύετε ότι σκέφτεται η Κίνα; Τι είδους συμπεράσματα βγάζει από αυτή τη σύγκρουση;
– Νομίζω ότι είναι πάντα σημαντικό να μπαίνεις στη θέση του άλλου και να σκέφτεσαι «πώς μου φαίνεται αυτό;». Και νομίζω ότι για τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ είναι ένα σενάριο που εκτυλίσσεται και θα τον κάνει πιο συντηρητικό ως προς το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής βίας εναντίον της νήσου Ταϊβάν. Πρώτον, παρακολουθεί πόσο σκληρά πολεμούν οι Ουκρανοί. Πρέπει να αναρωτιέται ποιο θα ήταν το σθένος του λαού της Ταϊβάν. Δεύτερον, βλέπει ότι το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας επιβάλλει κυρώσεις προς τη Ρωσία. Δεν θέλει τέτοιου είδους κυρώσεις να εφαρμοστούν στην Κίνα και ας το παραδεχτούμε, πρόκειται για ένα πολύ διαφορετικό σχήμα, δεδομένου του μεγέθους και της κλίμακας της κινεζικής οικονομίας. Πρέπει να βλέπει την ενότητα της Δύσης και να ανησυχεί κάπως για το πώς θα μπορούσε να παίξει, αν έκανε μια στρατιωτική κίνηση εναντίον της Ταϊβάν.
Και τέλος, πρέπει να ανησυχεί για την τεχνολογία για την οποία μόλις μιλήσαμε. Η Κίνα, αν έκανε μια κίνηση εναντίον της νήσου Ταϊβάν, θα ήταν ένας συνδυασμός αυτών που συζητήσαμε, αλλά και σε ναυτική εκστρατεία, προφανώς επειδή η Ταϊβάν είναι νησί. Η δυνατότητα να φτάσει και να αγγίξει τα κινεζικά πολεμικά πλοία με τους αντιπλοϊκούς πυραύλους, νομίζω ότι πρέπει να τον ανησυχεί. Eτσι, για όλους αυτούς τους λόγους, νομίζω ότι οι Κινέζοι θα συνεχίσουν να κάνουν υπομονή. Ελπίζουν ότι με την πάροδο του χρόνου θα μπορέσουν να πείσουν τους Ταϊβανέζους να ενωθούν μαζί τους. Είναι πιθανό. Από την άλλη πλευρά, νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία καθιστά λιγότερο πιθανό η Κίνα να κάνει μια ξαφνική στρατιωτική κίνηση εναντίον της Ταϊβάν.
– Oμως, έχοντας διαβάσει το βιβλίο, θέλω πραγματικά να σας ρωτήσω, αν υπάρξει ένα επεισόδιο στην Ταϊβάν, ένας αποκλεισμός ή μια εισβολή, υπάρχει κάποιο σενάριο στο οποίο οι ΗΠΑ θα κέρδιζαν πραγματικά μια τέτοια αντιπαράθεση;
– Ναι, υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο. Και όπως ακριβώς το διαπιστώνουμε στην Ουκρανία, ο πόλεμος πολύ συχνά έχει απρόβλεπτα αποτελέσματα. Και θα σας δώσω ένα τέλειο παράδειγμα από την κοινή μας εθνική ιστορία: τη μάχη της Σαλαμίνας, όπου μια χούφτα Ελλήνων ναυτικών διέλυσε τον περσικό στόλο. Ποιος μπορούσε να το προβλέψει αυτό; Oσον αφορά μια ναυμαχία σήμερα γύρω από την Ταϊβάν, νομίζω ότι τα πράγματα θα ήταν αμφίρροπα. Νομίζω ότι η Κίνα έχει τεράστιες δυνατότητες και επίσης το πλεονέκτημα της έδρας, θα λέγαμε. Επιχειρούν κοντά στην ηπειρωτική τους χώρα, οπότε μπορούν να φέρουν χερσαίους πυραύλους. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιχειρήσουν από τα αεροπλανοφόρα και τα πλοία τους ή από μια μακρινή βάση όπως το Γκουάμ ή από τα νότια της Ιαπωνίας. Επομένως, θα ήταν μια αμφίρροπη μάχη.
Ωστόσο, πιστεύω ότι οι HΠΑ θα μπορούσαν να καταφέρουν να ανατρέψουν μια κινεζική προσπάθεια στρατιωτικής επίθεσης στο νησί. Και παρεμπιπτόντως, οι Ταϊβανέζοι είναι πολύ «σκληρά καρύδια», θα λέγαμε. Εχουν πολλές άμυνες, είναι πολύ καλοί στον κυβερνοπόλεμο, κατασκευάζουν τα περισσότερα από τα high-end τσιπ στον κόσμο σήμερα, έχουν ξεχωριστή κουλτούρα και γλώσσα, και πιστεύω ότι θα πολεμήσουν, και μάλιστα σκληρά. Και αν οι ΗΠΑ εμπλέκονταν, νομίζω ότι θα είχαμε ένα απρόβλεπτο αποτέλεσμα. Αυτός είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο οι Κινέζοι, νομίζω, θα δίσταζαν, επειδή δεν είναι σίγουροι για το πώς θα εξελιχθεί. Και για τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ που έχει δει τον ρωσικό στρατό να αποτυγχάνει, αυτό πρέπει να υπάρχει στο πίσω μέρος του μυαλού του: «Πόσο καλές είναι οι δυνάμεις μου;». Εδώ είναι το θέμα: στον πόλεμο, ποτέ δεν ξέρεις πόσο καλές είναι οι δυνάμεις σου μέχρι να πέσει η πρώτη σφαίρα, μέχρι να φύγει το πρώτο βέλος από το τόξο. Τότε είναι που ανακαλύπτεις πόσο καλές είναι πραγματικά οι δυνάμεις σου.
– Θέλω να σας ρωτήσω πώς βλέπετε την Τουρκία, διότι παίζει πραγματικά και από τις δύο πλευρές. Παρέχει μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ουκρανία και ταυτόχρονα δεν εφαρμόζει κυρώσεις προς τη Ρωσία. Αναρωτιέμαι λοιπόν πώς βλέπετε το γεωπολιτικό παιχνίδι που παίζει η Τουρκία αυτή τη στιγμή.
– Νομίζω ότι η Τουρκία, πρώτον, κάνει κάτι καλό, δηλαδή φιλοξενεί τις συνομιλίες, και ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται κανείς στην εξίσωση, όλοι μας οφείλουμε να θεωρούμε ότι είναι καλό να γίνονται διαπραγματεύσεις. Και έτσι η Τουρκία ανέλαβε δράση και προσπαθεί να δημιουργήσει μια ζώνη, ένα μέρος όπου οι δύο πλευρές μπορούν να συνομιλήσουν. Με ενθάρρυνε επίσης η στρατιωτική υποστήριξη που παρείχε η Τουρκία στους Ουκρανούς, η οποία νομίζω ότι έκανε πραγματική διαφορά. Θα μπορούσαμε να επιστρέψουμε σε ένα άλλο οπλικό σύστημα, το S-400, το οποίο η Τουρκία αγόρασε από τη Ρωσία, και νομίζω ότι αυτό ήταν λάθος και είναι δείγμα του ότι η Τουρκία έχει έρθει πολύ κοντά στη Ρωσία. Επομένως, ο πρόεδρος Ερντογάν, πράγματι, προσπαθεί να παίξει και στις δύο πλευρές εδώ, αλλά στο τέλος της ημέρας, είμαι βέβαιος ότι η Τουρκία θέλει να είναι μέρος της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ και θα συνεχίσει να είναι. Ωστόσο, προσωπικά θα ανησυχούσα αν η Τουρκία διολίσθαινε περισσότερο προς τη Ρωσία από όσο ήδη έχουμε δει.
– Την τελευταία φορά που συναντηθήκαμε διά ζώσης, θυμάμαι ότι κάνατε την πρόβλεψη ότι ίσως υπάρξει αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο. Πιστεύετε ότι τώρα, με όσα συνέβησαν στην Ουκρανία, απομακρύνεται αυτό το σενάριο, με την έννοια ότι δεν είναι τόσο εύκολο για κάποιον να είναι αναθεωρητής;
– Συμφωνώ με αυτό το σκεπτικό, ότι αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία μειώνει στην πραγματικότητα τις πιθανότητες μιας επιθετικής κίνησης στην Ανατολική Μεσόγειο. Νομίζω ότι κάθε έθνος που εξετάζει τα γεγονότα στην Ουκρανία, πρέπει να αναγνωρίσει ότι, όπως είπαμε και πριν, ο πόλεμος είναι απρόβλεπτος. Και μόλις αρχίσεις να εκτοξεύεις πυραύλους, οβίδες, σφαίρες, δεν ξέρεις πού θα καταλήξει η σύγκρουση. Και ως εκ τούτου, νομίζω ότι αυτό αποτελεί μια προειδοποιητική σημείωση στο μυαλό όλων όσοι επιχειρούν στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιπλέον, επειδή οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά αποχωρήσει από τη διαμάχη στη Συρία, αυτό αποτελούσε μέρος της ανησυχίας μου και του υπολογισμού μου. Είχαμε τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, που υποστήριζαν δύο διαφορετικές πλευρές στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας. Δυστυχώς, ο Μπασάρ αλ Ασαντ με την τεράστια βοήθεια της Ρωσίας έχει ουσιαστικά κερδίσει αυτόν τον εμφύλιο πόλεμο. Ως αποτέλεσμα, οι ΗΠΑ στράφηκαν προς άλλα ζητήματα, την Ουκρανία, τον Ειρηνικό. Οπότε νομίζω ότι αυτό μειώνει σε κάποιο βαθμό και την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
– Και τι συμβουλές θα δίνατε στην ελληνική στρατιωτική ηγεσία με βάση το βιβλίο, με βάση την εμπειρία σας;
– Φυσικά είμαι Ελληνοαμερικανός και έχω τεράστια αγάπη για την Ελλάδα, αλλά επιτρέψτε μου να το αφήσω αυτό στην άκρη και απλά να πω, ως πρώην ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ, ότι όποτε έβλεπα την ελληνική σημαία στον ώμο ενός στρατιώτη, ήξερα ότι βρισκόμουν μπροστά σε έναν πραγματικό επαγγελματία, έναν στρατιώτη, έναν ναύτη, έναν αεροπόρο. Ο ελληνικός στρατός είναι εξαιρετικός και έχει φανεί επαγγελματίας σε όλο το φάσμα των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ. Οπότε κατά πρώτον, σας ευχαριστούμε.
Κατά δεύτερον, όλοι οι ανώτεροι στρατιωτικοί αξιωματικοί εξετάζουν πολύ προσεκτικά τη σύγκρουση στην Ουκρανία ως τακτικιστές και ως στρατηγιστές και εξετάζουν, όπως είπαμε, τις ειδικές επιχειρήσεις, τα μη επανδρωμένα οχήματα, θα προσθέσω και κάτι, που είναι οι θαλάσσιες επιχειρήσεις. Σίγουρα η Ελλάδα είναι μια ναυτική δύναμη από πολλές απόψεις στον εμπορικό χώρο, έχει ένα εξαιρετικά ικανό ναυτικό. Νομίζω ότι οι θαλάσσιες επιχειρήσεις θα είναι πολύ σημαντικές. Και ο κυβερνοπόλεμος, και πάλι, δεν έχει ακόμα μπει για τα καλά στο παιχνίδι, αλλά ας είμαστε προετοιμασμένοι γι’ αυτό. Οσον αφορά τις συμβατικές δυνάμεις, νομίζω ότι ο ελληνικός στρατός βρίσκεται εκεί που πρέπει από απόψεως δυνατοτήτων. Θα έδινα επιπλέον έμφαση, όπως κάνουμε και στις ΗΠΑ, σε αυτές τις νέες μεθόδους και τρόπους πολέμου.
Το στοίχημα της δημοκρατίας
– Eπειδή είστε στρατηγικός στοχαστής, όλα αυτά που μόλις συζητήσαμε, θα μπορούσαν να τιναχθούν στον αέρα από την εκλογή του Τραμπ ή ενός άλλου «Τραμπ» στις ΗΠΑ, ή από την απόφαση κάποιων Ευρωπαίων ηγετών να κινηθούν προς τη Ρωσία.
– Θα παραθέσω τα λόγια του Ουίνστον Τσώρτσιλ, ο οποίος είναι το πρόσωπο με τις περισσότερες αναφορές στην Ιστορία, όπως μου είπαν. Ο Τσώρτσιλ είπε ότι η δημοκρατία είναι η χειρότερη μορφή διακυβέρνησης, εκτός από όλες τις άλλες. Που σημαίνει ότι η δημοκρατία είναι μπερδεμένη, είναι αναποτελεσματική. Φεύγει το καθεστώς Τσίπρα και έρχεται το καθεστώς Μητσοτάκη και, είτε υποστηρίζεις τον Τσίπρα είτε τον Μητσοτάκη, βιώνεις αναταράξεις και αλλαγές. Και εδώ στις ΗΠΑ, φεύγει ο Τραμπ, έρχεται ο Μπάιντεν, υπάρχει αναταραχή. Στη Γαλλία υπάρχουν εκλογές, που νομίζω ότι όλοι θα παρακολουθήσουμε πολύ στενά. Πιθανότατα θα καταλήξουν στον Μακρόν και στη Λεπέν και, αν υπάρξει αλλαγή κυβέρνησης, που ελπίζω να μην υπάρξει, αλλά εάν υπάρξει, θα υπάρξουν αναταράξεις. Ετσι είναι η πραγματικότητα της δημοκρατίας. Ομως εδώ είναι το θέμα μου: Δεν θα στοιχημάτιζα εναντίον της δημοκρατίας. Και αν κοιτάξετε τη μακρά διαδρομή της Ιστορίας, ακόμη και πριν από 100 χρόνια, υπήρχαν ίσως δέκα-δεκαπέντε δημοκρατίες στον κόσμο. Σήμερα, υπάρχουν κάπου 100, ίσως περισσότερες, χώρες που είναι δημοκρατικές ή σχεδόν δημοκρατικές. Η Ιστορία προχωράει, και θα υπάρξουν πισωγυρίσματα και οι αυταρχικές χώρες θα αντιδράσουν. Η Κίνα και η Ρωσία ήταν αυταρχικά έθνη για χιλιάδες χρόνια, δεν είναι κάτι νέο αυτό. Αυτό που είναι νέο είναι η δημοκρατία, και νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει εδώ στην Ουκρανία, ποντάρει στο στοίχημα της δημοκρατίας. Και θα παραμείνω σε αυτό το στοίχημα, παρά τις αναταράξεις σε κάθε έθνος της Συμμαχίας. Συνολικά, η καρδιά της Ιστορίας γέρνει προς τη δημοκρατία.
Ο κόσμος ζητά την αλλαγή / Φωτογραφία: Shutterstock
ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΣΠΑΝΟΥ
12/04/2022 19:45
Οι ακραίες φωνές, οι λαϊκιστές, η άνοδος της ακροδεξιάς και τα μεγάλα ψέματα της εξουσίας προοιωνίζονται ένα ζοφερό μέλλον για τη Δύση όπως την ξέραμε.
Μια νέα φουρτούνα ακραίου λαϊκισμού, που τροφοδοτείται από την οικονομική πίεση, την εχθρότητα προς τους μετανάστες και τον πολιτισμικό πόλεμο, αναστατώνει κάποιες από τις σημαντικότερες δημοκρατίες του κόσμου, την ίδια στιγμή που η Ρωσία κλιμακώνει την πιο βάναυση επίθεση των τελευταίων δεκαετιών στη φιλελεύθερη δυτική τάξη.
Το CNN κάνει μια καταγραφή του πολιτικού σκηνικού που δημιουργείται σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
Στη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ουγγαρία και αλλού, το Κέντρο φαίνεται να χάνει έδαφος στην πολιτική, καθώς οι μετριοπαθείς μπαίνουν σε δεύτερο πλάνο έναντι των ριζοσπαστών είτε της Δεξιάς είτε της Αριστεράς, εν μέσω μιας εκτεταμένης δημόσιας δυσαρέσκειας ύστερα από μια πανδημία δύο ετών που έκανε τις κυβερνήσεις να περιορίσουν σημαντικά τις ατομικές ελευθερίες.
Μόλις πριν από 17 μήνες, η προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ που κέρδισε ένας βετεράνος πολιτικός τού πρώην πάγιου καθεστώτος, ο νυν πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, φάνηκε να προαναγγέλλει το τέλος του δρόμου για τον μετριοπαθή εναντίον ενός απρόβλεπτου αυταρχικού, του Ντόναλντ Τραμπ.
Ωστόσο, οι Ρεπουμπλικανοί, που εξακολουθούν να συγκινούνται από τον Τραμπ, και πολλοί εξ αυτών αφομοιώνουν τα αδιανόητα ψέματά του περί εκλογικής νοθείας προκειμένου να κερδίσουν την εύνοια των υποστηρικτών του, φαίνεται να βρίσκονται σε πορεία προς τη Βουλή και ίσως και τη Γερουσία, στις ενδιάμεσες εκλογές το φθινόπωρο.
Εκμεταλλεύονται τη βαθιά απογοήτευση σε όλη τη χώρα για τις αυξανόμενες τιμές και το υψηλό κόστος των καυσίμων που ο Μπάιντεν δεν μπόρεσε να περιορίσει. Επίσης, πολλοί αναπαράγουν απαράδεκτα μηνύματα για εθνικά, φυλετικά ή LGBTQ θέματα και για τη μετανάστευση, υπονοώντας ότι η παραδοσιακή αμερικανική κουλτούρα κινδυνεύει να καταστραφεί.
Στη Γαλλία, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, η επιτομή του τεχνοκρατικού ελιτισμού, αντιμετωπίζει τις επόμενες δύο εβδομάδες έναν σκληρό αγώνα για να ανατρέψει τη δυναμική τής αντιπάλου του στις προεδρικές εκλογές, ακροδεξιάς, πολέμιας των μεταναστών και του Ισλάμ και υπέρ του Πούτιν, Μαρί Λεπέν.
Παράλληλα, η υπέρ του Τραμπ πτέρυγα της ευρωπαϊκής πολιτικής σημείωσε μια νίκη που μόνο ευχάριστη μπορεί να φανεί στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, που αποτελεί μάστιγα για την ελευθερία του Τύπου, τους ηγέτες της ΕΕ και τις δημοκρατικές αξίες, μπορεί να συνεχίσει το έργο του έπειτα από τη συντριπτική εκλογική νίκη νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Ο Όρμπαν, αγαπημένος του κινήματος του Τραμπ «Make America Great Again» και των συντηρητικών τηλεοπτικών ειδημόνων, επωφελήθηκε από τις κινήσεις του στις εκλογικές περιφέρειες και τους φιλικούς προς αυτόν προπαγανδιστές του Τύπου για να αψηφήσει τις προβλέψεις ότι η δημοφιλία του εξασθενούσε.
Η συνεχιζόμενη κυριαρχία του Τραμπ στην πολιτική των Ρεπουμπλικανών, η νίκη του Όρμπαν και η σφιχτή κούρσα επανεκλογής του Μακρόν υπογραμμίζουν πως οι καθιερωμένες δομές δημοκρατίας στα δυτικά έθνη παραμένουν ευάλωτες, όχι μόνο από εχθρικές εξωτερικές δυνάμεις, όπως η ανάμειξη του Πούτιν στις εκλογές, αλλά και από την αντίληψη ότι οι παραδοσιακοί πολιτικοί δεν είναι σε θέση να λύσουν τα προβλήματα των ανθρώπων.
Ορμητική τάση προς τα πολιτικά άκρα
Οι χειρότερες προβλέψεις για την απόδοση του Μακρόν στον πρώτο γύρο των εκλογών δεν έγιναν πραγματικότητα, καθώς κέρδισε με διαφορά περίπου 5 ποσοστιαίων μονάδων. Αλλά η άτονη εκστρατεία του έδωσε στη Λεπέν ένα άνοιγμα για να χαρακτηρίσει τον Γάλλο πρόεδρο -ο οποίος πάντα αγωνιζόταν να δείξει ότι κατανοεί τις οικονομικές δυσκολίες των ψηφοφόρων- ως αδιάφορο για τον υψηλό πληθωρισμό και τις τιμές της ενέργειας.
Καθώς προτοιμάζεται για τον δεύτερο γύρο της εκλογικής κούρσας, ο Μακρόν αυτοπροσδιορίστηκε ως προπύργιο ενάντια στον λαϊκισμό και τον εξτρεμισμό στη Γαλλία και στο εξωτερικό.
«Θέλω η Γαλλία να είναι μέρος μιας ισχυρής ΕΕ, συνεχίζοντας να δημιουργεί συμμαχίες με τις μεγάλες δημοκρατίες του κόσμου για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας. Δεν θέλω μια Γαλλία που φεύγει από την ΕΕ και έχει συμμάχους μόνο λαϊκιστές και ξενοφοβικούς. Δεν είμαστε εμείς αυτό», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος μετά το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου.
Μετά την ουσιαστική εξαφάνιση της κεντροδεξιάς αντιπολίτευσης στη γαλλική πολιτική σκηνή, περίπου το 50% των ψήφων πήγε στα ριζοσπαστικά κόμματα της δεξιάς και της αριστεράς. Κατά κάποιον τρόπο, αυτό παραλληλίζεται με την εξάλειψη των μετριοπαθών Ρεπουμπλικανών στην Ουάσιγκτον από τον αυταρχικό Τραμπ.
Στις ΗΠΑ, ο Μπάιντεν κέρδισε το 2020 φλερτάροντας τα μετριοπαθή προάστια, αλλά οι προοδευτικοί κατάφεραν να «σύρουν» την προεδρία προς τα αριστερά μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, με τρόπο που μπορεί να έχει αποξενώσει αρκετούς κεντρώους ψηφοφόρους.
Η Λεπέν έχει εργαστεί σκληρά σχετικά με την προηγούμενη υποστήριξή της στον Πούτιν και τους όρκους της να βγάλει τη Γαλλία από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά αν πετύχαινε μια αιφνιδιαστική νίκη, ο συνασπισμός κατά του Πούτιν στην Ευρώπη θα δεχόταν σοβαρή πίεση και ο Ρώσος ηγέτης θα είχε μια νέα ευκαιρία να δημιουργήσει καινούργιους διαχωρισμούς μεταξύ των συμμάχων. Ο Μακρόν υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικός στην κρίση της Ουκρανίας, διατηρώντας ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας με το Κρεμλίνο, ενώ αναδεικνύεται και ο σημαντικότερος σύμμαχος του Μπάιντεν στην Ευρώπη.
«Η εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία δυνάμωσε τη Δύση όσο ποτέ άλλοτε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Ο κόσμος είναι πλέον διχασμένος μεταξύ των χωρών που υπερασπίζονται το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία και εκείνων που αγωνίζονται για τον τερματισμό αυτών των αξιών» δήλωσε ο Νικολά Ντουνγκάν, ανώτερος συνεργάτης του Ατλαντικού Συμβουλίου. Ωστόσο, η νίκη του Μακρόν στον πρώτο γύρο και η νέα δυναμική ρητορική δημιούργησαν την προοπτική ότι θα μπορούσε να είναι ένα φράγμα κατά του εξτρεμισμού, τουλάχιστον στη Γαλλία.
«Σήμερα είμαστε κάπως ανακουφισμένοι ότι θα μπορούμε να βασιζόμαστε στη γαλλική ηγεσία στο μέλλον» δήλωσε ο Ντουνγκάν μετά τα αποτελέσματα της Κυριακής στις εκλογές, τις οποίες παρακολούθησαν με αρκετή ανησυχία αξιωματούχοι της κυβέρνησης Μπάιντεν.
Η ακροδεξιά απειλεί τη δημοκρατία
Ωστόσο, κανείς από όσους ανησυχούν για την απειλή που συνιστά ο εξτρεμισμός για τη δημοκρατία, βασικό θέμα της προεδρίας του Μπάιντεν, δεν θεωρεί δεδομένη τη νίκη του Μακρόν στον δεύτερο γύρο.
«Η ακροδεξιά δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά στη νίκη», δήλωσε χαρακτηριστικά η ηττημένη Γαλλίδα ρεπουμπλικανική υποψήφια, Βαλερί Πεκρές.
Το 2016, η λαϊκιστική εξέγερση που οδήγησε τη Βρετανία να ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μια στιγμή που προμήνυε τη σταυροφορία των αουτσάιντερ του Τραμπ, που συνέτριψε τις ελπίδες της Δημοκρατικής Χίλαρι Κλίντον στον Λευκό Οίκο.
Έξι χρόνια αργότερα, φαίνεται να υπάρχουν κακοί οιωνοί για τους Δημοκρατικούς σε όλη τη Μάγχη. Η Λεπέν μπόρεσε να δώσει ώθηση στην εκστρατεία της, πραγματοποιώντας πολλές συγκεντρώσεις σε αγροτικές περιοχές, υπογραμμίζοντας τον «τιμωρητικό» φόρο του πληθωρισμού που ανέβασε το κόστος ζωής και επιδεινώθηκε από τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Μπάιντεν, ο οποίος επανειλημμένα έχει δηλώσει στους Αμερικανούς ότι ο πληθωρισμός ήταν ένα «μεταβατικό» ζήτημα που προέκυψε από την πανδημία, προσπάθησε σκληρά να δείξει στη χώρα ότι κατανοεί τις επιπτώσεις του. Αλλά θα μπορούσε να πληρώσει βαρύ τίμημα στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, εάν οι ήδη δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι εξακολουθούν να είναι εξαγριωμένοι με τους καθημερινούς λογαριασμούς.
Η εξουσία βασίζεται σε μεγάλα ψέματα
Ο Τραμπ, η Λεπέν και ο Όρμπαν δεν πλησιάζουν σε κανένα σημείο την αισχρότητα και τη βία του Πούτιν, ο οποίος διαπράττει θηριωδίες στην Ουκρανία σε κλίμακα που δεν έχει παρατηρηθεί τουλάχιστον από τον πόλεμο της Βοσνίας και πιθανώς από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αλλά οι τακτικές πολλών από τους πολιτικούς που είναι ενάντια στο κατεστημένο πηγάζουν από ένα παρόμοιο πηγάδι πολιτικής τοξικότητας. Βασίζονται στο να μετατοπίζουν το θυμό για τις οικονομικές συνθήκες στη δυσαρέσκεια για τους αλλοδαπούς, τους μουσουλμάνους και γενικότερα τους ξένους, συμπεριλαμβανομένων άλλων μειονοτικών κοινοτήτων. Ορισμένοι επικεντρώνονται στη διάβρωση της φήμης των δημοκρατικών συστημάτων και του ελεύθερου Τύπου για την οικοδόμηση της εξουσίας. Οτιδήποτε αυξάνει τον κυνισμό του εκλογικού σώματος για τους κυβερνώντες του και το σύστημα που τους κρατά στη θέση τους, δημιουργεί μια νέα δεξαμενή θυμού που μπορεί να γίνει εκμεταλλεύσιμη.
Η καταστολή των ψηφοφόρων διέβρωσε τη δημοκρατία στη Ρωσία και την Ουγγαρία, και το ίδιο κάνει και στις ΗΠΑ. Δεν είναι βέβαιο ότι ο εξτρεμισμός του Τραμπ θα ανοίξει τον δρόμο προς την εξουσία ενός διαφορετικού εκλογικού σώματος. Ωστόσο, παραμένει η κυρίαρχη φιγούρα στο κόμμα του και ο πρωτοπόρος για την προεδρική υποψηφιότητα το 2024.
Ολόκληρο το πολιτικό σχέδιο του Τραμπ, αυτό που υποκίνησε μια άνευ προηγουμένου επίθεση στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ στις 6 Ιανουαρίου 2021, βασίζεται σε ένα μεγάλο ψέμα: ότι στις εκλογές του 2020 στις ΗΠΑ υπήρξε νοθεία. Όσο πιο εξωφρενικό είναι το ψέμα τόσο καλύτερο όπλο μπορεί να γίνει για τα πονηρά μέσα ενός πολιτικού. Το σκεπτικό του Πούτιν για την εισβολή στην Ουκρανία, ότι η χώρα βρίσκεται στα χέρια των ναζί, ενώ στην πραγματικότητα έχει έναν δημοκρατικά εκλεγμένο Εβραίο πρόεδρο, πηγάζει από το ίδιο πηγάδι της επικίνδυνης πολιτικής φαντασίας.
Η επίθεση υποκινήθηκε από την πεποίθηση του Πούτιν ότι η χώρα δεν είχε το δικαίωμα να υπάρχει ως ανεξάρτητο, κυρίαρχο κράτος και ότι ο λαός της ήταν ουσιαστικά Ρώσοι. Αλλά προέκυψε επίσης από τα περισσότερα από 30 χρόνια της έντονης δυσαρέσκειας του Ρώσου ηγέτη για τη Δύση και τα πολιτικά της συστήματα μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Ρώσος πρόεδρος ξεκίνησε τη δική του άμεση προσπάθεια να διαταράξει τη δημοκρατία των ΗΠΑ με την παρέμβασή του στις εκλογές του 2016, η οποία
σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τον Τραμπ να κερδίσει, σύμφωνα με τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας. Οι ίδιες υπηρεσίες προειδοποίησαν τη Δευτέρα ότι η πίεση των ΗΠΑ στη Ρωσία σχετικά με την εισβολή στην Ουκρανία θα μπορούσε να ωθήσει τον Πούτιν να προχωρήσει ακόμη περισσότερο στην ανάμειξή του στη δημοκρατία της χώρας στο μέλλον.
Αλλά, τελικά, ήταν η ανοιχτή επιθυμία της Ουκρανίας να εδραιώσει τη δημοκρατία της με την ένταξη στη Δύση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, που τελικά ώθησε τον Πούτιν στα όρια και επιτάχυνε την επίθεσή του.
Frederick W. Kagan, Kateryna Stepanenko, Karolina Hird, and George Barros
April 12, 5:30pm ET
Russia continued offensive operations in eastern Ukraine on a limited basis as it worked to reconstitute forces withdrawn from the Battle of Kyiv and to establish necessary logistical bases for increased offensive operations in the Donbas area. Russian forces withdrawn from the Kyiv region have not yet been reintroduced into Ukraine to fight. The Russian military has continued to conduct small-scale limited offensive operations on the Izyum and Severodonetsk axes and has not yet gone over to a better-resourced or broader offensive campaign. The Battle of Mariupol continues even as Ukrainian officials accuse Russia of using chemical weapons on Mariupol’s defenders.
Key Takeaways
The Russian military continues offensive operations in Donbas and is not in a pure reconstitution phase. It has not undertaken an across-the-board operational pause while waiting for reinforcements to arrive. In part, as a result, it has made limited gains while continuing to sustain significant losses.
The Institute for the Study of War (ISW) is a non-partisan, non-profit, public policy research organization. ISW advances an informed understanding of military affairs through reliable research, trusted analysis, and innovative education. We are committed to improving the nation’s ability to execute military operations and respond to emerging threats in order to achieve US strategic objectives.
When Vladimir Putin shattered the peace in Europe by unleashing war on a democracy of 44 million people, his justification was that modern, Western-leaning Ukraine was a constant threat and Russia could not feel “safe, develop and exist”.
But after thousands of deaths in ruined towns and cities and the displacement of more than 10 million people inside Ukraine and beyond, the questions remain: what is his aim and how will this war end?
What was Putin’s goal?
The Russian leader’s initial aim was to overrun Ukraine and depose its government, ending for good its desire to join the Western defensive alliance Nato. But he failed to capture the capital Kyiv and has now shifted his ambitions to Ukraine’s east and south.
Launching the invasion on 24 February he told the Russian people his goal was to “demilitarise and de-Nazify Ukraine”, to protect people subjected to what he called eight years of bullying and genocide by Ukraine’s government.
“It is not our plan to occupy the Ukrainian territory. We do not intend to impose anything on anyone by force,” he insisted. This was not even a war or invasion, he claimed, merely the fiction of a “special military operation” that Russian state-controlled media are required to adopt.
The claims of Nazis and genocide in Ukraine were completely unfounded. As was a Russian allegation that Ukraine was building a plutonium-based dirty bomb.
Whatever its justification, Russia saw this as a pivotal moment. “Russia’s future and its future place in the world are at stake,” said foreign intelligence chief Sergei Naryshkin.
Foreign Minister Sergei Lavrov spoke of freeing Ukraine from oppression, while Ukraine’s democratically elected President Volodymyr Zelensky said “the enemy has designated me as target number one; my family is target number two”.
Russia invaded from the north, through Belarus, as well as from the south and east, but Ukraine’s fierce resistance has forced the Kremlin to drop its plan to oust the government.
Has Putin changed his aims?
A month into the invasion, Russia declared its main goal was the “liberation of Donbas” – broadly referring to Ukraine’s eastern regions of Luhansk and Donetsk. More than a third of this area was already seized by Russian-backed separatists in a war that began in 2014, now Russia wants to conquer all of it.
The Kremlin claimed it had “generally accomplished” the aims of the invasion’s first phase, which it defined as considerably reducing Ukraine’s combat potential. But it is clear Russia has scaled back its ambitions, withdrawing from the entire Kyiv area and leaving behind the bodies of murdered civilians.
The falsified language of “denazification” remains but Russia’s forces are now focused on seizing the two big eastern regions and creating a land corridor along the south coast, east from Crimea to the Russian border.
Ahead of the invasion it was clear President Putin wanted all of the east, recognising all of Luhansk and Donetsk as belonging to two Russian puppet statelets. The head of the Luhansk statelet has already suggested holding a referendum on joining Russia, similar to an internationally discredited vote held in Crimea in 2014.
It is not yet clear if Russia’s leader also hopes to control the entire southern region of Kherson and capture more territory along Ukraine’s Black Sea coast.
Beyond his military goals, President Putin’s broader demand is to ensure Ukraine’s future neutrality. The Ukrainians have offered that in return for security guarantees from allies, as part of a wide-ranging peace plan presented in talks in Turkey.
Why Putin wants a neutral Ukraine
Since Ukraine achieved independence in 1991, as the Soviet Union collapsed, it has gradually veered towards the West – both the EU and Nato.
It was his pressure on Ukraine’s pro-Russian leader, Viktor Yanukovych, not to sign a deal with the European Union in 2013 that led to protests that ultimately ousted the Ukrainian president in February 2014.
Russia then seized Ukraine’s southern region of Crimea and triggered a separatist rebellion in the east and a war that claimed 14,000 lives.
As he prepared to invade in February, he tore up an unfulfilled 2015 Minsk peace deal and accused Nato of threatening “our historic future as a nation”, claiming without foundation that Nato countries wanted to bring war to Crimea.
What would neutrality look like?
Before Ukraine presented its plans, Russia said it was considering a “neutral, demilitarised” Ukraine with its own army and navy, along the lines of Austria or Sweden, which are both EU members. Austria is neutral, while Sweden is non-aligned.
President Zelensky had already declared that Ukrainians now understood they would will not be admitted to Nato: “It’s a truth and it must be recognised.”
EPA/Ukraine presidency
Security guarantees and neutrality, the non-nuclear status of our state – we are ready to go for it… If I remember correctly, this is why [Russia] started the war
Russia says Ukraine has become “more realistic” in its approach but does not see its peace proposals as a breakthrough, so the war will continue. But this is Kyiv’s offer:
Ukraine would become a “non-bloc (or non-aligned) and non-nuclear” state, with no foreign military bases or contingents on its territory
Strict, legally binding guarantees would require countries such as the UK, China, the USA, Turkey, France, Canada, Italy, Poland and Israel to protect a neutral Ukraine in the event of attack
Within three days guarantor states would have to hold consultations and come to Ukraine’s defence
Ukraine would be allowed to join the European Union
Ukraine would not enter military-political alliances and any international exercises would require consent of guarantor states.
Ukraine’s bid to join Nato (and the EU) is enshrined in its 2019 constitution, so any change would require a referendum some months later.
What about Crimea and the east?
Russia is unimpressed with Ukraine’s plan for the future status of Crimea, seized by Russia in 2014, to be decided during 15 years of consultations. The Kremlin says Crimea is now Russian territory and the Russian constitution bars discussing its status with anyone else. “I repeat again and again: Russia’s position on Crimea and Donbas remains unchanged,” said lead negotiator Vladimir Medinsky.
As part of Kyiv’s immediate peace proposals, all Russian troops would leave Ukrainian territory and the future of the eastern areas held by Russian-backed separatists would be discussed by the two presidents as part of a ceasefire summit.
Ukraine will never agree to ceding sovereign territory. However, President Putin will not wish to abandon any territorial gains made during the war, especially as his declared aim is “liberating” Ukraine’s east.
Ukraine has never taken seriously Russia’s demand for demilitarisation, and Moscow’s insistence on “de-Nazification” is merely Russian propaganda. In the words of Ukraine’s foreign minister Dmytro Kuleba: “It’s crazy, sometimes not even they can explain what they are referring to.”
President Zelensky has said he is prepared to give Russian minority language status, along with the languages of other neighbouring countries, and does not see this as a major issue.
What’s Putin’s problem with Nato?
For Russia’s leader the West’s 30-member defensive military alliance has one aim – to split society in Russia and ultimately destroy it.
Ahead of the war, he demanded that Nato turn the clock back to 1997 and reverse its eastward expansion, removing its forces and military infrastructure from member states that joined the alliance from 1997 and not deploying “strike weapons near Russia’s borders”. That means Central Europe, Eastern Europe and the Baltics.
In President Putin’s eyes, the West promised back in 1990 that Nato would expand “not an inch to the east”, but did so anyway.
That was before the collapse of the Soviet Union, however, so the promise made to then Soviet President Mikhail Gorbachev only referred to East Germany in the context of a reunified Germany. Mr Gorbachev said later that “the topic of Nato expansion was never discussed” at the time.
Does Putin have designs beyond Ukraine?
If he has, his military setbacks in Ukraine may have put paid to any wider ambitions beyond its borders.
After hours of conversations with Russia’s authoritarian leader, German Chancellor Olaf Scholz concluded: “Putin wants to build a Russian empire… He wants to fundamentally redefine the status quo within Europe in line with his own vision. And he has no qualms about using military force to do so.”
Tatiana Stanovaya of analysis firm RPolitik and the Carnegie Moscow Center fears a spiral in a new Cold War confrontation: “I have very firm feelings that we should get prepared for a new ultimatum to the West which will be more militarised and aggressive than we could have imagined.”
Having witnessed Mr Putin’s willingness to lay waste European cities to achieve his aims, Western leaders are now under no illusion. President Joe Biden has labelled him a war criminal and the leaders of both Germany and France see this war as a turning point in the history of Europe.
Before the war, Russia demanded all US nuclear arms be barred from beyond their national territories. The US had offered to start talks on limiting short- and medium-range missiles, as well as on a new treaty on intercontinental missiles, but there is little chance of that happening for now.
IMAGE SOURCE,EPA
Image caption,
Before the war Ukrainian President Volodymyr Zelensky paid regular visits to the front line in eastern Ukraine
President Putin has been stunned by the scale of the Western response to his invasion. He knew Nato’s members would never put boots on the ground in Ukraine, but he could not have guessed the extent of the sanctions that are already having a dramatic effect on Russia’s economy – and he is furious.
The EU, US, UK and other Western nations have targeted Russia’s economy in a variety of ways:
Russia’s central bank has had its assets frozen and major banks are shut out of the international SWIFT payment transfer network.
The US has banned imports of Russian oil and gas; the EU aims to cut gas imports by two-thirds within a year; and the UK aims to phase out Russian oil by the end of 2022
Germany has halted approval on Russia’s Nord Stream 2 gas pipeline, a major investment by both Russia and European companies
Russian airlines have been barred from airspace over the EU, UK, US and Canada
Personal sanctions have been imposed on President Putin and his daughters, Foreign Minister Sergei Lavrov and many other individuals
No peace deal with Ukraine will bring these sanctions to an end, and Vladimir Putin knows that. Instead he has turned on Russians who have opposed the war. “The Russian people will always be able to distinguish true patriots from scum and traitors,” said Russia’s president.
More than 15,400 anti-war protesters have been detained and virtually all independent media have been silenced.
There is no meaningful political opposition left as they have either fled the country, or in the case of opposition leader Alexei Navalny, jailed for years in a strict-regime penal colony.
It is thought that Russia has lost hundreds of tanks within two months of invading Ukraine.
Military experts put the losses down to the advanced anti-tank weapons which western nations have given to Ukraine, and to the poor way Russia has used its tanks.
Meanwhile, Oryx – a military and intelligence blog which counts Russia’s military losses in Ukraine on the basis of photographs sent from the war zone – says Russia has lost more than 460 tanks and over 2,000 other armoured vehicles.
According to the Rand Corporation and the IISS (International Institute for Strategic Studies), Russia had about 2,700 main battle tanks in total at the start of the conflict.
IMAGE SOURCE,GETTY IMAGES
Image caption,
Javelin missiles have destroyed dozens of Russian tanks
“Javelin and NLAW are very potent,” says Nick Reynolds, research analyst in land warfare at the Royal United Services Institute (RUSI). “Without this lethal aid, the situation in Ukraine would be very different.”
Known as “kamikaze” drones, they can hover over a target miles away from the operator and then drop on top of a tank, destroying it with the warhead at their tip.
How much are Russian tactics to blame?
Nowadays, the Russian army operates through Battalion Tactical Groups (BTGs), which are self-contained combat units made up of tanks, infantry and artillery.
The precise composition of these units may vary, but generally they comprise a large number of armoured vehicles but relatively few infantry troops.
“Russia has relatively few troops to call on,” says Phillips O’Brien, a professor of strategic studies at St Andrews University, “so BTGs are a way of creating a fighting unit with lots of punch.
“They’re designed to attack quickly with lots of firepower. However, they have very little protection in terms of infantry personnel to escort them and to retaliate if the armoured column comes under attack,” he says.
“That makes the Russian army like a boxer who has a great right hook and a glass jaw.”
IMAGE SOURCE,GETTY IMAGES
Image caption,
The top of the tank is its least protected part, and that is the area modern missiles target
Prof O’Brien says a lack of Russian air patrols means Ukrainian troops have found it easy to get into positions to ambush Russian tank columns.
“Russia didn’t get air supremacy at the start of the conflict,” he says, “and so they cannot patrol the skies, spotting Ukrainian army movements.
“That means Ukrainian troops have been able to get into good fire positions for ambushes, and they have been able to do a lot of damage this way.”
How much is down to Russian incompetence?
According to Oryx’s figures, half of the tanks Russia has lost have not been destroyed or damaged by the enemy but have been captured or abandoned.
Experts put this down to logistical failures, and incompetence by Russian troops.
“You’ve seen pictures of Russian tanks being dragged off by Ukrainian farmers’ tractors,” says Prof O’Brien.
“Some of those tanks were abandoned because they ran out of fuel. That’s a logistical failure. Some got stuck in the springtime mud, because the high command invaded at the wrong time of year.”
Image caption,
Tractors tow away an abandoned missile launcher in Ukraine
“Russia’s ground forces are made up of a lot of conscripts and recruits. That makes them, in world terms, a low to medium-quality fighting force,” says RUSI’s Nick Reynolds.
“Many tanks have been abandoned because of bad driving. Some have been driven off bridges. Others have been driven into ditches so that the tracks have come off. The ability of the troops to use their equipment has been lacking.
“But often, soldiers have simply abandoned their vehicles and fled. So the will to fight has also been lacking.”
The Ukrainian government has even issued instructions on how citizens should turn in abandoned military vehicles.
Authorities also confirmed that anyone who found such “combat trophies” did not need to declare them for tax purposes.
Του Δρ. Κων/νου Αποστόλου-Κατσαρού*
