Αρχική Blog Σελίδα 197

Το τέλος της παλιάς οικονομικής τάξης είναι ένα άνοιγμα για την Αριστερά

0
BEIJING, CHINA - MAY 15: U.S. President Donald Trump and Chinese President Xi Jinping tour Zhongnanhai Garden on May 15, 2026 in Beijing, China. Trump and other U.S. officials are finishing up a visit intended to address the Iran conflict, trade imbalances, and the Taiwan situation while establishing new bilateral boards for economic and AI oversight. (Photo by Evan Vucci-Pool/Getty Images)

 

Συνέντευξη με τον Ha-Joon Chang

Για δεκαετίες, οι κανόνες της παγκόσμιας οικονομίας —και της ίδιας της οικονομικής επιστήμης— έμοιαζαν παγιωμένοι. Τώρα όμως, με τη βοήθεια του Ντόναλντ Τραμπ, το οικοδόμημα καταρρέει. Μιλήσαμε με τον ετερόδοξο οικονομολόγο Ha-Joon Chang για να κατανοήσουμε τα δόγματα που πεθαίνουν και τις εναλλακτικές που αναδύονται.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ξεναγούνται στον κήπο Zhongnanhai στις 15 Μαΐου 2026, στο Πεκίνο της Κίνας.

Η παγκόσμια οικονομία αναδιαμορφώνεται —και αυτό δεν είναι μόνο κακό— από τα νέα γεωπολιτικά ανοίγματα για τον Παγκόσμιο Νότο μέχρι την επαναφορά της βιομηχανικής πολιτικής στο τραπέζι.
Evan Vucci-Pool / Getty Images

Το καλοκαιρινό μας τεύχος κυκλοφορεί σύντομα. Αποκτήστε σήμερα συνδρομή στο έντυπο περιοδικό μας με έκπτωση. 

Ο Ha-Joon Chang είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς ετερόδοξους οικονομολόγους στον κόσμο. Καθηγητής στο SOAS University of London και συγγραφέας, μεταξύ άλλων, των βιβλίων Kicking Away the Ladder, Bad Samaritans και Economics: The User’s Guide, έχει περάσει δεκαετίες αμφισβητώντας την αναπτυξιακή ορθοδοξία που επιβλήθηκε στον Παγκόσμιο Νότο και αποκαλύπτοντας τους μύθους που βρίσκονται στον πυρήνα της κυρίαρχης οικονομικής σκέψης.

Ο Asher Dupuy-Spencer του Jacobin μίλησε με τον Chang για την κατάσταση της οικονομικής επιστήμης, τη στένωση των αναπτυξιακών δρόμων στην εποχή της Κίνας, τις προοπτικές αριστερών κυβερνήσεων στον ανεπτυγμένο κόσμο και τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν.

Asher Dupuy-Spencer

Θα ήθελα να ξεκινήσω με μια ερώτηση για την κατάσταση της οικονομικής επιστήμης. Υπάρχει η κυρίαρχη άποψη ότι η οικονομική κρίση του 2007–2008 έριξε την ίδια την οικονομική επιστήμη σε κρίση. Πόσο αληθινό είναι αυτό; Πόσο έχει πραγματικά αλλάξει ο κλάδος και τι σημαίνει αυτό για το ταξικό περιεχόμενο της κυρίαρχης οικονομικής σκέψης γενικότερα;

Ha-Joon Chang

Τα πράγματα έχουν αλλάξει, αλλά όχι πολύ. Μια σημαντική μετατόπιση είναι αυτό που αποκαλείται εμπειρική στροφή. Όταν έκανα τις μεταπτυχιακές μου σπουδές τη δεκαετία του 1980, υπήρχε μια πολύ σαφής ιεραρχία μέσα στην οικονομική επιστήμη, σύμφωνα με την οποία όσο λιγότερο συνδεδεμένος ήσουν με την πραγματικότητα, τόσο πιο έξυπνος θεωρούσουν ότι ήσουν.

Αν ήσουν έξυπνος, έκανες μαθηματική μοντελοποίηση — όσο πιο αφηρημένη, τόσο καλύτερα. Θεωρία παιγνίων, γενική ισορροπία. Αν δεν ήσουν ακριβώς σε αυτό το επίπεδο, έκανες μακροοικονομία — θεωρητικά λιγότερο στιβαρή, μαθηματικά πιο ακατάστατη, αλλά ακόμη αρκετά τεχνική. Πιο κάτω, έκανες οικονομική ανάπτυξη ή οικονομική ιστορία. Και αν δεν μπορούσες να χειριστείς τίποτε από αυτά, μιλούσες με πραγματικούς ανθρώπους — μελέτες περιπτώσεων, συνεντεύξεις με ηγέτες συνδικάτων. Αυτό δεν θεωρούνταν καθόλου οικονομική επιστήμη.

Σε σύγκριση με τότε, υπάρχει πλέον τουλάχιστον μια αναγνώριση ότι η οικονομική επιστήμη πρέπει να ασχολείται με τον πραγματικό κόσμο. Αυτό είναι πρόοδος. Αλλά έχει αλλάξει αρκετά; Στην παλιά ιεραρχία που περιέγραψα, οι οικονομέτρες και ορισμένα είδη οικονομικών ιστορικών και οικονομολόγων της ανάπτυξης που χρησιμοποιούν οιονεί πειράματα και ανάλυση ιστορικών δεδομένων έχουν ανέβει σημαντικά. Θεωρούνται πλέον ισότιμοι με όσους κάνουν αφηρημένη θεωρητική εργασία.

Όμως οτιδήποτε κάτω από αυτό — ιστορικοί που βασίζονται σε αρχειακή έρευνα, προφορική ιστορία, ποιοτική επιτόπια εργασία, μελέτες περιπτώσεων σε κλάδους της οικονομίας και συνεντεύξεις με φορείς χάραξης πολιτικής — εξακολουθεί να μη θεωρείται νόμιμο. Η εμπειρική εργασία, όπως την αντιλαμβάνεται σήμερα ο κλάδος, πρέπει να περιλαμβάνει ποσοτικά δεδομένα και συγκεκριμένα εργαλεία: οικονομετρία και τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές.

Asher Dupuy-Spencer

Σε ποιον βαθμό η εμπειρική στροφή άσκησε πίεση στον σκληρό πυρήνα του κλάδου — στη θεωρία της ορθολογικής επιλογής, στη γενική ισορροπία και στις βασικές παραδοχές περί τέλειων αγορών;

Ha-Joon Chang

Στην πραγματικότητα, δεν το έκανε. Μόνο η ποσοτική επεξεργασία των δεδομένων θεωρείται νόμιμη. Ακόμη και τα ποιοτικά φαινόμενα πρέπει να μετατραπούν σε αριθμούς — δείκτες για το ένα, δείκτες για το άλλο.

Στη δεκαετία του 1990, όταν οι κυρίαρχοι οικονομολόγοι προσπαθούσαν να διαχειριστούν το γεγονός ότι οι αφρικανικές χώρες είχαν εφαρμόσει πιστά τις συστάσεις πολιτικής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας επί είκοσι χρόνια χωρίς κανένα αποτέλεσμα, σημειώθηκε ξαφνικά έκρηξη μελετών που χρησιμοποιούσαν μια «αφρικανική ψευδομεταβλητή» στις παλινδρομήσεις.

Το να βρίσκεσαι στην Αφρική σε κάνει να αναπτύσσεσαι πιο αργά — δεν ξέρουμε γιατί, αλλά εδώ είναι ο συντελεστής. Αυτό είναι σαφές σημάδι ότι δεν έχεις θεωρία.

Η θεωρία κατασκευάστηκε αφαιρώντας τα πάντα, εκτός από το διαχρονικό, εγωιστικό, ορθολογικό άτομο. Ολόκληρο το θεωρητικό οικοδόμημα χτίστηκε πάνω σε αυτή την υπόθεση.

Asher Dupuy-Spencer

Ή τα δεδομένα για τη διαφθορά, που ήταν μια ακόμη μεταβλητή την οποία χρησιμοποιούσαν συχνά.

Ha-Joon Chang

Ναι, και ο εθνογλωσσικός κατακερματισμός, το τροπικό κλίμα και ούτω καθεξής. Αυτά τα πράγματα μπορούν να ποσοτικοποιηθούν σε έναν βαθμό, αλλά οι επιπτώσεις τους είναι υπερβολικά σύνθετες για να συλληφθούν με αυτόν τον τρόπο.

Σύμφωνα με τον δείκτη εθνογλωσσικού κατακερματισμού, η Ρουάντα είναι στην πραγματικότητα ένα από τα πιο ομοιογενή έθνη στον κόσμο, μαζί με την Κορέα.

Asher Dupuy-Spencer

Και δεν φαίνεται να εμπόδισε το Βέλγιο, για παράδειγμα.

Ha-Joon Chang

Ακριβώς. Και για ένα διάστημα υπήρχε μια πολύ δημοφιλής θεωρία που υποστήριζε ότι αυτό που μετρά περισσότερο είναι η γεωγραφία — ότι το χειρότερο πράγμα που μπορεί να συμβεί σε μια χώρα είναι να μην έχει πρόσβαση στη θάλασσα. Τότε όμως τι γίνεται με την Ελβετία;

Asher Dupuy-Spencer

Η Αυστρία και η Ελβετία είναι και οι δύο περίκλειστες χώρες, χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα, και η Ελβετία έχει επίσης εθνογλωσσική πολυμορφία.

Ha-Joon Chang

Τέσσερις επίσημες γλώσσες και όχι λιγότερους από τέσσερις εμφυλίους πολέμους. Πρέπει να δείχνουμε πολύ μεγαλύτερο σεβασμό στη λεπτομερή αφηγηματική ιστορία και στις μελέτες περιπτώσεων που βασίζονται σε επιτόπια έρευνα, γιατί μόνο αυτές μπορούν πραγματικά να σου πουν τι συμβαίνει.

Αν η θεωρία σου είναι ότι το να μην έχει μια χώρα πρόσβαση στη θάλασσα είναι κακό, πρέπει να εξηγήσεις την Ελβετία και την Αυστρία. Δεν μπορείς να τις απορρίψεις λέγοντας ότι είχαν πλωτά ποτάμια, γιατί πολλές περίκλειστες αφρικανικές χώρες έχουν επίσης ποτάμια. Άρα πρέπει στη συνέχεια να ρωτήσεις γιατί οι ποταμοί αξιοποιήθηκαν στην Ελβετία και στην Αυστρία, αλλά όχι αλλού — και τότε πρέπει να περάσεις μέσα από ολόκληρη την ιστορία.

Αυτό μοιάζει κάπως με το να εξηγείς τη ζωή στη Γη λέγοντας ότι ήρθε από έναν εξωγήινο πλανήτη. Εξακολουθείς να πρέπει να εξηγήσεις πώς οι γείτονες έγιναν εξαρχής πλούσιοι.

Asher Dupuy-Spencer

Άρα αυτό που φαίνεται να περιγράφετε είναι μια διαδικασία κατά την οποία οι οικονομολόγοι έρχονται αντιμέτωποι με δεδομένα που διαψεύδουν ή μπερδεύουν τις θεωρίες τους και, αντί να επανεξετάσουν τις βασικές τους παραδοχές, περιπλέκουν τις θεωρίες προκειμένου να τις διατηρήσουν.

Ha-Joon Chang

Αυτό που εγώ αποκαλώ σχεδίαση επικύκλων. Οι γεωκεντρικοί αστρονόμοι δεν μπορούσαν να συμφιλιώσουν τη θεωρία τους με τα παρατηρησιακά δεδομένα από ολοένα και καλύτερα τηλεσκόπια, οπότε έλεγαν: στην πραγματικότητα, οι πλανήτες δεν κινούνται απλώς σε κύκλους — κάνουν βρόχους και μετά ξανά βρόχους.

Asher Dupuy-Spencer

Οτιδήποτε για να αποφύγουν τον ηλιοκεντρισμό.

Ha-Joon Chang

Ακριβώς. Η θεωρία κατασκευάστηκε αφαιρώντας τα πάντα, εκτός από το διαχρονικό, εγωιστικό, ορθολογικό άτομο. Ολόκληρο το θεωρητικό οικοδόμημα χτίστηκε πάνω σε αυτή την υπόθεση. Και τώρα προσπαθούν να επανεισαγάγουν την ιστορία, την πολιτική, τους θεσμούς, τη σύγκρουση — αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με μια θεωρία που αναπτύχθηκε εξαρχής έχοντας αυτά τα στοιχεία στον πυρήνα της.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι έχεις ανθρώπους που κινητοποιούν τεράστιες ποσότητες δεδομένων και χρησιμοποιούν τις πιο εξελιγμένες τεχνικές, μόνο και μόνο για να καταλήξουν είτε σε κοινότοπα συμπεράσματα είτε σε συμπεράσματα που βοηθούν τη νεοκλασική οικονομική θεωρία να διατηρήσει τις βασικές της παραδοχές.

Αισθάνονται υποχρεωμένοι να εκφράσουν ριζοσπαστικά συμπεράσματα στη γλώσσα της νεοκλασικής οικονομικής θεωρίας, με ποσοτικά εργαλεία, για να ληφθούν σοβαρά. Για μένα, αυτό είναι σαν να σπας ένα καρύδι με οδοστρωτήρα.

Τόσα πολλά από αυτά τα δήθεν πρωτότυπα ευρήματα είναι πράγματα που οι μαρξιστές, οι θεσμικοί οικονομολόγοι και οι δομιστές κεϊνσιανοί λένε εδώ και δεκαετίες — απλώς γίνονται τώρα αποδεκτά επειδή εκφράζονται στη νεοκλασική γλώσσα, χρησιμοποιώντας εγκεκριμένες τεχνικές.

Ένας πρόσφατος νικητής του μεταλλίου John Bates Clark έγραψε για το διαρκές μειονέκτημα που προκάλεσε το σύστημα καταναγκαστικής εργασίας mita στη Λατινική Αμερική. Πολύ καλά, αλλά αυτό το πρόβλημα έχει επισημανθεί από Λατινοαμερικανούς ιστορικούς και οικονομολόγους εδώ και τουλάχιστον δύο αιώνες.

Αυτοί οι οικονομολόγοι μπορεί πράγματι να συμφωνούν με συμπεράσματα στα οποία οι ριζοσπάστες οικονομολόγοι είχαν φτάσει εδώ και πολύ καιρό, αλλά αισθάνονται υποχρεωμένοι να τα εκφράσουν στη νεοκλασική γλώσσα, με ποσοτικά εργαλεία, για να ληφθούν σοβαρά. Για μένα, αυτό είναι σαν να σπας ένα καρύδι με οδοστρωτήρα. Γιατί χρειάζεσαι όλα αυτά για να πεις τόσο προφανή πράγματα;

Asher Dupuy-Spencer

Οι κλασικοί δρόμοι ανάπτυξης φαίνεται να στενεύουν. Είναι πολύ πιο δύσκολο να φανταστεί κανείς μια Κένυα ή μια Γκάνα να ανεβαίνει στην αλυσίδα αξίας μέσω εξαγωγών, όπως έκαναν η Ταϊβάν ή η Κορέα — εν μέρει λόγω της Κίνας, αλλά και λόγω χωρών όπως το Βιετνάμ, που μπορούν πλέον να κάνουν μεταποίηση χαμηλού κόστους με ανώτερες υποδομές και βαθύτερη ένταξη στην παγκόσμια οικονομία.

Πόσο χρήσιμη μπορεί να είναι πραγματικά αυτή η μετατόπιση στην πολιτική ορθοδοξία για τις πιο υπανάπτυκτες χώρες;

Ha-Joon Chang

Ναι, ο Olivier Blanchard λέει ενδιαφέροντα πράγματα για την ανισότητα και τη δομική αδυναμία. Αλλά φτάνει αυτό προς τα κάτω; Το πρόσωπο που διευθύνει το γραφείο μιας χώρας, ας πούμε στο Μαλάουι, μπορεί ακόμη να είναι βυθισμένο στην ορθοδοξία της δεκαετίας του 1990.

Πρέπει να διακρίνουμε ανάμεσα στις δηλώσεις του επικεφαλής οικονομολόγου, από τη μία πλευρά, και στην πραγματική πρακτική επί του πεδίου, από την άλλη. Το ΔΝΤ επέμενε ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να ανοίξουν πλήρως τους λογαριασμούς κεφαλαίου τους μέχρι και τη χρηματοπιστωτική κρίση. Από τότε, έχει επισήμως αλλάξει θέση.

Όμως το Center for Economic and Policy Research κατέγραψε ότι, στα πακέτα του ΔΝΤ που εκδόθηκαν μετά από αυτή την αλλαγή, σε πολλές δεκάδες προγράμματα, οι έλεγχοι κεφαλαίων επιτράπηκαν μόνο σε δύο περιπτώσεις. Το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που ανακοινώνεται στην κορυφή και σε αυτό που συμβαίνει στην πράξη είναι πραγματικό.

Asher Dupuy-Spencer

Αλλά η βιομηχανική πολιτική φαίνεται πράγματι να επιστρέφει — από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι την Κίνα.

Ha-Joon Chang

Πρέπει να κατανοείτε τη συζήτηση στα οικονομικά ως πολιτική συζήτηση, γιατί διακυβεύονται πάρα πολλά. Αυτοί οι άνθρωποι αλλάζουν στάση κυρίως επειδή η αμερικανική κυβέρνηση άλλαξε στάση. Ξαφνικά υπάρχουν παντού ειδικοί στη βιομηχανική πολιτική — συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που παλαιότερα την κατήγγελλαν ενεργά.

Έχοντας πει όλα αυτά, είμαι στην πραγματικότητα αρκετά αισιόδοξος. Στην ερώτησή σας για την Κίνα: ναι, φαίνεται κυρίαρχη και μοιάζει αδύνατο να μπορέσει κανείς να εκβιομηχανιστεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Αλλά γυρίστε πίσω στο 1950: οι Ηνωμένες Πολιτείες παρήγαγαν το 60% της παγκόσμιας μεταποίησης. Σήμερα η Κίνα αντιπροσωπεύει μόνο περίπου το 30%. Το 1950, αν οποιαδήποτε άλλη χώρα πίστευε ότι μπορούσε να εκβιομηχανιστεί, οι άνθρωποι θα έλεγαν ότι ήταν τρέλα.

Asher Dupuy-Spencer

Κι όμως, είχαμε τα τριάντα ένδοξα χρόνια — τη μεταπολεμική άνθηση στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία. Χώρες που εκβιομηχανίστηκαν με επιτυχία στη σκιά της Αμερικής.

Ha-Joon Chang

Ναι, συνέβη, και τώρα οι Ηνωμένες Πολιτείες παράγουν μόνο περίπου το 16%. Το γεγονός ότι κάποιος βρίσκεται πολύ μπροστά δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να τον φτάσεις. Όταν η Νότια Κορέα προσπάθησε να μπει στην αυτοκινητοβιομηχανία, στη ναυπηγική και στον χάλυβα, όλοι έλεγαν ότι υπήρχε ήδη υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα. Κι όμως, οι Κορεάτες μπήκαν και ουσιαστικά κατέστρεψαν την ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία. Δεν μπορείς απλώς να λες ότι δεν γίνεται.

Αν υπάρχει πληθωρισμός, χρησιμοποίησε ελέγχους τιμών. Βάλε έναν φόρο στα απροσδόκητα κέρδη των πλουσίων. Όταν η Βρετανία απείλησε με φόρο πλούτου, νομίζω ότι μόνο ένα εξέχον πρόσωπο έφυγε πράγματι από τη χώρα.

Η Κίνα θα αποβάλει πολλές θέσεις εργασίας χαμηλού μισθού, και ορισμένες χώρες έχουν ήδη επωφεληθεί από αυτό. Η Κίνα έχει πλέον ανοίξει την αγορά της στις αφρικανικές χώρες, δίνοντας στις περισσότερες από αυτές αδασμολόγητη πρόσβαση. Και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από την Κίνα έχει ρίξει το κόστος της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας σε τέτοιο σημείο ώστε πλέον είναι οι φθηνότερες μορφές ενέργειας.

Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες —η Νιγηρία, η Νότια Αφρική, το Πακιστάν— εγκαθιστούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε μαζική κλίμακα ακριβώς επειδή η Κίνα παράγει αυτές τις τεχνολογίες τόσο φθηνά. Δεν πρέπει να βλέπει κανείς την Κίνα αποκλειστικά ως εμπόδιο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, το κατά κεφαλήν εισόδημα της Κορέας βρισκόταν στο ίδιο επίπεδο με της Νιγηρίας — κάτω από το μισό της Γκάνας, στο ένα τρίτο της Σενεγάλης.

Κάθε φορά που μια νέα χώρα επιτυγχάνει μέσω των εξαγωγών, οι άνθρωποι λένε ότι οι αγορές είναι κορεσμένες. Θυμάμαι ένα διάσημο άρθρο του Αμερικανού οικονομολόγου William Cline, που δημοσιεύθηκε το 1982, το οποίο υποστήριζε ότι η διείσδυση των εξαγωγών της Ανατολικής Ασίας στις δυτικές αγορές είχε φτάσει σε κρίσιμο επίπεδο και ότι η ανάπτυξη μέσω εξαγωγών θα ήταν στο εξής πολύ δύσκολη. Και μετά, στα επόμενα τριάντα χρόνια, ήρθε η Κίνα — μια οικονομία πέντε φορές μεγαλύτερη από όλες εκείνες τις χώρες μαζί — και πέτυχε ακριβώς πάνω σε αυτή τη βάση.

Asher Dupuy-Spencer

Σωστά, εκείνο το επιχείρημα δεν άντεξε καλά στον χρόνο. Τώρα θέλω να αλλάξουμε θέμα. Ποιες είναι οι προοπτικές για αριστερές κυβερνήσεις στον ανεπτυγμένο κόσμο; Οι μακροοικονομικοί περιορισμοί είναι πραγματικά εμπόδια για την αριστερή πολιτική ή υπάρχουν τρόποι να παρακαμφθούν;

Ha-Joon Chang

Υπάρχει πάντα το βάρος της διακυβέρνησης. Αν έχεις πληθωρισμό ενώ βρίσκεσαι στην κυβέρνηση, χάνεις τις εκλογές — όπως συνέβη με τον Τζο Μπάιντεν — ακόμη κι αν δεν ήταν εξ ολοκλήρου δικό σου λάθος. Αλλά δεν νομίζω ότι οι αριστερές κυβερνήσεις πρέπει να είναι ιδιαίτερα απαισιόδοξες, γιατί κάθε κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία είναι ευάλωτη σε αυτό.

Έχοντας πει αυτό, όταν μια κυβέρνηση αναλαμβάνει, το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο φροντίζει να τη συνετίσει απειλώντας ότι θα πουλήσει ομόλογα, θα αποσύρει κεφάλαια και ούτω καθεξής. Αν όμως υποκύψεις αμέσως — όπως έκανε η σημερινή κυβέρνηση των Εργατικών στη Βρετανία, λέγοντας ουσιαστικά «έχετε δίκιο, θα κάνουμε ό,τι θέλετε» — απαξιώνεσαι και χάνεις την ικανότητα να κάνεις οτιδήποτε άλλο.

Μια κυβέρνηση πρέπει να διατυπώσει ένα πιο θετικό και τολμηρό επιχείρημα: θέλουμε να ξαναχτίσουμε την οικονομία· η μεγαλύτερη φορολόγηση και αναδιανομή για παραγωγικούς σκοπούς — υποδομές, υγεία, παιδεία, δεξιότητες — είναι πράγματα που ακόμη και ένας δεξιός οικονομολόγος θα έπρεπε να μπορεί να υποστηρίξει.

Και πρέπει να σπρώχνεις τα όρια. Αν υπάρχει πληθωρισμός, χρησιμοποίησε ελέγχους τιμών. Βάλε έναν φόρο στα απροσδόκητα κέρδη των πλουσίων. Όταν η Βρετανία απείλησε με φόρο πλούτου, νομίζω ότι μόνο ένα εξέχον πρόσωπο έφυγε πράγματι από τη χώρα.

Asher Dupuy-Spencer

Το ζήτημα των ελέγχων τιμών είναι άλλο ένα θέμα όπως η βιομηχανική πολιτική — κάτι που κάποτε συζητούνταν μόνο στο περιθώριο και τώρα εξετάζεται ξανά σοβαρά. Θυμάμαι ότι η Isabella Weber δέχθηκε επίθεση από όλους όταν το έθεσε. Τώρα δεν μπορείς να τη βρεις στο τηλέφωνο, γιατί έχει τόσες πολλές ομιλίες.

Ha-Joon Chang

Και βάλτε επιπλέον φόρους στις πετρελαϊκές εταιρείες που αποκομίζουν απροσδόκητα κέρδη από αυτόν τον πόλεμο. Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να προσφέρεις ένα πιο επιθετικό μακροπρόθεσμο όραμα. Να υπενθυμίζεις στους ανθρώπους ότι τα πράγματα δεν είναι ανάγκη να είναι έτσι.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι από τα μέσα της δεκαετίας του 1940 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν 92% — υψηλότερος από της Βρετανίας, υψηλότερος από της Σουηδίας. Τώρα ο Γουόρεν Μπάφετ λέει: «Παρακαλώ φορολογήστε με περισσότερο, γιατί πληρώνω λιγότερα από την καθαρίστριά μου».

Και φέρτε παραδείγματα από άλλες χώρες. Το αγαπημένο μου είναι η Σιγκαπούρη — όχι σοσιαλιστική με καμία απλή έννοια, αλλά το 90% της γης ανήκει στο κράτος, το 85% της κατοικίας παρέχεται από κρατική εταιρεία, και πάνω από το 20% του ΑΕΠ παράγεται από κρατικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της Singapore Airlines.

Οι άνθρωποι μιλούν για τους χαμηλούς φόρους εισοδήματος της Σιγκαπούρης — ο ανώτατος συντελεστής είναι 24% — αλλά δεν γνωρίζουν το σύστημα υποχρεωτικής αποταμίευσης, βάσει του οποίου όλοι όσοι είναι κάτω από περίπου εξήντα ετών πρέπει να καταθέτουν το 30% του εισοδήματός τους σε έναν λογαριασμό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για υγεία, εκπαίδευση και συνταξιοδότηση. Έτσι, για όσους υπάγονται στον ανώτατο φορολογικό συντελεστή, το 60% του εισοδήματός τους ουσιαστικά δεν είναι στη διάθεσή τους.

Όταν οι υποστηρικτές του Brexit έλεγαν ότι ήθελαν να κάνουν τη Βρετανία «Σιγκαπούρη στον Τάμεση», δεν μπορούσα να σταματήσω να γελάω — γιατί αν θέλεις πραγματικά να γίνεις Σιγκαπούρη, θα έπρεπε να ξεκινήσεις εθνικοποιώντας το 90% της γης.

Όταν οι υποστηρικτές του Brexit έλεγαν ότι ήθελαν να κάνουν τη Βρετανία «Σιγκαπούρη στον Τάμεση», δεν μπορούσα να σταματήσω να γελάω — γιατί θα έπρεπε να ξεκινήσεις εθνικοποιώντας το 90% της γης.

Asher Dupuy-Spencer

Πριν μας τελειώσει ο χρόνος, θα ήθελα να σας δώσω την ευκαιρία να συζητήσετε για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας και τον αντίκτυπο του πολέμου στο Ιράν.

Ha-Joon Chang

Μακροπρόθεσμα, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να αποδειχθεί κάτι καλό, επειδή έχει ταρακουνήσει πλήρως την παγκόσμια τάξη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεσμεύονται αργά από το πολυμερές σύστημα που οι ίδιες έχτισαν. Ο Τραμπ τώρα προσπαθεί με όλες του τις δυνάμεις να το καταστρέψει.

Ουσιαστικά τίναξε στον αέρα το κάλυμμα που έκρυβε τη βιομηχανική πολιτική. Ο κοινωνιολόγος Fred Block έχει γράψει πολλά για το κρυφό αναπτυξιακό κράτος, και τώρα δεν υπάρχει καν προσποίηση. Οι Ευρωπαίοι κάνουν τα δικά τους πράγματα, και αυτό έχει ανοίξει ιδεολογικό χώρο για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Και επειδή ο Τραμπ υπήρξε τόσο εχθρικός προς όλους, οι άνθρωποι αρχίζουν να σκέφτονται σοβαρά μια παγκόσμια οικονομία στην οποία οι ΗΠΑ θα παίζουν πολύ λιγότερο κεντρικό ρόλο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί ακόμη να παράγουν περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, αλλά ως προς το διεθνές εμπόριο αντιπροσωπεύουν μόνο περίπου το 11–12%, επειδή είναι μια σχετικά κλειστή οικονομία.

Και μέχρι τη δεκαετία του 1970, υπήρχαν πολλά πράγματα που έπρεπε αναγκαστικά να αγοράσεις από την Αμερική — ημιαγωγούς, υπερυπολογιστές, έγχρωμες τηλεοράσεις. Τώρα, υπάρχει κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να αγοράσεις από τις ΗΠΑ;

Asher Dupuy-Spencer

Ορισμένες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Ha-Joon Chang

Ναι, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες — και πλατφόρμες. Αλλά πολλές χώρες τολμούν πλέον να σκεφτούν μια εναλλακτική οικονομική τάξη. Και ειδικά για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, υπάρχει σήμερα μεγαλύτερη υλική βάση για να γίνει πιο ανεξάρτητος από τη δυτικοκρατούμενη τάξη απ’ ό,τι υπήρξε ποτέ στο παρελθόν.

Asher Dupuy-Spencer

Ακούγεται σαν να λέτε ότι το κόστος του συστήματος του δολαρίου υπερβαίνει πλέον τα οφέλη της πρόσβασης στις δυτικές αγορές για ορισμένες φτωχές και αναπτυσσόμενες χώρες.

Ha-Joon Chang

Ναι, κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, επειδή πλέον περισσότερο από το μισό εμπόριο του Παγκόσμιου Νότου είναι Νότου–Νότου. Τώρα υπάρχουν εναλλακτικοί χρηματοπιστωτικοί θεσμοί που ελέγχονται από χώρες του Νότου: η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων σε Υποδομές, η Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα και η Αναπτυξιακή Τράπεζα της Λατινικής Αμερικής, η CAF.

Όταν οι αναπτυσσόμενες χώρες ζητούσαν μια νέα διεθνή οικονομική τάξη το 1974, πρακτικά δεν υπήρχαν πολυεθνικές εταιρείες με έδρα στον Παγκόσμιο Νότο. Τώρα υπάρχουν εκατοντάδες. Υπάρχει η Αφρικανική Ηπειρωτική Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών και η διεύρυνση των BRICS. Η κατεύθυνση είναι σαφής.

Και μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτή τη νέα θέση για να αποσπάσεις παραχωρήσεις. Αν η Παγκόσμια Τράπεζα σου προσφέρει ένα δάνειο με όρους που δεν σου αρέσουν, μπορείς να πεις: θα πάμε στους Κινέζους — χρεώνουν υψηλότερα επιτόκια, αλλά δεν παρεμβαίνουν στην εσωτερική μας πολιτική. Αυτό σου δίνει διαπραγματευτική ισχύ.

Μακροπρόθεσμα, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να αποδειχθεί κάτι καλό, επειδή έχει ταρακουνήσει πλήρως την παγκόσμια τάξη.

Για τον πόλεμο στο Ιράν: μπορεί να ανησυχεί κανείς ότι αυτό θα γίνει επανάληψη της πετρελαϊκής κρίσης της δεκαετίας του 1970. Δεν το πιστεύω, γιατί ο κόσμος έχει αλλάξει. Δεν παίρνουμε μόνο πετρέλαιο από εκείνη την περιοχή. Η Κορέα και η Κίνα παίρνουν από εκεί το μεγαλύτερο μέρος του ηλίου που χρειάζονται για την κατασκευή ημιαγωγών. Έτσι, όταν η περιοχή εμπλέκεται σε σύγκρουση, υποφέρει ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία.

Και αν αυτός ο πόλεμος δεν επιλυθεί γρήγορα, θα συμβάλει στο σκάσιμο της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης. Οι αγορές ενέργειας είναι παγκόσμιες — οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή οι Αμερικανοί παραγωγοί εξάγουν στην Ασία, όπου μπορούν να πετύχουν υψηλότερες τιμές.

Asher Dupuy-Spencer

Πράγμα που σημαίνει ότι οι βασικοί ωφελημένοι είναι οι Αμερικανοί παραγωγοί ενέργειας, όχι οι Αμερικανοί καταναλωτές.

Ha-Joon Chang

Οι Αμερικανοί παραγωγοί ενέργειας και οι Ρώσοι. Και όταν θυμηθείς ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι η πιο ενεργοβόρα τεχνολογία που έχει εφεύρει ποτέ η ανθρωπότητα, βλέπεις πόσο σκληρά θα τη χτυπήσει η άνοδος των τιμών της ενέργειας.

Χωρίς ήλιο, η Κορέα και η Κίνα δεν μπορούν να προμηθεύσουν ημιαγωγούς στις ποσότητες που χρειάζονται. Και οι χώρες του Κόλπου υπήρξαν από τους μεγαλύτερους επενδυτές στη βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης των ΗΠΑ. Όλοι αυτοί οι παράγοντες θα συμβάλουν στο σκάσιμο της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια κάτι σαν «άλογο με ένα μόνο κόλπο» — ή τεχνητή νοημοσύνη ή τίποτα.

Asher Dupuy-Spencer

Και οι επενδύσεις εκτός τεχνητής νοημοσύνης φαίνονται απολύτως αναιμικές στις ΗΠΑ.

Ha-Joon Chang

Ακριβώς. Αυτός ο πόλεμος θα έχει τεράστιο αντίκτυπο παγκοσμίως. Δεν λέω ότι η κρίση θα είναι αυστηρά κάτι καλό. Θα υπάρξει πείνα, πιθανώς λιμός, σε τμήματα της Αφρικής· πολλοί άνθρωποι θα χάσουν τις δουλειές τους αν σκάσει η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης.

Αλλά μακροπρόθεσμα, μπορεί να μας δώσει κάποιο άνοιγμα για να εργαστούμε προς την οικοδόμηση ενός διαφορετικού είδους τάξης.

Συντελεστές

Ο Ha-Joon Chang διδάσκει οικονομικά στο SOAS University of London και είναι συγγραφέας περισσότερων από δώδεκα βιβλίων για την παγκόσμια ανάπτυξη και τη βιομηχανική πολιτική.

Ο Asher Dupuy-Spencer είναι εκδότης του Jacobin.

Jacobin

Δανάη Δούκα: Η ζωή των γυναικών στο Ιράν πριν και μετά την Ισλαμική επανάσταση του 1979

4

 

Γράφει η Δανάη Δούκα

Σε όλη την πορεία της ιστορίας, οι γυναίκες στο Ιράν έπαιξαν πολλούς και σημαντικούς ρόλους και συνέβαλαν στην κοινωνία, ώσπου ξέσπασε η Ισλαμική Επανάσταση μετέβαλλε τα έως τότε δεδομένα αναφορικά με τη ζωή αυτών των γυναικών ειδικότερα τα δικαιώματά τους. Το συγκεκριμένο άρθρο εξετάζει συγκριτικά τη θέση των γυναικών στο Ιράν πριν και μετά την Ισλαμική Επανάσταση, εστιάζοντας στις νομικές, κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές.

Αναλυτικότερα, τις δεκαετίες πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, το Ιράν κυβερνούσε ο βασιλιάς Ρεζά Σάχης Παχλαβί, γνωστός απλώς ως ο Σάχης. Αν και η δικτατορία του Σάχη κατέστελλε τις διαφωνίες και περιόριζε τις πολιτικές ελευθερίες, ο ίδιος ώθησε τη χώρα προς έναν δυτικότροπο, κοσμικό εκσυγχρονισμό, επιτρέποντας έναν βαθμό πολιτιστικής ελευθερίας. Κατά την εποχή, λοιπόν, του Σάχη υπήρξε μια δραστική αλλαγή σε ό,τι αφορά τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία του Ιράν ευρύτερα. Ειδικότερα, ο Σάχης παραχώρησε στις γυναίκες δικαίωμα ψήφου, ενώ όλο και περισσότερες εντάσσονταν στο εργατικό δυναμικό. Ο Νόμος του 1967 για την Προστασία της Οικογένειας τους έδωσε μεγαλύτερα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στο διαζύγιο και την απαγόρευση του γάμου κάτω από την ηλικία των 15 ετών. Επίσης, απαγορεύτηκε το χιτζάμπ, δηλαδή το ένδυμα με το οποίο κάλυπταν οι γυναίκες όλο τους το πρόσωπο εκτός από τα μάτια (Μπουρλάκης, 2022).

Ιστορικά, η παράδοση στο Ιράν ήθελε τις γυναίκες να περιορίζονται στο σπίτι τους και να διαχειρίζονται το νοικοκυριό, περιοριζόμενες στην ανατροφή των παιδιών τους. Επί τη δικτατορία του Σάχη, οι μισθοί των ανδρών ήταν ίσοι με των γυναικών ενώ μπορούσαν να συμμετέχουν εξίσου στα δημόσια αξιώματα. Αξίζει, επίσης, να τονιστεί ότι οι γυναίκες είχαν ενεργή παρουσία στην Ισλαμική Επανάσταση. Ωστόσο, το σύνταγμα του Ιράν που επήλθε μετά την Επανάσταση του 1979 επέβαλε με το άρθρο 20 νομικό κώδικα που τηρεί εν ισχύι το νόμο της Σαρίας. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτό οι γυναίκες κληρονομούν μισή από την περιουσία που θα κληρονομούσε ένας άντρας και η αποζημίωση για τον θάνατο μιας γυναίκας είναι επίσης η μισή. Οι ρυθμίσεις αυτές θεσμοθετούν την ανισότητα των φύλων στο νομικό σύστημα.

Ο νόμος της Σαρία εξακολουθεί να ευνοεί τους άνδρες έως και σήμερα, παρότι το άρθρο 21 του ισχύοντος συντάγματος, καθώς και μερικοί νόμοι που ψηφίστηκαν από το Κοινοβούλιο, παρέχουν στις γυναίκες ορισμένα πλεονεκτήματα λ.χ. να οδηγούν, να κατέχουν δημόσια αξιώματα και να φοιτούν στο πανεπιστήμιο (Μπουρλάκης, 2022). Όμως, η μη κάλυψη του προσώπου τους μπορεί να τιμωρηθεί από τον νόμο, ενώ όταν βρίσκονται σε δημόσια θέα, τα μαλλιά και το δέρμα, εκτός από το πρόσωπο και τα χέρια, πρέπει να καλύπτονται αυστηρά (Μπουρλάκης, 2022).Πριν από την επανάσταση, το χιτζάμπ φοριόταν ήδη ευρέως, αλλά πολλές γυναίκες επέλεγαν επίσης να φορούν ρούχα δυτικού τύπου, συμπεριλαμβανομένων στενών τζιν, μίνι φούστες και μπλουζάκια με κοντά μανίκια (In.gr, 2022). «Οι γυναίκες στο Ιράν δεν διαφέρουν από τις γυναίκες σε όλο τον κόσμο και το να πηγαίνουν για ψώνια είναι απλώς ένας τρόπος για να ξεφεύγουν από το καθημερινό άγχος», αναφέρει χαρακτηριστικά η βαρόνη Αφσάρ ,Καθηγήτρια Σπουδών Φύλου στο Πανεπιστήμιο του York, η οποία μεγάλωσε στο Ιράν τη δεκαετία του 1960 (BBC, 2019). Αξίζει, συνεπώς, να σημειωθεί ότι η υποχρεωτική ενδυμασία αποτελεί βασικό μηχανισμό κοινωνικού ελέγχου των γυναικών.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου Παχλαβί, δηλαδή του Σάχη, η πρόοδος όσον αφορά τη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση και την εργασία ήταν σημαντική, κυρίως στις αστικές περιοχές. Μάλιστα, από το 1965 έως το 1966, το ποσοστό των αναλφάβητων γυναικών μειώθηκε κατά 11%. Την αύξηση της συμμετοχής στην εκπαίδευση ακολούθησε και η ενίσχυση της συμμετοχής τους σε διάφορους εργασιακούς τομείς κατά την περίοδο 1956-1966, κατά την οποία διέπρεψαν σε πλειάδα τομέων, όπως η βιολογία, οι αγροτικές σπουδές, η ιατρική, η διδασκαλία, η νομική και τα οικονομικά, γεγονός που τους έδωσε πολιτική δύναμη (Μπουρλάκης, 2022).

Ωστόσο, η Ισλαμική Επανάσταση του 1979 που ακολούθησε άλλαξε την πορεία αυτή, φέρνοντας σεισμικές αλλαγές στο Ιράν, ιδίως για τις γυναίκες, ανατρέποντας τα μέχρι τότε δεδομένα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χομεϊνί, διέταξε ότι όλες οι γυναίκες έπρεπε να φορούν την ισλαμική μαντίλα, ανεξάρτητα από θρησκεία ή υπηκοότητα, ενώ οι ισλαμικές αρχές επέβαλαν έναν υποχρεωτικό κώδικα ενδυμασίας που απαιτούσε από όλες τις γυναίκες να φορούν χιτζάμπ (BBC, 2019). Όσον αφορά, λοιπόν, την αμφίεση, η γυναίκα έπρεπε να κυκλοφορεί καλύπτοντας υποχρεωτικά τα αυτιά και το λαιμό, ενώ το μακιγιάζ δεν επιτρεπόταν εξίσου. Το 1981 το πέπλο έγινε υποχρεωτικό και τα καλλυντικά απαγορεύτηκαν, ενώ εισήχθησαν επίσης σκληρές τιμωρίες από την αστυνομία ηθικής, όπως η αφαίρεση του κραγιόν με μια λεπίδα ξυραφιού (Μπουρλάκης, 2022).

«Δεν μπορείτε να σταματήσετε τις γυναίκες από το να περπατούν στους δρόμους του Ιράν, αλλά δεν θα βλέπατε σήμερα τα σκουλαρίκια και το μακιγιάζ μιας γυναίκας να είναι τόσο εμφανή», επισημαίνει η Καθηγήτρια Αφσάρ (BBC, 2019). Πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, ο Χομεϊνί τόνισε σε ηχογραφημένο κήρυγμα πως «Η κυβέρνηση αντλεί την νομιμοποίησή της από τον Θεό, και η σωστή κυβέρνηση απαιτεί μια ριζική ισλαμική αναδόμηση της κοινωνίας» (Kazmir, 2019). Συνεπώς, η ανατροπή του Σάχη και η άνοδος του στην εξουσία ως νέου ηγέτη του Ιράν είχαν μακροπρόθεσμες και άμεσες συνέπειες για τις γυναίκες (Kazmir, 2019). «Οι Ιρανές γυναίκες στην ουσία φορούν ό,τι θέλουν αρκεί να είναι πίσω από κλειστές πόρτες», εξηγεί η Καθηγήτρια Αφσάρ (BBC, 2019).

Σταδιακά, τα ζητήματα και οι διαμαρτυρίες κατά του πέπλου έγιναν σύμβολα της αντίστασης ενάντια στο ισλαμικό καθεστώς. Η αστυνομία έχει δηλώσει ότι όποια γυναίκα συμμετέχει σε διαδηλώσεις κατά της υποχρεωτικής χιτζάμπ μπορεί να αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης έως και 10 ετών. Οι διαμαρτυρίες κατά της υποχρεωτικής χιτζάμπ συνεχίστηκαν με την ανταπόκριση να γίνεται μεγαλύτερη. Ειδικότερα, τον Δεκέμβριο του 2017 και τον Ιανουάριο του 2018, αρκετές γυναίκες έβγαλαν τις μαντίλες τους για να διαμαρτυρηθούν, οι οποίες έγιναν γνωστές ως «τα κορίτσια της οδού Επανάστασης». Ως συμπέρασμα, θα μπορούσε κανείς να επισημάνει πως η τιμωρία επιβάλλεται όχι μόνο σε όσους διαμαρτύρονται, αλλά και σε αυτούς που τους υπερασπίζονται (Μπουρλάκης, 2022).

Επιπλέον, σχετικά με τις σπουδές η Καθ Αφσάρ, τονίζει χαρακτηριστικά ότι: «Προσπάθησαν να σταματήσουν τις γυναίκες να πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο, αλλά υπήρξε τόσο μεγάλη αντίδραση που αναγκάστηκαν να τις αφήσουν να επιστρέψουν» (BBC, 2019). «Μερικοί μορφωμένοι άνθρωποι έφυγαν από το Ιράν, και οι αρχές συνειδητοποίησαν ότι για να διοικήσουν τη χώρα έπρεπε να μορφώσουν τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες» (BBC, 2019). Η κουλτούρα της εκπαίδευσης για τις γυναίκες καθιερώθηκε από την εποχή της επανάστασης, που ακόμη και μετά το ξέσπασμά της, μεγάλος αριθμός γυναικών εισήλθε στη δημόσια διοίκηση και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ το 1996 συνολικά 14 γυναίκες εξελέγησαν στην Ισλαμική Συμβουλευτική Συνέλευση (Μπουρλάκης, 2022).

Κάποιες παλαιές καθημερινές συνήθειες συνεχίστηκαν και έπειτα από την επανάσταση, λ.χ. το πικνικ, που αποτελούσε σημαντικό μέρος της ιρανικής κουλτούρας, δεν έχει αλλάξει, αλλά οι προσευχές της Παρασκευής, εξακολουθούν να χαίρουν απολαύσεως σε μεγάλο βαθμό, μόνο από το αντίθετο φύλο. Η γυναίκα, επιπλέον, δεν θα επιτρεπόταν να μπει στο ίδιο δωμάτιο με τους άντρες (BBC, 2019). Το 2005 στις Ιρανές γυναίκες απαγορεύεται να κάνουν μπάνιο δημόσια φορώντας μαγιό. «Οι άντρες και οι γυναίκες δεν πρέπει να κολυμπούν μαζί, αλλά να βρίσκουν τρόπους να το παρακάμψουν» λέει η Καθηγήτρια Αφσάρ (BBC, 2019).

Παράλληλα, ένα κάλυμμα που κρύβει το σώμα από το κεφάλι μέχρι τα πόδια και αφήνει μόνο το πρόσωπο ακάλυπτο, που ονομάζεται μαύρο τσαντόρ, αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι υφάσματος, που αρνούνται να φορέσουν όλες οι γυναίκες (BBC, 2019). Η Γιασμίν Αλιζαντέ, η οποία είχε από πρώτο χέρι βιώσει τις συνέπειες του ασφυκτικού κρατισμού της ισλαμικής δημοκρατίας, διηγείται πως: «Λίγο ή πολύ όλες οι γυναίκες στο Ιράν έχουν έρθει αντιμέτωπες με την αστυνομία ηθών που θα τις σταματήσει στον δρόμο για να τους κάνει παρατήρηση για το χιτζάμπ τους ή να ρωτήσει “γιατί είσαι έτσι βαμμένη;”». Ήμουν πολύ μικρή και όμως θυμάμαι να περπατάω με τη μητέρα μου στον δρόμο και να μας σταματά μια κυρία για να της πει να βάλει τη φράντζα της μέσα στο χιτζάμπ» (Δημά, 2026).

Επομένως, έπειτα από τόση καταπίεση, δεν άργησαν να ξεσπάσουν τα αιματηρά επεισόδια. Στις 8 Μαρτίου του 1979, γνωστή και ως η Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας, περισσότερες από εκατό χιλιάδες γυναίκες από όλα τα κοινωνικά στρώματα, πλημμύρισαν τους δρόμους της Τεχεράνης με σκοπό να διαδηλώσουν κατά του νόμου (Rastegar, 2026). Όταν η 22χρονη Mahsa Jina Amini ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από την αστυνομία ηθών με την κατηγορία ότι φορούσε «ακατάλληλο» χιτζάμπ, η κοινωνία εξεγέρθηκε (Rastegar, 2026).Ο θάνατός της λειτούργησε ως καταλύτης για μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Ακολούθως, νεαρά κορίτσια έκαψαν πέπλα στους δρόμους, καθώς οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν σε περισσότερες από 285 πόλεις (Rastegar, 2026). Σε κάθε εθνοτική, ταξική και γενεαλογική γραμμή, οι Ιρανοί ενώθηκαν για να απαιτήσουν το τέλος του ασφυκτικού ελέγχου της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις ζωές τους (Rastegar, 2026). Η απάντηση του καθεστώτος ήταν μεθοδική και βάναυση και είχε ως αποτέλεσμα των θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.

Δεδομένο ήταν πως στον πυρήνα των αντιποίνων βρίσκονταν οι γυναίκες. Κατόπιν αυτών των γεγονότων, υπήρξαν σοβαρές καταγγελίες για εκτεταμένη βία και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η Νασρίν Σολουντέχ, Ιρανή δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων που υπερασπίστηκε γυναίκες που διώκονταν για διαμαρτυρίες για την υποχρεωτική χιτζάμπ και καταδικάστηκε σε 38 χρόνια φυλάκιση και 148 μαστιγώματα (Μπουρλάκης, 2022).Αυτή η βία δεν ήταν περιπτωσιακή, αλλά βασιζόταν στον νόμο και χρησιμοποιήθηκε ως δίαυλος διαμόρφωσης της καθημερινής ζωής, συνεχιζόμενη για 46 χρόνια (Rastegar, 2026).

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα που καταδεικνύει τη διαφορά των γυναικείων δικαιωμάτων στο Ιράν πριν και μετά την επανάσταση, αποτελεί η παραχώρηση άδειας στις γυναίκες για την παρακολούθηση αθλητικών εκδηλώσεων (BBC, 2019). Παρόλο που τo 2008 δεν απαγορευόταν επίσημα στις γυναίκες να παρακολουθούν αγώνες ποδοσφαίρου ανδρών στο Ιράν, συχνά τους αρνούνταν την είσοδο στα γήπεδα και ορισμένες από αυτές που το επιχείρησαν, τέθηκαν υπό κράτηση (BBC, 2019). Παράλληλα, τον μήνα που διανύουμε εν έτει 2026, μια ομάδα Ιρανών ποδοσφαιριστών κατακρίθηκε διότι παρέμεινε σιωπηλή κατά το άκουσμα του εθνικού ύμνου, γεγονός που κατέστησε την πράξη αυτή καθαρά ως αντίδραση προς το καταπιεστικό καθεστώς της χώρας τους (Ναυτεμπορική, 2026). Μάλιστα, ένας κρατικός παρουσιαστής τις χαρακτήρισε προδότριες εν καιρώ πολέμου, επειδή διαμαρτυρήθηκαν, έστω και σιωπηλά, για την εν λόγω κατάσταση, με κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή (Ναυτεμπορική, 2026).

Εν κατακλείδι, στο Ιράν δέσποζε ένας κόσμος που φαινόταν πιο αισιόδοξος για τις γυναίκες πριν από την επανάσταση του 1979. Ακόμα και αν δεν αποτελούσε το ιδανικό πρότυπο, τους υποσχόταν ένα μέλλον ασφαλέστερο και σαφώς πιο ελεύθερο από αυτό στο οποίο ήταν καταδικασμένες να ζουν, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Χομεϊνί, έως και αυτήν τη στιγμή. Οι αγώνες για την ελευθερία και τα υπόλοιπα δικαιώματά τους συνεχίζονται, ενώ οι ελευθερίες περιορίζονται και με τον χρόνο, τείνουν να εξαφανίζονται. Ασφαλώς, δεν πρέπει αν λησμονηθεί πως όταν παραχωρούνται δικαιώματα στις γυναίκες, ο κόσμος γίνεται καλύτερος για όλους τους ανθρώπους, τόσο περιφερειακά όσο και παγκόσμια. Με λίγα λόγια, η Ισλαμική Επανάσταση επέφερε σημαντικές αλλαγές στο νομικό και κοινωνικό καθεστώς των γυναικών, περιορίζοντας δικαιώματα που είχαν κατακτηθεί τις προηγούμενες δεκαετίες.

 

Βιβλιογραφία/ Πηγές:

BBC (2019) Iranian women – before and after the Islamic Revolution.BBC. Διαθέσιμο σε:https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829

In.gr. (2022). Ιρανές γυναίκες στην Τεχεράνη πριν και μετά την Ισλαμική Επανάσταση.In.gr. Διαθέσιμο σε: Ιρανές γυναίκες στην Τεχεράνη πριν και μετά την Ισλαμική Επανάσταση | in.gr

Munr Kazmir. (2019).Before and After: Iran 1979.International Policy Digest. Διαθέσιμο σε:https://intpolicydigest.org/before-and-after-iran-1979/

Roya Rastegar. (2026). Iranian women just want their pre-1979 lives back. Νew York Post. Διαθέσιμο σε: https://nypost.com/2026/03/20/opinion/iranian-women-just-want-their-pre-1979-lives-back/

Δέσποινα Δημά. (2026). 4 Ιρανές που ζουν στην Ελλάδα διηγούνται στο ΒΗΜΑ τις συγκλονιστικές ιστορίες τους. Το Βήμα. Διαθέσιμο σε:4 Ιρανές που ζουν στην Ελλάδα διηγούνται στο ΒΗΜΑ τις συγκλονιστικές ιστορίες τους – ΤΟ ΒΗΜΑ

Ναυτεμπορική. (2026). Από τα γήπεδα σε μυστικό καταφύγιο: Οι Ιρανές που δεν τραγούδησαν τον ύμνο και ξέρουν τι σημαίνει. Ναυτεμπορική. Διαθέσιμο σε: Από τα γήπεδα σε μυστικό καταφύγιο: Οι Ιρανές που δεν τραγούδησαν τον ύμνο – και ξέρουν τι σημαίνει

Νίκος Μπουρλάκης. (2022).Οι γυναίκες στο Ιράν: Μια παράξενη ως απάνθρωπη ιστορία. Γεωστρατηγικά. Διαθέσιμο σε: Οι γυναίκες στο Ιράν: Μια παράξενη ως απάνθρωπη ιστορία

Πηγή εικόνας εξωφύλλου:

Η εικόνα αποτελεί δημιουργία της αναλύτριας με χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ)

Τα νέα στον κόσμο

0
Ιός Έμπολα

Ross Anderson • James P. Sutton • Surya Gowda / 16 Ιουνίου 2026

Διαβάζετε το The Morning Dispatch, το βασικό καθημερινό μας ενημερωτικό δελτίο, που εξηγεί όλες τις ειδήσεις που χρειάζεται να γνωρίζετε σήμερα σε λιγότερο από 15 λεπτά.

Σύντομες ειδήσεις: Οι σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας

Η επιδημία Έμπολα είναι πλέον η τρίτη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί

Το υπουργείο Υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό ανέφερε ότι καταγράφηκαν 72 νέα κρούσματα Έμπολα μέσα σε διάστημα 24 ωρών — μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες αυξήσεις κρουσμάτων που έχουν σημειωθεί μέχρι στιγμής στην επιδημία διάρκειας ενός μήνα. Ο συνολικός αριθμός των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων έχει πλέον φτάσει τα 782, συμπεριλαμβανομένων 181 θανάτων, γεγονός που την καθιστά την τρίτη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί.

Η κάλυψη της ιχνηλάτησης επαφών έχει μειωθεί στο 56%, από 62% την περασμένη εβδομάδα, και οι υγειονομικοί αναφέρουν ότι η παραπληροφόρηση —συμπεριλαμβανομένων ισχυρισμών ότι ο ιός είναι απάτη— επιταχύνει την εξάπλωση της νόσου. Το σημερινό ποσοστό θνητότητας για αυτό το στέλεχος, για το οποίο δεν υπάρχει θεραπεία, είναι 23%.

Η Ουκρανία αρχίζει τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ

Η Ουκρανία ξεκίνησε επισήμως τη Δευτέρα τις διαπραγματεύσεις ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον Ουκρανό αναπληρωτή πρωθυπουργό Τάρας Κάτσκα να συμμετέχει σε διακυβερνητική διάσκεψη στο Λουξεμβούργο. Εκεί άρχισαν οι συνομιλίες που θα δεσμεύσουν τη χώρα σε πολυετείς πολιτικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να ευθυγραμμίσει τους νόμους, τα πρότυπα και τις αξίες της με εκείνα των σημερινών 27 κρατών-μελών.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιθυμεί εδώ και καιρό την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, παρά αυτό το πρώτο βήμα, η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει πολλά χρόνια.

Η Μολδαβία —μια χώρα την οποία η Ρωσία προσπαθεί να κρατήσει στη σφαίρα επιρροής της— ξεκίνησε επίσης τη Δευτέρα ενταξιακές συνομιλίες με την ΕΕ.

Χθες, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είχε προτείνει συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην εν εξελίξει σύνοδο της G7, προκειμένου να συζητηθεί ο τερματισμός του πολέμου. Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη στήριξαν την ιδέα, αλλά ότι η Ρωσία δεν ήταν πρόθυμη να συμμετάσχει.

Στη G7, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι, τώρα που υπάρχει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, θα επικεντρωθεί στη διαπραγμάτευση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με τη «συμφωνία» για το Ιράν, διαβάστε το πλήρες άρθρο στο σημερινό TMD.

Το BBC εντοπίζει ρωσική εμπλοκή στις εμπρηστικές επιθέσεις που σχετίζονται με τον Στάρμερ

Έρευνα του BBC διαπίστωσε ότι η Ρωσία βρισκόταν πίσω από μια σειρά εμπρηστικών επιθέσεων πέρυσι σε ακίνητα και ένα αυτοκίνητο που συνδέονταν με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ.

Τα ευρήματα συνόδευσαν την καταδίκη τη Δευτέρα του Roman Lavrynovych, ενός 22χρονου Ουκρανού οικοδόμου, και του Stanislav Carpiuc, ενός 27χρονου Ρουμάνου υπηκόου, οι οποίοι κρίθηκαν ένοχοι για συνωμοσία με σκοπό τη διάπραξη εμπρησμού. Ένας τρίτος άνδρας αθωώθηκε.

Η δίκη επικεντρώθηκε στενά σε οικονομικό κίνητρο, αφήνοντας ανεξέταστη την ταυτότητα του ανώνυμου χειριστή στο Telegram που στρατολόγησε τον Lavrynovych και ο οποίος αναφερόταν στο δικαστήριο μόνο ως «EL».

Χρησιμοποιώντας εργαλεία ανοιχτών πηγών, το BBC ταυτοποίησε τον EL ως πιθανότατα τον Evgeny Lyukshin, 23 ετών, γιο ανώτερου Ρώσου αξιωματούχου, ο οποίος εκπαιδεύτηκε σε τεχνικές πληροφοριακού πολέμου σε ακαδημία του υπουργείου Εξωτερικών και κινούνταν σε κύκλους κοντά στο Κρεμλίνο.

Το BBC διαπίστωσε ότι Ρώσοι επιχειρησιακοί παράγοντες είχαν δημιουργήσει ψεύτικες ακροδεξιές και μουσουλμανικές ομάδες στο διαδίκτυο, με σκοπό να υποδαυλίσουν διχασμό και να ενθαρρύνουν πράξεις βανδαλισμού σε ολόκληρη τη Βρετανία.

Σε κανάλια του Telegram, ο EL προσέφερε 1.000 δολάρια και ρωσική υπηκοότητα ως ανταμοιβή για εμπρησμό, εξυμνούσε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και χρησιμοποιούσε μια ψεύτικη ακροδεξιά ομάδα με την ονομασία Direct Action για να υποκινήσει επιθέσεις σε τζαμιά και στην αστυνομία.

Η ρωσική πρεσβεία απέρριψε κάθε σύνδεση με «παράνομες δραστηριότητες», ενώ η αντιτρομοκρατική αστυνομία δήλωσε ότι δεν έχει στοιχεία πως οι επιθέσεις είχαν κρατική υποστήριξη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε κυρώσεις στον Ρώσο γενικό εισαγγελέα Alexander Gutsan, σε έναν δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου και σε αρκετούς αξιωματικούς της FSB, λόγω του θανάτου του ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι το 2024 και της στήριξης στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Οι Φινλανδοί εισαγγελείς απήγγειλαν κατηγορίες στον Ρώσο καπετάνιο και σε ανώτερο μέλος του πληρώματος ενός φορτηγού πλοίου για την κοπή δύο υποθαλάσσιων καλωδίων που συνδέουν τη Φινλανδία με την Εσθονία την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Kommersant, η Ρωσία χαλάρωσε τα περιβαλλοντικά πρότυπα, ώστε τα διυλιστήρια να μπορούν να παράγουν καύσιμα με έως και 15 φορές υψηλότερη περιεκτικότητα σε θείο από το επιτρεπόμενο επίπεδο στην Ευρώπη, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει ελλείψεις που έχουν επιδεινωθεί από τις ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές.

Ο Νιούσομ λέει ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης τον ερευνά

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης ερευνά τον ίδιο και τη σύζυγό του, Τζένιφερ Σίμπελ Νιούσομ, και κατηγόρησε τον Τραμπ ότι χρησιμοποιεί το υπουργείο για να στοχοποιήσει έναν πολιτικό αντίπαλο, καθώς ο Δημοκρατικός εξετάζει το ενδεχόμενο υποψηφιότητας για την προεδρία το 2028.

Σε βίντεο που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Νιούσομ περιέγραψε ομοσπονδιακούς πράκτορες να χτυπούν τις πόρτες φίλων, συγγενών και πρώην υπαλλήλων τις τελευταίες ημέρες και να ζητούν αρχεία «όχι επειδή βρήκαν κάποιο έγκλημα, αλλά επειδή απλώς προσπαθούν να βρουν ένα».

Το γραφείο του ανέφερε ότι πιστεύει πως έχουν εκδοθεί κλητεύσεις από μεγάλο ορκωτό σώμα για οικονομικά αρχεία που σχετίζονται με το ζευγάρι και τους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς τους.

Ειδησεογραφικά μέσα αναφέρουν ότι υπάρχουν πολλαπλές έρευνες για ανθρώπους γύρω από τον κυβερνήτη και μία έρευνα για τους φόρους της συζύγου του. Ωστόσο, πηγή δήλωσε στο CNN ότι οι έρευνες ξεκίνησαν πέρυσι μετά από καταγγελίες πληροφοριοδοτών και άνοιξαν από ομοσπονδιακούς εισαγγελείς στην Καλιφόρνια, αντί να κατευθύνονται από την πολιτική ηγεσία στην Ουάσινγκτον.

Η ίδια πηγή είπε επίσης ότι ο ίδιος ο Νιούσομ δεν αποτελεί στόχο της έρευνας. Ο Λευκός Οίκος, το FBI και το υπουργείο Δικαιοσύνης αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

Αφού ανάρτησε το βίντεο, ο Νιούσομ έστειλε έκκληση για συγκέντρωση χρημάτων προκειμένου να καλύψει τα νομικά του έξοδα, ενώ το γραφείο του υπέβαλε αίτημα βάσει του Νόμου περί Ελευθερίας της Πληροφόρησης, ζητώντας όλα τα αρχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης που αναφέρουν το ζεύγος Νιούσομ.

Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτει σημαντικές αιτήσεις

Το Ανώτατο Δικαστήριο ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι συμφώνησε να εξετάσει τρεις νέες υποθέσεις και απέρριψε αρκετές σημαντικές αιτήσεις επανεξέτασης κατά τη διάσκεψή του στις 11 Ιουνίου.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το δικαστήριο αποφάσισε να μην αναβιώσει αγωγή του Κάρτερ Πέιτζ, συμβούλου της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ το 2016, κατά του πρώην διευθυντή του FBI Τζέιμς Κόμεϊ και επτά ακόμη προσώπων, σχετικά με ακατάλληλες αιτήσεις προς δικαστήριο που επέτρεψαν την παρακολούθηση των ιδιωτικών του επικοινωνιών.

Το δικαστήριο απέρριψε επίσης αιτήματα να εξετάσει αγωγή μιας 98χρονης δικαστού που αμφισβητούσε την αναστολή της από το Εφετείο των ΗΠΑ για την Ομοσπονδιακή Περιφέρεια, καθώς και προσφυγή εμπορικής ένωσης της βιομηχανίας όπλων κατά νόμου της Νέας Υόρκης που επιτρέπει σε πολίτες να μηνύουν κατασκευαστές και εμπόρους όπλων για τον ρόλο τους στην ένοπλη βία.

Η πρώτη υπόθεση που πρόσθεσε το δικαστήριο είναι η Genalo v. Black, η οποία αφορά κάτοχο πράσινης κάρτας που τέθηκε υπό κράτηση τον Οκτώβριο του 2020, αφού καταδικάστηκε για επίθεση, και παρέμεινε υπό «αδικαιολόγητα παρατεταμένη» κράτηση 21 μηνών, σύμφωνα με τη διατύπωση του Εφετείου των ΗΠΑ για τη 2η Περιφέρεια.

Η δεύτερη υπόθεση αφορά τον Hamed Kian, ο οποίος καταδικάστηκε για πέντε κατηγορίες άσκησης χειροπρακτικής χωρίς άδεια από εξαμελές σώμα ενόρκων στη Φλόριντα, αλλά υποστήριξε ότι δικαιούνταν δωδεκαμελές σώμα ενόρκων.

Η τελευταία υπόθεση είναι η Guerrero v. Johnson, στην οποία το δικαστήριο θα αποφασίσει αν ο ισχυρισμός ενός θανατοποινίτη ότι έχει νοητική αναπηρία και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να εκτελεστεί, του επιτρέπει να καταθέσει δεύτερη αίτηση για ομοσπονδιακή μετακαταδικαστική δικαστική προστασία.

 

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φτάνει, αφού προσγειώθηκε με το Marine One καθ’ οδόν προς τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της G7 στο Hotel Royal, Evian Resort, στις 15 Ιουνίου 2026, στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας.
Φωτογραφία: Anna Moneymaker / Getty Images

Μετά από τρεισήμισι μήνες πολέμου, περισσότερα από 29 δισ. δολάρια που δαπάνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε πυραύλους και drones, και 13 Αμερικανούς στρατιωτικούς που σκοτώθηκαν σε δράση, ο πόλεμος της Αμερικής με το Ιράν φαίνεται πως έφτασε στο τέλος του. Την Κυριακή, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματεύσεις στις οποίες μεσολαβούσε μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ κατέληξαν σε συμφωνία.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ —γιορτάζοντας τα 80ά του γενέθλια στον Λευκό Οίκο με έναν αγώνα UFC στον μπροστινό κήπο— ανήρτησε την είδηση στο Truth Social:

Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί. Συγχαρητήρια σε όλους! Με το παρόν εξουσιοδοτώ πλήρως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, εγκρίνω την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Πλοία του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει!

Ωστόσο, η συμφωνία ήταν στην πραγματικότητα ένα «μνημόνιο κατανόησης», δηλαδή μια συμφωνία για την έναρξη λεπτομερών διαπραγματεύσεων, ενώ παράλληλα καθορίζει ορισμένους όρους. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι το μνημόνιο έχει ήδη υπογραφεί ψηφιακά και από τις δύο πλευρές, αλλά θα υπάρξει συνάντηση την Παρασκευή στη Γενεύη για την επίσημη υπογραφή με φυσική παρουσία, μετά την οποία οι Ιρανοί αξιωματούχοι λένε ότι θα εφαρμόσουν τη συμφωνία.

Οι βασικές της δεσμεύσεις —το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ, η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και η παύση κάθε πολεμικής δράσης— είναι γνωστές και δεν προκαλούν αντιπαράθεση.

Όμως οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν ασαφείς, όπως και οι επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στην παγκόσμια οικονομία και στο Ισραήλ. Το μνημόνιο —μόλις περίπου μιάμιση σελίδα— είναι στην ουσία μια συμφωνία για διαπραγμάτευση προς μια πιο μόνιμη και λεπτομερή συμφωνία, όχι μια πλήρης συμφωνία από μόνο του.

Με αυτό, κάθε πλευρά συμφωνεί να μην πλήξει την άλλη και να ξανανοίξει το εμπόριο. Ωστόσο, το μνημόνιο είναι «πολύ γενικό», δήλωσε ο αντιπρόεδρος στο CNN, προσθέτοντας ότι οι τεχνικές λεπτομέρειες θα πρέπει να διευθετηθούν σε περαιτέρω συνομιλίες.

«Νομίζω ότι είναι μια πραγματική συμφωνία», δήλωσε στο TMD ο Χουάν Κόουλ, καθηγητής ιστορίας της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. «Αλλά συμφωνία για τι; Είναι μια συμφωνία για να συνεχίσουν να μιλούν».

 

Τραμπ για τον Λίβανο: «Αν το Ισραήλ δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά χωρίς να σκοτώσει τους πάντες, ας την κάνει η Συρία»

0

 

Ο Τραμπ λέει ότι θεωρεί τον πόλεμο στον Λίβανο δευτερεύουσας σημασίας και ένα πεδίο στο οποίο η Συρία μπορεί να αντιμετωπίσει τη Χεζμπολάχ σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εάν το Ισραήλ υπό τον Νετανιάχου δεν μπορεί να περιοριστεί.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρευρίσκεται σε διμερή συνάντηση με τον Εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, στο περιθώριο της συνόδου της G7, στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας, στις 16 Ιουνίου 2026.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρευρίσκεται σε διμερή συνάντηση με τον Εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, στο περιθώριο της συνόδου της G7, στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας, στις 16 Ιουνίου 2026.

Πηγή φωτογραφίας: EVELYN HOCKSTEIN / REUTERS

Του JONAH DAVIDOV
16 Ιουνίου 2026, 13:10
Ενημερώθηκε: 16 Ιουνίου 2026, 15:45

«Αν το Ισραήλ δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά χωρίς να σκοτώσει όλους τους υπόλοιπους, τότε ας κάνει τη δουλειά η Συρία», δήλωσε την Τρίτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια διμερούς συνάντησης με τον Εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι.

Ο Τραμπ λέει ότι θεωρεί τον πόλεμο στον Λίβανο έναν μικρότερης σημασίας πόλεμο και ένα πεδίο στο οποίο η Συρία μπορεί να αντιμετωπίσει τη Χεζμπολάχ σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εάν το Ισραήλ υπό τον Νετανιάχου δεν μπορεί να συγκρατηθεί.

«Το Ισραήλ πολεμά τη Χεζμπολάχ για πάρα πολύ καιρό και σκοτώνονται πάρα πολλοί άνθρωποι. Δεν χρειάζεται να γκρεμίζεις μια πολυκατοικία κάθε φορά που ψάχνεις κάποιον, γιατί σε αυτές τις πολυκατοικίες υπάρχουν πολλοί άνθρωποι και δεν είναι όλοι Χεζμπολάχ, αυτό μπορώ να σας το πω», είπε ο πρόεδρος.

«Πρότεινα στο Ισραήλ να αφήσει τη Συρία να φροντίσει τη Χεζμπολάχ, γιατί, για να είμαι ειλικρινής μαζί σας, νομίζω ότι θα έκανε καλύτερη δουλειά».

Στη συνέχεια, ο Τραμπ επαίνεσε τον πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σάρα, λέγοντας: «Ένωσε αυτή τη χώρα πολύ γρήγορα, είναι πολύ ικανός και είναι πολύ καλός για μένα. Προστάτευσε όλα όσα του ζήτησα».

Φωτογραφία που τραβήχτηκε από τη νότια περιοχή της Μαρτζαγιούν δείχνει καπνό να υψώνεται από πυρκαγιές που, σύμφωνα με αναφορές, προκλήθηκαν σε σημείο το οποίο έγινε στόχος ισραηλινού βομβαρδισμού πυροβολικού στο νότιο χωριό Κφαρ Τιμπνίτ, στις 15 Ιουνίου 2026.
Πηγή: AFP via Getty Images

«Χωρίς τις ΗΠΑ δεν θα υπήρχε Ισραήλ — ο Μπίμπι πρέπει να είναι πιο υπεύθυνος στον Λίβανο»

Όταν ρωτήθηκε αν είναι απογοητευμένος με τον Νετανιάχου, απάντησε: «Όχι, έχουμε μια εξαιρετική σχέση».

Ο πρόεδρος συνέχισε λέγοντας: «Δεν μου άρεσε που πραγματοποίησε μια επίθεση για ένα πολύ μικρό, ασήμαντο πράγμα με μερικά drones. Είδα εκείνη την επίθεση, είδα πού έπεσε εκείνη η βόμβα. Ήταν μια άγρια… ήταν υπερβολική. Μπορείς κι εσύ να το παρακάνεις. Αλλά είχαμε μια πολύ αποτελεσματική σχέση.

»Χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν θα υπήρχε Ισραήλ. Χωρίς εμένα, δεν θα υπήρχε Ισραήλ — γιατί κανένας άλλος πρόεδρος δεν ήταν διατεθειμένος να κάνει αυτό που έκανα εγώ. Είχα μια εξαιρετική σχέση με τον Μπίμπι, αλλά τώρα ο Μπίμπι πρέπει να είναι πιο υπεύθυνος σε ό,τι αφορά τον Λίβανο».

The Jerusalem Post

Οι ενεργειακές αγορές της εβδομάδας

0

Στο ενημερωτικό δελτίο αυτής της εβδομάδας, θα ρίξουμε μια σύντομη ματιά σε ορισμένα από τα κρίσιμα στοιχεία και δεδομένα των ενεργειακών αγορών αυτή την εβδομάδα.

Στη συνέχεια, θα εξετάσουμε μερικούς από τους βασικούς παράγοντες που κινήσαν την αγορά στις αρχές της εβδομάδας, προτού σας παρουσιάσουμε την τελευταία ανάλυση για τα σημαντικότερα ειδησεογραφικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στο παγκόσμιο ενεργειακό σύμπλεγμα τις τελευταίες ημέρες. Ελπίζουμε να το απολαύσετε.

Η Κίνα πατάει φρένο στη διύλιση αργού πετρελαίου

  • Η επεξεργασία αργού πετρελαίου στην Κίνα μειώθηκε απότομα κατά 9,1% σε ετήσια βάση, στα 12,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της χώρας. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες περιπτώσεις καταστροφής ζήτησης μετά τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν.
  • Η λειτουργία των διυλιστηρίων στην Κίνα υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2022, πιεζόμενη από τα αρνητικά περιθώρια διύλισης και τη συνεχιζόμενη απαγόρευση εξαγωγών προϊόντων, παρά το γεγονός ότι το Πεκίνο έδωσε κίνητρα στον κατάντη τομέα με νέα ποσόστωση εξαγωγών προϊόντων την περασμένη εβδομάδα.
  • Οι θαλάσσιες εισαγωγές αργού πετρελαίου της Κίνας μέχρι στιγμής τον Ιούνιο δείχνουν ότι τα πολυετή χαμηλά του Μαΐου ίσως να μην ήταν το τέλος της πτώσης, καθώς οι εισροές στα κινεζικά λιμάνια μειώθηκαν κατά ακόμη 600.000 βαρέλια την ημέρα σε μηνιαία βάση, φτάνοντας τα 6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
  • Έστω και με σχετικά αργό ρυθμό, η Κίνα άρχισε τελικά να μειώνει τα τεράστια αποθέματά της σε αργό πετρέλαιο, ύψους 1,3 δισεκατομμυρίων βαρελιών. Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι τα σημερινά αποθέματα είναι σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια χαμηλότερα σε σχέση με δύο μήνες πριν.
  • Στο μεταξύ, οι λιανικές πωλήσεις στην Κίνα συρρικνώθηκαν για πρώτη φορά μετά την πανδημία COVID-19, καταγράφοντας πτώση 0,6% σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Αυτό δείχνει ότι η καταναλωτική δαπάνη στην Κίνα αντιδρά στις αυξήσεις που προκαλούνται από την ενέργεια.

Παράγοντες που κινούν την αγορά

  • Η αμερικανική εταιρεία ανάπτυξης LNG Venture Global (NYSE: VG) κατέθεσε την αίτησή της στην Ομοσπονδιακή Ρυθμιστική Επιτροπή Ενέργειας των ΗΠΑ για την κατασκευή επέκτασης δυναμικότητας 11,7 εκατ. τόνων ετησίως στον τερματικό σταθμό Calcasieu Pass 2 στη Λουιζιάνα, ο οποίος έχει δυναμικότητα 28 εκατ. τόνων ετησίως.
  • Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης ολοκλήρωσε τρεις συμφωνίες στον τομέα της έρευνας και παραγωγής με την ισπανική Repsol (BME: REP) και την ιταλική ENI (BIT: ENI), προωθώντας την εξερεύνηση στο υπεράκτιο οικόπεδο 07, καθώς και στα χερσαία οικόπεδα 01 και 07.
  • Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Νορβηγίας, Equinor (NYSE: EQNR), δεσμεύτηκε να διπλασιάσει τις επαναγορές ιδίων μετοχών χάρη στα έκτακτα κέρδη από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, αυξάνοντάς τες από τα 1,5 δισ. δολάρια που είχαν προβλεφθεί τον Φεβρουάριο σε στόχο 3 δισ. δολαρίων για το 2026.
  • Ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός Chevron (NYSE: CVX) κατέληξε σε συμφωνία με τη Helleniq Energy για την απόκτηση ποσοστού 70% στο υπεράκτιο οικόπεδο υδρογονανθράκων Block 10 της Ελλάδας, δυτικά της Πελοποννήσου.
  • Η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία της Ουγγαρίας MOL (BPSE: MOL) ανακοίνωσε ότι συμφώνησε με τη Σερβία για την αγορά της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας NIS, λαμβάνοντας παράταση έγκρισης 15 ημερών από το OFAC για την ολοκλήρωση της συμφωνίας με τη ρωσική Gazprom Neft.

Τρίτη, 16 Ιουνίου 2026

Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, η οποία προβλέπει το άμεσο άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, υπεγράφη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Γκαλιμπάφ. Η εξέλιξη αυτή έριξε τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά εδώ και περισσότερους από τέσσερις μήνες. Αν δεν εκτροχιαστεί από νέα ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο, η αγορά πετρελαίου θα μπορούσε επιτέλους να αφήσει πίσω της τη σύγκρουση και να «αφήσει το πετρέλαιο να ρέει».

Ο Τραμπ απορρίπτει αμερικανικές επενδύσεις στο Ιράν. Μιλώντας στο περιθώριο της συνόδου της G7 στη Γαλλία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επενδύσουν στο Ιράν στο πλαίσιο της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο, είπε ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν «τεράστιες ευκαιρίες» στο Ιράν μόλις ολοκληρωθεί η ειρηνευτική συμφωνία.

Οι προσφορές πετρελαίου των ΗΑΕ πλημμυρίζουν τις ασιατικές αγορές. Η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ADNOC, έχει πουλήσει μέχρι στιγμής τον Ιούνιο τουλάχιστον 30 εκατ. βαρέλια spot αργού πετρελαίου σε ασιατικά διυλιστήρια και εμπορικούς οίκους, ενισχύοντας την προσφορά από τη Μέση Ανατολή σε μια περίοδο όπου η επιστροφή των εγκλωβισμένων ποσοτήτων πετρελαίου του Κόλπου οδηγεί σε περιφερειακή υπερπροσφορά.

Η Woodside αρνείται ότι αποτελεί στόχο εξαγοράς. Η αυστραλιανή μεγάλη εταιρεία upstream Woodside (ASX: WDS) ανακοίνωσε ότι δεν γνωρίζει καμία πρόταση που να αφορά τον αμερικανικό πετρελαϊκό γίγαντα ExxonMobil (NYSE: XOM), έπειτα από φήμες που άρχισαν να κυκλοφορούν ότι θα μπορούσε να αποτελέσει πιθανό στόχο εξαγοράς από τον κολοσσό με έδρα το Τέξας.

Τα στρατηγικά αποθέματα των ΗΠΑ πέφτουν στο χαμηλότερο επίπεδο 43 ετών. Οι ποσότητες αργού πετρελαίου που διακρατούνται στο Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα των ΗΠΑ μειώθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983, φτάνοντας τα 340,2 εκατ. βαρέλια στις 12 Ιουνίου. Αυτό δημιουργεί πονοκέφαλο στον Λευκό Οίκο, καθώς πρέπει να πουλήσει επιπλέον 88 εκατ. βαρέλια κατά τα οικονομικά έτη 2028–2031.

Η Τουρκία αντιδρά στη συμφωνία για τον ιρακινό αγωγό. Η τουρκική κυβέρνηση προειδοποίησε ότι δεν επιθυμεί την παράταση της λειτουργίας του αγωγού Κιρκούκ–Τσεϊχάν, ο οποίος μεταφέρει κουρδικό πετρέλαιο στη Μεσόγειο, υπό τους σημερινούς όρους, καθώς οι όροι του έχουν τεθεί υπό διαιτησία. Η σύμβαση λήγει στις 27 Ιουλίου.

Η παραγωγή άνθρακα στην Κίνα βυθίζεται μετά την καταστροφή. Η παραγωγή άνθρακα στην Κίνα μειώθηκε κατά 1,7% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, στους 397,22 εκατ. μετρικούς τόνους, καθώς επηρεάστηκε από εκτεταμένους ελέγχους και περιορισμούς για την ασφάλεια των ορυχείων μετά την καταστροφή της 22ας Μαΐου στο ανθρακωρυχείο Liushenyu, όπου σκοτώθηκαν 82 μεταλλωρύχοι.

Οι τράπεζες μειώνουν τις προβλέψεις τιμών για το 2026. Οι μεγάλες διεθνείς τράπεζες αντέδρασαν άμεσα στην προοπτική μιας ειρηνευτικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν. Η Goldman Sachs αναμένει πλέον ότι το Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 80 δολάρια το βαρέλι το τέταρτο τρίμηνο του 2026, μειωμένο κατά 10 δολάρια το βαρέλι σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψή της, εκτίμηση που συμμερίζεται και η Morgan Stanley.

Τα προβλήματα στα διυλιστήρια κρατούν τις ρωσικές εξαγωγές σε επίπεδα ρεκόρ. Ο μέσος όρος τεσσάρων εβδομάδων των θαλάσσιων εξαγωγών αργού πετρελαίου της Ρωσίας εκτινάχθηκε στα 3,83 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ο υψηλότερος ρυθμός μέχρι στιγμής για το έτος. Η Ουκρανία έχει πλήξει έξι διυλιστήρια μέχρι στιγμής τον Ιούνιο, ωθώντας περισσότερες ποσότητες πετρελαίου προς τους τερματικούς σταθμούς εξαγωγής αργού της χώρας.

Η απεργία στο LNG της Αυστραλίας ξεφεύγει από τον έλεγχο. Η ιαπωνική κυβέρνηση αξιολογεί τις πρακτικές επιπτώσεις της συνεχιζόμενης εργατικής κινητοποίησης στο Ichthys LNG, η οποία μπορεί να παραλύσει τις εξαγωγές από τον αυστραλιανό τερματικό σταθμό LNG, αφού δικαστήριο απέρριψε την προσπάθεια της Inpex να μπλοκάρει την απεργία των εργαζομένων, η οποία παρατάθηκε έως τις 6 Ιουλίου.

Οι Βρετανοί αγοραστές επιστρέφουν στα ινδικά καύσιμα αεριωθουμένων. Το Ηνωμένο Βασίλειο πρόκειται να παραλάβει το πρώτο του δεξαμενόπλοιο με ινδικό καύσιμο αεροσκαφών από τον Ιανουάριο, μετά την απόφαση της κυβέρνησης τον Μάιο να άρει προσωρινά την απαγόρευση σε καύσιμα που παράγονται με χρήση ρωσικού αργού. Το δεξαμενόπλοιο Solo μεταφέρει 500.000 βαρέλια κηροζίνης από το διυλιστήριο Jamnagar της Reliance.

Το Κατάρ ετοιμάζεται για πλήρη επανεκκίνηση του LNG. Η QatarEnergy εξέφρασε την ετοιμότητά της να επαναλάβει την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου στο εργοστάσιο LNG του Ras Laffan, δηλώνοντας ότι θα μπορούσε μέσα στον επόμενο μήνα να φτάσει σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα στις μονάδες που δεν υπέστησαν ζημιές από τα ιρανικά πλήγματα με drones, δηλαδή σε 12 από τις 14 μονάδες.

Οι τιμές στο Waha επιστρέφουν σε θετικό έδαφος. Οι spot τιμές φυσικού αερίου στις ΗΠΑ στον βασικό κόμβο Waha του Δυτικού Τέξας έγιναν θετικές για πρώτη φορά από τις αρχές Φεβρουαρίου 2026. Η αυξανόμενη ζήτηση φυσικού αερίου για ψύξη και το τέλος των εαρινών εργασιών συντήρησης στους αγωγούς τις ώθησαν στα 0,42 δολάρια ανά MMBtu.

Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ψύχει τις αγορές αλουμινίου. Το αλουμίνιο υποχώρησε σε χαμηλό δύο μηνών μετά τις ειδήσεις για προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν. Το συμβόλαιο αναφοράς τριών μηνών στο LME μειώθηκε κατά 5%, στα 3.350 δολάρια ανά μετρικό τόνο, καθώς το αλουμίνιο από το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα μπορούσε να βρει ξανά τον δρόμο του προς τις παγκόσμιες αγορές.

Η Ινδία αυξάνει τους εξαγωγικούς δασμούς στα μεσαία αποστάγματα. Η ινδική κυβέρνηση αύξησε τους εξαγωγικούς δασμούς στο ντίζελ και στα καύσιμα αεριωθουμένων, παρά τις ελπίδες για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Οι δασμοί αυξήθηκαν στα 24 δολάρια ανά βαρέλι και στα 21 δολάρια ανά βαρέλι αντίστοιχα, καθώς η εγχώρια ζήτηση της χώρας για καύσιμα μεταφορών συνεχίζει να αυξάνεται.

Tom Kool
Editor, Oilprice.com

Η κ. Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου μόνιμη Υφυπουργός Εξωτερικών

0
του Παντελή Σαββίδη
Με τακτικές τύπου Μητσοτάκη, η Ελλάδα απέκτησε μόνιμη υφυπουργό Εξωτερικών: την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, μέχρι πρότινος υφυπουργό Εξωτερικών της κυβέρνησης, η οποία παραιτήθηκε, ορίστηκε πρέσβης εκ προσωπικοτήτων και τοποθετήθηκε μόνιμη υφυπουργός Εξωτερικών. Ήταν διπλωμάτης καριέρας.
Η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου είναι αυτή που «τρέχει» το Υπουργείο Εξωτερικών, αντικαθιστώντας ουσιαστικά τον παντελώς ακατάλληλο για αυτήν τη θέση υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη. Στους παροικούντες το Υπουργείο, ο κ. Γεραπετρίτης έχει πολύ αρνητική φήμη.
Την κ. Παπαδοπούλου την έχω γνωρίσει. Όχι πολύ καλά, αλλά αρκετά ώστε να σχηματίσω γνώμη. Ήταν επικεφαλής του Γραφείου Συνδέσμου της Ελλάδας στα Σκόπια την περίοδο 2007-2012, όπου και τη γνώρισα, σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους. Οι φήμες έλεγαν ότι εστάλη εκεί ως δυσμενής μετάθεση, λόγω της στενής σχέσης της με την Ντόρα Μπακογιάννη. Τη σχέση της με την Ντόρα δεν την έκρυβε η κ. Παπαδοπούλου, αλλά θεώρησε άδικο τον τρόπο με τον οποίο της συμπεριφέρθηκαν.
Αργότερα, διεκδίκησε και κέρδισε με διαγωνισμό τη θέση της επικεφαλής της EULEX στο Κόσοβο. Αυτά, μεταξύ πολλών άλλων θέσεων.
Η κ. Παπαδοπούλου είναι ο μέσος όρος του Έλληνα διπλωμάτη. Δεν είναι Ταλλεϋράνδος, αλλά δεν είναι και ανίκανη. Για τις κατηγορίες που της προσάπτουν, ως διαμορφώτριας της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη, έχουν άδικο. Οι επιλογές είναι του Μητσοτάκη, όχι της Παπαδοπούλου. Εκεί όπου μπορεί να υπάρχει δίκιο είναι στο παιχνίδι που γίνεται στο ΥΠΕΞ υπέρ της οικογένειας. Εκεί υπάρχουν πολώσεις. Η κ. Παπαδοπούλου εκφράζει έναν από τους πόλους.
Τώρα, επί της ουσίας. Στον δημόσιο χώρο συζητάμε συχνά για την ανάγκη δύο πραγμάτων: ενός Συμβουλίου Ασφαλείας και ενός μόνιμου υφυπουργού Εξωτερικών, ο οποίος θα δίνει συνέχεια στην κρατική λειτουργία όταν υπάρχει κενό διακυβέρνησης.
Άρα, η θέση χρειαζόταν.
Το πρόβλημα που αναδύεται είναι ο τρόπος επιλογής.
Μια τέτοια θέση πρέπει να έχει διακομματική συναίνεση, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός.
Και εκεί η διαδικασία επιλογής πάσχει.
Αλλά έχουμε να κάνουμε με τον Μητσοτάκη και τις μεθόδους του. Πρέπει να αλλάξει.

Η Ελλάδα απέκτησε μόνιμο υφυπουργό εξωτερικών

1

πηγή: https://www.businessdaily.gr

Η πολύ γρήγορη επιβεβαίωση με τον υπηρεσιακό υφυπουργό ΥΠΕΞ

Οι αναγνώστες της στήλης εντόπισαν την αποκλειστική πληροφορία της στήλης στις 10 Ιουνίου για την επικείμενη θεσμοθέτηση του μόνιμου υπηρεσιακού υφυπουργού στο υπουργείο των Εξωτερικών.

Αυτό που δεν περιμέναμε ούτε και εμείς για να είμαστε ειλικρινείς ήταν η τόσο γρήγορη επιβεβαίωση.

Το βράδυ της Τετάρτης κατατέθηκε η σχετική τροπολογία στο πλαίσιο του νόμου για την οριστική αδειοδότηση των καναλιών περιφερειακής εμβέλειας. Και χθες, Πέμπτη η τροπολογία υπερψηφίστηκε αφού πρώτα συζητήθηκε το μεσημέρι στη Βουλή.

Τον ρόλο υποστήριξή της ανέλαβε ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι οι υπηρεσιακές θέσεις «προσδίδουν υπεραξία» στο πολίτευμα. Και όπως είπε, είναι απολύτως αναγκαίο να υπάρχει συνέχεια στο ΥΠΕΞ «που θα διασφαλίζεται με υπηρεσιακό χαρακτήρα από πρέσβη ή πρέσβη εκ προσωπικοτήτων».

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχει μόνιμος υπηρεσιακός υφυπουργός για να υπάρξει συνέχεια και άμεση διαχείριση των γεωπολιτικών κρίσεων», συνέχισε ο κ. Γεραπετρίτης.

Και οι αντιδράσεις

Και όπως ήταν αναμενόμενο εισέπραξε τα καταιγιστικά πυρά από τους εκπροσώπους των κομμάτων τις αντιπολίτευσης.

Οι αιτιάσεις πολλές:

ότι η τροπολογία πάει κόντρα στο νόμο περί επιτελικού κράτους. Σημειώνεται ότι η εν λόγω νομοθεσία προβλέπει ότι σε κάθε υπουργείο μπορούν να είναι μέχρι τρεις υφυπουργοί, τους οποίους το ΥΠΕΞ είχε ήδη: την Πρέσβη Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, τον Χάρη Θεοχάρη (αρμόδιος για την Οικονομική Διπλωματία) και τον Γιάννη Λοβέρδο (αρμόδιος για τον απόδημο ελληνισμό).
ότι η αλλαγή έγινε για να εξυπηρετηθεί-χωρέσει η επιστροφή του Τάσου Χατζηβασιλείου στο ΥΠΕΞ ως υφυπουργού (αρμόδιου για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις αυτή τη φορά)
ότι μέσω του μόνιμου υπηρεσιακού υφυπουργού η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί να προκαταβάλει τις ενέργειες της όποιας επόμενης κυβέρνησης, ακόμα και να την ελέγξει
ότι συνιστά ομολογία ότι η κυβέρνηση δεν θα πετύχει αυτοδυναμία στις εκλογές
ότι ο θεσμός του μόνιμου υπηρεσιακού υφυπουργού είναι εμφυλιοπολεμικός και αναχρονιστικός
και πολλά, πολλά, ακόμα.

Φυσικά, υπήρξαν και παρεμβάσεις όπως του Χρήστου Γιαννούλη (ΣΥΡΙΖΑ) που παρέλκουν ΚΑΘΕ σχολιασμού.

Το γεγονός είναι ότι το κάκιστο timing της τροπολογίας, που όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η στήλη ήταν έτοιμη δύο χρόνια, έδωσε το δικαιολογημένο πάτημα… για να μη πραγματοποιηθεί μιας ουσιώδης συζήτηση σχετικά με την υπαρκτή ανάγκη διασφάλισης μιας -υποτυπώδους- συνέχειας στην εξωτερική πολιτική, σε περίπτωση αδυναμίας ή καθυστέρησης σχηματισμού κυβέρνησης. Το κράτος είναι κράτος, οι προκλήσεις και οι κρίσεις δεν σε περιμένουν.

Η πρώτη υπηρεσιακή υφυπουργός

Η πρώτη λοιπόν μόνιμη υπηρεσιακή υφυπουργός είναι η Πρέσβης Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Η κυρία Παπαδοπούλου χθες έγινε και επισήμως πρέσβης εκ προσωπικοτήτων και από σήμερα συνεχίζει με όλες τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα που είχε μέχρι πρότινος (διμερείς πολιτικές διαβουλεύσεις, τεχνικές συνομιλίες κλπ) πλην των ευρωπαϊκών υποθέσεων αποδόθηκαν στον κ. Χατζηβασιλείου.

Το γραφείο της κυρίας Παπαδοπούλου είχε επιδιώξει τη συνεννόηση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με το σκεπτικό ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά μια τομή για την εξωτερική πολιτική της χώρας. κάτι που δεν αφορά ένα κόμμα -το όποιο κόμμα- αλλά το έθνος συνολικά.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και τομεάρχης Εξωτερικής Πολιτικής, Δημήτρης Μάντζος, άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για την τροπολογία. Ωστόσο, αναγνώρισε το ρόλο της υφυπουργού που όπως είπε «δεν θα μπορούσα να βρω ενστάσεις στο πρόσωπό της», ενώ εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση μπορεί να έχει και οφέλη.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΝΙΚΗ

Δήλωση του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ Δημητρίου Νατσιού για τη θεσμοθέτηση μόνιμου Υφυπουργού Εξωτερικών

Η δημιουργία θέσης μόνιμου Υφυπουργού Εξωτερικών, η οποία θα καταλαμβάνεται πάντα από έμπειρο αφυπηρετήσαν στέλεχος του ελληνικού Διπλωματικού Σώματος, κινείται σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση. Αποτελεί συνταγματική πρόβλεψη (άρθ. 81), η εφαρμογή της οποίας καθυστερούσε για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Άλλωστε, η υλοποίησή της αποτελούσε και σκέψη που καλλιεργούνταν εδώ και δεκαετίες στο ΥΠΕΞ.

Πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ καθώς και η Τουρκία διατηρούν τέτοιο θεσμό, που στόχο έχει να ενημερώνει και να διατηρεί τον κάθε πολιτικό προϊστάμενο της εξωτερικής πολιτικής στην αποφασισμένη “γραμμή πλεύσης”. Η ελληνική καθυστέρηση οφείλεται, ως συνήθως, στον κομματικό ανταγωνισμό και τις μικροπολιτικές κομματικές σκοπιμότητες. Η ιδιότης της μονιμότητος υπαγορεύει, αφ’ εαυτού της, την γενική αποδοχή των υποψηφίων από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα ή, έστω, τα μεγαλύτερα. Το γεγονός εξασφαλίζει την εμπιστοσύνη και τη συνεργασιμότητα, στοιχεία απαραίτητα για την αποδοτικότητα του νεοσύστατου θεσμού.

Ο τρόπος, ωστόσο, που ψηφίστηκε, κυριολεκτικά “μαύρα μεσάνυχτα”, όπως συνήθως ψηφίζονται όλες οι “πονηρές” τροπολογίες, χωρίς πρότερη διαβούλευση και συζήτηση στη Βουλή, υπονομεύει “εκ γενετής” το κύρος του θεσμού. Το δε πρόσωπο που προκρίθηκε από την κυβέρνηση για να πληρώσει τη θέση, η κ. Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, αποδυναμώνει έτι περαιτέρω το κύρος αυτό.

Η συγκεκριμένη κυρία, ουδεμία θετική γνώμη συγκεντρώνει έξω από το στενό περιβάλλον του πρωθυπουργού. Η πολιτεία της, ως διπλωματική υπάλληλος, υπήρξε από μέτρια έως κακή. Εξ αρχής, ως προϊσταμένη του Γραφείου Συνδέσμου Σκοπίων (2007-2012), επέδειξε, αν όχι τον ανθελληνισμό της, οπωσδήποτε την αδιαφορία της απέναντι στην εθνική υπόθεση. Αρνητικότατα είχε σχολιαστεί τότε η παρουσία της σε θεατρική παράσταση, η οποία τελείωνε με τη φράση “Θάνατος στους μιαρούς Έλληνες”!. Η κ. Παπαδοπούλου χειροκροτούσε όρθια…

Η σταδιοδρομία της στο Διπλωματικό Σώμα, αποτελεί υπόδειγμα της μεταπολιτευτικής μεθόδου ανέλιξης στο ελληνικό δημόσιο. Εκμεταλλευόμενη στο έπακρο τη γνωριμία της με την κ. Μπακογιάννη και δι’ αυτής με τον πρωθυπουργό, κατέλαβε θέσεις που θα έπρεπε να πληρωθούν από άλλους, κατά γενική ομολογία πολύ ικανότερους και εμπειρότερους συναδέλφους της.
Ως πρέσβης στην Ουάσιγκτον, απετέλεσε την πλέον ουδέτερη και ατελέσφορη εκεί ελληνική διπλωματική παρουσία, προάγοντας μόνο τις προσωπικές της σχέσεις με την κ. Βικτόρια Νιούλαντ και τον κύκλο των Αμερικανών νεοφιλελεύθερων.

Η “κήρυξη πολέμου” στη Ρωσία, διά στόματος κ. Μπακογιάννη και με την αμέριστη στήριξη του πρωθυπουργού, οφείλεται εν πολλοίς και στις ανερμάτιστες νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις της κ. Παπαδοπούλου. Η απόλυτη εξάρτηση από το “διευθυντήριο των Βρυξελλών”, η πλήρης υποταγή στα συμφέροντα των ΗΠΑ μέσω πολιτικής “παρωπίδων”, αποτελούν το δόγμα της ΥΦΥΠΕΞ, ως προς την εξωτερική μας πολιτική.

Η δορυφοριοποίηση της χώρας μας από την Τουρκία, η “Διακήρυξη των Αθηνών”, η πολιτική των “ήρεμων νερών”, το “ξέπλυμα” του Τούρκου Προέδρου και της Τουρκίας στη διεθνή κοινότητα, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, η ατολμία στην λήψη αντιτουρκικών μέτρων, ο ενδοτισμός και ο κατευνασμός οφείλονται εν πολλοίς και σ’ αυτή την κυρία. Σε αυτήν θα πρέπει να χρεωθεί και η ουρανομήκης αποτυχία της εξωτερικής μας πολιτικής, έναντι της Λιβύης και του τουρκολιβυκού συμφώνου.

Η τοποθέτηση ενός τέτοιου προσώπου – για πρώτη φορά – στη θέση του μονίμου ΥΦΥΠΕΞ, προαλείφει και την τύχη του θεσμού. Πρόκειται για θέση που σχετίζεται στενά με το κύρος της χώρας και την εθνική αξιοπρέπεια απέναντι στη διεθνή κοινότητα. Πρόκειται για καίρια θέση σε ό,τι αφορά την προάσπιση και την προώθηση των εθνικών συμφερόντων.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να υπηρετείται από κομματικούς εγκάθετους. Η κ. Παπαδοπούλου αποτελεί ένα ακόμη ακατάλληλο πρόσωπο, σε μια κρίσιμη θέση, στον μακρύ κατήφορο της αναξιοκρατίας και της ανυποληψίας στον οποίο (δια)σύρεται η χώρα.

Μας πνίγουν τα σκάνδαλα. 148 σκάνδαλα με μια πρόχειρη καταμέτρηση

3
Κ. Μητσοτάκης.Χωρίς κανέναν ηθικό φραγμό
του Χριστόφορου Βερναρδάκη
Ενας φίλος, ο Κώστας Κ., κατέγραψε όλα τα σοβαρά σκάνδαλα της Κυβέρνησης της ΝΔ από τον Ιούλιο του 2019 που ανέλαβε. Εκανε μια απλή, αλλά τόσο χρήσιμη δουλειά!
Ο συνολικός αριθμός μέσα στην επταετία φτάνει τα 148 αυτοτελή σκάνδαλα, ο Κώστας τα υπολογίζει σε λίγο περισσότερα. Η ουσία είναι πάντως ότι η παρούσα Κυβέρνηση παράγει 21 σκάνδαλα κατ’ έτος. Και επειδή, όπως ξαναέγραψα εδώ, η “διαφθορά” είναι τεχνική της διακυβέρνησης, φανταστείτε πόση αναδιανομή πλούτου έχει μεθοδικά συντελεστεί προς τις ανώτερες τάξεις και τους “ημετέρους” αυτά τα 7 χρόνια.
Πάμε να απαριθμήσουμε:
2019: Η εγκατάσταση του επιτελικού κράτους.
1. Υπαγωγή ΕΥΠ και ΑΠΕ-ΜΠΕ στο Μαξίμου. Το επιτελικό κράτος γεννήθηκε ως κράτος ελέγχου.
2. Φωτογραφική αλλαγή για τον διορισμό διοικητή της ΕΥΠ.
3. Απομάκρυνση Βασιλικής Θάνου από την Επιτροπή Ανταγωνισμού με φωτογραφική διάταξη.
4. Διορισμός Κωνσταντίνου Ζούλα στην ΕΡΤ. Ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού τοποθετήθηκε στην προεδρία της δημόσιας τηλεόρασης.
5. Υπόθεση Λούλη. Ο διορισμός του Κωνσταντίνου Λούλη, παρά τις αποκαλύψεις για υμνητικά κείμενα υπέρ της Χούντας, έδειξε την ανοχή του Μαξίμου σε πρόσωπα του στενού του κύκλου.
6. Ελληνικό – τροπολογίες και φωτογραφικές ρυθμίσεις που άνοιξαν τον δρόμο για πολεοδομικές εξαιρέσεις και εξυπηρέτηση ισχυρών επενδυτικών συμφερόντων.
7. Μετακλητοί και κομματικό κράτος Από την αρχή εκτοξεύτηκε ο αριθμός των μετακλητών και των κομματικών διορισμών.
8. Απαλλαγή καναλαρχών από υποχρεώσεις πόθεν έσχες
9. Ασυλία τραπεζικών στελεχών Με αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα δόθηκε ειδική προστασία σε τραπεζικά στελέχη. Το τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίστηκε ως άβατο ευθυνών.
10. Ψεύτικο πτυχίο Διαματάρη Η υπόθεση του υφυπουργού Εξωτερικών Αντώνη Διαματάρη αποκάλυψε την υποκρισία του αφηγήματος περί αξιοκρατίας.
11. Ρουσφετολογικοί διορισμοί διοικητών νοσοκομείων.
12. Novartis – από το σκάνδαλο στη “σκευωρία”. Η κυβέρνηση επιχείρησε να μετατρέψει ένα διεθνές σκάνδαλο φαρμακευτικής διαφθοράς σε δίωξη όσων το ερεύνησαν.
2020:
13. Δόγμα ατομικής ευθύνης στην πανδημία. Η κυβέρνηση μετέφερε την ευθύνη στους πολίτες, ενώ άφησε το ΕΣΥ χωρίς ουσιαστική θωράκιση.
14. Απευθείας αναθέσεις με πρόσχημα την πανδημία. Με ειδικές ρυθμίσεις άνοιξε ο δρόμος για εκτεταμένη χρήση απευθείας αναθέσεων.
15. Σκόιλ Ελικίκου. Το πρόγραμμα τηλεκατάρτισης επιστημόνων κατέληξε σε φιάσκο εκατομμυρίων υπέρ ιδιωτικών ΚΕΚ.
16. Λίστα Πέτσα.
17. Χειραγώγηση ΜΜΕ Η ενημέρωση μετατράπηκε σε πεδίο κυβερνητικής επιρροής. Η χώρα διολίσθησε σε πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας του Τύπου.
18. Απαλλαγή καναλαρχών από δόση τηλεοπτικών αδειών Την ώρα που πολίτες και μικρομεσαίοι ασφυκτιούσαν, οι μεγάλοι μιντιακοί όμιλοι απολάμβαναν προνομιακή μεταχείριση.
19. Σύμβαση Cisco και προσωπικά δεδομένα μαθητών.
20. Υπόθεση Palantir.
21. Αισχροκέρδεια στα τεστ και στα self test. Η κυβέρνηση άργησε να βάλει πλαφόν και άφησε ιδιωτικά συμφέροντα να κερδοσκοπούν πάνω στην ανάγκη προστασίας της υγείας.
22. Εκατομμύρια σε κλινικάρχες. Αντί για πραγματική επίταξη ιδιωτικών κλινικών, το Δημόσιο αποζημίωσε γενναιόδωρα ιδιώτες παρόχους υγείας.
23. Ακαταδίωκτο επιτροπής κορωνοϊού. Με νομοθετικές ρυθμίσεις περιορίστηκε η δυνατότητα λογοδοσίας προσώπων που συμμετείχαν στη διαχείριση της πανδημίας.
24. Μεγάλος Περίπατος Με πρόσχημα την πανδημία έγιναν δαπανηρές αναθέσεις για ένα πρόχειρο και αποτυχημένο σχέδιο στο κέντρο της Αθήνας.
25. Φιάσκο με μάσκες και παγουρίνα στα σχολεία.
26. Πτωχευτικός Κώδικας. Καταργήθηκε ουσιαστικά η προστασία της πρώτης κατοικίας και άνοιξε ο δρόμος σε funds και τράπεζες για μαζικούς πλειστηριασμούς.
27. Funds και κίνδυνος απώλειας εκατοντάδων χιλιάδων κατοικιών Η κυβέρνηση προστάτευσε τα funds και όχι τα νοικοκυριά, δημιουργώντας συνθήκες μαζικής στεγαστικής ανασφάλειας.
28. Σταθμός Βενιζέλου – Μετρό Θεσσαλονίκης. Η υπόθεση του Σταθμού Βενιζέλου στο Μετρό Θεσσαλονίκης αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα υποταγής της πολιτιστικής κληρονομιάς στις εργολαβικές και επικοινωνιακές προτεραιότητες.
29. Τσιμέντωμα Ακρόπολης. Οι επεμβάσεις στον Ιερό Βράχο παρουσιάστηκαν ως έργο προσβασιμότητας για ΑμεΑ, όμως προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις για την αισθητική, την κλίμακα και τη λογική μαζικής τουριστικής διαχείρισης του μνημείου.
30. Ανελκυστήρας Ακρόπολης και προβλήματα λειτουργίας Το περίφημο έργο προσβασιμότητας κατέληξε να συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενες καταγγελίες για βλάβες και αποκλεισμό επισκεπτών με κινητικά προβλήματα.
31. Oruc Reis και κρίση στο Αιγαίο Οι βόλτες του Oruc Reis στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο εξέθεσαν την αντιφατική και φοβική εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.
32. Τουρκικές NAVTEX και υποχωρητικότητα.
2021: Ιδιωτικοποιήσεις, εργασιακή απορρύθμιση, καταστολή
33. Κατάργηση οκταώρου – νόμος Χατζηδάκη.
34. Ασφαλιστικό Χατζηδάκη Η επικουρική ασφάλιση παραδόθηκε σε λογικές χρηματιστηριακού τζόγου, με τεράστιο μελλοντικό κόστος για το Δημόσιο.
35. Ιδιωτικοποίηση ΔΕΗ.
36. Ιδιωτικοποίηση ΔΕΔΔΗΕ. Κρίσιμες ενεργειακές υποδομές πέρασαν σε ιδιωτικά συμφέροντα, αποδυναμώνοντας τη δυνατότητα δημόσιου ελέγχου.
37. Golden boys στη ΔΕΗ και στις τράπεζες. Ενώ οι πολίτες πλήρωναν λογαριασμούς-φωτιά, τα στελέχη απολάμβαναν υψηλές αμοιβές, bonus και προνόμια.
38. Ρήτρα αναπροσαρμογής και προετοιμασία ενεργειακής λεηλασίας. Πριν ακόμη τον πόλεμο στην Ουκρανία, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είχε στηθεί έτσι ώστε τα νοικοκυριά να πληρώνουν υπέρογκες χρεώσεις.
39. Καρτέλ ενέργειας Η κυβέρνηση επέλεξε την επιδότηση της αισχροκέρδειας.
40. Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Τράπεζας Πειραιώς Η αναδιάρθρωση της Τράπεζας Πειραιώς προκάλεσε τεράστια ζημία για το Δημόσιο, που έχασε αξία υπέρ ιδιωτών.
41. Πόθεν έσχες πρωθυπουργού. Αποκαλύψεις για το πόθεν έσχες του πρωθυπουργικού ζεύγους αντιμετωπίστηκαν με συγκάλυψη και διαδικαστικές υπεκφυγές.
42. “Θάψιμο” πόθεν έσχες. Η διαφάνεια για την περιουσιακή κατάσταση πολιτικών προσώπων υποβαθμίστηκε, ενώ κρίσιμες υποθέσεις δεν διερευνήθηκαν ουσιαστικά.
43. Σοφία Νικολάου – απευθείας αναθέσεις στις φυλακές. Αποκαλύψεις και πορίσματα για υπερκοστολογήσεις και ζημία του Δημοσίου κατέδειξαν το πάρτι αναθέσεων στην Αντεγκληματική Πολιτική.
44. Υπόθεση Φουρθιώτη.
45. “Υπόθεση Λιγνάδη”. Αποκάλυψε τη σκοτεινή πλευρά του πολιτιστικού μηχανισμού της κυβέρνησης.
46. Αστυνομική καταστολή Από πλατείες και πανεπιστήμια μέχρι διαδηλώσεις και γειτονιές, η αστυνομική βία έγινε κανονικότητα.
47. Υπόθεση Σαμπάνη. Ο θάνατος του Νίκου Σαμπάνη από αστυνομικά πυρά έθεσε ξανά το ζήτημα της αστυνομικής αυθαιρεσίας και της ατιμωρησίας.
48. Θάνατος Ιάσονα έξω από τη Βουλή.
49. Υπόθεση Δολοφονίας Γιώργου Καραϊβάζ. Η δολοφονία του δημοσιογράφου ανέδειξε το ζήτημα της ασφάλειας των ερευνητών δημοσιογράφων και της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα.
50. Μελέτη Τσιόδρα-Λύτρα. Η μελέτη για τη θνητότητα εκτός ΜΕΘ αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση γνώριζε τις ανισότητες και την κατάρρευση του ΕΣΥ, αλλά συνέχιζε να μιλά για “θωρακισμένο σύστημα”.
51. Υγειονομικοί σε αναστολή. Χιλιάδες υγειονομικοί τέθηκαν σε αναστολή, ενώ το ΕΣΥ είχε ανάγκη προσωπικού.
52. Πρόστιμα για υποχρεωτικό εμβολιασμό.
2022: Υποκλοπές, ακρίβεια, ενεργειακή λεηλασία
53. Σκάνδαλο υποκλοπών και Predator.
54. Παραιτήσεις Δημητριάδη και Κοντολέοντα Οι παραιτήσεις δεν απάντησαν στα ερωτήματα. Αντίθετα, επιβεβαίωσαν ότι η υπόθεση έφτανε στον πυρήνα του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος.
55. Επίκληση απορρήτου. Το απόρρητο χρησιμοποιήθηκε ως τείχος προστασίας των πολιτικών ευθυνών και όχι ως θεσμική εγγύηση εθνικής ασφάλειας.
56. Ντογιάκος και ΑΔΑΕ. Παρεμβάσεις γύρω από τις αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ έθεσαν μείζον ζήτημα ανεξαρτησίας των ελεγκτικών αρχών.
57. Απόπειρα υποβάθμισης του Predator σε “ιδιωτική υπόθεση”.
58. Ομάδα Αλήθειας. Η κυβερνητική προπαγάνδα οργανώθηκε σε μόνιμη βάση, με μηχανισμούς παραπληροφόρησης και στοχοποίησης πολιτικών αντιπάλων.
59. Υπόθεση Stern. Η συμφωνία για τη συλλογή 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων του Λέοναρντ Στερν παρουσιάστηκε ως “επιστροφή” αρχαιοτήτων, ενώ στην πράξη επικρίθηκε έντονα ως νομιμοποίηση μιας συλλογής με προβληματική προέλευση και ως μοντέλο που αντί να διεκδικεί άμεση επιστροφή αρχαιοτήτων, αποδέχεται μακροχρόνιους δανεισμούς και ιδιότυπη νομιμοποίηση αμφισβητούμενων συλλογών.
60. Ακρίβεια στα πάντα Η κυβέρνηση αντιμετώπισε την ακρίβεια με pass και επιδόματα-ψίχουλα, αφήνοντας ανέγγιχτα τα υπερκέρδη.
61. Αισχροκέρδεια στα καύσιμα Η αύξηση τιμών στα καύσιμα αντιμετωπίστηκε με ημίμετρα, χωρίς πραγματικό έλεγχο στην αγορά.
62. Καρτέλ super markets. Οι τιμές στα βασικά αγαθά εκτοξεύθηκαν.
63. Καρτέλ στις επικοινωνίες Οι τηλεπικοινωνίες παρέμειναν ακριβές, με περιορισμένο ανταγωνισμό και ανεπαρκή προστασία των καταναλωτών.
64. Ρήτρα αναπροσαρμογής Η κυβέρνηση αρνήθηκε να χτυπήσει στην καρδιά τον μηχανισμό της αισχροκέρδειας στο ρεύμα και στήριξε επιδοτήσεις που τελικά κατέληγαν στις εταιρείες.
65. Υπερκέρδη εταιρειών ενέργειας. Οι εξαγγελίες για φορολόγηση των υπερκερδών έμειναν ανεπαρκείς, καθυστερημένες και πολιτικά προσχηματικές.
66. Σκάνδαλο Πάτση. Ο βουλευτής της ΝΔ διαγράφηκε μετά τις αποκαλύψεις για business με κόκκινα δάνεια και συμβάσεις με το Δημόσιο.
67. Σκάνδαλο Μαραβέγια.
68. Σκάνδαλο Παπαθανάση.
69. Σκάνδαλο Χειμάρα.
70. Σκάνδαλο Μαντά – offshore.
71. Απευθείας αναθέσεις δισεκατομμυρίων. Το πάρτι των απευθείας αναθέσεων διογκώθηκε σε πρωτοφανή επίπεδα. Δημόσιο χρήμα διοχετεύθηκε χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό.
72. Ταμείο Ανάκαμψης. Η διαχείριση των πόρων ευνόησε μεγάλους ομίλους και τράπεζες.
73. Κυρώσεις στη Ρωσία και ακριβό LNG. Η ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης οδήγησε σε ακριβές επιλογές και μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγόμενο LNG.
74. Αποστολή όπλων στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση πήρε αποφάσεις μεγάλης γεωπολιτικής σημασίας χωρίς επαρκή δημόσιο διάλογο και χωρίς εθνική στρατηγική.
75. Αποδυνάμωση νησιωτικής άμυνας. Η αποστολή οπλικών συστημάτων δημιούργησε εύλογα ερωτήματα για την αμυντική επάρκεια των νησιών.
2023: Τέμπη, Πύλος, θεσμική κατάρρευση
76. Έγκλημα των Τεμπών.
77. Μπάζωμα στα Τέμπη.
78. Ακαταδίωκτο επιτροπών για τα Τέμπη.
79. Εξεταστική και Προανακριτική ως εργαλεία συγκάλυψης Η κυβερνητική πλειοψηφία χρησιμοποίησε κοινοβουλευτικές διαδικασίες όχι για διαλεύκανση, αλλά για περιορισμό της ευθύνης.
80. Δημόσιος σιδηρόδρομος σε εγκατάλειψη. Ιδιωτικοποίηση χωρίς ασφάλεια, καθυστερήσεις στα συστήματα τηλεδιοίκησης, αποδιάρθρωση του ΟΣΕ.
81. Ναυάγιο της Πύλου. Ένα από τα πιο θανατηφόρα ναυάγια στη Μεσόγειο, με 82 επιβεβαιωμένους νεκρούς και εκατοντάδες αγνοούμενους.
82. Μεταναστευτική πολιτική αποτροπής. Η κυβέρνηση επένδυσε σε μια πολιτική σκληρής αποτροπής, με ανθρώπινο κόστος και διεθνή έκθεση της χώρας.
83. Φαρμακονήσι και καταδίκες/ευθύνες για pushbacks. Η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με ευρωπαϊκές κρίσεις και αποφάσεις για πρακτικές που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα προσφύγων και μεταναστών.
84. Έγκλημα Χίου. Υποθέσεις θανάτων και κακομεταχείρισης.
85. Ξυλοδαρμός Μανώλη Ψαρρού. Η βίαιη επίθεση στον αρχαιολόγο Μανώλη Ψαρρό, που χειριζόταν υποθέσεις οικοδομικών αδειών και αυθαιρεσιών στη Μύκονο, αποκάλυψε το σκοτεινό πλέγμα συμφερόντων γύρω από την άναρχη δόμηση, τον τουρισμό πολυτελείας και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
86. Κύκλωμα εκβιαστών και ερωτήματα για υπηρεσιακές διασυνδέσεις. Η υπόθεση κυκλώματος εκβιαστών με εμπλοκή υπαλλήλων δημόσιων υπηρεσιών και υπηρεσιών του ΥΠΠΟ άνοιξε σοβαρά ερωτήματα για το αν η διαφθορά στον έλεγχο καταστημάτων, τραπεζοκαθισμάτων, αδειών και πολεοδομικών παραβάσεων είχε βαθύτερες διασυνδέσεις με μηχανισμούς προστασίας.
87. Πέντε μεγάλα κρατικά μουσεία μετατρέπονται σε ΝΠΔΔ. Αποδυνάμωση δημόσιου χαρακτήρα των μουσείων.
88. Παρατάσεις θητειών και κρίσεις Γενικών Διευθυντών στο ΥΠΠΟ. Καταλαβαίνει κανείς τη σκοπιμότητα σήμερα.
89. Έργα Ταμείου Ανάκαμψης στο ΥΠΠΟ – ανωριμότητα και κίνδυνος μετακύλισης κόστους.
90. Τελεφερίκ Μονεμβασιάς Το έργο του τελεφερίκ στην Άνω Πόλη της Μονεμβασιάς εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης με επίκληση της προσβασιμότητας. Όμως προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για τη συμβατότητα με τον χαρακτήρα του μνημειακού τόπου, την ωριμότητα, το κόστος και τη λογική τουριστικής εκμετάλλευσης.
91. Δικταίο Άντρο και ανάλογες παρεμβάσεις Καταγγελίες για αντίστοιχα έργα πρόσβασης σε ευαίσθητους αρχαιολογικούς/φυσικούς χώρους, όπως το Δικταίο Άντρο, δείχνουν μια ευρύτερη τάση αντιμετώπισης των μνημείων ως τουριστικών προϊόντων και όχι ως ευαίσθητων τόπων μνήμης, φύσης και πολιτισμού.
92. Πλημμύρες στη Θεσσαλία. Κατάρρευση κρατικού μηχανισμού.
93. Καταστροφή πρωτογενούς τομέα Πλημμύρες, ακρίβεια, αυξημένο κόστος παραγωγής και έλλειψη στρατηγικής οδήγησαν αγρότες και κτηνοτρόφους σε απόγνωση.
94. Πυρκαγιές – διαρκής κρατική αποτυχία.
95. Νοσοκομεία ερείπια Το ΕΣΥ βγήκε από την πανδημία εξαντλημένο, χωρίς επαρκές προσωπικό, χωρίς υποδομές και χωρίς πολιτική ενίσχυσης. Κατάρρευση Δημόσιας Υγείας Ράντζα, ελλείψεις προσωπικού, κλειστές κλίνες και εξουθενωμένοι υγειονομικοί έγιναν μόνιμη εικόνα.
96. 37.000 νεκροί στην πανδημία. Ο βαρύς απολογισμός της πανδημίας δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στον ιό. Συνδέεται με πολιτικές επιλογές, καθυστερήσεις και εγκατάλειψη του ΕΣΥ.
97. Θάνατοι εκτός ΜΕΘ Τα υψηλά ποσοστά θανάτων διασωληνωμένων εκτός ΜΕΘ ανέδειξαν τη δραματική ανισότητα πρόσβασης σε πραγματική εντατική φροντίδα.
98. «Υπόθεση Μίχου» και προστασία παιδιών Η υπόθεση του Κολωνού, με πρωταγωνιστή στέλεχος της ΝΔ, ανέδειξε βαθύτατες αποτυχίες κρατικών μηχανισμών προστασίας παιδιών και ευάλωτων θυμάτων.
99. “220 άφαντοι παιδεραστές” – θεσμική αδράνεια Δημόσιες καταγγελίες για αδυναμία εντοπισμού προσώπων που συνδέονται με κυκλώματα εκμετάλλευσης παιδιών προκάλεσαν οργή και φόβο.
100. Φωτογραφικός νόμος για συνεπιμέλεια τέκνων Η νομοθέτηση με αφορμή επιμέρους υποθέσεις πολιτικών προσώπων ενίσχυσε την εντύπωση κράτους προνομίων.
2024: Κράτος δικαίου, ελευθερία Τύπου, Ευρώπη
101. Ελευθερία του Τύπου. Η Ελλάδα κατρακύλησε διεθνώς στην ελευθερία του Τύπου, με συγκέντρωση ιδιοκτησίας, πολιτική επιρροή και δολοφονία Καραϊβάζ να βαραίνουν το τοπίο. Θέση 89 στην παγκόσμια κατάταξη, τελευταία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
102. Χειραγώγηση ενημέρωσης Η συστηματική προβολή κυβερνητικών θέσεων και η απόκρυψη δυσάρεστων ειδήσεων διαμόρφωσαν καθεστώς ενημερωτικής ασφυξίας.
103. Email-gate Ασημακοπούλου. Διαρροή προσωπικών δεδομένων αποδήμων.
104. Παρεμβάσεις σε ανεξάρτητες αρχές Από την ΑΔΑΕ μέχρι άλλες αρχές, η κυβέρνηση επιχείρησε να ελέγξει ή να αποδυναμώσει θεσμούς που όφειλαν να την ελέγχουν.
105. Απόπειρα επηρεασμού Χρ. Τζανερίκου Η δημόσια καταγγελία του πρώην αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου για απόπειρα επηρεασμού αποτέλεσε κορυφαίο θεσμικό ζήτημα.
106. Δικαιοσύνη και πολιτική εξουσία Η επιλογή ηγεσιών, οι καθυστερήσεις και οι επιλεκτικές προτεραιότητες δημιούργησαν αίσθηση εξάρτησης της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία.
107. Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και διασυρμός της χώρας Η σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ιδίως σε υποθέσεις ευρωπαϊκών κονδυλίων και πολιτικών προσώπων, εξέθεσε διεθνώς την Ελλάδα.
108. Διατάξεις για επίσπευση δικών πολιτικών προσώπων Νομοθετικές κινήσεις που προκάλεσαν την αντίδραση ευρωπαϊκών θεσμών δημιούργησαν κίνδυνο ακόμη και για ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
109. ΟΔΑΠ – εμπορευματοποίηση αρχαιολογικών χώρων και μουσείων. Ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων μετατράπηκε σε βασικό εργαλείο οικονομικής αξιοποίησης μνημείων, εισιτηρίων, πωλητηρίων, αναψυκτηρίων και επισκεπτικών υπηρεσιών.
110. Εισιτήρια Ακρόπολης και αρχαιολογικών χώρων Η ηλεκτρονική διαχείριση εισιτηρίων παρουσιάζεται ως εκσυγχρονισμός, αλλά ανοίγει ερωτήματα για το ποιος ελέγχει τα συστήματα, τις αναθέσεις, τα δεδομένα, τα έσοδα και τις μελλοντικές εμπορικές αξιοποιήσεις.
111. Αναψυκτήρια, εκδηλώσεις και “τραπεζώματα” σε αρχαιολογικούς χώρους Η αυξανόμενη χρήση αρχαιολογικών χώρων για εκδηλώσεις, δεξιώσεις, εμπορικές δραστηριότητες και τουριστικά events αλλοιώνει τη σχέση κοινωνίας και μνημείου. Οι αρχαιολογικοί χώροι δεν είναι σκηνικά πολυτελείας ούτε χώροι ιδιωτικής επίδειξης.
112. Σπιναλόγκα και διαχείριση επισκεψιμότητας. Η Σπιναλόγκα, τόπος βαριάς ιστορικής μνήμης, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως εισπρακτικός μηχανισμός. Η προστασία, η ερμηνεία και η αξιοπρεπής ανάδειξη του χώρου πρέπει να προηγούνται της εμπορικής του αξιοποίησης.
113. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο – δεξιώσεις και ιδιωτική χρήση δημόσιου πολιτιστικού χώρου Η παραχώρηση χώρων του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου για υψηλού συμβολισμού ιδιωτικές κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως γαμήλιες δεξιώσεις, ενισχύει την εικόνα ότι τα δημόσια μουσεία μετατρέπονται σε χώρους κοινωνικής επίδειξης και όχι σε δημόσιους φορείς παιδείας και πολιτισμού.
114. Κλειστά πωλητήρια και δυσλειτουργίες στα Μουσεία-ΝΠΔΔ Οι δυσλειτουργίες μετά τη μετατροπή των πέντε μεγάλων μουσείων σε ΝΠΔΔ έδειξαν ότι ο υποτιθέμενος εκσυγχρονισμός μπορεί να οδηγήσει σε διοικητική απορρύθμιση, εμπορευματοποίηση και υποβάθμιση των δημόσιων λειτουργιών.
115. Χρέη ΝΔ άνω των 500 εκατ. ευρώ Τα τραπεζικά χρέη της ΝΔ παραμένουν σύμβολο άνισης μεταχείρισης. Το κόμμα που κυβερνά ζητά θυσίες από τους πολίτες, αλλά δεν εξυπηρετεί τα δικά του χρέη όπως θα απαιτούσε από κάθε πολίτη.
116. Θαλασσοδάνεια και διαγραφές ισχυρών Υποθέσεις διαγραφών και ευνοϊκής μεταχείρισης επιχειρηματικών χρεών ενίσχυσαν την εικόνα οικονομίας δύο ταχυτήτων.
117. Διαγραφή χρεών Πηλαδάκη. Η υπόθεση προκάλεσε ερωτήματα για το πώς αντιμετωπίζονται οι ισχυροί σε σχέση με τους απλούς δανειολήπτες.
118. Σπίτι Βολταίρου. Υποθέσεις ακίνητης περιουσίας και δημόσιας εικόνας του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος συντηρούν την αίσθηση αλαζονείας και προνομίων.
119. Γενικότερη συμπεριφορά Φλωρίδη. Η πολιτική ρητορική και οι θεσμικοί χειρισμοί του υπουργού Δικαιοσύνης προκάλεσαν αντιδράσεις για αυταρχισμό.
120. Αναξιοπρεπή pass Market pass, fuel pass και λοιπά επιδόματα παρουσιάστηκαν ως κοινωνική πολιτική, ενώ στην πράξη υποκατέστησαν μόνιμες αυξήσεις εισοδημάτων και ελέγχους στις τιμές.
121. Εμπορικό έλλειμμα ρεκόρ. Η παραγωγική βάση της χώρας υποχώρησε, ενώ η οικονομία παρέμεινε εξαρτημένη από εισαγωγές, κατανάλωση και τουρισμό.
122. Εκτόξευση δημόσιου χρέους.
123. Κλείσιμο λιγνιτικών μονάδων χωρίς δίκαιη μετάβαση Η βίαιη απολιγνιτοποίηση έγινε χωρίς σχέδιο για εργαζόμενους και περιοχές, ενώ η ενεργειακή κρίση έκανε την απόφαση ακόμη πιο προβληματική.
124. Natura και ανεμογεννήτριες Η πράσινη μετάβαση μετατράπηκε συχνά σε πεδίο επενδυτικής λεηλασίας προστατευόμενων περιοχών.
125. Mercosur και στάση ευρωβουλευτών της ΝΔ υπέρ.
2025: ΟΠΕΚΕΠΕ, αγροτική λεηλασία, νέα θεσμική κρίση
126. Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ.
127. Πλαστές δηλώσεις και ψευδοβοσκοτόπια Δημόσιες εκτάσεις, βοσκοτόπια και ανύπαρκτες δραστηριότητες φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν για παράνομη άντληση ευρωπαϊκών ενισχύσεων.
128. Κομματικό πελατειακό δίκτυο στον αγροτικό τομέα Το σκάνδαλο έδειξε ότι οι αγροτικές ενισχύσεις χρησιμοποιήθηκαν ως πεδίο πελατειακής διανομής, ενώ οι πραγματικοί παραγωγοί ασφυκτιούν.
129. Οι παραιτήσεις υπουργών και στελεχών Οι παραιτήσεις κυβερνητικών προσώπων επιβεβαίωσαν το πολιτικό βάρος της υπόθεσης και διέψευσαν την κυβερνητική γραμμή περί “μεμονωμένων παρατυπιών”.
130. Κίνδυνος απώλειας ευρωπαϊκών πόρων Η χώρα εκτέθηκε στην Ε.Ε., ενώ οι Έλληνες αγρότες κινδυνεύουν να πληρώσουν το κόστος της διαφθοράς και της κακοδιαχείρισης.
131. Παπούρα – το μνημείο κάτω από το ραντάρ. Στον λόφο Παπούρα αποκαλύφθηκε ένα μνημείο που το ίδιο το ΥΠΠΟ χαρακτήρισε μοναδικό για τη μινωική αρχαιολογία. Κι όμως, αντί η προστασία και ανάδειξή του να τεθεί από την πρώτη στιγμή ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, το μνημείο βρέθηκε αντιμέτωπο με τις ανάγκες του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι και την εγκατάσταση ραντάρ. Η υπόθεση συμπυκνώνει όλη τη λογική της κυβέρνησης: πρώτα τα έργα, οι εργολαβίες και οι τουριστικές ροές.
132. Σκάνδαλο ΟΠΕΚΑ. Καταγγελίες για προβληματικές πληρωμές, ελέγχους και διαχείριση κοινωνικών παροχών θέτουν ερωτήματα για το αν ακόμη και η κοινωνική πολιτική έγινε πεδίο πελατειακής διανομής.
133. Σκάνδαλο ΔΥΠΑ Υποθέσεις και καταγγελίες για προγράμματα κατάρτισης, vouchers, αναθέσεις και διαχείριση πόρων θυμίζουν ότι η ανεργία αντιμετωπίστηκε ως πεδίο εργολαβιών και όχι ως κοινωνικό πρόβλημα.
134. “Σπιτάκια Ανακύκλωσης” – ευρωπαϊκοί πόροι, υπερκοστολογήσεις και ερωτήματα διαχείρισης. Το σκάνδαλο με τα λεγόμενα “Σπιτάκια Ανακύκλωσης” εντάσσεται στη μεγάλη κατηγορία υποθέσεων όπου δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι διοχετεύθηκαν σε έργα αμφισβητούμενης αποτελεσματικότητας, με τεράστια κόστη και σοβαρά ερωτήματα νομιμότητας και σκοπιμότητας. Τα πολυκέντρα ανακύκλωσης παρουσιάστηκαν ως πράσινη πολιτική, όμως πορίσματα και κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις ανέδειξαν ζητήματα υπερκοστολόγησης, προβληματικής ένταξης, πλημμελούς ελέγχου και κινδύνου επιστροφής ευρωπαϊκών κονδυλίων.
135. Ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Η καθυστέρηση ή αδυναμία προώθησης του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου δημιούργησε ερωτήματα για υποχωρήσεις απέναντι στην τουρκική πίεση.
136. Νόμος για 13ωρο και εργασιακή εξουθένωση.
137. Κοινωνία κουπονιών και επιδομάτων Αντί για μισθούς, δημόσιες υπηρεσίες και έλεγχο τιμών, η κυβέρνηση μοίρασε κουπόνια φτώχειας και επικοινωνιακά pass.
2026:
138. ΟΠΕΚΕΠΕ – φάκελοι στη Βουλή και ασυλίες.
139. Δημητριάδης και “ανάληψη πολιτικής ευθύνης” για τις υποκλοπές Η δήλωση Δημητριάδη ότι “πήρε πάνω του” την πολιτική ευθύνη για να προστατεύσει κυβέρνηση, υπηρεσίες και παράταξη δεν αποτελεί κάθαρση. Αποτελεί ομολογία συγκάλυψης.
140. 151 ψήφοι για Εξεταστική στις υποκλοπές. Αποχώρηση αντιπολίτευσης Η απαίτηση 151 ψήφων, ενώ στο παρελθόν εφαρμόστηκε το όριο των 120, καταγγέλθηκε ως κοινοβουλευτική μεθόδευση για να εμποδιστεί η μειοψηφία.
141. Υπόθεση “πτυχίου” Μακάριου Λαζαρίδη.
142. Δίκη Τεμπών χωρίς πολιτικά πρόσωπα στο εδώλιο.
143. ΟΔΑΠ και προετοιμασία νέας εταιρικής διαχείρισης εσόδων Οι συζητήσεις και καταγγελίες για περαιτέρω εταιρικοποίηση της διαχείρισης εσόδων από αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία δημιουργούν μείζον πολιτικό ζήτημα: ο πολιτιστικός πλούτος της χώρας ανήκει στο Δημόσιο και στην κοινωνία, όχι σε μηχανισμούς ιδιωτικοοικονομικής εκμετάλλευσης.
144. Ευρωπαϊκός διασυρμός για ανυπαρξία «Κράτους δικαίου» Οι παρεμβάσεις ευρωπαϊκών θεσμών, οι έρευνες της EPPO και η εικόνα της χώρας στον διεθνή Τύπο καταρρίπτουν το αφήγημα της “κανονικότητας”.
145. Κίνδυνος παγώματος ή περικοπής ευρωπαϊκών κονδυλίων Η κακοδιαχείριση και οι παρεμβάσεις στη διερεύνηση υποθέσεων ευρωπαϊκού χρήματος απειλούν ευθέως τα συμφέροντα της χώρας.
146. Ο πρωθυπουργός “δεν γνώριζε” Από τις υποκλοπές μέχρι τα Τέμπη και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η μόνιμη γραμμή άμυνας είναι ότι ο πρωθυπουργός δεν γνώριζε. Όμως σε ένα τόσο συγκεντρωτικό επιτελικό κράτος, η άγνοια δεν είναι άλλοθι• είναι πολιτική ενοχή.
147. Καθεστώς ατιμωρησίας Το κοινό νήμα όλων των υποθέσεων είναι ότι οι ισχυροί προστατεύονται, οι ευθύνες διαχέονται και η κοινωνία καλείται να ξεχάσει.
148. Κύκλωμα πολεοδομιών. Από τις «εξυπηρετήσεις» στις παραιτήσεις Γενικών Γραμματέων.
Ο κατάλογος συνεχίζεται, γιατί όπως λέει και ο Κώστας, “δεν τους προλαβαίνουμε”
*Το κείμενο είναι αναρτημένο στη σελίδα του συντάκτη του στο fb. Ο τίτλος και η φωτογραφία είναι των Ανιχνεύσεων

Axios: Τα στρατόπεδα στον Λευκό Οίκο υπέρ και κατά της συμφωνίας με το Ιράν, τα στοιχεία που παρέδωσε η CIA

0

Προβληματισμός για το αν οι Ιρανοί θα λάβουν περισσότερα από όσα δίνουν βάσει του Μνημονίου  που έχει υπογραφεί

Έναν ιδιότυπο «εμφύλιο» που ήταν σε εξέλιξη στον Λευκό Οίκο μέχρι να ανακοινωθεί η συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν για το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή περιγράφει δημοσίευμα του Axios στο οποίο σημειώνεται, επίσης, ότι ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, δήλωσε στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και άλλους ανώτερους αξιωματούχους στοιχεία που συγκέντρωσαν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και τα οποία εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την προθυμία του Ιράν να κάνει τις πυρηνικές παραχωρήσεις που επιδιώκει η Ουάσινγκτον σε οποιαδήποτε τελική συμφωνία.

Κατά το δημοσίευμα, ο Ράτκλιφ δεν είναι ο μόνος σκεπτικιστής στην ηγετική ομάδα του Λευκού Οίκου καθώς ανησυχίες και ερωτήματα σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης με την Τεχεράνη εμφανίζονται να εξέφρασαν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ.

Στον αντίποδα, κατά τις πηγές που επικαλείται το Axios, βρέθηκαν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς και οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Η ενημέρωση από τον Ράτκλιφ έγινε στο πλαίσιο μιας σειράς συναντήσεων κορυφής τις ώρες πριν την ανακοίνωση της συμφωνίας τα ξημερώματα της Δευτέρας (ώρα Ελλάδος), στις οποίες ο Τραμπ και η ομάδα του συζήτησαν πληροφορίες που συγκέντρωσαν αρκετές αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες έδειχναν ότι ο τρόπος με τον οποίο οι Ιρανοί αξιωματούχοι συζητούσαν τη συμφωνία μεταξύ τους ήταν ασυμβίβαστος με αυτά που έλεγαν στους μεσολαβητές και τις ΗΠΑ.

Βάσει αυτών των πληροφοριών Ράτκλιφ και Ρούμπιο φέρονται να εξέφρασαν αμφιβολίες για το αν οι Ιρανοί θα συμφωνούσαν να λάβουν τα μέτρα που επιδιώκουν οι ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

«Οι πληροφορίες αντικατοπτρίζουν ότι οι ιρανικές προθέσεις δεν συνάδουν με τις δεσμεύσεις τους βάσει της συμφωνίας», ανέφερε στο Axios μια από τις πηγές της ενώ αξιωματούχος του Λευκού Οίκου πρόσθεσε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ ακούει όλες τις απόψεις για οποιοδήποτε ζήτημα – αλλά όλοι καταλαβαίνουν ότι είναι αυτός που λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις».

«Αυτό το Μνημόνιο Συνεργασίας πληροί όλες τις κόκκινες γραμμές που η κυβέρνηση έχει διατυπώσει εδώ και καιρό, διασφαλίζοντας ότι το Ιράν δεν θα μπορεί ποτέ να κατέχει πυρηνικά όπλα, δεν μπορεί να διατηρήσει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του και δεν μπορεί να κρατήσει όμηρο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό», δήλωσε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ θα συμφωνούσε μόνο σε μια «καλή» τελική συμφωνία.

«Οι Ιρανοί θα λάβουν περισσότερα»

Όπως αναφέρει το Axios «το πλήρες κείμενο της αρχικής συμφωνίας των 14 σημείων δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί, αλλά μια πηγή που το γνωρίζει υποστήριξε ότι οι Ιρανοί θα λάβουν περισσότερα από όσα δίνουν βάσει του Μνημονίου Συνεργασίας – εκτός εάν συμφωνήσουν να υπογράψουν μια πυρηνική συμφωνία που να ανταποκρίνεται στους στόχους των ΗΠΑ».

Η πηγή ανέφερε ότι ΗΠΑ και Ιράν δεσμεύονται στο Μνημόνιο Κατανόησης να «επιλύσουν τη διάθεση του αποθηκευμένου εμπλουτισμένου υλικού» και να «συζητήσουν το ζήτημα του μελλοντικού εμπλουτισμού και άλλα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν, βάσει ενός ικανοποιητικού πλαισίου που θα περιληφθεί στην τελική συμφωνία».

Το κείμενο αναφέρει ότι το Ιράν θα διατηρήσει το status quo του πυρηνικού του προγράμματος, εφόσον συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή. Εάν επιτευχθεί τελική πυρηνική συμφωνία, εντός 30 ημερών οι ΗΠΑ θα απομακρύνουν τις δυνάμεις που κινητοποίησαν για τον πόλεμο και θα τερματίσουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν βάσει ενός συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος, σύμφωνα με όσα είπε η ίδια πηγή για το κείμενο του μνημονίου κατανόησης.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, τέλος, ότι οι ΗΠΑ θα γνωρίζουν σε δύο με τρεις εβδομάδες αν το Ιράν είναι σοβαρό σχετικά με τις πυρηνικές παραχωρήσεις. Εάν όχι, η διαδικασία θα μπορούσε να σταματήσει χωρίς το Ιράν να κερδίσει πολλά.

Επιμένει η Ακρίτα να υπερασπίζεται την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου: Ημιμαθείς και σκατ…χοι να επιστρέψουν στο λαγούμι τους

1
Το σχόλιο της για όσους γράφουν κάτω από την ανάρτηση στην οποία έκρινε ότι η επιστροφή Γιωτόπουλου στη φυλακή είναι «ήττα της Δημοκρατίας και πολιτικός ρεβανσισμός»
Takeawaysby Protothema AI
  • Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Έλενα Ακρίτα χαρακτήρισε την επιστροφή του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου στη φυλακή ως ήττα της Δημοκρατίας και επικράτηση του πολιτικού ρεβανσισμού.
  • Η ίδια υποστήριξε ότι η απόφαση δεν οφείλεται σε επικινδυνότητα του 82χρονου κρατουμένου, αλλά σε πολιτικές πιέσεις και ποινικό λαϊκισμό.
  • Η βουλευτής κατήγγειλε παρεμβάσεις από αμερικανικούς παράγοντες και μέλη ισχυρών οικογενειών στην απόφαση της δικαιοσύνης για τον καταδικασμένο αρχηγό της 17 Νοέμβρη.
  • Η Έλενα Ακρίτα απάντησε επικριτικά σε όσους σχολίασαν αρνητικά την ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλώντας τους να αποσυρθούν από τον δημόσιο διάλογο.

Σε υπεράσπιση της ανάρτησης που έκανε κρίνοντας ότι η επιστροφή στη φυλακή του αρχηγού της «17 Νοέμβρη», Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, είναι «ήττα της Δημοκρατίας και πολιτικός ρεβανσισμός», προχώρησε η Ελένα Ακρίτα το πρωί της Τρίτης απευθυνόμενη σε όλους όσοι τη σχολιάζουν στο Facebook.

Η βουλευτής επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ καλεί «να επιστρέψουν συντεταγμένα στο λαγούμι τους» τρεις κατηγορίες σχολιαστών που περιγράφει σε σχόλιο στην επίμαχη ανάρτησή της:

«-Οι άνθρωποι που χαίρονται επειδή ξαναμπήκε στη φυλακή ένας 82χρονος ο οποίος επί 24 χρόνια υπήρξε μοντέλο κρατουμένου με άψογη συμπεριφορά.
– Οι ημιμαθείς (για να μην πω τίποτα χειρότερο) που αγνοούν την ευρωπαϊκή νομοθεσία και τους νόμους του κράτους.
– Οι σκ@τόψυχοι που ζητάνε κρεμάλες στο Σύνταγμα – ή αλλού δεν τους χαλάει σε ποια πλατεία».

«Όλοι αυτοί παρακαλούνται να επιστρέψουν συντεταγμένα στο λαγούμι τους και να μην ρυπαίνουν τον χώρο που τους φιλοξενεί» καταλήγει στο σχόλιό της η Έλενα Ακρίτα.

Επιμένει η Ακρίτα να υπερασπίζεται την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου: Ημιμαθείς και σκατ...χοι να επιστρέψουν στο λαγούμι τους

Η ανάρτηση που προκάλεσε αντιδράσεις

Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ σε ανάρτησή της, ισχυρίζεται ότι επικράτησε πλήρως ο «πολιτικός ρεβανσισμός απέναντι στο κράτος δικαίου» υποστηρίζοντας ότι ο καταδικασμένος σε 17 φορές ισόβια Γιωτόπουλος, δεν επιστρέφει στη φυλακή «επειδή συνιστά κίνδυνο για την κοινωνία» αλλά επειδή «σε αυτή τη χώρα η πολιτική πίεση, ο ποινικός λαϊκισμός και η δίψα για ποινές μέχρις εσχάτων αποδεικνύονται εργαλεία ισχυρότερα από τις αρχές του νομικού πολιτισμού».

Η Έλενα Ακρίτα είδε ακόμη «απροσχημάτιστη ανάμειξη των αμερικάνων» και «παρεμβάσεις των μελών της κραταιάς οικογένειας» που «βρήκαν τελικά πρόθυμα αυτιά» στοχεύοντας ευθέως στην απόφαση της δικαιοσύνης. Όπως ισχυρίζεται «το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι ότι η Δημοκρατία είναι ισχυρή. Είναι ότι η Δημοκρατία μπορεί να εκδικείται».

Η ανάρτηση της Έλενας Ακρίτα: 

Επιμένει η Ακρίτα να υπερασπίζεται την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου: Ημιμαθείς και σκατ...χοι να επιστρέψουν στο λαγούμι τους

https://www.protothema.gr/politics/article/1835620/epimenei-i-akrita-na-uperaspizetai-tin-apofulakisi-giotopoulou-imimatheis-kai-skathoi-na-epistrepsoun-sto-lagoumi-tous/

Η Μαρία Καρυστιανού πήρε «κομμάτι» της ΝΔ: Έπονται το κόμμα Σαμαρα και το κόμμα της «σκληρής» Δεξιάς να πάρουν κι άλλα

0

Μπορεί να οδηγήσουν την Νέα Δημοκρατία ακόμα και στην απώλεια του μπόνους των 20 εδρών

Με τις εθνικές εκλογές να πλησιάζουν (είτε το φθινόπωρο του 2026 είτε την άνοιξη του 2027), η τελευταία δημοσκόπηση της ALCO, καταγράφει διείσδυση του κόμματος Καρυστιανού στην Νέα Δημοκρατία και απόσπαση ψηφοφόρων που την είχαν επιλέξει το 2023

Η Μαρία Καρυστιανού φαίνεται πως «ψαρεύει» αποτελεσματικά από την νεοδημοκρατική δεξαμενή ψηφοφόρων:

Αποσπά το 6% των ψηφοφόρων της ΝΔ του 2023. Η μετακίνηση αυτή μεταφράζεται σε σχεδόν 2,5% του συνολικού εκλογικού σώματος.

Το στοιχείο αυτό πιστοποιεί κάτι βαθύτερο. Αυτές οι δυόμισι μονάδες, που ενδεχομένως είχαν ήδη αποστασιοποιηθεί από την κυβέρνηση, πλέον αποκτούν νέα πολιτική στέγη. Η μετακίνηση αυτή δείχνει ότι οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι δύσκολα θα επιστρέψουν στην κυβερνητική παράταξη.

Η Νέα Δημοκρατία και η κυβέρνηση Μητσοτάκη φθείρονται σταθερά, από την ακρίβεια, τα σκάνδαλα και την απογοήτευση του κόσμου και χάνουν την ισχυρή συσπείρωση του παρελθόντος και βλέπουν την αυτοδυναμία να αποτελεί «όνειρο θερινής νυκτός».

Στις πιο πρόσφατες μετρήσεις (Ιούνιος 2026), η ΝΔ κινείται στην περιοχή του 28-31% στην εκτίμηση ψήφου με προοπτική να πέσει ακόμα χαμηλότερα καθώς αναμένεται η ίδρυση του κόμματος Σαμαρά αλλά και κόμματος της «σκληρής» Δεξιάς μετά τον Σεπτέμβριο.

Μπορεί να οδηγήσουν την Νέα Δημοκρατία ακόμα και στην απώλεια του μπόνους των 20 εδρών, ρίχνοντάς την κάτω από το 25%!

Ήδη η ΝΔ έχει απώλειες από εκεί που δεν τις περίμενε, δηλαδή από την Μαρία Καρυστιανού!

Την πρωτιά η Νεά Δημοκρατία μπορεί να την κερδίσει ξανά αλλα θα είναι τόσο μικρή σε μέγεθος, που επι του πρακτέου δεν θα προσφέρουν την δυνατότητα όχι μίας ακόμα κυβερνητικής θητείας, αλλά ούτε της τυπικής έστω διατήρησης της πολιτικής πρωτοβουλίας, γιατί και αυτό έχει την σημασία του.

Η διαφορά με το δεύτερο κόμμα (ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα) κυμαίνεται γύρω στις 13-15 μονάδες, ενώ το ΠΑΣΟΚ και άλλα νέα σχήματα συμπιέζουν τον χώρο.

Μια κυβέρνηση σε αποδυνάμωση

Μετά από χρόνια διακυβέρνησης, η ΝΔ πληρώνει ακριβά την καθημερινή φθορά. Ακρίβεια που «τρώει» εισοδήματα, προβλήματα στο ΕΣΥ, χρέη νοικοκυριών, καθυστερήσεις σε μεγάλα έργα υποδομής και σειρά σκανδάλων έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα δυσαρέσκειας που οι δημοσκοπήσεις δεν μπορούν πλέον να κρύψουν.

Οι πολίτες βλέπουν μια κυβέρνηση που υπόσχεται πολλά (παροχές, «Ελλάδα 2.0», ψηφιακό κράτος) αλλά παραδίδει λιγότερα από όσα χρειάζεται πραγματικά η κοινωνία.

Με ποσοστά κάτω από το 32% και έναν κατακερματισμένο πολιτικό χάρτη, ακόμα και η σχετική πλειοψηφία γίνεται δύσκολη υπόθεση χωρίς μεγάλες συμμαχίες – τις οποίες η ΝΔ απορρίπτει δημόσια.

Ανανέωση ψηφοδελτίων και επικοινωνιακά τεχνάσματα

Η ηγεσία της ΝΔ προσπαθεί να αντιδράσει με ανανέωση στα ψηφοδέλτια, προσέλκυση αυτοδιοικητικών και πακέτα παροχών.

Ωστόσο, αυτές οι κινήσεις μοιάζουν περισσότερο με τρικ παρά με ουσιαστική αλλαγή.

Οι πολίτες θυμούνται πολύ καλά τις υποσχέσεις προηγούμενων ετών και συγκρίνουν με την πραγματικότητα:

υψηλούς φόρους, αδυναμία ελέγχου της αγοράς, και μια εικόνα ελιτισμού που απομακρύνει μεσαία και λαϊκά στρώματα.

Η εμμονή με τον Αλέξη Τσίπρα και τις αναφορές στο 2015 δείχνει πανικό.

Αντί να παρουσιάσει ένα πειστικό όραμα για τα επόμενα χρόνια, η ΝΔ επιστρέφει σε παλιές αντιπαραθέσεις, λες και δεν έχει να υπερασπιστεί το δικό της απολογισμό.

Ο κίνδυνος της χαλαρής ψήφου

Το χειρότερο για τη ΝΔ είναι ότι μεγάλο τμήμα των ψηφορόρων της φαίνεται να αντιμετωπίζει τις επόμενες κάλπες με χαλαρότητα ή ακόμα και απογοήτευση.

Αν η ψήφος των άλλοτε νεοδημοκρατών γίνει «χαλαρή» όπως στις ευρωεκλογές ή στραφούν σε άλλες επιλογές δεξιών κομμάτων (όπως κόμμα Σαμαρά, Φωνή Λογικής ή και το κόμμα Καρυστιανού που αποδεικνύεται πως έχει διείσδυση και στην ΝΔ), τότε η δεύτερη Κυριακή (ή οι μετεκλογικές διαπραγματεύσεις) μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για το κυβερνών κόμμα.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εισέρχεται στην τελική ευθεία προς τις εκλογές αποδυναμωμένη, με φθίνουσα δυναμική και χωρίς ξεκάθαρο αφήγημα που να συγκινεί πέρα από τον σκληρό πυρήνα της.

Οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες είναι φιλικές προς την ΝΔ το δείχνουν ξεκάθαρα : Η εποχή της άνετης κυριαρχίας τελείωσε.

Η… συμβουλή του ιδιοκτήτη των Νικς πριν τα playoffs: «Απέχετε από το σεξ για 10 εβδομάδες σαν τους Σπαρτιάτες»

0

Οι Νιου Γιορκ Νικς πανηγύρισαν την επιστροφή τους στην κορυφή του ΝΒΑ

Οι Νιου Γιορκ Νικς πανηγυρίζουν την επιστροφή τους στην κορυφή του ΝΒΑ, κατακτώντας το πρώτο τους πρωτάθλημα μετά το 1973 και βυθίζοντας τη Νέα Υόρκη σε ξέφρενους πανηγυρισμούς.

Μέσα στο κλίμα των εορτασμών, ήρθε στο φως μια ιδιαίτερη ιστορία από τις ημέρες πριν από την έναρξη των playoffs. Μέσω του podcast «Roommates Show» των Τζέιλεν Μπράνσον και Τζος Χαρτ, δημοσιοποιήθηκε ομιλία που είχε απευθύνει τον Απρίλιο στους παίκτες ο ιδιοκτήτης της ομάδας, Τζέιμς Ντόλαν.

Σε μια προσπάθεια να τονώσει τη συγκέντρωση και την αφοσίωσή τους στον στόχο του πρωταθλήματος, ο Ντόλαν πρότεινε στους αθλητές να απέχουν από το σεξ για διάστημα δέκα εβδομάδων, επικαλούμενος το παράδειγμα των Σπαρτιατών.

«Σκεφτόμουν ότι ίσως θα έπρεπε να απέχετε από το σεξ για τις επόμενες δέκα εβδομάδες. Όπως οι Σπαρτιάτες, που στερούνταν ορισμένα πράγματα για να αποκτήσουν πλεονέκτημα. Βρείτε κι εσείς το δικό σας πλεονέκτημα», φέρεται να είπε χαρακτηριστικά.

Είτε η συμβουλή του έπιασε τόπο είτε όχι, το αποτέλεσμα ήταν ιστορικό, καθώς οι Νικς ολοκλήρωσαν μια ονειρική πορεία και επέστρεψαν στην κορυφή του αμερικανικού μπάσκετ έπειτα από περισσότερες από πέντε δεκαετίες.