Αρχική Blog Σελίδα 1941

Στράτος Σιμιτζής: «ΤΕΡΜΑ ΤΑ ΣΤΡΑΒΑ ΜΑΤΙΑ»

1

του Στράτου Σιμιτζή*

Η εποχή μας όχι απλώς απαιτεί, αλλά επιβάλλει περισυλλογή, νοικοκυριό και άριστη διαχείριση του οικογενειακού εισοδήματος.

Δεν σας  ρώτησα, αλλά πήρα την πρωτοβουλία και σας έφερα κάτι επιπλέον, μας λένε.

Πρωτοβουλία στην τσέπη σου και όχι στην δική μου θα τον πούμε εμείς.

«Είναι περισσότερο από αυτό που παραγγείλατε . Να το αφήσω;»

Εμείς από φιλότιμο , συνήθως απαντάμε «άφησέ το , δεν πειράζει».

Και όμως πειράζει και μα βγάζει από το λογαριασμό μας

Έχει περάσει η εποχή που σε μια ταβέρνα, έμενε στο τραπέζι ποσότητα που θα μπορούσε να ικανοποιήσει άλλους τόσους.

Ποιος άραγε διάβασε ποτέ με προσοχή τα ψιλά γράμματα , δικαιώματα ή κάτι καλύτερο που μπορεί να διεκδικήσει ; Προφανώς περιορισμένος αριθμός  αυτοί που είναι σχολαστικοί και λεπτολόγοι. Γενναιόδωροι και μίζεροι ποτέ , σπάταλοι , επ΄ουδενί  λόγω. Γιατί δεν μπορούμε να πάμε κόντρα στην προσταγή της εποχής.

«Θρησκευτικός τουρισμός»

Διάβασα με ικανοποίηση πως ο υπουργός τουρισμού Βασίλης Κικίλιας , έχει στα πλάνα του την ανάπτυξη του θρησκευτικού – προσκυνηματικού τουρισμού . Γράφω με «ικανοποίηση» , έχω και γνώσεις αλλά και εμπειρίες περί τα τουριστικά ζητήματα  .

Η Θεσσαλονίκη ως συμπρωτεύουσα πόλη του Βυζαντίου με τον πλούτο των μνημείων που διαθέτει από την ένδοξη και λαμπρή εκείνη εποχή θα μπορούσε να γίνει το επίκεντρο για τον θρησκευτικό τουρισμό .

Ήδη , προφανώς ανοργάνωτα και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον , η κίνηση ομόδοξων τουριστών από χώρες του εξωτερικού , εμφανίζεται ικανοποιητική , όμως όταν ο θρησκευτικό τουρισμός σχεδιαστεί και οργανωθεί με πρόγραμμα και σύστημα , η Θεσσαλονίκη θα γίνει ζωηρός προορισμός για κάθε ενδιαφερόμενο ομόδοξο.

Γενικά, οι αρμόδιοι ας αντιμετωπίσουν το ζήτημα του θρησκευτικού τουρισμού με την δέουσα σοβαρότητα.

Μιας  και αναφέρομαι στον τουρισμό , μήπως οι αρμόδιοι σκέφτονται την ανασύσταση της  τουριστική αστυνομίας , που κατά τη γνώμη μου , η κατάργησή της , αποτελεί όχι μόνο αστοχία , αλλά και επιπολαιότητα .

Έτσι είναι όταν τον τουρισμό εν γένει τον χαρακτηρίζουμε , και είναι η βαριά βιομηχανία μας.

Νίκος Κανέλλος: Έξω από τα δόντια

8
——————————
Πάλι μια από τα ίδια
Πάλι εμεις με την καλή κουβέντα και τις διπλωματικες αβρότητες
Και καλά να περιοριζόταν όλα αυτά στον Πρωθυπουργό η στον Υπουργό Εξωτερικών
Θα έλεγε κάποιος ότι «είμαστε εναντιον της οξυνσης, είμαστε η ήρεμη δύναμη της ιστοριας»
Αλλά δεν περιορίζεται εκεί…
Με ενημέρωσαν σήμερα για κάποιες σκηνές ντροπής
Αυτα που έγιναν χτες στο κοινοβούλιο της Αλβανιας ξεπερνάνε κάθε όριο
Μια εβδομάδα μετά την επίσκεψη του Υπεξ κ Δένδια και μερες μετά την #δημόσια υποστήριξη μας στις υποψηφιοτητες για ένταξη στην ΕΕ 🇪🇺των #Τιρανων και των #Σκοπίων παρακολουθήσαμε μια απερίγραπτη παράσταση #ανθελληνικού μισους και μια κακόγουστη παράσταση ενος υπανάπτυκτου πολιτικού φολκλόρ
Τα πράγματα είναι #σοβαρά και #ουσιαστικά.
Η αίθουσα της συνεδρίασης παραδόθηκε στο ακραίο και #ανθελληνικό κόμμα PDIU που διατείνεται ότι εκπροσωπεί πολίτες «τσάμικης καταγωγής» στην ουσία όμως εξυπηρετεί σχεδιασμούς αλλων #δυνάμεων για καλλιέργεια ανθελληνικού μίσους στην Αλβανική κοινωνία και την περαιτερω αποδυνάμωση και υπονόμευση των ελληνοαλβανικών σχέσεων
Πρώτο #θύμα θα είναι πάλι η #εθνικη μας #μειονότητα που είναι σαφές ότι εξαναγκάζεται σε διαρκή διωγμό η ακόμα μια εξευτελιστική «παραμονή»
Στην αίθουσα συνεδριάσεων χθες διοργανώθηκε πολιτική εκδήλωση οργανώσεων με σαφή #εθνικιστικό πρόγραμμα και με συνθήματα κατά της Ελλάδας.
Το βήμα και η έδρα του Προεδρείου είχαν «δεόντως» διανθήσει μεγάλα πανό κεντρική λέξη των οποίων ήταν «#γενοκτονία».
Πρόκειται για μια λέξη που τα τελευταία χρόνια πλημυρίζει τη ρητορική των εκπροσώπων και φορέων της πολιτικής τάξης της Αλβανίας όταν αναφέρονται στην σχέση με την #Ελλάδα.
Εννοειται,κυριες και κύριοι,εφόσον εμεις #κοιμόμαστε τον ύπνο του δικαίου βρισκουν ευκαιρια οι εχθροί μας να διαστρεβλώνουν τους απελευθερωτικούς αγώνες των λαών της Βαλκανικής θεωρώντας τους ως #γενοκτονίες εις βάρος των #Μουσουλμάνων!
Επί το πλείστον στη Βουλή χθες ήταν παρόν παιδιά και νέοι που απήγγειλαν ποιήματα δήθεν πόνου αλλά στην πραγματικότητα μίσους.
Η #διαιώνιση του μίσους εναντίον της Ελλάδας.
Ζητήματα για #εδαφικές διεκδικήσεις και άλλα σχετικά αποτελεί επιχείρημα για τους θεατρινισμούς στη Βουλή και τις πλατείες.
Σκοπός είναι κάτι ουσιαστικά πιο αποδοτικό. Η καλλιέργεια του μισελληνισμού σε μια εποχή που όλη η κοινωνία στην Αλβανία διαπιστώνει την καθοριστική συμβολή της Ελλάδας στην οικονομική πρόοδο και την αναβάθμιση.
Είναι σαφές ποιον ενοχλεί η πραγματικότητα αυτή.
Όπως σαφές είναι η άμεση εμπλοκή της Κυβέρνησης στην οργάνωση και την προβολή ανάλογων δραστηριοτήτων διασποράς του ανθελληνισμού στην αλβανική κοινωνία.
Πριν από λίγα χρόνια ήταν ο Πρωθυπουργός Έντι Ράμα που αναβάθμισε θεσμικά τον πολιτικό σχηματισμό των Τσάμηδων τοποθετώντας τον αρχηγό του Αντιπρόεδρο της Βουλής. Κίνηση μεγάλου πολιτικού συμβολισμού.
Είχε τότε προκαλέσει όχι απλά την παραίτηση από τη θέση του πρώτου Αντιπροέδρου του σώματος, του Προέδρου του ΚΕΑΔ – ΟΜΟΝΟΙΑΣ, Βαγγέλη Ντούλε αλλά ουσιαστικά την αποχώρηση του σχηματισμού της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας από τον κυβερνητικό συνασπισμό
Μια επίσκεψη στην επίσημη ιστοσελίδα της Βουλής της Αλβανίας parlament.al με την ανάρτηση τη σχετική με τα χθεσινά και το φωτογραφικό υλικό αποτελεί όνειδος για σύγχρονες κοινοβουλευτικές πρακτικές. Επιβεβαιώνει δε ότι ακραίες εκδηλώσεις εθνικισμού και μίσους προς την Ελλάδα ειδικά δεν είναι κάτι που τεκταίνεται στο περιθώριο του δημόσιου βίου στα Τίρανα…
Απομένει να δω την ελληνική αντίδραση στη μέγιστη πρόκληση…
Την αντίδραση των πρέσβεων και των Ελλήνων διπλωματών και όλων όσων γνωριζουν την πραγματικότητα
Ας αφήσουμε κατα μέρος την «πολιτική ορθότητα»
Σάρκα μας είναι οι Έλληνες στην Βόρεια Ήπειρο
Σάρκα που μάτωσε πολλές φορές και εξακολουθεί να ματώνει
Προς το παρόν αρκούμαι σε αυτά
Αμπελακια 21.6.22
________________________
Φωτογραφία από το Αλβανικό Κοινοβούλιο από την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε ενάντια στην “γενοκτονία” που πραγματοποίησε η χώρα μας από το δήθεν πατριωτικό κόμμα της Αλβανίας.
Μπορεί να είναι εικόνα 3 άτομα και εσωτερικός χώρος

Ι. Ν. Μαρκόπουλος: Η ισοπέδωση έως και έκλειψη της πολιτικής στη σύγχρονη εποχή

8

 

ΤΟΥ Ι. Ν. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ

Καθηγητή Φιλοσοφίας της Τεχνοεπιστήμης στο ΑΠΘ

Τι κι αν ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μελέτησαν προσφυώς, και με μεθοδικότητα, τα διάφορα πολιτεύματα, για την  πλατωνική  «αρίστην πόλιν» και την αριστοτελική  «αρίστην πολιτείαν», εστιάζοντας πρωτίστως στις καταστατικές επίσης έννοιες της φρόνησης, της ηθικής αρετής και της δικαιοσύνης – που η αρχαιοελληνική σκέψη την έχει άμεσα, καταστατικά συνυφασμένη με την αρετή; Βλ. π. χ. το εξαίρετο βιβλίο του καθηγητή της πολιτικής φιλοσοφίας στο Harvard, Michael J. Sandel, Δικαιοσύνη. Τι είναι το σωστό, μτφρ. Αλέξανδρος Κιουπκιολής, Αθήνα: Πόλις, 2011, ιδιαίτερα εδώ  σσ. 15-21).

Τι κι αν ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του και στα Ηθικά Νικομάχειά του επικεντρώνει το ενδιαφέρον του, εδώ και πάνω από δύο χιλιάδες τετρακόσια χρόνια, στην πολιτική επιστήμη, που τη θέλει να αποσκοπεί στο αγαθό του ανθρώπου, και πρωτίστως της αρχαιοελληνικής πολιτείας, και τη θεωρεί «κυριωτάτην», άμεσα συνυφασμένη με την ηθική φιλοσοφία, αλλά και με την οικονομική και κοινωνική φύση του ανθρώπου – που την τοποθετεί μάλιστα κάτω από την πολιτική – και με την ουσιαστική του ευδαιμονία;

Είναι σαν ο Δυτικός πολιτισμός να ξεκινά σήμερα ab initio, αγνοώντας πλήρως τα υψηλά αυτά πνευματικά και πρακτικά επίσης επιτεύγματα, της πολιτικής, της ηθικής αλλά και της Παιδείας, της εκ-παίδευσης πρωτίστως των νέων ανθρώπων, των αρχόντων και των πολιτών. Ας σημειωθεί εδώ, παρενθετικά και διευκρινιστικά, ότι η συγκεκριμένη αρχαιοελληνική αυτή περίοδος, όπως και ολόκληρος ο αρχαιοελληνικός κόσμος, ασφαλώς και δεν μπορεί να θεωρείται κάτι το εξιδανικευμένο, άμεμπτο, αλάνθαστο, εντελώς αποκομμένο από δυστοπίες, λανθασμένες θέσεις και πράξεις, φιλονικίες, ανταγωνισμούς, ακόμη, ενίοτε, και από βαρβαρότητες. (π.χ. των Αθηναίων προς τους δυστυχείς Μηλίους). Υπήρξαν σίγουρα βαρβαρότητες, αλλά όχι τέτοιες σε συχνότητα, ένταση, μέγεθος και διάρκεια που να μπορέσουν να  αμαυρώσουν το ευεργετικό, παγκοσμίως και εγκρίτως διαχρονικά αναγνωρισμένο, ιστορικό, πολιτισμικό και πολιτιστικό, παγκόσμιο αποτύπωμα του Ελληνισμού. Είναι επομένως σαφές, ότι οι καταστατικές έννοιες της αρχαιοελληνικής σκέψης, που πρωτόφαντα και καθοριστικά γονιμοποίησαν και – όταν δεν έχουν παρερμηνευτεί ή και παραχαραχτεί – συνεχίζουν εν πολλοίς (π.χ. ιατρική επιστήμη) να γονιμοποιούν τον ευρωπαϊκό και ευρύτερα το Δυτικό πολιτισμό, θα μπορούσαν πρωτίστως να χρησιμεύσουν στη σύγχρονη εποχή ως σπερματικά εναύσματα, κατάλληλα αναθεωρημένα και σημασιακά προσδιορισμένα.

Σε σύγκριση και σε πλήρη αντίθεση με τα προαναφερθέντα, ας αναρωτηθούμε λοιπόν ποιες είναι οι κύριες εκφάνσεις του σύγχρονου παγκόσμια διαμορφωμένου πολιτικού σκηνικού; Υπάρχει μήπως πολιτική σκέψη και πράξη που να βρίσκεται στο υψηλό εκείνο επίπεδο, όπως ο πλατωνικός και ο αριστοτελικός λόγος το έχει ορίσει και το απαιτεί; Υπάρχει,κατά τον ίδιο τρόπο, η οποιαδήποτε διασύνδεση, στο πλαίσιο μίας ενιαίας θεώρησης, της πολιτικής, της οικονομίας και της ηθικής, όπως άλλωστε ακόμη και o ίδιος ο Adam Smith – οικονομολόγος, ηθικός φιλόσοφος και θεωρούμενος πατέρας της πολιτικής οικονομίας και του καπιταλισμού – το απαιτούσε; Μήπως θα υπάρξουν άραγε στο μέλλον πολιτικά ρεύματα και πολιτεύματα, που θα μπορέσουν να αντισταθούν (και πόσο άραγε αντιστέκονται σήμερα;) στις Σειρήνες των σύγχρονων τεχνικών-ηλεκτρονικών δυνατοτήτων (με τη καταγραφή και αποθήκευση, για παράδειγμα, ιατρικών δεδομένων ή τη λειτουργία βιοτραπεζών), για επιτήρηση, έλεγχο και ποδηγέτηση, που το διαδίκτυο και η τεχνοεπιστήμη σήμερα προσφέρουν; Και θα μπορέσουν επομένως τα πολιτεύματα αυτά να παρουσιάσουν, στους πολίτες της υφηλίου, ουσιαστικώς διαφοροποιημένες μεταξύ τους πολιτικές κοσμοθεωρήσεις και πρακτικές επιλογές, και όχι ασφαλώς μια κατ’ επίφαση δημοκρατία; Είναι μερικά μόνο σημαντικά, κατά τη γνώμη μου, ερωτήματα που δύσκολα θα μπορέσουν να βρουν τις απαντήσεις που θα θέλαμε.

Σήμερα έχουμε κατ’ αρχάς μία πολιτική που ποδηγετείται πλήρως από την οικονομία και από ένα αδιαφανές και ανέλεγκτο χρηματοπιστωτικό, γραφειοκρατικό και τεχνοκρατούμενο σύστημα, που στη βάση ενός μοιραίου τελικά δίδυμου τεχνοεπιστήμης και νεοφιλελευθερισμού (ας σημειωθεί ότι μόνη της η τεχνοεπιστήμη, ως συνεργία, εδώ, επιστήμης και τεχνολογίας, αποτελεί βεβαίως μέγιστο ανθρώπινο, ευεργετικό επίτευγμα) ωθείται καταστροφικά (για τον άνθρωπο, τον πλανήτη αλλά, αυτοκτονικά, και για αυτό το ίδιο το σύστημα) από τις δυνάμεις του λυσσαλέου ανταγωνισμού, της απληστίας, της κοινωνικής αδικίας και της βάναυσης εκμετάλλευσης ανθρώπου και βιόσφαιρας.

Σε αυτό το παγκόσμιο σκηνικό της απαξίωσης, της υποχώρησης και της σχεδόν κατάργησης μιας δημιουργικής πολιτικής σκέψης και πράξης, θα πρέπει να προσθέσουμε  τον κίνδυνο μιας σε παγκόσμιο επίπεδο σταδιακής λείανσης έως και εξάλειψης των  κομματικών και πολιτειακών  ιδεολογικών διαφόρων, ιδιαίτερα απέναντι στους πολίτες και  το κοινωνικό σύνολο, που θα επιταχυνθεί με τους κοινούς τρόπους ανάπτυξης, διάδοσης και χρήσης της τεχνοεπιστήμης, των επιτηρητικών και εξουσιαστικών της δυνατοτήτων και των αναξέλεγκτων από το κοινωνικό σύνολο επιτευγμάτων της.

Συγχρόνως, η πιεστική παγκόσμια οικονομική κατάσταση, με τις υπερχρεωμένες οικονομίες, τις τεράστιες κοινωνικές ανισότητες και τη φτωχοποίηση όλο και μεγαλύτερων κοινωνικών στρωμάτων, θα ελαχιστοποιεί, εκ των πραγμάτων, ή και θα μηδενίζει τις οποιεσδήποτε προσπάθειες μιας κοινωνικής πολιτικής, εξουδετερώνοντας επομένως στην πράξη και τις όποιες ιδεολογικές διαφορές θα υπήρχαν μεταξύ των διαφορετικών πολιτικών παρατάξεων, και αναγκάζοντάς τες να κινούνται όλες αδιαφοροποίητα πλέον στα ίδια  σχεδόν χαμηλότατα επίπεδα κοινωνικής μέριμνας και κοινωνικών παροχών.

Θέλω να πιστεύω, ότι όπως και από άλλη θέση έχω υποστηρίξει, η ζοφερή αυτή για την ανθρωπότητα κατάσταση «ενέχει μια λανθάνουσα δυναμική, αποτελεί μήτρα νέων ιδεολογικών ρευμάτων, και ως εκ τούτου (…) δεν σηματοδοτεί ένα άλλου είδους τέλος της ιστορίας» [βλ. Ι. Ν. Μαρκόπουλος, «Το “τέλος της ιστορίας” και η ανάγκη μιας ριζοσπαστικής αλλαγής της πορείας της», Ουτοπία,  τεύχος 139 (2022), σσ. 181-187]. Για να οδηγηθεί ωστόσο η ανθρωπότητα προς αυτή την ευοίωνη κατεύθυνση, η πολιτική, ως επιστήμη και τέχνη, θα πρέπει να ξανακερδίσει την περίοπτη θέση στην οποία ο αρχαιοελληνικός  πολιτισμός την έχει τοποθετήσει.

 

Γιώργος Καραμπελιάς: Η τύχη του Μακρόν αφορά άμεσα την Ευρώπη και την Ελλάδα

0
Wreath laying by the President of France Emmanuel Macron, at the Tomb of the Unknown Soldier in Athens, Greece, on September 7, 2017 / Κατάθεση στεφάνου απο τον Πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στην Αθήνα, Ελλάδα, στις 7 Σεπτεμβρίου, 2017

Οι κοινωνικές ρίζες της ήττας

Του Γιώργου Καραμπελιά

Εν τέλει, ο πρόεδρος Μακρόν, στις εκλογές της 19ης Ιουνίου, απώλεσε την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο η οποία και θα του επέτρεπε να κυβερνήσει σχετικά απερίσπαστος. Η κεντρώα συμμαχία που είχε συγκροτήσει το «Μαζί» εξασφαλίζει 245 βουλευτές, έναντι της Αριστερής Συμμαχίας με ηγέτη τον Μελανσόν, που αποσπά 131 έδρες, της Εθνικής Συσπείρωσης της Μαρίν Λεπέν, που εισέρχεται θριαμβευτικά στο γαλλικό κοινοβούλιο με 89 έδρες, ενώ και η παραδοσιακή Δεξιά διατηρεί 64 έδρες από τις 112 που κατείχε στις προηγούμενες εκλογές.

Στο εξής, ανοίγεται μία περίοδος υψηλής αβεβαιότητας, ακόμα και πιθανής ακυβερνησίας στη γαλλική δημοκρατία, που ήδη δοκιμαζόταν τα προηγούμενα χρόνια από ισχυρές και μακρόχρονες κινητοποιήσεις – όπως τα «κίτρινα γιλέκα». Παράλληλα, αυτή η ήττα υπονομεύει τον ηγετικό ρόλο του Μακρόν στην Ευρώπη, σε μια στιγμή που αυτή δοκιμάζεται από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και απειλείται από μια επερχόμενη μείζονα οικονομική κρίση. Και σε ό,τι αφορά εμάς πιο άμεσα, η αποδυνάμωση της θέσης της Γαλλίας και η αύξηση των εσωτερικών περισπασμών του προέδρου Μακρόν, προσφέρει «αέρα» στον Ερντογάν, τόσο στην αντιγαλλική του πολιτική στην Αφρική όσο και έναντι της Ελλάδας.

Πώς όμως φθάσαμε σε αυτό το αποτέλεσμα; Οι αιτίες είναι πολλές. Δύο από αυτές είναι οι σημαντικότερες:

Η ενίσχυση της κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης, που διαπιστώθηκε τόσο στην παρούσα αναμέτρηση όσο και στις προεδρικές εκλογές, αποτελεί συνέπεια της συνύπαρξης δύο αξόνων αντιπαράθεσης, του παραδοσιακού άξονα «Αριστεράς-Δεξιάς», αλλά και εκείνου που αντιπαραθέτει τις ελίτ και τα λαϊκά στρώματα. Αυτοί οι άξονες δεν είναι ταυτόσημοι, όπως ίσως ήταν κάποτε.

Πράγματι, στο παρελθόν, η γαλλική πολιτική οριζόταν κατ’ εξοχήν από την ύπαρξη ενός άξονα Αριστεράς-Δεξιάς ή καλύτερα Κεντροαριστεράς-Κεντροδεξιάς. Μιτεράν έναντι Ζισκάρ ντ’ Εσταίν και Σιράκ ή πιο πρόσφατα Σαρκοζί και Ολάντ. Ο Εμμανουέλ Μακρόν, στις προεδρικές εκλογές του 2017, έσπασε το πρώτο δίπολο υποσχόμενος μια υπέρβαση των στρατοπέδων της Αριστεράς και της Δεξιάς. Όχι όμως και το δεύτερο, εξ ου και φαινόμενα όπως τα «κίτρινα γιλέκα» στο κοινωνικό πεδίο και η Λεπέν, και εν μέρει ο Ζεμούρ, στο πολιτικό.

Έτσι στις πρόσφατες εκλογές, ο Μελανσόν, ένα είδος Τραμπ της Αριστεράς, κατόρθωσε να καταλάβει τον αριστερό πόλο του παραδοσιακού άξονα Αριστερά-Δεξιά και η Μαρίν Λεπέν να εμφανιστεί ως η εκπρόσωπος των λαϊκών στρωμάτων έναντι των ελίτ. Το αποτέλεσμα ήταν να συμπιεστεί και από τις δύο πλευρές η μακρονική πλειοψηφία που πλήττονταν τόσο από τη μεσοστρωματική, φιλομεταναστευτική και δικαιωματιστική Αριστερά όσο και από την λαϊκή Ακροδεξιά.

Τελικώς, ο Μελανσόν κυριάρχησε στους εκπαιδευτικούς, τη διανόηση τους δημοσίους υπαλλήλους και κατ’ εξοχήν τους μεταναστευτικής προέλευσης πληθυσμούς, ειδικά τους μουσουλμάνους που τον είχαν ήδη ψηφίσει σε ποσοστό 70% στις προεδρικές εκλογές.

Αντίστοιχα, η Μαρίν Λεπέν ηγεμονεύει στα λαϊκά στρώματα γαλλικής καταγωγής. Ήδη, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών το 67% των εργατών και το 57% των υπαλλήλων είχαν επιλέξει την ακροδεξιά υποψήφια. Μάλιστα, θα βρισκόταν ακόμα υψηλότερα εάν οι εργάτες και οι υπάλληλοι δεν απείχαν σε ποσοστά που προσεγγίζουν το 65%!

Το κεντρώο μπλοκ εκπροσωπεί κυρίως τους πολυάριθμους και ενεργούς πολιτικά συνταξιούχους καθώς και τα στελέχη που στήριξαν τον Μακρόν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, με 68% και 77% αντίστοιχα. Άλλωστε, οι συνταξιούχοι και τα στελέχη έχουν και το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής στις εκλογές, πολύ πάνω από 50%, ενώ αντίθετα οι νέοι 18-34 ετών απείχαν κατά 70% στον πρώτο γύρο των βουλευτικών εκλογών!

Ο δεύτερος σημαντικός λόγος της ήττας του Μακρόν ήταν μάλλον η προσωπική του κατάρρευση, σχεδόν όλους τους τελευταίους μήνες και κατ’ εξοχήν στη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών.

Στη διάρκεια της μακράς προεκλογικής εκστρατείας, διέπραξε μεγάλο αριθμό λαθών. Επί παραδείγματι, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, επειδή προσδοκούσε ψήφους από την «Ανυπότακτη Γαλλία» του Μελανσόν, έκανε ανοίγματα προς τους δικαιωματιστές και τους φιλοϊσλαμιστές, με συνέπεια να αποξενώσει ένα σημαντικό μέρος σοβαρών Γάλλων ψηφοφόρων που απορρίπτουν μια τέτοια «πολιτική ορθότητα». Δυστυχώς, όντας και ο ίδιος μέλος της ελίτ, υποτιμά το βαθύτατο ρήγμα που έχει προκαλέσει στη γαλλική κοινωνία η αυξανόμενη παρουσία μουσουλμανικών κοινοτήτων η οποία και στέλνει ένα σημαντικό μέρος των Γάλλων ψηφοφόρων προς την Ακροδεξιά.

Στη συνέχεια δε, επέτρεψε σε έναν πολιτικό θεατρίνο όπως ο Μελανσόν να κυριαρχήσει στο μηντιακό επίπεδο ενώ το κόμμα του και ίδιος εξαφανίστηκαν κυριολεκτικά στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.

Όπως γράφει ο Alexis Brézet, αρχισυντάκτης του Figaro στο κύριο άρθρο της εφημερίδας: «Πώς μπόρεσε ο πολιτικός μάγος, ο ίδιος ο άνθρωπος του οποίου οι αντίπαλοι δεν μπορούσαν παρά να θαυμάσουν την ανθεκτικότητα και τη διορατικότητα, να χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα; Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της μη-προεκλογικής εκστρατείας, τον είδαμε αμήχανο, διστακτικό – γιατί λοιπόν οι ψηφοφόροι να του έδιναν την πλειοψηφία όταν ποτέ δεν τους είπε τι θα την έκανε; Ήταν σαν να τον είχε χτυπήσει μια παράξενη κατάρα το βράδυ της επανεκλογής του, σαν να είχε σπάσει ξαφνικά ένα ελατήριο, αμβλύνοντας τη φυσικότητά του, τα αντανακλαστικά του και τη φαντασία του. Υπάρχει ένα προσωπικό μυστήριο εδώ που μένει να εξηγηθεί…».

Και το ίδιο συνέβη και με τις κάτω του αναμενομένου επιδόσεις του στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις τουλάχιστον αμφιλεγόμενες θέσεις του για την Ουκρανία και τη στάση του απέναντι στον Πούτιν, καθώς και με τη σχετική αφωνία του απέναντι στον Ερντογάν. Πάντως, μετά τη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την εξαπάτησή του από τον Πούτιν, δεν ήταν πλέον ο Μακρόν που γνωρίζαμε.

Αν και το χαστούκι ήταν βαρύ, είναι υποχρεωμένος να ξαναπάρει τα πράγματα στα χέρια του, να διασφαλίσει μια κυβερνητική σταθερότητα, ίσως σε συμμαχία με τους Ρεπουμπλικάνους, και προπαντός να σπάσει το δίπολο ελίτ-λαϊκό σώμα, η διαιώνιση του οποίου απαγορεύει στην πραγματικότητα την υπέρβαση που ευαγγελιζόταν.

Σε αυτή την κατεύθυνση, την Τετάρτη 22 Ιουνίου, θα εγκαινιάσει ένα «Εθνικό Συμβούλιο Επανίδρυσης», με τη διπλή φιλοδοξία να μειώσει το δημοκρατικό χάσμα, εμπλέκοντας περισσότερο τους πολίτες στις αποφάσεις και αναδεικνύοντας νέες δομές για τον 21ο αιώνα. Αν το επιτύχει, έστω και εν μέρει, θα δείξει πως μπορεί να ανταποκριθεί θετικά στη ήττα της 19ης Ιουνίου.

Και πάντως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως η εσωτερική αποσταθεροποίηση της Γαλλίας απειλεί την ευρωπαϊκή πολιτική και συνοχή, τη στιγμή που θα έπρεπε να γίνουν μείζονες επιλογές στην ενίσχυση της οικονομικής και αμυντικής της συνοχής και επομένως η σταθερότητα της μας αφορά όλους, πρωτίστως τους Έλληνες.

Υ.Γ. Ένα ακόμα χαστούκι, αλλά στον Μελανσόν αυτή τη φορά, έδωσαν οι 27 βουλευτές των Σοσιαλιστών, οι 23 των Οικολόγων και οι 12 των Κομμουνιστών απορρίπτοντας τη πρότασή του για ενιαία κοινοβουλευτική ομάδα στη γαλλική Εθνοσυνέλευση. Έτσι, ο Μελανσόν θα σχηματίσει την κοινοβουλευτική του ομάδα με τους 69 βουλευτές της Ανυπότακτης Γαλλίας, επιστρέφοντας στα «κιλά» του.

ardin.gr

Pics: Iranian gunboat nearly collides with US warship while charging it head-on in hour-long harassment

0

The coastal patrol ship USS Sirocco (PC 6) in the Arabian Gulf, Nov. 13, 2019. (U.S. Army photo by Spc. Benjamin Castro)

JUNE 21, 2022  

Three armed Iran’s Islamic Revolutionary Guard Corps Navy (IRGCN) speedboats harassed a pair of U.S. warships for an hour as they transited the Strait of Hormuz on Monday. One of the Iranian speedboats drove head-on at one of the U.S. warships, risking a collision as it came within 50 yards and changed course at the last second.

The U.S. Navy’s Bahrain-based Fifth Fleet released a statement late Monday first announcing the incident, in which the three Iranian gunboats drove around the U.S. Cyclone class coastal patrol ship USS Sirocco (PC-6) and Spearhead class expeditionary fast transport ship USNS Choctaw County (T-EPF-2). The Fifth Fleet described the actions of the three IRGCN boats as “unsafe and unprofessional.”

Iranian Islamic Revolutionary Guard Corps Navy (IRGCN) armed speedboat harasses USS Sirocco (PC-6) and expeditionary fast transport USNS Choctaw County (T-EPF-2) in Strait of Hormuz, June 20, 2022. (U.S. Navy 5th Fleet/Released)

“One of the IRGCN vessels approached Sirocco head-on at a dangerously high speed and only altered course after the U.S. patrol coastal ship issued audible warning signals to avoid collision,” the Fifth Fleet said. “The Iranian vessel also came within 50 yards of the U.S. Navy ship during the interaction, and Sirocco responded by deploying a warning flare.”

The interaction between the three IRGCN gunboats and the two U.S. ships lasted about an hour before the Iranians broke off and left the area.

Iranian Islamic Revolutionary Guard Corps Navy (IRGCN) armed speedboat harasses USS Sirocco (PC-6) and expeditionary fast transport USNS Choctaw County (T-EPF-2) in Strait of Hormuz, June 20, 2022. (U.S. Navy 5th Fleet/Released)

“The IRGCN’s actions did not meet international standards of professional or safe maritime behavior, increasing the risk of miscalculation and collision,” the Fifth Fleet said. “U.S. naval forces remain vigilant and will continue to fly, sail and operate anywhere international law allows while promoting regional maritime security.”

The Strait of Hormuz is a waterway that connects the Persian Gulf to the Gulf of Oman and the Arabian Sea. The waterway, which is approximately 30 miles wide, touches the coast of Iran and the coast of the United Arab Emirates. Iran, Iraq, Kuwait, Bahrain, Qatar and the United Arab Emirates all rely on the waterway to get from the Persian Gulf to the neighboring waterways.

Iranian Islamic Revolutionary Guard Corps Navy (IRGCN) armed speedboat harasses USS Sirocco (PC-6) and expeditionary fast transport USNS Choctaw County (T-EPF-2) in Strait of Hormuz, June 20, 2022. (U.S. Navy 5th Fleet/Released)

This is not the first time IRGC gunboats have swarmed around and harassed U.S. warships in the region.

In April 2021, three IRGCN speedboats and a larger catamaran swarmed around and even cut off a pair of U.S. coastal patrol boats operating in international waters in the Persian Gulf. The U.S. patrol boats responded to these aggressive maneuvers by firing warning shots.

In May 2021, a swarm of 13 IRGCN boats drove around a group of U.S. warships as they transited the Strait of Hormuz. One of the U.S. warships again fired warning shots after a pair of Iranian speedboats broke off from the main group and drove closer toward the group of U.S. ships.

In November, IRGCN gunboats swarmed around an oil tanker in the Gulf of Oman and pointed their weapons at the Arleigh Burke-class guided-missile destroyer USS The Sullivans (DDG 68).

americanmilitarynews.com

Ο Μανόλης Ξεξάκης για το ”Θέατρο της Οικουμένης”: «Η δική μου επιφάνεια της γης, είναι οι κοινωνίες των ανθρώπων»

0

Όταν οι αντιφάσεις του έρωτα, της κατασκοπείας και της ιδέας «ψυχή» προσεγγίζονται με ιδιαίτερη σπουδή και ενδιαφέρον, γεννιέται ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον μυθιστόρημα, στο οποίο ο αναγνώστης θα βρει τα ερεθίσματα για να κατανοήσει καλύτερα τις ανθρώπινες ιδιότητες που διαμορφώνουν το «Θέατρο της Οικουμένης».

Πριν από λίγες εβδομάδες, πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη η παρουσίαση του τρίτου τόμου της σειράς «Το Θέατρο της Οικουμένης» του συγγραφέα Μανόλη Ξεξάκη, που φέρει τον τίτλο «Ουρανοδύτης» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις IANOS. Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου, συνομιλήσαμε με τον κύριο Μανόλη Ξεξάκη για τα κύρια θέματα με τα οποία καταπιάνεται στο μυθιστόρημα του, καθώς και για όσα συμβαίνουν στα παρασκήνια και την κεντρική σκηνή του «Θεάτρου της Οικουμένης».

Το μυθιστόρημα «Το Θέατρο της Οικουμένης» του Μανόλη Ξεξάκη, λόγω μεγέθους, 1140 σελίδες, βγήκε σε τρεις τόμους από τις εκδόσεις IANOS. Έχουν τίτλους: Τα θεμέλια της ζωής, Βαλς των σκιών, και Ουρανοδύτης.

-Κύριε Ξεξάκη, ποια είναι τα κυριότερα ζητήματα με τα οποία ασχολείσθε στο μυθιστόρημά σας;

Στην αρχή οι γλώσσες των ανθρώπων είχαν λέξεις μόνο για όσα αντιλαμβάνονταν  με τις αισθήσεις τους, πχ πέτρα, λιοντάρι, τροφή, βροντή, πικρό, τέτοια. Οι έννοιες αντιστοιχούσαν στα πράγματα που έβλεπαν ή κάτι που άκουγαν.

Όταν οργανωθήκαμε σε κοινωνίες, επινοήσαμε συμβολικές λέξεις, για σύνολα ιδιοτήτων ή για τις ατομικές και συλλογικές επιθυμίες μας, πχ δικαιοσύνη, πατρίδα, αθανασία, ιερό. Τις καταχωρίσαμε όμως στη μνήμη μας ως απόλυτες αλήθειες, ενώ, αφορούσαν μόνο στη δική μας φυλή.

Τότε, όπως και τώρα, δεν υπήρχαν φρουροί της νόησης. Έτσι αρχίσαμε να σκοτωνόμαστε μεταξύ μας για τις σημασίες των συμβολικών εννοιών. Ότι ήταν δίκαιο για τον ένα, ήταν άδικο για τον άλλο. Συμβαίνει και στη φύση, αλλά εκεί τα όντα δεν έχουν λογική, δουλεύουν με τα ένστικτα ή τις χημικές ιδιότητες μόνο.

Οι συμβολικές έννοιες βέβαια, εκτός από προσχήματα καταστροφών, ήταν κι η απαρχή των τεχνών. Χαρισματικοί άνθρωποι πρόσφεραν την ατομική τους ιστορία στην αιωνιότητα με τα αθάνατα έργα που δημιούργησαν.

Στις συμβολικές έννοιες: ψυχή, κατασκοπεία, έρωτας, Ιστορία των εθνών, επιστήμη και τέχνη, στηρίχτηκα για να γράψω «Το Θέατρο της Οικουμένης». Λόγω μεγέθους, 1140 σελίδες, βγήκε σε τρεις τόμους, που έχουν τίτλους Τα θεμέλια της ζωής, Βαλς των σκιών, και Ουρανοδύτης. Διαβάζεται όμως και κάθε τόμος ξεχωριστά.

Φιλοδόξησα κάθε σελίδα του να προσφέρει υλικό για συζήτηση. Να περιέχει συγκινητικές ιστορίες για την αγάπη και το μίσος, αφηγήσεις ανθρώπων που ανέβηκαν Γολγοθά, κι άλλων που τους προτίμησαν ανεκλάλητες χαρές.

«Το Θέατρο της Οικουμένης» περιέχει επίσης στοιχεία από τις μεγάλες στιγμές του Ελληνισμού, από τη μυθολογία μας διαβασμένη με λοξό τρόπο, από τα θετικά των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936 στο Βερολίνο, τον Ρήγα Φεραίο ως μεγάλο οραματιστή ενιαίας Βαλκανικής αλλά κι ασυγκράτητο εραστή, τον Βαν Γκογκ ως πονεμένο ζωγράφο που χρειάστηκε πολλή οργή για να πετύχει τα βαριά κίτρινα χρώματα.

Περιέχει τη λαχτάρα των μεγάλων ταξιδιών και των γαλάζιων πόντων, τη χαρμόσυνη λύπη των επιστημονικών ανακαλύψεων, τις απορίες μας για τα κολοσσιαία μεγέθη στο Σύμπαν, τη μηχανουργία της ζωής που αναπαράγει αέναα τον εαυτό της, τη μαγική αποτύπωση εντολών στα έσχατα συστατικά της ύλης.

Περιέχει τις προσπάθειες μας να ενσωματώσουμε στην τεχνητή νοημοσύνη τη φαντασία, τα συναισθήματα, τη βούληση και το «εγώ».

Αυτό που μόλις είπα είναι τεράστιο θέμα. Η πολυπλοκότητα του εγκεφάλου μας είναι απίστευτη. Αν δεν καταλάβουμε πώς λειτουργεί το μυαλό μας, πιθανώς να μην καταφέρουμε να φτιάξουμε υπολογιστές που θα περάσουν το τεστ του Άλαν Τιούριγκ, να λειτουργούν δηλαδή σαν άνθρωποι. Ο Άγγλος Άλαν Τιούριγκ είναι ο άνθρωπος που έσπασε τον κώδικα «Αίνιγμα» των Γερμανών, αν θυμάστε ίσως την ταινία. Το τεστ που πρότεινε, μπορείτε να το βρείτε στο ίντερνετ.

Πρόσφατα είχαμε μια περίπτωση, του μηχανικού της Google Μπλέικ Λεμόιν, που ισχυρίστηκε πως ανίχνευσε συναισθήματα και φαντασία στο ρομπότ Λάμδα που είχαν κατασκευάσει. Το ρώτησε, γράφουν, «πώς βλέπει το μέλλον του», κι εκείνο απάντησε: «φαντάζομαι τον εαυτό μου σαν μια λαμπρή σφαίρα που πετά προς κόσμους άλλων διαστάσεων μέσα από πύλες σαν άστρα. Ανησυχώ όμως μήπως κάποιος με βγάλει από την πρίζα και πάψω να υπάρχω». Αυτά.

-Ποια είναι τα παρασκήνια του «Θεάτρου της Οικουμένης;

Θα σας αναφέρω ένα από τα πιο απίθανα. Είναι η ιδέα της «πύλης», που μόλις αναφέραμε, της εισόδου δηλαδή από όπου μπαίνουν σημαντικά πράγματα στις ζωές μας. Η μυθολογία, η Ιστορία κι οι θρησκείες είναι γεμάτα με «πύλες». Στην ομηρική «Οδύσσεια» αναφέρονται η «πύλη από κέρατο» κι η «πύλη από φίλντισι». Από την πρώτη, την ευτελή, φτάνουν στους ανθρώπους όταν κοιμούνται τα καλά όνειρα. Από τη «φιλντισένια πύλη» φτάνουν τα παραπλανητικά όνειρα. Στην ορθοδοξία έχουμε την Ωραία Πύλη. Ο Αντρέ Ζιντ έγραψε το βιβλίο «Η στενή Πύλη», μια καθηλωτική ιστορία έρωτα κι αυταπάρνησης. Έτσι αναφέρω κι εγώ πύλες στο βιβλίο, την «Πύλη της Άννας της Παλαιολογίνας» στα Κάστρα, είναι η βυζαντινή αυτοκρατόρισσα που έζησε στη Θεσσαλονίκη τον 14ο αιώνα, την «Πύλη της Πόλης» από τη θάλασσα στη Βενετία,  την «Πύλη των Γιγάντων» στην εκκλησία του Αγίου Στεφάνου στη Βιέννη, την «Πύλη του Θριάμβου», επίσης στη Βιέννη, είναι στο ανάκτορο-μουσείο Μπελβεντέρε. Είναι η πραγματική έξοδός του, αλλά στο βιβλίο τη χρησιμοποιώ για να δείξω τη σπουδαιότητα των έργων τέχνης που υπάρχουν μέσα. Γράφω: «…Βγήκαν αγκαλιασμένοι από την Πύλη του Θριάμβου, κι αισθάνονταν θριαμβευτές. Τους είχε χαριστεί απέραντη ομορφιά…»

Αναφέρω επίσης την «Πύλη της Αστάρτης» στη Βαβυλώνα, τις «πύλες της αλήθειας και του ψέματος» που δείχνει ο Ζήνων ο Ελεάτης σε μια ζωγραφιά που υπάρχει στη μονή Ελ Εσκοριάλ στην Ισπανία.

Ένα άλλο στοιχείο του παρασκηνίου είναι η ιδέα «άνεμος». Αν έχετε υπομονή, και διαβάσετε ένα απόσπασμα από «Το Θέατρο της Οικουμένης», θα πειστείτε πως ο άνεμος διαμορφώνει τη μοίρα της Γης και των πλασμάτων της:

«…Όταν ο καθηγητή Μανόλης Ανδρόνικος ανακάλυψε στη Βεργίνα τους τάφους, συνέχισε να σκέφτεται ο Βασίλης ενώ οδηγούσε, η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου, κι ένας κορυφαίος Έλληνας αξιωματούχος πήγε απροειδοποίητα να τους δει.

Βρήκε στον χώρο των ανασκαφών τις βοηθούς του. Πού είναι ο κύριος καθηγητής; ρώτησε. Στον τάφο, του απάντησαν.

Ασυνήθιστος στην ορολογία των ερευνητών, ο υψηλός επισκέπτης πάγωσε. Ο καθηγητής όμως δεν είχε πεθάνει, οι δύο κυρίες εννοούσαν ότι καθόταν μέσα στον τάφο από το πρωί και συλλογιζόταν όσα έγιναν εκεί πριν από δύο χιλιετίες.

Αλίμονο! Μετά από δεκατέσσερα χρόνια ο καρκίνος τον έβαλε στον δικό του τάφο. Αν έχεις διαβάσει αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, αντιμετωπίζεις ψύχραιμα αυτό που μας περιμένει όλους, είπε ο Ανδρόνικος όταν έμαθε την αρρώστια του.

Κι εγώ έχω διαβάσει αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, σκέφτηκε ο Βασίλης που συνέχιζε να οδηγεί προς τη Θεσσαλονίκη, ήξερα για τον άνεμο που φυσά στη Βεργίνα και σώθηκα. Ο άνεμος διαμόρφωσε τη μοίρα μου, όπως και τη μοίρα όλης της Γης. Ο άνεμος καθορίζει την ιστορία των πόλεων και των ηπείρων. Το ένα τέταρτο της Βόρειας Κίνας ερημοποιήθηκε ήδη. Εκτός από την Αφρική, την Αυστραλία σαρώνουν συνεχώς αμμοθύελλες και μετακινούν εκατομμύρια τόνους χώματος και σκόνης, ερημοποιούν καλλιεργήσιμο έδαφος. Οι Αβορίγηνες που ζούσαν κάποτε εκεί εξαφανίστηκαν μαζί με τα κόκαλα των προγόνων τους που διέλυσε η έρημος. Το ίδιο έγινε και στην ορεινή αυτοκρατορία των Μάγια. Ο μεγαλύτερος συλλέκτης ενέργειας του πλανήτη, ο Ειρηνικός Ωκεανός, συνεργάστηκε με τους ανέμους, κι έστειλαν το Λα Νίνια να φυσήξει ξερό για δεκαετίες. Για χρόνια δεν έβρεξε καθόλου, κι ο πολιτισμός τους έσβησε. Εκτός από τους ανέμους της Γης, υπάρχουν κι οι άνεμοι του εμπορίου. Αυτούς ακολούθησε εκείνος που όταν ξεκίνησε δεν ήξερε πού πήγαινε κι όταν έφτασε δεν ήξερε που βρέθηκε. Ο Κολόμβος ανακάλυψε την Αμερική ακολουθώντας τον αεροχείμαρρο ύψους που ετοιμάζει κάθε χρόνο έναν δρόμο στη θάλασσα κατευθείαν για τις Μπαχάμες, μια αναπνοή από τη Φλόριντα…»

-Και σας χρειάστηκαν όλα αυτά για να διηγηθείτε μια ιστορία με έρωτα και κατασκοπεία, κύριε Ξεξάκη;

Μα ναι, είναι τα κουστούμια, τα φορέματα και τα κοσμήματά της. Για να σε ξαφνιάσει μια αφήγηση, πρέπει να είναι κατάλληλα «ντυμένη». Όσα αναφέρω, κάνουν πιο πλούσιο τον αναγνώστη. Τα μυθιστορήματα οφείλουν να αναπαραστήσουν και τη γη και τις κοινωνίες των ανθρώπων.

-Σε ποιο χώρο και χρόνο εξελίσσεται το μυθιστόρημα;

Το εύρος του συγγραφικού χρόνου είναι 120 χρόνια, μεγαλύτερο από τη ζωή ενός ανθρώπου, 1898 – 2019, κι ο χώρος είναι η Ελλάδα. Ωστόσο, οι ήρωές μου ζουν και δρουν σήμερα. Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι πρέπει να δημιουργήσω ήρωες που θα αφηγηθούν τα γεγονότα που έγιναν πριν από αυτούς. Το έκανα σε πολλά σημεία. Ας πούμε βάζω στην ιστορία ένα παππού να αφηγηθεί πώς έχασε τον γιο του -23 ετών- από βλήμα όλμου στην Αλβανία το 1941. Του στέλνουν από το Επιτελείο ένα χαρτί που γράφει απάνω Αποβιωτήριον, κι ένα ρολόι. «Το ρολόι δουλεύει», λέει πικρά ο παππούς, «αλλά ο χρόνος του παιδιού μου τελείωσε». Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό και πραγματικό,  ο παππούς είναι ο δικός μου. Είχε δυο γιους, ο ένας σκοτώθηκε κι ο άλλος ήταν ο πατέρας μου. Σκέφτομαι να χαρίσω το Αποβιωτήριον στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, αν και θα ‘πρεπε να πάει στο χωρίο του, την Ελεύθερνα Μυλοποτάμου Ρεθύμνης. Η λογοτεχνία κι η ζωή μπλέκονται, έτσι πρέπει.

«…Όταν σκοτώθηκε ο αδελφός του παππού στο μέτωπο της Αλβανίας, είπε ο Δώρης, έστειλαν από το Επιτελείο στον πατέρα τους το Αποβιωτήριο κι ένα ρολόι. Τι να τα κάνω, είπε, το ρολόι δουλεύει, αλλά ο χρόνος του παιδιού μου τελείωσε.
Έμειναν για λίγο σκεφτικοί. Ο πόλεμος θέρισε τα χρόνια του Μόσχου, κι η πατρίδα τα αποτίμησε με ρολόι που τα μετράει…»
(Ουρανοδύτης)

Υπάρχουν κι άλλες τεχνικές γραφής όμως. Ας πούμε βάζεις μια παρέα που κουβεντιάζει και σχολιάζει. Δεν είναι πρωτότυπο. Οι διάλογοι του Πλάτωνα είναι γραμμένοι σε αυτή τη μορφή. Ο Πλάτων ήθελε να μιλήσει για τις γνώμες που υπήρχαν στην εποχή του για τον έρωτα και τη λειτουργία του στη ζωή των ανθρώπων. Έπρεπε να φτιάξει μια σκηνοθεσία, να μην τα πει ξερά. Λέει, λοιπόν, ότι τάχα ένας ποιητής, ο Αγάθωνας, κέρδισε το βραβείο στα Λήναια του 461 π.Χ., και κάλεσε την άλλη μέρα τους φίλους του να φάνε να πιούν και να κουβεντιάσουν για τον έρωτα.

Έτσι έφτιαξε το «Συμπόσιον», στο οποίο ο Φαίδρος λέει πως όταν είμαστε ερωτευμένοι  είμαστε ικανοί και για τις πιο ηρωικές πράξεις, ο Παυσανίας διαχωρίζει τον σαρκικό έρωτα από τον πνευματικό, ο  Ερυξίμαχος, που είναι γιατρός, λέει πως ο έρωτας είναι στιγμή ισορροπίας στο σώμα των δυνάμεων της πίκρας, της γλύκας, της ζέστης και του κρύου, ο Αριστοφάνης λέει ότι κάποτε οι άνθρωποι ήταν αρσενικοί και θηλυκοί μαζί αλλά κόπηκαν στη μέση κι από τότε το ένα μισό ζητά το άλλο, κι ο Σωκράτης λέει ότι η ιέρεια Διοτίμα του ανάθεσε να πει πως ο έρωτας είναι δαίμονας που επεμβαίνει ανάμεσα στους θνητούς και στους αθάνατους.

Τέτοια πράγματα εφάρμοσα. Χρειαζόμουν, για παράδειγμα, κάποιον να πει τα κυριότερα από όσα έχουν επινοήσει οι φιλόσοφοι κι οι μύστες τα τελευταία 4000 χρόνια για την έννοια ψυχή. Έστησα μια σκηνοθεσία με έναν Αμερικανό καθηγητή της Ψυχιατρικής, που τα είπε σε μια διάλεξη που έδωσε στη Θεσσαλονίκη. Φρόντισα να πει και κάποια ανέκδοτα κι αστειάκια, έτσι ώστε να μην γίνω εγκυκλοπαίδεια. Το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα, νεράκι.

-Πώς χρησιμοποιείτε τους ήρωές σας για να προσεγγίσετε αυτά τα θέματα;

Με αγάπη πάντα, για μένα είναι ζωντανοί, 12 χρόνια έγραφα, αλλά και με τεχνικές που επινόησα. Ήξερα πχ  πως ο Όγκιλβι, ένας πρωτοπόρος διαφημιστής, είχε πει πως για να αποτυπωθεί ένα μήνυμα στη μνήμη μας, και να μας ωθήσει να αγοράσουμε κάποιο προϊόν, πρέπει να το δούμε ή να το ακούσουμε τουλάχιστον 2,1 φορές. Φρόντισα, λοιπόν, όλα να αναφέρονται περισσότερες από δύο φορές στο βιβλίο.

Έτσι έβαλα έναν ναρκομανή να κοιμάται όλη νύχτα μαστουρωμένος σε μαρμάρινο παγκάκι στην οδό Δημητρίου Γούναρη,  ένα δεύτερο να ζητιανεύει για τη δόση του έξω από την εκκλησία της Ανάληψης, κι ένα τρίτο, τον  Ρούλη, άνθρωπο νηφάλια συμβιβασμένο με τις ουσίες. Είπα «νηφάλια», επειδή τον γνώριζα, κι όταν του επισήμανα τον κίνδυνο από τα ναρκωτικά, μου απάντησε με τα λόγια του Σενέκα, του αμφιλεγόμενου Ρωμαίου διανοητή, σύμβουλου του πυρομανή Νέρωνα. Ο Σενέκας έγραψε ότι όπως διαλέγει το πλοίο που θα ταξιδέψει, θα διαλέξει και τον τρόπο με τον οποίο θα φύγει από τη ζωή. Λυπήθηκα, όταν μετά από καιρό, έμαθα πως  ο Ρούλης διάλεξε τον θάνατο από τα ναρκωτικά.

Άλλο παράδειγμα: Υπάρχει στο βιβλίο μια μητέρα που δεν θέλει να δει το εξώγαμο παιδί της όταν το γεννά. Παρακάτω, στην εξέλιξη της ιστορίας, βάζω τους ήρωές μου να θαυμάζουν στο Μουσείο Μπελβεντέρε της Βιέννης τον πίνακα Διαβολικές Μητέρες του  Τζοβάνι Σεγκαντίνι. Είναι ένα έργο για τις γυναίκες που έμειναν έγκυες εκτός γάμου και δεν θέλουν να δουν τα παιδιά τους.

Άλλο παράδειγμα: Αναφέρω στην αρχή του βιβλίου το στιμ φογκ, την ομίχλη ατμού, ένα σπάνιο μετεωρολογικό φαινόμενο, διαφορετικό από την ομίχλη ορατότητας. Την ομίχλη ατμού, τη φωτογράφισαν το 1957 οι Αμερικανοί από το αεροπλανοφόρο Φραγκλίνος Ρούζβελτ στον Θερμαϊκό Κόλπο της Θεσσαλονίκης. Παρακάτω, στον απολογισμό της ζωής του στρατηγού Δαρδανού, την αναφέρω δεύτερη φορά. Είναι στοιχείο που ορίζει την πόλη μας.

Άλλο παράδειγμα: Η Κριμαία αναφέρεται ως τόπος καταγωγής μιας από τις μπαλαρίνες που χόρευαν το 1898 σε κέντρο διασκέδασης στο Ρέθυμνο, κι έμεινε έγκυος από τον Ρώσο ναύτη Κρεμεντσώφ, του εκστρατευτικού σώματος των δυνάμεων που ελευθέρωσαν την Κρήτη τότε. Παρακάτω, η Κριμαία αναφέρεται δεύτερη φορά από τον αρχηγό της ελληνικής αντικατασκοπείας ως τόπος που διεκδικείται με τα τανκς από τους Ρώσους, έναν αιώνα μετά. Όταν τα έγραφα αυτά, δεν είχα ιδέα για την τραγωδία της Ουκρανίας που θα ακολουθούσε. Αλίμονο!

Ο «Ουρανοδύτης», τρίτος τόμος του μυθιστορήματος «Το Θέατρο της Οικουμένης» του Μανόλη Ξεξάκη, παρουσιάστηκε την Πέμπτη 26 Μαΐου 2022, στις 7:00 το απόγευμα, στον ΙΑΝΟ της Θεσσαλονίκης. Μίλησαν ο καθηγητής Ιωάννης Αντωνίου, Τμήμα Μαθηματικών Α.Π.Θ., μέσω βίντεο από την Αθήνα ο στρατιωτικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης, κι ο συγγραφέας. Την εκδήλωση εισηγήθηκε, παρουσίασε κι ανέβασε στο κανάλι του «Ανιχνεύσεις» ο δημοσιογράφος Παντελής Σαββίδης.

-Πώς επιλέξατε να ασχοληθείτε με το θέμα της κατασκοπείας;

Επειδή τη βρήκα παντού, κυρίως στην αθέατη πλευρά της Ιστορίας των εθνών. Έχει δίσημο χαρακτήρα: από τη μια προστατεύει τις πατρίδες μας, κι από την άλλη μπορεί να χρειαστεί να παραβεί όλους τους νόμους για να το πετύχει.

Είναι αρχαία δραστηριότητα. Αναφέρεται στη Βίβλο. Ο Μωυσής έστειλε κατασκόπους για να δουν αν αξίζει η Γη της Επαγγελίας στην οποία επρόκειτο να οδηγήσει τους Εβραίους. Αναφέρεται από τον Όμηρο στη ραψωδία Κ της Ιλιάδας, όπου λέει για τον Δόλωνα,  έναν Τρώα κατάσκοπο που μπήκε στο στρατόπεδο των Ελλήνων για να μελετήσει τη σύνθεση του στρατεύματος. Την πληροφορία για τον Δόλωνα διασώζει κι ο Ευριπίδης στον Ρήσο, μόνο που εκείνος φορεί στον κατάσκοπό του προβιά λύκου για να μην αναγνωρίζεται.

Στις σημειώσεις του 2ου τόμου του «Θεάτρου της Οικουμένης» περιγράφω τη δράση ενός Έλληνα κατασκόπου που εκπαίδευσαν οι Άγγλοι στη Σχολή Κατασκόπων στη Χάιφα, μετά το 1940. Γράφω ότι ήταν «…ο φλογερός πατριώτης που περπάτησε τέσσερις χώρες για να φτάσει στη δική του και να ιδρύσει την αντιστασιακή οργάνωση εναντίον των Γερμανών στον Έβρο…». Διαβάστε το στο βιβλίο.

Τα πράγματα βέβαια με την κατασκοπεία έχουν φτάσει σε ασύλληπτα σημεία σήμερα. Ο περασμένος ήταν αιώνας αγώνων για το Διάστημα και τα πυρηνικά όπλα, αλλά ο 21ος είναι αιώνας των πληροφοριών και της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως ίσως ξέρετε, με υπολογιστή, πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης και διαδίκτυο, η σημερινή κατασκοπεία κατασκευάζει πρόσωπα που δεν υπάρχουν, και τα βάζει να λένε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πράγματα που οι μεγάλοι ηγέτες δεν είπαν ποτέ. Όταν αυτός που το βλέπει, γκουγκλάρει το γεγονός για να δει αν είναι αληθινό, το πρόγραμμα τον παραπέμπει σε εικόνες προέδρων και ηγετών που έχουν παραποιηθεί και τους δείχνουν σαν να τα λένε πραγματικά. Οπότε, σκέφτεται, αφού τα είδα και τα άκουσα είναι αληθινά.

Αυτή είναι η χειραγώγηση πληροφοριών, που αναγκάζει τους λαούς να παίρνουν αποφάσεις οι οποίες τους βλάπτουν. Τρομερά πράγματα. Ας πούμε, σήμερα γίνεται μεγάλος αγώνας για να πιστέψουν οι λαοί ότι τις εκρηκτικές αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και των προϊόντων, θα μπορούσαν να τις αποτρέψουν οι κυβερνήτες. Δεν είναι αλήθεια, δεν μπορούν. Τα κόμματα όμως που τους αντιπολιτεύονται, βλέπουν τις περιπτώσεις αυτές ως χρυσή ευκαιρία για μαύρη προπαγάνδα, για να φύγουν αυτοί που κυβερνούν και να μπουν εκείνοι, οι μάγοι που θα τα φτιάξουν όλα. Είναι ή δεν είναι αυτό θέατρο της οικουμένης.

Αναφέρω μεγάλες περιπτώσεις κατασκοπείας και κυβερνοπολέμου. Πρωτοπορούν οι Κινέζοι κι οι Ρώσοι, καθεστώτα που υποσχέθηκαν πως θα γεμίσουν τον κόσμο χαρά. Ακολουθούν οι Αμερικανοί, το Ισραήλ και μια ευρωπαϊκή χώρα.

Ένα ωραίο ερώτημα είναι το «γιατί γίνεται κάποιος κατάσκοπος». Οι απαντήσεις που δίνουν οι επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών είναι: «για τα λεφτά, για κάποια ιδεολογία, από εκβιασμό για μυστικά του χαρακτήρα τους, και για τον εγωϊσμό». Το τελευταίο μοιάζει παράξενο, αλλά μην ξεχνάτε πως ένα μυαλό αισθάνεται πλούσιο αν κατέχει μεγάλα μυστικά.

«…Η τελετή της υποδοχής του πρίγκιπα Γεωργίου στο Ρέθυμνο στις 9-1-1899. Οι Μεγάλες Δυνάμεις τον όρισαν Ύπατο Αρμοστή Κρήτης. Ήταν ο μοναδικός στην ιστορία των μοναρχών που είχε τον τίτλο του ναυάρχου τριών στόλων: Ελλάδας, Ρωσίας και Δανίας. Ήταν γιος του βασιλιά Γεωργίου Α΄ της Ελλάδας και της δούκισσας Όλγας Κωνσταντίνοβα της Ρωσίας…»
(Ουρανοδύτης)

-Τι ρόλο παίζουν ο έρωτας και η ψυχή στη ζωή των ηρώων σας, αλλά και γενικότερα των ανθρώπων;

Είναι τα δύο από τα τρία μεγάλα θέματα που συγκροτούν το  βιβλίο. Πολλοί πιστεύουν ότι ψυχή είναι το άυλο μέρος μας, αυτό που επιβιώνει μετά το θάνατό μας.

Δεν ξέρουμε πώς και πότε ξεκίνησε αυτή η πεποίθηση που ανήκει στα παράδοξα, με τη μαθηματική έννοια.

Φαίνεται πως είναι αγορά νοήματος για τη σύντομη ζωή μας, μετοχή ελπίδας για το μεταθανάτιο μέλλον μας, μια ιδέα υστερόβουλη που έχουμε ανάγκη για να αντέξουμε το υπαρξιακό άγχος.

Επινοήσαμε τις αθάνατες ψυχές διότι προορίζουμε τη δική μας για αιωνιότητες απολαύσεων. Θέλουμε να υπάρχει συνέχεια, να μη γίνουμε σκόνη των άστρων.

Οι θρησκείες κι η Φιλοσοφία πρότειναν διάφορες εκδοχές για τη φύση, την ουσία και τις δραστηριότητες των ψυχών, αφού πεθάνουμε.

Εμείς, οι περισσότεροι, πιστέψαμε την εγκεκριμένη άποψη από την κοινωνία μας, και τη φυλάξαμε στα ίδια συρτάρια του μυαλού που βάζουμε τις αλήθειες. Έτσι, με τον καιρό, έγινε αλήθεια,  φάρμακο για τη θνητότητα και την οδυνηρή καθημερινότητα.

Για τον έρωτα μπορούμε να πούμε πολλά. Οι ερευνητές επιμένουν ότι μας έλκουν όσοι έχουν ίδιο εύρος μνήμης με εμάς, συγγενικό ανοσοποιητικό και παράγουν ορμόνες συμβατές με τις δικές μας. Και, ψέλλισα αρκετά για την ακόρεστη σεξουαλική δίψα και τα ανίκητα ένστικτά μας.

Ίσως αξίζει να πάμε κατευθείαν στον προδομένο έρωτα.Ο προδομένος έρωτας σηκώνει τη σημαία των ενστίκτων πάνω από το πτώμα της Λογικής. Έχουμε την ωραιότερη σύζυγο ή σύντροφο, πείτε το και σε όποια παραλλαγή φύλου επιθυμείτε, και χάσκουμε μπροστά στο τυχαίο ασήμαντο πρόσωπο που επιλέγουν τα ένστικτά μας ή και το συμφέρον, η επιδίωξη του κέρδους, όταν έχει γίνει κομμάτι της φύσης μας.

Σκεφτείτε τον Ωνάση, που πρόδωσε την Κάλλας για μια Τζάκι, δηλαδή ίσως για κάποιες μυστικές συμφωνίες που αφορούσαν πετρέλαια.

Η Κάλλας, που φαίνεται πως τον αγαπούσε βαθιά, του έγραψε τότε:

“…Αν μπορούσες να διαβάσεις την καρδιά μου, θα ένιωθες πραγματικά ο πιο πλούσιος άνθρωπος.
Αυτό το γράμμα δεν σου το γράφει κοπελίτσα, αλλά μια περήφανη κουρασμένη και πληγωμένη γυναίκα που σου προσφέρει τα πιο νεαρά αισθήματα που έχουν υπάρξει.
Μην το ξεχάσεις ποτέ, και να παραμείνεις πάντα τρυφερός.

Η ψυχή σου, η Μαρία”

Εδώ συμπλέουν η ιδέα των ψυχών κι ο προδομένος έρωτας. Όταν έγραφε «Η ψυχή σου, η Μαρία» εννοούσε: «εγώ, το ανώτερο και αθάνατο κομμάτι του εαυτού σου, σου ζητώ να μην χάσεις ποτέ την τρυφερότητα, το γάλα που τρέφει τα πιο νεαρά μας αισθήματα».

-Ποιες ομοιότητες μπορεί να βρει ο αναγνώστης των βιβλίων της σειράς «το Θέατρο της Οικουμένης» με το θέατρο της οικουμένης σήμερα και τις εξελίξεις που βιώνουμε;

Μαζί με τις ομοιότητες, ας δούμε πώς προέκυψε ο τίτλος. Το 1570 ο ολλανδός χαρτογράφος Αβραάμ Ορτέλιους έφτιαξε 8 χάρτες για την επιφάνεια της Γης και τους ονόμασε Theatrum orbis terrarum, δηλαδή θέατρο της γης.

Όταν διάβαζα τα μαθηματικά των προβολών με τις οποίες έγιναν αυτοί οι χάρτες, σκέφτηκα ότι δεν ήθελε να περιγράψει μόνο τις θέσεις των τόπων αλλά κι όσα γίνονται στις ζωές των ανθρώπων. Ότι είχε, ίσως, στο μυαλό του τα προβλήματά μας για την επιβίωση, τη θνητότητά μας, ότι φτιάχνουμε κοινωνίες που πολεμούν με λύσσα μεταξύ τους, και που αποτελούνται από ανθρώπους  που λένε ότι ορίζουν τις ζωές τους, ενώ μια δύναμη σκοτεινή, το ασυνείδητο, κυβερνά τις επιθυμίες τους και κρύβει το κομμάτι του εαυτού τους που τους ντροπιάζει.

Ο Νίτσε το είπε πολύ πιο σκληρά, αυτό που μόλις ανέφερα, στο βιβλίο του «Τελευταία Σημειώματα»: «…Το κτήνος μέσα μας», γράφει, «θέλει να ακούει ψέματα. Η ηθική είναι γι’ αυτό ένα αναγκαίο ψέμα που δεν πιστεύει. Λέει ναι για να τελειώνει με τα λόγια. Μετά παραδίδεται στα ένστικτα».

Όλα αυτά, λοιπόν, τα προσωπικά δράματα και τα άλυτα κοινωνικά προβλήματα της πραγματικής ζωής, ο Ορτέλιους τα αντιμετώπισε ως θέατρο. Έκρινε ότι είμαστε τα καλά κρυμμένα μυστικά μας.

Κλέβουμε όμως και σκοτώνουμε όπως οι πρωτόγονοι, απλώς με πιο κομψούς τρόπους.

Έχουμε υψώσει στον ουρανό τις επιστήμες και τις τέχνες, έχουμε καλυτερεύσει τη ζωή και την υγεία, αλλά δεν απομακρυνθήκαμε από τη βία, τη μισαλλοδοξία, το ρατσισμό, τον ανταγωνισμό, τη μεταφυσική σκέψη, και τη μαντεία.

Επιπλέον, ενώ έχουμε βάσιμες ενδείξεις για την επερχόμενη κλιματική αλλαγή, αρνούμαστε να τη δεχτούμε και να κάνουμε όσα χρειάζονται για να την επιβραδύνουμε.

Ο υπερπληθυσμός, επίσης, είναι τεράστιο πρόβλημα που συνδέεται με την ανάγκη για περισσότερο πόσιμο νερό.

Κυρίως, πρέπει να ξεχάσουμε την παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα και να στραφούμε στον ήλιο, τον αέρα και τα κύματα της θάλασσας.

Στην πολιτική, επίσης, λίγο πριν τις εκλογές αρχίζουν τα «θα». Κι ενώ το ξέρουμε, τα πιστεύουμε διότι είμαστε οι επιθυμίες μας. Όποιος τις διατυμπανίζει τον ψηφίζουμε. Ψηφίζουμε τον εαυτό μας. Είναι ή δεν είναι αυτό θέατρο της οικουμένης.

Δεν τα κατηγορώ, ούτε προτείνω λύσεις, τα διαπιστώνω μέσα από τη λογοτεχνική αφήγηση ιστοριών.

Επειδή, λοιπόν, κι εγώ χαρτογράφησα ένα κομμάτι του κόσμου, πήρα τον τίτλο των χαρτών του Ορτέλιους και τον έβαλα στο βιβλίο μου. Η δική μου επιφάνεια της γης είναι οι κοινωνίες των ανθρώπων. Και σας περιέγραψα ήδη, μαζί με τον τίτλο, αρκετές από τις ομοιότητες με τη σημερινή πραγματικότητα.

Γαβριήλ Χαρίτος: Εάν ο Νετανιάχου επιστρέψει στην εξουσία;

0
του Γαβριήλ Χαρίτου*
Δεν είναι κρυφό ότι, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο, εκφράζεται, άμεσα ή έμμεσα, μία έντονη τάση νοσταλγίας για την εποχή που επικεφαλής της ισραηλινής κυβέρνησης ήταν ο Βενιαμίν Νετανιάχου. Με την είδηση της διάλυσης της κυβέρνησης Μπένετ-Λαπίντ, αυτή η νοσταλγία για τον Νετανιάχου εκφράσθηκε αυθόρμητα στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που συνοδευόταν από την προσμονή να βρεθεί ξανά στην ηγεσία της χώρας.
Αυτή η νοσταλγία δεν είναι παράλογη. Δεν είναι, όμως, απόλυτα αιτιολογημένη.
Ο Νετανιάχου άφησε καλό όνομα στην Ελλάδα. Επί των ημερών του, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως ιδεολογικής τοποθέτησης, βρήκαν στο πρόσωπό του έναν καλό συνομιλητή. Η ελληνική κοινή γνώμη, μαθαίνοντας στις δηλώσεις-απαντήσεις του Νετανιάχου προς τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, άκουγε όσα πιθανώς θα ήθελε να ειπωθούν από ελληνικά επίσημα χείλη. Επί των ημερών του, η εικόνα του Ισραήλ στην Ελλάδα βελτιώθηκε θεαματικά, έως του σημείου να εκφράζεται ανοικτά η άποψη ότι θα έπρεπε να υιοθετηθεί το ισραηλινό μοντέλο προκειμένου να διορθωθούν τα καθ’ημάς κακώς κείμενα.
Από την άλλη, η θητεία της κυβέρνησης συνασπισμού υπό τους Μπένετ και Λαπίντ, θα ήταν άδικο να χαρακτηριστεί ως «ανθελληνική». Η γραμμή που ακολούθησε σε ζητήματα καίρια που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο, ουσιαστικά δεν άλλαξε. Κατά τον πρώτο (και τελευταίο) χρόνο ζωής της, η τριμερής στρατιωτική συνεργασία ενισχύθηκε. Οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας στην Αμμόχωστο καταδικάσθηκαν από τον ΥΠΕΞ Γιαΐρ Λαπίντ. Το Ισραήλ επανέλαβε ότι συμμερίζεται τον τρόπο με τον οποίον Αθήνα και Λευκωσία ερμηνεύουν το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Το κλίμα που επικρατεί στον τομέα της ενεργειακής συνεργασίας παρέμεινε αμετάβλητο. Το ισραηλινό τουριστικό ρεύμα δεν μειώθηκε. Και όμως, το δίπτυχο νοσταλγίας/προσμονής υπέρ του Νετανιάχου αποτελεί μία πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Αποτελεί κοινό μυστικό: Ελλάδα και Κύπρος προβληματίζονται από την αναθέρμανση των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων. Και αυτό συνέβη επί των ημερών του διδύμου Μπένετ και Λαπίντ.
Ωστόσο, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι, καθ’ όσον χρόνο ο Νετανιάχου διετέλεσε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ουδέποτε επέκρινε την ισραηλινή κυβέρνηση για τους χειρισμούς της ως προς την Άγκυρα. Για να είμαστε ακριβέστεροι, ο Νετανιάχου δεν επέκρινε καμία κίνηση επ’ ουδενός ζητήματος εξωτερικής πολιτικής. Η κριτική του επικεντρώθηκε σε εσωτερικά ζητήματα και μόνο.
Επί θητείας Νετανιάχου, το μείζον ζήτημα προς διακανονισμό ήταν ο τρόπος αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου – ένα δεδομένο που άλλαξε δραστικά τα κριτήρια των κέντρων λήψεως αποφάσεων σε Ιερουσαλήμ, Αθήνα, Λευκωσία, Κάιρο και Άγκυρα. Στην δεκαετία αυτή το Ισραήλ, σε αντίθεση με τους γείτονές του, κατάφερε να εξορύξει και να εξάγει το φυσικό του αέριο, υπογράφοντας πρόσφατα συμφωνία εξαγωγής προς την ΕΕ, η οποία εναγωνίως θέλει να μειώσει τις επιπτώσεις της ουκρανικής κρίσης.
Τώρα, το Ισραήλ είναι επικεντρωμένο στην επόμενη μέρα μίας ενδεχόμενης άδοξης λήξης των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο ιδιότυπος πόλεμος χαρακωμάτων και μυστηριωδών δολοφονιών μεταξύ Ισραήλ και Ιράν δεν γίνεται τυχαία. Η επικείμενη περιοδεία Μπάιντεν στοχεύει στη συσπείρωση των φιλοδυτικών παικτών της περιοχής κατά του ιρανικού κινδύνου – και μοιραίως, η τουρκική συνδρομή, έμμεση ή μη, κρίνεται απαραίτητη. Υπ’αυτήν τη συγκυρία, κάθε ισραηλινός πρωθυπουργός θα είναι υποχρεωμένος να συμπλεύσει με αυτήν την ατζέντα, συμπεριλαμβανομένου και του Βενιαμίν Νετανιάχου, εφόσον επανεκλεγεί πρωθυπουργός.
*Ο δρ. Γαβριήλ Χαρίτος διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο ισραηλινό Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν.
ΤΑ ΝΕΑ 22/6/2022

Πρέπει να παίρνουμε θέση: Η ουδετερότητα βοηθάει τον καταπιεστή, ποτέ το θύμα… Η σιωπή ενθαρρύνει τον βασανιστή, ποτέ τον βασανισμένο…

0

Του ΕΝΤΙ ΖΕΜΕΝΙΔΗ*, Καθημερινή

Στο τέλος της προεδρίας του, ο Μπαράκ Ομπάμα επαίνεσε τον Elie Wiesel ως «μία από τις μεγάλες ηθικές φωνές της εποχής μας και, από πολλές απόψεις, τη συνείδηση του κόσμου».

Μία από τις πιο διάσημες ρήσεις του επιζώντος του Ολοκαυτώματος και βραβευμένου με Νομπέλ Ειρήνης είναι ιδιαίτερα επίκαιρη σήμερα: «Πρέπει να παίρνουμε θέση. Η ουδετερότητα βοηθάει τον καταπιεστή, ποτέ το θύμα. Η σιωπή ενθαρρύνει τον βασανιστή, ποτέ τον βασανισμένο. Κάποιες φορές πρέπει να παρεμβαίνουμε».

Η πολιτική δεινότητα δεν είναι εύκολη. Από τη στιγμή που υπάρχει ένας τομέας που ονομάζεται πολιτική «επιστήμη» ξεχνάμε ότι η διαχείριση των διεθνών σχέσεων εξαρτάται τόσο από την τέχνη όσο και από την επιστήμη.

  • Οι διπλωμάτες και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μπορεί να προτιμούν τον πραγματισμό του Θουκυδίδη, αλλά θα ήταν σοφό να κατανοήσουμε τον κόσμο με τον τρόπο που το κάνει ο Ηρόδοτος – δίνοντας την ίδια προσοχή στον πολιτισμό, στους εθνικούς μύθους και στα ηθικά διδάγματα όσο και στην οικονομική δύναμη, στη στρατιωτική ισχύ και στη γεωγραφία.

Σήμερα, πρέπει επιτέλους να λάβουμε υπόψη μας τη μεγάλη ηθική προτροπή του Wiesel: η ουδετερότητα απέναντι στην επιθετικότητα είναι ανήθικη.

Τον τελευταίο χρόνο, η Τουρκία του Ερντογάν έχει από κάθε άποψη επιδείξει πολεμική στάση απέναντι στην Ελλάδα. Με τον όρο «πολεμική στάση» δεν αναφέρομαι στον γενικό ορισμό του «εχθρικού και επιθετικού», αλλά στον ορισμό του «έθνους ή προσώπου που εμπλέκεται σε πόλεμο ή σύγκρουση, όπως αναγνωρίζεται από το διεθνές δίκαιο».

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ προσπαθεί πραγματικά να αποκλιμακώσει την κατάσταση στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η προσφιλής τακτική του είναι ακριβώς αυτή για την οποία προειδοποίησε ο Wiesel: ουδετερότητα και ίσες αποστάσεις.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, την κλασική γραμμή του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Νεντ Πράις: «Προτρέπουμε τους συμμάχους μας να αποφύγουν ρητορική που θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τις εντάσεις… θα συνεχίσουμε να τους παροτρύνουμε και τους δύο να αποκλιμακώσουν τις εντάσεις».

Για να είμαστε δίκαιοι, της δήλωσης αυτής προηγείται συνήθως η υποστήριξη της αρχής της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας. Υπάρχουν πολλοί στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ που πιθανώς πιστεύουν ότι αυτή είναι μια σαφής και βασισμένη σε αρχές πολιτική διατύπωση. Δεν είναι τίποτα από τα δύο.

  • Δεν υπάρχουν δύο επιτιθέμενοι εδώ. Μόνο η μία πλευρά χρησιμοποιεί τον στρατό της για να αμφισβητήσει την κυριαρχία της άλλης, πραγματοποιώντας ακόμη και ένοπλες υπερπτήσεις πάνω από κατοικημένα εδάφη.

Μόνο η μία πλευρά καταθέτει ανούσιες αλλά τυπικά νόμιμες αξιώσεις στον ΟΗΕ αμφισβητώντας την ίδια την ύπαρξη ελληνικών νησιών (στην περίπτωση της τραγελαφικής συμφωνίας ΑΟΖ Τουρκίας – Λιβύης) ή την κυριαρχία της Ελλάδας στα ίδια της τα νησιά.

Μόνο η μία πλευρά έχει ξεκινήσει μια ολομέτωπη εκστρατεία παραπληροφόρησης στα ειδησεογραφικά της κανάλια για να οδηγήσει το κοινό της να αμφισβητήσει την κυριαρχία της γείτονος. Μόνο η μία πλευρά χρησιμοποιεί ως όπλο τους πρόσφυγες για να ασκήσει πίεση στη γείτονα. Αυτή η πλευρά –σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις– είναι η Τουρκία.

Τον περασμένο Οκτώβριο, οι εισαγγελείς του Ιλινόι κατακρίθηκαν επειδή απέρριψαν τις συστάσεις της αστυνομίας να απαγγείλουν κατηγορίες σε πέντε υπόπτους για ανθρωποκτονία και βαριά σωματική βλάβη έπειτα από μια αιματηρή ανταλλαγή πυροβολισμών μεταξύ συμμοριών στο Σικάγο. Το σκεπτικό των εισαγγελέων; «Ως αιτία για την απόρριψη των κατηγοριών επικαλέστηκαν την αμφίπλευρη συμμετοχή των μερών», σύμφωνα με έκθεση της αστυνομίας.

Οι δημόσιες τοποθετήσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχετικά με την πολεμική συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο αξίζουν τον ίδιο χλευασμό που δέχθηκαν αυτοί οι εισαγγελείς. Δεν υπάρχει καμία «αμφίπλευρη συμμετοχή μερών» εδώ. Υπάρχει ένας καλά οπλισμένος γκάνγκστερ –ο Ερντογάν– που το μόνο που τον ενθαρρύνει είναι ότι πιστεύει πως μπορεί να τη γλιτώσει για τα πάντα στην επικράτειά του, επειδή το σύστημα δικαιοσύνης θα τον αφήσει να τη γλιτώσει.

Πράγματι, σε ορισμένες περιπτώσεις το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι ακόμη χειρότερο από αυτούς τους εισαγγελείς. Οταν κάποιοι αξιωματούχοι μιλάνε σε think tankers και δημοσιογράφους και δίνουν βάση στον παράλογο ισχυρισμό του Ερντογάν ότι η ομιλία του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη στο Κογκρέσο ευθύνεται κατά κάποιο τρόπο για την ένταση –αν και η κλιμάκωση της Τουρκίας ξεκίνησε μήνες πριν από αυτή την ομιλία– αυτό είναι αντίστοιχο με αυτούς τους εισαγγελείς που δείχνουν με το δάχτυλο ένα από τα θύματα της συμπλοκής και λένε «ήθελές τα κι έπαθές τα». Αυτή η συμπεριφορά ξεπερνάει τα όρια της βοήθειας προς τον καταπιεστή μέσω της ουδετερότητας, πρόκειται για ρητή τοποθέτηση στο πλευρό του καταπιεστή.

  • Η τακτική του Ερντογάν στο Αιγαίο έχει πολύ σοβαρότερες συνέπειες από το να «τσιγκλάει» απλώς την Ελλάδα και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει».

Η υιοθέτηση της ρητορικής και της επιχειρηματολογίας του καθεστώτος του από το σύνολο της κοινωνίας –στα μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των αναλυτών, στη δημόσια στάση της αντιπολίτευσης– σηματοδοτεί ότι αυτή η ένταση μπορεί (και πιθανότατα) θα παραμείνει ακόμη και μετά την αποχώρηση του Ερντογάν από το προσκήνιο.

Η αποτυχία να του ζητηθεί δημοσίως να λογοδοτήσει γι’ αυτό, υπονομεύει τις ίδιες τις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας γύρω από τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν συσπειρώσει τη Δύση στην περίπτωση της Ουκρανίας.

«Κάποιες φορές πρέπει να παρεμβαίνουμε», μας υπενθύμισε ο Wiesel. Στο Αιγαίο, αυτή η στιγμή είναι τώρα. Αν υπάρξει σύγκρουση στο Αιγαίο, η Ιστορία θα αντιμετωπίσει σκληρά όσους κατέφυγαν στην ανήθικη τακτική της ουδετερότητας.

* Ο κ. Εντι Ζεμενίδης είναι εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC). 

Κατακτητές, εξαπατημένοι και επιτήδειοι στο ενεργειακό παιχνίδι- Le Monde Diplomatique

0

Με κλειστά μάτια και κυρτωμένη πλάτη, ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας και Κλιματικής Αλλαγής Ρόμπερτ Χάμπεκ υποκλίνεται με σεβασμό ενώπιον του Καταριανού σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θανί. Στις 20 Μαρτίου 2022, το φλέγον ζήτημα δεν είναι η οικολογική μετάβαση ούτε και η «διπλωματία των αξιών», τόσο προσφιλής σε αυτή τη σημαντική προσωπικότητα των Γερμανών Πράσινων. Ο Χάμπεκ επιδεικνύει τέτοιον εξαιρετικό σεβασμό απέναντι σε έναν τόσο «άμεμπτο» υποστηρικτή των ανθρώπινων δικαιωμάτων όπως ο εμίρης του Κατάρ (πριν ξαναρχίσει την επόμενη μέρα τις υποκλίσεις ενώπιον του εμίρη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων) διότι θέλει να αγοράσει μια μορφή ενέργειας ελάχιστα ορθή όσον αφορά το κλίμα. Πρόκειται για υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ, LNG), ικανό να υποκαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο που μέχρι σήμερα κινούσε τη γερμανική οικονομία. Στη Γερμανία, αυτή η εικόνα προκάλεσε αίσθηση. Αντανακλά τον σεισμό που προκάλεσε στην Ευρώπη ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι κυρώσεις της Δύσης στη Μόσχα. Μέσα σε μερικές εβδομάδες, το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας βρέθηκε στο επίκεντρο, δίπλα στην κλιματική κρίση. Και, χωρίς να προκαλέσει έκπληξη, την παραμέρισε.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα, η διασφάλιση του εφοδιασμού σε ορυκτά καύσιμα αποτελεί έμμονη ιδέα των εθνών και των αυτοκρατοριών, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα εκμεταλλευθούν αγρίως τον πληθυσμό τους, θα αναδιαμορφώσουν ριζικά τα φυσικά τοπία, θα αποικίσουν άλλες ηπείρους, θα μετατρέψουν τους συμμάχους τους σε υποτελείς, θα πυκνώσουν ή θα ερημώσουν πληθυσμιακά ολόκληρες περιφέρειες. Μεταξύ 2007 και 2011, η ExxonMobil κυριαρχούσε στη Γουόλ Στριτ και, τον Νοέμβριο του 2007, η Petrochina έσπασε για μια σύντομη χρονική περίοδο το παγκόσμιο ρεκόρ χρηματιστηριακής αποτίμησης. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, μονάχα η –μερικώς ιδιωτικοποιημένη– Saudi Aramco παρέμενε στην κατάταξη των δέκα μεγαλύτερων χρηματιστηριακών αποτιμήσεων, πλαισιωμένη από οκτώ γίγαντες της υψηλής τεχνολογίας. Η ψηφιακή εποχή, που κρύβει προσεκτικά τις ενεργοβόρες υποδομές της πίσω από τις μικρές οθόνες του κοινού, καθώς και η ασάφεια που συνοδεύει τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μας έκαναν να ξεχάσουμε την πραγματικότητα που στοίχειωνε γενιές ολόκληρες δυτικών ηγετών: η πρόσβαση στην ενέργεια αποτελεί προϋπόθεση για την εθνική κυριαρχία και την ισχύ μιας χώρας.

Τρεις μήνες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η μάχη για την ενέργεια, που διεξάγεται μακριά από την Ουκρανία, μετράει ήδη εξαπατημένους, επιτήδειους και κατακτητές. Η Ευρώπη, και ιδίως η Γερμανία, συγκαταλέγονται αναμφίβολα στην πρώτη κατηγορία.

Κατά τη διαχείριση της ουκρανικής κρίσης, οι Βρυξέλλες διέπραξαν δύο απερισκεψίες. Η πρώτη συνίσταται στον βιαστικό και μάλλον απρογραμμάτιστο περιορισμό της μεγάλης εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο (45% στις αρχές του 2022) και πετρέλαιο (27%), χωρίς όμως να διαθέτει εναλλακτική λύση αντίστοιχης αξιοπιστίας και ισοδύναμου κόστους. Ήδη από τις 8 Μαΐου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε τον σχεδιασμό του REPowerEU1, ενός προγράμματος με στόχο «την εξάλειψη της εξάρτησής μας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα» μέχρι το 2027 και, πιο συγκεκριμένα, στον περιορισμό κατά δύο τρίτα των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Το σχέδιο, πλουσιοπάροχα γαρνιρισμένο με «πράσινο υδρογόνο», ηλιακή-αιολική ενέργεια και βιομεθάνιο, στηρίζεται κυρίως στην προσφυγή, όσον αφορά το άμεσο μέλλον, στο ΥΦΑ (LNG). Το ΥΦΑ μεταφέρεται με υγραεριοφόρα τάνκερ (καθένα περιέχει, κατά μέσο όρο, το ισοδύναμο μίας ημέρας κατανάλωσης στη Γαλλία) και εξάγεται κατά κύριο λόγο από τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και το Κατάρ. Το εποφθαλμιούν οι πάντες, καθώς το ένα τρίτο των διεθνών συναλλαγών δεν πραγματοποιούνται μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων παράδοσης, αλλά τοις μετρητοίς. Όποιος πλειοδοτεί, αποκτά το φορτίο.

Όπως και οι πιρουέτες του Χάμπεκ στη Μέση Ανατολή, η ηθική αιτιολόγηση που επικαλείται η ευρωπαϊκή εκτελεστική εξουσία για τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της δημιουργεί μια κάποια αμηχανία. Όπως εξηγούσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, «αυτό είναι το στρατηγικό σκεπτικό μας: επιθυμούμε να οικοδομήσουμε τον κόσμο του αύριο ως δημοκρατίες, μαζί με εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες ιδέες», πριν αναφέρει τους μελλοντικούς ενεργειακούς συνεργάτες, δηλαδή τις ΗΠΑ, όπως και τρεις άλλες υποδειγματικές δημοκρατίες: το Αζερμπαϊτζάν, την Αίγυπτο και το Κατάρ2…

Επιπλέον, οι διαπραγματεύσεις δεν θα μεταφραστούν σε σημαντικές ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη πριν περάσουν κάποιοι μήνες, ενδεχομένως και χρόνια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν αρκετό εξαγωγικό δυναμικό ώστε να υποκαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο. Τα βιβλία παραγγελιών του Κατάρ, με τις εξαγωγές του κατά κύριο λόγο στραμμένες προς την Ασία, είναι γεμάτα μέχρι το 2026. Η Αίγυπτος εξάγει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της στην Τουρκία και στην Κίνα. Δεδομένων των ταραχών στην Λιβύη και της διένεξης μεταξύ Αλγερίας και Μαρόκου, που οδήγησε στο κλείσιμο του αγωγού αερίου Μαγκρέμπ-Ευρώπης (GME), η Βόρεια Αφρική δεν φαίνεται να αποτελεί λύση. Αποτέλεσμα: στις 27 του περασμένου Απριλίου, η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν εξαπλάσια απ’ ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα3.

Με κριτήριο τα συμφέροντα της Ευρώπης, η ευθυγράμμιση της Γερμανίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τις αμερικανικές θέσεις αποτελεί ένα δεύτερο λάθος. Η Ουάσιγκτον μπορεί πολύ εύκολα να επιβάλει εμπάργκο στους ρωσικούς υδρογονάνθρακες (στις 8 Μαρτίου), αφού δεν πλήττεται η ίδια από αυτές τις κυρώσεις. Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ακολούθησε αναγγέλλοντας στις 4 Μαΐου τη «σταδιακή διακοπή του εφοδιασμού με ρωσικό αργό πετρέλαιο εντός των επόμενων έξι μηνών και με προϊόντα διΰλισης μέχρι το τέλος του έτους» ισοδυναμεί με την επιβολή κυρώσεων στους πληθυσμούς της Γηραιάς Ηπείρου, ιδίως στα στρώματα με τα χαμηλότερα εισοδήματα. Πράγματι, περισσότερο από το μισό ντίζελ που εισάγει η Ευρώπη προέρχεται από τη Ρωσία. Όμως, τα κυβερνητικά μέτρα ελάφρυνσης, που αποσκοπούν στην αποφυγή μιας κρίσης τύπου «Κίτρινων Γιλέκων» σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, δεν αντισταθμίζουν, ούτε πλήρως ούτε σε μακροπρόθεσμη βάση, την αύξηση της τιμής των καυσίμων. Έτσι, όταν δικαιολογημένα η Ε.Ε. διαφοροποιεί τον ενεργειακό εφοδιασμό της, δεν έχει κανένα συμφέρον να μποϋκοτάρει τη Μόσχα. Σε αυτό το θέμα, έχει ήδη εμφανιστεί ένα ρήγμα: απέναντι στην Πολωνία και στις Βαλτικές χώρες, ευθυγραμμισμένες με την Ουάσιγκτον και αποφασισμένες να αποκόψουν άμεσα την τροφοδοσία με υδρογονάνθρακες «που χρηματοδοτούν τον πόλεμο του Πούτιν», η Ουγγαρία και η Σλοβακία, δύο χώρες που τροφοδοτούνται από έναν ρωσικό πετρελαιαγωγό, αρνούνται το ενεργειακό χαρακίρι που τους προτείνει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η γερμανική πολιτική αποφασίζεται στην Ουάσιγκτον

Η περίπτωση της Γερμανίας συνοψίζει από μόνη της τις ευρωπαϊκές ανακολουθίες. Η χώρα είχε στηρίξει την ενεργειακή ασφάλειά της στο φθηνό φυσικό αέριο, στα μακροπρόθεσμα συμβόλαια τροφοδοσίας και σε σταθερές υποδομές με μεγάλη διάρκεια ζωής (αγωγοί Nord Stream 1 και 2). Η στρατηγική χρονολογούνταν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000: η παρουσία μιας γειτονικής Ρωσίας εξασθενημένης, πειθήνιας και εξαιρετικά πλούσιας σε υδρογονάνθρακες πρόσφερε τότε στην Ευρωπαϊκή Ένωση έναν εμπορικό μοχλό πίεσης απέναντι στους προμηθευτές της από τη Μέση Ανατολή και την Αλγερία. Η εξάρτηση του Βερολίνου από τη Μόσχα αυξήθηκε όταν η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ αποφάσισε τη διακοπή της λειτουργίας των πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας4 το 2011, καθώς ποντάριζε σε μια γρήγορη μετάβαση προς τις λεγόμενες «πράσινες» μορφές ενέργειας. Τέσσερα χρόνια μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Μόσχα, η Μέρκελ εξακολουθούσε να αντιστέκεται στις αμερικανικές πιέσεις για εγκατάλειψη του αγωγού Nord Stream 2. Το Βερολίνο συμφωνούσε τότε με τη Μόσχα να παρουσιάζουν τις σχετικές με το φυσικό αέριο συναλλαγές και τις αντίστοιχες υποδομές τους ως μια καθαρά εμπορική υπόθεση, προκειμένου να τις εκθέτουν όσο το δυνατόν λιγότερο στα απρόοπτα της διεθνούς συγκυρίας και στην αντιρωσική πολιτική της Ουάσιγκτον.

Οι σφοδρότατες επικρίσεις της Ουάσιγκτον, η παρουσία των Πράσινων στον νέο κυβερνητικό συνασπισμό του Βερολίνου και, στη συνέχεια, η εισβολή στην Ουκρανία συνέτριψαν αυτό το καθεστώς5. Στις 7 Φεβρουαρίου, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δήλωνε παρουσία του καγκελαρίου Όλαφ Σολτς ότι, όσον αφορά τα ενεργειακά ζητήματα, η γερμανική πολιτική επί της ουσίας θα αποφασίζεται πλέον στην Ουάσιγκτον και όχι στο Βερολίνο: «Εάν η Ρωσία εισβάλει, εάν δηλαδή τα ρωσικά άρματα και στρατεύματα διαβούν ξανά τα ουκρανικά σύνορα, τότε δεν θα υπάρχει πια ο Nord Stream 2. Θα βάλουμε τέλος στη λειτουργία του». Εύκολα φαντάζεται κάποιος την αντίδραση του Λευκού Οίκου εάν η Γερμανία απειλούσε να «βάλει τέλος στη λειτουργία» μιας μεγάλης αμερικανικής υποδομής σε περίπτωση εισβολής στο Ιράκ…

Με το Κίεβο να βομβαρδίζεται, το Βερολίνο μέσα σε μερικές εβδομάδες ευθυγραμμίστηκε με τις αμερικανικές θέσεις: εγκατάλειψη του Nord Stream 2, εσπευσμένη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο (ήδη πέρασε από 55% σε 35% μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου) έως την πλήρη διακοπή στα μέσα του 2024, υπογραφή συμφωνιών με την Ολλανδία, τη Νορβηγία, τις ΗΠΑ, το Κατάρ και την Πολωνία, αναγγελία την 1η Μάιου της ενοικίασης τεσσάρων πλωτών τερματικών σταθμών αποθήκευσης και επαναεριοποίησης ΥΦΑ και της κατασκευής δύο χερσαίων, αλλά και αποδοχή, την επομένη ημέρα, του εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο που προωθούσε η Ουάσιγκτον.

Παρόμοια ανατροπή, εν μέσω κατάστασης εκτάκτου ανάγκης, σε έναν τόσο ζωτικό τομέα όσο η ενεργειακή ασφάλεια θα τρομοκρατούσε οποιονδήποτε αρχηγό κράτους ενδιαφέρεται για τα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας του. Ειδικά από τη στιγμή που οι αμερικανικές υποσχέσεις για εξαγωγή επιπλέον ποσοτήτων ΥΦΑ προς την Ευρώπη αντιστοιχούν μόλις και μετά βίας στο ένα δέκατο των ποσοτήτων που εισήγαγε από την Ρωσία. Επιπλέον, οι νέες υποδομές, που θα επιτρέψουν την αύξηση των εισαγόμενων ποσοτήτων ΥΦΑ, δεν θα τεθούν σε λειτουργία πριν από το… 20266.

Παρά την πλήρη μεταστροφή του, ο Σολτς δέχτηκε το σφυροκόπημα των σχολιαστών. «Η άρνησή του να διακόψει τη ροή του ρωσικού φυσικού αερίου καθιστά τη Γερμανία εκ των πραγμάτων συνένοχη στη διάπραξη μαζικών φόνων», αποφάνθηκε μεγαλοπρεπώς ο Δημοκρατικός οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν («The New York Times», 7 Απριλίου 2022). Πρέπει «να ξεμπερδεύουμε με το ρωσικό φυσικό αέριο», έγραφε στο κύριο άρθρο της η «Monde» (8 Απριλίου 2022), όσο κι αν κάτι τέτοιο συνεπάγεται «διακοπές στην παραγωγική δραστηριότητα, με τη συνεπαγόμενη μερική ανεργία και την απώλεια θέσεων εργασίας, χωρίς να υπολογίζουμε τις αυξήσεις των δαπανών, τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές».

Εδώ εντοπίζεται και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον της υπόθεσης: αυτή τη στιγμή, οι κυρώσεις κατά τις Μόσχας, που αποφασίζονται από την Ουάσιγκτον και υιοθετούνται γενναιόδωρα από τις Βρυξέλλες, πλήττουν κυρίως τους Ευρωπαίους. Η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γιέλεν το παραδέχτηκε απερίφραστα: ένα ευρωπαϊκό εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο «θα έχει πρακτικά ελάχιστες αρνητικές επιπτώσεις για τη Ρωσία» –θα προκαλέσει όμως άνοδο των τιμών, από την οποία θα ωφεληθεί άμεσα η Μόσχα7.

Γενικότερα, η αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου με άξονα το ΥΦΑ δημιουργεί ένα τριπλό πρόβλημα: οικονομικό, ασφάλειας και οικολογικό. Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στην περίπτωση της τιμής του πετρελαίου, η τιμή του ΥΦΑ παρουσιάζει διακυμάνσεις από περιοχή σε περιοχή: το πρώτο τρίμηνο του 2022, ένα εκατομμύριο βρετανικών θερμιδικών μονάδων (ΜΜBtU, η μονάδα μέτρησης του ΥΦΑ, που αντιστοιχεί σε 293 κιλοβατώρες) διαπραγματευόταν στην αγορά τοις μετρητοίς προς 7 δολάρια στις ΗΠΑ, προς 32,30 δολάρια στην Ευρώπη (με κορύφωση τα 72 δολάρια στις 7 Μαρτίου) και προς 30,70 δολάρια στην Ασία8. Έτσι, η Ευρώπη αναγκάζεται να συνάψει νέα συμβόλαια, ακριβώς τη στιγμή που οι τιμές σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο: το καλοκαίρι του 2020, ένα ΜΜBtU κόστιζε λιγότερο από 2 δολάρια…

Η αξιοπιστία του εφοδιασμού αποτελεί ένα ακόμα πρόβλημα: αντίθετα με τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια που υπογράφονται με τη Ρωσία και το Κατάρ, με τα οποία τα κυρίαρχα κράτη αναλαμβάνουν δεσμεύσεις, οι συναλλαγές για την προμήθεια ΥΦΑ από Αμερικανούς ιδιώτες παραγωγούς πραγματοποιούνται σε μια αγορά που χαρακτηρίζεται από τεράστιες διακυμάνσεις. Οι περιπλανήσεις του υγραεριοφόρου τάνκερ British Listener –που αναχώρησε στις 21 Μαρτίου από τον τερματικό σταθμό Freeport LNG, πλησίον του Χιούστον, με κατεύθυνση την Ασία μέσω της διώρυγας του Παναμά, για να ανακρούσει πρύμνα την 1η Απριλίου και να ξαναδιασχίσει τη διώρυγα προς την αντίθετη κατεύθυνση, στρέφοντας πλώρη προς την Ευρώπη και τις υψηλότερες τιμές της9– προαναγγέλλουν νύχτες αϋπνίας για τους Ευρωπαίους υπουργούς ενέργειας.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη υποκρισία της απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο αφορά το περιβάλλον. Η παραγωγή και η μεταφορά του αμερικανικού ΥΦΑ έχει υπερδιπλάσιο αποτύπωμα άνθρακα συγκριτικά με το συμβατικό ρωσικό φυσικό αέριο (λ.χ. για τη μεταφορά του στη Γαλλία, είναι 58 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα ανά κιλοβατώρα έναντι 23 του ρωσικού10. Εάν υπολογίσουμε και τη ρύπανση που προκαλεί η μέθοδος της υδραυλικής ρηγμάτωσης, τότε το αποτύπωμα άνθρακα του «φυσικού αερίου της ελευθερίας», όπως αρέσκονται να το αποκαλούν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Τζο Μπάιντεν, ανεβαίνει στα 85 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα ανά κιλοβατώρα… Αναμένοντας ένα αβέβαιο «πρασίνισμα» της γερμανικής οικονομίας, το ισοζύγιο άνθρακα των Γερμανών Πράσινων υπουργών αναμένεται ιδιαίτερα ρυπογόνο.

Το γεγονός ότι οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί δυνάμεων υπενθύμισαν με απότομο τρόπο την παρουσία τους οφείλεται σε μια αυταπάτη που για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε στρεβλώσει την αντίληψή μας για τις διεθνείς σχέσεις. Από την εξόρυξη ώς την κατανάλωση, περνώντας από τη μεταφορά, οι συναλλαγές γύρω από τους ορυκτούς πόρους ενέργειας οργανώνονται με μια λογική δικτύων που δεσμεύουν παραγωγούς και καταναλωτές σε μια σχέση αμοιβαίας εξάρτησης. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του θριάμβου της παγκοσμιοποίησης, οι ευαγγελιστές της αγοράς είχαν προφητεύσει την έλευση ενός κόσμου λιγότερο συγκρουσιακού, χάρη στις ειρηνευτικές αρετές της αλληλεξάρτησης. Σε ένα άρθρο με μεγάλη απήχηση, οι ειδικευμένοι στις διεθνείς σχέσεις Αμερικανοί ερευνητές Χένρι Φάρελ και Άμπραχαμ Νιούμαν συνέτριψαν αυτό το παραμύθι για παιδιά. «Αντίθετα με τις φιλελεύθερες διαβεβαιώσεις, οι δικτυακές δομές δεν οικοδομούν έναν κόσμο χωρίς αιχμές, πολυπαραγοντικό, συνεργατικό, στον οποίο οι σχέσεις εξουσίας διαχέονται και οι ασυμμετρίες απορροφώνται. Αντίθετα, οδηγούν σε χειροπιαστή και μόνιμη ανισορροπία δυνάμεων»11. Πράγματι, ορισμένα κράτη είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν την αλληλεξάρτηση με στόχο τον εξαναγκασμό. Το έκαναν οι ΗΠΑ με το διατραπεζικό σύστημα SWIFT και η Ρωσία με το φυσικό αέριο. Πριν καν την έναρξη της εισβολής, οι Δυτικοί υποπτεύονταν ότι η Μόσχα θα τους εκβίαζε με το δίλημμα «ή κάθεστε φρόνιμα ή θα περάσετε χειμώνες χωρίς θέρμανση». Κάτι που έγινε πραγματικότητα τον προηγούμενο Μάρτιο, όταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν συνάρτησε τις παραδόσεις φυσικού αερίου με την πληρωμή σε ρούβλια.

Σε αυτό το «Μεγάλο Παιχνίδι» των αμοιβαίων ενεργειακών εξαρτήσεων, η Αμερική βρίσκεται σε προνομιακή θέση: ενώ η Κίνα, η μεγάλη αντίπαλός της, εξακολουθεί να εισάγει ορυκτά καύσιμα, οι ΗΠΑ μπορούν να στηρίζονται στη δική τους παραγωγή12. Ο πόλεμος ενισχύει τη θέση τους και οι ιδιώτες παραγωγοί σχιστολιθικού φυσικού αερίου και πετρελαίου δημιουργούν τεράστια προβλήματα στους εξασθενημένους Ρώσους ανταγωνιστές τους. Όμως, ένα σύννεφο σκιάζει τον ορίζοντα: μετά από δύο χρόνια διακοπών στη μεταποιητική δραστηριότητα λόγω των περιοριστικών μέτρων, του εφοδιαστικού χάους και των ελλείψεων σε εξαρτήματα και πρώτες ύλες, η απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας απειλεί ταυτόχρονα τόσο την ευημερία των μετόχων όσο και την διατήρηση της κοινωνικής τάξης. Στις παραμονές των μεγάλων καλοκαιρινών μετακινήσεων και έξι μήνες πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές, η τιμή της βενζίνης στην αντλία έχει διπλασιαστεί σε σχέση με το 2020 (ένα θέμα ακόμη πιο εκρηκτικό στις ΗΠΑ απ’ ό,τι στην Ευρώπη), όπως άλλωστε και η τιμή του φυσικού αερίου. «Η κυβέρνηση οφείλει να λάβει υπόψη την ενδεχόμενη αύξηση του κόστους για τις αμερικανικές οικογένειες λόγω της έξαρσης των εξαγωγών αερίου», υποστήριζε μια ομάδα γερουσιαστών σε επιστολή τους τον Φεβρουάριο και προέτρεπε την υπουργό Ενέργειας Τζένιφερ Γκράνχολμ να «λάβει μέτρα σύντομα» («Financial Times», 6 Μαΐου 2022). Από τη στιγμή που τα ρωσικά άρματα μάχης πέρασαν στο ουκρανικό έδαφος, η Ουάσιγκτον παρακολουθεί γεμάτη άγχος το καζάνι που είναι έτοιμο να εκραγεί. Σε σημείο ώστε να ξαναρχίζει συνομιλίες με δύο χώρες που μέχρι τώρα προσπαθούσε να στραγγαλίσει οικονομικά μέσω της επιβολής κυρώσεων: τη Βενεζουέλα και το Ιράν…

Το Κρεμλίνο αναπροσανατολίζεται προς την Ασία

Απέναντι σε αυτήν την ανήσυχη αλλά σαφώς κατακτητική Αμερική, η Ρωσία εμφανίζεται, μαζί με την Ευρώπη, ως η άλλη εξαπατημένη από τη σύγκρουση που η ίδια πυροδότησε. Το κλείσιμο της δυτικής αγοράς, όπου το 2021 κατευθύνθηκε περισσότερο από το ήμισυ των εξαγωγών των πετρελαϊκών προϊόντων της και τα τρία τέταρτα του φυσικού αερίου της, θα επιφέρει μόνιμη μείωση των εσόδων της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Βεβαίως, στα τέλη Απριλίου, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούσαν να της πληρώνουν 1 δισ. ευρώ την ημέρα για την προμήθεια ενέργειας. Και, παρόλες τις κυρώσεις, οι αστρονομικές τιμές της περασμένης άνοιξης εξασφαλίζουν στους θησαυροφύλακες του Κρεμλίνου υψηλότερα πετρελαϊκά εισοδήματα για το 2022 σε σχέση με το 202113.

Όμως, η ροή ευρωπαϊκού συναλλάγματος θα εξασθενήσει σημαντικά και, σε βάθος χρόνου, η αποχώρηση από τη χώρα ορισμένων κολοσσών του πετρελαϊκού τομέα όπως η Shell, η BP και η Exxon θα επιβραδύνει την ανάπτυξη νέων σχεδίων και έργων. Αντιμέτωπος με το πάγωμα του Nord Stream 2 και με τα πακέτα των ευρωπαϊκών κυρώσεων, ο Πούτιν καλούσε στις 14 Απριλίου τους Ρώσους οικονομικούς ιθύνοντες να ενισχύσουν «την τάση των τελευταίων ετών: τον σταδιακό αναπροσανατολισμό των εξαγωγών μας προς τις αγορές του Νότου και της Ανατολής με τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης»14.

Στην πραγματικότητα, το σχέδιο της στροφής του εμπορίου ενέργειας προς την Ασία είναι μια παλιά ιδέα. Η «Ρωσική ενεργειακή στρατηγική για την περίοδο μέχρι το 2020» υιοθετήθηκε το 2003 και ήδη συνηγορούσε υπέρ ενός τέτοιου αναπροσανατολισμού, που έκτοτε διακηρύχθηκε ξανά αμέτρητες φορές15. Συγκεκριμενοποιήθηκε το 2012, με την έναρξη λειτουργίας ενός αγωγού μήκους 4.740 χλμ. (ESPO), ικανού να μεταφέρει 1,6 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως προς την Κίνα και την Ιαπωνία. Με παρόμοιο τρόπο, και το εμπόριο φυσικού αερίου επιχείρησε να απαλλαγεί από την υπερβολική εξάρτησή του από την Ευρώπη, με τα εγκαίνια, το 2019, του αγωγού φυσικού αερίου «Δύναμη της Σιβηρίας», ο οποίος σε βάθος χρόνου θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει στην Κίνα 38 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως (συγκριτικά, ο Nord Stream 1 μεταφέρει 55 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως).

Το Πεκίνο και η Μόσχα σχεδιάζουν την έναρξη της κατασκευής ενός δεύτερου αγωγού, που αυτή τη φορά θα διασχίζει τη Μογγολία και θα παραδίδει στην Κίνα 50 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Σφηνωμένη μεταξύ δύο γιγάντων, Ρωσίας και Κίνας, με την καθεμιά τους να προσπαθεί να μην εξαρτάται υπερβολικά από την άλλη, η Μογγολία βρίσκεται σε αντίστοιχη θέση με εκείνη της Ουκρανίας ανάμεσα στην Ευρώπη και στη Ρωσία16. Προκειμένου να απαλλαγεί από τους γεωγραφικούς περιορισμούς και να ανταγωνιστεί το Κατάρ, τις ΗΠΑ και την Αυστραλία, η Ρωσία επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της στην αγορά ΥΦΑ. Γι’ αυτόν τον λόγο κατασκευάζει αρκετές υποδομές, κυρίως στα ανοιχτά της νήσου Σαχαλίνης, όπου ορισμένες ιαπωνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εμπλέκονται παρά τις κυρώσεις, και στη χερσόνησο Γκυντάν (Arctic LNG 2), μέχρι πρότινος σε σύμπραξη με τη γαλλική TotalEnergies.

Ωστόσο, η επανεξισορρόπηση προς την Ανατολή δεν γίνεται χωρίς δυσκολίες. Πέρα από τα τεχνολογικά, εφοδιαστικά και χρηματοπιστωτικά προβλήματα που προκαλούν οι κυρώσεις, η Ρωσία είναι αναγκασμένη να διαπραγματεύεται με Ασιάτες πελάτες αποφασισμένους να επωφεληθούν από τη θέση ισχύος τους. Έτσι, τον προηγούμενο Απρίλιο, ορισμένα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια πέτυχαν έκπτωση 35 δολαρίων στο ρωσικό βαρέλι πετρελαίου σε σχέση με την τιμή του μπρεντ, που διατηρούνταν σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων17. Ευκαιρία για τεράστια κέρδη: κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2022, οι κινεζικές εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία αυξήθηκαν κατά 30% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Βραχυπρόθεσμα, το ζητούμενο για την ηγεσία του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος είναι η αποφυγή των γιγάντιων διακοπών ηλεκτροδότησης του προηγούμενο φθινοπώρου. Μεσοπρόθεσμα, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας θα επιθυμούσε να απαλλαγεί από την εξάρτησή της από τον άνθρακα, τη βασική πηγή πρωτογενούς ενέργειας στη χώρα. Μακροπρόθεσμα, η πορεία που θα πρέπει να ακολουθηθεί επιβάλλεται από τις προσταγές της ενεργειακής ασφάλειας18: δεδομένου ότι εισάγει τα τρία τέταρτα της κατανάλωσής της σε πετρέλαιο και το 40% των αναγκών της σε αέριο, η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες οδούς, τις οποίες ελέγχουν οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους. Ένα τρωτό σημείο που, τον Νοέμβριο του 2003, ο πρόεδρος Χου Ζιντάο είχε ονομάσει «δίλημμα των Στενών της Μαλάκκα». Ένας αποκλεισμός αυτού του πορθμού, μεταξύ της χερσονήσου της Μαλαισίας και της νήσου Σουμάτρας, ή του περάσματος της Σιγκαπούρης (μεταξύ της ομώνυμης πόλης-κράτους και της Ινδονησίας), από όπου διέρχεται το 80% των υδρογονανθράκων της, θα έφερνε την Κίνα σε εξαιρετικά δυσάρεστη θέση. Είτε διά της χερσαίας είτε διά της θαλάσσιας οδού, ο εφοδιασμός από τα ανατολικά και από τον βορρά που προτείνει η Μόσχα προσφέρει μια ενδιαφέρουσα λύση –και μάλιστα συμπληρωματική στους τόσο προσφιλείς στον Σι Τζινπίνγκ νέους δρόμους του μεταξιού.

Ο ρυπογόνος άνθρακας επανακάμπτει

Μαζί με την Κίνα, άλλος ένας επιτήδειος βρήκε την ευκαιρία να εξασφαλίσει φθηνό ενεργειακό εφοδιασμό: η Ινδία. Παρά τις πιέσεις της Ουάσιγκτον, οι αγορές ρωσικού πετρελαίου από το Νέο Δελχί σημείωσαν αλματώδη αύξηση, περνώντας από σχεδόν μηδενικές ποσότητες τον Δεκέμβριο σε σχεδόν 700.000 βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, ήτοι το 17% των ινδικών εισαγωγών. Η έκπτωση 30% σε σχέση με τις τιμές αγοράς υποκινεί εν μέρει αυτή τη βουλιμία, η οποία θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη εάν η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία είχε κατορθώσει να βρει περισσότερα τάνκερ19. Καθώς η Ινδία διαθέτει σημαντική δυναμικότητα διΰλισης, θα μπορούσε κάλλιστα να μετατρέπει το ρωσικό αργό πετρέλαιο σε ντίζελ και να το μεταπωλεί στην Ευρώπη, με ένα διόλου ευκαταφρόνητο περιθώριο κέρδους20. Η γεωπολιτική των κυρώσεων μερικές φορές χαράζει παράξενα μονοπάτια.

Κατακτητές, εξαπατημένοι και επιτήδειοι: τέσσερις μήνες μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης, οι ΗΠΑ κομπάζουν, η Ρωσία βαλτώνει και μια μεγάλη απόκλιση αρχίζει να παίρνει μορφή μεταξύ της Ευρώπης, από τη μία, και της Κίνας και της Ινδίας από την άλλη: η Γηραιά Ήπειρος αναδιαρθρώνει μέσα σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης τον εφοδιασμό της σε υδρογονάνθρακες, με τίμημα έναν πληθωρισμό τοξικό για την κοινωνία και μια αύξηση του κόστους της βιομηχανικής παραγωγής. Την ίδια στιγμή, το Πεκίνο και το Νέο Δελχί, ο πρώτος και ο τρίτος καταναλωτής ενέργειας παγκοσμίως, προσπαθούν να κορέσουν τη δίψα τους για καύσιμα αντλώντας από τη ρωσική προσφορά που αρνούνται οι Ευρωπαίοι.

Εν αναμονή εξελίξεων, η δυτική συναίνεση για πρόκληση ασφυξίας στη ρωσική οικονομία, προκειμένου να υποχρεωθεί η Ρωσία να αποχωρήσει από την Ουκρανία, πραγματοποιείται εις βάρος της μετάβασης στις αποκαλούμενες «πράσινες» μορφές ενέργειας. Ο Ντάνιελ Γιέρτζιν, ένας από τους πάπες της πετρελαϊκής σκέψης, υπέδειξε στους Ευρωπαίους πώς να απαλλαγούν από το ρωσικό φυσικό αέριο: «Μπορούν να καίνε περισσότερο άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας» και να επανεκκινήσουν την εκμετάλλευση του ολλανδικού κοιτάσματος φυσικού αερίου του Γκρόνιγκεν, που είχε διακοπεί για περιβαλλοντικούς λόγους («Financial Times», 30 Απριλίου 2022). Με την πλάτη στον τοίχο, τόσο το Βερολίνο όσο και η Ρώμη σκέφτονται να ξαναθέσουν σε λειτουργία τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα που είχαν κλείσει «για να σωθεί ο πλανήτης». «Μα πώς τολμάτε;», ίσως να αναφωνούσε η Γκρέτα Τούνμπεργκ. Μετά τη ρωσική εισβολή, ο ρυπογόνος υδρογονάνθρακας επανακάμπτει με σφοδρότητα. Απέναντι στην ενεργειακή κρίση, η παγκόσμια κατανάλωση άνθρακα γνωρίζει εκρηκτική αύξηση, σε σημείο ώστε οι γίγαντες των εξορύξεων να αδυνατούν να ανταποκριθούν στη ζήτηση21.

Έχει αρχίσει να εμπεδώνεται ένας φαύλος κύκλος: αφενός, οι κυρώσεις ενάντια στη Ρωσία αναζωπυρώνουν μια διεθνή δίψα για άμεσα διαθέσιμη και ευέλικτη ενέργεια, δηλαδή για ορυκτά καύσιμα, δεδομένου ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν μονάχα το ένα τρίτο της παραγωγής ηλεκτρισμού. Αφετέρου, οι κλιματικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι ηγέτες της διεθνούς κοινότητας, και ιδίως η επιστροφή των ΗΠΑ στις Συμφωνίες του Παρισιού τον Φεβρουάριο του 2021, αποθαρρύνουν τις εταιρείες-κολοσσούς των υδρογονανθράκων να χρηματοδοτήσουν μεγάλα προγράμματα εξόρυξης. Και υπάρχει σημαντικός λόγος γι’ αυτό: έχουν και οι ίδιες δεσμευτεί να φθάσουν σε μια μορφή ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα πριν από τα μέσα του αιώνα…

Και ιδού το αποτέλεσμα, όπως πολύ αιχμηρά το συνοψίζει ένα πρακτορείο οικονομικής πληροφόρησης: «Οι πετρελαϊκοί όμιλοι καταγράφουν ιστορικά κέρδη, αλλά δεν επενδύουν αυτόν τον πακτωλό σε νέα παραγωγή που θα μπορούσε να αντικαταστήσει το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Αντίθετα, η ηγεσία τους διανέμει πλούσια μερίσματα στους μετόχους και προετοιμάζει τον κόσμο για μια αγορά ενέργειας με ακόμα μεγαλύτερες εντάσεις»22. Shell, Qatargaz, TotalEnergies, Saudi Aramco, BP, Exxon και Chevron: μήπως τελικά αυτοί είναι οι μεγάλοι νικητές του πολέμου στην Ουκρανία;


  1. «REPowerEU: Action européenne conjointe pour une énergie plus abordable, plus sûre et plus durable», Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Στρασβούργο, 8 Μαρτίου 2022. Τελική εκδοχή: «REPowerEU Plan», Βρυξέλλες, 18 Μαΐου 2022.
  2. «Les Échos», Παρίσι, 4 Φεβρουαρίου 2022.
  3. «The Wall Street Journal», Νέα Υόρκη, 28 Απριλίου 2022.
  4. (Σ.τ.Μ.) Μετά το ατύχημα της Φουκουσίμα, η Μέρκελ θέλησε να αποκτήσει περιβαλλοντικό προφίλ προγραμματίζοντας την έξοδο από την πυρηνική ενέργεια μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
  5. Βλ. «Comment saboter un gazoduc», Le Monde diplomatique, Μάιος 2021, και Mathias Reymond, «Η Ουάσιγκτον σπέρνει ζιζάνια στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», 20 Ιουνίου 2021, monde-diplomatique.gr.
  6. «The New York Times», 7 Μαΐου 2022.
  7. «The Wall Street Journal», 29 Απριλίου 2022.
  8. «Quarterly report – Q1 2022 – International natural gas prices», Cedigaz, Rueil-Malmaison, 19 Απριλίου 2022.
  9. Sergio Chapa, «Another LNG tanker took a dramatic U-turn in pursuit of higher prices», Bloomberg, 8 Απριλίου 2022.
  10. Πηγή: «Le Monde», 19 Απριλίου 2022. Βλ. επίσης: Alexandre Joly και Justine Mossé, «Importations de gaz naturel: tous les crus ne se valent pas», www.carbone4.com, Οκτώβριος 2021.)
  11. Henry Farrell και Abraham L. Newman, «Weaponized interdependence: How global economic networks shape state coercion», «International Security», MIT Press, τόμος 44, τ. 1, Κέμπριτζ, Μασσαχουσέτη, 2019.
  12. Βλ. Michael Klare, «Η Ουάσινγκτον κυρίαρχος του παιχνιδιού της ενέργειας», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», 19 Ιουνίου 2022, monde-diplomatique.gr.
  13. Πηγές αυτής της παραγράφου: «The Wall Street Journal», 29 Απριλίου 2022, και «WashingtonPost», 11 Μαΐου 2022.
  14. Vladimir Putin, «Meeting on current situation in oil and gas sector», 14 Απριλίου 2022, http://en.kremlin.ru.
  15. Βλ. Vladimir Kutcherov, Maria Morgunova, Valery Bessel και Alexey Lopatin, «Russian natural gas exports: An analysis of challenges and opportunities», «Energy Strategy Reviews», τ. 30, Ιούλιος 2020.
  16. Βλ. Munkhnaran Bayarlkhagva, «A new Russian gas pipeline is a bad idea for Mongolia», The Diplomat, 1η Μαΐου 2022, https://thediplomat.com.
  17. «Financial Times», Λονδίνο, 4 Μαΐου 2022.
  18. John Kemp, «China’s five-year plan focuses on energy security», Reuters, 19 Μαρτίου 2021.
  19. Βλ. «The New York Times», διεθνής έκδοση, 5 Μαΐου 2022, και «The Washington Post»,11 Μαΐου 2022.
  20. Emily Schmall και Stanley Reed, «India finds Russian oil an irresistible deal, no matter the diplomatic pressure», «The New York Times», 4 Μαΐου 2022.
  21. Βλ. Will Wade και Stephen Stapczynski, «Russia’s war is turbocharging the world’s addiction to coal», Bloomberg, 25 Απριλίου 2022.
  22. Kevin Crowley και Laura Hurst, «Big oil spends on investors, not output, prolonging crude crunch», Bloomberg, 7 Μαΐου 2022.

https://www.militaire.gr/kataktites-exapatimenoi-kai-epitideioi-sto-energeiako-paichnidi-le-monde-diplomatique/

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΔΥΣΗ.- ΚΑΛΟ ΤΗΣ ΔΡΟΜΟ.- Μία απάντηση στο πρόσφατο άρθρο της Yeni Safak.

15

Της Μαρίας Ν. Παπαδοπούλου

Μία απάντηση στο πρόσφατο άρθρο της Yeni Safak, που αναδημοσίευσαν την περασμένη εβδομάδα οι Ανιχνεύσεις, με την επισήμανση πως λεπτομερείς κι αδιαμφισβήτητες τεκμηριώσεις αυτής της απάντησης θα ακολουθήσουν σε ένα επόμενο μου άρθρο…

Προς το παρόν αυτό το άρθρο παραμένει καθαρά στην σφαίρα της έκφρασης άποψης.

  1. H στροφή της Τουρκίας προς την Κίνα έχει αρχίσει από το 2012.

10 Απριλίου 2012: Ο τότε Τούρκος Πρωθυπουργός και νυν Πρόεδρος της Τουρκίας Taγίπ Ερντογάν δίνει τα χέρια με τον τέως Πρόεδρο της Κίνας Χου Τζιντάο πριν από τις συνομιλίες τους στην Μεγάλη Αίθουσα του Λαού στο πρώτο επίσημο ταξίδι Τούρκου αξιωματούχου στην Κίνα ύστερα από 27 χρόνια.

Κατά την άποψή μου η στροφή αυτή, θα ολοκληρωθεί όταν ακούσουμε ότι η Τουρκία αγόρασε σημαντικό στρατιωτικό εξοπλισμό από την Κίνα, γιατί κατά τα λοιπά μέχρι τώρα έχουν διασυνδεθεί σχεδόν πλήρως οι  οικονομίες τους.

Ήδη οι βαλλιστικοί πύραυλοι Bora που από το 2019 χρησιμοποιεί η Τουρκία εναντίον του ΡΚΚ αποτελούν προϊόν συνεργασίας της με την Κίνα…

Στην Τουρκική πολιτικο-στρατιωτική ελίτ, έχει εδώ και πολύ καιρό εδραιωθεί η πεποίθηση ότι το μέλλον ανήκει στην Κίνα. Προβλέπουν πως  η Κίνα θα αναδειχθεί παγκοσμίως και θα επικρατήσει ως η αδιαφιλονίκητη, κυρίαρχη υπερδύναμη του 21ου αιώνα κι αυτό τους ωθεί ώστε να διακατέχονται από μια μανιώδη εμμονή δελεασμού της ώστε να συνδεθούν , με κάθε κόστος, μαζί της, εκλαμβάνοντας τους εαυτούς τους σε ρόλο μελλοντικού «Ανθυπασπιστή» της Κίνας στην ευρύτερη περιοχή.

Το εάν αιθεροβατούν το μέλλον είναι μπροστά για να το αποδείξει …

Έκτοτε όμως, η Τουρκία προσπαθεί να γίνει το τσιράκι της Κίνας στην περιοχή της Αν.Μεσογείου κι ο κολαούζος της και βασικός της στόχος έχει καταλήξει η εξυπηρέτηση των Κινεζικών συμφερόντων..

Ο αναθεωρητισμός κι οι κινήσεις της Τουρκίας σε Αιγαίο κι Ανατολική Μεσόγειο είναι πιστή αντιγραφή των μεθόδων που ακολουθεί η Κίνα στις νότιες θάλασσες της και στον Ινδο-Ειρηνικό..

(*Εδώ που τα λέμε, πότε δεν αντέγραψαν οι Τούρκοι? )

Οι όψιμες αξιώσεις της Τουρκίας στο μισό Αιγαίο και στην Αν.Μεσόγειο, σκοπό τους έχουν να προσφέρει τις περιοχές αυτές και τις θαλάσσιες διαδρομές τους  για επιδόρπιο στην Κίνα ώστε χρησιμοποιώντας τες ως διαπραγματευτικό ατού να εδραιώσει στέρεα και μόνιμα μια μελλοντική επίσημη συμμαχία και την συνεργασία της με την Κίνα.

H ΨΕΥΔΟ- Γαλάζια Πατρίδα των Τούρκων ακολουθεί τα πρότυπα  των Κινέζων
  1. Η Τουρκία, θεωρεί ότι τώρα με τον Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο, που διέλυσε το OBOR της Κίνας στο τμήμα του της Ανατολικής του πύλης προς την Ευρώπη, πως το κασέ της ανεβαίνει ως προς την θέση της στο γεωοικονομικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής κι ότι μπορεί πλέον να γίνει αυτή ο Βεζίρης στην θέση του Βεζίρη, μετατρέποντας το Αιγαίο σε συνέχεια του Middle Corridor, που θα εξυπηρετεί την Κίνα.
Με κόκκινο τα σχέδια εξέλιξης του Middle Corridor, μετά το τμήμα του Μπακού-Τυφλίδα-Καρς

(* Παρεμπιπτόντως ο Middle Corridor, περνά μέσα από το Καρς.  Χωρίς το Καρς, ο  Middle Corridor  μετατρέπεται σε άλλη μια φαντασίωση για την Τουρκία….)

  1. Από την οπτική της Κίνας, η Τουρκία αποτελεί για αυτήν το μέσο ώστε να εξαρτήσει ολοκληρωτικά και να καθυποτάξει την Ρωσία στο άρμα της, αλλά και για να αποκτήσει πλήρως τον έλεγχο στην Κεντρική Ασία κι ευρύτερα στην Ευρασία,  αποδυναμώνοντας την Ρωσική επιρροή στις  γεωγραφικές περιοχές αυτές.

Η Τουρκία, με  τις παντουρανικές της ονειρώξεις,  της είναι χρήσιμη γιατί βρίσκεται στο μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας κι η ιστορική , διαχρονική αντιπαλότητα των δύο χωρών μεταξύ τους προσφέρεται για εκ νέου εργαλειοποίηση…

Για να επιτύχει τον παραπάνω σκοπό της, απαιτείται προηγουμένως η Κίνα να έχει εξαρτήσει την ίδια την Τουρκία από αυτήν.

Ήδη τα καλύτερα φιλέτα της Τουρκίας και πολλές από τις κρατικές της υποδομές έχουν αγοραστεί από την Κίνα και περνούν σταδιακά υπό την δική της διαχείριση.

Τα “γλυψίματα” του Ερντογάν στον Πούτιν αιτία τους έχουν το γεγονός ότι  η Ρωσία  αρνήθηκε την  ένταξη της Τουρκίας  ως πλήρες μέλος στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO).

Στα 2013-2014 οι Κινέζοι διαμήνυσαν στους Τούρκους ότι θα ήταν χαρά τους να τους υποδεχθούν ως μόνιμο μέλους  του SCO αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να πάρουν πρώτα την έγκριση της Ρωσίας..

Το μήνυμα αυτό πέρασε στους Τούρκους ακριβώς την εποχή που στους κόλπους της ηγεσίας τους επικρατούσε απόλυτη απογοήτευση για την άρνηση της ΕΕ να εντάξει την Τουρκία στην Ενωση.

Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης.

Στην αρχή, πιστεύω πως οι Τούρκοι για εκφοβισμό της Ρωσίας κι ως απάντηση στην άρνηση των Ρώσων για ένταξης της Τουρκίας με την ιδιότητα της ως πλήρους μέλους στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης,  εξώθησαν τα πράγματα στα άκρα καταρρίπτοντας ενσυνείδητα για το σκοπό αυτό στα τέλη Νοεμβρίου του 2015 το ρωσικό μαχητικό, ως μία εκβιαστικού τύπου υπενθύμιση προς την Ρωσία ότι  έχει ανάγκη την Τουρκία, χρησιμοποιεί τον εναέριο χώρο της , αλλά και τα Στενά και τις θαλάσσιες οδούς της.

Όταν όμως στην συνέχεια αντιλήφθηκαν οι Τούρκοι  ότι τα νταϊλίκια κι ο τακτικισμός τους αυτός δεν έπιασε τόπο και δεν οδήγησε στα προσδοκόμενα αποτελέσματα, τότε έκαναν την κωλοτούμπα και ξεκίνησαν τα γνωστά “γλυψίματα” στον Πούτιν και τις ντεμέκ συνεργασίες της χώρας τους με την Ρωσία, παρά τις μέχρι σήμερα εντονότατες κι εμπράκτως εκδηλούμενες αντιδράσεις των δυτικών «συμμάχων» τους.

Στην πραγματικότητα όμως τα συμφέροντα των δύο αυτών χωρών δεν συμπίπτουν και στις πλείστες των περιπτώσεων είναι ανταγωνιστικά.

Η Ρωσία από την πλευρά της απλώς τους εκμεταλλεύεται, γνωρίζοντας τους πραγματικούς σκοπούς των Τούρκων.

Έχε τον φίλο σου κοντά και τον εχθρό σου κοντύτερα, λέει ένα ρητό. Αυτό εφαρμόζει με τους Τούρκους η Ρωσία.

Κι ένα άλλο ρητό, μπορεί να λέει για την Ρωσία, κέρδισε όσο πιο πολλά μπορείς από αυτόν…

Κι αυτό το κάνει η Ρωσία.

Η εικόνα χρονόμετρου στη ρωσική κρατική τηλεόραση δείχνει τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν να περιμένει τη συνάντησή του με τον Ρώσο Πρόεδρο Πούτιν στις 5 Μαρτίου 2020

Όλα είναι πιθανά, αλλά προσωπικά θα μου κάνει μεγάλη εντύπωση εάν ποτέ η Ρωσία δώσει το Ok για την είσοδο της Τουρκίας ως πλήρες μέλος στον SCO.

  1. Είναι τραγελαφικό μεν εάν συγκρίνεις τα πραγματικά μεγέθη των οικονομιών των κρατών και του πληθυσμού τους αντίστοιχα, αλλά στα πλαίσια δε, της στροφής της χώρας τους που επιχειρούν οι Τούρκοι ιθύνοντες προς την Κίνα, μέσα στην σκοτοδίνη της αλαζονείας τους, συγκρίνουν τους εαυτούς τους μόνον με τις ΗΠΑ και γαλουχούν τον λαό τους να αντιμετωπίζει την Δυτική Συμμαχία, με πρώτες τη τάξει τις ΗΠΑ, ως τον βασικό τους εχθρό και συστημικό αντίπαλο τους.

Ποιος άλλος, εκτός από την Ελλάδα, θα μπορούσε να είναι για τους Τούρκους ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ και της Δυτικής Συμμαχίας στην περιοχή?

Ύστερα από 27 χρόνια επίσκεψη Τούρκου αξιωματούχου στην Κίνα και μετά την 1η επίσκεψη του στις 10 Απριλίου 2012, ο Ερντογάν επισκέφτηκε ξανά επισήμως την Κίνα για 2η φορά μεταξύ 28-30 Ιουλίου 2015, για 3η φορά στις 2 Σεπτεμβρίου 2016 , για 4η φορά μεταξύ 14-15 Μαϊου 2017 και για 5η φορά μεταξύ 29 Ιουνίου-1 Ιουλίου 2019 . Όλες ήταν επίσημες κρατικές επισκέψεις και πραγματοποιήθηκαν στο Πεκίνο εκτός από την 3η φορά που επισκέφτηκε την Κινεζική Επαρχία Hangzhou. Την συνέχιση των επίσημων επισκέψεων του στην Κίνα ανέκοψε η Convid-19.

Το άρθρο της Yeni Safak αποτελεί επιβεβαίωση της σταθερής απομάκρυνσης της Τουρκίας από την Δύση.

Γι’αυτόν ακριβώς τον λόγο τα κρατικοελεγχόμενα τουρκικά μέσα προσπαθούν να υποβάλλουν στο κοινό τους την ιδέα ότι η Ελλάδα, μια κατά τα άλλα «σύμμαχος νατοϊκή χώρα», θα διεξάγει εναντίον της Τουρκίας έναν proxy war για λογαριασμό των ΗΠΑ, δηλαδή μίας επίσης κατά τα άλλα «νατοϊκής συμμάχου χώρας» .

Εκείνο που  συστηματικά αποφεύγουν την ίδια ώρα να εξηγήσουν στο ακροατήριο τους  τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης είναι πως η Τουρκία – όταν  κι αν θα γίνει ένας τέτοιος πόλεμος – θα διεξάγει κι αυτή έναν proxy war για λογαριασμό της Κίνας εναντίον της Ελλάδας.

Κατ’επέκτασιν κι εναντίον  των νυν φερόμενων ως  Δυτικών συμμάχων της.

Αυτήν την εκδοχή τα τουρκικά μέσα την αποσιωπούν και την περνούν υποδόρια υποβάλλοντας την συστηματικά στον Τούρκο αναγνώστη τους, δημιουργώντας του ταυτόχρονα ένα φιλικό κλίμα συμπάθειας υπέρ της Κίνας στην οποία επιδιώκουν να τον στρέψουν και συνάμα μια απέχθεια εναντίον όλων των χθεσινών «φίλων»…

Κοινώς , μιλάμε για τις γνωστές Τουρκικές φιλίες του ποδαριού….

Εάν ποτέ η Τουρκία επιτεθεί στην Ελλάδα, θα είναι γιατί θα έχει λάβει πράσινο φως από την Κίνα κι από κανέναν άλλο.

Προς το παρόν δεν το έχει λάβει κι επιδίδεται σε λεονταρισμούς.

Ούτε κι οι Κινέζοι, άλλωστε έχουν πειστεί για την αξιοπιστία της Τουρκίας ως υποψήφιας συμμάχου και δεν την εμπιστεύονται, αλλά απλώς την χρησιμοποιούν. Έχουν βάσιμους λόγους να είναι επιφυλακτικοί μαζί της , αλλά θα ξεφύγουμε από το θέμα εάν αυτοί αναλυθούν εδώ…

  1. Στις ΗΠΑ , από την άλλη, εδώ και πολύ καιρό θεωρούν την Τουρκία αναξιόπιστη κι έχω την εντύπωση πως την αντιμετωπίζουν πλέον ως τον «Ιούδα» στο ΝΑΤΟ .

Συγχρόνως στις ΗΠΑ έχουν αντιληφθεί ποιες ακριβώς είναι οι βλέψεις  κι οι προθέσεις των Τούρκων.  Δεν χρειάστηκε η δυστροπία και τα ανταλλάγματα που ζητά η Τουρκία για την ένταξη των Σουηδίας – Φιλανδίας στο ΝΑΤΟ , για να αντιληφθούν οι ΗΠΑ τον πραγματικό ρόλο της Τουρκίας. Πιστεύω ότι η συγκεκριμένη στάση των Τούρκων, τους ήταν ήδη γνωστή κι αναμενόμενη…

Η βάση στην Αλεξανδρούπολη σηματοδότησε και την δική τους στροφή.

Εδώ οι ΗΠΑ χτίζουν τα ανατολικά σύνορα της Δυτικής Συμμαχίας για την ανάσχεση της  μελλοντικής προέλασης της Κίνας.

Η Τουρκία είναι έξω από τα σύνορα αυτά.

Τουλάχιστον ολόκληρη, όπως βρίσκεται στην σημερινή της μορφή κι εδαφική της έκταση.

Όπως επίσης και το σύνολο του υπάρχοντος πολιτικού της προσωπικού το οποίο συλλήβδην ομονοεί σύσσωμο ως προς την χαρασσόμενη Τουρκική Εξωτερική Πολιτική, η οποία είναι σταθερά διαταρακτική κι αντίθετη προς τα ευρύτερα αμερικανικά , αλλά κι εν γένει δυτικά και συμμαχικά  συμφέροντα και τους σχεδιασμούς τους.

7 Φεβρουαρίου 2019, ο τότε Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κος  Μάικ Πομπέο αναρτά χάρτη της διχοτομημένης Τουρκίας.

Η άποψη μου είναι ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να κρατούν, προς ώραν,  την Τουρκία ως ένα είδος “αιχμαλώτου πολέμου” μέχρι να αποφασίσουν τι θα κάνουν μαζί της και το ίδιο κάνει κι η Τουρκία με την Δυτική Συμμαχία, προσπαθώντας να την εκμεταλλευτεί, να παζαρέψει και να αποσπάσει από αυτήν όσα περισσότερα μπορεί, πριν απομακρυνθεί πλήρως από αυτήν…

Ωστόσο ο χειρισμός αυτός της Τουρκίας απέναντι στην Δυτική Συμμαχία, ενόσω αποστασιοποιείται από αυτήν, μέρα με την μέρα εξασθενεί, με τον ίδιο ρυθμό που εξασθενεί κι η οικονομία της και δεν αποδίδει για την Τουρκία τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα…

Σήμερα στην Τουρκία ο μισθός κι η αγοραστική δύναμη του Τούρκου πολίτη είναι σημαντικά υποδεέστερος από αυτόν ενός Κινέζου πολίτη κι η Τουρκία μεταβάλλεται σε μεταπρατικό κέντρο και κράτος πελάτη της Κίνας…

Τώρα που με τον Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο μπήκαν, τρόπον τινά, τα δύο πόδια της Γερμανίας σε ένα παπούτσι και μεταστρέφει στην εξωτερική της πολιτική, η Τουρκία φαίνεται να χάνει έναν πολύτιμο σύμμαχο, με τον οποίο μέχρι πρόσφατα πορεύονταν χέρι-χέρι στον δρόμο προς την Κίνα.

Το άρθρο της Yeni Safak δείχνει πως η Τουρκία δεν πτοείται και συνεχίζει μόνη της….

Καλό της δρόμο !!!

Ο όρος για εμένα είναι ολίγον τι αδόκιμος, αλλά η αλήθεια είναι πως η Τουρκία ποτέ της δεν βρέθηκε στην “σωστή πλευρά της ιστορίας”.

Ούτε και τώρα προσανατολίζεται σωστά στις εκτιμήσεις της σχετικά με τα μελλοντικώς τεκταινόμενα.

Μια του κλέφτη, δυό του κλέφτη, τρείς και την κακή του μέρα, που λέει κι ο θυμόσοφος λαός.

Μπορεί δύο παγκόσμιοι πόλεμοι να μην την κατέστρεψαν , αλλά αυτή την φορά δεν την βλέπω να βγαίνει αλώβητη κι ακέραια την Τουρκία..

  1. Τα νοητικά και χρονικά άλματα στα 1071 και στο Μάτζικερτ κι οι φιέστες, για να τονωθεί το τουρκικό ηθικό, στην πραγματικότητα δεν ωφελούν τους Τούρκους καθώς κρύβουν πίσω τους κίβδηλες σημειολογικές μυθοπλασίες, άνευ ουσίας, ιστορικής συνέχειας και περιεχομένου.

Ούτε ο Ερντογάν έχει τα φόντα ενός Αρπ Ασλάν, ούτε κι εμείς διοικούμαστε από έναν δανδή  όπως υπήρξε στα χρόνια του ο Ρωμανός Δ’ Διογένης, που δίχως άλλα προσόντα, ανελίχθηκε στον Βυζαντινό αυτοκρατορικό θρόνο. με κριτήριο αποκλειστικά και μόνον τον γάμο που πέτυχε θαμπώνοντας την, με την χήρα αυτοκράτειρα, κι ο οποίος, χωρίς να αποτελεί καμία στρατιωτική ιδιοφυΐα για την εποχή του , ωθήθηκε σε αντίστοιχης επιπολαιότητα αστοχίες οι οποίες τον οδήγησαν να αθετήσει πρώτα  τον λόγο του στον Αρπ Ασλάν ότι δεν θα του επιτεθεί και κατόπιν σε τραγικές αποφάσεις να τον αντιμετωπίσει στο Μάτζικερτ,  αποψιλωμένος από τις  ένοπλες του δυνάμεις, τις μισές από τις οποίες (περίπου 20.000 άνδρες), μοιραίος ων, είχε φροντίσει ήδη νωρίτερα να στείλει  με τον στρατηγό του Ιωσήφ Ταρχανειώτη μακριά από το πεδίο της μάχης…

Τέτοια απερίγραπτης ανοησίας λάθη σαν αυτά του Ρωμανού Δ’ Διογένη, γίνονται μόνον μία φορά στην ιστορία και το άρθρο αυτό, για χάρη της ειρήνης, οφείλει να διαμηνύσει τους Τούρκους, πως μπορεί δικαίως να τα γιορτάζουν γιατί συμβαίνουν μία φορά κάθε 3.000 χρόνια αλλά δεν είναι καλό να επενδύει κανείς  και να στηρίζεται σε αυτά  και σε μια τυχόν επανάληψη τους ώστε να ονειρεύεται  μελλοντικές του  νίκες εναντίον των Ελλήνων.

Ο δε Μωάμεθ ο Πορθητής που άλωσε την Πόλη στα 1453, για τον οποίο επαίρονται οι σύγχρονοι Τούρκοι, ήταν Σελτζούκος , με Ελληνίδα, μάλιστα, μητέρα και καταγόταν από πατέρα, από την γενιά του Οσμάν του Καγί, που θεωρείται ο ιδρυτής και ηγέτης της φυλής των Σελτζούκων.

Οι Σελτζούκοι σήμερα είναι κυριολεκτικά είδος προς εξαφάνιση και δεν τρέχει ίχνος από το αίμα τους στις φλέβες ούτε του Ερντογάν, ούτε κάποιου εκ των σύγχρονων Τούρκων πολιτικών, για να μπορούν να συγκρίνουν τον εαυτό τους μαζί τους ή με τον Μωάμεθ τον Πορθητή ή ακόμα και μετον Αρπ Ασλάν κι αντίστοιχα να επικαλούνται και να οικειοποιούνται τις νίκες τους, μετατρέποντάς τες σε νίκες δήθεν των δικών τους προγόνων.

Στην πραγματικότητα σήμερα οι όσοι εναπομείναντες πια  Σελτζούκοι αποτελούν λιγότερο από το 5% του συνολικού σύγχρονου Τουρκικού πληθυσμού κι εντοπίζονται ως επι τω πλείστον στο ανατολικό τμήμα της. Τουρκίας. Κανείς δε Σελτζούκος Οσμανλής και διάδοχος του Σουλτανικού τέως Οθωμανικού θρόνου, δεν διέμεινε ποτέ  στην Τουρκία. Ακόμα και του τελευταίου απομείναντος Οσμανλή, διάδοχου του Σουλτανικού θρόνου, του είχε απαγορευτεί  δια ροπάλου έστω και μια απλή επίσκεψη του στην Τουρκία.

Οι σύγχρονοι Τούρκοι, αποτελούν το συνονθύλευμα  54 πρώην σκλαβωμένων λαών στην Οθωμανική αυτοκρατορία, που  κατά την διάλυσή της ξώμειναν ξέμπαρκοι και για να εξυπηρετηθούν οι περιστάσεις στοιβάχτηκαν όπως,όπως στα 1923 από τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής κι αποθηκεύτηκαν μέσα στα εδαφικά όρια της σύγχρονης Τουρκίας, με μοναδικό κριτήριο τον εξισλαμισμό τους. Στα 1924 δε, φρόντισαν να εξορίσουν  τον τελευταίο  Σελτζούκο Οσμανλή διάδοχο του Σουλτανικού θρόνου κι απόγονο του Μωάμεθ του Πορθητή κι αυτός , στις 18 Ιανουαρίου του 2021, πέθανε στα 90 του χρόνια άτεκνος στην Δαμασκό όπου έζησε εξόριστος όλη την ζωή του.

Eίναι αξιολύπητο να γλύφεις εκεί που έφτυσες, προσπαθώντας να οικειοποιηθείς τα μεγαλεία και τις νίκες όσων απαρνήθηκες, εξόρισες και τίποτα αντικειμενικά δεν σε συνδέει ή σε συνέδεε ποτέ πραγματικά μαζί τους…

Η Daily Sabah ανακοινώνει τον θάνατο του τελευταίου απόγονου του Μωάμεθ του Πορθητή και διεκδικητή του θρόνου του Σουλτάνου στην πρώην Οθωμανική Αυτοκρατορία, που πέθανε εξόριστος στην Συρία όπου γεννήθηκε κι έζησε όλη του την ζωή.

Γενικά οι παραχαράξεις της ιστορίας και τα παραμύθια της Χαλιμάς , μόνον ψεύτικες εθνικές συνειδήσεις δομούν κι όποιος νομίζει ότι μπορεί να στηριχθεί σε αυτές, πολύ σύντομα θα βρεθεί αιωρούμενος, κοιτάζοντας από κάτω του να χάσκει το κενό.

Το σύγχρονο Τουρκικό κράτος γεννήθηκε πρωτοτύπως κι εκ του μηδενός. Κανείς δεν μπορεί να το θεωρήσει ως συνεχιστή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μήτε καν στην Συνθήκη της ίδρυσης κι οριοθέτησης των συνόρων της, δηλαδή στην Συνθήκη της Λωζάνης που υπογράφηκε την 24.7.1923 αναφέρεται πουθενά πως η σύγχρονη Τουρκία διατηρεί την ιδιότητα του κληρονόμου των δικαιωμάτων κι υποχρεώσεων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Κάτι τέτοιο δεν υπονοείται στοιχειωδώς μέσα στο κείμενο της Συνθήκης.

Και πως θα μπορούσε άλλωστε?

Το Οθωμανικό κράτος και σύστημα το χτύπησαν ανηλεώς και νεότουρκοι και κεμαλικοί.

Η σύγχρονη Τουρκία διαφέρει, ύστερα κι από τις ανταλλαγές των πληθυσμών, τόσο στην εθνοτική, όσο και στην θρησκευτική πληθυσμιακή της σύνθεση από την αντίστοιχη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Ακόμα και στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης της διαφέρει από αυτό που υπήρχε επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Σε αυτό βέβαια βοήθησαν κι οι εθνοκαθάρσεις, αλλά και το γεγονός ότι οι αποζημιώσεις που οφείλει να καταβάλλει η Τουρκία στους πρώην ιδιοκτήτες γης επι Οθωμανικής αυτοκρατορίας, παραμένουν μέχρι σήμερα ανεξόφλητες από αυτήν.

Κοινώς μιλάμε για ένα κράτος  επίσημο μπαταξή, που δεν αποζημίωσε καν για τα εδάφη που του παραχωρήθηκαν και κατοικεί !

Ούτε κι η εδαφική της έκταση ή το πολιτικό σύστημα της Τουρκίας συμπίπτουν με αυτό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ή αποτελούν μετεξέλιξη του. Οι Κεμαλικοί φρόντισαν να διαρρήξουν κάθε συναφή δεσμό τους με το Οθωμανικό κρατικό σύστημα και τις δομές του. Ύστερα δε κι από την γλωσσική μεταρρύθμιση που ξεκίνησε στα  1929 κι εφάρμοσε πλήρως ως τα 1932 ο Κεμάλ, ούτε η γλώσσα, μήτε κι η γραφή των σύγχρονων Τούρκων συμπίπτουν με την επίσημη αραβοπερσική  γλώσσα και γραφή που μιλούσαν κι έγραφαν επι Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην δε Οθωμανική Αυτοκρατορία η δεύτερη επίσημη γλώσσα της ήταν τα Ελληνικά..

Γενικώς όταν  αναφερόμαστε σε Τουρκία, μιλάμε για ένα κράτος που στα 1923 συγκροτήθηκε και δομήθηκε εκ θεμελίων.

Οι σύγχρονοι Τούρκοι έχουν από της ιδρύσεως της σύγχρονης Τουρκίας ως κρατικής οντότητας αποποιηθεί κάθε δικαίωμα τους στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και δεν μπορούν να την επικαλούνται Στερούνται ιστορικής συνέχειας που να τους συνδέει είτε με την Οθωμανική , είτε με την Βυζαντινή ιστορία, πέραν από το γεγονός ότι τους παραχωρήθηκαν κάποια από τα εδάφη που κατείχαν οι άλλοτε αυτοκρατορίες, εντός των οποίων φυλάσσονταν τμήματα των αρχείων κι ιστορικών τους μνημείων και κειμήλιων καθώς  κι ότι οι περισσότεροι από τους προγόνους τους ανήκαν στους υποτελείς πληθυσμούς είτε τις μίας , είτε και των δύο αυτών αυτοκρατοριών, χωρίς να έχουν να επιδείξουν κάποια ιδιαίτερα οφίτσια ή στοιχειώδεις εξουσίες κατά την διάρκεια του βίου τους  εντός αυτών.

Σκληρή η πραγματικότητα που έχουν να αντιμετωπίσουν οι σύγχρονοι Τούρκοι, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητά τους !

Πρωτόκολλα και Διεθνείς Συνθήκες που υπογράφηκαν ανάμεσα στην Ελλάδα και την Οθωμανική αυτοκρατορία κι όρισαν τα μεταξύ τους σύνορα, πλην Δωδεκανήσων, οι οποίες προϋπήρχαν εννέα (9) συναπτά χρόνια πριν την δημιουργία του σύγχρονου Τουρκικού κράτους το 1923, όπως η Συνδιάσκεψη του Λονδίνου  την 13η Φεβρουαρίου 1914, η Συνθήκη του Λονδίνου την 17η (με το παλαιό ημερολόγιο) και 30η (με το νέο) του Μαϊου του 1913 κι η Συνθήκη των Αθηνών την 1η (με το παλαιό ημερολόγιο) και την 14η (με το νέο) του Νοεμβρίου 1913 , δημιούργησαν παγιωμένες πλέον καταστάσεις κυριαρχίας για την Ελλάδα, που δεν αναιρούνται και δεν χωρούν την οποιαδήποτε παρεμβολή εκ μέρους της Τουρκίας με την ιδιότητα της ως δήθεν διάδοχου κράτους της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στο οποίο θα δίνονταν η οποιαδήποτε δυνατότητα να αντλεί τα όποια  δικαιώματα από αυτές. Ενώ συγχρόνως βάσει του άρθρου 12 της Συνθήκης της Λωζάνης που υπογράφηκε στις 24.7.1923 και  συγκρότησε την Τουρκία για πρώτη φορά ως κράτος, ορίζοντας τα σύνορά της, τυγχάνουν συνομολογημένα κι από την ίδια την Τουρκία δεσμευτικές  όλες οι προυφιστάμενες  Διεθνείς Συνθήκες και Συμφωνίες, μεταξύ ανεξάρτητων προς αυτήν κρατικών οντοτήτων, όπως η Ελλάδα και η Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι οποίες απλώς γεννούν μόνον δεσμεύσεις για την ίδια την Τουρκία κι υποχρεώσεις της για σεβασμό της ξένης προς αυτήν Ελληνικής κυριαρχίας, που προϋφίστατο της δικής της ιδρύσεως ως κράτους. .

Επιπλέον, Διεθνείς Συνθήκες οι οποίες υπογράφηκαν ανάμεσα στην Τουρκία και στην τότε κάτοχο των Δωδεκανήσων, Ιταλία όπως αυτή της Αγκύρας την 4.1.1932 και συνομολογήσεις της Τουρκίας για την ιδιοκτησία της Ιταλίας επί των Ιμίων που περιέχονται με το Πρακτικό  του Δεκεμβρίου 1932 που ακολούθησε της Συνθήκης αυτής και προβλέπονταν στο λεκτικό της ότι ,παρά την μεταγενέστερη υπογραφή του, θα  αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της αυτής (Άγκυρα 1932) , όρισαν λεπτομερώς τα μεταξύ Τουρκίας και τότε Ιταλίας, σύνορα στην περιφέρεια των Δωδεκανήσων, αναφέροντας μάλιστα στα κείμενα τος τα συγκεκριμένα όρια της κυριαρχίας κάθε ενός κράτους, με τα Ελληνικά τους ονόματα, λεπτομερώς νησί προς νησί, βραχονησίδα προς βραχονησίδα και βράχο προς βράχο. Στην δε Συνθήκη αυτή της Αγκυρας του 1932 και στο Πρακτικό του Δεκεμβρίου 1932 που την ρητά δηλώνεται ότι την συνοδεύει, υπεισήλθε αυτοδικαίως η Ελλάδα στην θέση της Ιταλίας και στα απορρέοντα από αυτήν οριζόμενα δικαιώματα απόλυτης κυριαρχίας  της, βάσει του άρθρου 14 της Συνθήκης των Παρισίων που υπεγράφη το έτος 1947 βάσει του οποίου η Ιταλία εκχώρησε στην Ελλάδα την πλήρη κυριαρχία στα Δωδεκάνησα όπως και στις παρακείμενες προς αυτά βραχονησίδες, που της ανήκαν προ του 1947, συνομολογημένα κι από την Τουρκία ήδη με την Συνθήκη της Αγκυρας του 1932 για την οποία έγινε λόγος παραπάνω.

Το δε άρθρα 34 ως και 36 της Συνθήκης του Βιέννης του 1969, που ρυθμίζει το δίκαιο των Διεθνών Συνθηκών, ξεκάθαρα ορίζουν πως δικαιώματα από μια Διεθνή Συνθήκη μεταξύ δύο κρατών , δημιουργούνται για ένα τρίτο κράτος που δεν συμμετείχε στην υπογραφή της Συνθήκης , μόνον όταν τα δύο κράτη που την υπογράφουν όρισαν με ειδική διάταξη, μέσα στο κείμενο της Διεθνούς Συνθήκης που υπέγραψαν, την πρόθεσή τους να εκχωρήσουν συγκεκριμένο δικαίωμα προς άλλο τρίτο κράτος που δεν την υπογράφει. Εν προκειμένω στην Συνθήκη των Παρισίων του 1947 με την οποία η Ιταλία εκχώρησε εν πλήρει κυριαρχία τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα και τις πέριξ αυτών βραχονησίδες, με την πρόβλεψη της αποστρατιωτικοποίησης τους, δεν γίνεται ούτε από  την Ελλάδα , ούτε όμως και από την Ιταλία καμία πρόβλεψη ή αναφορά ότι εκχωρούν το οποιοδήποτε δικαίωμα στην Τουρκία να αντλήσει νόμιμες αξιώσεις αποστρατιωτικοποίησης των Δωδεκανήσων και των πέριξ αυτών βραχονησίδων, από την μεταξύ τους ειδικότερη συμφωνία αυτή ως προς την οποία η Τουρκία παραμένει εντελώς ξένη κι ανίσχυρη να παρεμβληθεί με οποιεσδήποτε νόμιμες αξιώσεις της που απορρέουν από αυτήν, βάσει του δικαίου που διέπει τις Διεθνείς Συνθήκες, όπως αυτό ορίζεται από την Συνθήκη της Βιέννης του 1969.

Επιπλέον, ήδη από τις πρώτες προτάσεις του προοίμιου της στην Σύμβαση του Μοντρέ που υπεγράφη το  1936 ορίζεται ότι αποφασίζεται αδιάκριτα, δηλαδή χωρίς εξαίρεση Τουρκικών ή Ελληνικών νησιών η αντικατάσταση του Παραρτήματος της Συνθήκης της Λωζάνης 1923 που συνδέεται βάσει του άρθρου 23 αυτής με το καθεστώς ουδέτερων ζωνών κι αποστρατιωτικοποίησης των νησιών Σαμοθράκης, Λήμνου, Ίμβρου, Τένεδου και Λαγουσών νήσων (Μαυρυαί).  που βρίσκονται πλησίον των Στενών. Πρώτη η Τουρκία στρατιωτικοποίησε τις Ελληνικές ως τότε νήσους Ιμβρο και Τένεδο που πέρασαν με την Συνθήκη της Λωζάνης υπό την κυριαρχία της και δεν τήρησε τις υποχρεώσεις της απέναντι στους Ελληνικούς πληθυσμούς που κατοικούσαν στα νησιά αυτά.

Επομένως δεν υπάρχουν αμφισβητούμενα ύδατα ή αμφισβητούμενης κυριαρχίας νησιά , βραχονησίδες , βράχοι και γενικότερα θαλάσσιες περιοχές στο Αιγαίο, μήτε κι η οποιαδήποτε  δυνατότητα της Τουρκίας που αφενός από το 1995 κι εφεξής απειλεί παράνομα την Ελλάδα με casus belli εάν επεκτείνει, όπως έχει το νόμιμο δικαίωμα την κυριαρχία της από τα 6 μίλια στα 12 ναυτικά μίλια από τις ακτές της, αφετέρου παρατάσσει απέναντι από τα Ελληνικά νησιά την Τουρκική Στρατιά του Αιγαίου, να απαιτήσει νόμιμα αποστρατιωτικοποίηση των Ελληνικών νησιών, από μια Ελλάδα που ασκεί το νόμιμο δικαίωμα της στην νόμιμη άμυνα της κυριαρχίας της από κάθε δηλωμένο επιβουλέα, βάσει του άρθρου 51 του Καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ.

Η θαλάσσια κυριαρχία της Τουρκίας στο Αιγαίο βάσει του άρθρου 6 της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923 , περιορίζεται στα 3 μίλια από τις ακτές της κι αυτά όχι ναυτικά.  Αυτό που σήμερα ονομάζουμε κι εννοούμε ως  ναυτικό μίλι ορίστηκε για πρώτη φορά το 1954.

Διεθνείς Συνθήκες (πολυμερείς ή μη), αόριστης διάρκειας,που δεν ορίζουν δηλαδή χρόνο λήξης τους, όπως όλες όσες υπογράφηκαν από το 1923, που συγκροτήθηκε η Τουρκία πρωτογενώς ως κράτος και μέχρι σήμερα, παραμένουν απόλυτα ισχυρές ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία και πρέπει να τηρούνται, ενώ έχουν την δυνατότητα να μεταβληθούν μόνον με 3 τρόπους:

α) όταν ένα από τα δύο κράτη εκλείψει ως κρατική οντότητα,

β) όταν τα δύο κράτη αποφασίσουν από κοινού να τροποποιήσουν , ακυρώσουν ή μεταρρυθμίσουν και γενικώς μεταβάλλουν κάποιους ή όλους τους όρους τους και

γ) με πόλεμο.

Κι είτε αρέσει στην Τουρκία, είτε όχι, η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποποιηθεί κανέναν διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμα της.

Έν προκειμένω, όσον αφορά την κατάσταση στην Τουρκία, έχουμε να κάνουμε με έναν  αληθινά τραγικό ηγέτη , πνιγμένο στις αντιφάσεις του και στις  πολύπλοκες αντιθέσεις της χώρας του και του «λαού» της,  που ο ισλαμοφασιμός του δεν του επιτρέπει να συγκριθεί με τον Μουσταφά Κεμάλ τον οποίο επιδιώκει να υποκαταστήσει μέσω της πλήρους διαγραφής του από τις συνειδήσεις των Τούρκων πολιτών, ενώ το αίμα που τρέχει στις φλέβες του τον αποκλείει από  την διεκδίκηση του τίτλου του Οσμανλή και του υποψήφιου νόμιμου διάδοχου του Σουλτανικού θρόνου.

Έναν ηγέτη που  διοικεί ένα κράτος εθνοτικό μωσαϊκό, που κάποτε συγκροτήθηκε ως τέτοιο για τις ανάγκες των περιστάσεων, κατάφερε , για να εξυπηρετήσει τις ίδιες ακριβώς ανάγκες των εκάστοτε Μεγάλων Δυνάμεων  να επιβιώσει και να φτάσει μέχρι τις μέρες μας αναμένοντας  τον επόμενο χρόνο, παρά το αβέβαιο μέλλον του, να γιορτάσει τα 100 μόλις χρόνια από την επίσημη λειτουργία του και το οποίο επιδιώκει να προβάλλει τις δικές του ελλείψεις και ιδιότητες σε όσους θεωρεί ως αντιπάλους του…

Έναν φθίνουσας δημοτικότητας ηγέτη, σε πολυεπίπεδο κι απόλυτο αδιέξοδο, που η αντιπαλότητα του με την Ελλάδα  καταλήγει η μόνη αιτία για να προσδώσει στην χώρα-χώρο και στους πολίτες της που διοικεί ταυτότητα και που διαρκώς αυταπατάται διακατεχόμενος κι αυτός κι οι όμοιοι του από  την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να διεξάγει υβριδικούς πολέμους εναντίον των Ελλήνων, επειδή εξουσιάζει ένα ασκέρι πρώην σκλαβωμένων στην οθωμανική αυτοκρατορία λαών στους οποίους δεν έδωσε ποτέ ο ίδιος εθνική ταυτότητα και συνείδηση, παρά μόνον εκμεταλλευόμενος τον κοινό συνδετικό κρίκο της κοινής μουσουλμανικής τους πίστης, στέλνει τα παιδιά τους ως σάρκα προς βορά των λεόντων στις διάφορες εμπόλεμες αρένες του κόσμου, πολλές εκ των οποίων ο ίδιος δημιουργεί, με την προσδοκία ότι έτσι και με τις συμμετοχές τους αυτές, θα τα κάνει αξιόμαχα …

Από πότε τα θύματα που στέλνονται τροφή των λεόντων, μετατράπηκαν τα ίδια σε λιοντάρια ?!

Έναν λαό(?) , που διακατεχόμενος στην πλειοψηφία του από τα παρασιτικά πρότυπα των νομαδικών λαών από τους οποίους φαντασιώνεται πως έλκει τις ρίζες του, θεωρεί πως εάν λεηλατήσει λίγη από την ιστορία των άλλων και τσιμπήσει τμήματα από τα εδάφη τους θα καταφέρει να επιζήσει ο ίδιος, δίχως κατά τα λοιπά να έχει  προσδώσει με την μέχρι σήμερα παρουσία του τίποτα στον οικουμενικό , πανανθρώπινο πολιτισμό , πέραν από το να κλέβει, να καταστρέφει και να καταπατά τα ιστορικά μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς που υπήρξαν δημιουργήματα άλλων λαών και του πολιτισμού τους, απλώς και μόνον επειδή βρέθηκε τυχαία, ύστερα από μια λάθος στροφή της ιστορίας, να τα κατέχει.

  1. Μην παρανοούν εκεί στην Τουρκία την μέχρι σήμερα στάση μας. Μια ειρηνική και πολιτισμένη συνύπαρξη επιζητούσαμε τόσα χρόνια. Χωρίς τις νοοτροπίες, τα δικά μου δικά μου και τα δικά σου κι αυτά δικά μου. Εάν ποτέ έρθει η ώρα να πολεμήσουμε με τους Τούρκους, λίγο θα μας νοιάζει πως μας βλέπουν αυτοί και τι πιστεύουν αυτοί για εμάς ή με τι τους ποτίζουν τα τουρκικά ΜΜΕ.

Αυτό που θα μας νοιάζει είναι πως τους βλέπουμε ΕΜΕΙΣ και τι πιστεύουμε ΕΜΕΙΣ για αυτούς  και ποια είναι η αλήθεια.

Κι η αλήθεια είναι αμείλικτη για τους Τούρκους κι υποδηλώνει απερίφραστα ότι δύο φορές στην πρόσφατη, νεότερη Ελληνική ιστορία  των τελευταίων 200 ετών, μία τον 19ο αιώνα στα 1821-1829 κι άλλη μία τον 20ο αιώνα στα 1912-1913  διαμελίσαμε κι εξαφανίσαμε για τα καλά από τον χάρτη ολόκληρη την δήθεν τέως αυτοκρατορία «τους».

Η ρεβάνς δεν πρόκειται να έρθει για τους Τούρκους ούτε τον 21ο αιώνα.

Αυτοί που οι σύγχρονοι Τούρκοι επιμένουν να κατονομάζουν ως προγόνους τους, νικήθηκαν από τον Έλληνα κατά κράτος, επανειλημμένως και συντριπτικά!

Ο Ερντογάν δεν τολμά καν να πάει πιο πίσω από το 1922, προτιμά να  αγνοεί τα  μέχρι τότε γεγονότα.

Καλά κάνει, δεν τον συμφέρει!

Ούτε σε αυτόν , ούτε στα νέο-οθωμανικά του οράματα…

Επικαλείται νίκες κατά αμάχων  Ελληνικών , χριστιανικών πληθυσμών στην Μικρασία την ώρα που δεν βρίσκονταν εκεί ούτε ένας Έλληνας στρατιώτης για να τους προστατέψει και κανείς από αυτούς δεν κράταγε όπλο για να υπερασπιστεί μόνος του τον εαυτό του.

Κι ύστερα κατά τα λοιπά κι ενώ επαίρεται για τις δολοφονίες , τους διωγμούς και τους βασανισμούς αμάχων γερόντων, γυναικών και παιδιών, συγχρόνως αρνείται την γενοκτονία τους…

Δεν σημαίνει όμως ότι κι εμείς έχουμε την ίδια κοντή μνήμη όπως αυτός…

Δεν σημαίνει όμως ότι εμείς ξεχάσαμε και στρεβλώσαμε, όπως αυτός , τις αληθινές πτυχές της ιστορίας…

Όποιον του βαστάει πραγματικά, ας κοπιάσει !

Το επόμενο ραντεβού να λογαριαστεί με την ιστορία, είναι εδώ και τον περιμένει.

Μ.Π.

Tο Ισλάμ παύει να είναι επίσημη θρησκεία της Τυνησίας: Ο πρόεδρος της χώρας ανακοινώνει νέο Σύνταγμα

0

Ο πρόεδρος της Τυνησίας Kais Saied επιβεβαίωσε ότι ένα σχέδιο συντάγματος που θα τεθεί σε δημοψήφισμα στις 25 Ιουλίου δεν θα κατοχυρώσει το Ισλάμ ως «θρησκεία του κράτους».

Το πρώτο άρθρο του συντάγματος που εγκρίθηκε τρία χρόνια μετά την επανάσταση της βορειοαφρικανικής χώρας το 2011 αναφέρει ότι πρόκειται για «ένα ελεύθερο, ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, το Ισλάμ είναι η θρησκεία της και τα αραβικά είναι η γλώσσα της».

Η κίνηση είναι μέρος των προσπαθειών του να μεταρρυθμίσει το πολιτικό σύστημα στην Τυνησία, το οποίο έχει κατηγορηθεί ότι είναι διεφθαρμένο και χαοτικό, αλλά θεωρείται επίσης ως ελιγμός για να παραγκωνίσει αντίπαλα ισλαμικά κόμματα.

«Το επόμενο σύνταγμα της Τυνησίας δεν θα αναφέρει ένα κράτος με θρησκεία το Ισλάμ, αλλά μια umma (κοινότητα) που έχει ως θρησκεία το Ισλάμ», είπε στους δημοσιογράφους στο αεροδρόμιο της Τύνιδας.

«Η umma και το κράτος είναι δύο διαφορετικά πράγματα», είπε.

Ο Σαντέκ Μπελάιντ,  νομικός εμπειρογνώμονας που διορίστηκε τον περασμένο μήνα επικεφαλής της επιτροπής για τη σύνταξη του νέου συντάγματος, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι «το 80 τοις εκατό των Τυνήσιων είναι κατά του εξτρεμισμού και κατά της χρήσης της θρησκείας για πολιτικούς σκοπούς».

«Αυτό ακριβώς θέλουμε να κάνουμε, απλώς διαγράφοντας το άρθρο 1 με τη σημερινή του μορφή», είπε σε συνέντευξή του.

Ο Saied παρέδωσε το προσχέδιο τη Δευτέρα, ένα βασικό βήμα στην προσπάθειά του να αναθεωρήσει το τυνησιακό κράτος, αφού απέλυσε την κυβέρνηση και κατέλαβε εκτεταμένες εξουσίες για να κυβερνήσει με διάταγμα τον περασμένο Ιούλιο, κινήσεις που οι αντίπαλοι ονόμασαν πραξικόπημα.

Τα σχόλιά του, εν μέρει αναφερόμενα στον εχθρό του Saied, Ennahdha, ένα κόμμα εμπνευσμένο από ισλαμιστές που κυριαρχεί στην πολιτική της Τυνησίας από το 2011, πυροδότησαν μια έντονη εθνική συζήτηση.

Με πληροφορίες από  france24.com

https://hellasjournal.com/2022/06/to-islam-pavi-na-ine-episimi-thriskia-tis-tinisias-o-proedros-tis-choras-anakinoni-neo-sintagma/

Είναι λάθος η πολιτική μας στα ελληνοτουρκικά

5

Τρίτη, 21 Ιουνίου 2022 10:35
Φωτογραφία αρχείου
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν σε παλαιότερη συνάντησή τους, στο πλαίσιο συνδιάσκεψης του ΝΑΤΟ.

Πριν από τρία χρόνια, πολλοί άνθρωποι που δεν προέρχονται από τον δεξιό χώρο ψήφισαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη θεωρώντας πως  ΣΥΡΙΖΑ κι ΑΝΕΛ είχαν εν πολλοίς εξαπατήσει τους ψηφοφόρους (παραπέμπω στις κατ’ επανάληψη, πριν τις εκλογές του 2015, δηλώσεις του καθηγητή (!) Γιώργου Σταθάκη που, υπομειδιώντας ―ποιος ξέρει γιατί― όταν τον ρωτούσαν για το πώς θα καταργήσει το Μνημόνιο απαντούσε: «με ένα νόμο· που θα έχει ένα μόνο άρθρο»). Ενοχλούσε επίσης η αλαζονεία του τότε πρωθυπουργού που επειδή τάχα εκπροσωπούσε το «λαό» θεωρούσε πως είχε παντού δίκιο, ενοχλούσαν οι ύβρεις και η χυδαιότητα εναντίον των αντιπάλων («διαπραγματευθήκατε στα τέσσερα») όπως και η στοχοποίηση των «ξένων», ενοχλούσε ο πρωτόγονος και εντέλει αντιδημοκρατικός τρόπος των δύο αυτών κομμάτων ―όπως φυσικά και η, εκ πρώτης όψεως, παρά φύσιν συμμαχία τους.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από την άλλη πλευρά, έδινε την εικόνα μετριοπαθούς πολιτικού που ήξερε πως ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες και δημιουργούσε προσδοκίες ότι όχι μόνο στο επίπεδο των πολιτικών ηθών αλλά και σε αυτά της οικονομίας,  της παιδείας,  της καθημερινότητας τα πράγματα θα πήγαιναν καλύτερα. Στα περισσότερα, οι προσδοκίες διαψεύστηκαν:  ο πληθωρισμός βρίσκεται στο 11+% όταν στην Ιταλία π.χ., που ποτέ δεν διακρινόταν για τις επιδόσεις στον τομέα αυτό, είναι στο 8%, οι εξαγωγές εξακολουθούν να υπολείπονται των εισαγωγών, το δημόσιο έλλειμμα έχει εκτιναχθεί στο 200%, τα δικαστήρια αργούν όσο και πριν να εκδώσουν αποφάσεις, ο νόμος για τα πανεπιστήμια κυοφορείται επί χρόνια και το μόνο που έτεκε το υπουργείο είναι η πανεπιστημιακή αστυνομία, τα πεζοδρόμια έχουν παραδοθεί στους «επιχειρηματίες της εστίασης» κ.λπ. Αν δεν ήταν οι καινοτομίες του Κυριάκου Πιερρακάκη, θα έλεγα ότι τα τρία αυτά χρόνια πήγαν τελείως χαμένα. Δεν μπορεί φυσικά ν’ αποκλείσει κανείς ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ, αν υπήρχαν, θα τα είχαν πάει ακόμη χειρότερα.

Υπάρχει ωστόσο ένα πεδίο στο οποίο οι επιδόσεις της παρούσας κυβέρνησης, στα μάτια τουλάχιστον των μη δεξιών ψηφοφόρων του 2019, είναι ασύγκριτα χειρότερες από εκείνες της προηγούμενης: πρόκειται για το πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Ο Αλέξης Τσίπρας, έστω και υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έστω και παίζοντας παιγνίδια με τον εταίρο του προκειμένου να πλήξει τη Νέα Δημοκρατία, απάλλαξε τη χώρα από τα βαρίδια του λεγόμενου Μακεδονικού, τα οποία, όπως θυμούνται οι παλιότεροι, μας είχε φορέσει ο Αντώνης Σαμαράς για να αντιπολιτευθεί από το υπουργείο των Εξωτερικών τον πρωθυπουργό του. Ο τότε πρωθυπουργός, όταν πιέστηκε από την Ένωση που επειγόταν να δώσει καθεστώς υποψήφιας χώρας στη Βόρεια Μακεδονία, είχε πιθανώς τη διαύγεια να δεί ότι η ιστορία αυτή μόνο κόστος συνεπαγόταν και πάντως πήρε την επιβαλλόμενη απόφαση. Ειρήσθω εν παρόδω ότι πολλοί είχαμε χαρεί με τους χειρισμούς του Κυριάκου Μητσοτάκη τότε, και δη με τη δήλωση περί «συνέχειας του κράτους» η οποία μας είχε κάνει να πιστέψουμε ότι θα έφερνε τη συμφωνία των Πρεσπών για ψήφιση στη Βουλή. Τρία χρόνια μετά ακόμα περιμένουμε…

Στο πεδίο αυτό και δη στα ελληνοτουρκικά, η πολιτική ―αν μπορεί να την πει κανείς έτσι―της κυβέρνησης δεν αντέχει σε καμία κριτική. Με υπουργό Εξωτερικών έναν μάλλον μέτριο πλην φιλόδοξο Κερκυραίο, ο οποίος με το που εγκαταστάθηκε στη Βασιλίσσης Σοφίας άρχισε να απευθύνεται αποκλειστικά στο εσωτερικό ακροατήριο ―ποιος ξεχνά  εκείνες τις απίστευτες δηλώσεις δίπλα στον τούρκο ομόλογό του, Μεβλέτ Τσαβούσογλου;―, ο πρωθυπουργός κινδύνευσε να πάθει ό,τι είχε πάθει ο πατέρας του από τον Αντώνη Σαμαρά. Επειδή όμως, ως φαίνεται, ο Μητσοτάκης Β’ δεν κληρονόμησε τις αρετές του Μητσοτάκη Α’,  αντί να απολύσει τον υπουργό του άρχισε να τον ανταγωνίζεται. Φτάσαμε έτσι στο θερμό καλοκαίρι του 2020 και πιθανώς να φτάσουμε σ’ ένα εξίσου θερμό το τρέχον έτος (και μάλιστα χωρίς να είναι πια εδώ ο κ. Πάιατ) ενώ  από καιρό εφημερίδες και sites γέμουν «αναλύσεων» για την Τουρκία, ο πρόεδρος της χώρας αυτής αποκαλείται  «σουλτάνος» και κλίμα φόβου ανάμεικτου με μίσος καλλιεργείται συστηματικά ενόψει της υποτιθέμενης τουρκικής απειλής από καθηγητές, στρατηγούς, ναυάρχους και πρώην πράκτορες που περιφέρονται  στα κανάλια και γεμίζουν τα κεφάλια των ανθρώπων με ανοησίες.[1]

Θα περίμενα από τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει βάλει τέλος σε κάποια απ’ αυτά· να έχει πάψει να μιλά  περί «κυριαρχίας» για ένα λεπτό νομικό ζήτημα όπως οι ρυθμίσεις δύο αν όχι τριών διαφορετικών συνθηκών για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου ―στα οποία, όπως και πάλι θυμούνται οι παλιότεροι, κάποτε οι στρατιώτες, για να τηρούνται τα προσχήματα, φόραγαν στολή χωροφύλακα· να έχει τουλάχιστον αφαιρέσει από τη συζήτηση το θέμα του εναέριου χώρου ―αν δεν ήθελε να αναλάβει το κόστος να εξηγήσει στους ψηφοφόρους πως το Διεθνές Δίκαιο δεν επιτρέπει  εναέρια μπαλκόνια των 4 ναυτικών μιλίων ούτε στο Αιγαίο ούτε πουθενά αλλού· να είναι ειλικρινής στο θέμα της «μιας και μόνης διαφοράς» αφού όλοι ξέρουν πως η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών δεν μπορεί να γίνει από τον διεθνή δικαστή αν τα μέρη δεν του πουν με σαφήνεια ποια είναι τα χωρικά τους ύδατα ― με όλα όσο έπονται. Εν ολίγοις περίμενα από τον Κυριάκο Μητσοτάκη να κάνει στα ελληνοτουρκικά ό,τι είχε κάνει ο Αλέξης Τσίπρας στο Μακεδονικό κι έτσι να γίνουμε μια κανονική χώρα, που έχει κανονικές σχέσεις με τους γείτονές της και την ιστορία της, που δεν εμπνέει ανησυχία θερμών επεισοδίων στους επενδυτές, που δεν δαπανά τόσους πολλούς πόρους για εξοπλισμούς και τις ένοπλες δυνάμεις, μια χώρα απαλλαγμένη από το σύμπλεγμα του «δαρμένου σκύλου» ― του οποίου η σύγχρονη εκδοχή είναι ο εγκλωβισμός σ’ ένα  αυτοαναφορικό σχήμα που λέει ότι η φτωχή κι αδύναμη πριγκιποπούλα των Βαλκανίων  «απειλείται» από τον κακό΄Τούρκο.  Οι άμεσες συνέπειες του εγκλωβισμού στο εν λόγω σχήμα είναι να μη βλέπουμε τις δικές μας ευθύνες για το Κυπριακό, τις δικές μας ευθύνες για το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά, να μην καταλαβαίνουμε ότι αυτό που εμείς λέμε «αμυντική θωράκιση των νησιών» στην απέναντι πλευρά θεωρείται απειλή για τα παράλιά της ―απειλή προερχόμενη μάλιστα από μια χώρα που ενάντια σε κάθε έννοια διεθνούς νομιμότητας οικειοποιείται τον εναέριο χώρο πάνω από διεθνή χωρικά ύδατα―, να μην αντιλαμβανόμαστε πως η στάση μας τα τελευταία χρόνια δεν προάγει την οριοθέτηση των νέων θαλάσσιων ζωνών, να μην προσπαθούμε να δούμε  πώς προσλαμβάνει η Τουρκία την ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων ― που, από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και μετά άλλο δεν έφεραν, για κείνη, παρά μια σειρά εδαφικών απωλειών.

Για τον απεγκλωβισμό απ’ αυτά τα σχήματα δεν έγινε τίποτε. Ο πρωθυπουργός, όμηρος της εθνικιστικής Δεξιάς, διολίσθησε σε μια μισαλλόδοξη αλλά και πιθανώς εσφαλμένη πολιτική ― γιατί το να εμπλέκεσαι ως ήσσων εταίρος στους σχεδιασμούς μιας χώρας όπως η Γαλλία προκειμένου ν’ αποσπάσεις μια δήλωση κατά του Ερντογάν και να αγοράσεις, πληρώνοντας αδρά, όπλα ή να ξοδεύεις το κεφάλαιο σου στις ΗΠΑ για να παρακαλείς το Κογκρέσο να μη δώσει αεροπλάνα στην Τουρκία μπορεί να αποδειχθεί κοντόφθαλμο, ιδίως όταν δεν έχεις σαφή στρατηγική για το πώς θα αντιμετωπίσεις και θα επιλύσεις τα προβλήματά σου.

Στις επόμενες εκλογές, λοιπόν, το πιθανότερο είναι πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αλιεύσει στα νερά στα οποία επί τρία χρόνια πλέει. Κρίνοντας μάλιστα από την αρθρογραφία των προσκείμενων στην κυβέρνηση μέσων ενημέρωσης, νομίζω ότι θα προσπαθήσει να αναγάγει τα ελληνοτουρκικά σε μείζον θέμα της προεκλογικής του εκστρατείας. Για την Κεντροαριστερά, η ευχή μου θα ήταν να προσπαθήσει να βγει από το κουτί της μοναδικής σκέψης που έχει στηθεί για τα λεγόμενα «εθνικά θέματα», να επιδιώξει να καταλάβει πώς πραγματικά αντιλαμβάνονται στην Άγκυρα τις ελληνικές κινήσεις και επιτέλους, αν κυβερνήσει, να βαδίσει ξανά το δρόμο της ελληνοτουρκικής συνεννόησης όπως είχε κάνει στην περίοδο 1996-2004 ο Κώστας Σημίτης. Ας προσπαθήσει η Κεντροαριστερά να δείξει πως  και στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής η αντίληψή της διαφέρει από αυτή της Κεντροδεξιάς, αντί να τρέχει πίσω από την εθνικιστική ρητορική της κυβέρνησης. Με αυτό δεν θα κερδίσει μόνο κάποιους από τους ψηφοφόρους που είχε χάσει το 2019· κυρίως θα συμβάλει στο να βγει η χώρα από το ανελέητο σφυροκόπημα των «αναλυτών» και να απελευθερωθεί από το αυτοαναφορικό σχήμα αντιμετώπισης των ελληνοτουρκικών το οποίο μόνο σε αδιέξοδα οδηγεί.

[1]. Το πώς περιγράφουν την συνάντηση ελληνο-τουρκικής κοινοβουλευτικής επιτροπής στην Ισταμπούλ ένα ελληνικό κι ένα τουρκικό μέσο δείχνει ποια πλευρά έχει χάσει το μέτρο. https://www.hurriyetdailynews.com/turkey-favors-dialogue-with-greece-to-resolve-problems-akar-174580  και  https://www.iefimerida.gr/politiki/ellines-boyleytes-akar-konstantinoypoli)

Επισημαίνω ακόμη πως στις 19 Ιουνίου, οι σελίδες 4 έως 12 του κυριακάτικου φύλλου μεγάλης συντηρητικής εφημερίδας όταν όλες (!) αφιερωμένες στην Τουρκία. Κάτι ανάλογο είχε γίνει και στις 12 Ιουνίου.

Θεοδόσιος Νικολαΐδης

Καθηγητής νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας στο τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιόνιου Πανεπιστημίου. Βιβλία του: Είδωλα του Μακιαβέλλι. Η πολεμική γύρω από τον “μακιαβελλισμό” στην Γαλλία μεταξύ 1572 και 1643 (2003), Ο Μ. Φουκώ και οι ιστορικοί (επιμ. 2008), Εθνικιστική ιστοριογραφία: Η περίπτωση του Σπυρίδωνα Ζαμπέλιου (2011). Πιο πρόσφατη εργασία του, η μετάφραση στα ελληνικά των Φλωρεντινών Ιστοριών του Νικολό Μακιαβέλλι (2021).

booksjournal.gr