Αρχική Blog Σελίδα 1939

«Οι ουρές επιστρέφουν στις κοινωνικές κουζίνες» – Ρεπορτάζ σοκ για τη φτώχεια στην Ελλάδα

0

21 Ιουνίου 2022

Εκτενές ρεπορτάζ στο Euronews έγινε η κρίση ακρίβειας και το ηλεκτροσόκ από τους λογαριασμούς ρεύματος που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά στη χώρα μας. Στο σχεδόν 10λεπτο θέμα της εκπομπής Euronews Witness με τίτλο «Οι ουρές επιστρέφουν στις κοινωνικές κουζίνες εξαιτίας του πληθωρισμού», ο δημοσιογράφος του καναλιού Hans von der Brelie αποτυπώνει τη ζοφερή πραγματικότητα χιλιάδων πολιτών στην Ελλάδα που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στην έκρηξη των τιμών.

Ο δημοσιογράφος του Euronews μπαίνει στο σπίτι ενός νεαρού ζευγαριού, του Αλέξανδρου και της Αγγελικής που περιμένουν το δεύτερό τους παιδί. Ο δίχρονος γιος τους Ιάσονας θέλει να αναλάβει την κάμερα. «Το ψυγείο μας είναι πάντα άδειο» λέει η 19χρονη Αγγελική, ενώ ο Αλέξανδρος που είναι άνεργος προσθέτει ότι δεν έχει λεφτά ούτε για πάνες. Το τελευταίο διάστημα έχει δώσει 180 αιτήσεις εργασίας πόρτα πόρτα, αλλά ακόμη δεν έχει βρει τίποτα και η οικογένεια κινδυνεύει με έξωση.

Ο Αλέξανδρος εργάζεται εθελοντικά στην κοινωνική κουζίνα «Ο Άλλος Άνθρωπος» μοιράζοντας δωρεάν φαγητό σε όσους έχουν ανάγκη. Στην κάμερα μιλά ο ιδρυτής της, Κώστας Πολυχρονόπουλος. «Πολλές οικογένειες έρχονται εδώ για να παίρνουν τρόφιμα» σημειώνει ενώ συμπληρώνει ότι πολλοί συνταξιούχοι τους ζητούν να τους βοηθήσουν να πληρώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος ή να τους αγοράσουν φάρμακα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του συνταξιούχου Μανώλη, που μίλησε στον δημοσιογράφο του Euronews. Από τη σύνταξη των 620 ευρώ που παίρνει, είναι αναγκασμένος να πληρώνει 350 ευρώ ενοίκιο και με τα υπόλοιπα να αγοράζει τρόφιμα και φάρμακα για τον γιο του που έχει καρκίνο. Ωστόσο, του ήρθε λογαριασμός ρεύματος για τους μήνες του χειμώνα άνω των 1.400 ευρώ. «Αν δεν έπαιρνα υπογλώσσιο, θα πάθαινα συγκοπή» περιγράφει γλαφυρά για το πώς ένιωσε όταν είδε τον λογαριασμό. «Δεν μπορείς να κινηθείς, δεν μπορείς να γελάσεις. Μας έχουν κόψει το γέλιο» σημειώνει.

Το ρεπορτάζ του Euronews συνεχίζεται στη Νάξο, όπου η κρίση έχει μετατραπεί σε υπαρξιακή απειλή για τους αγρότες που αναγκάζονται να σταματήσουν τη γεωργία επειδή δεν μπορούν να πληρώσουν για λιπάσματα ή ζωοτροφές και τους ψαράδες που σταμάτησαν να ψαρεύουν καθώς τα καύσιμα των σκαφών έχουν γίνει πολύ ακριβά. Πρόσφατα, μάλιστα, θανατώθηκαν περισσότερες από 300 αγελάδες και 30.000 κατσίκες και πρόβατα.

«Είμαστε τέσσερις γενιές κτηνοτρόφοι. Πιστεύω ότι αυτό θα τελειώσει στη δικιά μου τη γενιά», λέει στην κάμερα ο κτηνοτρόφος Στέλιος Ζαχαράτος.

Από τους 1.200 αγρότες της Νάξου, οι 150 θα τα παρατήσουν μέχρι το τέλος του χρόνου, αν δεν έρθει βοήθεια από την Αθήνα ή τις Βρυξέλλες, προειδοποιεί ο πρόεδρος του τοπικού συνεταιρισμού Δημήτρης Καπούνης. «Η γεώτρηση για να βγάλει νερό και να ποτίσει ο παραγωγός τα ζώα του ή τις ζωοτροφές του ήταν την ώρα 7-8 ευρώ και τώρα είναι 28-30 ευρώ. Και τα λιπάσματα αυξάνονται από 300 ευρώ σε 1.000 ευρώ ανά τόνο», εξηγεί.

«Παλιά πλήρωνα 0,30-0,40 ευρώ το πετρέλαιο για το καΐκι και τώρα πληρώνω 1,50 ευρώ» σημειώνει από την πλευρά του ο ψαράς Σταμάτης Σέργης. Όπως λέει, δεν μπορεί να κερδίσει ούτε 50 ευρώ την ημέρα και για τον λόγο αυτό, έχει αναγκαστεί να δέσει το σκάφος του και να κάνει μεροκάματα αλλού.

Στο ρεπορτάζ μιλά και η Πηγή, μητέρα που μεγαλώνει μόνη τα 4 παιδιά της, εξηγώντας ότι δεν μπορεί πλέον να τους πάρει ούτε ένα παγωτό. «Σε κάνει να νιώθεις ότι δεν μπορείς να στηρίξεις την οικογένειά σου. Σε κάνει να αισθάνεσαι άχρηστη» τονίζει.

Πηγή: www.avgi.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.

Άρθρο του Γιώργου Θ. Μαυρογορδάτου στην «Κ»: Οταν χρησιμεύει η Ιστορία

7

Η Ιστορία ασφαλώς δεν χρησιμεύει όταν πρόκειται για το αδιανόητο ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου. Χρησιμεύει όμως και χρειάζεται οπωσδήποτε όταν την επικαλείται και τη διαστρέφει η εχθρική επιχειρηματολογία και προπαγάνδα, όπως τώρα στην περίπτωση της Τουρκίας

Η Ιστορία ασφαλώς δεν χρησιμεύει όταν πρόκειται για το αδιανόητο ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου («Κ» 12.3.2022). Χρησιμεύει όμως και χρειάζεται οπωσδήποτε όταν την επικαλείται και τη διαστρέφει η εχθρική επιχειρηματολογία και προπαγάνδα, όπως τώρα στην περίπτωση της Τουρκίας. Και είναι παράδοξο ότι δεν γίνεται από την ελληνική πλευρά πιο συστηματική και τεκμηριωμένη επίκληση συγκεκριμένων και αδιαμφισβήτητων ιστορικών στοιχείων. Ασφαλώς δεν αρκεί να επαναλαμβάνουμε γενικόλογα και αόριστα ότι η τουρκική επιχειρηματολογία είναι απλώς «ανιστόρητη».

Γιατί λοιπόν δεν αξιοποιείται η Ιστορία συστηματικότερα από την ελληνική πλευρά; Μήπως φταίει και η άγνοια; Εξω από έναν μικρό κύκλο «ειδικών», ελάχιστοι γνωρίζουν τα πρακτικά της Συνδιάσκεψης της Λωζάννης, που ουδέποτε μεταφράστηκαν στα ελληνικά ούτε κυκλοφόρησαν, έστω, σε προσιτή ελληνική έκδοση.

Από τα πρακτικά φαίνεται λ.χ. πώς προέκυψε η μερική αποστρατιωτικοποίηση της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου και της Ικαρίας, από εισήγηση υποεπιτροπής εμπειρογνωμόνων με πρόεδρο τον φημισμένο Γάλλο στρατηγό Weygand. Η υποεπιτροπή απέρριψε την πλήρη αποστρατιωτικοποίηση που ζητούσε η Τουρκία, με το σκεπτικό ότι τότε θα έπρεπε να ισχύσει το ίδιο και για το απέναντι έδαφος της Μικράς Ασίας, ώστε να μην είναι τα νησιά στο έλεος της Τουρκίας. Η επιδίωξη αμοιβαιότητας και ισορροπίας φαίνεται ιδίως στο ζήτημα των υπερπτήσεων από στρατιωτικά αεροπλάνα. Απαγορεύθηκε να πετούν τα τουρκικά πάνω από τα νησιά και τα ελληνικά πάνω από το έδαφος της μικρασιατικής ακτής (Αρθρο 13 παρ. 2 Συνθήκης Λωζάννης). Εξάλλου, από τα πρακτικά προκύπτει επίσης ότι η αποστρατιωτικοποίηση και η κυριαρχία αντιμετωπίζονταν ως δύο χωριστά ζητήματα.

Παράδειγμα άστοχης αγνόησης του παρελθόντος προσφέρει και η δική μας ανιστόρητη αντίδραση στο ζήτημα της Αγίας Σοφίας. Σαν να μην ήταν τζαμί επί σχεδόν πέντε αιώνες, μέχρι το 1934. Σαν να έγινε μόλις τώρα, για πρώτη φορά. Αντίθετα, δεν αξιοποιήσαμε καθόλου το γεγονός ότι το 1934 έπαψε να είναι τζαμί με απόφαση του ιδρυτή της Τουρκικής Δημοκρατίας Κεμάλ Ατατούρκ.

Από τα πρακτικά της Συνδιάσκεψης της Λωζάννης προκύπτει ότι η αποστρατιωτικοποίηση και η κυριαρχία αντιμετωπίζονταν ως δύο χωριστά ζητήματα.

Δεν είναι βέβαια ούτε το πρώτο ούτε το μόνο ζήτημα στο οποίο ο Ερντογάν ξηλώνει προκλητικά την κληρονομιά του Ατατούρκ. Πρόκειται για γενικότερη συμβολική «πατροκτονία» – αφού μάλιστα «Ατατούρκ» σημαίνει «πατέρας των Τούρκων»! Οταν θα γιορτάζεται του χρόνου η εκατοστή επέτειος από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, πώς θα δικαιολογηθεί ή θα μεταμφιεστεί αυτή η «πατροκτονία»; Πόσοι Τούρκοι τη συνειδητοποιούν; Πόσοι, τελικά, την αποδέχονται;

Για όσους, πάντως, δεν την αποδέχονται, χρειάζεται να προβάλει και να αξιοποιήσει η δική μας πλευρά, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, τη διάγνωση ότι τα τωρινά ανθελληνικά παραληρήματα συνιστούν ακύρωση και απόρριψη του Κεμάλ και της κληρονομιάς του. Κορυφαίο στοιχείο της κληρονομιάς αυτής υπήρξε η ελληνοτουρκική συμφιλίωση που θεμελίωσαν ο Κεμάλ με τον Βενιζέλο το 1930, μόλις οκτώ χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου. Γι’ αυτό άλλωστε πρότεινε ο Βενιζέλος τον Κεμάλ για το Νομπέλ Ειρήνης το 1934.

Η επίκληση των ιστορικών περιόδων ανέφελης ελληνοτουρκικής φιλίας δεν έχει μόνο αξία για την τουρκική κοινή γνώμη, αλλά και για τη διεθνή. Δεν αρκεί όμως ο γενικός ισχυρισμός ότι δεν τέθηκε ποτέ θέμα νησιών και βραχονησίδων. Χρειάζεται μεθοδική ανθολόγηση και συστηματική προβολή επίσημων δηλώσεων του ίδιου του Κεμάλ, του Ινονού και αμέτρητων Τούρκων υπουργών επί μισόν αιώνα, που βεβαιώνουν ρητά και κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει πλέον κανένα εδαφικό ζήτημα με την Ελλάδα. Χρειάζεται επίσης η συστηματική προβολή εκφραστικών και εμβληματικών φωτογραφιών! Ο Κεμάλ με τον Βενιζέλο, ο Ινονού με τον Βενιζέλο, ο Μεταξάς με τον Κεμάλ, ο βασιλέας Παύλος με τον Τσελάλ Μπαγιάρ κ.ο.κ.

Θα άξιζε πραγματικά να δημιουργηθεί ένας (τουλάχιστον) επίσημος ιστότοπος αφιερωμένος στην ιστορία της Ελληνοτουρκικής φιλίας, καθώς και ανάλογοι λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που να βομβαρδίζουν διαρκώς την τουρκική, αλλά και τη διεθνή κοινή γνώμη με τέτοια ντοκουμέντα. Θα ήταν η πιο ταιριαστή αλλά και πιο ωφέλιμη δική μας συμβολή στον εορτασμό των 100 χρόνων της Τουρκικής Δημοκρατίας…

* Ο κ. Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος είναι τ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

“Καθημερινή”

 

Στράτος Σιμιτζής: “Περίπατος πολέμου; Ανήκει στο παρελθόν

1

Στράτος Σιμιτζής

Στις μέρες μας ,ακόμη και το πιο μικρό και ασήμαντο κρατίδιο, για τον φόβο των Ιουδαίων , φροντίζει να είναι επαρκής εξοπλισμένο , για να μην γίνει εύκολη λεία , σε οποιονδήποτε τρίτο επιβουλεύεται  το χώρο του.

Γι’αυτό άλλωστε οι ανά τον κόσμο πολεμικές βιομηχανίες ανθούν και καταγράφουν μεγάλα κέρδη.

Γι’αυτό επίσης δεν σταματούν να παράγουν κάθε τόσο και νέα πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα.

Η εποχή που ο Βέλγος ταγματάρχης , με ένα τάγμα Βέλγων στρατιωτών κυριαρχούσε και έκανε κουμάντο σε ολόκληρο το τότε Βέλγικο κόσμο.

Φαίνεται πως ο Βλάντιμιρ Πούτιν ,αυτή τη λεπτομέρεια ,δεν την έλαβε σοβαρά υπόψιν του, άλλωστε στρατιωτικό καριέρας και νόμισε πως θα κάνει «περίπατο» με την εισβολή στην Ουκρανία.

Ακόμη , μπορεί να έπεσε θύμα λανθασμένων πληροφοριών από ανθρώπους της πρώην χώρας του και «τσίμπησε»

Έτσι , σήμερα τρεις μήνες και πλέον μετά , περιόρισε την εισβολή στην «απελευθέρωση» μέρους της ανατολικής Ουκρανίας και βλέπουμε.

Καταστάσεις του παρελθόντος ,όπου ο ισχυρός , χωρίς μεγάλη προσπάθεια , επιτυγχάνει το στόχο του, πέρασαν ανεπιστρεπτί.

Τώρα και οι «μικροί» είναι εξοπλισμένοι μέχρι τα δόντια ,ώστε όποτε τους διαβουλεύεται να το σκέφτεται πολύ καλά πριν προσπαθήσει κάτι που να θέτει σε δοκιμασία την εδαφική ακεραιότητα τους.

Ας  το έχουν υπόψιν τους οι επίδοξοι κατακτητές πολέμου.

«Περίπατος πολέμου»

Τέλος. Είναι εκτός συρμού.

Γιατί το τίμημα είναι βαρύ.

«ΤΕΡΜΑ ΤΑ ΣΤΡΑΒΑ ΜΑΤΙΑ»

Η εποχή μας όχι απλώς απαιτεί, αλλά επιβάλλει περισυλλογή, νοικοκυριό και άριστη διαχείριση του οικογενειακού εισοδήματος.

Δεν σας  ρώτησα, αλλά πήρα την πρωτοβουλία και σας έφερα κάτι επιπλέον, μας λένε.

Πρωτοβουλία στην τσέπη σου και όχι στην δική μου θα τον πούμε εμείς.

«Είναι περισσότερο από αυτό που παραγγείλατε . Να το αφήσω;»

Εμείς από φιλότιμο , συνήθως απαντάμε «άφησέ το , δεν πειράζει».

Και όμως πειράζει και μα βγάζει από το λογαριασμό μας

Έχει περάσει η εποχή που σε μια ταβέρνα, έμενε στο τραπέζι ποσότητα που θα μπορούσε να ικανοποιήσει άλλους τόσους.

Ποιος άραγε διάβασε ποτέ με προσοχή τα ψιλά γράμματα , δικαιώματα ή κάτι καλύτερο που μπορεί να διεκδικήσει ; Προφανώς περιορισμένος αριθμός  αυτοί που είναι σχολαστικοί και λεπτολόγοι. Γενναιόδωροι και μίζεροι ποτέ , σπάταλοι , επ΄ουδενί  λόγω. Γιατί δεν μπορούμε να πάμε κόντρα στην προσταγή της εποχής

«ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΗΜΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ»

Είναι γνωστό ότι δεκαετίες τώρα, εκτός από του Έλληνες επισκέπτες , χιλιάδες αλλοδαποί κάνουν το ίδιο.

Πολλοί από αυτούς έρχονται από τα πέρατα της γης , γιατί θεωρούν ιδιαίτερη τιμή να πατήσουν το βουνό των θεών , τον θεόρατο Όλυμπο.

Είναι κάτι σαν προσκύνημα , σαν τάμα γι’ αυτούς . Παλαιότερα , δεν ξέρω αν ισχύει και σήμερα στους επισκέπτες – προσκυνητές , ο Δήμος Ιερουσαλήμ ενέδιδε στους επισκέπτες τιμητικό δίπλωμα με την υπογραφή του Δημάρχου . Αυτό φυσικά για τον επισκέπτη – προσκυνητή ήταν μια τιμητική αναγνώριση και ένα σημαντικό ενθύμιο από την επίσκεψή του στους «Αγίους τόπους».

Ο Δήμος Λιτοχώρου αν εξετάσει αυτό το ενδεχόμενο , όχι βέβαια για όποιον επισκέπτεται τον Όλυμπο χάριν εκδρομής αλλά για όποιον πατάει την κορυφή Μύτικας του Ολύμπου ή κάποιο άλλο ανώτατο όριο ύψους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία , πως ο επισκέπτης που θα τιμηθεί , θα τοποθετήσει το τιμητικό δίπλωμα σε κορνίζα και θα το επιδεικνύει σε φίλους και γνωστούς , καμαρώνοντας για την πραγματοποίηση του ονείρου του .

Χρύσα Αράπογλου: Υπάρχει κάποιος στην πόλη που να θέλει και να μπορεί;

0
Χρύσα Αράπογλου
Την περασμένη Πέμπτη, απολαύσαμε στο Καραμπουρνάκι, ένα από τα όμορφα ηλιοβασιλέματα της Θεσσαλονίκης, ανταποκρινόμενοι σε μια ανοιχτή πρόσκληση ομάδας κατοίκων της περιοχής που αντιστέκεται στη δόμηση μπροστά στη θάλασσα, στις παρακείμενες εκτάσεις. Πρόκειται για τις γνωστές υποθέσεις ιδιοκτησιών κάτω από την Σοφούλη, για τις οποίες ταλαιπωρούνται δεκαετίες τώρα οι περίοικοι αλλά και ο Δήμος Καλαμαριάς. Περισσότερο απ όλους η ίδια η πόλη και η ακτογραμμή της, που μοιάζει να πάγωσε στον χρόνο. Και μάλιστα στη χειρότερη εκδοχή του. Ασυνέχειες στην ακτή, αδύνατον να την περπατήσεις περισσότερο από λίγες δεκάδες μέτρα, σκουπίδια, μπετά αφημένα. Και μια ταμπέλα να μας θυμίζει παλιά μεγαλεία, μιας εποχής σαφώς πιο φτωχής αλλά με ανθρώπους που είχαν καταφέρει να αναδείξουν την περιοχή ως το γνωστότερο σημείο εστίασης, διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Ακτή Ντωβίλ! Πρόσφατη απόφαση ανώτατου δικαστηρίου, που αποκαλύφθηκε από την αντιπολίτευση κατά την συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ανοίγει την πόρτα της αγοραίας εκμετάλλευσης της ακτής. Οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν, όπως και πριν χρόνια, γιατί η υπόθεση είναι τόσο παλιά, όσο, τουλάχιστον, και η μνήμη μου. Δήμαρχοι έρχονται και παρέρχονται, το ίδιο και κυβερνήσεις, περιφερειάρχες και υπουργοί. Οικονομίες ανθούν, οικονομίες καταρρέουν και το μόνο που μένει ίδιο είναι το πρόβλημα. Όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να δοθεί λύση αλλά κανείς δεν ονοματίζει αυτόν που μπορεί να τη δώσει.
Αν υπάρχει!
Λίγες δεκάδες μέτρα πιο εκεί, ένας άλλος σύλλογος ορθώνει κραυγή με τις πρωτοβουλίες αλλά και με το ίδιο το όνομά του «Σώστε το Παλατάκι». Σε μια ακτή 40 χιλιομέτρων, για την ανάπτυξη της οποίας τελευταία ξοδεύεται πολλή φαιά ουσία, καθώς, επιτέλους, γίνεται συνείδηση ότι η Θεσσαλονίκη είναι ο Θερμαϊκός της, το «Κυβερνείο» είναι το πιο εμβληματικό κτίριο. Το οποίο μάλιστα δεν ανήκει σε ιδιώτη. Το Κυβερνείο ή Παλατάκι καταρρέει, καθώς, όσο μπορεί να εκτιμηθεί, υπάρχουν διαβρώσεις στο πρανές και στατικά προβλήματα. Ο περιβάλλων χώρος είναι εγκαταλειμμένος, η αυλή και το πάλαι ποτέ ελικοδρόμιο χορταριασμένα και με ισχυρή βιοποικιλότητα, ιδιαιτέρως αμφιβίων και ερπετών. Για το εσωτερικό του δεν έχω εικόνα. Το Παλατάκι ήταν αδιαμφισβήτητα δημόσια περιουσία, κατοικία βασιλέων και υπουργών που παραδόθηκε στην ευθύνη της ΕΤΑΔ. Το ερωτηματικό που τίθεται είναι τι είναι η ΕΤΑΔ; Στην ιστοσελίδα της αναφέρει ότι, όπως υπονοεί το πλήρες όνομά της είναι Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου. Είναι θυγατρική της ΕΕΣΥΠ, δηλαδή του γνωστού μας Υπερταμείου και, αντιγράφω λέξη λέξη: «Κύριος σκοπός της ΕΤΑΔ είναι η βέλτιστη αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται ή περιέρχονται στο χαρτοφυλάκιό της στοχεύοντας τόσο στη μεγιστοποίηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας όσο και στην προστασία του φυσικού, περιβαλλοντικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας». Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που το Κυβερνείο πέρασε στην ευθύνη της ΕΤΑΔ. Ποιος σκοπός από τους προαναφερόμενους έχει ικανοποιηθεί; Καταφανώς κανείς! Ποιος ευθύνεται για αυτό; Προφανώς κανείς, καθώς, οι διοικούντες την επιχείρηση, σε αντίθεση με οποιονδήποτε ιδιώτη ή δημόσιο πρόσωπο, απολαμβάνουν ασυλίας για πράξεις και παραλείψεις. Αλλά, επειδή κάποιες φορές οι απλές ερωτήσεις είναι και οι χρήσιμες, σε τι θα βοηθήσει μια πλήρης απαξίωση του Κυβερνείου; Μου κλείνουν το μάτι όλοι οι πονηροί της χώρας αυτής. Μα θα πουληθεί φθηνότερα! Μα, για να πουληθεί φθηνότερα ένα τέτοιο κτίριο θα πρέπει να έχει καταρρεύσει τουλάχιστον ένα τμήμα του! Και να πουληθεί, για να γίνει τι; Ξενοδοχείο, κατοικία; Όλοι γνωρίζουμε ότι υπήρχαν μύχιες σκέψεις, που κάπως αναχαιτίστηκαν με την αλλαγή στις πιθανές χρήσεις του. Άρα, προφανώς και δεν μπορεί παρά να στεγάσει δημόσιου συμφέροντος Οργανισμούς. Εφόσον λοιπόν, δεν μπορεί παρά είτε να πέσει στον Θερμαϊκό είτε να αναπαλαιωθεί για δημόσια χρήση, προς τι όλη αυτή η απαξίωση και η εγκατάλειψη; Να υπενθυμίσω ότι δίπλα στο Κυβερνείο είναι τα Απολυμαντήρια, ο τόπος που οι πρόσφυγες του 1922 απολυμαίνονταν στους κλιβάνους της μητέρας πατρίδας, για να βρεθούν, όσοι επιζούσαν, ανέστιοι στα απέραντα τσαμούρια της Καλής Μεριάς. Καμία μνεία. Καμία τιμή. Ένα οδόστρωμα χωρίς καν πεζοδρόμιο στην απέναντι πλευρά, χωρίζει το Παλατάκι από το Κόδρα, που ταλαιπωρείται άλλα τόσα χρόνια με σχεδιασμούς, πολεοδομικές διευθετήσεις, απαλλοτριώσεις, καταρρέοντα κτίρια. Και πάλι όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να αποδοθεί ασφαλές στους περιπατητές, να αποκτήσει πλούσια βλάστηση, να συνδεθούν οι χρήσεις επάνω και κάτω από την Πλαστήρα, αλλά, κανείς δεν ονοματίζει αυτόν που είναι υπεύθυνος να το οργανώσει.
Αν υπάρχει!
Η ανάγκη οικονομίας αυτού του σημειώματος δεν μου επιτρέπει, στο παρόν φύλλο, να αναφερθώ εκτενέστερα στον παραλογισμό των, προφανώς, ανεφάρμοστων σχεδίων για την μαρίνα της Αρετσούς που εκχωρήθηκε στο ΤΑΙΠΕΔ, θυγατρική και αυτή του Υπερταμείου, του οποίου ο ρόλος είναι ανάλογος: η βέλτιστη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας με την ανάλογη περιβαλλοντική μέριμνα, βεβαίως βεβαίως. Μια μέριμνα και προστασία που θα ικανοποιηθεί με την ανοικοδόμηση μερικών εκατοντάδων οικιών μέσα ση θάλασσα. Πάλι όλοι, δήμαρχοι και υπουργοί, πλην του Ταμείου, συμφωνούν ότι πρέπει τα σχέδια να αλλάξουν αλλά δεν ονοματίζουν αυτόν που θα μπορούσε να το κάνει!
Αν υπάρχει!
Και η γραμμή συνεχίζεται. Υπό κατάρρευση το πρώην νοσοκομείο «Παναγία», επικίνδυνος σκουπιδότοπος τα ερείπια από τον «Μπάτη» της νεότητάς μας, άβατο το επόμενο τμήμα της ακτής, άλλο σκουπιδομάνι προς τη Μίκρα. Όλοι συμφωνούν ότι κάτι πρέπει να γίνει. Μόνο που δεν μας λένε ποιος πρέπει να το κάνει.
Αν υπάρχει!
Ερώτημα αφελούς: υπάρχει κάποιος σ αυτήν την πόλη που να θέλει και να μπορεί;
ΚΑΘΡΕΦΤΗ, ΚΑΘΡΕΦΤΑΚΙ ΜΟΥ, ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ;
Θα μου πείτε, γιατί να υπάρχει στην Θεσσαλονίκη κάποιος που να θέλει και να μπορεί; Υπάρχει στην Αθήνα; Ναι. Υπάρχουν. Να θυμίσουμε τις ταχύτητες κατασκευής του μετρό στις δύο πόλεις, να θυμίσουμε τις διπλές και πολλαπλές αναπλάσεις, να θυμίσουμε τα σχέδια για την αττική ριβιέρα; Να θυμίσουμε το Τατόι που προβάλλεται ως ένα από τα μεγαλύτερα έργα; Και σωστά. Εμείς δεν έχουμε Τατόι. Έχουμε ένα «Παλατάκι». Το λέει και ο λαϊκός του προσδιορισμός. Παλατ-άκι. Μια ανακτορική υποψία. Άλλωστε, λέγεται ότι η βασιλική οικογένεια κοιμήθηκε εντός του μόνο μία νύχτα, καθώς προτιμούσε για διανυκτέρευση το Μεντιτερανέ. (Χαμένο και αυτό στην αχλύ του μύθου και της εργολαβίας παρά θιν αλός) Για την κατασκευή του χρειάστηκαν ελάχιστα χρόνια τη δεκαετία του 50-60 και για τη διάσωσή του, αν διασωθεί, θα χρειαστούν τρείς γενιές. Στην Αθήνα λοιπόν υπάρχουν αυτοί που μπορούν και αποφασίζουν. Με γρήγορες διαδικασίες βρίσκονται χρήματα από τα πάσης φύσεως Ταμεία. Στην Θεσσαλονίκη περνάμε τον χρόνο μας θαυμάζοντας την ομορφιά μας στα καθρεφτάκια που μοιράζονται κάθε Σεπτέμβρη στην Έκθεση ως υποσχέσεις (και αυτές με την μορφή ατάκτων πλίνθων και κεράμων). Μερικές φορές επαναδιανέμονται και κατά τη διάρκεια της χρονιάς, για να μην ξεμείνουμε. Όλοι γνωρίζουν την εμμονή μας με τον αυτοθαυμασμό μας στον καθρέφτη. Και το γνωρίζουν και μάλλον το διασκεδάζουν κιόλας.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Adam Taylor: Ρώσοι δημοσιογράφοι στο στόχαστρο των αρχών

0

*του Adam Taylor

Οι ερευνητικοί δημοσιογράφοι της Ρωσίας έχουν συνηθίσει στις πιέσεις από το Κρεμλίνο. Αυτό που συνέβη όμως στον Αντρέι Σολντάτοφ μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτελεί μια επικίνδυνη κλιμάκωση.

Ο Σολντάτοφ είναι συνιδρυτής του ερευνητικού ιστότοπου Agentura.ru. Στις αρχές του μήνα άρχισε να λαμβάνει μηνύματα από την τράπεζά του ότι πρέπει να πληρώσει τεράστια πρόστιμα. Φαντάστηκε ότι ήταν μια από τις γνωστές τραπεζικές απάτες. Στη συνέχεια όμως έλαβε μήνυμα από μια άλλη τράπεζα που έλεγε ότι παγώνουν τα περιουσιακά του στοιχεία. Ο λόγος ήταν η άσκηση δίωξης εναντίον του για διάδοση ψευδών ειδήσεων για τον ρωσικό στρατό.

«Δεν κατάλαβα ποιος μου είχε ασκήσει δίωξη», είπε από το Λονδίνο, όπου ζει από το 2020. «Δεν έλαβα καμιά επίσημη ειδοποίηση από την κυβέρνηση. Δεν μου τηλεφώνησε κανείς. Μόνο αυτά τα emails από τις τράπεζες».

Οι αρχές επέβαλαν πρόστιμο 80.000 δολαρίων σε κάθε έναν από τους τραπεζικούς του λογαριασμούς. Κατόπιν αυτού κατέσχεσαν ό,τι περιουσιακό στοιχείο τού είχε απομείνει στη Ρωσία, ακόμη κι ένα παλιό αυτοκίνητο του 1999. Ο δημοσιογράφος ανακάλυψε στη συνέχεια ότι είχε προστεθεί στον κατάλογο των καταζητουμένων, κάτι που σημαίνει πως αν επιστρέψει στη Ρωσία θα συλληφθεί αμέσως, αλλά ότι κινδυνεύει ακόμη κι αν ταξιδέψει σε χώρες με φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία, όπως η Τουρκία ή η Ουγγαρία. Εκτός από αυτόν, όμως, κινδυνεύει και ο πατέρας του, που εξακολουθεί να ζει στη Ρωσία.

Για τον Σολντάτοφ, όπως και για πολλούς Ρώσους δημοσιογράφους, η εισβολή στην Ουκρανία σηματοδότησε μια νέα περίοδο στη ζωή τους. Η δημοσιογραφία στη μετασοβιετική Ρωσία δεν ήταν ποτέ εύκολη και από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο Πούτιν οι δυσκολίες έχουν πολλαπλασιαστεί. Πολλοί από τους παλιούς συναδέλφους του Σολντάτοφ στη Novaya Gazeta έχουν δολοφονηθεί. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί Ρώσοι δημοσιογράφοι συνέχισαν να δουλεύουν με ένα πάθος που θα έκανε τους δυτικούς συναδέλφους τους να ζηλέψουν. Νέα μέσα, όπως το Insider και το Proekt, προέβησαν σε σημαντικές αποκαλύψεις για την εθνική ασφάλεια και την ιδιωτική ζωή του Πούτιν.

Ο ίδιος ο Σολντάτοφ, μαζί με τη συνάδελφό του Ίρινα Μπορογκάν, έγραψαν πολλά άρθρα για τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, καθώς και τέσσερα βιβλία. Ύστερα από προειδοποιήσεις που δέχθηκαν, μετακόμισαν στο Λονδίνο πριν από τη ρωσική εισβολή. Ο Σολντάτοφ χρειάστηκε χρόνο όμως για να καταλάβει γιατί είχε μπει στο στόχαστρο των ρωσικών αρχών. Στην αρχή νόμιζε ότι η αιτία ήταν κάποια σχόλια που είχε κάνει στο κανάλι Popular Politics του YouTube, το οποίο διαχειρίζονται φίλοι του Αλεξέι Ναβάλνι. Μετά κατάλαβε ότι είχε ενοχλήσει η έρευνά του για τις εσωτερικές διαμάχες στην FSB, τη διάδοχο της KGB.

Ο Πρόεδρος Πούτιν είχε αναθέσει σε ένα από τα τμήματα της FSB -την Πέμπτη Υπηρεσία- την ευθύνη να κρατήσει τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες στη ρωσική σφαίρα επιρροής. Η Υπηρεσία αυτή παρείχε στη ρωσική ηγεσία στοιχεία για την Ουκρανία που έκαναν τον Πούτιν να πιστέψει ότι η εισβολή θα ήταν περίπατος. Όταν τα στοιχεία αυτά αποδείχθηκαν ψευδή, έγιναν εκκαθαρίσεις, ενώ ένα από τα ηγετικά στελέχη της Υπηρεσίας μεταφέρθηκε σε μια διαβόητη φυλακή.

Οι έρευνες του Σολντάτοφ γι’ αυτή την υπόθεση ήταν που οδήγησαν τις αρχές να τον καταδιώξουν. Και κανείς δεν γνωρίζει πόσοι ακόμη Ρώσοι δημοσιογράφοι βρίσκονται στην ίδια θέση μ’ αυτόν.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

(*) O Ανταμ Τέιλορ είναι αρθρογράφος της Washington Post

(Πηγή: Washington Post)

Βεν. Καρακωστάνογλου: Νομική και Πολιτική αντίκρουση των ισχυρισμών της Τουρκίας για το καθεστώς των Ελληνικών νησιών του Αιγαίου

0

του Δρ. ΒΕΝΙΑΜΙΝ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΝΟΓΛΟΥ(*)


Στο άρθρο αυτό θα παραθέσω με συνοπτικό και εύληπτο τρόπο, τα κατά τις γνωστές ελληνικές θέσεις, αλλά και κατά προσωπικές μου απόψεις, ισχυρότατα επιχειρήματα της χώρας μας για την κυριαρχία μας και τον εξοπλισμό των νησιών του Αιγαίου.

  1. Ο αμυντικός αυτός εξοπλισμός έγινε κυρίως μετά το 1973-1974, οπότε εκδηλώθηκε η αμφισβήτηση των δικαιωμάτων μας επί της Υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου και έγινε η εισβολή στην Κύπρο, από την Τουρκία.
  2. Για τα νησιά Λήμνο και Σαμοθράκη, η Σύμβαση του Μοντραί του 1936, κατήργησε και αντικατέστησε πλήρως το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης που είχε επιβάλει η Σύμβαση της Λωζάννης του 1923 για τα Στενά των Δαρδανελίων (άρθρο 4 §3), και ταυτόχρονα για την Λήμνο και την Σαμοθράκη. Πλήθος αποδεικτικών στοιχείων συνηγορούν σ’ αυτό:

-Διπλωματική αλληλογραφία που προηγήθηκε της σύναψης της Σύμβασης του Μοντραί, και ιδίως επιστολή του Πρέσβη της Τουρκίας στην Ελλάδα Roussen Esref προς τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Ι. Μεταξά, με την οποία ρητά η Τουρκία συμφωνεί με τον εξοπλισμό των δύο νησιών.

-Ρητή κατάργηση, στο κείμενο της Σύμβασης του Μοντραί, της Σύμβασης της Λωζάννης και την αποστρατιωτικοποίηση της Λήμνου και Σαμοθράκης.

-Το ίδιο προκύπτει και από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της Σύμβασης του Μοντραί.

-Δήλωση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Ρουστού Αρράς στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, κατά την κύρωση της Σύμβασης του Μοντραί, ότι οι διατάξεις που αφορούν την αποστρατιωτικοποίηση των νήσων Λήμνου και Σαμοθράκη, καταργούνται επίσης.

-Η ίδια η πρακτική των δύο χωρών που ακολούθησε: Από το 1936 και 1937 αντίστοιχα χαρακτήρισαν ως επιτηρούμενες ζώνες την Ίμβρο και Τένεδο και τη Λήμνο και Σαμοθράκη.

-Η Νομική Υπηρεσία του ΝΑΤΟ, σε γνωμοδότησή της την δεκαετία του 1980, κατέληξε ότι η Συνθήκη της Λωζάννης αντικαταστάθηκε συνολικά από την Σύμβαση του Μοντραί.

  1. Για μία ομάδα νησιών (Θάσο, Ψαρά, Άγιο Ευστράτιο και πολλές νησίδες) δεν υπήρξε ποτέ καθεστώς αποστρατικοποίησης.
  2. Για τέσσερα νησιά (Λέσβο, Χίο, Ικαρία, Σάμο), το άρθρο 13 της Συνθήκης της Λωζάνης επέβαλε μερική αποστρατικοποίηση, απαγορεύοντας ναυτικές βάσεις (όχι όμως και αεροπορικές) και οχυρωματικά έργα.
  3. Για τα νησιά της Δωδεκανήσου (συμπεριλαμβανομένου του συμπλέγματος του Καστελλορίζου), η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων (1947) επέβαλε αποστρατιωτικοποίηση, όμως σ’ αυτήν δεν υπήρξε ποτέ συμβαλλόμενο μέρος η Τουρκία, η οποία δεν αντλεί, συνεπώς, κανένα δικαίωμα από αυτήν. Η ίδια αυτή η Συνθήκη ορίζει στο άρθρο 89 ότι αποκλείεται γενικά η χορήγηση δικαιωμάτων σε τρίτα κράτη. Άλλωστε είναι γνωστό ότι την αποστρατιωτικοποίηση της Δωδεκανήσου την ζήτησε και την επέβαλε η τότε Σοβιετική Ένωση, ενόψει του Ψυχρού Πολέμου, για να διαπλέουν τα πολεμικά πλοία της στο Αιγαίο και προς τη Μαύρη Θάλασσα.
  4. Δύο είναι οι νομικοί τίτλοι στους οποίους βασίζει η Ελλάδα την μετά το 1974 στρατικοποίηση ορισμένων από τα αποστρατικοποιημένα νησιά της, με αποκλειστικά αμυντική διάταξη:

α) Η θεμελιώδης αλλαγή των περιστάσεων (άρθρο 62 της Σύμβασης της Βιέννης 1969, για το Δίκαιο Διεθνών Συνθηκών). Έτσι, από το 1923 και το 1947 μέχρι σήμερα, αλλά ιδιαίτερα μετά την Κυπριακή εισβολή της Τουρκίας του 1974 και την διεκδίκηση της Υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου (και ήδη της «Γαλάζιας Πατρίδας»), έχουν αλλάξει ριζικά οι περιστάσεις στις οποίες είχε στηριχθεί η επιβολή αποστρατιωτικοποίησης (Ελληνοτουρκικός Πόλεμος 1919-1922 και Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος). Η Τουρκία είναι η επιτιθέμενη και κατοχική δύναμη στην Κύπρο, επί 48 χρόνια ήδη, ενώ απειλεί παντοιοτρόπως την Ελλάδα: Με το casus belli (απειλή πολέμου) αν γίνει επέκταση της Ελληνικής Αιγιαλίτιδας Ζώνης, με την άρνηση του Δικαίου της Θάλασσας (ή την πλήρη διαστροφή του),. Με την αβάσιμη και παράνομη «Γαλάζια Πατρίδα» και το ανυπόστατο Τουρκολιβυκό μνημόνιο και πιο πρόσφατα με την απαίτηση για άρση της ελληνικής κυριαρχίας επί των νησιών του Αιγαίου που έχουν στρατικοποιηθεί αμυντικά. Τέλος, με την απαίτηση για αναγνώριση των «τετελεσμένων» της κατοχής στη Βόρεια Κύπρο, μέσω της «λύσης» δύο ισότιμων και κυρίαρχων κρατών στο διχοτομημένο νησί!

Στο σημείο αυτό θα μνημονεύσω την τεκμηρίωση του αείμνηστου Καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου, αλλά και επί χρόνια Προϊσταμένου της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών, Κωνσταντίνου Οικονομίδη, για τα καθεστώτα αποστρατιωτικοποίησης. Τονίζει ότι: «Αυτά τα Καθεστώτα (όταν δεν συνοδεύονται από διεθνή εγγύηση), δεν μπορούν να λειτουργήσουν παρά μόνο μέσα σε ένα αυστηρά ειρηνικό περιβάλλον. Αυτό αναφέρεται ρητά στο άρθρο 13 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης και η ίδια διαπίστωση συνάγεται σιωπηρά από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων (1947). Αν, επομένως, το περιβάλλον παύσει να είναι ειρηνικό και υπάρξει απειλή επιθετικής ενέργειας κατά αποστρατικοποιημένων εδαφών, τότε αναμφισβήτητα βρισκόμαστε μπροστά σε μία θεμελιώδη αλλαγή των περιστάσεων (άρθρο 62 Σύμβασης Βιέννης 1969). Πράγματι, όταν η Ελλάς αρχίζει το 1973-1974 να οχυρώνει τα πιο σημαντικά από τα αποστρατικοποιημένα νησιά του Αιγαίου, η κατάσταση έχει πια ριζικά μεταβληθεί.». Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, που πλήττει βάναυσα όλον τον Ελληνισμό. Το βαρύτερο διεθνές αδίκημα, της ένοπλης επίθεσης και βίαιης κατοχής, επί 48 χρόνια, του 37% του εδάφους της Κύπρου. Ταυτόχρονα εκδηλώθηκε η τουρκική απειλή στο Αιγαίο, για το οποίο η γείτων απειλεί με κήρυξη πολέμου στην Ελλάδα αν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων και σωρεία άλλων παρανομιών. Συγκροτεί απέναντι από τα ελληνικά νησιά την Στρατιά του Αιγαίου, εφοδιασμένη ειδικά για αποβατικές επιχειρήσεις. Οι συχνές δηλώσεις Τούρκων επισήμων αποκαλύπτουν τις σαφείς επεκτατικές βλέψεις κατά των ελληνικών νησιών, ενώ δηλώνεται ότι η κατάληψη νησιών θα είναι «περίπατος» για τον τουρκικό στρατό. Οι δύο ενέργειες στην Κύπρο και το Αιγαίο είναι συγχρονισμένες και συνδυασμένες.

Επομένως, εξέλιπε η κατάσταση ειρήνης που αποτέλεσε την ουσιώδη βάση για αποδοχή το 1923 και το 1947 των καθεστώτων αποστρατικοποίησης, και έτσι δημιουργήθηκε ισχυρότατος λόγος για την λήξη ισχύος αυτών των διατάξεων. Άλλωστε πρόκειται για άμυνα των νησιών και όχι προετοιμασία επίθεσης, όπως από την απέναντι Τουρκική Στρατιά του Αιγαίου!

β) Η δεύτερη και κύρια νομική βάση της Ελλάδος είναι η νόμιμη άμυνα (άρθρο 51 του Χάρτη ΟΗΕ). Η νόμιμη άμυνα προϋποθέτει επίθεση. Στην περίπτωση του Αιγαίου έχουμε απειλή επίθεσης, που και αυτή είναι παράνομη πράξη (άρθρο 2 §4 Χάρτη ΟΗΕ). Η απειλή νομιμοποιεί την προετοιμασία άμυνας προληπτικά, ώστε, αν χρειαστεί να μπορέσει να ασκήσει το δικαίωμα της άμυνας. Η προληπτική αμυντική προπαρασκευή εντάσσεται μέσα στο πλαίσιο της νόμιμης άμυνας και κανένας κανόνας Διεθνούς Δικαίου δεν την απαγορεύει! Αλλιώς θα ήταν πολύ αργά για την άμυνα των νησιών. Επιπλέον, το ίδιο ισχύει (νόμιμη άμυνα) για να μπορεί να αποτραπεί αποτελεσματικά η παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδος στην χωρική της θάλασσα και στον Εθνικό Εναέριο Χώρο, αλλά και στα κυριαρχικά δικαιώματά της στην Υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ της.

Η νόμιμη άμυνα έχει αυξημένη νομική ισχύ (χαρακτήρα αναγκαστικού δικαίου, jus cogens) και υπερισχύει όλων των άλλων Διεθνών Κανόνων (άρθρα 53 και 64 της Σύμβασης της Βιέννης, 1969). Επίσης το άρθρο 103 του Χάρτη του ΟΗΕ ορίζει ότι το δικαίωμα νόμιμης άμυνας παραμερίζει κάθε αντίθετη συμβατική δέσμευση, όπως π.χ. το άρθρο 13 της Λωζάννης (1923) και το αντίστοιχο της Συνθήκης των Παρισίων (1947), που προέβλεπαν την αποστρατικοποίηση.

γ) Η τρίτη ενδεχόμενη νομική βάση για την στρατικοποίηση των νησιών μπορεί να αναζητηθεί στη θεωρία των αντιποίνων (βλ.Κων/νος Οικονομίδης). Στην παράνομη προπαρασκευή επίθεσης (απειλή χρήσης βίας) κατά των ελληνικών νησιών, η Ελλάς αντιτάσσει προπαρασκευή άμυνας, νόμιμη! Ως αντίποινο παύει να είναι παράνομη η ελληνική προπαρασκευή άμυνας (στρατιωτικοποίηση).

δ) Οι Η.Π.Α. διαμόρφωσαν στο Αφγανιστάν (2001) και στο Ιράκ (2003) τη θεωρία της προληπτικής επίθεσης (πλήγματος) και την εφάρμοσαν, άσχετα με την νομιμότητά της. Κατά μείζονα λόγο η Ελλάδα δικαιούται να εφαρμόζει την απλή προπαρασκευή άμυνας απέναντι στην συνεχώς διευρυνόμενη τουρκική απειλή κατά της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά του Αιγαίου! Και βέβαια, αν κριθεί αναγκαίο, να προλάβει την εκδήλωση επικείμενης τουρκικής επιθετικής ενέργειας, με ελληνικό προληπτικό πλήγμα, για την αποτροπή ή εξουδετέρωσή της.

Τέλος, πρέπει να υπενθυμίσω ότι, όπως ορθά αναφέρει η πρόσφατη επιστολή του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών προς τον ΟΗΕ (απαντητική προς τις τουρκικές διεκδικήσεις για απώλεια της ελληνικής κυριαρχίας σε πολλά νησιά του Αιγαίου λόγω του εξοπλισμού τους), οι Διεθνείς Συνθήκες που καθορίζουν διεθνή σύνορα (δηλαδή καθορίζουν περιοχές κυριαρχίας), όπως της Λωζάννης και των Παρισίων, διαμορφώνουν οριστικά και αμετάκλητα τα καθοριζόμενα σύνορα και κυριαρχία, και δεν εξαρτώνται από ενδεχόμενες επιβαλλόμενες υποχρεώσεις. Οι τελευταίες (π.χ. αποστρατικοποίηση) είναι άλλωστε παρωχημένες και ανενεργές υπό το καθεστώς του Χάρτη του ΟΗΕ και το άρθρο 51 για την νόμιμη άμυνα (διάταξη αναγκαστικού δικαίου) που αναφέρθηκε εκτενώς παραπάνω.


(*)  Διεθνολόγος, Μόνιμος Λέκτορας Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

τ. Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου της Κεντρικής Μακεδονίας (2019-2021). Τομεάρχης Διαπεριφερειακών Συνεργασιών Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

speaknews.gr

Ο ΝΕΟΣ ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ Η ΟΥΚΡΑΝΙΑ

2

 

Ευριπίδης Λ. Ευρυβιάδης, Πρέσβης, ε.τ.

Βρισκόμαστε ήδη σε ένα  έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο; Και είναι  ο νέος Ψυχρός Πόλεμος πιο επικίνδυνος από τον παλιό; Σκέφτονται σοβαρά οι Ρώσοι να χρησιμοποιήσουν τακτικά πυρηνικά όπλα στην Ουκρανία, όπως μας λένε επανειλημμένα στη Δύση;

Είναι ο κόσμος σήμερα σε μια πιο επικίνδυνη κατάσταση από όταν οι δύο πυρηνικές  υπερδυνάμεις βρέθηκαν μετωπικά αντιμέτωπες κατά τη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων της Κούβας το 1962, όταν ο αμερικανικός και ο σοβιετικός λαός, μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο, κρατούσαν την ανάσα τους εκείνες τις “13 ημέρες του Οκτώβρη”;

Η απάντηση είναι και “όχι” και “ναι”.

Εξέχοντες  αναλυτές της Δύσης – καθηγητές, μελετητές, δημοσιογράφοι σχολιαστές, ενεργοί κρατικοί αξιωματούχοι  καθώς και κάθε μορφης ειδήμονες – επιμένουν ότι ναι, σίγουρα, αυτός ο εξελισσόμενος νέος Ψυχρός Πόλεμος είναι πιο επικίνδυνος από τον παλιό. Και ότι ναι, ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι πιο επικίνδυνος από την κρίση των πυραύλων της Κούβας του 1962. Για να υποστηρίξουν τα επιχειρήματά τους,  επικαλούνται επαναλαμβανόμενες ρωσικές  δηλώσεις και ενέργειες (π.χ. μια πρόσφατη δοκιμή Ρωσικού διηπειρωτικού πύραυλου), πως με τις συμπεριφορές της αυτές η Μόσχα θέλει να αποτρέψει τη Δύση και το ΝΑΤΟ από άμεση εμπλοκή στον πόλεμο στην Ουκρανία. Ακόμη χειρότερα, υποστηρίζουν ότι η Μόσχα και ο δεσποτικός Πούτιν μπορεί, από “απελπισία» πως χάνουν τον πόλεμο ή ακόμα απλά και μόνο για να αποφύγουν τη ντροπή μιας ήττας, να χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα. Και πως αν χρησιμοποιηθούν έστω τακτικά πυρηνικά όπλα, τότε θα ανοίξει ο δρόμος για την κόλαση.

Ο παλιός Ψυχρός Πόλεμος διήρκεσε από το 1947 έως το 1990. Τελείωσε με την αποδοχή από τη Σοβιετική Ένωση και άλλους, της ενοποίησης της Γερμανίας (22/9/1990). Η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε ένα χρόνο αργότερα, τον Δεκέμβρη  του 1991. Η διαίρεση της Γερμανίας και το Τείχος του Βερολίνου αποτέλεσαν την ουσία και το σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου, ο οποίος ως γεωπολιτική αλλά κυρίως μανιχιαστική ιδεολογική σύγκρουση, σύντομα εξελίχθηκε σε παγκόσμια σύγκρουση.

Ακριβώς επειδή ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν ιδεολογικός με οικουμενικά και μεσσιανικά οράματα, παρουσιάζονταν ως μια αέναη σύγκρουση. Όσοι από εμάς ζήσαμε τον Ψυχρό Πόλεμο, ειδικά σε αμερικανικά πανεπιστήμια, μαθαίναμε πως ο Ψυχρός Πόλεμος δεν είχε “τέλος”. Ατέλειωτες ήταν επίσης και οι θεωρίες που κατασκευάσθηκαν για να μας βοηθήσουν  ώστε να κατανοήσουμε την

” ατέρμονη” αυτή σύγκρουση. Ήταν όμως όλες τους ανεπαρκείς και αποτυχημένες θεωρίες. Λίγοι ήταν εκείνοι οι επαγγελματίες και οι μελετητές που προέβλεψαν την κατάρρευση του Ψυχρού Πολέμου. Προφήτες σίγουρα δεν ήταν. Ήταν όμως όλοι μελετητές της ιστορίας με εξαιρετικές αναλυτικές δεινότητες.

Ο παλιός Ψυχρός Πόλεμος πέρασε από τρεις φάσεις. Η πρώτη κράτησε από το 1947 έως το 1962. Όλοι συμφωνούν ότι αυτή ήταν η πιο επικίνδυνη φάση του Ψυχρού Πολέμου. Οι αλλεπάλληλες κρίσεις στο Βερολίνο αλλά κυρίως αυτή της Κούβας, έφεραν τις δύο υπερδυνάμεις στα πρόθυρα ενός Αρμαγεδδώνα. Μετά το 1962 ο κόσμος γνώρισε μια μεταβατική περίοδο – αυτή της ειρηνικής συνύπαρξης – και, μετά το 1969, ο Ψυχρός Πόλεμος εισήλθε στη δεύτερη του φάση, αυτή της περιόδου της ύφεσης. Η ύφεση διήρκεσε από το 1969 έως το 1979. Κατά τη γνώμη μου, η ύφεση ήταν κρίσιμη για τις μετέπειτα εξελίξεις που οδήγησαν στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Παραμένει δε άμεσα σχετική σήμερα αναφορικά με την Ουκρανική κρίση. Ήταν κατά τη διάρκεια της περιόδου την ύφεσης που δημιουργήθηκαν πολυεπίπεδα κανάλια επικοινωνίας- ιεραρχικά και κάθετα – μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Η ύφεση διευκόλυνε τη “θεσμοθέτηση” των περισσότερων κανόνων και κανονισμών της ψυχροπολεμικής σύγκρουσης, η ύπαρξη των οποίων επέτρεψε την ορθολογική διαχείριση του αγώνα ισχύος μεταξύ των υπερδυνάμεων. Παράλληλα η ύφεση έκανε δυνατή την ανάπτυξη και ενίσχυση συναλλαγών και συνδυαλλαγών σε πολλούς τομείς και κυρίως σε ανθρώπινο και ανθρωπιστικό επίπεδο -αυτό που σήμερα ονομάζουμε “κοινωνία πολιτών”. Η δυναμική της απρόσμενης αυτής – για την εποχή – εξελίξης διεδραμάτισε καταλυτικό ρόλο για τον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου και για την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Η τρίτη και τελευταία φάση του παλαιού Ψυχρού Πολέμου έτυχε περίτεχνης διαχείρισης μέχρι το τέλος της το 1990. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου παραμένει ένα γεγονός χωρίς προηγούμενο στην πολιτική ιστορία του κόσμου: μια υπερδύναμη  κατέρρευσε χωρίς πόλεμο. Αυτό που συνέβη με την κατάρρευση της κραταιάς Σοβιετική Ένωση, δεν έχει ξανασυμβεί.

Επιστρέφω στο αρχικό ερώτημα. Βρισκόμαστε σήμερα και λόγω ενός ακόμη πολέμου στην Ευρώπη, σε έναν πιο επικίνδυνο κόσμο από αυτόν του Ψυχρού Πολέμου;  Η γνώμη που είναι πως, όχι.

Και στηρίζω την θέση  μου στο διακύβευμα της κουβανικής πυραυλικής κρίσης. Το 1962 το διακύβευμα ήταν υπαρξιακό όχι μόνο για τις δύο υπερδυνάμεις αλλά και για τον υπόλοιπο κόσμο. Εκείνες τις μέρες οι δύο υπερδυνάμεις αντιμετώπιζαν η μία την άλλη μετωπικά, σε όλα τα μήκη και πλάτυ του κόσμου. Όλες οι δυνάμεις τους  βρίσκονταν σε κόκκινο συναγερμό παντού και όχι μόνο στην περιοχή της Κούβας. Σε ποιό  επίπεδο πυρηνικού  συναγερμού (DEFCON- Defence Ready Condition) βρίσκονται σήμερα οι ΗΠΑ, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία; Σίγουρα όχι στο επίπεδο της κρίσης του 1962. Το ίδιο ισχύει και στη περίπτωση της Ρωσίας.

Ωστόσο μας λένε επίσημοι και μή, με πάσα βεβαιότητα , ότι ο Αρμαγεδδών μπορεί να είναι προ των πυλών. Νομίζω ότι είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης (και αναμφίβολα και λόγω  κατάλληλης ιδεολογικής προδιάθεσης) οι άνθρωποι να βλέπουν μια ζωντανή και συνεχιζόμενη κρίση – όπως την Ουκρανική σήμερα- ως χειρότερη από μια άλλη που συνέβη πριν από δεκαετίες τον περασμένο αιώνα και η οποία επιλύθηκε ειρηνικά. Ωστόσο στην περίπτωση της Κούβας, για παράδειγμα, γνωρίζουμε τώρα -και αυτό που δεν γνώριζαν τότε οι Αμερικανοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων- ότι εκτός από τους πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές, στην Κούβα υπήρχαν και πολλά τακτικά πυρηνικά όπλα με τοπικούς Σοβιετικούς διοικητές εξουσιοδοτημένους να τα χρησιμοποιήσουν αν η Κούβα δεχόταν επίθεση. Τα σοβιετικά πυρηνικά υποβρύχια γύρω από την Κούβα είχαν επίσης άδεια χρήσης πυρηνικών όπλων εάν δέχονταν επίθεση. (Και σε τουλάχιστον μία περίπτωση, η χρήση πυρηνικών όπλων είχε αποφευχθεί λόγω της ψυχραιμίας των Σοβιετικών, το υποβρύχιο των οποίων δέχθηκε ψευδοβόμβες βυθού στα νερά της Κούβας από αμερικανικό αντιτορπιλικό).

Το πόσο επικίνδυνη ήταν η κρίση του 1962 για τους Αμερικανούς τεκμειριώνεται και από μια συγκεκριμένη αμερικανική δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε μήνες μετά την κρίση. Ερωτηθέντες τι έκαναν εκείνες τις τρομακτικές μέρες του  Οκτώβρη, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων απάντησαν ότι κατέφυγαν σε ερωτικες περιπτύξεις, αποφασισμένοι προφανώς να εγκαταλείψουν τα εγκόσμια με το δικό τους χαρακτηριστικό τρόπο.

Η κρίση των πυραύλων της Κούβας επιλύθηκε με έντεχνους συμβιβασμούς και αμοιβαίες και ουσιαστικές παραχωρήσεις από τις δύο πλευρές. Οι Αμερικανοί δεν κέρδισαν και οι  Σοβιετικοί δεν έχασαν.

Η Σοβιετική Ένωση μπορεί να μην υπάρχει σήμερα. Ωστόσο μια ανεξάρτητη κομμουνιστική Κούβα είναι ακόμα εκεί, κληρονομιά του συμβιβασμού του 1962 βάσει του οποίου οι ΗΠΑ ανέλαβαν να μην επιτεθούν στην Κούβα (και να αποσύρουν επιθετικούς πυραύλους από την Τουρκία), με αντάλλαγμα οι Σοβιετικοί να αποσύρουν τους πυραύλους τους από το νησί του Κάστρο.

Ποιό σημαντικό, για τους σκοπούς μας, η παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια διατηρήθηκαν παρόλο που οι δύο υπερδυνάμεις πλησίασαν επικίνδυνα σε έναν πυρηνικό πόλεμο. Δεν συμβαίνει αυτό σήμερα, παρά τον αναμεταξύ τους πόλεμο “δια αντιπροσώπων” στην  Ουκρανία. Η Κούβα ήταν η “μητέρα όλων των μαχων” του Ψυχρού Πολέμου, αλλά δεν ήταν η μόνη κρίση.  Και ήταν ο Πρόεδρος Κένεντυ που περιέγραψε καλύτερα το υπαρξιακό δίλημμα που αντιμετωπίζε ο  κόσμος την πυρηνική εποχή, μετά την διπλωματική επίλυση της κρίσης του Τείχους του Βερολίνου το 1961. Η αποδοχή της ύπαρξης του Τείχους από τους Αμερικανούς, “ήταν στον διάβολο πολύ καλύτερα από έναν πόλεμο”, φέρεται να είπε. Και ήταν “κουβέντα στην  κουβέντα”, δηλαδή μέσω διαπραγματεύσεων, που βρέθηκε λύση στην Κούβα.

Ο παλιός Ψυχρός Πόλεμος ήταν πιο επικίνδυνος από αυτό που αντιμετωπίζει ο κόσμος σήμερα μέσα και γύρω από την Ουκρανία. Αλλά όσοι χειρίστηκαν τις επαναλαμβανόμενες ψυχροπολεμικές κρίσεις (συμπεριλαμβανομένων εκείνων στην Κορέα, το Βιετνάμ, τη Μέση Ανατολή, το Αφγανιστάν) είχαν βιωματικές

εμπειρίες στη διαχείριση κρίσεων σε όλα τα επίπεδα. Όλοι είχαν ζήσει την κόλαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και γνώριζαν από την πρώτη στιγμή πως τα πυρηνικά όπλα άλλαξε τη φύση του πολέμου και ως εκ τούτου τους κανόνες του παιχνιδιού. Ο αφορισμός του Πρώσσου στρατηγιστή Κλάουζεβιτς του 19ου αιώνα, πως η πολιτική είναι  η συνέχισει του πολέμου με αλλά μέσα, έπαυσε να ισχύει μετά το 1945. Ο Αρμαγεδδών ήταν πλέον μέρος της εξίσωσης στον αγώνα για ισχύ. Ο ορθολογισμός, η αποτροπή και η διπλωματία- μυστικες, διμερείς διαπραγματεύσεις, σύνοδοι κορυφής, πολυμερείς διάσκεψεις – όλα συνδυάστηκαν για να κρατήσουν τον Ψυχρό Πόλεμο ψυχρό. Σχεδόν εκ φύσεως Αμερικανοί και Σοβιετικοί έμπαιναν στη θέση του άλλου. Αυτό τους έδινε την ικανότητα  να εκτονώνουν  κρίσεις που τους έφερναν σε μετωπικές αντιπαραθέσεις και, επιπλέον, να χειριζονται ανάλογα τους ανά τον κόσμο πληρεξούσιούς τους.

Η θεσμοθέτηση πολλών πτυχών του Ψυχρού Πολέμου, ιδιαίτερα των διαφόρων συμφωνιών ελέγχου των εξοπλισμών  και οι διαδικασίες επίτευξης τους μέσω επίπονων και μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων, δημιούργησαν μια κάστα υψηλού επιπέδου αξιωματούχων και  γραφειοκρατών με κεκτημένα συμφέροντα για τη διατήρηση της παγκόσμιας  ειρήνης και  ασφάλειας. Σοβαρό συστατικό αυτής της ατέρμονης διαδικασίας αποτελούσε ο μηχανισμός αποφυγής ατυχημάτων, που υπήρξαν πάμπολα και επικίνδυνα σε όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αλλά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο παγκόσμια ειρήνη και η ασφάλεια διατηρήθηκαν.

Η ουσία είναι ότι στον παλιό Ψυχρό Πόλεμο υπήρχαν πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες (και μια συμπληρωματική γραφειοκρατία) που είχαν εμπειρίες πολέμου και κρίσεων, είχαν επίγνωση των διακυβεύσεων, που μελετούσαν και γνώριζαν τους αντιπάλους τους στη διαδικασία διαχείρισης της “ατέρμονης σύγκρουσης” του Ψυχρού Πολέμου. Η τελευταία τέτοια περίπτωση υπήρξε ο περίτεχνος χειρισμός της τελευταίας φάσης του Ψυχρού Πολέμου από  τον Γκορμπατσόφ και τις κυβερνήσεις Ρήγκαν/Μπους.

Επιστρέφοντας στο αρχικό ερώτημα, ναι, ο εξελισσόμενος νέος Ψυχρός Πόλεμος, φαινομενικά για την Ουκρανία αλλά που σίγουρα δεν περιορίζεται εκεί, είναι πιο επικίνδυνος από τον παλιό, επειδή κανένας από τους περιορισμούς και μηχανισμούς που περιέγραψα συνοπτικά δεν υπάρχουν σήμερα. Μπορεί να υπάρχει ορθολογισμός σε επίπεδο Μπάιντεν και Πούτιν, με αναφορά στον πυρηνικό πόλεμο (και από χώρες όπως π.χ. η Γερμανία). Αλλά αυτό δεν είναι αρκετό. Οι υπόλοιποι θεσμικοί περιορισμοί που χαρακτήριζαν τη «μακρόχρονη ειρήνη» του παλιού Ψυχρού Πολέμου έχουν σταδιακά -από το 1991- αποδομηθεί. Η πειθαρχία του παλιού Ψυχρού Πολέμου, αυτή που άσκησαν οι υπερδυνάμεις στους εαυτούς τους και στους πληρεξούσιούς τους, φαίνεται να μην υπάρχει πλέον.

Αυτό είναι που κάνει τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία πιο επικίνδυνο από ανάλογες κρίσεις. Δεν υπήρχε , διαβάζουμε, καμία επικοινωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας από τις 15 Φεβρουαρίου. Και το επίπεδο της εχθρικής ρητορικής και προπαγάνδας έχουν ξεπεράσει κάθε όριο. Πού πραγματικά θα οδηγήσει αυτή η αντιπαράθεση χωρίς διαπραγμάτευση;

Αν ο πόλεμος ξεφύγει από τα γεωγραφικά όρια της Ουκρανίας, τι θα συνεπαγόταν; Οι Ευρωπαίοι, ιδίως το Ηνωμένο Βασίλειο, θα πρέπει να αναλογιστούν σοβαρά το γεγονός ότι λαμβάνει χώρα ένας ακόμη πόλεμος στην Ευρώπη που μπορούσε να είχε αποφεύχθεί. Ποιές είναι οι δικές τους ευθύνες πριν και μετά; Πού τα ευρωπαϊκά κράτη και η ΕΕ ως αυτόνομοι δρώντες; Θέλουν πραγματική αυτονομία σε ζητήματα άμυνας και ασφάλειας; Ή να συνεχίζουν να βολεύονται ως λαθρεπιβάτες στο αποκλειστικό “λεωφορείο ασφάλειας” που όχι ανιδιοτελώς τους προσφέρει η Ουάσιγκτον; Η μέχρι σήμερα συμπεριφορά των Ευρωπαίων είναι καταθλιπτική. Και, χειρότερα, τα ευρωπαϊκά κράτη και η ΕΕ συμπεριφέρονται στον πόλεμο στην Ουκρανία ως βασιλικότεροι του βασιλέως. Αντιλαμβάνονται πως εάν ο πόλεμος κλιμακωθεί και ξεφύγει,  αυτοί που, επιπλέον θα υποφέρουν δεν θα είναι οι κάτοικοι της Σιβηρίας και της Αλάσκας;

(Σημ.: Το άρθρο γνώμης δημοσιεύτηκε 30/5/2022 στα Αγγλικά στο RUSI – Royal United Services Institute– την παλαιότερη δεξαμενή σκέψης σε θέματα άμυνας και ασφάλειας στο κόσμο  

https://rusi.org/explore–our–research/publications/commentary/new–cold–war–and–ukraine

Ανδρέας Παπανδρέου: Η ανατομία μιας αποτυχίας

3

Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή

Το κύριο εμπόδιο στον πολιτισμό εκσυγχρονισμό ήταν ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου

Ανδρέας Παπανδρέου: Η ανατομία μιας αποτυχίας | tanea.gr

Στεργιόπουλος Βαγγέλης

Αν και το πρόβλημα δεν θίγεται συστηματικά στο βιβλίο, σε όλες σχεδόν τις συμβολές (αλλά ιδιαιτέρως στις γενικές αναλύσεις των Καργιώτη, Papas, Petras και Hitchens) ρητά ή σιωπηρά υποστηρίζεται ότι μια κύρια, αν όχι η κυριότερη, αιτία της αποτυχίας του ελληνικού σοσιαλιστικού πειράματος έχει να κάνει με την προσωπικότητα και το στυλ ηγεσίας του Ανδρέα Παπανδρέου. Πιστεύω ότι, παρά το γεγονός πως οι κοινωνικοί επιστήμονες είναι συνήθως εχθρικοί προς τις εξηγήσεις που βασίζονται στις πράξεις «Μεγάλων Ανδρών», στην περίπτωση του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ η εξήγηση της αποτυχίας που σχετίζεται με την «ηγεσία» φαίνεται αρκετά εύλογη – ιδιαίτερα αν κανείς λάβει υπόψη ότι ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, μετά την εκλογική νίκη του 1981, είχε περισσότερη δύναμη από όση οποιοσδήποτε άλλος πρωθυπουργός στη νεοελληνική ιστορία. Το τελευταίο αυτό στοιχείο γίνεται προφανές αν σκεφθεί κανείς ότι ο σοσιαλιστής ηγέτης όχι μόνο κατόρθωσε να δημιουργήσει το πρώτο μη κομμουνιστικό μαζικό κόμμα στην Ελλάδα – ένα κόμμα του οποίου τα παρακλάδια έφθαναν και στα πιο απομακρυσμένα χωριά της χώρας–, αλλά πέτυχε επίσης να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του και να διευθύνει το μαζικό αυτό κόμμα με τρόπο εξαιρετικά συγκεντρωτικό/αυταρχικό.

Ένα άλλο σημείο που αξίζει εν προκειμένω να αναφερθεί είναι ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου ως ηγέτης κόμματος και πρωθυπουργός όχι μόνο είχε εξουσίες χωρίς προηγούμενο, αλλά επίσης βρέθηκε σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο κοινωνικο-πολιτικό περιβάλλον που του παρείχε σημαντικές ευκαιρίες για ριζικές μεταρρυθμίσεις – ιδιαίτερα στον τομέα της δημόσιας διοίκησης και της κομματικής πολιτικής. Πράγματι, αν στον οικονομικό τομέα το πεδίο ελιγμών του Παπανδρέου ήταν κάπως περιορισμένο εξαιτίας της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης που ακολούθησε το 1974, στον τομέα της πολιτικής οργάνωσης βρέθηκε σε μια στρατηγική και εξαιρετικά εύπλαστη κατάσταση που έμοιαζε πολύ με εκείνη του Βενιζέλου στον Μεσοπόλεμο.

 

Όπως έχω σημειώσει αλλού, στην περίπτωση του Βενιζέλου παρατηρήθηκε μια κρίσιμη μετάβαση από τις περιορισμένες/ολιγαρχικές προς ευρύτερες μορφές πολιτικής συμμετοχής: καθώς «νέοι άνδρες» έκαναν την είσοδό τους στον πολιτικό στίβο, αντικατέστησαν εν μέρει την πολιτική ολιγαρχία του παλαιού καθεστώτος (τα λεγόμενα τζάκια), με αποτέλεσμα τα χαλαρά συντονισμένα κόμματα προεστών (ή καλύτερα πολιτικές λέσχες) του 19ου αιώνα να μεταμορφωθούν σε πολιτικά κόμματα με ευρύτερη βάση και οργάνωση σε εθνικό επίπεδο.

Με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ βλέπουμε και πάλι μια εκ θεμελίων ανανέωση προσώπων στο πολιτικό προσκήνιο και μια αξιοσημείωτη μετάβαση προς μαζικά κόμματα με ακόμη ευρύτερη βάση. Μέσα σε αυτό το ραγδαία μεταβαλλόμενο διαρθρωτικό πλαίσιο, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ως παντοδύναμος ηγέτης του πρώτου μη κομμουνιστικού μαζικού κόμματος στην Ελλάδα, είχε τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσει το ελληνικό πολιτικό σύστημα καταπολεμώντας τα προδικτατορικά πελατειακά/ρουσφετολογικά χαρακτηριστικά του και θεσμοθετώντας μια μορφή κοινοβουλευτικής δημοκρατίας μέσα στην οποία τα κόμματα θα μπορούσαν να υιοθετήσουν πολιτικές και αρχές οργάνωσης ίσης αντιμετώπισης των πολιτών και η κρατική μηχανή θα μπορούσε να γίνει λιγότερο πολιτικοποιημένη, δεσποτική και διεφθαρμένη.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου όχι μόνο δεν κατόρθωσε να αρπάξει αυτή την ευκαιρία, αλλά, αντιθέτως, φρόντισε ώστε το μετασχηματισμένο πολιτικό σύστημα να διατηρήσει, σε οξύτερη μορφή, ορισμένα από τα χειρότερα χαρακτηριστικά του προδικτατορικού πολιτικού τοπίου. Με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο η δημόσια διοίκηση έγινε περισσότερο παρασιτική, πολιτικοποιημένη και διεφθαρμένη, αλλά επίσης το παραδοσιακό ρουσφέτι που βασιζόταν στους τοπικούς πάτρωνες αντικαταστάθηκε από μια πιο συγκεντρωτική και λαϊκιστική μορφή πατρωνείας που βασιζόταν στα κομματικά στελέχη τα οποία αντλούσαν τη δύναμή τους από το χάρισμα του ηγέτη.

Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε την πρόθεση να καταργήσει το πλουραλιστικό κοινοβουλευτικό σύστημα και να εγκαθιδρύσει στη χώρα κάποιας μορφής δικτατορία βοναπαρτικού τύπου, όπως συχνά ισχυρίζονταν οι δεξιοί επικριτές του. Νομίζω ότι ούτε ο Ανδρέας Παπανδρέου ούτε οι στενοί συνεργάτες του είχαν σοβαρά διανοηθεί κάτι τέτοιο – και υπ’ αυτή την έννοια ο Κουλουμπής έχει δίκιο να υποστηρίζει ότι ο ηγέτης του ΠΑΣΟΚ συνέβαλε στην εδραίωση του μεταδικτατορικού κοινοβουλευτικού συστήματος στην Ελλάδα.

Από την άλλη πλευρά, όμως, ο Ανδρέας Παπανδρέου υιοθέτησε την κλασική παράδοση των ελλήνων πολιτικών που θέλει να θυσιάζονται τα πάντα στον βωμό της πολιτικής επιβίωσης και των στενών κομματικών συμφερόντων. Με δεδομένες τις χωρίς προηγούμενο εξουσίες του, χρησιμοποίησε τη μαζική οργάνωση του κόμματός του κατά τέτοιον τρόπο που η μετάβαση στη μαζική πολιτική χαρακτηρίστηκε από μια περισσότερο διεφθαρμένη και δεσποτική κρατική μηχανή και από κόμματα που αντικατέστησαν το αποκεντρωμένο πελατειακό σύστημα με μια συγκεντρωτικότερη και μαζικότερη πατρωνεία. Με άλλη ορολογία, την αναπόφευκτη μετάβαση προς τη μαζική πολιτική χαρακτήρισε η μεταστροφή από πελατειακές σε λαϊκιστικές μορφές ρουσφετολογικών πρακτικών. Υπ’ αυτή την έννοια, χάθηκε η ευκαιρία για πραγματικό εκσυγχρονισμό «δυτικού τύπου».

Θα μπορούσε βεβαίως να υποστηρίξει κανείς ότι, αν ο Ανδρέας Παπανδρέου απέτυχε να μεταστρέψει το ελληνικό πολιτικό σύστημα από ρουσφετολογικές (particularistic) προς περισσότερο καθολικές (universalistic) μορφές οργάνωσης, το ίδιο είχε συμβεί με τον Βενιζέλο στον Μεσοπόλεμο. Η διαφορά όμως έγκειται στο ότι ο δεύτερος, στην προσπάθειά του να εκσυγχρονίσει/εκδυτικοποιήσει το φιλελεύθερο κόμμα του και γενικότερα το κομματικό σύστημα, συνάντησε την πείσμονα αντίδραση ισχυρών τοπικών προυχόντων, τους οποίους δεν μπορούσε να αγνοήσει ή να παρακάμψει. Αντίθετα, ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν είχε σοβαρή αντίδραση από τα στελέχη του και υπ’ αυτή την έννοια είχε πολύ ευρύτερο πεδίο ελιγμών. Με άλλα λόγια, το κύριο εμπόδιο στον πολιτισμό εκσυγχρονισμό ήταν ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου. Πράγματι ποτέ δεν προσπάθησε σοβαρά να ορθολογικοποιήσει το κράτος ή να μειώσει τα ρουσφετολογικά χαρακτηριστικά του κομματικού συστήματος. Και για να συνεχίσουμε λίγο αυτή τη συγκριτική άσκηση, αν κανείς εξετάσει τον Τρικούπη, τον Βενιζέλο και τον Παπανδρέου ως τις τρεις πολιτικές φυσιογνωμίες των οποίων η ηγεσία σημάδεψε την πολιτική σκηνή του τέλους του 19ου αιώνα, του Μεσοπολέμου και της μεταδικτατορικής περιόδου αντίστοιχα, μπορεί να υποστηρίξει ότι:

Ο Τρικούπης είχε όλα τα ηγετικά προσόντα, αλλά οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειές του ανατράπηκαν από δυσμενείς διαρθρωτικές, «αντικειμενικές» συνθήκες.

Ο Βενιζέλος είχε τόσο τα προσωπικά προσόντα όσο και σχετικά ευνοϊκές συνθήκες για ριζικές αλλαγές και, αν και δεν πέτυχε να αμβλύνει τα ρουσφετολογικά χαρακτηριστικά του κράτους, τόσο αυτός ο ίδιος όσο και οι ικανότατοι συνεργάτες του κατόρθωσαν να μεταρρυθμίσουν ουσιαστικά τη δημόσια διοίκηση, την παιδεία και άλλους τομείς της ελληνικής κοινωνίας.

Ο Παπανδρέου, τέλος, βρέθηκε σε ευνοϊκές διαρθρωτικές συνθήκες, αλλά δυστυχώς του έλειπαν τα προσόντα του πολιτικού αρχηγού που βλέπει πέρα από τα μικροκομματικά συμφέροντα, προσόντα που διέθεταν οι δύο επιφανείς προκάτοχοί του.

Όπως σωστά παρατηρεί ο Καργιώτης, «κανείς ίσως στην ιστορία της νεότερης Ελλάδος δεν ήλεγχε περισσότερο το κόμμα του απ’ όσο ο Ανδρέας Παπανδρέου το ΠαΣοΚ, πάντοτε όμως αισθανόταν μια αδικαιολόγητη ανασφάλεια». Νομίζω ότι αυτή η «αδικαιολόγητη ανασφάλεια» εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την αδυναμία του να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία και να προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, ευκαιρία που οπωσδήποτε του παρουσιάστηκε. Είναι αυτή η ανασφάλεια που εξηγεί την εκ μέρους του έλλειψη ανεκτικότητας προς συνεργάτες που σκέπτονταν ανεξάρτητα, την επιθυμία του να περιβάλλεται από πειθήνια όργανα, την αποτυχία του (όπως σαφώς δείχνει η περίπτωση της Δημοκρατικής Άμυνας) να κερδίσει την υποστήριξη ανθρώπων που ήταν μεν φιλομεταρρυθμιστές και πολύ ταλαντούχοι, δεν είχαν όμως τη διάθεση να γίνουν μέρος της «σουλτανικού τύπου» ακολουθίας του Ανδρέα Παπανδρέου.

*Άρθρο του Νίκου Μουζέλη, ομότιμου καθηγητή Κοινωνιολογίας LSE και συγγραφέα, που έφερε τον τίτλο «Το λαϊκιστικό στυλ του αρχηγού» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Το Βήμα» πριν από 29 και πλέον χρόνια, την Κυριακή 14 Μαρτίου 1993.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 14.3.1993, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Γράφτηκε επτά μήνες πριν από την άνετη επικράτηση του Ανδρέα Παπανδρέου στις εκλογές του Οκτωβρίου του 1993 και τη θριαμβευτική επάνοδό του στην εξουσία μετά τις τρεις διαδοχικές εκλογικές ήττες που είχε υποστεί από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη κατά τα έτη 1989-1990.

Γράφτηκε σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως αναφέρει ο Μουζέλης σε άλλο σημείο της δισέλιδης ανάλυσής του στο «Βήμα» για τα έργα και τις ημέρες του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία τη δεκαετία του ’80, το μεν σκάνδαλο Κοσκωτά είχε κάπως κοπάσει, το δε ΠΑΣΟΚ, μετά τη μητσοτακική κακοδιοίκηση, είχε ξανά νομιμοποιηθεί στα μάτια πολλών κεντρώων ψηφοφόρων.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 14.3.1993, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Κρίνοντας, λοιπόν, κατάλληλη τη στιγμή για μια πιο «ψυχρή» ανάλυση της οκταετίας της σοσιαλιστικής διακυβέρνησης, όπως γράφει χαρακτηριστικά ο ίδιος, και με αφορμή την πρόσφατη τότε έκδοση στα αγγλικά του βιβλίου του Θεόδωρου Καργιώτη The Greek Socialist Experiment: Papandreou’s Greece 1987-1989 (Pella Publishing Co, New York, 1992), ο Μουζέλης επιχειρεί μιαν αξιολόγηση του σοσιαλιστικού πειράματος, έναν ουσιαστικό απολογισμό της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα πριν από 26 χρόνια, στις 23 Ιουνίου 1996, σε ηλικία 77 ετών.

Τα Νέα

Το θρίλερ με τα τάνκερ στο Ιράν

1
The Liberian-flagged oil tanker Ice Energy transfers crude oil from the Iranian-flagged oil tanker Lana (former Pegas), off the shore of Karystos, on the Island of Evia, Greece, May 26, 2022. REUTERS/Costas Baltas REFILE - QUALITY REPEAT - RC2WEU96SW2R

Στις 8 Ιουνίου το Εφετείο Χαλκίδας αναίρεσε την πρότερη απόφαση του Πρωτοδικείου Χαλκίδας να κατασχεθεί υπέρ των ΗΠΑ το ιρανικό πετρέλαιό του, ρωσικών συμφερόντων κι υπό ιρανική σημαία, πλοίου Lana (πρώην Pegas) [1]. Ο πρέσβυς του Ιράν στην Ελλάδα, Αχμάντ Ναντερί, σχολιάζοντας τούτη την εξέλιξη, ανέφερε ότι «ολόκληρο το φορτίο πετρελαίου θα επιστραφεί» [2]. Σημειωτέον, έως εκείνη την στιγμή είχαν μεταγγιστεί, από τους συνολικά περίπου 104.000 μετρικούς τόνους πετρελαίου που είχε ως αρχικό φορτίο το Lana, 60.000 μετρικοί τόνοι σε ένα μισθωμένο από τις ΗΠΑ δεξαμενόπλοιο [3].

23062022-3.jpg

Το υπό σημαία Λιβερίας πετρελαιοφόρο Ice Energy μεταφέρει αργό πετρέλαιο από το υπό ιρανική σημαία δεξαμενόπλοιο Lana (πρώην Pegas), στα ανοιχτά της Καρύστου, στην Εύβοια, στις 26 Μαΐου 2022. REUTERS/Costas Baltas
—————————————————————

Την επαύριον του βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Χαλκίδας θεωρήθηκε ότι ουσιαστικά άνοιξε ο δρόμος για την επίλυση του διπλωματικού επεισοδίου, και κατ’ επέκταση για την απελευθέρωση των δύο ελληνόκτητων πλοίων. Προς τούτο το γενικότερο συμπέρασμα συνηγόρησε, άλλωστε, το γεγονός πως ο Οργανισμός Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν ανακοίνωσε στις 21 Ιουνίου ότι τα πληρώματα των «Prudent Warrior» και «Delta Poseidon» είναι –εφόσον το θελήσουν– πλέον ελεύθερα να φύγουν από το Ιράν [4]. Αν και τούτο είναι αρκετά πιθανό να μη συμβεί στην πράξη καθότι τα πληρώματα είναι αναγκαία για την καθημερινή λειτουργία των δύο πλοίων, αποτελεί αναμφίβολα ένα ιρανικό μήνυμα προς την ελληνική πλευρά. Μάλιστα, την προηγούμενη ημέρα, ο εκπρόσωπος Τύπου του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Σαέντ Χατιμπζαντέ, ανέφερε ότι «η δικαστική διαδικασία των ελληνικών πετρελαιοφόρων βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή την στιγμή. Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω δικηγόρων, έχει προσπαθήσει να προετοιμάσει τα έγγραφα για την απελευθέρωση των πλοίων. Συμβουλέψαμε την ελληνική κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει τη νομική της δυνατότητα, κι είμαι βέβαιος ότι θα ακολουθήσει τη νομική και δικαστική οδό». Ταυτόχρονα, όμως, άφησε μια σαφέστατη υπόνοια προς την ελληνική πλευρά, τονίζοντας ότι ελπίζει να δει στην «πράξη» την επιστροφή/απελευθέρωση του ιρανικού πετρελαίου [5].

Πού βρίσκεται, όμως, αυτή την στιγμή το ιρανικό πετρέλαιο; Όσον αφορά το κατασχεθέν ιρανικό πετρέλαιο, δηλαδή εκείνη η ποσότητα που έχει αφαιρεθεί ήδη από το Lana, η οποία όπως προαναφέρθηκε υπολογίζεται στους 60.000 μετρικούς τόνους, βρίσκεται στο –μισθωμένο από τις ΗΠΑ– πλοίο Ice Energy (ιδιοκτησίας Γιώργου Προκοπίου) που είναι υπό προσωρινή τρόπον τινά κράτηση στο αγκυροβόλιο του Πειραιά [6]. Δεν υπάρχει προσώρας ενημέρωση πού, πότε, και πώς θα επιστραφεί το αφαιρεθέν φορτίο στο πλοίο Lana. Αναφορικά με το υπόλοιπο ιρανικό πετρέλαιο, περίπου 44.000 μετρικοί τόνοι, εξακολουθεί να βρίσκεται στις δεξαμενές του Lana, το οποίο βρίσκεται ακόμη στα ανοιχτά της Καρύστου.

Ωστόσο, υπάρχει μια παράλληλη εξέλιξη που φαίνεται να περιπλέκει και να καθυστερεί την επίλυση της υποθέσεως. Συγκεκριμένα, κατόπιν ασφαλιστικών μέτρων από μια φερόμενη τουρκική εταιρεία, το Πρωτοδικείο Χαλκίδας έχει διατάξει την προσωρινή απαγόρευση απόπλου για το πετρελαιοφόρο Lana, κάτι, όμως, που δεν αφορά το καθαυτό φορτίο του. Τουτέστιν, η τουρκική εταιρεία, μέσω της συντηρητικής κατάσχεσης του πετρελαιοφόρου, αξιώνει την αποπληρωμή προς εκείνην των οφειλόμενων από την πλοιοκτήτρια εταιρεία του Lana για τις υπηρεσίες ρυμούλκησης που προσέφερε στο εν λόγω πλοίο [7]. Στις 17 Ιουνίου, το Πρωτοδικείο Χαλκίδας απαίτησε από την Τransmorflot LLC, την πλοιοκτήτρια εταιρεία του Lana, να προσκομίσει δύο εγγυητικές επιστολές σε χρονικό διάστημα πέντε εργάσιμων ημερών, ούτως ώστε να επιτραπεί στο πλοίο της να αποπλεύσει. Η πρώτη εγγυητική επιστολή έχει ορισθεί στα 1.474.200 ευρώ ενώ η δεύτερη στα 392.000 ευρώ [8].

Ομολογουμένως, η όλη υπόθεση φαντάζει ως ένα μπερδεμένο κουβάρι, όπου υπεισέρχονται πολλοί και διασταυρούμενοι παράγοντες. Επίσης, στα ανωτέρω θα πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι ακόμη κι αν απελευθερωθεί σύντομα το Lana με ολόκληρο το φορτίο του, δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι τα δύο ελληνόκτητα πλοία θα αφεθούν ταυτοχρόνως ελεύθερα από το Ιράν. Ενδεικτικά, σε περίπου ανάλογη υπόθεση το 2019, το Ιράν άφησε ελεύθερο το υπό βρετανική σημαία Stena Impero ενάμισι μήνα αργότερα από την αντίστοιχη απελευθέρωση του ιρανικού δεξαμενόπλοιου Adryan Darya 1 (πρώην Grace 1) από τις αρχές του Γιβραλτάρ.

Οφείλεται να επισημανθεί ότι είναι πολύ σημαντικό για την Τεχεράνη να δείξει στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό ακροατήριο ότι βγαίνει από τέτοιου είδους καταστάσεις ως ο απόλυτος νικητής, δηλαδή όχι μόνο να οδηγεί τον αντίπαλο σε οπισθοχώρηση αλλά και να τον ταπεινώνει κιόλας. Άλλωστε, όπως υποστήριξε αναλυτικά ο γράφων σε πρόσφατο άρθρο του, το Ιράν σε ανάλογες περιπτώσεις, τις οποίες αντιλαμβάνεται ως λυδία λίθο της αξιοπιστίας της αποτροπής του και της εθνικής του τιμής, ακολουθεί σταθερά την στρατηγική της «ενεργητικής αντίστασης» [9]. Ο διοικητής του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, το οποίο ήταν ο επιχειρησιακά υπεύθυνος κλάδος για την κατάσχεση των δύο ελληνικών πλοίων, εξέφρασε εύγλωττα τούτη την χοντροκομμένη αλλά συνάμα πετυχημένη στα μάτια του Ιράν στρατηγική, λέγοντας ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν αφήνει την κακία των εχθρών να μείνει αναπάντητη, (από εδώ και πέρα) εάν κατάσχουν ένα δεξαμενόπλοιό μας, θα πάρουμε δύο πλοία τους. Οι Έλληνες κι οι άλλοι θα μάθουν να μη δείχνουν ασέβεια προς το Ιράν» [10].

Σύνδεσμοι:
[1] “Greek court overturns decision on U.S. seizure of Iranian oil cargo – sources,” Reuters, 9 Ιουνίου 2022, https://www.reuters.com/world/greek-court-overturns-decision-us-seizure-….
[2] “Iran’s envoy to Greece: Iranian tanker release order confirmed,” Iran Press News Agency, 9 Ιουνίου 2022, https://iranpress.com/content/59700/iran-envoy-greece-iranian-tanker-rel….
[3] “Χαλκίδα: Εγγυητικές επιστολές για την «απελευθέρωση» του τάνκερ «Lana»,” Ναυτεμπορική, 18 Ιουνίου 2022, https://naftemporiki.gr/story/1874272/xalkida-egguitikes-epistoles-gia-t….
[4] Fereshteh Sadeghi, “The Ports and Maritime Org of Iran also says crew members of 2 confiscated Greek tankers are permitted to leave #Iran and that’s totally up to them. #Iran awaits its tanker set sail from Greece. Despite a Greek court ruling, the vessel is still in Greece waters,” Twitter, 21 Ιουνίου 2022, https://twitter.com/fresh_sadegh/status/1539240946210066432.
[5]FM spox: Train of diplomacy not derailed in Vienna talks despite US disloyalties, Iran Press News Agency, 20 Ιουνίου, https://iranpress.com/content/60131/train-diplomacy-not-derailed-vienna-….
[6] Richard Meade and Nigel Lowry, “Greece prevaricates over Iran crude seizure as diplomatic storm erupts,” Lloyd’s List, 8 Ιουνίου 2022, https://lloydslist.maritimeintelligence.informa.com/LL1141163/Greece-prevaricates-over-Iran-crude-seizure-as-diplomatic-storm-erupts• Nigel Lowry “Greek court ruling lifts hopes for release of tankers,” Lloyd’s List, 9 Ιουνίου 2022, https://lloydslist.maritimeintelligence.informa.com/LL1141177/Greek-court-ruling-lifts-hopes-for-release-of-tankers• “Χαλκίδα: Εγγυητικές επιστολές για την «απελευθέρωση» του τάνκερ «Lana»,” ό.π..
[7] Φρίξος Δρακοντίδης, “Θρίλερ σε Κάρυστο και Περσικό: Ο πρέσβης του Ιράν στο δεσμευμένο τάνκερ,” Πρώτο Θέμα, 7 Ιουνίου 2022, https://www.protothema.gr/greece/article/1251742/thriler-se-karusto-kai-persiko-o-presvis-tou-iran-sto-desmeumeno-tanker/• “Aπαγόρευση απόπλου μετά από ασφαλιστικά μέτρα το τάνκερ Lana,” Ναυτεμπορική, 14 Ιουνίου 2022, https://www.naftemporiki.gr/finance/story/1872806/apagoreusi-apoplou-met….
[8] “Χαλκίδα: Εγγυητικές επιστολές για την «απελευθέρωση» του τάνκερ «Lana»,” ό.π..
[9] Αλέξης Λεκάκης Κερκυραίος, “Η «ενεργητική αντίσταση» του Ιράν: Τι δείχνει η κατάληψη των δύο ελληνόκτητων πλοίων για την ιρανική στρατηγική σκέψη,” Foreign Affairs Hellenic Edition, 7 Ιουνίου 2022, https://www.foreignaffairs.gr/articles/73704/aleksis-lekakis-kerkyraios/….
[10] Fereshteh Sadeghi, “Commander of the #IRGC Navy General Tangsiri warns: ‘Islamic Republic doesn’t allow enemies’ wickedness goes unanswered, (from now on) they confiscate a tanker of ours, we will take two vessels of theirs. Greeks and others will learn not to disrespect #Iran,’” Twitter, 21 Ιουνίου 2022, https://twitter.com/fresh_sadegh/status/1539240943144034306.

Copyright © 2022 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Νίκος Κανέλλος: ΕΕ :Οι Συμβολικές ενεργειες και η πολιτική ουσία

0
Νίκος Κανέλλος
————————————————————————
Οι ηγέτες της ΕΕ στην σύνοδο κορυφής:
Θα αποδεχθούν,κατα τη γνώμη μου,την υποψηφιότητα της Ουκρανιας και της Μολδαβιας με μια διαδικασία που θα κρατήσει τουλάχιστον μια δεκαετία το λιγότερο!
Τρεις μήνες σχεδόν πριν είχα προβλέψει ότι,για ευνόητους λόγους,θα ανοίξουν στις Βρυξέλλες τις πόρτες στην Ουκρανία..
Η απόδοση του «καθεστώτος υποψήφιας χώρας» θεωρείται περισσότερο μία συμβολική ενέργεια, χωρίς αυτοματισμούς για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Πολυ πιο πολύπλοκο φαίνεται το θέμα με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, που περιμένουν στον προθάλαμο της ΕΕ
Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία θεωρούνται επισήμως «υποψήφιες χώρες», αλλά ακόμη δεν έχουν αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις ούτε θα αρχίσουν τώρα
Αντίθετα με τη Σερβία που πρότεινε να λειτουργήσει σενάριο για «μπλόκο» στη Σύνοδο Κορυφής προφανώς σε ένδειξη διαμαρτυρίας
Θα αποφευχθεί για ευνόητους λόγους πολιτικής αβρότητας
Πολλά τα εσωτερικά παιγνίδια μεταξύ και των άλλων υποψηφίων που προσπαθούν να προβάλουν ένα φίλο προοδευτικό και φιλοευρωπαϊκό προφίλ….
Όσο για την Τουρκία ένα μόνο υπογραμμίζω
Οι αυστηρές συστάσεις δεν είναι κυρώσεις!
Περισοτερα την Κυριακή στην ανάλυση που υποσχέθηκα για το που βαδίζει η Ευρώπη
Αμπελακια 23.6.22

Περικυκλώθηκαν χιλιάδες Ουκρανοί στο θύλακα Χίρσκ-Ζολότε ανάμεσά τους 1.200 Βρετανοί!

0

Διακόπηκε η τελευταία οδός ανεφοδιασμού της Λισιτσάνσκ – Κατάρρευση της ουκρανικής άμυνας

Οι Ρώσοι κατάφεραν να «κλείσουν» τον «λέβητα» στον θύλακα Χίρσκ-Ζολότε και παγίδευσαν εντός τουλάχιστον τρεις χιλιάδες Ουκρανούς στρατιώτες ενώ υπάρχουν αναφορές ότι ανάμεσά τους βρίσκονται γύρω στους 1.200 Βρετανούς εθελοντές!

Η 57η ουκρανική Ταξιαρχία εγκατέλειψε τις θέσεις της στο Γκορσκόε.

Oι Ρωσικές δυνάμεις κατάφεραν πριν από λίγο να διακόψουν την τελευταία γραμμή ανεφοδιασμού του Λισιτσάνσκ.

Το Λισιτσάνσκ αναφέρεται και ως η «δίδυμη πόλη» του Σεβεροντονέτσκ καθώς  βρίσκεται απέναντί του πέραν του ποταμού Ντονέτς.

Το Λισιτσάνσκ ήταν η αιτία για την οποία καθυστέρησε τόσο πολύ η εκκαθάριση του Σεβεροντονέτσκ καθώς περνούσαν συνεχώς Ουκρανοί μαχητές και εφόδια με κάθε τρόπο ακόμα και μετά την καταστροφή των γεφυρών που ένωναν τις δύο πόλεις.

Όπως φαίνεται στον χάρτη η σημερινή ημέρα είναι από τις χειρότερες για τον ουκρανικό Στρατό.

Υπολογίζεται ότι έχουν εγκλωβιστεί πάνω από 40.000 Ουκρανοί στον άξονα του Ντόνμπας και εν συνεχεία θα ακολουθήσουν οι πόλεις Σλαβιάνσκ και Κραματόρσκ.

 

 

 

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/perikyklothikan-xiliades-oukranoi-sto-thylaka-xirsk-zolote-anamesa-tous-1-200-vretanoi/

Κ. Κυριακόπουλος: Γαλλικές εκλογές: Τοξικό αποτέλεσμα με οσμή πολυμερούς “πορτοκαλί” παρέμβασης

0

Όπως ήταν αναμενόμενο, υπάρχει μια σημαντική μερίδα αναλυτών που έχει επενδύσει πολλά στην εκλογική συμπεριφορά των Γάλλων ψηφοφόρων. Αυτή η προσέγγιση βέβαια, μπορεί να διευκολύνει σημαντικά την ανάδειξη ποικίλων επιθυμητών – ρεαλιστικών και μη – πολιτικών σεναρίων σε σχέση με τα αναμενόμενα τόσο στην Γαλλία όσο και στην Ευρώπη συνολικά…

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Εμφανίζει όμως σοβαρό πολιτικό έλλειμμα ως προς την αποτίμηση των πραγματικών δεδομένων και με αυτήν την έννοια καλό θα είναι να επανεξεταστεί ως αντίληψη, έτσι ώστε να μην ματαιοπονούμε αναπαράγοντας επιφανειακές και αδιέξοδες προσεγγίσεις.

Ορισμένες κρίσιμες επισημάνσεις…

Η εκλογική συμπεριφορά κάθε κοινωνίας (επομένως και της Γαλλικής κοινωνίας) είναι πρωτίστως πολιτική συμπεριφορά. Ως τέτοια λοιπόν, δεν προκύπτει αιφνίδια και με καταλύτη την προσφυγή στην κάλπη. Αντιθέτως…

  • Διαμορφώνει τους όρους που οδηγούν στις εκλογές και τους διαμορφώνει είτε με την δράση της είτε με την παθητικότητά της…
  • Υπαγορεύει την κατάταξη των διεκδικητών της ψήφου με διακριτό ρόλο μέσα στο συστημικό πολιτικό στερέωμα…
  • Επιδρά καθοριστικά, με τις ανοχές της ή με τις αντιστάσεις της, στις απαραίτητες προσαρμοστικές διορθωτικές πολιτικές παρεμβάσεις στις οποίες καταφεύγουν τα πολιτικά κόμματα, προκειμένου να εξασφαλίσουν την πολυπόθητη εκλογική στήριξη…

Και προφανώς πιστοποιεί, μέσα από την διαδικασία ενός ιδιότυπου πολιτικού face control, ότι αποδέχεται τα νέα πολιτικά «φρούτα» που της σερβίρουν, για να «κλειδώσει» ΚΑΙ με την ψήφο της, την παρουσία τους στα πολιτικά πράγματα του τόπου.

Η Γαλλική κοινωνία λοιπόν οδηγήθηκε στις εκλογές και είχε να επιλέξει πολιτικά προϊόντα από έναν συγκεκριμένο και απολύτως συστημικό πολιτικό καμβά, ο οποίος προέκυψε ως συνισταμένη των δικών της πολιτικών ανοχών από την μια και των πολιτικών επιλογών ενός συστήματος ισχυρών και συγκροτημένων συμφερόντων από την άλλη, το οποίο επιδιώκει να την εγκλωβίσει στα δικά του συστημικά και απολύτως ελεγχόμενα «πολιτικά μαγαζιά».

Από την άποψη αυτή, η εκλογική επιλογή της Γαλλικής κοινωνίας που τροφοδοτεί μια ευρεία αναδιάταξη στο πολιτικό σκηνικό, ΔΕΝ συνιστά πράξη πολιτικής αντίστασης και επ’ ουδενί δεν σηματοδοτεί την έναρξη μιας διαδικασίας ευρύτερων πολιτικών ανατροπών που να εναρμονίζεται με τις ανάγκες των Γάλλων πολιτών και κατ’ επέκταση των λαών της υπόλοιπης Ευρώπης.

Ο κυβερνητικός συνασπισμός «ΜΑΖΙ» του οποίου ηγείται ο Πρόεδρος Εμ. Μακρόν απώλεσε την πλειοψηφία στην Γαλλική Βουλή. Ο συνασπισμός αυτός ήταν ένα κατάφορο συστημικό δημιούργημα και ως τέτοιο εισέπραξε ΚΑΙ την νίκη παλιότερα αλλά ΚΑΙ την πολιτική αποδοκιμασία στις συγκεκριμένες πολιτικές συνθήκες.

Η σημαντική ενίσχυση τω ποσοστών του συνασπισμού των (NUPES με πυρήνα την «Ανυπότακτη Γαλλία») του οποίου ηγείται ο Ζ.Λ. Μελανσόν, συνιστά επίσης μια κατάφορα συστημική επιλογή, αφού σχετίζεται με την προσπάθεια ευρείας ανασυγκρότησης της σοσιαλδημοκρατικής συστημικής συνιστώσας και από αυτήν την άποψη δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως πολιτικά ανατρεπτική πολιτική πράξη.

Η εκτόξευση της κοινοβουλευτικής δύναμης του «Εθνικού Συναγερμού» της Μαρίν Λεπέν, προέκυψε αφού πρώτα ολοκληρώθηκε η προσαρμογή της Ακραίας ρητορικής προς το συστημικότερον, και καλό θα είναι αντί να επιχαίρουμε, να ανησυχούμε οι πάντες για όλες τις αυταπάτες που πρόκειται να οδηγηθούν στο αλεστήρι της παράνοιας και της ιστορίας, όπως ακριβώς συνέβη και με την «ελληνοπρεπή» υποτίθεται ενίσχυση της νεοναζιστικής Χ.Α. Σε κάθε περίπτωση και αυτήν την επιλογή, αντισυστημική και ανατρεπτική πολιτική πράξη ΔΕΝ της λες και καλό θα είναι οι θιασώτες αυτής της αντίληψης να ανασύρουν στην μνήμη τους τις διαρκείς μεταμορφώσεις του συγκεκριμένου πολιτικού συνασπισμού, τόσο στην μετά ΒΡΕΧΙΤ εποχή όσο κυρίως στην συγκρουσιακή δυναμική που διαμορφώνεται στην Ευρωπαϊκή σκακιέρα, με αφορμή την Ρωσσο-Ουκρανική σύγκρουση.

Καλό θα είναι επίσης, οι επενδύοντες στην «ανατρεπτική» ατζέντα Μελανσόν να ξανασκεφτούν ΚΑΙ τον πολιτικό καιροσκοπισμό του απέναντι στα «Κίτρινα Γιλέκα» αλλά ΚΑΙ την επαμφοτερίζουσα στάση του απέναντι στην Συνθήκη του Άαχεν, τις καθ’ όλα ανυποψίαστες εποχές…

Τέλος, είναι φανερό πως το 53,77% της αποχής, ομοίως δεν μπορεί  να εκλαμβάνεται ως επιλογή με δυναμική πολιτικής ανατροπής, αφού παραπέμπει σε πολίτες με διάχυτη την απογοήτευση και τον πολιτικό συμβιβασμό.

Ως προς το «δια ταύτα»…

Όχι δεν κινδυνεύει με πολιτική ακυβερνησία η Γαλλική δημοκρατία. Οι συστημικές δυνάμεις στο σύνολό τους θα βρουν την φόρμουλα της πολιτικής συμπόρευσης στα κρίσιμα διακυβεύματα που αφορούν σε προτεραιότητες της Γαλλικής άρχουσας τάξης. Άλλωστε ήδη από τις πρώτες κιόλας ώρες μετά το κλείσιμο της κάλπης έσπευσαν να δηλώσουν «ευελιξία» και «υπευθυνότητα» ως αντιπολίτευση, σπεύδοντας να διασκεδάσουν τις όποιες ανησυχίες ΚΑΙ απέναντι στα κέντρα που τους εξασφάλισαν πολιτική υποστήριξη.

Ο πραγματικός κίνδυνος για την Γαλλία είναι άλλος και σχετίζεται πρωτίστως με την σημαντική πιθανότητα αποδυνάμωσης του γεωπολιτικού ρόλου που θα μπορούσε να διαδραματίσει ΚΑΙ σε σχέση με τις διεργασίες που αφορούν στην Ευρωπαϊκή ανασύνταξη, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε αναθεώρηση των συνθηκών ενώ σε κάθε περίπτωση θα επαναπροσδιορίσουν ρόλους αλλά και μερίδιο ισχύος στον ηγετικό πυρήνα της, αλλά ΚΑΙ σε σχέση με την τελική έκβαση που αναμένεται να έχει η διαδικασία ανακατανομής ισχύος που βρίσκεται σε εξέλιξη και αυτό είναι κάτι που ευνοεί τους σχεδιασμούς των Αμερικανών και βεβαίως την διαχρονική δολιότητα των Βρετανών σε ολόκληρη την Μεσόγειο αλλά και στην Μ. Ανατολή.

Είναι λοιπόν φανερό ότι η εκτεταμένη μετακίνηση του εκλογικού σώματος που καταγράφεται στις Γαλλικές εκλογές, δεν μπορεί και δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά και μόνο με τους παραδοσιακούς πολιτικούς όρους.

  • Όχι γιατί δεν υπήρξαν κατά το παρελθόν ρήξεις, κοινωνική πόλωση και μαζικές κινητοποιήσεις και δράσεις που θα μπορούσαν να αιτιολογήσουν μια τέτοια μεταστροφή…
  • Αλλά διότι είναι αποδεδειγμένο ότι ουδείς κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά αυτό το συγκρουσιακό περιβάλλον, ούτε την ώρα που οι κινητοποιήσεις ήταν στην κορύφωσή τους ούτε βεβαίως και μεταγενέστερα.

Ο Μελανσόν και το κίνημά του ΔΕΝ είναι η διακριτή διαφορά που στέκεται απέναντι στην πολιτική που κυριάρχησε τα προηγούμενα χρόνια. Είναι ένα μόρφωμα που κινείται στα όρια του πολιτικού καιροσκοπισμού και επιδιώκει να τον εμπιστευτούν και να πρωταγωνιστήσει στο συστημικό πείραμα αναβίωσης της Γαλλικής Σοσιαλδημοκρατίας.

Μια κοινωνία που επιδεικνύει αυτήν την πολιτική συμπεριφορά κατά την διάρκεια της εκλογικής αναμέτρησης και αποδεικνύει στην πράξη ότι είναι εξαιρετικά ευάλωτη στον κίνδυνο να συνθλιβεί μαζικά ανάμεσα στην λάθος επιλογή και στην επιλογή της αποχής (η οποία ειρήσθω εν παρόδω μπορεί στην εύσχημη προσέγγισή της να παραπέμπει σε στάση πολιτικής απέχθειας απέναντι στα τεκταινόμενα, στην ουσία όμως αυτή η στάση συνιστά τον ορισμό της πολιτικής αποστράτευσης) δεν είναι η κοινωνία η οποία μπορεί να δώσει δυναμική ανατροπής.

Άλλωστε για την εκδήλωση μιας τέτοιας εξέλιξης, δεν αρκεί μονάχα η οργίλη συμπεριφορά και οι επιλογές πολιτικής απαξίωσης των πάντων. Χρειάζεται πρώτα απ’ όλα και κυρίως… Θετική και ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση… Συσπείρωση γύρω από αυτήν… Οργάνωση… Επιτελικός σχεδιασμός… Πολιτικό επιτελείο κλπ κλπ κλπ…

ΟΥΤΕ στην Γαλλία… ΟΥΤΕ στην Ευρώπη… Μπορούν οι λαοί να επενδύσουν τις προσδοκίες τους σε μια αναβίωση του φαινομένου των κίτρινων ή του όποιου χρώματος γιλέκων, που οδηγούν την αγανάκτηση σε εκτόνωση και δημιουργούν περιβάλλον για να φωτογραφίζονται οι Λαφαζάνηδες όπου Γης. Η Γαλλία του 2022 δεν είναι η Γαλλία της δεκαετίας του 60.

Οι Γαλλικές εκλογές δεν ήταν μια αμιγώς Εθνική υπόθεση…

Η εκτίμηση μπορεί να μοιάζει παρακινδυνευμένη αλλά καλό θα ήταν να μην την απορρίψουμε αβασάνιστα. Η Ευρώπη ως μέρος της συστημικής σύγκρουσης που κλιμακώνεται με επίκεντρο το Ουκρανικό, εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά σε ότι αφορά στην Οικονομική της ευμάρεια, την παραγωγική της ισχύ, την θεσμική και εν τέλει την γεωπολιτική της υπόσταση.  Η Ευρώπη ως συνισταμένη της στρατηγικά συμβιβαστικής συνύπαρξης τριών ισχυρών δυνάμεων (Βρετανίας, Γαλλίας και Γερμανίας) συντηρήθηκε 50 και πλέον χρόνια με την καθυπόταξη των περιφερειακών χωρών.

Σε συνθήκες όμως ευρείας ανακατανομής της ισχύος, αυτή η στρατηγική συνύπαρξη πρακτικά δεν υφίσταται πλέον. Έχει παραδώσει την θέση της σε έναν εγγενή ανταγωνισμό ΚΑΙ για τον ουσιαστικό έλεγχο της γεωπολιτικής Ευρώπης, αλλά για τον στρατηγικό έλεγχο της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου και της Μ Ανατολής.

Η γεωπολιτική αποδυνάμωση της Γαλλίας στο πλαίσιο αυτού ακριβώς του ανταγωνισμού, είναι μέρος και των Γερμανικών… Και των Αμερικανικών… Αλλά Και των Βρετανικών επιδιώξεων. Το πολιτικό μείγμα που ανέδειξε η Γαλλική κάλπη – συστημικό όν – μπορεί να διασφαλίσει την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των αναγκών της Γαλλικής Άρχουσας τάξης άρα και την ανοχή της σε διεργασίες που δεν την θίγουν άμεσα και καθοριστικά.

Είναι όμως ένα μείγμα εξαιρετικά τοξικό και επαρκές για να επιφέρει την γεωπολιτική παράλυση της Γαλλίας. Είναι προφανές ότι ισχυρά κέντρα, εκτός της Γαλλικής επικράτειας, είχαν κάθε λόγο να στηρίξουν πολιτικά μια τέτοια εξέλιξη.

Ας μην βιαστούμε λοιπόν να αποτιμήσουμε αποκλειστικά και μόνο με τα παραδοσιακά ερμηνευτικά εργαλεία το εκλογικό αποτέλεσμα και την πολιτική του προοπτική. Ενδέχεται πάρα πολύ σύντομα να διαπιστώσουμε ότι η στήριξη ξένων κέντρων που οδήγησε στην αναβίωση σκελετών, ενδέχεται να έχει προσλάβει ήδη τα χαρακτηριστικά μιας πολυμερούς «πορτοκαλί» παρέμβασης, εν όψει εξελίξεων που αναμένεται να είναι καταιγιστικές.