Ελευθέριος Τζιόλας: Πολύ φασαρία η Τουρκία, λίγο αποτέλεσμα, πλέον..
Κων/νος Αποστόλου-Κατσαρός: Στον εχθρό δεν διαμαρτύρεσαι… τον πολεμάς
Κων/νος Αποστόλου-Κατσαρός*
Ένας από τους μεγάλους θεωρητικούς του πολέμου, ο Παναγιώτης Κονδύλης συνέγραψε μελέτες οι οποίες όφειλαν να είναι σημείο αναφοράς και οδοδείκτης για την Εθνική μας στρατηγική. Σε αυτό βέβαια προϋπόθεση αποτελεί να υπάρχει συγκεκριμένη Εθνική στρατηγική και να μην επαφίεται στις ορέξεις ή πιέσεις που δέχεται ο κάθε αρμόδιος (ή αναρμόδιος) υπουργός/πρωθυπουργός ο οποίος χαράσσει την εξωτερική πολιτική με τα δικά του κοντόφθαλμα (με προοπτική τετραετίας στην καλύτερη περίπτωση) κριτήρια.
Πέραν της Εθνικής αυτής παθογένειας με την οποία ο καθηγητής Π. Ήφαιστος έχει ασχοληθεί διεξοδικά, είναι πρόδηλο ότι η δική μας ολιγωρία (γράφε τραγικό κενό) υπερκαλύπτεται από την ακραία αναθεωρητική και μαξιμαλιστική τουρκική εξωτερική πολιτική, η οποία βασίζεται ακριβώς στο ότι βρίσκει τον χώρο για να αναπτυχθεί. Χώρο τον οποίο αφήσαμε κενό με την στρατηγική μας «αφασία» και όχι «ηρεμία», όπως παραπλανητικά αποκαλείται για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. Ως γνωστό η φύση απεχθάνεται τα κενά και τις αδυναμίες…
Επί τούτου, και για να προλάβουμε όσους αντιτάξουν το επιχείρημα ότι η δύναμη/ισχύς της Ελλάδας πηγάζει από τις συμφωνίες/συμμαχίες που έχει πρόσφατα συνάψει (σσ. με Γαλλία, ΗΑΕ και Αμερική), ο Π. Κονδύλης έχει δώσει ήδη την απάντηση στο έργο του «Πλανητική πολιτική μετά τον ψυχρό πόλεμο» (1992) όπου γράφει: «Καμία προστασία και καμία συμμαχία δεν κατασφαλίζει τελειωτικά οποίον βρίσκεται μαζί της σε σχέση μονομερούς εξάρτησης. Η αξία μιας συμμαχίας για μια ορισμένη πλευρά καθορίζεται από το ειδικό βάρος της πλευράς αυτής μέσα στο πλαίσιο της συμμαχίας. Ισχυροί σύμμαχοι είναι άχρηστοι σ’ όποιον δεν διαθέτει ό ίδιος σεβαστό ειδικό βάρος, εφ’ όσον ανάλογα με τούτο εδώ αυξομειώνεται το ενδιαφέρον των ισχυρών».
Και για να το κάνει ακόμη πιο ξεκάθαρο στο εμβληματικό έργο του «Θεωρία του Πολέμου» (1988 και 1997) ο Έλληνας στοχαστής αναφέρει ότι: «Τα πράγματα θα ήσαν πολύ απλούστερα, εννοείται, αν η Ελλάδα και η Κύπρος δεν ήσαν κράτη με de facto μειωμένα κυριαρχικά δικαιώματα, αν δηλαδή οι αποφάσεις τους δεν εξαρτιούνταν ούτε άμεσα ούτε έμμεσα από το τι ανέχονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και το τι θεωρεί ως casus belli η Τουρκία.» Ενώ διευκρινίζει ότι «αν η ελληνική πλευρά, λέγοντας «αμυντικό δόγμα», εννοεί ότι, φοβούμενη μήπως εκτεθεί στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης και των συμμάχων, προτίθεται σε οποιαδήποτε περίπτωση (γενικού) πολέμου να αφήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων και το πλεονέκτημα του πρώτου (μαζικού) πλήγματος στον εχθρό, τότε έχει κατά πάσα πιθανότητα υπογράψει μόνη της και εκ προοιμίου την καταδίκη της». Υπογραμμίζει μάλιστα ότι «καμιά άμυνα δεν είναι τελεσφόρα, αν δεν εμπεριέχει μια δραστική τιμωρία του επιτιθέμενου».
Άραγε οι ελληνικές πολιτικές ελίτ έχουν αντιληφθεί (έστω και στοιχειωδώς) του τί ακριβώς διακυβεύεται;
Είναι αλήθεια ότι οι Τούρκοι εργάζονται για να εξασφαλίσουν την νομιμοφάνεια για ότι πρόκειται να κάνουν εναντίον της Ελλάδας. Οι περισσότεροι αναλυτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι επί τούτου εργαλειοποιούν το ζήτημα της «αποστρατικοποίησης».
Ακόμη και στην παρούσα συγκυρία όμως, με την γείτονα να διατυμπανίζει απροκάλυπτα την αναθεωρητική της ατζέντα, στοχοποιώντας τον πυρήνα της Εθνικής μας κυριαρχίας (ακόμη και κατοικημένα νησιά) με τη «Γαλάζια πα(ρτ)ίδα» της, το ελληνικό πολιτικό προσωπικό, υπνωτισμένο από την νομή της εξουσίας και εμμένοντας στη μικροκομματική του μυωπία/αναισθησία, συνεχίζει να ασχολείται με το πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές. Το πώς/αν θα προκύψει κυβέρνηση/συγκυβέρνηση «Εθνικής Συμφιλίωσης» -ή όπως αλλιώς θα την παρουσιάσουν- η οποία υποτίθεται ότι θα κληθεί να αντιμετωπίσει την επερχόμενη «ενεργειακή», «επισιτιστική» και «οικονομική» κρίση, αλλά κυρίως για να δρομολογήσει -υπογείως- τις «Πρέσπες του Αιγαίου».
Βέβαια οι στρατηγικοί ομφαλοσκόποι και γεωπολιτικοί υπνοβάτες που εκπροσωπούν τον ελληνικό λαό, αγνοούν ένα βασικό πράγμα: Το πηγαίο αίσθημα Εθνικής αυτοσυνειδησίας του Έλληνα, ο οποίος κάνει πολλή υπομονή καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης. Ένστικτο με το οποίο το σαθρό πολιτικό σύστημα θα έρθει αντιμέτωπο, αν όντως δοκιμάσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να υπονομεύσει τον πυρήνα της Εθνικής μας κυριαρχίας ή/και των κυριαρχικών δικαιωμάτων…
Καλό θα ήταν λοιπόν, οι πολιτικές ελίτ να αφουγκραστούν καλά την ελληνική καρδιά αλλά και τον ανεπανάληπτο Θουκυδίδη που έλεγε «Στον εχθρό δεν διαμαρτύρεσαι… τον πολεμάς».
*Ειδικός τεχνικός σύμβουλος. Διετέλεσε λέκτορας και επιστημονικός συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον της Βρετανίας, από το οποίο κατέχει διδακτορικό και μεταπτυχιακό τίτλο
ΝΑΤΟ: Το αμφίρροπο παιχνίδι του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
Μετάφραση και επεξεργασία : Αλκης Καλλιαντζίδης
Φωτογραφία:Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (αριστερά) με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 2021. PATRICK SEMANSKY / AFP
(OTAN : le jeu ambigu de Recep Tayyip Erdogan)
Εν όψει της σημερινής έναρξης (28-6-2022) της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ισπανία, έχουν γραφτεί πολλά σχετικά άρθρα από διάφορους ειδικούς και μη. Σας προτείνω να διαβάσουμε και την παρακάτω προσέγγιση της Marie Jégo, έγκυρης ανταποκρίτριας στην Κωνσταντινούπολη της εφημερίδας Le Monde που δημοσιεύθηκε στις 27-6-2022.
Ενώ η δημοτικότητά του και του κόμματός του ΑΚΡ βρίσκονται σε ιστορικό χαμηλό στις δημοσκοπήσεις και η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε κακή κατάσταση, ο Τούρκος πρόεδρος ποντάρει στη διπλωματία του, αυξάνοντας το πλειοδοτικό τίμημα για τη διεύρυνση της Συμμαχίας με τη Σουηδία και τη Φινλανδία.
Ένταση με την Ελλάδα, απειλή νέας επίθεσης στη βόρεια Συρία, προβληματικό παιχνίδι με τη Ρωσία, άρνηση να δοθεί το πράσινο φως στη Σουηδία και τη Φινλανδία να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει να παίζει τον ανακατωσούρα αυξάνοντας το τίμημα στον πλειστηριασμό μέσα στο διατλαντικό στρατόπεδο, του οποίου ξεκινάει σήμερα, Τρίτη 28 Ιουνίου, η σύνοδος κορυφής, στη Μαδρίτη.
Η διεύρυνση της Ατλαντικής Συμμαχίας στις δύο σκανδιναβικές χώρες, που παρουσιάστηκε αρχικά ως απλή τυπική διαδικασία, μπλοκάρεται διαρκώς από τον Τούρκο πρόεδρο, προφανώς χωρίς να βιάζεται να βάλει τέλος στην κρίση που έχει προκαλέσει.
Οι συνομιλίες βρίσκονται σε αδιέξοδο. Η Άγκυρα διατηρεί το βέτο της, καθώς δεν βλέπει
«καμία απτή πρωτοβουλία από τη Σουηδία που θα μπορούσε να μετριάσει τις ανησυχίες της», σύμφωνα με τα σχόλια που έκανε στη Σουηδή πρωθυπουργό Magdalena Andersson σε τηλεφωνική συνομιλία τους το Σάββατο 25 Ιουνίου.
Επίβλεψη του αντιτρομοκρατικού αγώνα στην Ευρώπη
Η Τουρκία, ο ανατολικός πυλώνας της Συμμαχίας, δεν εγκαταλείπει τίποτα από τις
απαιτήσεις της. Αυτές είναι «νόμιμες», επανέλαβε ο Jens Stoltenberg, Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού, μετά τις συνομιλίες που διεξήχθησαν στις Βρυξέλλες στις 20 Ιουνίου 2022 μεταξύ του Ibrahim Kalin, του διπλωματικού συμβούλου του Τούρκου Προέδρου, και εκπροσώπων της Σουηδίας και της Φινλανδίας.
Αυτές οι χώρες διατάσσονται να σταματήσουν την υποστήριξή τους στους Κούρδους «τρομοκράτες» του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK, αυτονομιστικό), τους Κούρδους μαχητές YPG (Μονάδες Προστασίας του Λαού) στη Συρία και καλούνται να εκδώσουν τους πολιτικούς αντιπάλους που ζητά η Άγκυρα.
Η Στοκχόλμη και το Ελσίνκι θα πρέπει επίσης να άρουν τα εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων που εγκρίθηκαν το 2019 και να ενισχύσουν την αντιτρομοκρατική νομοθεσία τους. Απαιτείται γραπτή δέσμευση. Με άλλα λόγια, εναπόκειται πλέον στον κ. Ερντογάν, πρωταθλητή της φυλάκισης αντιπάλων του –δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, δημάρχων και Κούρδων πολιτικών– σταμπαρισμένων ως «τρομοκρατών» στη χώρα του, να επιβλέπει τον αγώνα κατά της τρομοκρατίας στην Ευρώπη.
Η τουρκική παρεμπόδιση θα μπορούσε να διαρκέσει. Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ δεν είναι «μια ιστορική καμπή για την ενταξιακή διαδικασία», προειδοποίησε ο κ. Καλίν πριν αναχωρήσει για τις Βρυξέλλες. Την Τρίτη, ο Τούρκος πρόεδρος αναμένεται να συμμετάσχει σε συνομιλίες με τους Σουηδούς και Φινλανδούς ηγέτες «κατόπιν αιτήματος» του κ. Στόλτενμπεργκ – χωρίς αυτό να σημαίνει μια «υπαναχώρηση» από την πλευρά της Τουρκίας, δήλωσε ο διπλωματικός του σύμβουλος.
Αμφίθυμη στάση
Το μπλοκάρισμα μόλις άρχισε. «Το ζωτικό μας εθνικό συμφέρον τίθεται υπό αμφισβήτηση, είμαστε έτοιμοι να αποτρέψουμε αυτές τις προσχωρήσεις για ένα
χρόνο εάν χρειαστεί», δήλωσε ο Akif Cagatay Kiliç, βουλευτής του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο Λονδίνο στα μέσα Ιουνίου.
Οι δυτικοί σύμμαχοι όμως πίστευαν ότι ο κ. Ερντογάν είχε γυρίσει στο «μαντρί»
τους. Η καταδίκη της ρωσικής επιθετικότητας, το κλείσιμο της Μαύρης Θάλασσας στα πλοία από τη Μόσχα, η προμήθεια drones στον ουκρανικό στρατό ήταν όλα σημάδια ότι η Τουρκία ήταν και πάλι στο πλευρό του ΝΑΤΟ, από το οποίο απομακρύνθηκε με την αγορά των ρωσικών S-400, αντιαεροπορικών πυραύλων σχεδιασμένων να ανιχνεύουν και να καταστρέφουν αεροσκάφη του Οργανισμού.
Η αμφίθυμη στάση του, με το ένα πόδι στη Συμμαχία και το άλλο στη Ρωσία, είχε καταλήξει να θέτει αμφιβολίες για την αξιοπιστία του. Αυτή η αμφιβολία απέχει πολύ
από το να έχει διαλυθεί. Υπάρχουν αμέτρητα κλεισίματα ματιού πίστης στο Κρεμλίνο. Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας, άφησε να εννοηθεί ότι αναμένει την παράδοση μιας δεύτερης παρτίδας S-400, ενώ ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Χουλουσί Ακάρ προειδοποίησε τα πλοία του ΝΑΤΟ που θα μπουν στον πειρασμό να εισέλθουν στη Μαύρη Θάλασσα. Ένας τρόπος να θυμόμαστε ότι το κλείσιμο των στενών ισχύει για «όλα τα στρατιωτικά πλοία», συμπεριλαμβανομένων και αυτών των συμμάχων.
Τι παίζει ο Ερντογάν; Τι ψάχνει; Εκτροχιάζοντας τη διαδικασία ένταξης της Σουηδίας και
της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, δίνει έμμεσα εγγυήσεις στον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, από τον οποίο εξαρτάται για να ξεκινήσει τη νέα στρατιωτική επιχείρηση που θέλει να κάνει κατά των Κούρδων μαχητών YPG, δυτικών συμμάχων στη βόρεια Συρία.
«Ευπάθεια έναντι της Μόσχας»
Εμμονικός με την παρουσία αυτών των μαχητών κατά μήκος των συνόρων του, ο Ερντογάν είναι αποφασισμένος να τους εκδιώξει από εκεί. Καίγεται για να επεκτείνει αυτό που αποκαλεί «ζώνη ασφαλείας» πλάτους 30 χιλιομέτρων μέσα στη Συρία που δημιούργησε ο τουρκικός στρατός κατά τις προηγούμενες επεμβάσεις του (το 2016, το 2018 και το 2019) και μήκους 710 χιλιομέτρων, όσα είναι και τα τουρκο-συριακά σύνορα.
Στόχος του είναι να εγκαταστήσει ορισμένους από τους Σύρους πρόσφυγες που φιλοξενεί η Τουρκία (3,8 εκατομμύρια συνολικά), οι οποίοι έχουν γίνει μείζον εκλογικό ζήτημα σε αυτή την περίοδο οικονομικής κρίσης, καθώς ο τουρκικός πληθυσμός είναι όλο και πιο απρόθυμος να τους δεχτεί ως οριστικούς φιλοξενούμενους.
«Οι Τούρκοι αναγκάζονται να λάβουν υπόψη τη Ρωσία, την κηδεμονική δύναμη στη
Συρία», εξηγεί ο Bayram Balci, ειδικός στην περιοχή και διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Σπουδών Ανατολίας στην Κωνσταντινούπολη. «Η ευπάθεια της Τουρκίας έναντι της Μόσχας δεν πρέπει να υποτιμάται», διαβεβαιώνει ο ερευνητής.
Χωρίς να βιάζεται να δώσει το πράσινο φως στην τουρκική στρατιωτική επέμβαση, η Ρωσία διαψεύδει κάθε παζαριλίκι. «Δεν πρόκειται να κλείσουμε τα μάτια στην τουρκική στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία επειδή η Άγκυρα έχει ασκήσει βέτο στην ένταξη
της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Alexandre Lavrentiev, ειδικός εκπρόσωπος του Προέδρου Πούτιν στη Συρία, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της ομάδας της Αστάνα. δηλαδή – Ρωσίας, Τουρκίας, Ιράν – που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα του Καζακστάν στα μέσα Ιουνίου. Η εισβολή θα ήταν «παράλογη», εκτίμησε στη συνέχεια, σε συμφωνία με τους Ιρανούς, επίσης αντίθετους με τους τουρκικούς στόχους στη βόρεια Συρία.
Πάντα σε αναζήτηση εχθρών, ο Ερντογάν διατηρεί αρκετά σίδερα στη φωτιά της φυσούνας. Τις τελευταίες εβδομάδες έχει κλιμακώσει ξανά την ένταση με την Ελλάδα, ένα άλλο μέλος του ΝΑΤΟ, ζητώντας την αποστρατικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, χαρακτηρίζοντας ως «απειλή» την ενίσχυση της παρουσίας της Ουάσιγκτον στη βάση της Αλεξανδρούπολης. Τόσες φάρσες που εγείρουν φόβους για την αναζωπύρωση μιας κρίσης παρόμοιας με αυτή του καλοκαιριού του 2020, όταν η Αθήνα και η Άγκυρα παραλίγο να έρθουν στα χέρια.
Ταραχοποιητική στάση
Πάνω απ ‘όλα, η ταραχοποιητική στάση του ανταποκρίνεται σε μια εσωτερική απαίτηση. Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για αυτόν, σε λιγότερο από ένα χρόνο, από μια κρίσιμη προθεσμία, τις βουλευτικές και προεδρικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2023. Συμβιβασμένος λόγω της φθοράς της εξουσίας του, των αυξανόμενων οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει η Τουρκία, η επανεκλογή του, το έτος της εκατονταετηρίδας του τουρκικού κράτους, δεν είναι καθόλου βέβαιη.
Η δημοτικότητά του καθώς και του κόμματός του ΑΚΡ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο στις δημοσκοπήσεις. Η καταστροφική νομισματική του διαχείριση έχει
φέρει την τουρκική λίρα «σε κατάσταση μόνιμης κρίσης», εκτιμά ο Timothy Ash, ειδικός στις αναδυόμενες αγορές της BlueBay Asset Management, στο Λονδίνο.
Αφού έχασε το 44% της αξίας του έναντι του δολαρίου το 2021, το τουρκικό νόμισμα έχασε περισσότερο από 20% στους πρώτους έξι μήνες του τρέχοντος έτους, ενώ ο επίσημος πληθωρισμός, που εκτιμήθηκε στο 73,5% τον Μάιο, δυσαρεστεί τα φτωχά νοικοκυριά, που αποτελούν την εκλογική του πελατεία.
Δεδομένου αυτού του κακού οικονομικού αποτελέσματος, ο Ερντογάν έχει συμφέρον να προωθήσει τις διπλωματικές του επιτυχίες. Είναι το μόνο εργαλείο που του έχει απομείνει για να κλείσει το στώμα της αντιπολίτευσης, επικριτικής για την οικονομική του διαχείριση, αλλά και πολύ πιο επιφυλακτικής ως προς την εξωτερική του πολιτική.
Κυριαρχιστές εθνικιστές
Τα έξι συμμαχικά κόμματα της αντιπολίτευσης για τις επόμενες εκλογές φρόντισαν επίσης να μην σχολιάσουν την προεδρική διαχείριση της κρίσης με το ΝΑΤΟ, πιστεύοντας ότι μια διακριτική διπλωματική διαπραγμάτευση θα ήταν πιο κατάλληλη.
Η καταδίκη της Σουηδίας και της Φινλανδίας για τον υποτιθέμενο εφησυχασμό τους στην κουρδική τρομοκρατία σίγουρα αποδίδει καρπούς στο εσωτερικό. Το να κρατάς το κουφέτο ψηλά στη Δύση αποδίδει στην τουρκική κοινή γνώμη, η οποία είναι αρκετά κακοπροαίρετη απέναντι στην Ατλαντική Συμμαχία. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο από τη Metropoll, το 48% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ φέρουν την ευθύνη για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τα «δυο μέτρα και δυο σταθμά» των Δυτικών, η «ισλαμοφοβία» τους, η έλλειψη υποστήριξής τους στον αγώνα κατά του ΡΚΚ είναι οι αγαπημένες κόκκινες σημαίες του εθνικιστικού ρεύματος, που δεν βλέπει με καλό μάτι την επιστροφή της Τουρκίας στη Συμμαχία.
Οι κυριαρχιστές εθνικιστές, γνωστοί ως «Ευρασιάτες», με επιρροή στον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες, είναι εντελώς εχθρικοί απέναντί του, προτιμώντας μια ενισχυμένη συμμαχία με τη Ρωσία και την Κίνα για να αντιμετωπίσουν τη μισητή Δύση.
Ο Ερντογάν δεν μπορεί να τους εγκαταλήψει, τους οφείλει τη σωτηρία του, είναι αυτοί που τον στήριξαν την εποχή του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016. Από αυτό το συμβάν διαμόρφωσε τη βάση του νέου εθνικού αφηγήματος
που επιβλήθηκε για να ενισχύσει την επιρροή του στην Τουρκία. Το κύριο μήνυμα που μεταφέρεται από αυτόν τον απολογισμό είναι ότι το ΝΑΤΟ και οι δυτικοί σύμμαχοι συμμετείχαν στην διοοργάνωση του πραξικοπήματος το 2016. Μια εντύπωση που δεν έχει εκτονωθεί ποτέ.
Κολοσσιαία οικονομική συμμαχία Ρωσίας, Κίνας και άλλων 7 χωρών αλλάζει την παγκόσμια ισορροπία
H Ρωσία και η Κίνα, μαζί με τις λοιπές χώρες των BRICS (Ινδία, Βραζιλία, Νότια Αφρική) και τις Μαλαισία, Σιγκαπούρη, Ινδονησία, και η Χιλή, δημιουργούν το νέο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο βάζοντας 15 δισεκατομμύρια γουάν (περίπου 2,2 δις δολάρια) η κάθε μία, προκειμένου να αντικαταστήσουν το δυτικής επιρροής ΔΝΤ και να δανείζουν οι ίδιοι με καλύτερο επιτόκιο τις χώρες του πλανήτη που χρειάζονται οικονομική βοήθεια!
Η ανακοίνωση έγινε από την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας – και ήλθε σε συνέχεια της δημοσιοποίησης την περασμένη εβδομάδα του κινεζορωσικού σχεδίου από τον ίδιον τον Βλαντιμέρ Πούτιν για την δημιουργία του «αντι-δολαρίου» για τις διεθνείς συναλλαγές, με τη συμμετοχή χωρών όπως η Βραζιλία, η Ινδία και η Νότια Αφρική.
Η μεγάλη είδηση είναι η συμμετοχή κρατών όπως της Μαλαισίας, της Σιγκαπούρης, της Ινδονησία, και της Χιλής, οι οποίες θεωρούνται ότι μέχρι σήμερα ήταν είτε στην δυτική (Σιγκαπούρη, Χιλή) είτε στην ουδέτερη ζώνη (Μαλαισία, Ινδονησία).
Το νέο σχήμα έχει πληθυσμό 3,6 δισ. ανθρώπων, δηλαδή περισσότερο από το 50% των κατοίκων του πλανήτη!
Όπως είνα γνωστό, το «κανονικό» ΔΝΤ, που έχει 29 χώρες – μέλη και στο οποίο η αμερικανική επιρροή είναι εμφανής, ιδρύθηκε στα τέλη του 1945, μετά το τέλος του Β! παγκοσμίου πολέμου για να βοηθήσει στην ανάπτυξη, μέσω δανεισμού και τεχνικής βοήθειας – και έχει πολλές φορές κατηγορηθεί για τις πολιτικές που «συνιστά» , όπως συνέβη και με την χώρα μας στα χρόνια των Μνημονίων.
Το θέμα της δημιουργίας ενός διεθνούς νομίσματος βασισμένου στο καλάθι των νομισμάτων των χωρών μας, είναι υπό εξέταση», είπε ο ηγέτης της Ρωσίας την περασμένη Τετάρτη στο Επιχειρηματικό Φόρουμ των BRICS – των κορυφαίων αναδυόμενων αγορών, που περιλαμβάνουν, εκτός της Ρωσίας και της Κίνας, την Βραζιλία, την Ινδία και τη Νότια Αφρική.
Όπως είναι γνωστό, οι κυρώσεις για την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία έχουν ουσιαστικά αποκλείσει τη Ρωσία από το διεθνές οικονομικό σύστημα – και ο Πούτιν έχει σε πολλές επριπτώσεις σπεύσει να προβλέψει ότι το δολάριο θα αποκαθηλωθεί από την θέση του νομίσματος αναφοράς για όλο τον πλανήτη.
Τον Μάιο, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Κίνας – είναι τα μεγαλύτερα στον κόσμο – αυξήθηκαν κατά 80,6 δις δολάρια και έφτασαν σε αξία τα 3,13 τρισ. δολάρια.
Υπενθυμίζεται ότι τον Μάρτιο υπήρξαν αναφορές ότι συμφωνήθηκε μία μεγάλη προμήθεια πετρελαίου μεταξύ Κίνας και Σαουδικής Αραβίας, πληρωτέας σε γουάν, το κινεζικό εθνικό νόμισμα.
Επίσης το Ιράν υπέβαλε επίσημο αίτημα ένταξης στους BRICS μαζί με την Αργεντινή.
Το Ιράν, με πληθυσμό περίπου 86 εκατομμυρίων κατοίκων, και η Αργεντινή, με πληθυσμό περίπου 46 εκατομμυρίων κατοίκων, έχουν υποβάλει αίτηση ένταξης στους BRICS.
Η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία και η Κίνα σχημάτισαν αρχικά τους BRICS το 2009, με τη Νότια Αφρική να προσχωρεί το 2010. Σήμερα η Κίνα έβαλε στο παιχνίδι Μαλαισία, Σιγκαπούρη, Ινδονησία, και Χιλή
https://www.pronews.gr/oikonomia/i-kina-ftiaxnei-to-diko-tis-dnt-poies-xores-tha-symmetasxoun/
ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
Επιγραμματικά εκείνο που θα πρέπει να συγρατήσετε είναι τα εξής:
1.-Το ΝΑΤΟ πρέπει να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο στον οποίο η ευρωατλαντική περιοχή θα παραμείνει σημαντική, αλλά πιθανότατα θα γίνει δευτερεύον θέατρο στην παγκόσμια πολιτική.
2.-Στο πλαίσιο της γεωστρατηγικής των ΗΠΑ.
οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αποφύγουν να βαλτώσουν σε έναν ευρωπαϊκό πόλεμο – μήπως αυτό αποσπάσει την προσοχή τους από τον Ινδο-Ειρηνικό.
3.-H Στρατηγική Αντίληψη πρέπει να κοιτάξει πέρα από τις άμεσες προκλήσεις στην Ευρώπη και να κάνει απολογισμό της ευρύτερης μετατόπισης της παγκόσμιας ισχύος από τον Ευρωατλαντικό στον Ινδο-Ειρηνικό.
Η Ρωσία θα χαρακτηρισθεί άμεση απειλή για την Ευρώπη και η Κίνα Στρατηγική απειλή.
Αυτά βγαίνουν απο το άρθρο το οποίο επαναδημοσιεύσαμε σήμερα.
Με βάση αυτά ορισμένες σκέψεις.
1.-Ο δακτύλιος Rimland εξακολουθεί να ισχύει. Έχει σπάσει σε ορισμένα σημεία και απειλείται να σπάσει και απο βορράν με το λιώσιμο των πάγων στον αρκτικό κύκλο.
Για να περιοριστούν Ρωσία και Κίνα στον αρκτικό κύκλο είναι αναγκαία η ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Η ένταξη έχει να κάνει με το κλείσιμο του κύκλου Rimland και όχι με την αγωνία για την ασφάλεια της Σουηδίας και Φινλανδίας. Η έξοδος απο βορρά Ρωσίας και Κίνας αποτελεί απειλή για τις ίδιες τις ΗΠΑ.
2.-Η Τουρκία έχει διαβάσει καλά τις επερχόμενες αλλαγές. Αντιλαμβάνεται τον στρατηγικό για τις ΗΠΑ χαρακτήρα τη ένταξης Σουηδίας και Φινλανδίας και δεν θα συμφωνήσει αν δεν πάρει κάτι. Το τι θα το δούμε.
3.-Το ερώτημα που απασχολεί την Ελλάδα είναι τι γίνεται στο νότο.
Ο δακτύλιος Rimland έχει σπάσει στην περιοχή μας. Η Ρωσία βγαίνει στη Μεσόγειο. Η Τουρκία, ελέγχει τον Βόσπορο και τον Ελλήσποντο αλλά δεν ελέγχει την κάθοδο απο τον Ελλήσποντο ως το Σουέζ. Το Σουέζ θεωρείται στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας ως Choke Point. Άλλωστε, η σύνδεση της ΝΑΤΟϊκής Ευρώπης με τον ινδοειρηνικό γίνεται μέσω Σουέζ.
Η Τουρκία, λοιπόν, θα επιδιώξει να κυριαρχήσει στην Ανατολική Μεσόγειο όχι, μόνο, για τους υδρογονάνθρακες αλλά και για τον έλεγχο της περιοχής.
Δεν αρκεί, όμως, να ελέγχει την Ανατολική Μεσόγειο. Για να γίνει δύναμη όπως το ονειρεύεται, πρέπει να ελέγξει και την κάθοδο απο τα Ελλήσποντο ως την Ανατολική Μεσόγειο. Ο έλεγχος αυτός προσκρούει στην παρουσία της Ελλάδας και στον εξοπλισμό των νησιών.
Άρα, η Τουρκία θέτει θέμα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών για να εκμηδενιστεί ο γεωπολιτικός ρόλος της Ελλάδας και να ελέγχει το μισό Αιγαίο απο τον 25ο μεσημβρινό και ανατολικά.
Αυτός είναι ο στόχος της Τουρκίας. Να ελέγξει την περιοχή απο τον Εύξεινο ως το Σουέζ.
Ο έλεγχος αυτός θέτει και την αμερικανική βάση της Αλεξανδρούπολης υπο την επιρροή της Τουρκίας.
Αυτή η επιδίωξη της Τουρκίας δεν συμφέρει κανέναν. Ούτε την Ε.Ε. ούτε τις ΗΠΑ, ούτε τη Ρωσία. ούτε το Ισραήλ, ούτε την Αίγυπτο.
Αυτό είναι το στοιχείο που θα πρέπει να εκμεταλλευτεί η Ελλάδα.
Ελπίζω ο κ. Μητσοτάκης όταν ενημερώνει τους ομολόγους του να μην τους λέει για το διεθνές δίκαιο και γελάνε. Η επίκληση του διεθνούς δικαίου είναι για την διεθνή κοινή γνώμη.
Στον αμερικανό κάου μπόυ θα πρέπει να μιλήσεις για το συμφέρον του. Και το συμφέρον του αυτήν την στιγμή ταυτίζεται με της Ελλάδας.
ΥΓ: Στο πλαίσιο της Rimland επιχειρήθηκε το κλείσιμο της εξόδου της Ρωσίας μέσω Ουκρανίας. Η Ρωσία αντέδρασε με τον πόλεμο και δεν κατάφερε να ελέγξει ολόκληρη την Ουκρανία. Βρήκε, όμως, οδό διαφυγής μέσω του νότου. Θα πάει και στην Υπερδνειστερία για να μπορέσει να βγει στην Ευρώπη. Γι αυτό και το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την Μολδαβία, για την οποία οι περισσότεροι δεν κατέχουν ούτε που βρίσκεται.
Νίκος Ιγγλέσης: Ποιος φταίει; Ποιος φταίει;
Του Νίκου Ιγγλέση
Η προπαγάνδα της ελληνικής Κυβέρνησης και γενικότερα οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος επιχειρούν να μεταφέρουν την ευθύνη για όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα σε αποκλειστικά εξωγενείς παράγοντες, δηλαδή, στον «πόλεμο του Πούτιν».
Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας (είχε αρχίσει από το φθινόπωρο του 2021), η άνοδος των τιμών των τροφίμων, η αύξηση των τιμών στα λιπάσματα και τις ζωοτροφές και γενικότερα το πληθωριστικό «τσουνάμι» σ’ όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες οφείλεται, μας λένε, στον «πόλεμο του Πούτιν». Για να αντιμετωπίσουμε όλα αυτά τα προβλήματα, κατά την Κυβέρνηση, πρέπει ο Πούτιν να ηττηθεί στην Ουκρανία. Γι’ αυτό η Ελλάδα, ως κολαούζος της ΕΕ, συνυπέγραψε μέχρι τώρα έξι πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας και έστειλε αδιευκρίνιστο είδος όπλων στο Κίεβο.
Μέχρι όμως να ηττηθεί ο Πούτιν, αν ηττηθεί και το πιθανότερο είναι να μην ηττηθεί, οι πολίτες και η ελληνική οικονομία θα πληρώσουν το δυσβάσταχτο κόστος αυτής της στρατηγικής επιλογής. Η κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη κατάφερε να θεωρείται η Ελλάδα «μη φιλική χώρα» από μια από τις μεγάλες δυνάμεις, τη Ρωσία και παράλληλα να πληρώνει γι’ αυτό ένα μεγάλο οικονομικό αντίτιμο. Δε διδάσκεται η Κυβέρνηση ούτε από τη στάση της Τουρκίας (δεν επέβαλλε κυρώσεις), ούτε από τη στάση ορισμένων κρατών της ΕΕ (Ουγγαρία κ.α.) που έθεσαν veto σε ορισμένες αποφάσεις, για να υπερασπιστούν τα επιμέρους εθνικά συμφέροντα τους.
Η Κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη κρύβεται πίσω από τον πόλεμο στην Ουκρανία για να μην αναδειχθούν οι δικές της ολιγωρίες και οι καταστροφικές πολιτικές της. Μια σύντομη και μόνο καταγραφή και ο καθένας ας απαντήσει στο ερώτημα: Ποιος φταίει;
- Από το 2019 η Κυβέρνηση δρομολόγησε το κλείσιμο των λιγνιτικών εργοστασίων ηλεκτρισμού, στο όνομα της κλιματικής αλλαγής. Μόνο που το κλίμα της Γης αλλάζει εδώ και εκατομμύρια χρόνια ως συνέπεια των αυξομειώσεων της ακτινοβολίας που δέχεται από τον Ήλιο και όχι λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Το 2020 έκλεισαν (αποσύρθηκαν) τέσσερα λιγνιτικά εργοστάσια, ακολούθησαν άλλα δύο το 2021 και για φέτος προβλεπόταν να κλείσουν άλλα πέντε. Τα τελευταία μάλλον θα τη γλυτώσουν όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση.
- Οι ανάγκες σε ηλεκτρισμό, σύμφωνα με την Κυβέρνηση, θα καλύπτονται με εισαγόμενο, κατά 100%, φυσικό αέριο οι τιμές του οποίου, ως χρηματιστηριακό προϊόν, ανεβοκατεβαίνουν καθημερινώς (τώρα είναι στα ύψη) και από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ανεμογεννήτριες – φωτοβολταϊκά) που εισάγονται από τη Βόρεια Ευρώπη και την Κίνα. Μόνο που οι ΑΠΕ δεν παράγουν ρεύμα όταν δεν φυσάει αρκετά ή τη νύχτα και όταν έχει συννεφιά. Κάθε μεγαβάτ από ΑΠΕ χρειάζεται από πίσω να έχει ένα μεγαβάτ από σταθερή πηγή ενέργειας για να μην έχουμε πτώση του συστήματος. Παράλληλα οι ΑΠΕ αποψιλώνουν τα ελληνικά βουνά και καλύπτουν εύφορη γεωργική γη.
- Η σημερινή Κυβέρνηση, αλλά και οι προηγούμενες, αδιαφόρησαν και υπονόμευσαν την εύρεση και αξιοποίηση των ελληνικών υδρογονανθράκων κυρίως στο Ιόνιο και νοτιοδυτικά της Κρήτης. Με σημαία την «πράσινη μετάβαση» προτιμούν να εισάγουν φυσικό αέριο και πετρέλαιο, πάρα να παράγουν. Θέλουν την Ελλάδα ενεργειακό κόμβο αλλά όχι παραγωγό ενέργειας. Έτσι σήμερα περίπου το 70% του φυσικού αερίου εισάγεται μέσω Τουρκίας (ρωσικό και αζέρικο αέριο).
- Η Κυβέρνηση δεν προχώρησε εγκαίρως, από τον περασμένο Σεπτέμβριο, στη μείωση ή και στην κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων και του ΦΠΑ 24% που επιβάλλεται και επί του φόρου. Έτσι η τεράστια αύξηση του ενεργειακού κόστους προκάλεσε ένα πληθωριστικό σπιράλ σ’ ολόκληρη την οικονομία. Δεν έχουμε τον αναγκαίο «δημοσιονομικό χώρο» λέει ο υπουργός των Οικονομικών, δηλαδή, ομολογεί ότι δεν έχουν τα αναγκαία χρήματα. Μόνο που οι απώλειες από τον ειδικό φόρο και τον ΦΠΑ, αν καταργείτο τελείως, θα ήταν περί τα 5 δις ευρώ (βλέπε Προϋπολογισμό 2022). Μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί πάνω από 10 δις σε κάθε είδους επιδόματα, ενισχύσεις και παροχές (κάθε τόσο ανοίγει και μια νέα πλατφόρμα για επιδοτήσεις) προκειμένου να μετριάσουν κάπως τις πληθωριστικές επιπτώσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Όλα αυτά τα χρήματα που σπαταλάει τώρα η Κυβέρνηση είναι δανεικά (ο Προϋπολογισμός είναι ελλειμματικός από το 2020) και θα πληρωθούν μελλοντικά από τους πολίτες με τους φόρους.
- Η Κυβέρνηση συνεχίζει, με δανεικά χρήματα, να επιδοτεί την αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ακόμη και ποδηλάτων, ενώ τώρα επιδοτεί την αντικατάσταση ηλεκτρικών συσκευών. Όλα αυτά τα προϊόντα είναι εισαγόμενα, πολλές μάλιστα από τις ηλεκτρικές συσκευές από την Τουρκία. Αυτή η πολιτική δεν προσφέρει καμιά ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, απλώς αυξάνει ακόμη περισσότερο τις εισαγωγές και το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος.
- Καμιά ουσιαστική μέριμνα δε λαμβάνεται, εδώ και χρόνια, για την εγχώρια αύξηση της γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, για παραγωγή λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Τώρα που την ενεργειακή ακολουθεί η επισιτιστική κρίση θα μας πουν πάλι ότι φταίει ο Πούτιν που δεν επιτρέπει την εξαγωγή των σιτηρών της Ουκρανίας.
Οι Δυτικοί, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης, έβαλαν πρωτοφανείς κυρώσεις στη Ρωσία, δέσμευσαν περίπου 300 δις δολάρια από τα συναλλαγματικά αποθέματά της, απαγόρευσαν τις εξαγωγές της, δήμευσαν ρωσικές περιουσίες εταιρειών και ιδιωτών και στέλνουν όπλα στην Ουκρανία για να σκοτώνονται περισσότεροι Ρώσοι. Ταυτόχρονα αποκαλούν τον Πούτιν εκβιαστή γιατί περιορίζει τις εξαγωγές φυσικού αερίου, σιτηρών και κρίσιμων πρώτων υλών. Μάλλον θα ήθελαν να κάτσει να τους κοιτάει άπραγος. Αυτό θα ήταν το ιδανικό για τους Δυτικούς, μόνο που δε θα μπορούσε να συμβεί και δε συμβαίνει.
Οι Δυτικοί έπρεπε να γνωρίζουν ότι «δε δαγκώνεις ποτέ το χέρι που σε ταΐζει». Τώρα θα υποστούν όλοι τις συνέπειες: Πληθωρισμός, άνοδος επιτοκίων, οικονομική ύφεση, κλείσιμο εργοστασίων και αύξηση της ανεργίας, φτωχοποίηση τμημάτων του πληθυσμού, σπίτια χωρίς θέρμανση το χειμώνα και νέα αύξηση του δημόσιου χρέους. Όλα είναι ήδη σε εξέλιξη. Είναι φανερό ότι οι κυρώσεις προκαλούν περισσότερο πόνο σ’ αυτούς που τις επιβάλλουν παρά στη Ρωσία. Ποιος φταίει;
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 24-6-22, έδωσε καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην ΕΕ στην Ουκρανία και τη Μολδαβία. Το ίδιο καθεστώς έχουν και χώρες των Δυτικών Βαλκανίων (Αλβανία, Σκόπια). Το ερώτημα είναι τι κερδίζει η Ελλάδα από μια τέτοια μελλοντική διεύρυνση της ΕΕ; Γιατί η χώρα μας συναινεί διαρκώς, χωρίς να ζητάει κάποια χειροπιαστά ανταλλάγματα προς όφελος των εθνικών συμφερόντων της; Η Γερμανία και άλλες χώρες της Βόρειας Ευρώπης θέλουν να αυξήσουν τον οικονομικό χώρο που θα είναι υπό τον έλεγχό τους. Εμείς τι έχουμε να κερδίσουμε εκτός από περισσότερους μετανάστες που θα εγκαθίστανται νόμιμα στην ελληνική επικράτεια;
Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr
ΝΑΤΟ: Τα πέντε μεγάλα μέτωπα της Συνόδου – Από τη Ρωσία έως την Αφρική
Ουκρανία, Τουρκία, Κίνα, Βόρεια Αφρική και νέα «Στρατηγική Αντίληψη» αναμένεται να «πρωταγωνιστήσουν» στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που ξεκινά αυτήν την εβδομάδα στη Μαδρίτη.
Το ανοιχτό μέτωπο της Ουκρανίας που μετρά ήδη πάνω από 120 ημέρες πολέμου… η επαμφοτερίζουσα στάση της Τουρκίας του Ερντογάν που (θα έπρεπε να) προβληματίζει… οι «ρωσικές απειλές» όπως εκείνες προέρχονται όμως όχι μόνο από τον ευρωπαϊκό βορρά αλλά και από τον αφρικανικό βορρά… ο ελέφαντας στο δωμάτιο που δεν είναι άλλος από τον κινεζικό δράκο… και το προς ανανέωση κείμενο της νατοϊκής Στρατηγικής Αντίληψης (Strategic Concept) αναμένεται να βρεθούν, ως θέματα, στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας που ξεκινά τις επόμενες ημέρες στη Μαδρίτη.

Ουκρανία
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν θα μπορούσε παρά να βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων, καθώς ρίχνει βαριά και συντριπτική την σκιά του πάνω από όλες τις εξελίξεις διεθνώς. Εάν το ανακοινωθέν της Συνόδου Κορυφής της ομάδας των G7, που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στις βαυαρικές Άλπεις στη Γερμανία, αποτελεί κάποιου είδους πρόγευση, τότε θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο πως οι νατοϊκοί θα επαναβεβαιώσουν την στήριξή τους προς την πλευρά της Ουκρανίας, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη σαφές εάν εκείνοι θα ανταποκριθούν σε όλα όσα ζητάει (στρατιωτικά – αμυντικά) ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η νατοϊκή «δύναμη ταχείας αντίδρασης» που πολλαπλασιάζεται και η Ρωσία ως «άμεση απειλή»

Αναφορικά με την έκβαση του πολέμου, πάντως, είναι σαφές πως υπάρχει προβληματισμός, όχι μόνο λόγω των – εξαιρετικά κοστοβόρων για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, της ιδίας της Ρωσίας συμπεριλαμβανομένης – ρωσικών «επιτυχιών» επί του πεδίου (βλ. Μαριούπολη, Σεβεροντονέτσκ) αλλά και λόγω της παρατεινόμενης χρονικής διάρκειας της σύρραξης που, σε συνδυασμό με τις όλες τις λοιπές «παράπλευρες απώλειες» (σε ενέργεια, εφοδιαστικές αλυσίδες, τιμές τροφίμων, πληθωρισμό), δοκιμάζει τις αν(τ)οχές κοινωνιών και πολιτικών δυνάμεων στις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.
Τουρκία
Οι σύμμαχοι προσέρχονται στη Μαδρίτη με το βλέμμα στραμμένο στην Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στην στάση που εκείνη πρόκειται να κρατήσει αναφορικά με το βέτο που έχει θέσει στην ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Οι σχετικές διαπραγματεύσεις θα συνεχίζονταν έως και την τελευταία στιγμή, με πεδίο τις Βρυξέλλες (όπου βρέθηκαν οι Ιμπραχίμ Καλίν και Σεντάτ Ονάλ τη Δευτέρα) και την ισπανική πρωτεύουσα (όπου αναμένεται μια τετραμερής Ερντογάν – Νιινίστο – Άντερσον – Στόλτενμπεργκ την Τρίτη). Πάντως από την πλευρά της, η Άγκυρα άφηνε να εννοηθεί πως δεν επρόκειτο να κάνει πίσω. Το καλύτερο σενάριο ενόψει Μαδρίτης, όπως έχουν τα πράγματα αυτήν την στιγμή, θέλει τον Ερντογάν «να στέλνει ένα θετικό σήμα ότι οι ενταξιακές συνομιλίες μπορούν να ξεκινήσουν και ότι ένα πρωτόκολλο ένταξης μπορεί στη συνέχεια να υπογραφεί, αλλά σε μεταγενέστερη ημερομηνία», έγραφε η Αμπερίν Ζαμάν προ ημερών στο Al-Monitor, επικαλούμενη πηγές που θέλουν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.
Ως προς αυτό πάντως, η Αθήνα έχει – ενόψει της συνόδου της Μαδρίτης – προετοιμαστεί «για δύο εναλλακτικά σενάρια αναφορικά με τις κινήσεις του Τούρκου προέδρου», όπως έγραφε προ ημερών η «Κ», ενώ και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου έχει από την πλευρά του ξεκαθαρίσει πως η ελληνική πλευρά «δεν πρόκειται να αφήσει αναπάντητη καμία τουρκική πρόκληση στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ».
Βόρεια Αφρική
Ως οικοδεσπότης της Συνόδου, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αναμένεται να «σταθεί» όχι μόνο στο προφανές μέτωπο της Ουκρανίας αλλά και στο – λιγότερο προφανές, πλην όμως υπαρκτό – μέτωπο της βόρειας Αφρικής όπου επίσης δραστηριοποιούνται ρωσικές δυνάμεις με δυνητικά αποσταθεροποιητικό δράση (όπως για παράδειγμα μισθοφόροι της ομάδας Wagner που λέγεται πως έχουν πια «βάσεις» σε Λιβύη, Μάλι, Σουδάν και Κεντροαφρικανική Δημοκρατία).
«Ως οικοδεσπότης της Συνόδου Κορυφής, η Ισπανία θέλει να δώσει έμφαση στη γεωγραφική της εγγύτητα με την Αφρική, καθώς κάνει παράλληλα λόμπινγκ προκειμένου να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη νότια πτέρυγα της Ευρώπης», κι αυτό με το βλέμμα στραμμένο στο νέο, ανανεωμένο δόγμα Στρατηγικής Αντίληψης (Strategic Concept) του ΝΑΤΟ που αναμένεται να υιοθετηθεί κατά τη συμμαχική Σύνοδο Κορυφής αυτήν την εβδομάδα στην ισπανική πρωτεύουσα, όπως σημειώνει σε άρθρο του το πρακτορείο Associated Press. Σύμφωνα μάλιστα με το ρεπορτάζ του AP, αυτήν την ανησυχία της Μαδρίτης για τις εξελίξεις στη βόρεια Αφρική τη συμμερίζονται επί του παρόντος και άλλες δυνάμεις όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιταλία.
«Η “Στρατηγική Αντίληψη” αποτελεί το κυρίαρχο κείμενο, μετά την Ιδρυτική Συνθήκη του ΝΑΤΟ (4-4-1949), και σε αυτήν διατυπούται η Στρατηγική Προοπτική της Συμμαχίας υπό το πρίσμα των τρεχουσών και διαφαινομένων προκλήσεων και κινδύνων σταθερότητας και ασφάλειας στο διαμορφούμενο στρατηγικό περιβάλλον, παρέχοντας παράλληλα και τις απαραίτητες στρατηγικές κατευθύνσεις προς τις Συμμαχικές Δυνάμεις», έγραφε ο ναύαρχος ε.α., επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Παναγιώτης Χηνοφώτης στην «Κ» το 2009, ενόψει τότε της ανανέωσης του εν λόγω Strategic Concept (που υιοθετήθηκε τελικώς το 2010 στη Λισαβόνα).
Νέα «Στρατηγική Αντίληψη» του ΝΑΤΟ
Το «Strategic Concept For the Defence and Security of The Members of the North Atlantic Treaty Organisation», που είχε υιοθετηθεί στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας στη Λισαβόνα τον Νοέμβριο του 2010, έχει πια, δεδομένων των ραγδαίων εξελίξεων της τελευταίας περιόδου, μείνει εκ των πραγμάτων… πολύ πίσω. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πως εκείνο το κείμενο τοποθετούσε «χαμηλά» τον κίνδυνο ενός συμβατικού πολέμου στον ευρωατλαντικό χώρο («Today, the Euro-Atlantic area is at peace and the threat of a conventional attack against NATO territory is low», ανέφερε συγκεκριμένα), πλην όμως στο μεσοδιάστημα επρόκειτο να αλλάξουν πάρα πολλά.
Κίνα
Παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και όσα επεισοδιακά έχουν μεσολαβήσει το τελευταίο διάστημα κυρίως με επίκεντρο την περιοχή του Ντονμπάς, η νούμερο ένα πρόκληση για την Ουάσιγκτον δεν είναι η Ρωσία του Πούτιν αλλά η Κίνα του Σι Τζινπίνγκ, μια Κίνα που άλλωστε παρακολουθεί στενά και τις εξελίξεις στο Ουκρανικό, χωρίς να εμπλέκεται άμεσα μεν υπέρ της επιτιθέμενης Μόσχας, αλλά «κυνηγώντας» ανταλλάγματα, οφέλη και διδάγματα από τον πόλεμο.
Υπό αυτήν την έννοια, το Πεκίνο ρίχνει και εκείνο την σκιά του πάνω από τη νατοϊκή Συμμαχία, μια Συμμαχία που υπενθυμίζεται πως κατά την περυσινή της Σύνοδο Κορυφής είχε για πρώτη φορά κατατάξει την Κίνα μεταξύ των «συστημικών προκλήσεων» («systemic challenges»)…
“Καθημερινή”
Η Τουρκία σε αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας
Η Τουρκία είναι πλέον μια ανοιχτά αναθεωρητική χώρα, που επιδιώκει να εξελιχθεί σε διαπεριφερειακή δύναμη και να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία από τη Δύση. Η Αγκυρα επιδιώκει μια ριζική αναθεώρηση του περιφερειακού status quo προβάλλοντας την ισχύ της με αυξανόμενη επιθετικότητα και καταπατώντας τη διεθνή νομιμότητα
Η Τουρκία είναι πλέον μια ανοιχτά αναθεωρητική χώρα, που επιδιώκει να εξελιχθεί σε διαπεριφερειακή δύναμη και να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία από τη Δύση. Η Αγκυρα επιδιώκει μια ριζική αναθεώρηση του περιφερειακού status quo προβάλλοντας την ισχύ της με αυξανόμενη επιθετικότητα και καταπατώντας τη διεθνή νομιμότητα. Σταδιακά, στο πλαίσιο των επιδιώξεών της αυτών, η Τουρκία στράφηκε από μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στην ασφάλεια σε μια βασισμένη στην ισχύ, καταφεύγοντας στη χρήση «σκληρής ισχύος» για να διεκδικήσει την περιφερειακή ηγεμονία. Εχει επεκτείνει την επιρροή της στην Αφρική και τον Καύκασο έως την Κεντρική Ασία. Θεωρεί τον εαυτό της μια διαπεριφερειακή δύναμη που θα προβάλει ισχύ σε τρεις ηπείρους, θα ηγεμονεύει στον περίγυρό της και θα συναλλάσσεται ως ίσος προς ίσον με την Ουάσιγκτον, τη Μόσχα, το Πεκίνο και τις Βρυξέλλες. Στόχος της είναι να διεκδικήσει τον «ιστορικό» της ρόλο ως ρυθμιστικός παράγοντας μεταξύ Ανατολής και Δύσης, συνεργαζόμενη κατά περίπτωση με όποιον μπορεί να της προσφέρει τα περισσότερα.
Οι ιδρυτές της σύγχρονης Τουρκίας επιδίωξαν να οικοδομήσουν μια δημοκρατία που θα ακολουθούσε το πρότυπο της δυτικής νεωτερικότητας. Η σημερινή κυβέρνηση, η οποία έχει τις ρίζες της στον αντίποδα της κεμαλικής παράδοσης, ακολουθεί την αντίστροφη πορεία: η Δύση είναι πλέον ένα αντι-πρότυπο, ένας οιονεί ανταγωνιστής, του οποίου εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες και αντιγράφει τις μεθόδους με σκοπό να υπερκεράσει. Η κυβέρνηση και τα ελεγχόμενα από αυτήν μέσα ενημέρωσης έχουν αποδυθεί τα τελευταία 20 χρόνια στην προβολή αντιδυτικών θεωριών συνωμοσίας, που παρουσιάζουν τους Δυτικούς συμμάχους ως κακόβουλες δυνάμεις οι οποίες προσπαθούν να σπείρουν τη διχόνοια για να διατηρήσουν την οικονομική τους ηγεμονία. Η ρητορική του προέδρου Ερντογάν και της κυβέρνησής του έχει εντείνει το αντιδυτικό και αντιαμερικανικό αίσθημα του τουρκικού λαού σε πρωτοφανή βαθμό, με έρευνες να δείχνουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι στην Τουρκία περιγράφουν τους εαυτούς τους ως «αντιαμερικανούς». Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν ότι όταν ρωτήθηκαν από τη γνωστή τουρκική εταιρεία δημοσκόπησης Metropoll, ποιον θεωρούν υπεύθυνο για τον πόλεμο, σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες κατηγόρησαν τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Μόνο το 33,75% κατηγόρησε τη Μόσχα. Εξάλλου, η Τουρκία δεν υπήρξε ποτέ μια πραγματικά δυτική χώρα ούτε πολιτικά ούτε πολιτισμικά ούτε (με εξαίρεση τον Ψυχρό Πόλεμο) γεωπολιτικά.
Ο εθνικισμός είναι βαθιά ριζωμένος στην τουρκική κοινωνία και διαποτίζει τα πολιτικά κόμματα. Η πλειονότητα της τουρκικής κοινής γνώμης εμφανίζεται δεκτική στην αλυτρωτική ρητορική, με το 56% των Τούρκων να συμφωνεί ότι ορισμένα εδάφη εκτός των τουρκικών συνόρων στην πραγματικότητα θα έπρεπε να ανήκουν στην Τουρκία. Η αντιδυτική ρητορική της πολιτικής ηγεσίας και το αντιδυτικό συναίσθημα της κοινής γνώμης αλληλοτροφοδοτούνται, καθώς η εσωτερική και η εξωτερική πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Επομένως, οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή πορείας, ακόμη και αν αλλάξει η τουρκική κυβέρνηση, είναι αμφίβολη υπό αυτές τις συνθήκες, καθώς οι παράγοντες που υποδαυλίζουν την επιθετική πολιτική της Τουρκίας θα εξακολουθήσουν να υφίστανται. Επιπλέον, οι παράμετροι, εντός των οποίων αναμένεται να κινηθεί η τουρκική εξωτερική πολιτική, οριοθετούνται από το γεγονός ότι η τουρκική γραφειοκρατία είναι προσανατολισμένη στην πολιτική ισχύος, σε συνδυασμό με ένα περιβάλλον περιφερειακών κρίσεων, αστάθειας και κενών εξουσίας, συν τον δεκτικό σε στρατιωτικές επεμβάσεις πληθυσμό της χώρας. Ως εκ τούτου, οι ένοπλες επεμβάσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν μια πολιτικά ελκυστική και δημοφιλή επιλογή για το κατεστημένο της Αγκυρας, το οποίο διαπνέεται από μια αυξημένη αυτοπεποίθηση σε ό,τι αφορά την προβολή ισχύος.
Η Τουρκία έχει αξιοποιήσει εκτενώς τους θρησκευτικούς της δεσμούς με τον μουσουλμανικό κόσμο. Το σουνιτικό Ισλάμ έχει γίνει ένας αποφασιστικός πολλαπλασιαστής δύναμης και βασικό εργαλείο ήπιας ισχύος στην εξωτερική της πολιτική. Σε χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία, τα τουρκικά θρησκευτικά ιδρύματα κατηχούν ιμάμηδες και αποκαθιστούν ή ανοίγουν νέα τζαμιά, εκπαιδεύοντας παράλληλα την επόμενη γενιά των αφρικανικών ελίτ. Το κρατικά ελεγχόμενο Ιδρυμα Maarif λειτουργεί σήμερα 175 σχολεία σε 25 χώρες, εκπαιδεύοντας σχεδόν 18.000 μαθητές.
Εμβαθύνοντας περαιτέρω τους οικονομικούς της δεσμούς με την Αφρική, η Αγκυρα έχει δώσει προτεραιότητα στις πωλήσεις όπλων και τη στρατιωτική συνεργασία. Η Τουρκία διαθέτει στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη και τη Σομαλία, ενώ έχει υπογράψει συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας με 28 αφρικανικές χώρες, με 18 από τις οποίες έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας και στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Οι εξαγωγές μη επανδρωμένων αεροσκαφών έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο εξωτερικής πολιτικής, δένοντας τις χώρες που προμηθεύονται τουρκικά UAV με την Αγκυρα, για υλικοτεχνική υποστήριξη.
Στο πλαίσιο των παραπάνω εξελίξεων, η Αγκυρα επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη θέση της στο ραγδαία μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα. Εφόσον θεωρεί ότι η παγκόσμια τάξη βρίσκεται σε μια μεταβατική, μεταδυτική φάση και καθόσον η ίδια είναι αρνητικά διακείμενη απέναντι σε μια φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η σημερινή πολιτική της Τουρκίας θυμίζει την «επιτήδεια ουδετερότητά» της κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οποτε προκύπτουν ζητήματα με τη Ρωσία, βασίζεται στην προστασία του ΝΑΤΟ. Οποτε έχει πρόβλημα με τις ΗΠΑ συνεργάζεται με τη Ρωσία – και όταν τα συμφέροντά της αποκλίνουν από εκείνα των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., αναλαμβάνει μονομερείς διπλωματικές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες. Η εγγύηση συλλογικής ασφάλειας τη διασφαλίζει από τη ρωσική επιθετικότητα και η συμμετοχή της στη Συμμαχία περιορίζει τις δυτικές αντιδράσεις στις μονομερείς πρωτοβουλίες της. Στην ουσία, η Τουρκία έχει την πολυτέλεια να ασκεί πολιτική «επιτήδειας ουδετερότητας», ακριβώς λόγω της συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ.
Μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας» η Αγκυρα επιδιώκει να κυριαρχήσει στην Αν. Μεσόγειο, σημείο διέλευσης των εμπορικών οδών που συνδέουν την Ευρώπη με τον Ινδικό Ωκεανό.
Η Αγκυρα έχει αναπτύξει ένα πλέγμα αλληλεξάρτησης με τη Μόσχα, κυρίως λόγω της επιδίωξής της να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία από τη Δύση. Τις δύο χώρες συνδέουν τα αυταρχικά μοντέλα διακυβέρνησής τους και το γεγονός ότι έχουν παρόμοιες στρατηγικές κουλτούρες και επιχειρησιακούς κώδικες. Από το 2016 η σχέση τους έχει εξελιχθεί σε σχεδόν συμβιωτική, με τις δύο χώρες να συντονίζουν την παρουσία τους σε πολλαπλά μέτωπα. Η Τουρκία με τη Ρωσία έχουν αναπτύξει μια «στρατηγική κατανόηση»: στις περιοχές όπου οι φιλοδοξίες τους συγκρούονται, η Αγκυρα και η Μόσχα ακολουθούν όλο και περισσότερο μια προσέγγιση συγκυριαρχίας, με στόχο την ελαχιστοποίηση της επιρροής των δυτικών κρατών και θεσμών. Ομως η αλληλεξάρτηση αυτή είναι ασύμμετρη υπέρ της Ρωσίας. Η Τουρκία δεν θα μπορούσε πλέον να αποκοπεί πολιτικά, ενεργειακά και οικονομικά από τη Ρωσία, ακόμα και αν το ήθελε.
Η φιλόδοξη στρατηγική της Τουρκίας στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: α) στον μετασχηματισμό της σε μια ναυτική δύναμη ανοικτής θαλάσσης, β) στην ανάπτυξη δυνατοτήτων προβολής ισχύος με την ικανότητα διεξαγωγής πολέμου δι’ αντιπροσώπων και, τέλος, γ) στη δημιουργία στρατιωτικών βάσεων στην ευρύτερη περιφέρειά της, κάτι που στην Τουρκία εκλαμβάνεται ως απόδειξη της αναβάθμισής της σε καθεστώς «μεγάλης στρατιωτικής δύναμης». Χρησιμοποιώντας αυτή την εργαλειοθήκη και αξιοποιώντας τα διδάγματα που αντλεί από κάθε της επέμβαση, η Αγκυρα με αυξημένη αυτοπεποίθηση υιοθετεί μια όλο και πιο επιθετική και αναθεωρητική εξωτερική πολιτική. Oπως είπε πρόσφατα ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, η χώρα του δεν μπορεί να εγκλωβιστεί στα σύνορά της, γιατί «υπάρχει μια μεγαλύτερη Τουρκία».
Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποτελεί τον πυρήνα της προσπάθειας της Τουρκίας να εξελιχθεί σε διαπεριφερειακή δύναμη με στρατηγική αυτονομία. Μέσω αυτού του δόγματος, η Αγκυρα επιδιώκει να κυριαρχήσει στην Ανατολική Μεσόγειο, υποχρεωτικό σημείο διέλευσης των εμπορικών οδών που συνδέουν την Ευρώπη με τον Ινδικό Ωκεανό και, κατ’ επέκταση, τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ελέγχοντας τις θαλάσσιες οδούς από τη Μαύρη Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ προς την Κεντρική Μεσόγειο, η Τουρκία θα ελέγχει τις κύριες ανατολικές οδούς διέλευσης προς την Ευρώπη και θα καταστεί η αδιαμφισβήτητη διαπεριφερειακή δύναμη. Αυτό θα αυξήσει τη γεωπολιτική της αξία τόσο ως προς τη Δύση και τη Μόσχα όσο και ως προς το Πεκίνο. Τοποθετώντας τη «Γαλάζια Πατρίδα» στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής, γίνεται αντιληπτό το γιατί η Αγκυρα παραμένει αδιάλλακτα επιθετική στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κυριότερο εμπόδιο σε αυτό της το σχέδιο είναι τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου. Γι’ αυτό και μας θεωρεί δομικούς αντιπάλους, εμμένοντας στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου. Με τα λόγια του Ράιαν Γκινγκέρας, ειδικού σε θέματα Τουρκίας στο Τμήμα Υποθέσεων Εθνικής Ασφάλειας της Σχολής Μεταπτυχιακών Σπουδών του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, «οι αναθεωρητικές τάσεις του Ερντογάν καταδεικνύονται καλύτερα από την υποστήριξή του στη δημιουργία μιας μεγάλης “Γαλάζιας Πατρίδας” στην Ανατολική Μεσόγειο. Αν γινόταν το δικό του, η ελληνική κυριαρχία επί των νησιών και των θαλάσσιων διαμετακομιστικών οδών της περιοχής, σχεδόν θα εκμηδενιστεί».
Λαμβάνοντας υπόψη τη συναλλακτική νοοτροπία της Αγκυρας, η υλοποίηση αυτού του σχεδίου θα συνεπαγόταν μεγάλους κινδύνους για τη Δύση. Αρχικά, όλες οι δίοδοι διέλευσης ενέργειας προς την Ευρώπη θα τελούσαν υπό ρωσικό και τουρκικό έλεγχο. Με περίπου το 70% των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης να μεταφέρεται μέσω της Μεσογείου κάθε χρόνο, οι συνθήκες θα ήταν ιδανικές για μια ενεργειακή ομηρία της Ευρώπης. Δεύτερον, επιδιώκοντας τον έλεγχο του Ανατολικού Αιγαίου (και απαιτώντας την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών), η Τουρκία θα είναι σε θέση να ελέγξει μόνη της τις κινήσεις του ρωσικού στόλου από τη Μαύρη Θάλασσα προς την Ανατολική Μεσόγειο και αντίστροφα. Αυτό θα αύξανε την τουρκική επιρροή τόσο προς τη Δύση όσο και προς τη Ρωσία. Τέλος, η Τουρκία θα είχε τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη από την Ανατολική και Κεντρική Μεσόγειο, διατηρώντας έτσι τη δυνατότητα άσκησης υβριδικής πίεσης κατά βούληση.
Επιπλέον, το σχέδιο της Αγκυρας μοιάζει όλο και περισσότερο με τη «γραμμή των εννέα σημείων» (nine-dash line) της Κίνας, η οποία περιλαμβάνει σχεδόν ολόκληρη τη Νότια Σινική Θάλασσα, τόσο ως προς τις μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις της όσο και ως προς την περιφρόνηση της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLoS). Σε έναν παγκοσμιοποιημένο και διασυνδεδεμένο κόσμο, οι ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας περαιτέρω τη διεθνή έννομη τάξη.
Ενώ η περιφερειακή συνεργασία είναι αδύνατον να σταθεροποιηθεί μέσω του αποκλεισμού της Τουρκίας, είναι επίσης σαφές ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να προχωρήσει μόνο στη βάση κοινών διεθνών κανόνων και προτύπων. Οπως κάθε άλλο παράκτιο κράτος στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία έχει έννομα συμφέροντα τα οποία καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο. Η συμμόρφωση της Τουρκίας με την UNCLOS μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει ισχυρότερη και αποτελεσματικότερη περιφερειακή συνεργασία προς όφελος κάθε παράκτιου κράτους και της δυτικής συμμαχίας. Επί του παρόντος, οι επικρατούσες συμπεριφορές του τουρκικού κατεστημένου καθόλου δεν προοιωνίζονται μια τέτοια εξέλιξη. Μόνο ισχυρή αντίδραση από την Ελλάδα και συντονισμένη πολιτική πίεση από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ μπορεί να προκαλέσει τη συμμόρφωση της Τουρκίας στη διεθνή νομιμότητα. Για να συμβεί αυτό, απαραίτητη προϋπόθεση παραμένει η νόμιμη, βιώσιμη και αμοιβαία αποδεκτή επίλυση του Κυπριακού.
«Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να είναι θεατής σε μια παγκόσμια τάξη που διαμορφώνεται κυρίως από άλλους», αναφέρει το προοίμιο της Στρατηγικής Πυξίδας της Ε.Ε. Αν η Τουρκία καταφέρει να επιβάλει το παράνομο γεωπολιτικό τερατούργημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», αυτό ακριβώς το μέλλον θα αντιμετωπίσουμε.
* Ο κ. Αλέξανδρος Διακόπουλος είναι ειδικός σύμβουλος στο ΕΛΙΑΜΕΠ, αντιναύαρχος ε.α., επίτιμος διοικητής Σχολής Εθνικής Αμύνης.
** Ο κ. Νίκος Στουρνάρας είναι βοηθός ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
Το άρθρο αποτελεί σύμπτυξη της μελέτης με τον ομώνυμο τίτλο από τους συγγραφείς για το ΕΛΙΑΜΕΠ.
“Καθημερινή”
ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟ ΝΑΤΟ.-ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΤΟΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Καθ. Luis Simón
Πέρα από την Ουκρανία; Η Στρατηγική Αντίληψη της Μαδρίτης και το μέλλον του ΝΑΤΟ
Στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών τον Ιούνιο του 2021, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να ξεκινήσουν τις εργασίες για μια νέα Στρατηγική Αντίληψη, η οποία θα υιοθετηθεί στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής στη Μαδρίτη τον Ιούνιο του 2022. Η τελευταία Στρατηγική Αντίληψη συμφωνήθηκε το 2010, όταν ο κόσμος ήταν διαφορετικός .
Η Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ έχει σκοπό να παρέχει μια διάγνωση ενός δυναμικού διεθνούς περιβάλλοντος ασφάλειας, να προσδιορίζει τις κύριες απειλές και προκλήσεις για την ευρωατλαντική ασφάλεια και να σκιαγραφεί τρόπους αντιμετώπισης τέτοιων προκλήσεων. Ως εκ τούτου, προορίζεται να καθορίσει τις πολιτικές του ΝΑΤΟ για τα επόμενα χρόνια. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Στρατηγικές Αντιλήψεις του ΝΑΤΟ – οι οποίες παρέμειναν διαβαθμισμένες – διαρκούσαν, περίπου, μια δεκαετία κατά μέσο όρο. Όταν εγκριθεί, η Στρατηγική Αντίληψη της Μαδρίτης θα είναι η τέταρτη του ΝΑΤΟ από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο του 2021, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να ξεκινήσουν τις εργασίες για μια νέα Στρατηγική Αντίληψη, η οποία θα υιοθετηθεί στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής στη Μαδρίτη τον Ιούνιο του 2022. © NATO
Οι αρχικές συζητήσεις για την επόμενη Στρατηγική Αντίληψη περιστράφηκαν γύρω από την ανάγκη προετοιμασίας της Συμμαχίας για έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από την επιστροφή των διακρατικών απειλών και τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων. Αυτό από μόνο του σηματοδότησε μια έντονη αντίθεση με την Συμμαχία να εστιάζει μετά τον Ψυχρό Πόλεμο στις διεθνικές προκλήσεις και στους μη ισότιμους ανταγωνιστές.
Τι θα συνεπαγόταν η επιστροφή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων για την εξελισσόμενη ισορροπία μεταξύ των λεγόμενων τριών βασικών καθηκόντων του ΝΑΤΟ (δηλαδή συλλογική άμυνα, διαχείριση κρίσεων και συνεργατική ασφάλεια);
Πώς πρέπει το ΝΑΤΟ να εξισορροπήσει μια ανανεωμένη εστίαση στις διακρατικές απειλές και στους ανταγωνιστές μεγάλης δύναμης με τη συνεχή συνάφεια των διακρατικών απειλών και προκλήσεων, όπως η τρομοκρατία ή η σχέση κλίματος-ασφάλειας;
Όταν σκεφτόμαστε τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων, πόση έμφαση πρέπει να δώσει το ΝΑΤΟ στην άμεση απειλή της Ρωσίας για την Ευρώπη, σε αντίθεση με την πιο συστημική πρόκληση που αντιπροσωπεύει η στρατηγική άνοδος της Κίνας;
Και ποια πρέπει να είναι η σωστή ισορροπία μεταξύ των στρατιωτικών και των μη στρατιωτικών πτυχών του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων;
Το τελευταίο ερώτημα γίνεται ιδιαίτερα επίκαιρο υπό το φως της αυξανόμενης σημασίας των «υβριδικών» μορφών πολέμου και των αναδυόμενων τεχνολογιών που προκαλούν αναστάτωση, οι οποίες αναγκάζουν τη Συμμαχία να δώσει έμφαση στην κοινωνική ανθεκτικότητα στο εσωτερικό και να εντείνει τις προσπάθειές της για τεχνολογική καινοτομία.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία – και οι συνεχιζόμενες συζητήσεις για το πώς η Συμμαχία μπορεί να βοηθήσει την Ουκρανία ενισχύοντας παράλληλα την αποτροπή στην Ανατολική Ευρώπη – έχουν γίνει σημαντικά θέματα στις συζητήσεις για τη Στρατηγική Αντίληψη. Κατά κάποιο τρόπο, ο τρέχων πόλεμος δικαιώνει την άποψη ότι όντως ζούμε σε έναν όλο και πιο ανταγωνιστικό κόσμο και ότι οι διακρατικές απειλές επανέρχονται.
Από την άλλη πλευρά, η φανερή και άμεση φύση της εισβολής της Ρωσίας αμφισβητεί ορισμένες από τις διαδεδομένες υποθέσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η μελλοντική σύγκρουση είναι πιθανό να εκτυλιχθεί με έμμεσους και υβριδικούς τρόπους.
Παρόλο που η Στρατηγική Αντίληψη προορίζεται να καθορίσει τη μακροπρόθεσμη στρατηγική, η σημασία του πολέμου στην Ουκρανία και το γεγονός ότι είναι πιθανό να έχει αντανακλάσεις στα επόμενα χρόνια, καθιστά την κρίση σημαντική κατά την διαμόρφωση της Αντίληψης.
Τούτου λεχθέντος, η αβεβαιότητα ως προς την τύχη των επιχειρήσεων της Ρωσίας στην Ουκρανία ή πώς μπορεί να προσκρούσουν στη ισχύ και τη στρατηγική στάση της Ρωσίας κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της Συμμαχίας, σημαίνει ότι οποιοσδήποτε προβληματισμός για τη στρατηγική του ΝΑΤΟ στην Ανατολή θα πρέπει να πάει πέρα απο τη Στρατηγική Αντίληψη.
Γενικότερα, η Στρατηγική Αντίληψη πρέπει να κοιτάξει πέρα από τις άμεσες προκλήσεις στην Ευρώπη και να κάνει απολογισμό της ευρύτερης μετατόπισης της παγκόσμιας ισχύος από τον Ευρωατλαντικό στον Ινδο-Ειρηνικό.
Η Στρατηγική Αντίληψη από ιστορική σκοπιά
Η τρέχουσα Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ, που υιοθετήθηκε στη Λισαβόνα το 2010, στοχεύει στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των λεγόμενων τριών βασικών καθηκόντων της Συμμαχίας: συλλογική άμυνα, διαχείριση κρίσεων και συνεργατική ασφάλεια. Από πολλές απόψεις, η Στρατηγική Αντίληψη της Λισαβόνας βασίζεται στην προηγούμενη (που εγκρίθηκε στην Ουάσιγκτον το 1999). Αντιπροσωπεύει μια αποκρυστάλλωση της εμπειρίας του ΝΑΤΟ στη μεταψυχροπολεμική περίοδο, μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τη δυτική στρατιωτική-τεχνολογική υπεροχή και τη φαινομενική απουσία ισοτίμων ανταγωνιστών.

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία ξεκίνησε από την επιθετική εισβολή της Ρωσίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Η φωτογραφία είναι ευγενική προσφορά του The Boston Globe
Στην αμέσως μετά τον Ψυχρό Πόλεμο περίοδο, η πεποίθηση ότι πρώην αντίπαλοι όπως η Ρωσία και ακόμη και οι αναδυόμενες μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα θα μπορούσαν με κάποιο τρόπο να ενσωματωθούν στη βασισμένη σε κανόνες τάξη πραγμάτων ήταν ακόμη ευρέως διαδεδομένη. Αυτή ήταν μια πραγματικά εξαιρετική περίοδος.
Το πλεόνασμα ισχύος που απολάμβαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους έδωσε στη Δύση την ελευθερία (τόσο πολιτικά όσο και στρατιωτικά) να συμμετάσχει σε φιλόδοξες προσπάθειες εκτός περιοχής και να αξιοποιήσει επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων και πρωτοβουλίες συλλογικής ασφάλειας για να επεκτείνει την αρμοδιότητα της -ονομάζεται ανοιχτή και βασισμένη σε κανόνες διεθνής τάξη, όχι μόνο στην ευρύτερη ευρωατλαντική γειτονιά αλλά και πέρα από αυτήν.
Κατά τη μακρόχρονη μεταψυχροπολεμική εποχή, η συλλογική άμυνα και η αποτροπή μπήκαν σε δεύτερη μοίρα.
Παρόλο που αποτελούσαν τα θεμελιώδη στοιχεία της ευρωατλαντικής ασφάλειας, θεωρήθηκαν σχεδόν περιττά υπό το πρίσμα της δυτικής στρατιωτικής-τεχνολογικής υπεροχής. Η διαχείριση κρίσεων και η συλλογική ασφάλεια ήταν τα καθοριστικά. Αλλά αυτός ο κόσμος έχει παρέλθει και ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων επέστρεψε. Αυτή η πραγματικότητα καταδεικνύεται από τις προσαρτήσεις της Νότιας Οσετίας, της Αμπχαζίας και της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2008 και το 2014, και ακόμη πιο έντονα από την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Επίσης εντυπωσιακή ήταν η στρατηγική άνοδος της Κίνας και η αυξανόμενη διεκδίκηση στην Ανατολική Ασία και πέρα από αυτήν.
Οι ισότιμοι ανταγωνιστές αμφισβητούν και πάλι την ασφάλεια, τη γεωπολιτική και την αρχιτεκτονική ασφάλειας στις σημαντικές περιοχές της Ευρώπης και της Ανατολικής Ασίας, αλλά και τον θεσμικό και κανονιστικό ιστό που στηρίζει την ανοιχτή, βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη. Η προσαρμογή της Συμμαχίας σε αυτό το νέο κύμα ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων είναι αναμφισβήτητα η κύρια πρόκληση την επόμενη δεκαετία.
Πέρα από την Ουκρανία
Από τη γέννηση του ΝΑΤΟ το 1949 – και πιθανώς ήδη από τη βιομηχανική επανάσταση – η ευρωατλαντική περιοχή ήταν το αδιαμφισβήτητο κέντρο βάρους της παγκόσμιας πολιτικής. Οι εξελίξεις εντός και γύρω από την ευρωατλαντική περιοχή είχαν συνήθως βαθύ αντίκτυπο στις γεωπολιτικές και στρατηγικές ισορροπίες αλλού. Ωστόσο, στον κόσμο του σήμερα και του αύριο, είναι πιθανό να ισχύει το αντίθετο.
Καθώς ο Ινδο-Ειρηνικός γίνεται το κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, του στρατιωτικού ανταγωνισμού και της τεχνολογικής καινοτομίας, η δυναμική που προέρχεται από αυτήν την περιοχή είναι πιθανό να έχει αυξανόμενο αντίκτυπο σε άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωατλαντικής. Έτσι, η γεωπολιτική αρχιτεκτονική και η αρχιτεκτονική ασφάλειας της ευρωατλαντικής περιοχής είναι πιθανό να επηρεάζεται όλο και περισσότερο από εξωγενείς παράγοντες.

Η παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014.
Μια ρωσική περίπολος στέκεται στο διεθνές αεροδρόμιο της Κριμαίας.
Σε έναν κόσμο που δεν περιστρέφεται πλέον γύρω από την ευρωατλαντική περιοχή και καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από τη στρατηγική άνοδο της Κίνας και την αυξανόμενη κεντρική θέση της περιοχής Ινδο-Ειρηνικού, η Συμμαχία θα πρέπει να σκεφτεί περισσότερο παγκόσμια για την ασφάλεια.
Είναι βέβαιο ότι η ευρωατλαντική περιοχή θα παραμείνει το άμεσο σημείο αναφοράς του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, το μέλλον αυτής της περιοχής –και του ίδιου του ΝΑΤΟ– πιθανότατα θα επηρεάζεται όλο και περισσότερο από την ευρύτερη γεωστρατηγική δυναμική σε βαθμό και με τρόπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με το ΝΑΤΟ και τις χώρες μέλη του.
Το ΝΑΤΟ πρέπει επομένως να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο στον οποίο η ευρωατλαντική περιοχή θα παραμείνει σημαντική, αλλά πιθανότατα θα γίνει δευτερεύον θέατρο στην παγκόσμια πολιτική, καθώς και στο πλαίσιο της γεωστρατηγικής των ΗΠΑ.
Αυτές οι αλλαγές θα πρέπει να ωθήσουν τη Συμμαχία να αναπτύξει μια πιο σφαιρική προσέγγιση για την ασφάλεια. Πέρα από το πιο συγκεκριμένο ερώτημα εάν το ίδιο το ΝΑΤΟ θα πρέπει να ενεργήσει σε παγκόσμιο επίπεδο (π.χ. αναπτύσσοντας παρουσία στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού), οι Σύμμαχοι θα πρέπει να σκεφτούν πιο συστηματικά τα κύρια στοιχεία επικοινωνίας μεταξύ της ευρωατλαντικής ασφάλειας και της ευρύτερης γεωστρατηγικής δυναμικής, συγκεκριμένα τον Ινδο-Ειρηνικό.
Τρία ξεχωρίζουν: οι παγκόσμιες επιπτώσεις της ανόδου της Κίνας. η εξέλιξη της σινο-ρωσικής σχέσης· και η ανάγκη της Αμερικής να δώσει προτεραιότητα μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, και τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το ΝΑΤΟ, την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη μακροχρόνια συζήτηση για έναν διατλαντικό καταμερισμό εργασίας.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι προσπάθειες των Συμμάχων να βοηθήσουν την Ουκρανία και να ενισχύσουν την αποτροπή στην Ανατολή, φαίνεται ότι οδήγησαν σε αναβίωση της διατλαντικής σχέσης και ανανέωση της εστίασης στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ωστόσο, αντίθετα με ό,τι μπορεί να πιστεύει κανείς ενστικτωδώς, ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι απίθανο να αλλάξει τη σταθερή μετατόπιση στο κέντρο της παγκόσμιας στρατηγικής και πολιτικής –ή, εν προκειμένω, της γεωστρατηγικής των ΗΠΑ– προς την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού.
Αντί να σταματήσει μια μετατόπιση προς τον Ινδο-Ειρηνικό, η κρίση της Ουκρανίας και η μέχρι τώρα απάντηση σε αυτήν, παρέχουν μια ισχυρή απεικόνιση του πώς η ευρωπαϊκή γεωπολιτική δυναμική και η δυναμική της ασφάλειας επηρεάζονται όλο και περισσότερο από τις εξωευρωπαϊκές.
Η άνοδος της Κίνας

Η Λευκή Βίβλος της Ιαπωνίας για την άμυνα του 2021 υποστηρίζει ότι η Κίνα έχει «εμπλακεί σε ευρεία, ταχεία βελτίωση της στρατιωτικής της δύναμης σε ποιοτικούς και ποσοτικούς όρους». © Reuters
Πρώτον, οι εκτιμήσεις με επίκεντρο την Κίνα και την Ασία έχουν εμφανιστεί σε περίοπτη θέση σε συζητήσεις σχετικά με το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να απαντήσουν στην επιθετικότητα της Ρωσίας στην Ευρώπη. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αποφύγουν να βαλτώσουν σε έναν ευρωπαϊκό πόλεμο – μήπως αυτό αποσπάσει την προσοχή τους από τον Ινδο-Ειρηνικό.
Άλλοι έχουν υποστηρίξει ότι μια ισχυρή απάντηση των ΗΠΑ θα αποτρέψει τους αντιπάλους και θα καθησυχάσει τους συμμάχους αλλού, ιδίως στον Ινδο-Ειρηνικό.
Όσο η ασφάλεια της Ευρώπης και του Ινδο-Ειρηνικού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ισχύ των ΗΠΑ, και όσο αυτές οι δύο περιοχές συνεχίζουν να ασκούν σημαντική πίεση στους αμυντικούς πόρους των ΗΠΑ, οι αρχιτεκτονικές συμμαχίας και αποτροπής τους θα παραμείνουν πιθανώς αλληλένδετες. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία του μεγαλύτερου πολιτικού και στρατιωτικού συντονισμού μεταξύ του ΝΑΤΟ και των βασικών εταίρων του στην Ασία-Ειρηνικό, δηλαδή την Ιαπωνία, την Αυστραλία, τη Δημοκρατία της Κορέας και τη Νέα Ζηλανδία.
Είναι, επίσης, σημαντικό το ΝΑΤΟ και οι εταίροι του στην Ασία-Ειρηνικό να έχουν μια κοινή εικόνα για τη Ρωσία και την Κίνα και πώς μπορεί να εξελιχθεί η σχέση τους. Χωρίς να αγνοούνται οι υπάρχουσες τριβές, εάν η Σινο-Ρωσική σχέση παραμείνει σε γενικές γραμμές συνεργατική, οι προσπάθειες να δημιουργηθεί μια σφήνα μεταξύ τους μπορεί να αποδειχθούν προκλητικές. Το ευρύτερο σημείο, ωστόσο, είναι ότι ό,τι και να πιστεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους στην Ευρώπη και στην Ασία-Ειρηνικό πως μπορούν να πετύχουν σε σχέση με την εμπλοκή της Ρωσίας ή της Κίνας ή τη χειραγώγηση της σχέσης τους, πρέπει να παραμείνουν ευθυγραμμισμένες. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να βγάλουν διαφορετικά συμπεράσματα είτε για την εξέλιξη της σχύος είτε για το πώς μπορεί να εξελιχθεί η σχέση τους, και έτσι να πλαισιώσουν τις πολιτικές τους στη βάση διαφορετικών υποθέσεων.
Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει ανταγωνισμό μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους, και μεταξύ των ίδιων των Συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Συμπέρασμα
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει γίνει μια σημαντική πτυχή στη συζήτηση για την επικείμενη Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ. Οι συζητήσεις για το πώς θα συνεχιστεί η βοήθεια προς την Ουκρανία και η ενίσχυση της αποτροπής κατά μήκος του ανατολικού τμήματος της Συμμαχίας θα τεθούν αναμφίβολα στο επίκεντρο στη Μαδρίτη τον Ιούνιο.
Αυτό είναι κατανοητό: η αποτροπή ενός πολέμου στην Ευρώπη είναι αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε το ΝΑΤΟ. Στην πραγματικότητα, όταν πρόκειται για τα κύρια ερωτήματα που καθορίζουν τη συζήτηση για τη Στρατηγική Αντίληψη – δηλαδή την ισορροπία μεταξύ των τριών βασικών καθηκόντων· κρατικές εναντίον μη κρατικών απειλών. στρατιωτικές εναντίον μη στρατιωτικών, Ρωσίας εναντίον Κίνας, κ.λπ. – ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να κάνει το εκκρεμές να πλησιάσει πιο κοντά στο πρώτο από όσο θα περίμεναν πολλοί λίγο πριν από την εισβολή.

Το ΝΑΤΟ θα υιοθετήσει επίσημα τη νέα του Στρατηγική Αντίληψη στη Σύνοδο Κορυφής της Μαδρίτης τον Ιούνιο του 2022.
Ωστόσο, η προετοιμασία της Συμμαχίας για ένα πλαίσιο που καθορίζεται όλο και περισσότερο από τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων απαιτεί να κοιτάξουμε πέρα από την τρέχουσα κρίση στην Ανατολική Ευρώπη και να λάβουμε υπόψη τις ευρύτερες γεωστρατηγικές εξελίξεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό υπό το φως της φθίνουσας κεντρικότητας της ευρωατλαντικής περιοχής στον παγκόσμιο στρατηγικό ανταγωνισμό και του γεγονότος ότι η δυναμική της ασφάλειας εντός και γύρω από την Ευρώπη θα επηρεαστεί σταδιακά από τις εξωευρωπαϊκές εξελίξεις. Ουσιαστικά, η Συμμαχία θα χρειαστεί να αναπτύξει μια πιο σφαιρική προσέγγιση για την ασφάλεια, και πιο συγκεκριμένα μια καλύτερη κατανόηση των γεωστρατηγικών εξελίξεων στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην ευρωατλαντική ασφάλεια.
Ό,τι δημοσιεύεται στο NATO Review δεν αποτελεί επίσημη θέση ή πολιτική του ΝΑΤΟ ή των κυβερνήσεων μελών.
Το NATO Review επιδιώκει να ενημερώσει και να προωθήσει τη συζήτηση για θέματα ασφάλειας. Οι απόψεις που εκφράζονται από τους συγγραφείς είναι δικές τους.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ο καθηγητής Luis Simón είναι διευθυντής του γραφείου του Elcano Royal Institute στις Βρυξέλλες και διευθυντής του Κέντρου για την Ασφάλεια, τη Διπλωματία και τη Στρατηγική (CSDS) στη Σχολή Διακυβέρνησης των Βρυξελλών.
*Η μετάφραση έγινε απο τις “Ανιχνεύσεις”.
Στράτος Σιμιτζής: «Προσκοπισμός και ΧΑΝΘ»
του Στράτου Σιμιτζή*
Μετά την κατοχή και τη Απελευθέρωση , οι νέοι και οι νέες της εποχής , αντιμετώπιζαν ένα ουσιαστικό πρόβλημα.
Πού να στραφούν για να διτου Στράτου οχετεύσουν την ενέργειά τους και να διαμορφώσουν την προσωπικότητά τους. Ακόμη , για να αναπτύξουν τυχόν δεξιότητες που είχαν .
Μοναδική διέξοδος και ιδανική λύση αποτέλεσαν τότε , ο Προσκοπισμός , Παγκόσμια οργάνωση που ίδρυσε ο Βρετανός Μπάιντεν Πάουελ και η Χριστιανική Αδελφότης Νέων (Θεσσαλονίκης – ΧΑΝΘ) ,παγκόσμια οργάνωση που ιδρύθηκε στις ΗΠΑ και μετέφερε τη δράση της παγκοσμίως όπως και στην πόλη της Θεσσαλονίκης (ΧΑΝΘ).
Κοινό αντικείμενο δράσης δυο οργανώσεων , η διαπαιδαγώγηση των νέων και η διάπλαση της προσωπικότητάς τους.
Ο Προσκοπισμός και η ΧΑΝΘ υπήρξαν οι δυο οργανώσεις που έδωσαν νόημα και λόγο στη ζωή των νέων , οι οποίοι για τέσσερα χρόνια βίωναν τον φόβο και την καταπίεση των Ναζί.
Είναι αλήθεια πως οι νέοι κατά την κατοχή έχασαν τη διάθεση για δημιουργία , για δράση , ακόμη και το κέφι της ζωής.
Από αυτό το πνίξιμο τους έβγαλαν ο προσκοπισμός και η ΧΑΝΘ.
Στον Προσκοπισμό – Πρόσκοποι ,Ναυτοπρόσκοποι και Αντιόπουλα διδάχθηκαν πειθαρχία , υπευθυνότητα , υπακοή στον ανώτερο και σεβασμό στον μεγαλύτερο. Διδάχθηκαν να αγαπούν τη φύση αλλά και να την σέβονται . Ακόμη τη συνεργασία και την ομαδική ζωή.
Κατασκηνώσεις , πορείες , εκδρομές , μεγάλες θαλάσσιες διαδρομές με τις φαλαινίδες , πότε με πανιά , πότε με κουπιά.
Στη ΧΑΝΘ διδάχθηκαν να αγαπούν τον αθλητισμό αλλά και την ενασχόληση με πνευματικές δραστηριότητες , να εφαρμόσουν το διαχρονικό μήνυμα που εξάγεται από την ρήση «νους υγιείς εν σώματι υγιές»
Εδώ δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως η ΧΑΝΘ εξήγαγε στη Ελλάδα , μέσω των αμερικανικών διευθυντών σωματικής αγωγής το μπάσκετμπολ (1924).
Είναι ανυπολόγιστος ο αριθμός των νέων που γαλουχήθηκε στις δυο παγκόσμιες οργανώσεις με τις αιώνιες αξίες , τρόπου ζωής , συμπεριφοράς , σεβασμού και αγάπη στον συνάνθρωπο.
Εξίσου ανυπολόγιστη και ανεκτίμητη είναι η προσφορά του Προσκοπισμού και της ΧΑΝΘ προς τους νέους.
Αυτό το ξέρουν πολύ καλά όσοι ευτύχησαν να γνωρίσουν τον Προσκοπισμό και την ΧΑΝΘ και να ζήσουν τη φιλοσοφία και το πνεύμα τους.
«Οπλοκατοχή – ελλιπής και η επιδερμική γνώση μας.»
Το έλεγαν για τις ΗΠΑ , ζήτημα της οπλοκατοχής, όποτε ανακύπτει έχει προτεραιότητα στα ειδησεογραφικά πρακτορεία του πλανήτη .
Όμως , δεν είναι λίγοι εκείνοι , στη χώρα μας είναι πολλοί , ίσως και όλοι , που πιάνουν το ζήτημα από λανθασμένη γωνία. Εκκινούν από λάθος αφετηρία .
Η οπλοκατοχή , προβλέπεται από το Αμερικάνικο Σύνταγμα – Δεύτερη τροπολογία – 1791.
Η Εθνική Ένωση οπλοκατοχής ,αριθμεί αρκετά εκατομμύρια μέλη και ΟΥΔΕΠΟΤΕ κάποιο μέλος της , έχει εμπλακεί σε ειδεχθείς και απεχθείς πράξεις.
Εκεί διατηρούν συλλογές , οργανώνουν αγώνες και διαγωνισμούς , οργανώνουν συνέδρια και αυτό είναι όλο.
Το μέλος της ΕΕΟ ,αγαπάει το όπλο του και το θεωρεί καλό φίλο του.
Εκείνοι που διαπράττουν ή εμπλέκονται σε απεχθείς πράξεις -μακελειό σε Δημοτικό σχολείο στο Τέξας – είναι άτομα με διαταραγμένη ψυχική κατάσταση , προβληματικά ,πιθανόν και με ρατσιστικές τάσεις ,άτομα ανώμαλα και διεστραμμένα.
Αυτό είναι εύκολο να διαπιστωθεί , αν δούμε το προφίλ των δραστών διαχρονικά.
Συμπερασματικώς , η οπλοκατοχή δεν είναι το πρόβλημα αυτή καθαυτή , το πρόβλημα είναι τα χέρια στα οποία βρίσκονται τα όπλα.
Με άλλα λόγια , η κατασκευή , η εμπορία και η διανομή είναι εκεί που βρίσκεται το πρόβλημα. Αυτός είναι ο χώρος που πρέπει να ελεγχθεί ακόμα και νομοθετικώς , όχι η οπλοκατοχή εν γένει .
Η ΕΕΟ ουδέποτε υπήρξε αντικείμενο επίθεση η δυσμενών επικρίσεων και σχολίων από προέδρους , υποψήφιους προέδρους και πολιτικούς παράγοντες της ΗΠΑ. Συνεπώς ούτε και το δικαίωμα της οπλοκατοχής .
Γιατί εκείνος ξέρει πολύ καλά περί τίνος πρόκειται ενώ εμείς και κάθε τρίτος , συνήθως έχουμε επιδερμική και ρηχή γνώση του αντικειμένου και απλώς το εκμεταλλευόμαστε μια και είναι πιασάρικο και κυκλοφοριακό .
«ΚΑΠΟΙΟΣ, ΚΑΠΟΥ , ΚΑΠΟΤΕ»
Πράγματι , στη Θεσσαλονίκη έπεσε πολλή βροχή. Οι επιστήμονες μίλησαν για τεράστιο όγκο βροχής , που δεν πέφτει ούτε ολόκληρο το μήνα Ιούλιο .
Η Θεσσαλονίκη για αυτούς που δεν την γνωρίζουν ούτε την έχουν ζήσει , με την εδαφική της κλίση που έχει , ουδέποτε παρουσίασε πλημμύρες , που να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα , γιατί το νερό της βροχής κυλάει και καταλήγει στη θάλασσα.
Τώρα , αν τα φρεάτια δεν είναι συντηρημένα και τι δίκτυο των υπονόμων είναι βουλωμένο ή προβληματικό , τότε μπορεί να πλημμυρίσει ακόμα και η οδός Τσιμισκή.
Όμως , παρουσιάζοντας , την κατάσταση , μεγάλη εφημερίδα της Αθήνας , με γενικότητες και αοριστίες έμοιαζε με είδηση , κάποιος , κάπου , κάποτε περά με γεγονότα.
Γιατί πολλές φορές οι Αθηναίοι μιλούν για προβλήματα στη Θεσσαλονίκη , που όμως συνέβησαν στο Χορτιάτη , το Ωραιόκαστρο ή τη Νέα Μηχανιώνα.
Ε , έχει κάποια διαφορά.
«ΤΟ ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ»
Ένας «τύπος» που ζει στον κόσμο του, από μια σακούλα σκορπάει σκόνη γύρω-γύρω στην πλατεία Αριστοτέλους.
Ένας αστυφύλακας που τον αντιλαμβάνεται , τον πλησιάζει και του λέει αυστηρά :
«Γιατί σκορπάς σκόνη τριγύρω , δεν καταλαβαίνεις πως ρυπαίνεις το περιβάλλον ;»
«Η σκόνη που σκορπάω διώχνει τα λιοντάρια» απαντάει ο τύπος.
Τι λες βρε άνθρωπέ μου , είσαι στα καλά σου; Λιοντάρια στην πλατεία Αριστοτέλους , που το είδες ; Του λέει ο αστυφύλακας.
«Είδες πόσο αποτελεσματική είναι ;» Απαντάει ο τύπος «έχουν εξαφανιστεί όλα τα λιοντάρια» και ο αστυφύλακας μένει άναυδος.
*Δημοσιογράφος- Συγγραφέας
ΤΣΑΚΙΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ-Τι αναζητούσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Κάιρο

Η κυρία Φον ντερ Λάιεν είχε πρωταγωνιστήσει στον παραγκωνισμό του φυσικού αερίου αποκλείοντας τις επενδύσεις σε όλη την αλυσίδα παραγωγής αξίας του κλάδου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ) και όλα τα διαρθρωτικά ταμεία της προγραμματικής περιόδου 2021-2027. Η κυρία Φον ντερ Λάιεν επιχειρεί τώρα να διεκδικήσει για λογαριασμό της Επιτροπής πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια απεξάρτησης της Ενωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η υποχρεωτική πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου σε ποσοστό έως 80% για εφέτος (2022) και σε ποσοστό 90% για την περίοδο 2023-2027, σε συνδυασμό με τη στρατηγική του RepowerEU, τη διεθνή παρουσία της Επιτροπής και την πλατφόρμα κοινής εξαγοράς φυσικού αερίου αποτελούν πρωτοβουλίες προς τη σωστή κατεύθυνση σε ό,τι αφορά τη συνειδητοποίηση ότι το φυσικό αέριο αποτελεί το αναπόφευκτο «καύσιμο-γέφυρα» για την υποστύλωση της ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης.
Ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε με την ειδική ταξινομία για το φυσικό αέριο και την πυρηνική ενέργεια επιτρέπει τη χρήση του φυσικού αερίου ως καυσίμου ηλεκτροπαραγωγής με μείξη Η2 έως το 2036, αλλά η κρίση με τη Ρωσία θα έπρεπε να είχε επιφέρει σειρά δραστικών αλλαγών που θα είχαν ξαναδώσει κίνητρα για την αναζωογόνηση της εγχώριας (εντός ΕΕ) παραγωγής φυσικού αερίου που κατέρρευσε ολοσχερώς κατά την τελευταία τριετία. Δυστυχώς, παρά την πρωτοβουλία κάποιων μεμονωμένων κρατών-μελών, δεν παρατηρείται μια τέτοια διορθωτική κίνηση την ώρα που η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και το επιτελείο της γυρνούν τον κόσμο αναζητώντας 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου για την αντικατάσταση του ρωσικού.
Κάτι ανάλογο επιδίωξαν και στο Κάιρο την περασμένη εβδομάδα. Το κρίσιμο ερώτημα όμως παραμένει: με ποιους όρους γίνεται αυτή η αναζήτηση; Το συμφωνητικό αναφέρει την πρόθεση της Επιτροπής να συγκροτήσει μια ομάδα έργου που θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να συμβάλει στη στήριξη κατασκευής νέων υποδομών, όπως άλλωστε έκανε μέχρι τώρα με τη χρηματοδότηση της τελικής μελέτης σκοπιμότητας του αγωγού EastMed.
Η ίδια η κυρία Φον ντερ Λάιεν μίλησε άλλωστε στις δηλώσεις της για έναν αγωγό φυσικού αερίου και υδρογόνου που είναι απαραίτητος για την περιοχή, «φωτογραφίζοντας» έμμεσα τον EastMed και υπονοώντας την αναγκαιότητα να υπάρχει μεσοπρόθεσμα μια φυσική διασύνδεση μεταξύ των δικτύων φυσικού αερίου και υδρογόνου της ΕΕ και της Μέσης Ανατολής. Αυτό άλλωστε γίνεται ήδη στο επίπεδο καλωδίων οπτικών ινών και θα γίνει μεσοπροθεσμα και στο επίπεδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Ωστόσο πόσο ρεαλιστική είναι αυτή η υπόσχεση την ώρα που η Επιτροπή δεν μπορεί να δώσει ούτε ένα νέο ευρώ για την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου έχοντας αποκλείσει το καύσιμο αυτό από τον νέο Κανονισμό για τα Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) που θα τεθεί σε εφαρμογή από το 2023; Πόσο αξιόπιστη είναι η υπόσχεση της Επιτροπής ότι χρειάζεται περισσότερο φυσικό αέριο από τις χώρες της Νοτιοανατολικής Μεσόγειου την ώρα που το προοίμιο του συμφωνητικού αναφέρει ότι μετά το 2030 η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μειωθεί; Πόσο ειλικρινής ακούγεται στα αφτιά Ισραηλινών και Αιγυπτίων η δέσμευση της Επιτροπής ότι θα ενθαρρύνει ευρωπαϊκές εταιρείες να επενδύσουν στον τομέα εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων στις χώρες τους, την ώρα που με τις πολιτικές της έχει κάνει ό,τι μπορεί για να αποθαρρύνει την εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου εντός της ΕΕ;
Το εξαγωγικό δυναμικό της Νοτιοανατολικής Μεσογείου είναι δεδομένο. Αυτό που δεν είναι δεδομένο είναι η επιστροφή της Επιτροπής στην πραγματικότητα του ευρωπαϊκού consensus για τον ρόλο του φυσικού αερίου στο ενεργειακό της μείγμα που υπήρχε πριν από την κυρία Φον ντερ Λάιεν.
Ο κ. Θεόδωρος Τσακίρης είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Πέθανε ο “Mr Ray Ban”, Λεονάρντο Ντελ Βέκιο: Ο Ιταλός δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης της Luxottica * Μια απίθανη ιστορία ζωής
Έφυγε από τη ζωή στα 87 του χρόνια, ο Ιταλός επιχειρηματίας Λεονάρντο Ντελ Βέκιο, πρόεδρος της εταιρείας κατασκευής γυαλιών οράσεως και ηλίου EssilorLuxottica και ένας από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Ιταλίας, όπως ανακοίνωσε σήμερα Δευτέρα η εταιρία.
«Η EssilorLuxottica με λύπη ανακοινώνει σήμερα ότι ο πρόεδρός της πέθανε», ανέφερε η εταιρία σε δήλωση, προσθέτοντας ότι το διοικητικό συμβούλιο θα συνεδριάσει για να «καθορίσει τα επόμενα βήματα».
Ο Ντελ Βέκιο μεγάλωσε από την παιδική του ηλικία σε ένα ορφανοτροφείο για να φτάσει κάποια στιγμή να συγκεντρώνει μια περιουσία δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ σε μια από τις πιο διάσημες ιστορίες αυτοδημιούργητων διασημοτήτων που ξεκίνησαν από το μηδέν στη μεταπολεμική οικονομική ανάκαμψη της Ιταλίας.
“Ο Λεονάρντο Ντελ Βέκιο ήταν ένας σπουδαίος Ιταλός. Η ιστορία του, από το ορφανοτροφείο μέχρι την ηγεσία μιας επιχειρηματικής αυτοκρατορίας, μοιάζει με μια ιστορία μιας άλλης εποχής. Αλλά είναι ένα παράδειγμα για το σήμερα και το αύριο. RIP”, δήλωσε στο Twitter ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας Πάολο Τζεντιλόνι. .
«Με τον θάνατο του Ντελ Βέκιο, το Μιλάνο χάνει μια από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες της πρόσφατης ιστορίας του», έγραψε στο Twitter ο δήμαρχος του Μιλάνου Τζουζέπε Σάλα.
- Ο Ιταλός επιχειρηματίας ίδρυσε τη Luxottica το 1961 και δημιούργησε μια εταιρεία που κατείχε το εμπορικό σήμα Ray-Ban και συνδύασε τις δυνάμεις του με τη γαλλική Essilor σε μια μεγάλη συγχώνευση το 2018.
Η εταιρεία, η οποία κατασκευάζει σκελετούς για πολυτελείς οίκους όπως η Armani και η Prada, εκτός από την κατοχή επωνυμιών όπως η Ray-Ban, έχει περισσότερους από 180.000 υπαλλήλους και 8.000 καταστήματα σε όλο τον κόσμο.
Παράλληλα ήταν ο μεγαλύτερος μέτοχος της ιταλικής εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Mediobanca, ενώ είχε συμμετοχή περί το 10% στην μεγαλύτερη ιταλική ασφαλιστική, Generali.
- Η EssilorLuxottica είναι η κορυφαία εταιρεία λιανικής πώλησης γυαλιών στον κόσμο και ο μεγαλύτερος παραγωγός διορθωτικών φακών.
Η επιρροή του επεκτάθηκε πέρα από τη δική του επιχείρηση, καθώς πέρα από την εξαγορά συναφών εταιρειών, επεκτάθηκε και στο λιανεμπόριο.
Ο Λεονάρντο Ντελ Βέκιο άφησε την τελευταία του πνοή στο Σαν Ραφαέλε του Μιλάνου.
- Ο Ντελ Βέκιο ήταν σύμφωνα με τον δείκτη δισεκατομμυριούχων Bloomberg Billionaires Index, ο δεύτερος πλουσιότερος άνθρωπος στην Ιταλία και ο 41ος πλουσιότερος στον κόσμο, με την περιουσία του να αγγίζει τα 32,7 δισεκατομμύρια δολάρια.
Με πληροφορίες από Reuters
https://hellasjournal.com/2022/06/pethane-o-mr-ray-ban-leonarnto-ntel-vekio-o-italos-disekatommiriouchos-idioktitis-tis-luxottica-mia-apithani-istoria-zois-videos/












