Αρχική Blog Σελίδα 1891

Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις βομβάρδισαν τουρκική στρατιωτική βάση στο Χαλέπι

1

 

Χθες, απόγευμα Κυριακής, τουρκική στρατιωτική βάση στην επαρχία του Χαλεπίου βομβαρδίστηκε από τις «Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις» (SDF).

Τοπικές πηγές ανέφεραν στον ιστότοπο Syria TV  ότι η τουρκική βάση στην περιοχή  Τζιμπρέν βομβαρδίστηκε από περίπου 25 οβίδες.

Οι πηγές ανέφεραν ότι από τον βομβαρδισμό τραυματίστηκαν Τούρκοι στρατιώτες, παρά του ότι ο τουρκικός στρατός  δεν έχει εκδώσει ακόμη καμία ανακοίνωση σχετικά με τον βομβαρδισμό και τις λεπτομέρειες του.

Οι πηγές ανέφεραν ότι πίσω από τον βομβαρδισμό βρισκόταν το πυροβολικό των «SDF» που βρίσκεται στην περιοχή Μαρανάζ  στην επαρχία του Χαλεπίου.

Οι θέσεις του τουρκικού στρατού και του Συριακού Εθνικού Στρατού και τα μέρη, υφίστανται συνεχείς βομβαρδισμούς από τους «SDF», προκαλώντας θανάτους και τραυματισμούς.

«Αποτροπή επιθέσεων του SDF από τον τουρκικό στρατός»

Πριν οι «SDF» βομβαρδίσουν την τουρκική βάση, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι απέτρεψε επίθεση των «SDF» στις περιοχές «Κλάδος Ελαίας» και «Πηγή Ειρήνης» στη βόρεια Συρία, σκοτώνοντας Κούρδους αντάρτες.

Σε ανακοίνωση που δημοσίευσε το  τουρκικό υπουργείο ανέφερε  ότι σκότωσε 13 μέλη των SDS που προετοιμάζονταν για επιθέσεις στις περιοχές των επιχειρήσεων «Κλάδος Ελαίας» και «Πηγή Ειρήνης» στη βόρεια Συρία.

Το βράδυ του Σαββάτου, ο Τούρκος υπουργός  Εσωτερικών  Σουλεϊμάν Σοϊλού  ανακοίνωσε την αποτροπή επίθεσης των «SDF» στην περιοχή « Ασπίδα του Ευφράτη».

Ο Σοϊλού είπε, σε δήλωσή του μέσω του λογαριασμού του στο Twitter, ότι οι  ομάδες πληροφοριών της τουρκικής ασφάλειας απέτρεψαν την «τρομοκρατική» επίθεση που σχεδιαζόταν να πραγματοποιηθεί στην πόλη  Τζαραμπλούς .

Πρόσθεσε ότι η επιχείρηση είχε ως αποτέλεσμα την κατάσχεση 10 κιλών έτοιμων προς έκρηξη υλικών.

Το βράδυ του Σαββάτου, ένας επικεφαλής των SDF, η συνοδεία του και τρεις πολίτες σκοτώθηκαν σε έκρηξη στρατιωτικού οχήματος στην πόλη Καμισλί, στην επαρχία Χασάκα, ενώ πηγές κοντά στις SDF ισχυρίστηκαν ότι η έκρηξη σημειώθηκε ως αποτέλεσμα επιδρομή τουρκικού drone.

Πηγή προσκείμενη στο «SDF» είπε στο Syria TV ότι «ένα στρατιωτικό όχημα εξερράγη στη βιομηχανική περιοχή της πόλης  Καμισλί, η οποία οδήγησε στη δολοφονία ενός ηγέτη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων και των συντρόφων του».

Η πηγή εξήγησε ότι στόχος είναι «ο Kader Sheyar, ο οποίος ανήκει στο  Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν  και είναι υπεύθυνος για τα χαρακώματα των SDF στο Καμισλί».

syria.tv

https://www.echedoros-a.gr

 

Το παρασκήνιο πίσω από τις παραιτήσεις Δημητριάδη και Κοντολέοντος

0

«Το Βήμα» αποκαλύπτει το δίκτυο συνεννοήσεων για τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις από ΕΥΠ και Predator – Οι συσχετισμοί και οι ύποπτες μεθοδεύσεις – Η εταιρεία της λεωφόρου Βουλιαγμένης – Τι υποστηρίζουν οι ιδιώτες που προσδιορίζονται στην υπόθεση

Και αυτό αφού φαίνεται να υπήρχε στην ΕΥΠ σύστημα παράνομων παρακολουθήσεων πολιτικών, δημοσιογράφων, με επίκληση λόγων εθνικής ασφαλείας και χρησιμοποιώντας επίσημα δικαστικά έγγραφα εποπτεύοντος δικαστικού λειτουργού των κρατικών υπηρεσιών.

Το πρόσωπο-κλειδί και η μαρτυρία του

Μάλιστα, έχει εξεταστεί εάν λειτουργούσε ένα παράλληλο-ιδιωτικό δίκτυο διανομής και χρήσης πληροφοριών από παράνομες υποκλοπές με χρήση του Predator μεταξύ της ισραηλινής εταιρείας και τριών-τεσσάρων ατόμων-επιχειρηματιών από τους οποίους ορισμένοι φέρεται να είχαν έμμεσες ή άμεσες επαφές με τον κ. Δημητριάδη αλλά και με τις μυστικές υπηρεσίες.

Σε ένα πλέγμα εταιρειών, προσώπων και τυχόν προσβάσεων στο Μέγαρο Μαξίμου που άρχισε να ανιχνεύεται με σχετική σαφήνεια ύστερα από την πρόσφατη αποκάλυψη της διετούς παρακολούθησης του οικονομικού συντάκτη Θανάση Κουκάκη αρχικά από την ΕΥΠ και μετά με το λογισμικό παγίδευσης Predator, αλλά και την απόπειρα υφαρπαγής δεδομένων με τον ίδιο ύποπτο τρόπο από τον πρόεδρο του ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκου Ανδρουλάκη.

Εξάλλου διαπιστώθηκε ότι και ο κ. Ανδρουλάκης παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ διά του συστήματος νόμιμων συνακροάσεων που ακούει συνομιλίες μέσω των δικτύων 4G και 5G. Με το Μέγαρο Μαξίμου να αποδίδει την παραίτηση του κ. Δημητριάδη για να προστατευθεί από ανοίκειες και άδικες επιθέσεις.

Προμηθευτές συστημάτων

Κρίσιμο, επιπλέον, θέμα για την κυβέρνηση είναι η προγενέστερη γνωριμία και συνεργασία ατόμων που σχετίζονταν με το Predator με στενούς φίλους του κ. Δημητριάδη, οι οποίοι ωστόσο ήταν και προμηθευτές συστημάτων ασφαλείας και επικοινωνιών της ΕΛ.ΑΣ. και άλλων φορέων. Με πρόσωπο-κλειδί, γνωστό του δραστήριου συνεργάτη του Πρωθυπουργού, να σημειώνει μιλώντας στο «Βήμα της Κυριακής», λίγες ώρες πριν από τη παραίτηση του κ. Δημητριάδη, ότι «όλα είναι αναληθή και κάποιοι προσπαθούν να χτυπήσουν, μέσω εμού, τον ανιψιό του κ. Μητσοτάκη με τον οποίο υπάρχει πολυετής φιλία».

Συμπληρώνοντας, μάλιστα, ότι «με την ισραηλινή εταιρεία που προσδιορίζεται ότι έχει το Predator σχετίζεται ένας φίλος μου, χωρίς εγώ να αναμειγνύομαι σε καμία περίπτωση. Μάλιστα του είχα δώσει συμβουλές να προσέχει γενικά τη δραστηριότητα της εταιρείας των Ισραηλινών. Εγώ ασχολούμαι με έξι συμβάσεις με την ΕΛ.ΑΣ. για ψηφιακά συστήματα και ένα σύστημα για αναδρομολόγηση δεδομένων από συσκευές κινητών τηλεφώνων που πωλείται μόνο στο εξωτερικό με νόμιμο τρόπο».

Ο ατέρμων κύκλος των παρακολουθήσεων

Ωστόσο, επιπλέον κεντρικό ζήτημα προκύπτει αφού την Παρασκευή αποκαλύφθηκε η παρακολούθηση του κ. Ανδρουλάκη και από το προϋπάρχουν, από το 2006, σύστημα νόμιμων συνακροάσεων της ΕΥΠ με ύποπτες διαδικασίες.

Απάντησης χρήζει και το ερώτημα εάν και άλλα άτομα είχαν βρεθεί στο στόχαστρο των μυστικών υπηρεσιών, χωρίς σαφή αιτιολογία, με επίκληση αόριστους λόγους «εθνικής ασφαλείας».

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τη τελευταία έκθεση της ΑΔΑΕ, το 2021, εκδόθηκαν 15.475 εισαγγελικές διατάξεις που αφορούσαν άρση απορρήτου για λόγους εθνικής ασφαλείας (δηλαδή επισήμως για θέματα κατασκοπείας, ένοπλων οργανώσεων ή για λόγους επιτάχυνσης των διαδικασιών και μυστικότητας σε περιπτώσεις οργανωμένου εγκλήματος κ.λπ.) έναντι 13.751 το 2020 και περίπου 11.650 το 2019.

Με ένα πλέγμα «αλληλοκαλυπτόμενων» νόμιμων ή παράνομων παρακολουθήσεων από το σύστημα της ΕΥΠ (συνδέεται με τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας) και το Predator ή άλλα πειρατικά συστήματα, που όταν τελειώνει το ένα φαίνεται ν’ αρχίζει να ενεργοποιείται το άλλο. Ωστε ο στόχος να είναι μονίμως σε εποπτεία. Σημειώνεται ότι η ΕΥΠ υπάγεται στο πρωθυπουργικό γραφείο και ο κ. Κοντολέων από τη φάση της επιλογής του είχε άριστη συνεργασία με τον κ. Δημητριάδη και άτομα από το περιβάλλον του.

Ερωτηματικά για τις διαδικασίες

Την τελευταία οκταετία φαίνεται να έχουν δημιουργηθεί – κυρίως στο Ισραήλ – νέα λογισμικά παγίδευσης όπως το Pegasus, το Predator και πολλά ακόμη, τα οποία «δουλεύουν» μέσω αποστολής ειδικών-«ελκυστικών» SMS στο κινητό τηλέφωνο του «στόχου». Στο SMS το υποψήφιο θύμα καλείται να ανοίξει, ύστερα από φιλική παραίνεση άγνωστου ατόμου, έναν διαδικτυακό τόπο που έχει μεγάλες ομοιότητες αλλά δεν είναι το ίδιο με γνωστά ενημερωτικά sites.

Σε περίπτωση που ο ανυποψίαστος κάτοχος ανοίξει το link αυτού του SMS, το παράνομο λογισμικό, όπως το Predator, αρχίζει να υφαρπάζει και να καταγράφει ανταλλαγή αρχείων του κατόχου του κινητού, μπορεί να τραβήξει στιγμιότυπα οθόνης, ενώ μπορεί να ενεργοποιεί το μικρόφωνο και την κάμερα της συσκευής αλλά και να «τραβά» κωδικούς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αναδειχθεί παραβιάσεις δεκάδων κινητών δημοσιογράφων, ακτιβιστών και πολιτικών, μεταξύ άλλων από τον πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας Μπιν Σαλμάν ή την κυβέρνηση της Ουγγαρίας (οι κυβερνήσεις της Ουγγαρίας και της Γερμανίας έχουν παραδεχθεί τη χρήση αυτού του συστήματος). Επιπλέον υπάρχουν αναφορές ότι χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ιορδανία και η Πολωνία έχουν καταχραστεί το σύστημα για να κατασκοπεύουν πολιτικούς αντιπάλους, δημοσιογράφους και ακτιβιστές. Ακόμη υπάρχουν διαρροές για παρακολούθηση κορυφαίων γάλλων και βρετανών πολιτικών.

Για λόγους «εθνικής ασφαλείας»

Πριν από την πρόσφατη καταγγελία του κ. Ανδρουλάκη για απόπειρα παρείσφρησης, τον Σεπτέμβριο του 2021, παραμονές των εσωκομματικών εκλογών στο ΠαΣοΚ, του Predator στο κινητό του είχαν προηγηθεί – προ μερικών μηνών – οι αναφορές του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη. Τότε είχε καταγραφεί πλήρης «μόλυνση» του κινητού του με το ίδιο λογισμικό (τo Predator) το διάστημα 12 Ιουλίου με 24 Σεπτεμβρίου 2021. Είχε προηγηθεί υποκλοπή των συνομιλιών του εν λόγω δημοσιογράφου από την ΕΥΠ, με επίκληση λόγων «εθνικής ασφαλείας», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Με ανεπίσημους ισχυρισμούς ότι αυτό συνέβη για δημοσιεύματα ξένης εφημερίδας – όπου εργαζόταν ο δημοσιογράφος – σχετικά με τη διαχείριση τραπεζικών δανείων στη χώρα μας, διευκολύνσεις σε τραπεζίτες κ.λπ.

Κάτι που ασφαλώς προκαλεί περαιτέρω ερωτηματικά για τις διαδικασίες ενεργοποίησης υποκλοπών από την ΕΥΠ με επίκληση τόσο απροσδιόριστων λόγων. Και αυτό, όπως φαίνεται, είναι ένα από τα ζητήματα προβληματισμού που οδήγησε, μαζί και με την αποκαλυφθείσα παρακολούθηση και του κ. Ανδρουλάκη, και στην παραίτηση του διοικητή κ. Κοντολέοντος.

«Δεν είδα, δεν άκουσα, δεν γνωρίζω τίποτε»

Κατά τη διάρκεια της πολύμηνης διερεύνησης της υπόθεσης με το Predator τέθηκαν ερωτήματα αν αυτό είχε εγκατασταθεί σε επονομαζόμενο «οίκημα ασφαλείας» που διατηρεί η ΕΥΠ στην Αγία Παρασκευή και το οποίο είχε μνημονευθεί το 2005 στην πολυσυζητημένη υπόθεση «απαγωγής πακιστανών» υπόπτων για φονική επίθεση στο Λονδίνο.
Με συμπληρωματικές αναφορές ότι υπάλληλοι της εταιρείας του Ιωάννη Λ., που έχει τις συμβάσεις του συστήματος επικοινωνίας της ΕΛ.ΑΣ., επισκέπτονταν τη συγκεκριμένη μονάδα της ΕΥΠ στην Αγία Παρασκευή.
Με συνεργάτες του εν λόγω επιχειρηματία να σημειώνουν ότι «μας στοχοποιούν χωρίς κανένα λόγο και σκεφτόμαστε να φύγουμε από την Ελλάδα. Δεν ξέρουμε αν αυτή η Intellexa έχει το Predator, ούτε είχαμε ποτέ επαφές με τη Cytrox, δημιουργό του εν λόγω λογισμικού. Ξέρουμε ότι για το Predator χρειάζεται η “αρωγή” των παρόχων κινητής τηλεφωνίας και δεν γίνεται ερήμην αυτών με απευθείας “αποστολή” κοριού», κάτι που αμφισβητείται από τεχνικούς και από τη διεθνή βιβλιογραφία.
«Δεν έχουμε», συνεχίζουν, «καμιά σχέση και με την προμήθεια του συστήματος υποκλοπών-νόμιμων συνακροάσεων της ΕΥΠ που εγκατέστησε ιταλική εταιρεία. Επειδή υπήρξε αναφορά ότι άνθρωποι της εταιρείας μας επισκέπτονται “μυστική” εγκατάσταση-βάση της ΕΥΠ στην Αγία Παρασκευή (σ.σ. με υπονοούμενα ότι εκεί έχει έδρα το παρανόμως αποκτηθέν Pretador) σας αναφέρουμε ότι εκεί σε αυτόν τον χώρο έχει βάση το Κέντρο Τεχνικής Υποστήριξης Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΚΕΤΥΑΚ) που δημιούργησε τους τελευταίους μήνες επισήμως η ΕΥΠ. Βοηθούμε αφιλοκερδώς στην εγκατάσταση fire walls και άλλων συστημάτων προστασίας στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Για τα ζητήματα Ανδρουλάκη και Κουκάκη δεν γνωρίζουμε τίποτα, αλλά πρέπει να ερευνηθούν οι σχέσεις και άλλων αλλοδαπών ατόμων που φαίνεται να έχουν προηγμένα συστήματα καταγραφών και παρακολουθήσεων, αλλά και να εξεταστεί αν κάποιο παράνομο λογισμικό στάλθηκε και από χώρα του εξωτερικού».

Η «σύνδεση» με το Δημόσιο και οι «υπόγειες» διαδρομές του Predator

Ποιες είναι οι ελληνικές διαστάσεις του πειρατικού λογισμικού που φαίνεται να προκαλούν τους τωρινούς κλυδωνισμούς;
Σε παλαιότερη διαρροή αρχείων από τον γνωστό ιστότοπο Wikileaks είχε διαπιστωθεί ότι το 2014 υπήρχαν συνεννοήσεις εκπροσώπων ξένης εταιρείας με έδρα στο Μιλάνο που πουλά παρόμοια λογισμικά με στελέχη της ΕΥΠ για την απόκτησή του. Ομως, θεωρήθηκε απαγορευτικό το κόστος πολλών εκατομμυρίων ευρώ για την αγορά του.
Επιπλέον, από την έρευνα για το Predator που εντοπίστηκε στην Ελλάδα έχει προκύψει ότι η εταιρεία Cytrox, που διαχειρίζεται το εν λόγω λογισμικό (με δημιουργό τον ισραηλινό ιδιώτη Tαλ Ντ.), με έδρα αρχικά στα Σκόπια, έχει διάδοχο και συνεργάτη στην Ελλάδα την εταιρεία (με 13 συνολικά εργαζομένους) Intellexa ΑΕ, με ημερομηνία σύστασης 11 Μαρτίου 2020 και με διαχειρίστρια την κυρία Σάρα Χ., στενή συγγενή του προαναφερόμενου Ισραηλινού.

Εικονικοί τόποι
Ακόμη φαίνεται να έχει διαπιστωθεί ότι οι διαχειριστές του Predator πλαστογράφησαν 50 νόμιμες ειδησεογραφικές «οντότητες» στην Ελλάδα μέσω συνεργατών από την Τσεχία, προκειμένου μέσω εισόδου σε αυτούς τους εικονικούς ειδησεογραφικούς τόπους να μολύνεται το κινητό.
Με ορισμένες ενδείξεις, με βάση δεδομένα της Google, ειδικών ερευνητικών κέντρων στο εξωτερικό ότι ίσως ο αριθμός των παρακολουθούμενων προσώπων στη χώρα μας υπερβαίνει τους 10-15.
Το ζήτημα όμως έχει αποκτήσει περαιτέρω διαστάσεις μετά τη διαπίστωση ότι στην ελληνική εταιρεία που διαχειρίζεται το Predator συμμετέχουν ο ιδιώτης ελληνικής καταγωγής Φελ. Μπ., το όνομα του οποίου μνημονεύθηκε στην υπόθεση υφαρπαγής χρημάτων (χωρίς να αποδειχθεί δικαστικά κάτι τέτοιο) εταιρείας διαχείρισης δανείων μεγάλης ελληνικής τράπεζας που είχε απασχολήσει την κοινή γνώμη το 2017.
Ο Φελ. Μπ. όπως και δύο ακόμη πρόσωπα (ο Ελληνας Νίκος Λ. και ο Σιμόν Π., πολωνικής καταγωγής) που σχετίζονται με την Intellexa ΑΕ έχουν έμμεση ή άμεση σχέση με εταιρεία που προμηθεύεται το ψηφιακό σύστημα επικοινωνιών στην ΕΛ.ΑΣ., την Tetra-Sepura.
Προμηθευτής αυτού του συστήματος (τα γραφεία της εταιρείας είναι στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου στο Μαρούσι) είναι ο γνωστός επιχειρηματίας Ιωάννης Λ., που είναι παιδικός φίλος του κ. Δημητριάδη και ένας από τους κύριους προμηθευτές συστημάτων υψηλής τεχνολογίας στην ΕΛ.ΑΣ., έχοντας έξι σχετικές συμβάσεις με το Ελληνικό Δημόσιο.
Μάλιστα φέρεται να έχει δώσει και συστήματα εντοπισμού φορητών συσκευών υποκλοπών (με σχετικές άδειες) στη Διεύθυνση Διαχείρισης Πληροφοριών (ΔΙΔΑΠ) της ΕΛ.ΑΣ., η οποία έχει έδρα στο Περιστέρι.

Συμβάσεις με εταιρείες
Τον τελευταίο καιρό, λοιπόν, άρχισε η διατύπωση σαφών υπαινιγμών ότι ο Ιωάννης Λ., που διατηρεί επαφές με πολλούς πολιτικούς και υπηρεσιακούς παράγοντες και έχει στενές, πολυετείς σχέσεις με τον πρώην διευθυντή του Πρωθυπουργού, «ίσως συμμετέχει με άλλα πρόσωπα ή μπορεί κάτι να γνωρίζει για την ενεργοποίηση και αποστολή του Predator σε πολιτικούς, δημοσιογράφους, παρέχοντας ίσως και σχετικές πληροφορίες».
Και αυτό αφού έχει φίλους και συνεργάτες του στην εταιρεία Interllexa ΑΕ. Σε έναν κύκλο υπονοιών που φέρεται να προσμετρήθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου.
Ακόμη εξετάστηκε το ενδεχόμενο το Predator, μέσω κεντρικών και περιφερειακών συνεννοήσεων, να δόθηκε στην ΕΥΠ και στην ΕΛ.ΑΣ. για κύκλο αφανών παρακολουθήσεων μέσω της εταιρείας στη λεωφόρο Βουλιαγμένης.
Υπήρξε έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), στις 9 Ιουνίου 2022, στα γραφεία της εταιρείας στα νότια προάστια και στο ηλεκτρονικό αρχείο κρατικών συμβάσεων (με επίσημες και απόρρητες δαπάνες) χωρίς να επιβεβαιωθεί αγορά τέτοιου συστήματος από ελληνικές υπηρεσίες.
Αντιθέτως βρέθηκαν συμβάσεις με δύο ιδιωτικές εταιρείες με έδρα στην Ελλάδα ως «πάροχος υπηρεσιών έρευνας και ανάπτυξης, δημιουργίας και διοίκησης». Ομως δεν παρουσιάστηκαν στους ελεγκτές οι συμβάσεις του 2022 αφού δεν είχαν ολοκληρωθεί οι σχετικές καταγραφές.
Εντυπωσιακό είναι το έγγραφο που έστειλαν στους υπευθύνους της ΕΑΔ οι υπεύθυνοι της Interllexa AE, όπου προσδιορίζεται ότι «η ερευνητική δραστηριότητα της συγκεκριμένης εταιρείας είχε ως στόχο να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη καινοτόμων (…) εργαλείων τα οποία μπορεί να ενσωματωθούν με προϋπάρχοντα που χρησιμοποιούνται από τους φορείς επιβολής του νόμου προκειμένου να αποτραπούν πιθανά ή σε πραγματικό χρόνο γεγονότα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ζωή των πολιτών».

Η διάρκεια των ημερών στη Γη φαίνεται να μεγαλώνει ξανά και οι επιστήμονες δεν ξέρουν ακόμη την αιτία

0

Εδώ και εκατομμύρια χρόνια η περιστροφή της Γης επιβραδυνόταν

Η διάρκεια της μέρας στον πλανήτη μας ξαφνικά φαίνεται να γίνεται μεγαλύτερη, όπως δείχνουν τα ατομικά ρολόγια ακριβείας και οι αστρονομικές παρατηρήσεις, αλλά οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη βέβαιοι γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Η αύξηση της μέρας, έστω και ανεπαίσθητα, κατά κλάσματα του δευτερολέπτου, μπορεί μελλοντικά να έχει, μεταξύ άλλων, επιπτώσεις στην τήρηση του χρόνου, σε συστήματα πλοήγησης όπως το GPS και σε άλλες τεχνολογίες.

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες η περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της -που καθορίζει πόσο διαρκεί η μέρα- είχε επιταχυνθεί, κάτι που έκανε τις μέρες μικρότερες σε διάρκεια. Έτσι φέτος τον Ιούνιο καταγράφηκε ρεκόρ μικρότερης μέρας κατά τον τελευταίο μισό αιώνα.

Όμως, παρά το ρεκόρ αυτό, από το 2020 φαίνεται να έχει αρχίσει περιέργως σιγά-σιγά να επιβραδύνεται η ταχύτερη περιστροφή του άξονα του πλανήτη, με αποτέλεσμα να υπάρχει ξανά η τάση να μεγαλώσουν οι μέρες, για λόγους που προς το παρόν παραμένουν μυστήριο.

Παρόλο που η μέρα συμβατικά ορίζεται ότι έχει 24 ώρες, στην πραγματικότητα η διάρκεια του «24ώρου» ποικίλλει, ανάλογα με το πόσο χρόνο χρειάζεται η Γη για να κάνει μια πλήρη περιστροφή. Κάτι που με τη σειρά του εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, μεταξύ άλλων από συμβάντα όπως ένας μεγάλος σεισμός, τα κλιματικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, οι ωκεανοί κ.α. Έτσι, στην πράξη σπανιότατα η μέρα διαρκεί 86.400 δευτερόλεπτα.

Εδώ και εκατομμύρια χρόνια η περιστροφή της Γης επιβραδυνόταν, κυρίως λόγω των παλιρροιών υπό την επήρεια της Σελήνης, μια διαδικασία που κάθε αιώνα προσέθετε περίπου 2,3 χιλιοστά του δευτερολέπτου στη διάρκεια της μέρας. Πριν δισεκατομμύρια χρόνια η γήινη μέρα δεν διαρκούσε περισσότερες από 19 ώρες.

Όμως κατά τα τελευταία 20.000 χρόνια περίπου, μια άλλη διαδικασία έχει λάβει χώρα προς την αντίθετη κατεύθυνση, επιταχύνοντας την περιστροφή του πλανήτη μας. Όταν τελείωσε η τελευταία εποχή των πάγων, η τήξη τους «ελάφρωσε» την επιφάνεια της Γης και ο άξονάς της άρχισε να περιστρέφεται ταχύτερα, μειώνοντας τη διάρκεια της μέρας κατά περίπου 0,6 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα.

Από τη δεκαετία του 1960 οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να κάνουν ολοένα ακριβέστερες μετρήσεις της ταχύτητας περιστροφής της Γης. Σε συνδυασμό με τα ατομικά ρολόγια που παρέχουν ύψιστη ακρίβεια, επιβεβαιώθηκε η ολοένα μεγαλύτερη μείωση της διάρκειας της μέρας.

Στις 29 Ιουνίου 2022 καταγράφηκε η πιο σύντομη μέρα στη Γη: 1,59 χιλιοστά του δευτερολέπτου λιγότερα από τα 86.400 δευτερόλεπτα ή 86.400.000 χιλιοστά του δευτερολέπτου ενός κανονικού 24ώρου. Όμως, αν ληφθούν υπόψη και αφαιρεθούν οι διακυμάνσεις λόγω παλιρροιών και εποχικότητας, φαίνεται πως από το 2020 μέχρι σήμερα αφανώς η μέρα αρχίζει και πάλι να μεγαλώνει.

Η αιτία γι’ αυτό – στο μέτρο που όντως συμβαίνει – είναι ασαφής. Πιθανώς οφείλεται σε αλλαγές στα καιρικά συστήματα, στην αυξανόμενη τήξη των πάγων λόγω κλιματικής αλλαγής, σε φυσικές καταστροφές όπως η τεράστια έκρηξη του ηφαιστείου στην Τόνγκα τον Ιανουάριο φέτος κ.α. Το φαινόμενο μπορεί να αποδειχθεί παροδικό, κάτι που μένει να φανεί στο μέλλον.

Αν τελικά επιβεβαιωθεί ότι οι μέρες στη Γη γίνονται ξανά μεγαλύτερης διάρκειας, θα πρέπει ίσως, σύμφωνα με τους Ματ Κινγκ και Κρίστοφερ Γουότσον του αυστραλιανού Πανεπιστημίου της Τασμανίας, κάποια στιγμή να ενσωματωθεί στα συστήματα τήρησης του χρόνου ένα «αρνητικό εμβόλιμο δευτερόλεπτο», κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί και το οποίο πάντως θεωρείται ελάχιστα πιθανό προς το παρόν. Ας αναλογιστούμε απλώς ότι τελευταία όλοι έχουμε λίγα έξτρα χιλιοστά του δευτερολέπτου κάθε μέρα…

https://www.pronews.gr/epistimes/i-diarkeia-ton-imeron-sti-gi-fainetai-na-megalonei-ksana-kai-oi-epistimones-den-kseroun-akomi-tin-aitia/

WHAT IS TURKEY’S LONG GAME?

0

Turkey continues to hint at blocking NATO expansion and walks a middle ground on the war in Ukraine. SAIS Turkey expert Lisel Hintz discusses what the enigmatic nation might be up to.

Turkish President Recep Tayyip Erdoğan, a onetime reformer now solidly in the strongman camp, has now ruled for 20 years, during which time his nation has rarely been out of the news. Sometimes this is for curious reasons, such as recent calls to rename the country Türkiye (tur-key-yay), and sometimes the headlines are more problematic: Turkey’s Putin-pleasing opposition to Sweden and Finland joining NATO, for example. Despite the accord Turkey signed with the Nordic countries at June’s NATO summit in Madrid, Erdoğan continues to signal he may disrupt the process if not fully satisfied with concessions made. Then there’s Turkey’s 2019 invasion of northern Syria in pursuit of Kurdish militants—many of whom were U.S. allies in the war against ISIS. More recently, while a Turkish firm sold attack drones to Ukraine, Turkey has not sanctioned Russia. Flights between Ankara and Moscow continue.

“Erdoğan is a master of refusing to let a crisis go to waste,” says Turkey expert Lisel Hintz, an assistant professor of international relations and European studies at the Johns Hopkins School of Advanced International Studies. “Whether it’s using the millions of Syrians seeking asylum in Turkey to try to extract political concessions from the European Union or using Russia’s invasion of Ukraine as an opportunity to position Turkey as an important mediator (and avoid having to compromise relations on either side), he’s extremely deft at creating opportunities.”

“ERDOĞAN IS A MASTER OF REFUSING TO LET A CRISIS GO TO WASTE.”

Lisel Hintz
Assistant professor, School of Advanced International Studies

Perhaps Erdoğan’s greatest example of crisis opportunism was in the wake of a failed attempt to topple him in a 2016 coup. He arrested tens of thousands of political opponents, real or imagined, and purged the civil service and the judiciary—refilling positions and judgeships with loyalists. Some 90% of Turkish media is connected to the government, and it’s a crime to publicly insult Erdoğan. Sharing an unflattering caricature of him on social media is a jailable offense.

His grip on the country now includes de facto control of the central bank, which has made the economically unorthodox move of lowering interest rates in the face of soaring inflation. The Turkish lire has plunged in value, and inflation is near 70%.

With Turkish elections in the offing, the Hub turned to Hintz for insights on what’s next for the nation.

The move to block Sweden’s and Finland’s requests to join NATO has been criticized internationally. What’s the motivation here?

The motivation is related to this larger push to have the international community reckon with Turkey’s concerns. Turkey’s leaders exploited the political opportunity presented by the fact that NATO requires consensus for new members to join to raise their voice and insert their demands—here, for Sweden and Finland to take a firmer stance on Kurds and others Turkey views as “terrorists”—into the NATO agenda. This represents the kind of spilling over of domestic identity politics I analyze in my book Identity Politics Inside Out. The AKP currently struggles with losing support from those frustrated with its mismanagement of the economy, and with the imposition in daily life of what I call the “Ottoman Islamist” understanding of Turkish identity that Erdoğan has tried to disseminate among citizens. Taking his party’s fight outside to the foreign policy arena by demanding that international actors cease their support of Kurdish movements can counter this loss, rallying support from nationalists of various stripes back home.

A large portion of Turkey’s population sees the Kurdish movement writ large—not just the Kurdistan Workers’ Party (PKK)—as a terrorist threat. That is largely because of decades of government efforts to paint any oppositional Kurds as supporters of terrorism who are threatening to the unity of the Turkish nation. What the government is trying to do is say, ‘Hey Sweden and Finland, we see that you have accepted all of these Kurds who fled Turkey. But what you call political asylum-seekers, we consider terrorists.’ They’re also looking to leverage NATO negotiations toward other aims. They called for Kurds to be deported, which is unlikely to happen, but were able to persuade Sweden and Finland to agree to lift the arms embargoes they had placed on Turkey after its military incursions against Kurds in northern Syria. They were also able to nudge President Biden toward providing Turkey with much-needed F-16s, but this is complicated by pushback from Congress. Even further, denouncing oppositional Kurds as terrorists in the foreign policy arena creates an opportunity to try to divide the opposition back home ahead of elections. A number of opposition groups are coming together in ways that threaten the AKP’s continued rule, and Kurds have been key to the opposition’s ability to challenge the AKP in the past. So, this fans nationalist flames and positions oppositional Kurds as a threat, making it difficult for parties to partner with Kurds. And now, most troubling of all, it seems they are laying the groundwork for another new incursion in Syria, ostensibly to once again target Syrian Kurdish militants that observers outside of Turkey don’t see as a threat.

This stance, coupled with how far the country has backslid from democracy, has some calling for it to be booted out of the alliance. Is that even possible?

There is no institutional mechanism for kicking Turkey out of NATO. Also, with its geopolitical positioning, Turkey is an important partner for NATO. The U.S. military benefits from using Incirlik Air Base in Adana, and Turkey hosts nuclear weapons. I would say there’s a less than 1% chance that Turkey would leave NATO on its own. Turkey is in an ideal position where it benefits from the collective defense provisions of NATO but finds a way to carve out its own space within it, like with its odd partnership with Russia.

They say people vote their pocketbooks, and all diversions aside, could an increasingly cash-strapped citizenry end Erdoğan’s rule?

The way that polling numbers look now, he will not win. But any scenario in which Erdoğan loses would require free and fair elections. There is a very serious possibility that this will not be a free and fair contest and that the AKP will use all the tools in the authoritarian toolkit to rig the election. I worry that any upcoming intervention in northern Syria, and any unrest that intervention generates, could be the pretext to declare a state of emergency. They could then cancel elections in the Kurdish region or hold elections under particular conditions that are conducive to an AKP win. The last presidential election in 2018 was under a state of emergency, so it would not be unprecedented.

What do we know about its proposed name change to Türkiye?

In some ways it is a publicity campaign trying to rebrand Turkey. The term “Turkey” can have a silly or derogatory meaning in English. Much more so, though, it is an effort by the Turkish government to assert its dominance in the international sphere. It’s part of larger efforts to get international actors to take Turkey and its concerns more seriously—you will now call us what we tell you to call us. It’s caused a bit of an eyeroll in some circles and poses a lot of logistical complications. Not even its English-language media is using the term consistently.

Lisel Hintz
The authoritarian playbook

Published Oct 30, 2020

Lisel Hintz, who has studied the rise of populism, de-democratization, and authoritarianism in Turkey, sees troubling signs that the U.S. is on a similar path.

Κ. Χολέβας: Θα αναγνωρίσουμε το Κόσοβο; Τα υπέρ και τα κατά

0

Η ένταση στο Κόσσοβο πήρε παράταση ενός μηνός, αλλά τα προβλήματα στην περιοχή εγκυμονούν κινδύνους. Οι Αλβανοί που κυβερνούν αυτήν την περιοχή βρίσκονται σε διαμάχη με τη σερβική μειονότητα, η οποία κατοικεί στα βόρεια με επίκεντρο την πόλη Μητρόβιτσα (πόλη του Αγίου Δημητρίου). Η Σερβική κυβέρνηση από την πλευρά της δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσόβου/Κοσσυφοπεδίου και θεωρεί ότι η απόσχιση από τη Σερβία έγινε με τη βία και  με τη βοήθεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1999.

Η Ελλάς δεν έχει αναγνωρίσει  de jure το Κόσσοβο ως ανεξάρτητο κράτος. Συχνά τίθεται το ερώτημα μήπως πρέπει να αλλάξουμε την επίσημη θέση μας. Καταγράφω τα επιχειρήματα των υποστηρικτών δύο διαφορετικών απόψεων.

Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι ήλθε η ώρα να αναγνωρίσουμε το Κόσσοβο ως ανεξάρτητο κράτος τονίζουν ότι:

Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στις 22.7.2010 έκρινε ότι η απόφαση του Κοσσόβου το 2008 να ανακηρύξει την ανεξαρτησία του δεν είναι αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο.

Οι μεγαλύτερες χώρες του Δυτικού κόσμου, στον οποίο ανήκουμε, έχουν αναγνωρίσει το Κόσσοβο (ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία κ.ά).

Η Ελλάς de facto αναγνωρίζει το Κόσσοβο ως κράτος π.χ. η Εθνική Ελλάδος παίζει ποδόσφαιρο με το Κόσσοβο σε επίσημους αγώνες.

Η άποψη ότι δεν πρέπει να αναγνωρίσουμε την ανεξαρτησία του Κοσσόβου βασίζεται κυρίως στα ακόλουθα επιχειρήματα:

Η απόσχιση εδάφους με τη βία νομιμοποιεί τον αναθεωρητισμό. Π.χ. ο Πούτιν, για να στηρίξει αποσχιστικά κινήματα στη Γεωργία, χρησιμοποίησε ως δικαιολογία την υποστήριξη των ΗΠΑ στο Κόσσοβο.

Τυχόν αναγνώριση του Κοσσόβου θα ενθαρρύνει τα σχέδια για Μεγάλη Αλβανία. Τα Τίρανα και η Πρίστινα ήδη μιλούν ανοιχτά για ένωση Κοσσόβου και Αλβανίας.

Εάν η Ελλάς αναγνωρίσει τους Αλβανούς του Κοσσόβου ως κράτος θα δώσει το μήνυμα ότι επιβραβεύει την πολιτική της Αλβανίας και ότι λησμονεί την καταπίεση της ελληνικής εθνικής μειονότητας και την προπαγάνδα περί Τσάμηδων.

Η Ελλάς δεν είναι η μόνη χώρα της Ευρ. Ενώσεως που δεν αναγνωρίζει το Κόσσοβο. Μαζί της συμφωνούν η Ισπανία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Κύπρος. Προφανώς φοβούνται ότι τυχόν αναγνώριση θα ενθαρρύνει αποσχιστικά κινήματα και ψευδοκράτη. Η Ελλάς δεν μπορεί να δράσει μόνη της χωρίς να διαβουλευθεί με τους άλλους 4 εταίρους της και κυρίως με την Κύπρο για το ζήτημα αυτό.

Κάποιοι υπογραμμίζουν ότι τυχόν αναγνώριση θα επιβραβεύσει την κακή συμπεριφορά που επέδειξαν οι Αλβανοί Κοσσοβάροι απέναντι στα Ορθόδοξα Χριστιανικά μνημεία του Κοσσυφοπεδίου. Δεν πρόκειται απλώς για την πολιτιστική κληρονομιά των Σέρβων. Ορισμένα από τα μοναστήρια  αγιογραφήθηκαν τον 14ο αιώνα από Έλληνες αγιογράφους της Σχολής της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ένα τεράστιο μουσείο βυζαντινού πολιτισμού και μας ενδιαφέρει η διάσωσή του όπως μάς ενδιαφέρει και η Αγία Σοφία της Κωνσταντινουπόλεως.

Προτείνω να μην βιαστούμε να αλλάξουμε την επίσημη θέση μας. Ας αφήσουμε για αργότερα τη σχετική συζήτηση. Η Ελλάς είναι παράγων σταθερότητος και οι βαλκανικοί εθνικισμοί βρίσκονται ακόμη σε έξαρση. Θυμίζω τη διαμάχη Βουλγαρίας- Σκοπίων, την αποσχιστική τάση των Σέρβων της Βοσνίας κ.ά. Τώρα που η Αλβανία αρχίζει διάλογο για ένταξη στην Ε.Ε. ας πιέσουμε υπέρ των δικαιωμάτων των Βορειοηπειρωτών.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 6.8.2022

Πού είναι μια Αλίκη Μαυρογιαλούρου όταν την χρειαζόμαστε;

1

του Αθανάσιου Μπούνταλη*

Οι καταρρακτώδεις νεροποντές της 12ης Δεκεμβρίου 2021 οδήγησαν στην μερική κατάρρευση της γέφυρας του Ευήνου, τόσο της σιδηροδρομικής, όσο και της οδικής. Οι παροικούντες την… Αιτωλοακαρνανια γνωρίζουν ότι η σιδηροδρομική γέφυρα τελούσε σε σκανδαλώδη αχρησία μετά την ανακαίνιση του σιδηροδρόμου Αγρινίου-Κρυονερίου την περίοδο 1997-2004, επί δύο Υπουργειών Χρ. Βερελή – ανακαίνιση που κόστισε περί τα 13 εκ. Ευρώ.

Όμως η οδική αποτελούσε τμήμα της παλαιάς Εθνικής Οδού που συνδέει – ή μάλλον συνέδεε – το Αντίρριο με το Μεσολόγγι. Συνέχιζε να εξυπηρετεί τους κατοίκους της περιοχής για τις τοπικές τους συγκοινωνίες.

Τώρα αμφότερες είναι ερείπια:

Οι κατεστραμμένες γέφυρες (φωτο: Θ. Μπούνταλης, Αύγουστος 2022)

Εν τω μεταξύ, τον Μάιο του 2022 μια χωμάτινη πάροδος «χτίστηκε» στην κοίτη του Ευήνου, η οποία προφανώς είναι περιορισμένης δυναμικότητας:

Ο παρακαμπτήριος χωματόδρομος στην κοίτη του Ευήνου (φωτο: Θ. Μπούνταλης, Αύγουστος 2022)

Αυτήν την στιγμή δηλαδή, οι τοπικές δημόσιες συγκοινωνίες και μεταφορές είναι εξαιρετικά δύσκολες. Έργα που είχαν εξαγγελθεί για προσωρινή γέφυρα 200 μ. νοτίως της παλαιάς δεν είχαν αρχίσει στα μέσα Ιουλίου και οι κάτοικοι ανησυχούν.

Από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο, όταν οι βροχές παρασύρουν και τον χωματόδρομο, τότε ούτε τα ΙΧ θα περνάνε. Όσοι ντόπιοι έχουν δουλειές μεταξύ Μεσολογγίου-Αιτωλικού-Νεοχωρίου-Ευηνοχωρίου και Γαλατά-Κρυονερίου-Γύρας, θα πρέπει να παίρνουν την Ιονία Οδό, πληρώνοντας φυσικά το σχετικό αντίτιμο, και προσθέτοντας αρκετά χιλιόμετρα στο δρομολόγιό τους για να φτάσουν στις πλησιέστερες προσβάσεις του αυτοκινητοδρόμου.

Ο άτυχος που θα ήθελε να κάνει την μετάβαση από την μία πλευρά της γέφυρας στην άλλη, θα έπρεπε να κάνει ένα περίπλου περίπου 28 χιλιομέτρων για να φτάσει στις εξόδους Ζεστής Μεσολογγίου και Χανίων Γαβρολίμνης:

Βεβαίως, αυτός ο υποθετικός άτυχος είναι τόσο σπάνιος όσο οι πάσχοντες από νόσο του Addison ή από κάποια άλλη σπάνια ασθένεια που κανείς μας δεν έχει ακουστά. Και όση εμπορική αξία έχουν αυτοί οι τελευταίοι για την φαρμακοβιομηχανία, τόσο εκλογική αξία έχει και αυτός για το πολιτικό σύστημα του κράτους των Αθηνών, και αντίστοιχη μηντιακή αξία για την δημοσιογραφική απόφυση του κράτους αυτού. Αν δεν προσφέρει την πισπιρίγκειο νοσηρότητα, καμιά Τατιάνα δεν θα δεήσει να ασχοληθεί μαζί του.

Αλλά και όλοι όσοι θα είναι υποχρεωμένοι να κάνουν μικρότερες, αλλά όχι ασήμαντες, παρακάμψεις στην ευρύτερη περιοχή (αγρότες, μαθητές, ελεύθεροι επαγγελματίες, εργαζόμενοι, ασθενείς) αφήνουν στα ραντάρ του πολιτικού και δημοσιογραφικού συστήματος το ίχνος ενός F-35. Για διαδρομές μικρότερες εκείνης μεταξύ Ναυπάκτου-Αγρινίου – για την οποία κάποιος μπορεί ούτως ή άλλως να έπαιρνε την Ιονία Οδό – το πρόβλημα αφορά έναν Καλλικράτειο Δήμο 32 χιλ. κατοίκων (απογραφή 2021, ΙΠ Μεσολογγίου, σελ. 34).

Πιστεύει κανείς ότι μπαίνει στο Top 100 των προτεραιοτήτων της Κυβέρνησης; Thw oποιασδήποτε Κυβέρνησης;

Τουναντίον, φαντάζομαι πολλά κυβερνητικά στελέχη να περιφρονούν τις εκκλήσεις των κατοίκων, όπως ο Γκρούεζας εκείνες των χωρικών του Άγριλου. Οι σύγχρονοι διάδοχοί του θα απορούν: «Καλά, τι θέλουν οι χωριάτες; Μέχρι και μεγάλο περίπατο τους φτιάξαμε, όπως και στους Αθηναίους. Και με την καλοκαιρινή λιακάδα, θα είναι το ίδιο απολαυστικός!». Φαντάζομαι ακόμα πολιτικά στελέχη να εξυμνούν με πάθος τις ώρες διαβουλεύσεων που πέρασαν εξετάζοντας το πρόβλημα, χωρίς βεβαίως άμεσο απτό αποτέλεσμα. Όπως έλεγε ο Sir Humphrey Appleby στο «Yes Minister», για τους πολιτικούς η δραστηριότητα είναι το υποκατάστατο των επιτευγμάτων.

Είμαστε στην εποχή Μαυρογιαλούρου, και οι Μεσολογγίτες (και οι Θεσσαλονικείς, και οι Γιαννιώτες και οι Χιώτες…) παρακαλάνε για τα γεφύρια που θα ξανασυνδέσουν τον Άγριλο με την Πλατανιά. Και για την Αλίκη που θα φέρει τον μπαμπά Υπουργό της αντιμέτωπο με την εκτός αθηναϊκών σαλονιών πραγματικότητα.

*Χημικός-Ερευνητής

 

Κοσσυφοπέδιο: Ξύπνησαν πράγματι τα φαντάσματα;

0

Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Πέθανε ο Διονύσης Σιμόπουλος σε ηλικία 79 ετών

1

Την τελευταία του πνοή άφησε ο επιφανής αστροφυσικός και επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, Διονύσης Σιμόπουλος
07/08/2022  21:06
Έφυγε από τη ζωή ο καθηγητής Διονύσης Σιμόπουλος. Ο αστροφυσικός και επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου τα τελευταία χρόνια έδινε μάχη με τον καρκίνο.

Ο Διονύσης Σιμόπουλος έφυγε σε ηλικία 79 ετών Ο ίδιος πριν από μερικούς μήνες κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο iefimerida.gr στις αρχές του έτους είχε δηλώσει «ο θάνατος δεν με φοβίζει καθόλου. Γιατί όπως υποστήριζε και ο Επίκουρος πριν από 2.300 χρόνια: “Το πιο φρικτό απ’ όλα τα άσχημα πράγματα, ο θάνατος, είναι για μας ένα τίποτε, ακριβώς γιατί, όταν εμείς υπάρχουμε, ο θάνατος δεν είναι κοντά μας κι όταν πάλι έρθει ο θάνατος δίπλα μας, τότε πια δεν υπάρχουμε εμείς”».

iefimerida.gr

Πέθανε ο Διονύσης Σιμόπουλος

Την τελευταία του πνοή άφησε σε ηλικία 79 ετών ο επιφανής αστροφυσικός και επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, Διονύσης Σιμόπουλος. Η πορεία του «από τα Ψηλαλώνια στο Φεγγάρι», όπως την είχε αφηγηθεί ο ίδιος στην «Κ» το 2019.

Πέθανε ο Διονύσης Σιμόπουλος

Την τελευταία του πνοή άφησε σε ηλικία 79 ετών ο επιφανής αστροφυσικός και επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, Διονύσης Σιμόπουλος.

 

Ο ίδιος είχε μιλήσει προ μηνών, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, για τη μάχη που δίνει με τον καρκίνο.

«Ο καρκίνος στο πάγκρεας είναι πάρα πολύ δύσκολος. Όταν μου ανακοινώθηκε από τους γιατρούς, σκέφτηκα ότι θα έχω 2-3 μήνες ζωής, το πολύ. Ο γιατρός μου είπε αν δεν κάνω τίποτα θα ζήσω 6 μήνες, και αν κάνω αυτά που πρέπει θα ζήσω παραπάνω. Έχουν περάσει 3 χρόνια από τότε, κι εγώ ακόμα ζω και βασιλεύω και πιστεύω ότι θα δω και την τέλεια ανακαίνιση του πλανηταρίου το 2023», δήλωνε χαρακτηριστικά μόλις πριν από λίγους μήνες, τον Οκτώβριο του 2021…

Ο Διονύσης Σιμόπουλος είχε μιλήσει στην «Κ» και τον Ηλία Μαγκλίνη την άνοιξη του 2019, ξετυλίγοντας το νήμα της ζωής του, μιας ζωής που θα μπορούσε να διαβαστεί και ως μυθιστόρημα, με τίτλο «Από την Πάτρα στην Αμερική με 250 δολάρια στην τσέπη…» ή «Από τα Ψηλαλώνια στο Φεγγάρι. Η περιπέτεια της κατάκτησης του Διαστήματος», όπως είναι και ο τίτλος βιβλίου του.

 

«…ποιος ήταν ο Διονύσης Σιμόπουλος προτού γίνει ο πλέον αγαπητός, ο απόλυτος εκλαϊκευτής της επιστήμης στη χώρα μας;»: Αυτή ήταν η ερώτηση στην οποία είχε κληθεί τότε, «παραμονές μιας σοβαρής εγχείρισης», να απαντήσει ο καταξιωμένος αστροφυσικός, επιχειρώντας «μια γενναία κατάδυση στο παρελθόν», με το ηθικό του μάλιστα να παραμένει ακμαιότατο παρά την περιπέτεια της υγείας του, μια περιπέτεια την οποία ο ίδιος είχε μοιραστεί τότε με την «Κ» και τους αναγνώστες της.

Πέθανε ο Διονύσης Σιμόπουλος-1
Στις 20 Ιουλίου 1969, στο Κέιπ Κανάβεραλ, ανταποκριτής της «Βραδυνής», με τον πύραυλο του «Απόλλων 11» πίσω του, λίγες ώρες πριν από την εκτόξευση. 

Ο λόγος ανήκει αποκλειστικά σε εκείνον.

Ο Διονύσης Σιμόπουλος σε πρώτο πρόσωπο – Όσα δήλωνε στην «Κ» και τον Ηλία Μαγκλίνη το 2019

Κατάγομαι από το χωριό Γρύλλος της Ηλείας, αλλά μεγάλωσα στην Πάτρα. Οπου και να πάω, φυτεύω ένα γιασεμί για να θυμάμαι το άρωμα του γιασεμιού της Πάτρας.

Μικρός διάβαζα πολύ. Μέχρι και Κερτ Βόνεγκατ είχα διαβάσει! Πήγαινα στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Πάτρας, αλλά δεν μας επιτρεπόταν να πηγαίνουμε εμείς στα βιβλία. Επρεπε να πούμε στον υπάλληλο ποιο βιβλίο θέλαμε. Δεν υπήρχαν βιβλία στα σπίτια τότε, και δεν ξέραμε τι να ζητήσουμε. Υπήρξε όμως ένα «αντίδοτο»: η Αμερικανική Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (USIS) στην πλατεία Ολγας. Είχε ό,τι βιβλίο μπορεί να φανταστεί κανείς: από εκεί βρήκα το Barron’s με πληροφορίες για όλα τα αμερικανικά πανεπιστήμια και έκανα την αίτησή μου. Είχε και μια πολύ ωραία συλλογή περιοδικών. Στο Collier’s διάβασα για πρώτη φορά και για το Διάστημα. Ετσι ξεκίνησα να διαβάζω επιστημονική φαντασία.

Στους προσκόπους

Κατάλαβα ότι με μαγεύει ο νυχτερινός ουρανός όταν, με τους πρoσκόπους, πηγαίναμε εκδρομές. Μία από τις δραστηριότητές μας ήταν η αναγνώριση διαφόρων αστερισμών. Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τον ουρανό. Το 1960, γιορτάζονταν τα 50 χρόνια προσκοπισμού στην Ελλάδα με μια μεγάλη κατασκήνωση στην Αμφίκλεια. Είχαν στείλει αντιπροσωπείες αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ.

Μπορείτε να φανταστείτε πώς ήταν οι δικές τους σκηνές και ο εξοπλισμός και πώς τα δικά μας… Μαζί με τις σκηνές τους είχαν στήσει και τρία τηλεσκόπια. Εμείς τηλεσκόπιο ούτε σε φωτογραφία δεν είχαμε δει. Θέλαμε να δούμε μέσα από αυτά αλλά ντρεπόμασταν. Τελικά σκέφτηκα:

«Η μισή ντροπή δική μας κι μισή ντροπή δική τους». Αυτή είναι μια φράση που με ακολουθεί εδώ και 76 χρόνια. Πήγα λοιπόν και τους ρώτησα, και το πρώτο πράγμα που είδα ήταν ο Γαλαξίας σε όλο του το μεγαλείο. Εκείνο όμως που με εντυπωσίασε πραγματικά ήταν το Φεγγάρι.

Ενα χρόνο προτού πετάξει ο Γκαγκάριν, εγώ είχα γίνει κυβερνήτης του Διαστήματος. Ωστόσο, οι περισσότεροι καθηγητές μου πίστευαν ότι θα ακολουθούσα κλασικές σπουδές. Οταν ήμουν μαθητής στο γυμνάσιο, ο πατέρας μου με είχε ρωτήσει τι «με τρώει», τι θέλω να κάνω στη ζωή μου. Ηθελα να γίνω μηχανολόγος. Τελικά πέτυχα στο Φυσικό· από τα 600 άτομα είχα το μοναδικό 10 στην Εκθεση. Ομως ένα σύγγραμμα Φυσικής κόστιζε όσο δύο μισθοί του πατέρα μου (δασονόμος ήταν).

Τότε άρχισα να σκέφτομαι το ενδεχόμενο να φύγω στην Αμερική. Μετέφρασα μόνος μου τα χαρτιά του απολυτηρίου μου και τους βαθμούς μου. Το φθηνότερο πανεπιστήμιο ήταν εκείνο της Λουιζιάνα. Επίσης, το είχα ταυτίσει με το «Οσα παίρνει ο άνεμος», το οποίο είχα διαβάσει τέσσερις φορές.

Η θυσία

Τελικά, έφυγα με 250 δολάρια στην τσέπη μου. Ο πατέρας μου μάζεψε ό,τι μπορούσε για το εισιτήριο του πλοίου, το οποίο έφευγε από την Πάτρα. Σχεδόν ένα ετήσιο εισόδημα της οικογένειάς μου πήγε στο ταξίδι μου. Τότε δεν είχα καταλάβει το μέγεθος της θυσίας εκείνης…

Αρχικά, πέρασα ένα εξάμηνο σε θείους της μητέρας μου στο Πίτσμπουργκ της Πενσιλβάνια. Ημουν άφραγκος. Ηταν μια πολύ δύσκολη περίοδος. Τελικά γράφτηκα στο πανεπιστήμιο καθυστερώντας την αποπληρωμή της εγγραφής. Κάποιος μακρινός συγγενής κατάφερε και συγκέντρωσε 250 δολάρια, τα οποία του επέστρεψα το 1968. Από την ανιψιά του, που ήταν μπροστά όταν άνοιγε τον φάκελο με το ευχαριστήριο γράμμα και τα χρήματα, έμαθα ότι συγκινήθηκε και δάκρυσε – ήμουν ο πρώτος που του επέστρεφε δανεικά χρήματα.

Ανταποκριτής της «Βραδυνής» για τις αποστολές της NASA στη Σελήνη

Τον πρώτο χρόνο στο πανεπιστήμιο μπλέχτηκα στις διάφορες επιτροπές κι άρχισα να γίνομαι γνωστός. Είχα πάρει ως μάθημα επιλογής την πολιτική θεωρία. Μπαίνοντας στην ομάδα debate του πανεπιστημίου, άρχισε να μου αρέσει το αντικείμενο και αποφάσισα να σπουδάσω Πολιτική Επικοινωνία. Ηθελα με τον τρόπο μου να γίνω κάτι για να προσφέρω κάποτε στην Ελλάδα.

Ολα όμως τα μαθήματα επιλογής που έπαιρνα ήταν Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία (που όλοι απέφευγαν). Πήρα ένα μάθημα Αστροφυσικής με τον καθηγητή που ήταν υπεύθυνος για το μικρό πλανητάριο του πανεπιστημίου. Ετσι έκανα αίτηση για τη θέση του επιστάτη στο πλανητάριο. Αργότερα, ο καθηγητής μου έγινε σύμβουλος του νεόδμητου πλανηταρίου της Λουιζιάνας και με πρότεινε για βοηθό. Οι φίλοι μου τότε μου έλεγαν ότι η δουλειά αυτή θα με απομάκρυνε λόγω του καλού της μισθού από τα πράγματα με τα οποία έλεγα ότι ήθελα να ασχοληθώ. Ετσι έγινε, αλλά δεν το μετάνιωσα ποτέ.

Τότε γνώρισα και τη μετέπειτα σύζυγό μου, την Κάρεν. Εγώ άλλαζα συχνά κοπέλες τότε, και είχα μάλιστα μερικές ατάκες που επαναλάμβανα για να τις φλερτάρω. Οταν χωρίζαμε, εκείνες έκαναν τα παράπονά τους η μία στην άλλη και έτσι γνωστοποιήθηκαν τα μυστικά μου!

Οταν προσπάθησα να φλερτάρω την Κάρεν, εκείνη δεν εντυπωσιάστηκε. Οταν παντρευτήκαμε έναν χρόνο αργότερα, όλη η διοίκηση του πανεπιστημίου θεωρούσε ότι ο γάμος θα διαρκούσε έξι μήνες το πολύ. Τους διαψεύσαμε! Η Κάρεν άφησε πίσω της μια πολύ σημαντική καριέρα για να με ακολουθήσει.

Το φθινόπωρο του 1968 ξεκινά το διαστημικό πρόγραμμα «Απόλλων», και τότε μου ήρθε η ιδέα: Ημουν γραφιάς, κι έκανα παρουσιάσεις για το Διάστημα σε σχολεία (έλεγα μάλιστα στα πιτσιρίκια ότι είμαι από τον Αρη, για να δικαιολογήσω την ξενική προφορά μου). Πήρα δύο μαθήματα δημοσιογραφίας στο πανεπιστήμιο και σκέφθηκα να ξεκινήσω να στέλνω ανταποκρίσεις. Είχα ζητήσει αντί για χρήματα να μου στέλνουν την εφημερίδα αεροπορικώς. Η «Βραδυνή» ήταν η μόνη εφημερίδα που έκανε αντιπολίτευση τότε στη χούντα. Εκεί έγραφα, και κάλυψα όλες τις αποστολές της προσσελήνωσης. Στο «Apollo 11» ήμουν ο μοναδικός Ελληνας ανταποκριτής. Υπολόγισα ότι ο ήχος έφτασε σε εμάς 14 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευση, και τον νιώσαμε να μας χτυπά στο στήθος – δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη την αίσθηση.

Το Ιδρυμα Ευγενίδου

Τα άρθρα μου στη «Βραδυνή» διάβασαν οι υπεύθυνοι του Ιδρύματος Ευγενίδου. Η πρώτη συνάντηση με την κ. Σίμου, την αδελφή του Ευγενίδη, δεν πήγε πολύ καλά. Τα έκανα όλα λάθος. Πρόσεξα, ωστόσο, ότι το πλανητάριο του Ιδρύματος ήταν σε νηπιακή κατάσταση.

Απογοητεύθηκα με την εικόνα που αντίκρισα. Είχα την εμπειρία που χρειαζόταν, αλλά δεν είχα πάρει ακόμα ούτε πτυχίο. Δεν μου πέρασε καν από το μυαλό ότι θα μπορούσα να αντικαταστήσω τον καθηγητή Κωτσάκη στα 29 μου.

Πριν φύγουμε, η Σίμου μου είπε ότι τελικά εμείς οι Ελληνες του εξωτερικού ρίχνουμε μαύρη πέτρα πίσω μας, και δεν ενδιαφερόμαστε πια για την πατρίδα. Της απάντησα ότι πάντα ενδιαφέρομαι για την Ελλάδα, και ότι θα βρίσκομαι ένα τηλεφώνημα μακριά της. Αυτή μου η κουβέντα πρέπει να ήταν που την κέρδισε. Στο μεταξύ, πήρα πτυχίο, έγινα και διευθυντής του πλανηταρίου της Λουιζιάνας, διότι ο τότε διευθυντής του αποφάσισε να γίνει… παιδί των λουλουδιών!

Αργότερα η Σίμου ζήτησε πάλι να με δει. Μέσα σε δέκα λεπτά είχαμε συμφωνήσει. Ετσι το Ευγενίδειο έγινε το σπίτι μου, εκεί κοιμόμουν. Θυμάμαι, με έναν από τους διευθυντές του Ιδρύματος συγκρουόμασταν σε καθημερινή βάση. Σε μια σύσκεψη είχαμε κυριολεκτικά σκοτωθεί μπροστά σε Ελληνες και Αμερικανούς. Και πάνω στην έξαψη της στιγμής είπα ότι παραιτούμαι. Κατευθείαν πήρε ένα μειλίχιο ύφος και μου είπε: «Ξέρεις, Διονύση, οι παραιτήσεις ενίοτε γίνονται δεκτές».

Με ρωτάτε αν έχω συναίσθηση της προσφοράς μου στη χώρα. Οχι, δεν έχω. Θα σας πω κάτι, και μην το πάρετε ως ένδειξη μετριοφροσύνης. Εγώ ήμουν ο πρώτος ανάμεσα σε εκατοντάδες εργαζομένους που πέρασαν από το Ιδρυμα, αλλά ήμουν πολυλογάς και στους δημοσιογράφους άρεσε η απλότητα με την οποία εξηγούσα δύσκολες έννοιες. Φαινόμουν χαρισματικός, αλλά εγώ θεωρώ τον εαυτό μου τη γλάστρα που ποτίζεται μαζί με τον βασιλικό. Πάντοτε άκουγα τους συνεργάτες μου, και πρέπει να τονίσω ότι είχαμε τους πόρους για να πραγματοποιήσουμε αυτά που θέλαμε.

“Καθημερινή”

Τάσσος Δίκας: ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ & ΚΡΙΣΗ: ΚΑΠΟΙΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΟΥΝ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ (*)

1
– ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΕΡΓΟ ΘΕΑΤΕΣ (στην Ελλάδα και ΟΧΙ μόνο),
με ηθικούς αυτουργούς την ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΤΗΤΑ της άκριτης αποδοχής ενός συστήματος Παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κερδοσκοπίας, μονοσήμαντης Οικονομικής μεγέθυνσης (Τραπεζικών δεικτών και ΟΧΙ ανάπτυξης νοικοκυριών), βιασμού της Φύσης και των Οικοσυστημάτων της.
– “Κερασάκι” και οι επιδεινούμενες εξελίξεις στην Ουκρανία (**)
.
– ΣΤΗ ΔΙΚΗ ΜΑΣ μικροκλίμακα:
α) η πολυετής ανυπαρξία Πολιτικής Γης, καθώς και ΜΗ ολοκληρωμένων περιβαλλοντικών Πλαισίων και Χωροταξικού Σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης, δημιουργούν ένα προβληματικό Υπόβαθρο.
– Ο ΣΕΒΑΣΜΟΣ & Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Περιβαλλοντικών, Πολιτιστικών, Πολιτισμικών Αξιών και συλλογικών Κοινωνικών αξιών σεβασμού του άλλου και της φύσης, αλληλεγγύης και ισονομίας:
α.- ΔΕΝ αποτελούν ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ προτεραιότητα ούτε της οργανωμένης Πολιτείας, ούτε του “σύγχρονου” τρόπου ζωής (που τηλεοπτικά και όχι μόνο μας επιβάλλεται)
β.- ΔΕΝ αποτελούν συστατικό της καταναλωτικής κουλτούρας της lifestyle καθημερινότητάς μας, που προσπαθεί να μας ετεροκαθορίσει
γ. ΔΕΝ δημιουργούν κατά κανόνα συνθήκες πολιτικών και αυτοδιοικητικών προτεραιοτήτων με ανεπάρκειες δομικές στοιχειώδους πρόληψης και προστασίας.
δ. ΔΕΝ αποτελούν κοινωνική συνείδηση και προσωπική ενσυναίσθηση του τι διακυβεύεται μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
.
ΠΑΝΩ σ αυτό το έλλειμα περιβαλλοντικής παιδείας και συνείδησης, με σύμμαχο την αντιφατικότητα και την θεσμική πολυπλοκότητα αρμοδιοτήτων της Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης δημιουργείται ένα μόνιμο “εκρηκτικό” μείγμα.
.
– Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ, (όχι ως “φάρσα” πλέον), ενώ εμείς, κλεισμένοι στην ατομικότητά μας, παθητικά παρακολουθούμε το “έργο” ως θεατές, και ΔΕΝ συναισθανόμαστε ότι η καταστροφικές συνέπειες ΜΑΣ ΑΓΓΙΖΟΥΝ ακόμη και στο δικό μας προσωπικό “προστατευμένο” περιβάλλον…
.
(*) Σκέψεις του Αυγούστου 2021 που συνεχίζουν να ισχύουν.
(**) Προστέθηκε και η ενεργειακή κρίση -απόρροια της εξέλιξης του πολέμου στην Ουκρανία μετά την Ρωσική εισβολή και οι πολυεπίπεδες επιπτώσεις ( στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον, στις ζωές ανθρώπων (και όχι μόνο) αλλά και στη και στην δική μας συνείδηση…
(Τάσσος Δίκας, ανθρωπογενές περιβάλλον, ξηρό παστέλ – μικτή τεχνική, 1996)

Κλιματική μετανάστευση: Μία ανθρωπιστική κρίση σε εξέλιξη

0

Η κλιματική αλλαγή είναι και ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες επιδείνωσης της πείνας, της μετανάστευσης, της φτώχειας και της ανισότητας σε όλο τον κόσμο

Είναι αδιαµφισβήτητο και πλήρως τεκμηριωμένο ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες, οι κλιματικές μεταβολές και η γεωργική επανάσταση, πριν από περίπου 15.000 χρόνια, υπήρξαν από τις σημαντικότερες αιτίες μεγάλων πληθυσμιακών μετακινήσεων και μεταναστευτικών ροών, διαδικασίες αέναες που συνυπάρχουν με την εξέλιξη του πλανήτη, και που καθόρισαν την εξέλιξη της ανθρωπότητας διαμέσου των χιλιετιών.

Η σημερινή εκδοχή αυτής της ιστορικής πραγματικότητας, που οφείλεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, δεν έχει λάβει την απαιτούμενη προσοχή από την Πολιτεία και την κοινωνία, παρόλο που μέσω της βίαιης μετακίνησης πληθυσμιακών ομάδων από τις εστίες τους λόγω φυσικών καταστροφών επηρεάζει με δραματικό τρόπο τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων ετησίως σε όλο τον πλανήτη. Ενώ λοιπόν οι εκτοπισμένοι λόγω πολεμικών συρράξεων, φυλετικών προβλημάτων, οικονομικών δυσχερειών προστατεύονται μέσω ενδελεχούς διεθνούς νομικού πλαισίου (που ακόμα και έτσι υφίστανται την μήνιν των κοινωνιών υποδοχής), οι κλιματικοί μετανάστες, ο αριθμός των οποίων αυξάνεται ραγδαία, είναι νομικά «ανύπαρκτοι».

Ηδη από την 1η έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC, 1990), το υψηλότερο επίπεδο πολιτικής και επιστημονικής συναίνεσης για τα θέματα της κλιματικής αλλαγής στον κόσμο, εντόπιζε ότι ένας από τους σημαντικότερους αντίκτυπους της κλιματικής αλλαγής θα είναι η αναγκαστική μετανάστευση ή μετακίνηση πληθυσμιακών ομάδων από τις πατρογονικές εστίες τους. Ο ισχυρισμός αυτός έχει πλέον τεκμηριωθεί από τα ευρήματα όλων των μεταγενέστερων εκθέσεων αξιολόγησης. Η πρόσφατη 6η αξιολόγηση του IPCC (https://www.ipcc.ch/2021/08/09/ar6-wg1-20210809-pr/) επιβεβαιώνει με νέα επιστημονικά στοιχεία το γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή συντελείται με επιταχυνόμενο ρυθμό και ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη, πέρα από τη δραματική επίπτωση που έχει στο περιβάλλον, το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες επιδείνωσης της πείνας, της μετανάστευσης, της φτώχειας και της ανισότητας σε όλο τον κόσμο. Επίσης διαπιστώνει ότι αν δεν υπάρξουν άμεσες και μεγάλης κλίμακας μειώσεις στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, θα ξεπεραστεί το όριο του 1,5° C ή ακόμα και των 2° C μέσα στις επόμενες 10ετίες, πολύ πριν από το τέλος του αιώνα, με τη μη αναστρέψιμη καταστροφή του πλανήτη να φαντάζει πλέον πιθανή.

Οι φυσικές καταστροφές που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, με μόνο 1,1° C μεσοσταθμική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας από την προβιομηχανική περίοδο, όπως οι θανατηφόρες πλημμύρες στην Ευρώπη και στο Ηνωμένο Βασίλειο, κυκλώνες στην Ασία, τυφώνες στην Κεντρική Αμερική και Καραϊβική, πρωτοφανείς καύσωνες και πυρκαγιές στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία, στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, έχουν προκαλέσει, ανάμεσα στα άλλα, μεγάλες μετακινήσεις ανθρώπων. Ακόμα και στις ΗΠΑ, τη μητρόπολη του καπιταλισμού και των τεχνολογικών δυνατοτήτων, η τελευταία δεκαετία έχει υπάρξει δραματική, με το 2021, για την ηπειρωτική χώρα, να είναι το πιο θανατηφόρο έτος της τελευταίας δεκαετίας από φυσικές καταστροφές με 688 θανάτους, 570.000 μετατοπίσεις και ζημίες άνω των 145 δισ. δολαρίων, όταν σε παγκόσμιο επίπεδο το αντίστοιχο κόστος ανήλθε στα 280 δισ. δολάρια, προσαυξημένο κατά 70% σε σχέση με το 2019, σύμφωνα με τον ασφαλιστικό κολοσσό Munich Re.

Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, η Υπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες του ΟΗΕ (UNHCR), το Πανεπιστήμιο του ΟΗΕ (UNU) και το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων (NRC) –φορείς που ασχολούνται ιδιαίτερα με τη μετανάστευση και τον εκτοπισμό– αντιμετωπίζουν ήδη τον αυξανόμενο αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην ανθρώπινη κινητικότητα. Σύμφωνα με το Κέντρο Παρακολούθησης Εσωτερικών Μετατοπίσεων (IDMC) του NRC (https://www.internal-displacement.org/global-report/grid2022) το 2021 οι φυσικές καταστροφές, κυρίως λόγω καταιγίδων, πυρκαγιών, πλημμυρών αλλά και σεισμών, πυροδότησαν περισσότερα από το 60% (δηλαδή 23,7 εκατ.) των νέων εσωτερικών μετατοπίσεων που καταγράφηκαν παγκοσμίως, κυρίως στην Ανατολική Ασία (Κίνα, Βιετνάμ, Μαλαισία και Ινδονησία), Νότια Ασία (Ινδία), στον Ειρηνικό (Φιλιππίνες) αλλά και στη Νότια Αμερική (Αϊτή, Κούβα, Βραζιλία) και στις ΗΠΑ. Συγκρίνοντας με στοιχεία του 2018, ο αριθμός σε παγκόσμιο επίπεδο των εσωτερικών μετατοπίσεων αυξήθηκε το 2021 κατά περίπου 38%. Η Ελλάδα έχει δυστυχώς την πρωτιά στην Ευρώπη με 67.000 εσωτερικές μετατοπίσεις, κυρίως μετά την καταστροφή της βόρειας Εύβοιας, που επηρέασε δραματικά τους ρητινοπαραγωγούς, τους μελισσουργούς, τους υλοτόμους, γεωργούς και κτηνοτρόφους. Οσον αφορά τους κλιματικούς μετανάστες εκτός των συνόρων των χωρών τους, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία ακόμη, αλλά το σίγουρο είναι ότι θα ενταθεί δραματικά το φαινόμενο τα επόμενα χρόνια. Η Διεθνής Τράπεζα υπολογίζει ότι μέχρι τα μέσα του αιώνα οι κλιματικοί μετανάστες και πρόσφυγες από τη Λατινική Αμερική, την υποσαχάριο Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία θα ξεπεράσουν τους 140 εκατομμύρια (https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/29461).

Ολες αυτές οι προκλήσεις είναι σοβαρές, σε κοινωνικό και οικονομικό πεδίο, και δυστυχώς τo διεθνές νομικό οπλοστάσιο δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί για την προστασία των κλιματικών μεταναστών, που στις επόμενες δεκαετίες θα είναι ο κύριος όγκος μεταναστών. Η Ευρωπαϊκή Ενωση επίσης δεν έχει αναπτύξει την πολιτική της στο θέμα αυτό, παρόλο που υπάρχουν καλές πρακτικές και παραδείγματα σε άλλες ηπείρους. Δύο ενδιαφέροντα αφρικανικά παραδείγματα είναι η Σύμβαση της Καμπάλα της Αφρικανικής Ενωσης όπου υπάρχουν ενδελεχείς διατάξεις για την προστασία από καταστροφές ή εκτοπισμούς λόγω κλιματικών συνθηκών, και το Πρωτόκολλο Ελεύθερης Μετακίνησης της Διακυβερνητικής Αρχής για την Ανάπτυξη (IGAD), που επιτρέπει στους ανθρώπους που διαφεύγουν από φυσικές καταστροφές και τις δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής να αναζητούν προστασία σε γειτονικές χώρες.

Στα επόμενα χρόνια αναμένεται ότι το εύρος και η κλίμακα της ανθρώπινης μετανάστευσης λόγω της κλιματικής κρίσης θα δοκιμάσει τα όρια της εθνικής και παγκόσμιας διακυβέρνησης καθώς και της διεθνούς και περιφερειακής συνεργασίας, και για αυτό απαιτείται άμεσα η εκπόνηση εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών πολιτικών και η σύναψη διακρατικών συμφωνιών, για την αντιμετώπισή της, σύμφωνα πάντα με τις διαχρονικές ανθρωπιστικές αξίες του Διαφωτισμού.

* Ο κ. Μανώλης Πλειώνης είναι καθηγητής, διευθυντής και πρόεδρος Δ.Σ. του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, συντονιστής του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή – CLIMPACT.

“Καθημερινή”

Πότε θα τσακωθούν; Ερντογάν και Πούτιν σε ένα περίπλοκο σκηνικό από κοινά και ανταγωνιστικά συμφέροντα…

0

Το πρακτορείο Bloomberg σε σχετικό ρεπορτάζ με τίτλο “Ο Πούτιν και ο Ερντογάν είναι αντίπαλοι με πολλά κοινά”, μεταδίδει ότι οι προσπάθειες της Τουρκίας να μεσολαβήσει μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας υπερβαίνουν μια λεπτή διπλωματική πράξη εξισορρόπησης.

Πρόκειται για το κύρος και τη στρατηγική του Προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν (Erdogan). Είχε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν  μια ασταθή σχέση εδώ και χρόνια. Αλλά ένας κοινός σκεπτικισμός και καχυποψία προς τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους, τους επέτρεψε να καλλιεργήσουν δεσμούς στο εμπόριο, την ενέργεια, ακόμη και στην άμυνα.

Ο Τούρκος πρόεδρος προσπάθησε να αναδειχθεί ως βασικός παίκτης στην παγκόσμια αρένα σε συγκρούσεις που κυμαίνονται από τη Συρία έως τη Λιβύη και στις εντάσεις μεταξύ της Ρωσίας, των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ως σημαντικός εισαγωγέας σιταριού και ενέργειας, η Τουρκία έχει πληγεί σκληρά από τις οικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, με τον εγχώριο πληθωρισμό να ανέρχεται στο 80%.

Ενώ Τούρκοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι αυξήσεις των τιμών είναι προσωρινές, ο Erdogan γνωρίζει ότι η κατάσταση απειλεί τη δημοτικότητά του, ενόψει των προεδρικών εκλογών, που έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο.

Ο Erdogan πιέζει τον Πούτιν να αποδεχθεί μια τουρκική επιχείρηση στη βόρεια Συρία κατά των Κούρδων μαχητών. Ο Ρώσος ηγέτης έχει συχνά το πάνω χέρι για τη Συρία, αποφασισμένος να σταματήσει τις φιλοδοξίες της Άγκυρας και να διατηρήσει τη δική του κυριαρχία στη χώρα.Με τη Ρωσία να αναλώνεται από τον πόλεμό της στην Ουκρανία, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι διαφορετικό αυτή τη φορά.

Ο πρόεδρος της Ρωσίας και ο Τούρκος ομόλογός του συναντήθηκαν την Παρασκευή στο θέρετρο Σότσι της Νότιας Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα, για μια δεύτερη συνομιλία, μέσα σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες, σε ένα περίπλοκο σκηνικό από κοινά και ανταγωνιστικά συμφέροντα.

Ο Erdogan έχει αναδειχθεί ως σημαντικός μεσολαβητής μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, η οποία διερευνά τρόπους εξόδου από την οικονομική και πολιτική απομόνωση, που έχει επιβάλει η Δύση για την εισβολή της στην Ουκρανία.

Σε σύντομες παρατηρήσεις στις κάμερες πριν ξεκινήσει η συζήτηση των ηγετών, ο Putin ευχαρίστησε τον Erdogan για τον ρόλο της Τουρκίας στη μεσολάβηση της συμφωνίας εξαγωγής ουκρανικών σιτηρών, που επιτρέπει επίσης αποστολές ρωσικών εξαγωγών τροφίμων και λιπασμάτων. Δόθηκε μεγάλη έμφαση στα οικονομικά ζητήματα, με τον Putin να εκφράζει την ελπίδα ότι οι συνομιλίες θα φέρουν ενισχυμένους εμπορικούς και οικονομικούς δεσμούς.

Σχετικά με τη Συρία, ο Putin είπε ότι οι δυο τους θα συζητήσουν «θέματα ασφάλειας στην περιοχή, κυρίως τη συριακή κρίση», επιλέγοντας να δώσουν έμφαση στις προσπάθειες εξομάλυνσης της κατάστασης εκεί αντί να επικεντρωθούν στις έντονες διαιρέσεις τους.

Ο Erdogan ακολουθεί μια λεπτή γραμμή, για να διατηρήσει την ικανότητα να συνομιλεί τόσο με τη Ρωσία, τον εχθρό του ΝΑΤΟ, όσο και με τα δυτικά μέλη της συμμαχίας. Η Τουρκία επιμένει στην άρνησή της να συμμετάσχει στις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, εκνευρίζοντας τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ. Η Ρωσία είναι ένας κρίσιμος προμηθευτής ενέργειας στην Τουρκία, παρέχοντας πέρυσι το ένα τέταρτο των εισαγωγών αργού της χώρας και σχεδόν το ήμισυ των αγορών φυσικού αερίου.

Από την πλευρά της, η Τουρκία μετατρέπεται σε σημαντικό σημείο μεταφόρτωσης εμπορευμάτων που κατευθύνονται προς τη Ρωσία, τώρα που πολλές δυτικές εταιρείες εμπορευμάτων δεν διαχειρίζονται πλέον αποστολές με προορισμό τη Ρωσία λόγω των κυρώσεων. Η χώρα παραμένει επίσης δημοφιλής προορισμός για Ρώσους τουρίστες.

A handout photo made available by the Iranian presidential office shows Iran’s President Ebrahim Raisi (C), Russian President Vladimir Putin (L), and Turkish President Recep Tayyip Erdogan pose for a picture during a trilateral summit in Tehran, Iran, 19 July 2022. EPA, IRANIAN PRESIDENTIAL OFFICE HANDOUT

ΠΗΓΗ: New York Times – Putin and Erdogan, both partners and foes, meet in Sochi Russia
Bloomberg – Putin, Erdogan Are Rivals With Much in Common

https://hellasjournal.com/2022/08/pote-tha-tsakothoun-erntogan-ke-poutin-se-ena-periploko-skiniko-apo-kina-ke-antagonistika-simferonta/

Μία Κίνα ή δυο Κίνες και τι τις χωρίζει ;

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]    www.kalkis.eu

Ακούγοντας πριν λίγες μέρες τον Υπουργό των Εξωτερικών μας, κ. Δένδια, να αναφέρεται στην «αρχή της Μίας Κίνας», όπως επιθυμεί να γίνεται αποδεκτό το Πεκίνο, θυμήθηκα λίγο σκωπτικά την χρονική περίοδο μετά τη διάσπαση του ενιαίου ΚΚΕ σε : ΚΚΕ και ΚΚΕ Εσωτερικού. Κατά την εν λόγω περίοδο και μετά το ΚΚΕ του Περισσού δεν αποδεχόταν με τίποτα την ύπαρξη και λειτουργία του ΚΚΕ Εσωτερικού, όπως όλοι θυμόμαστε το σύνθημα «ένα είναι Κόμμα». Κάτι ανάλογο συμβαίνει, τηρουμένων βέβαια των αναλογιών, με τους κομμουνιστές της ηπειρωτικής Κίνας οι οποίοι δεν αποδέχονται την ύπαρξη της Ταϊουάν. Κι όμως η τελευταία υπάρχει ! Όπως και το ΚΚΕ Εσωτερικού υπήρξε !

Ας δούμε λοιπόν το ιστορικό αυτής της ενδοκινεζικής πολεμικής η οποία έχει φουντώσει το τελευταίο διάστημα, αφού κουφόβραζε επί χρόνια, και συνιστά το νέο πεδίο έντασης που ακόμα δεν μπορούμε να προβλέψουμε που θα μας οδηγήσει. Ωσαν να μην μας φτάνει ο πόλεμος της Ουκρανίας.

Η αφορμή για την εκτόξευση του θέματος ήταν η ολιγόωρη επίσκεψη της  προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ Νάνσι Πελόζι την περασμένη εβδομάδα στην Ταϊβάν. Μετά από αυτήν την ιστορική αλλά και αμφιλεγόμενη επίσκεψη,  το Πεκίνο απάντησε με απειλές, ανακοινώσεις και στρατιωτικές ασκήσεις. Οι κινεζικές αρχές ασκούν πιέσεις στην Ταϊβάν και τους 23 εκατομμύρια κατοίκους της, εδώ και αρκετά χρόνια, ειδικά μετά την άνοδο στην εξουσία το 2016 της σημερινής προέδρου,TsaiIng–wen, προερχόμενης από ένα κόμμα που είναι υπέρ της ανεξαρτησίας. Μεταξύ των δύο χωρών η ένταση είναι συνεχής από το 1949.

Αναγκαίες Επεξηγήσεις.

1 – Γιατί η Κίνα πιστεύει ότι η Ταϊβάν της ανήκει;

Η διαίρεση μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν έλαβε χώρα στο τέλος του Κινεζικού Εμφυλίου Πολέμου (μεταξύ 1927 και 1949), ο οποίος αντιπαρέβαλε τις εθνικιστικές κυβερνητικές δυνάμεις με επικεφαλής τον Τσιάνγκ Κάι–Σεκ και τις δυνάμεις του Κομμουνιστικού Κόμματος του Μάο Τσε Τουνγκ. Οι κομμουνιστές κέρδισαν τον πόλεμο και διακήρυξαν τη δημιουργία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 1949. Ο Chiang Kai–shek και ό,τι απέμεινε από το εθνικιστικό κόμμα, γνωστό ως Kouo–Min–Tang, κατέφυγαν στην Ταϊβάν, επίσημα γνωστή ως Δημοκρατία της Κίνας.

Σήμερα, οι «δύο Κίνες» διεκδικούν επίσημα την ηπειρωτική Κίνα ή το νησί της Ταϊβάν ως μέρος των αντίστοιχων εδαφών τους. Στην πραγματικότητα, το Πεκίνο κυβερνά μόνο την ηπειρωτική Κίνα και δεν έχει κανέναν έλεγχο στην Ταϊβάν, αλλά θέλει να ενοποιήσει την επικράτειά του ανακτώντας το νησί με ειρηνιστικό τρόπο.

2 – Γιατί η πλειοψηφία των άλλων χωρών του κόσμου δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν, παρόλο που έχουν σχέσεις μαζί της;

Αυτό το παράδοξο οφείλεται στη λεγόμενη «αρχή της μόνο μίας Κίνας». Αυτή η στρατηγική, που ακολουθεί το Πεκίνο, παραδέχεται ότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας είναι μία και ενοποιημένη. Ως εκ τούτου, αρνείται όλες τις διπλωματικές και εμπορικές ανταλλαγές με χώρες που δεν υποστηρίζουν αυτήν την αρχή, ιδίως με αυτές τις χώρες που αναγνωρίζουν την Ταϊβάν. Συνεπώς, οι ξένες χώρες αναγκάζονται να επιλέξουν μεταξύ των «δύο Κινών».

Το 1971, ο ΟΗΕ απέλασε την Ταϊβάν και μετέφερε την έδρα της Κίνας στο Πεκίνο. Σήμερα, η Ταϊβάν αναγνωρίζεται μόνο από 13 από τα 193 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, το νησί διατηρεί κυβερνητικές, μη διπλωματικές και ανεπίσημες σχέσεις με 58 από αυτές τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Τουλάχιστον 47 ευρωπαϊκά κράτη έχουν οικονομικά, εμπορικά ή πολιτιστικά γραφεία στην Ταϊβάν.

3 – Πώς επιβιώνει η Ταϊβάν ενώ είναι απομονωμένη;

Αν και η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας προσπαθεί να απομονώσει το νησί όσο το δυνατόν περισσότερο, η Ταϊβάν λαμβάνει υποστήριξη, τουλάχιστον οικονομική, από δυτικές χώρες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, ψήφισαν πρόσφατα τον νόμο TAIPEI (Διεθνής Πρωτοβουλία για την Προστασία και Ενίσχυση των Συμμάχων της Ταϊβάν) και υποστηρίζουν έτσι τη συμμετοχή της στη διεθνή κοινότητα.

Η Γαλλία, από την πλευρά της, άνοιξε μια δεύτερη Ταϊβανέζικη αντιπροσωπεία στο γαλλικό έδαφος το 2020, η οποία λειτουργεί ως προξενείο, αλλά ανεπίσημα. Πρωτοβουλίες αυτού του είδους της επιτρέπουν να αποκαταστήσει τις ζημίες που προκλήθηκαν από την ονομαστική απώλεια φίλων προς όφελος της ηπειρωτικής Κίνας και να συνεχίσει έτσι τις διεθνείς ανταλλαγές.

Η ίδια η Κίνα εξάλλου έχει οικονομικές σχέσεις με την Ταϊβάν ! Μάλιστα είναι  και ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ταϊβάν, με το εμπόριο μεταξύ τους να έχει αυξηθεί το 2021 κατά 26%, και να έχει φτάσει στα 328 δισεκατομμύρια δολάρια!

4 – Γιατί η Κίνα δεν έχει εισβάλει στην Ταϊβάν από το 1949;

Μια ένοπλη επέμβαση δεν είναι καθόλου προφανής, ακόμη και σήμερα. Καταρχήν λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης του νησιού. Πέρα από τα 166 νησιά της, που δεν θα έκαναν εύκολο το έργο της κατοχής για τους Κινέζους, η Ταϊβάν βρίσκεται ακριβώς στη μέση του «Τετραμερούς διαλόγου για την ασφάλεια»  (Quad–dialogue quadrilatéral pour la sécurité), δηλαδή της ομάδας της άτυπης στρατιωτικής και διπλωματικής συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ιαπωνίας, Ινδίας και Αυστραλίας. Ο εν λόγω διάλογος δημιουργήθηκε για να διατηρήσει την ισορροπία στον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό και θεωρείται ως μια απάντηση στην αυξημένη ισχύ της Κίνας.

Επιπλέον, δύο σύμμαχοι αυτής της ομάδας – οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία – έχουν αναπτύξει μια «στρατηγική ασάφεια» έναντι της Ταϊβάν : είναι μια σκόπιμα ασαφής έννοια που δεν αποκαλύπτει εάν αυτές οι χώρες θα επέμβουν στρατιωτικά σε περίπτωση που η Ταϊβάν δεχθεί επίθεση ή όχι. Αυτή η στρατηγική βοηθά στη διατήρηση ενός συγκεκριμένου status quo μεταξύ των δύο χωρών.

Τέλος, το γεγονός ότι η Ταϊβάν είναι ένας από τους μεγαλύτερους οικονομικούς εταίρους της Κίνας περιορίζει την πιθανότητα σύγκρουσης. Η Ταϊβάν κυριαρχεί στην αγορά ημιαγωγών, που αποτελούν την πλειοψηφία των ηλεκτρονικών συσκευών. Στον τομέα αυτό, το 52% της παγκόσμιας παραγωγής παράγεται από την TSMC, έναν κολοσσό της Ταϊβάν στον κλάδο αυτό. Η εισβολή στην Ταϊβάν από την Κίνα θα δημιουργούσε μια «μεγάλη οικονομική αναστάτωση σε όλες τις χώρες και στην Κίνα φυσικά», προειδοποίησε ο Mark Liu, Διευθύνων Σύμβουλος της TSMC, στο CNN τη περασμένη Δευτέρα. «Θα συνειδητοποιήσουν ότι ο προμηθευτής τους με τα πιο προηγμένα εξαρτήματα έχει εξαφανιστεί : νομίζω ότι θα το σκεφτούν δύο φορές πριν επιτεθούν», είπε ξανά ο διευθυντής.

5 – Σε τι χρησιμεύουν τότε οι κινεζικές στρατιωτικές ασκήσεις στα σύνορα της Ταϊβάν;

Μετά την επίσκεψη της Nancy Pelosi, η Κίνα διεξάγει μεγάλες στρατιωτικές ασκήσεις σε περιοχές γύρω από την Ταϊβάν. Αυτές οι ασκήσεις, οι οποίες πλησιάζουν κοντά στις ακτές της Ταϊβάν, «αποτελούν ένα απαραίτητο και νόμιμο μέτρο για την απάντηση στις βαριές προκλήσεις ορισμένων Αμερικανών πολιτικών αλλά και Ταϊβανών αυτονομιστών», δήλωσε στον Τύπο η Hua Chunying, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας.

Σύμφωνα δε με τον Marc Julienne, ειδικό για την Κίνα, ο οποίος ρωτήθηκε από την εφημερίδα της Κυριακής (JDD), πρόκειται για μια κινεζική στρατηγική για να «ασκηθεί πολύ ισχυρή στρατιωτική πίεση», αλλά «πολύ πιθανά χωρίς να πάνε σε πόλεμο», οι δυο Κίνες.