Αρχική Blog Σελίδα 1728

Β. Καρακωστάνογλου: Η ενεργειακή διάσταση της ΑΟΖ στο μετα-Ουκρανικό περιβάλλον

0

του Δρ. Βενιαμίν Καρακωστάνογλου


Η ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια της Ελλάδος αποτελεί μείζον εθνικό θέμα, ενόψει: α) της απεξάρτησης της Ευρώπης από το Ρωσικό φυσικό αέριο και β) της λεγόμενης “πράσινης μετάβασης” ως προς την ενέργεια, που αποτελούν αποφασισμένες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η χώρα μας μεταπολεμικά (Β΄ Π.Π.), είχε βασίσει τον εφοδιασμό της σε ενέργεια στα ορυκτά καύσιμα, κυρίως λιγνίτη (εγχώριο), πετρέλαιο (εγχώριο και εισαγόμενο), και τις πρόσφατες δεκαετίες φυσικό αέριο (συνολικά εισαγόμενο μέσω αγωγών ή υγροποιημένου LNG). Ήδη, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αποφασίσει να θέσει το (λιγότερο ρυπογόνο) φυσικό αέριο (που εισήγαγε κυρίως από τη Ρωσία) ως το ενδιάμεσο καύσιμο μετάβασης από τον άνθρακα και υδρογονάνθρακες, στην καθαρή πράσινη ενέργεια, από κυρίως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Χρονικά αυτή η μετάβαση είχε προσδιοριστεί περί το 2030 ή και το 2050.

Ο πόλεμος με την εισβολή στην Ουκρανία των Ρώσων και οι οικονομικές κυρώσεις που επακολούθησαν, μετέθεσαν αυτήν την ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση και αναδιέταξαν τον ευρωπαϊκό ενεργειακό εφοδιασμό. Το ίδιο συνέβη και στην Ελλάδα, όπου λόγω του δύσκολου ενεργειακού χειμώνα 2022-23, ενεργοποιήθηκαν λιγνιτικές Μονάδες που είχαν απενεργοποιηθεί, υπήρξε τροφοδοσία είτε με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) μέσω της Ρεβυθούσας (Αττική), της Αλεξανδρούπολης, του Ο.Λ. Θεσ/νίκης είτε μέσω του αγωγού ΤΑΡ και άλλων αγωγών. Ασκήθηκε μάλιστα κριτική, σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο, για την πρόωρη προσπάθεια ενεργειακής απεξάρτησης από τις παραδοσιακές πηγές ενέργειας (ρυπογόνες) την οποία ανέδειξε η κρίση του πολέμου στην Ουκρανία.

Το νέο αυτό ενεργειακό περιβάλλον επανέφερε και το θέμα του EastMed, δηλαδή του αγωγού   για την μεταφορά υδρογονανθράκων από την λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου (θάλασσα του Λεβάντε), δηλαδή Νότια της Κύπρου, Δυτικά του Ισραήλ και Βορείως της Αιγύπτου, αλλά και από γειτονικές θαλάσσιες περιοχές, Νοτίως της Κρήτης, όπου, λόγω παρόμοιας δομής του υπεδάφους και της γεωμορφολογίας, υπάρχει πιθανότητα εντοπισμού υποθαλάσσιων αποθεμάτων αερίου-πετρελαίου, με προρισμό την Ελλάδα και εν συνεχεία  την Ιταλία και την υπόλοιπη Ε.Ε. Ένα θέμα που, ενόψει υψηλού κόστους κατασκευής και τεχνικών δυσκολιών, αλλά και ίσως λόγω γεωπολιτικών αντιθέσεων ή αμφισβητήσεων, φαινόταν παρωχημένο και εγκαταλειφθέν (δήλωση αξιωματούχου των ΗΠΑ).

Υπό τις νέες συνθήκες της μετα-Ουκρανικής παγκόσμιας μετεξέλιξης του ενεργειακού ζητήματος, ο ρόλος της λεκάνης της Αν. Μεσογείου για εξεύρεση και μεταφορά υδρογονανθράκων στην ενεργοβόρα Ευρώπη, είναι δυνητικά κρίσιμος.

Οι ενεργειακές πηγές των υδρογονανθράκων (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας και το υπέδαφός του, δηλαδή στην περιοχή της Υφαλοκρηπίδας, η οποία ταυτίζεται με τον βυθό/υπέδαφος της ΑΟΖ μέχρι τα 200 ν.μ.  Όμως το καθεστώς της υφαλοκρηπίδας (δηλαδή βυθός/υπέδαφος) μπορεί, ανάλογα με την φυσική διαμόρφωση του βυθού, να ξεπερνάει την έκταση του βυθού της ΑΟΖ (μέχρι 200 ν.μ.) και να φθάνει μέχρι και 350 ν.μ. από τις γραμμές βάσης (ή την φυσική ακτογραμμή). Αυτό ισχύει όμως μόνο για το βυθό/υπέδαφος και όχι για τα υπερκείμενα ύδατα, που παραμένουν διεθνή ύδατα, πέρα από τα 200 ν.μ.

Η ΑΟΖ λοιπόν συμπεριέλαβε στην περιοχή της την Υφαλοκρηπίδα, στην οποία προσέθεσε την υδάτινη στήλη πάνω από τον βυθό, μέχρι όμως το πλάτος των 200 ν.μ. Αυτό είναι και το πιο σύνηθες γεωλογικά. Το καθεστώς της ΑΟΖ διεύρυνε χωρικά (ως 200 ν.μ.) και καθ’ ύλην (δικαιώματα) τα προηγούμενα δικαιώματα του παράκτιου κράτους στην Υφαλοκρηπίδα, μέχρι τα 200 ν.μ., ενοποιώντας τα σε μια ενιαία θαλάσσια ζώνη βυθού/υπεδάφους και υδάτων.

Όπου η γεωγραφία δεν επιτρέπει την αξιοποίηση όλου του εύρους των 200 ν.μ. της ΑΟΖ (ή των μέχρι 350 ν.μ. της Υφαλοκρηπίδας στο βυθό), τότε γίνεται οριοθέτηση μεταξύ των όμορων κρατών, είτε με την μέση γραμμή/ίση απόσταση, είτε με αποκλίσεις (μικρές ή μεγαλύτερες) από αυτήν.

Συμπερασματικά, ο βυθός/υπέδαφος της ΑΟΖ, δηλαδή η Υφαλοκρηπίδα, περιέχει τους ενεργειακούς πόρους των υδρογονανθράκων (φυσικό αέριο και πετρέλαιο). Επιπλέον όμως, η ΑΟΖ και ως ύδατα, έχει ενεργειακούς πόρους ανανεώσιμους, δηλαδή α) την κυματική ενέργεια (με κυματοφράκτες που παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα μέσω της πρόσπτωσης των κυμάτων σ’αυτούς), β) μέσω θαλάσσιων (υποθαλάσσιων) ρευμάτων, (με ειδικά μηχανήματα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και γ) μέσω ανεμογεννητριών (αιολική ενέργεια) που τοποθετούνται είτε σε αβαθή σημεία του βυθού, είτε σε πυλώνες στο βυθό, είτε σε τεχνητά νησιά (πλατφόρμες) που είναι αγκυρωμένα από το βυθό.

Η τοποθέτησή τους σε απόσταση από την ακτή, δηλαδή πέραν των 12 ν.μ. της χωρικής θάλασσας, αποτρέπει τόσο την ηχορύπανση όσο και την οπτική ρύπανση σε τουριστικές περιοχές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ιαπωνική παράκτια πόλη της Φουκουσίμα, (ενός εκατομμυρίου  κατοίκων) που επλήγη από πυρηνικό ατύχημα και έκτοτε ηλεκτροδοτείται πλήρως από 149 πλωτές ανεμογεννήτριες που βρίσκονται 12 ν.μ. από τις ακτές.

Ένα άλλο σχετικό και ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της ΑΟΖ είναι ότι στα κυριαρχικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους στη ζώνη εντάσσονται συνολικά και όλες οι ενδεχόμενες νέες μελλοντικές χρήσεις της θάλασσας (και του βυθού/υπεδάφους) που θα προκύψουν από την εξέλιξη της τεχνολογίας. Αυτό καθιστά τον θεσμό και την περιοχή της ΑΟΖ (που μαζί με την χωρική θάλασσα καλύπτουν το 36% των ωκεανών) εν δυνάμει μια τεράστια δεξαμενή ενέργειας, χρήσεων και πρώτων υλών! Ήδη είναι γνωστό ότι εντός της ΑΟΖ βρίσκεται το 87% των γνωστών μέχρι σήμερα υποθαλάσσιων αποθεμάτων πετρελαίου-αερίου (δηλαδή το 1/3 περίπου της παγκόσμιας παραγωγής), εκεί διεξάγεται το 95% της παγκόσμιας αλιείας (δηλ. Το 20-25% της παγκόσμιας προμήθειας ζωϊκών πρωτεϊνών) και εκεί διενεργείται το 80% της θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας.

Η Ελλάδα λοιπόν πρέπει άμεσα να ανακηρύξει την ΑΟΖ σε όλες τις θάλασσες που την περιβρέχουν μέχρι την μέση γραμμή και να καλέσει όλες τις (νομιμόφρονες) γειτονικές της χώρες για οριοθέτηση σύμφωνα με τη Σύμβαση Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS) 1982, η οποία αποτελεί και γενικά δεσμευτικό εθιμικό Διεθνές Δίκαιο. Όποια χώρα δεν αποδεχθεί μπορεί να προσφύγει από κοινού με τη χώρα μας στο Διεθνές Δικαστήριο. Αλλιώς η Ελλάδα μπορεί να εξερευνήσει και να αξιοποιήσει την ΑΟΖ της μέχρι την μέση γραμμή με τα γειτονικά της κατά θάλασσα κράτη. Οι πρόσφατες επαναληφθείσες έρευνες στα Δυτικά και Νοτιοδυτικά της Κρήτης παρέχουν αισιόδοξες προοπτικές για εντοπισμό υδρογονανθράκων.

Ο EastMed μπορεί να υλοποιηθεί ως αγωγός μεταφοράς αερίου/πετρελαίου με εναλλακτικές πορείες: είτε πλήρως θαλάσσιες, είτε μέσω της Βόρειας Αιγύπτου, είτε και με χρήση εγκαταστάσεων LNG και θαλάσσια μεταφορά με πλοία από την περιοχή των γνωστών αποθεμάτων Ισραήλ, Κύπρου,Αιγύπτου , είτε από την περιοχή Νότια-Ανατολικά-Δυτικά της Κρήτης, αναλόγως του χώρου των αποθεμάτων που θα εντοπισθούν.

Τέλος, πρέπει να προωθηθεί η βελτίωση και τελειοποίηση του υδρογόνου ως ενέργειας, που υπάρχει άφθονο  στη φύση και μέσω ηλεκτρόλυσης μπορεί να παραγάγει πράσινη καθαρή ενέργεια, η οποία να μεταφερθεί μέσω αγωγών, όπως π.χ. ο EastMed. Η ΑΟΖ παρέχει εν προκειμένω ένα ακόμη τεράστιο πλεονέκτημα και μάλιστα μέσω των υδάτων και όχι του βυθού/ υπεδάφους της.

Εξίσου καθαρή (πράσινη) είναι και η λύση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (π.χ. από ηλιακή ενέργεια) στην Αφρικανική Έρημο, και στη συνέχεια αυτή να μεταφέρεται με ηλεκτρικά καλώδια (Interconnectors) διά της θαλάσσης από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και μετά στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ήδη έχει συμφωνηθεί Interconnector με το Ισραήλ και υπάρχει πρόταση ελληνικής παρόμοιας επένδυσης και στην Αίγυπτο. Ούτε η Τουρκία ούτε κανένα άλλο παράκτιο κράτος που ενδεχομένως διεκδικεί δικαιώματα στη συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να απαγορεύσει νομίμως την διέλευση τέτοιων υποβρύχιων ηλεκτρικών ή άλλων καλωδίων, καθώς αυτό ανήκει στις ελευθερίες όλων των κρατών στην ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδα (άρθρο 79 της Σύμβασης Δικαίου της Θάλασσας). Αλλά και η Συμφωνία μερικής οριοθέτησης  ΑΟΖ Ελλάδος – Αιγύπτου, που δεν θα τολμήσει να αμφισβητήσει νομίμως η Τουρκία, παρέχει τον απαραίτητο χώρο για την όδευση τέτοιων υποβρύχιων καλωδίων ηλεκτρισμού ή ακόμη και σωληναγωγών για υγρά (πετρέλαιο) ή αέρια (φυσικό αέριο – υδρογόνο).

speaknews.gr

Ι.Ν.Ηλιούδης: Το υμνογραφικό πρότυπο (στιχουργικό και μελωδικό) του  «Υμνου εις την Ελευθερίαν»*

0

Ι.Ν.Ηλιούδης

Mε την ευκαιρία της

συμπλήρωσης 200 χρόνων από τη δημιουργία του Υμνου εις την Ελευθερίαν

(Εθνικού μας ΄Υμνου)

«Υμνους υφαίνειν συντόνως τεθηγμένους

εργώδες εστίν…»

Οι σπουδαιότεροι λόγιοι της Βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου επιδίδονταν στη συγγραφή ύμνων1, αφού η υμνογραφία είχε καθιερωθεί ως «το πιο σπουδαίο δημιούργημα της Βυζαντινής Λογοτεχνίας»2.Αλλ΄ ήδη και ο Πλάτων είχε επισημάνει ως το σημαντικότερο διακριτικό γνώρισμα των εξαιρετικά πεπαιδευμένων,τωνφιλο-σόφων, έναντι των απαιδεύτων και ημιαπαιδεύτων το «υμνήσαι θεών τε και ανδρών ευδαιμόνων βίον αληθή»3.

Το αξιοθαύμαστον όμως είναι ότι οι μεγάλοι υμνογράφοι δεν συνέγραφαν τους ύμνους των μόνον για τους πεπαιδευμένους αλλ΄επεδίωκαννα καταστήσουν κοινω-νούς του μεγαλείου της υμνολογίας των και τον λαό.Τούτο δε σαφώς διακρίνεται στα εφύμνια πολλών ύμνων , τα οποία και μέχρι σήμερα άδονται από τους εκκλησιαζομέ- νους,π.χ. «…ον παίδες ευλογείτε…λαός υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας»4.Αλλά και στην αρχή ύμνων απαντώνται παρόμοιες παροτρύνσεις,«Δεύτε λαοί άσωμεν…»5. Και πράγματι οι βυζαντινοί υμνογράφοι είχαν εν πολλοίς κατορθώσει,ως θα δείξουμε και εν συνεχεία,να μεταμορφώσουν με τις αναφανδόν παροτρύνσεις τους και με τα θαυμάσια ρυθμικά υμνογραφικά σχήματα τους πιστούς και ακροατές των ύμνων- να τους μεταμορφώσουν εν πολλοίς – σε λαό τρόπον τινα υμνηπόλο, «περί τους ύμνους δηλονότι αναστρεφόμενον»6.

Ορισμένοι ύμνοι μάλιστα είχαν γίνει τόσο δημοφιλείς ,ώστε πεπαιδευμένοι,ημιλόγιοι και απαίδευτοι εξεφράζοντο ποιητικώς μιμούμενοι τα ρυθμικά των σχήματα7.Αναφέ- ρουμε συντόμως παραδείγματα από την υστεροβυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο: Το γνωστότατο θρυλικό λαϊκό στιχούργημα «φεγγαράκι μου λαμπρό, φέγγε μου να περπατώ…» μιμείται το ρυθμικό σχήμα γνωστών υμνογραφικών κειμένων εκφωνου- μένων και αδομένων: «Ακατάληπτόν εστι το τελούμενον εν σοι…»,που αποδίδεται στον πατριάρχη Γερμανό Α΄ (α730), ή «Τον προφήτην Ιωνάν εκμιμούμενος βοώ…», «Εργασίας ο καιρός σωτηρίας ο σκοπός…», που αποδίδονται στον Ανδρέα Κρήτης κ.ά.8.

Εξάλλου ο εθνικός μας λαϊκός στίχος προέρχεται,κατά τα τελευταία πορίσματα της έρευνας,από τα εξαποστειλάρια –φωταγωγικά ποιήματα του Κωνσταντίνου Πορφυ-ρογεννήτου ή του Λέοντος Σοφού:Τοιςμαθηταίς συνέλθωμεν/εν όρει Γαλιλαίας… Τον λίθον θεωρήσασαι/αποκεκυλισμένον…Ότι Χριστός εγήγερται/μη τις διαπιστείτω…9  -πρβλ.Αχός βαρύς ακούγεται/πολλά ντουφέκια πέφτουν…Πάλι με χρόνια με καιρούς/πάλι δικά μας θάναι…κλπ.

Κατά τα χρόνια γύρω στη Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση και ενόψει της αναγέννη-σης του ελληνικού κράτους επικρατούν μεταξύ των λογίων τάσεις συσχέτισης της σύγχρονής των λογοτεχνικής παραγωγής με αρχαιοελληνικά πρότυπα αλλά και βυ- ζαντινά στοιχεία.ΟΑθ. Χριστόπουλος λ.χ. θεωρείται νέος Ανακρέων, επειδή συγγρά- φει λαϊκά ποιήματα, στα οποία παρατηρείται συλλαβική και κυρίως τονική ομοιότητα με τα ποιήματα του Ανακρέοντος:«Τρύγος πρόσχαρα προβαίνει/ εορτάζ΄η οικουμένη/ η φλογέρα αχολογάει/…». Βέβαια, αυτού του είδους οι στίχοι στο Bυζάντιο θεωρούνται λαϊκοί και σ΄αυτό το ρυθμικό σχήμα έχουν γραφεί οι γνωστοί στίχοι οι αποδιδόμενοι στον Συμεών νέο θεολόγο: «Από ρυπαρών χειλέων/…δέξαι δέησιν Χριστέ μου/… 10. (Τρύγος πρόσχαρα προβαίνει…) «και ψυχής ερρυπωμένης» (εορτάζ΄η οικουμένη).

Προφανώς είχεν υπόψη το σχετικό άκουσμα ο Χριστόπουλος, έστω κι αν καθιερώ- θηκε από το 1817 ως νέος Ανακρέων και το 1821 διεθνώς προβλήθηκε από τον Εμμ.Παππά ως «Der neue griechische Anacreon- Ο νέος Ελληνικός Ανακρέων, Βιέννη 1821»11.

Ο δε Σαββίδης πιστεύει ότι «ο Κάλβος διεκδίκησε πλαγίως» τον τίτλο του νέου Πινδάρου με την έκδοση των Ωδών του το 1824, ενώ «ένα χρόνο αργότερα στον Υμνο (στρ.86) τον τίτλο του νέου Πινδάρου διεκδίκησεν ευθύτερα ο Σολωμός»:

«μες τα χόρτα, τα λουλούδια/ το ποτήρι δεν βαστώ

φιλελεύθερα τραγούδια/ σαν τον Πίνδαρο εκφωνώ»12.

Ωστόσο, ο Σολωμός δεν μιμείται ούτε το περιεχόμενο ούτε τα ρυθμικά σχήματα του Πινδάρου.Και μέσα σ΄αυτό το κλίμα της αναζήτησης προτύπων και της επιδίωξης να πιστοποιηθεί η συνέχεια και η ταυτότητα του νέου Ελληνισμού φαίνεται να ελκύεται από την εξίσου μεγάλη με την αρχαία και εντυπωσιακότερη και –το κυριότερο-διαδε- δομένη και στο λαό υμνογραφική παράδοση των Βυζαντινών.Εχει μάλιστα επισημαν-θεί είτε η νοηματική είτε η ρυθμική σχέση Σολωμικών στίχων και βυζαντινής υμνο-γραφίας,π.χ. «Την ύστερη έβγαλε/ που έξαφνα έλαμψε/ και κλαίει και ρυάζεται/τα ίχνη αλλάζοντας…»Το ως άνω φαίνεται να μιμείται το ρυθμικό σχήμα του Ρωμανού: «Αντλήσωμεν άνθρωποι σωτήρια νάματα καρδίας ευφραίνοντα…»13.

Ο δε Ν.Β.Τωμαδάκης επισημαίνει ότι «πολλαί μαρτυρίαι συγχρόνων του συμφω-νούν ότι ο Σολωμός εμελέτα την Γραφήν, τους πατέρας της Εκκλησίας και ότι έψαλλε τα κείμενα της ορθοδόξου υμνογραφίας Ταύτα δύνανται να εξαχθούν και εκ των έργων του Μαρτυρείται ότι ιδιαιτέρως ηρέσκετο αποστηθίζων τους ψαλμούς , τον Ιερεμίαν,τον Ιώβ  και ότι μετ΄επιστασίας ανέγνωσε τους Ιωάννην Δαμασκηνόν και Κοσμάν τον Μαϊουμά»14.(πρβλ.παραπάνω σημ.1).

Είτε λοιπόν ο Σολωμός εγνώριζε την ως άνω εκτίμηση του λεξικού της Σούδας είτε εξ ιδίας μελέτης αξιολόγησε το ύψος και το μεγαλείο των ύμνων,θα ήταν εύλογο να προσπαθήσει να τους μιμηθεί.Πράγματι δανείζεται εικόνες και έννοιες από την πρώτη ωδή των κανόνων,η οποία αναφέρεται στη διάβαση της Ερυθράς θαλάσσης και την Ωδή του Μωυσή, όπως διαπιστώνεται στις στροφές 118-121 του Υμνου εις την Ελευ-θερίαν:«Α,γιατί δεν έχω τώρα την φωνήν του Μωυσή…με τα τύμπανα κι εκειές».

Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι ο Σολωμόςλαμβάνει το στιχουργικό πρότυπο του «Υμνου» του από την α΄ωδή του κανόνος του Ιω.Δαμασκηνού εις το Γενέσιον της Θεοτόκου«Τω συντρίψαντι πολέμους εν βραχίονι αυτού…»15(Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή…»!

Πιο εντυπωσιακή και ενδιαφέρουσα υπήρξεν ασφαλώς η συνεργασία Σολωμού και του φίλου του Νικ. Μάντζαρου προς μελοποίηση (1828) του «Υμνου».Γράφει σχετι-κά ο Μιχαλόπουλος. «…Μη ξεχνάμε πως η μουσική γράφτηκε με τη συνεργασία του ίδιου του Σολωμού…Ο ποιητής φαίνεται πως έμεινε ικανοποιημένος από την εργασία του Μάντζαρου και λέγεται πως πολλές φορές έκλαψε ακούοντας τη μελωδία…»16.

Ο Μάντζαρος ασφαλώς θα πληροφορήθηκε από τον Σολωμό ότι το στιχουργικό πρότυπο του Υμνου ήταν η εις ήχον πλ.δ΄α΄ ωδή του κανόνος Ιω.Δαμασκηνού εις το Γενέσιον.Εάν εμελωδείτο ο «Υμνος» κατά το μέλος του κανόνος , θα είχαμε το ανά-λογο αποτέλεσμα.ΟΜάντζαρος όμως πρωτοτύπησε.αξιοποιώντας και την παράδοση των συμπατριωτών του.Χωρίς να αλλάξει τον ήχο πλ.δ΄, μετέφερε στο πεντάγραμμο τη μελωδία του πλ.δ΄αλλάζοντας τον ρυθμό σε τρίσημο και έτσι έχουμε το αποτέλε- σμα , που όλοι γνωρίζουμε.

*Δημοσιεύτηκε στο περ.ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ τ.32(2000)187-193 του Ιδρύματος Πατερικών Μελετών(Μονής Βλατάδων).Αναδημοσιεύεται εδώ άνευ παραπομπών.

 

 

Η κακή διακυβέρνηση του Ερντογάν επιδεινώνει την καταστροφή του σεισμού στην Τουρκία

0

Abdullah Bozkurt
Nordic Monitor

11 Φεβρουαρίου 2023

Αυτή είναι μια συνοπτική εκδοχή ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε αρχικά με τον τίτλο «Η κακοδιαχείριση, η σπατάλη κεφαλαίων, η διαφθορά επιδείνωσαν τα προβλήματα της Τουρκίας στην ετοιμότητα για τους σεισμούς».

Η μεγάλης κλίμακας καταστροφή περιουσίας και ο τεράστιος αριθμός θυμάτων στους μεγάλους σεισμούς της Τουρκίας έχουν αποκαλύψει δεκαετίες κακοδιαχείρισης, νεποτισμού και σπατάλης στη διακυβέρνηση της χώρας υπό το διεφθαρμένο καθεστώς του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Οι δύο ισχυροί σεισμοί, μεγέθους 7,7 και 7,6 Ρίχτερ σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, με επίκεντρο τις περιοχές Pazarcık και Elbistan της νοτιοανατολικής επαρχίας Kahramanmaraş, έπληξαν τη Δευτέρα μια περιοχή περίπου 110.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων σε 10 επαρχίες με 13,5 εκατομμύρια κατοίκους. Σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό, 20.318 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 91.511 τραυματίστηκαν. Οι ελλείψεις στην ετοιμότητα για τους σεισμούς και οι μεγάλες αποτυχίες στην αντιμετώπιση καταστροφών εντός του κρίσιμου χρονικού πλαισίου των 48 ωρών προκάλεσαν οργή κατά της κυβέρνησης.

Ο Ερντογάν ανήλθε για πρώτη φορά στην εξουσία το 2002, ύστερα από δύο καταστροφικούς σεισμούς που σκότωσαν περίπου 18.000 ανθρώπους και τραυμάτισαν περίπου 50.000 στη βορειοδυτική Τουρκία το 1999, με την υπόσχεση να αντιμετωπίσει τη διαφθορά στην κυβέρνηση και να ενισχύσει την ετοιμότητα για τους σεισμούς στη χώρα, μεγάλο μέρος της οποίας βρίσκεται πάνω στο ενεργό ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας.

Η πλειονότητα των θανάτων το 1999 συνέβη επειδή τα κτίρια κατασκευάστηκαν κατά παράβαση των οικοδομικών κανονισμών, οι εργολάβοι αδιαφορούσαν για την ποιότητα των οικοδομικών υλικών για λόγους κέρδους και οι δημόσιοι επιθεωρητές παρέβλεψαν αυτές τις παραβιάσεις με δωροδοκίες και μίζες. Ο Ερντογάν είχε κάνει εκστρατεία για να σταματήσει αυτές τις πρακτικές. Κατάφερε να παρασύρει πολλούς απογοητευμένους ψηφοφόρους, οι οποίοι τιμώρησαν τα κόμματα του συνασπισμού που κυβερνούσε την Τουρκία εκείνη την εποχή και ψήφισαν στο νεοσύστατο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν.

Στη διακυβέρνησή του επι δύο δεκαετίες, ωστόσο, ο Ερντογάν χειροτέρεψε τα πράγματα και δεν κατάφερε να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να προετοιμάσει την Τουρκία – μια χώρα που βιώνει εκατοντάδες σεισμούς κάθε χρόνο που καταγράφονται με μέγεθος υψηλότερο από 4 βαθμούς στην κλίμακα Ρίχτερ – για τους ισχυρότερους σεισμούς που έχουν προβλεφθεί από ειδικούς.

Επιδεινώνοντας περαιτέρω το θέμα, η κυβέρνηση, σε έργα αστικής ανάπτυξης που επικρίνονταν πολύ σε όλη τη χώρα, συχνά αγνόησε τις προειδοποιήσεις για περιβαλλοντικές επιπτώσεις και επέτρεψε την κατασκευή κερδοφόρων οικιστικών και εμπορικών έργων σε ανοιχτούς χώρους που ήταν καθορισμένοι χώροι συγκέντρωσης ανθρώπων σε περίπτωση φυσικών καταστροφών όπως οι σεισμοί.

Εμπορικά κέντρα και πολυτελείς κατοικίες κατασκευάστηκαν σε πολλές από τις περιοχές που ορίστηκαν ως σημεία συγκέντρωσης έκτακτης ανάγκης στην Κωνσταντινούπολη μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1999. Μέχρι το 2015 η κυβέρνηση Ερντογάν είχε ανοίξει περισσότερες από τις μισές από τις 480 περιοχές στην Κωνσταντινούπολη που είχαν καταχωριστεί ως ζώνες συγκέντρωσης για την κατασκευή εμπορικών καταστημάτων και συγκροτήματα κατοικιών. Άλλες πόλεις ακολούθησαν το παράδειγμά τους υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης Ερντογάν.

Σε αντάλλαγμα, ο Ερντογάν, η οικογένειά του και οι φίλοι του σε πολιτικά και επιχειρηματικά ιδρύματα τσεπώνουν τεράστια ποσά σε βάρος της ασφάλειας των πολιτών. Ο κατασκευαστικός κλάδος και οι κυβερνητικοί ρυθμιστικοί φορείς ήταν σε μεγάλο βαθμό συνένοχοι στην οικοδόμηση κατώτερης ποιότητας κατοικιών εδώ και δεκαετίες.

Οι εργολάβοι και οι επενδυτές κατάφεραν να δωροδοκήσουν αξιωματούχους τόσο της κεντρικής κυβέρνησης όσο και των τοπικών δήμων για να τους επιτρέψουν να αγνοήσουν τις προδιαγραφές για την πρόληψη των σεισμών. Για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη, πρόσθεσαν περισσότερους ορόφους στα πολυώροφα κτίρια από σκυρόδεμα που έχουν γίνει το σήμα κατατεθέν του αστικού τοπίου της Τουρκίας, αυξάνοντας τη δομική ευπάθεια και την πιθανότητα διακινδύνευσης σε περίπτωση σεισμού.

Οι ασκήσεις και οι επιθεωρήσεις για τους σεισμούς, που απαιτούνται περιοδικά από το νόμο, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά επικάλυψη βιτρίνας και χρησίμευσαν για τον έλεγχο του πλαισίου στα έγγραφα ετοιμότητας που κατατέθηκαν στα σκονισμένα ράφια των κυβερνητικών κτιρίων.

Στην πραγματικότητα, οι πόλεις που επλήγησαν σοβαρά στους πρόσφατους σεισμούς είχαν πραγματοποιήσει τέτοιες ασκήσεις εβδομάδες πριν από την καταστροφή. Το γεγονός ότι 6.444 κτίρια κατέρρευσαν από τους σεισμούς σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία λέει πόσο αναποτελεσματικές ήταν αυτές οι ασκήσεις και οι επιθεωρήσεις.

Η κακή απόδοση της Διεύθυνσης Διαχείρισης Καταστροφών και Έκτακτης Ανάγκης (AFAD), του κορυφαίου κυβερνητικού ιδρύματος που υποτίθεται ότι προετοιμάζει το κράτος για καταστροφές και κινητοποιεί πόρους για να ανταποκριθεί όταν συμβαίνουν, έχει επίσης αποκαλύψει σημαντικές ελλείψεις στον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης, το συντονισμό και την αποτελεσματική χρήση των εθνικων πόρων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Η κυβέρνηση Ερντογάν, διαβόητη για τον νεποτισμό της, γέμισε όλους τους δημόσιους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου του AFAD, με κομματικούς που βασίζονται στην κομματική πίστη και ιδεολογία και όχι στην αξία.

Για παράδειγμα, ο υπεύθυνος του AFAD, İsmail Palakoğlu, ο γενικός διευθυντής του Τμήματος Αντιμετώπισης Καταστροφών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την κινητοποίηση ανθρώπων και πόρων όταν χτυπήσει ένας σεισμός, δεν έχει καμία εμπειρία στη διαχείριση έκτακτης ανάγκης ή στον τομέα της πρώτης ανταπόκρισης. Με σπουδές στη θεολογία, είχε εργαστεί εδώ και καιρό για τη διεύθυνση θρησκευτικών της Τουρκίας, το Diyanet, και το θυγατρικό Ίδρυμα του Diyanet σε θέσεις που δεν έχουν καμία σχέση με τη διαχείριση καταστροφών. Ο Ερντογάν τον πέταξε με αλεξίπτωτο σε θέση-κλειδί στην AFAD στις 15 Μαρτίου 2018. Έχει απουσιάσει αισθητά από τις ενημερώσεις τύπου που πραγματοποιεί η AFAD για την ενημέρωση του κοινού για τις μετασεισμικές εξελίξεις.

Η αποτυχία συντονισμού των πρώτων διασωστών, οι αποδιοργανωμένες και συχνά ανεπαρκείς προσπάθειες έρευνας και διάσωσης και η τεράστια έλλειψη προσωρινών καταφυγίων, τροφής, νερού, θέρμανσης και αποχέτευσης αποκάλυψαν το πικρό γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτε άλλο από το να στρώσει βιτρίνες ετοιμότητας για καταστροφές. Οι περισσότερες από τις 268 επισημάνσεις που εγκρίθηκαν από μια κοινοβουλευτική επιτροπή έρευνας που συστάθηκε για να διερευνήσει τις ελλείψεις στην ετοιμότητα για τους σεισμούς δεν εκπληρώθηκαν από την κυβέρνηση Ερντογάν. Οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις που υποβλήθηκαν από βουλευτές της αντιπολίτευσης συχνά αγνοήθηκαν από την κυβέρνηση.

Η τελευταία έκθεση που εκπονήθηκε από ειδικούς της AFAD μετά από έναν σεισμό μεγέθους 5,9 βαθμών στην περιοχή Gölyaka της επαρχίας Düzce στις 23 Νοεμβρίου 2022 έχει ορισμένες συγκλονιστικές λεπτομέρειες σχετικά με τη διαχείριση και την ετοιμότητα αντιμετώπισης καταστροφών. Στην έκθεση εμπειρογνώμονες της AFAD παραδέχθηκαν αποτυχίες στην ανταπόκριση στον σεισμό, ο οποίος δεν είχε νεκρούς αλλά τραυμάτισε 96 άτομα. Στα βασικά σημεία της έκθεσης περιλαμβάνονται η έλλειψη συντονισμού, η έλλειψη παρακολούθησης των ομάδων και του προσωπικού που έχει τοποθετηθεί στην περιοχή, ο εσφαλμένος προσδιορισμός σημείων συγκέντρωσης, η καθυστερημένη παράδοση βοήθειας και προσωπικού και έλλειψη τεχνικών ομάδων για την εκτίμηση των ζημιών.

Τα προβλήματα που επισημαίνονται στην έκθεση, η οποία γράφτηκε μόλις δυόμισι μήνες πριν από τους καταστροφικούς σεισμούς νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, δεν αντιμετωπίστηκαν ποτέ από την κυβέρνηση και αντ’ αυτού σμπρώχθηκαν κάτω από το χαλί.

ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΗΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΑΜΕΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΑΓΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΣΜΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΣΕΙΣΜΟ ΤΟΥ 1999 ΞΕΦΥΓΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΙΜΩΡΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Η ατιμωρησία που επιφυλάσσεται σε αυτούς τους εργολάβους που χρησιμοποίησαν κακές τεχνικές και υλικά κατασκευής είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα και της κυβέρνησης Ερντογάν. Οι περισσότεροι από αυτούς που κατηγορήθηκαν για εγκλήματα αμέλειας για αγνόηση των οικοδομικών κανονισμών και ακούσια ανθρωποκτονία στους σεισμούς του 1999 διέφυγαν την τιμωρία υπό την κυριαρχία της κυβέρνησης Ερντογάν. Τον Φεβρουάριο του 2007, η κυβέρνηση Ερντογάν επέτρεψε την παραγραφη όλων των υποθέσεων που είχαν κατατεθεί το 1999, αφήνοντας όλους αυτούς τους διαβόητους εργολάβους να απαγκιστρωθούν.

Όσοι κατηγορήθηκαν για παρόμοια αμέλεια και σχετικά ποινικά αδικήματα για παραβίαση οικοδομικών κανονισμών και θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια προστατεύονταν επίσης από την κυβέρνηση. Το 2013 η Γενική Εισαγγελία της Σακαριά απήγγειλε κατηγορίες εναντίον δεκάδων ατόμων, συμπεριλαμβανομένου του τοπικού δημάρχου Ahmet Soğuk, με κατηγορίες απάτης, δωροδοκίας και πλαστογραφίας σε σχέση με άδειες που εκδόθηκαν για κτίρια κατώτερης ποιότητας.

Η αστυνομική έρευνα είχε αποκαλύψει ότι μια ομάδα ατόμων αποτελούμενη από επιθεωρητές κτιρίων, εργολάβους, πανεπιστημιακούς ακαδημαϊκούς και έναν παραγωγό τσιμέντου συνωμότησαν για να παραποιήσουν αναφορές για κτίρια που παραβίαζαν τους κανονισμούς για τα πρότυπα αντισεισμικής προστασίας. Η ομάδα βοήθησε στην απόκτηση πιστοποιητικών για κτίρια που παρουσίαζαν σοβαρό κίνδυνο κατάρρευσης σε περίπτωση σεισμού χρησιμοποιώντας δωροδοκία, εξαναγκασμό και άλλες μεθόδους.

Η υπόθεση οριστικοποιήθηκε το 2018 με την αθώωση του δημάρχου και δεκάδων υπόπτων λόγω της παρέμβασης της κυβέρνησης του AKP, η οποία προστάτευε τον τοπικό δήμαρχο, μέλος του κυβερνώντος κόμματος. Αντίθετα, οι αστυνομικοί που αποκάλυψαν την απάτη και παρέπεμψαν την υπόθεση στο γραφείο του εισαγγελέα τιμωρήθηκαν και απομακρύνθηκαν από τις αρχές επιβολής του νόμου. Οι αρχηγοί της αστυνομίας Ahmet Yaz και Mehmet Dikbaş, οι οποίοι εξέθεσαν το δίκτυο όταν εργάζονταν στο τμήμα πληροφοριών του Αστυνομικού Τμήματος της Sakarya, κατηγορήθηκαν αργότερα για παράνομες υποκλοπές, παρόλο που οι υποκλοπές είχαν εγκριθεί από δικαστήριο και πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το νόμο.

Μερικά από τα κτίρια που κατέρρευσαν στους σεισμούς της Δευτέρας αποδείχθηκε ότι κατασκευάστηκαν από εταιρείες που βρίσκονται πολύ κοντά στο κυβερνών ΑΚΡ, ανέφεραν πολλές αναφορές.

Η κυβέρνηση απέτυχε επίσης να επενδύσει ένα τεράστιο ποσό που συγκεντρώθηκε με τη δημοφιλή ονομασία «φόρος σεισμού» — ένας φόρος που επιβλήθηκε από την κυβέρνηση του Δημοκρατικού Αριστερού Κόμματος (DSP) μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1999. Η κυβέρνηση δεν ήταν πρόθυμη να δαπανήσει αυτά τα κεφάλαια, συνολικού ύψους περίπου 88 δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών, από πέρυσι, και άφησε αναπάντητες τις κοινοβουλευτικές ερωτήσεις για την τύχη των κεφαλαίων.

Η κυβέρνηση Ερντογάν ψήφισε επίσης πολλούς νόμους αμνηστίας στο κοινοβούλιο υπό τον τίτλο İmar affı, χορηγώντας άδειες χρήσης για κτίρια που κατασκευάστηκαν χωρίς τις απαραίτητες άδειες και τα οποία παραβίαζαν οικοδομικούς κανονισμούς. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο του 2018, το οποίο ενέκρινε και υπέγραψε ο Ερντογάν, όλα τα κτίρια στην Τουρκία που κατασκευάστηκαν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2017 έλαβαν αυτόματα άδειες χωρίς να ληφθούν υπόψη τα μέτρα ασφαλείας και ανεξάρτητα από το εάν αυτά τα κτίρια συμμορφώνονταν με τους οικοδομικούς κανονισμούς.

Βάσει του νομοσχεδίου του 2018, που εγκρίθηκε και υπογράφηκε ΩΣ ΝΟΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ERDOĞAN, ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΘΗΚΑΝ ΠΡΙΝ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΧΩΡΗΓΗΘΗΚΑΝ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Στην πραγματικότητα, το κόμμα του Ερντογάν υπέβαλε πρόσφατα ένα νέο νομοσχέδιο στο κοινοβούλιο για να προσφέρει άλλη μια αμνηστία για κτίρια που κατασκευάστηκαν χωρίς άδεια η εξουσιοδότηση. Εάν ο σεισμός δεν είχε συμβεί, το κοινοβούλιο αναμενόταν να συζητήσει το νομοσχέδιο και να το εγκρίνει με την πλειοψηφία του AKP του Ερντογάν και των συμμάχων του.

Οι σεισμοί σε 10 επαρχίες τη Δευτέρα προκάλεσαν επίσης ανησυχίες για την πυρηνική ασφάλεια, καθώς ο πυρηνικός σταθμός Akkuyu, που κατασκευάζεται από τη ρωσική Rosatom στη Μερσίνα από το 2018, βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τη ζώνη του σεισμού. Οι επικριτές αντιτίθενται στην κατασκευή με το σκεπτικό ότι οι εκθέσεις ασφάλειας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που απαιτούνται για την άδεια κατασκευής και λειτουργίας εργοστασίου, εγκρίθηκαν βιαστικά από την κυβέρνηση Ερντογάν.

Στις 6 Φεβρουαρίου ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων μετέφεραν αναφορές ότι δεν υπέστη ζημιές το εργοστάσιο λόγω των σεισμών και των μετασεισμών και ότι οι εργασίες συνεχίζονται όπως είχαν προγραμματιστεί. Την ίδια μέρα, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας δήλωσε επίσης ότι δεν υπήρξε αντίκτυπος από τους σεισμούς στην πυρηνική ασφάλεια στην Τουρκία, επικαλούμενος επικοινωνίες με τη Ρυθμιστική Αρχή Πυρηνικών της Τουρκίας.

*Ο Abdullah Bozkurt, Συνεργάτης του Φόρουμ Μέσης Ανατολής, είναι Σουηδός ερευνητής δημοσιογράφος και αναλυτής που διευθύνει το Nordic, ένα Δίκτυο Έρευνας και Παρακολούθησης στην Σκανδιναβία και είναι πρόεδρος του Κέντρου Ελευθερίας της Στοκχόλμης.

meforum.org

Σκόπια: Λήγει η προθεσμία για την αλλαγή των ονομάτων των βουλγαρικών συλλόγων

0

 

Το βουλγαρικό “Κλαμπ Βάντσο Μιχαήλοφ VMRO” αρνείται να προβεί σε αλλαγή της ονομασίας του

Τα μεσάνυχτα λήγει η προθεσμία για τον βουλγαρικό σύλλογο « Βάντσο Μιχάιλοφ» να ζητήσει από το κεντρικό ληξιαρχείο να αλλάξει το όνομά του.

Από εκεί και μέχρι το τέλος του ωραρίου δεν έλαβαν νέο αίτημα για μετονομασία, εκτός από αυτό του «Τσάρου Μπόρις ο Τρίτος».

Αύριο θα καταθέσουν στο υπουργείο Δικαιοσύνης κατάλογο συλλόγων προς ανάλυση. Η επιτροπή για τη χρήση ονομάτων θα πρέπει επίσης να στείλει τη γνωμοδότησή της. Η Δικαιοσύνη από την άλλη θα πρέπει να ετοιμάσει απόφαση το αργότερο σε ένα μήνα.

Σύμφωνα με το τηλεοπτικό κανάλι Sitel το πενταμελές σώμα θα συνεδριάσει τη Δευτέρα, ενώ στη συνεδρίαση θα εξεταστούν και οι προτάσεις για νέο όνομα για τον σύλλογο «Τσάρος Μπόρις ο Τρίτος». Προς το παρόν δεν είναι γνωστό πόσες προτάσεις παίζονται, ούτε ποια είναι τα ονόματα.

Ο Πρωθυπουργός,  Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι,  λέει ότι οι σύλλογοι που δεν θα αλλάξουν το όνομά τους θα διαγραφούν.

Όλοι είχαν χρόνο να εναρμονίσουν τα ονόματά τους σύμφωνα με το νέο Νόμο. Αυτοί που το έκαναν θα συνεχίσουν να δουλεύουν, οι άλλοι όχι. Ένας σύλλογος, όπως καταλαβαίνω, υπέβαλε αίτημα στο Κεντρικό Μητρώο για αλλαγή ονόματος. Μόλις το κάνουν αυτό, θα συνεχίσουν το έργο τους, γιατί οι πολιτιστικοί σύλλογοι πρέπει να είναι χώροι που φέρνουν κοντά τους πολίτες  » – Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι, Πρωθυπουργός

Και ο πρώην σύμβουλος του πρώην πρωθυπουργού της Βουλγαρίας, Πέτκοφ, πιστεύει ότι οι βουλγαρικοί σύλλογοι πρέπει να σταυρώσουν τα δάχτυλά τους και παραδεχθούν ότι για την επιδείνωση των σχέσεων ευθύνεται και η Βουλγαρία.

Ο σύλλογος «Τσάρος Μπόρις ο Τρίτος» ζήτησε αλλαγή ονόματος από το κεντρικό μητρώο πριν από 6 ημέρες, σε αντίθεση με τον «Βάντσο Μιχάιλοφ», του οποίου οι ιδρυτές αρνήθηκαν να αλλάξουν το όνομά τους και προανήγγειλαν μήνυση κατά του κράτους.

https://www.echedoros-a.gr

Θα μας προτείνει και «στρατιωτική συνεργαία» με την Τουρκία ο κ.Μπλίνκεν; Χρ. Καπούτσης

0

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΠΟΥΤΣΗΣ

Από την Γερμανία ξεκίνησε  την περιοδεία του (17-21 Φεβρουαρίου) ο αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν, που θα συνεχιστεί στην Τουρκία και θα ολοκληρωθεί στην Ελλάδα.

Στη Γερμανία, ο Αντονι Μπλίνκεν,   συμμετέχει στη κρίσιμη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και θα έχει  μια σειρά διμερών και πολυμερών συναντήσεων, για να συζητήσει και να ζητήσει τη συνεχή στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, τη βοήθεια προς τον τουρκικό και τον συριακό λαό, καθώς και τη δέσμευση των ΗΠΑ στη διατλαντική ασφάλεια και μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.

Ο Αμερικανός Υπουργός εξωτερικών, θα ενθαρρύνει τους ευρωπαίους, να αυξήσουν τις  στρατιωτικές δαπάνες, ώστε να αυξηθεί η στρατιωτική ισχύς του ΝΑΤΟ και να στηρίξουν στρατιωτικά την Ουκρανία, αφού κατά την αμερικανική εκτίμηση, η Ρωσία, δεν απειλεί μόνο την Ουκρανία, αλλά  απειλεί με αποσταθεροποίηση τη Δύση με αιχμή την ενεργειακή κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ. «Το ΝΑΤΟ πρέπει να προετοιμαστεί για μια μακρά αντιπαράθεση με τη Ρωσία, καθώς ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν δείχνει καμία επιθυμία για ειρήνη, ένα χρόνο μετά την εισβολή στην Ουκρανία» δήλωσε ο  γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.  «Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι μακροπρόθεσμα, ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να διαρκέσει για πολλά, πολλά χρόνια», προειδοποίησε ο Γ. Στόλτενμπεργκ.

Προκαλεί τεράστιο ενδιαφέρον η 59η Διάσκεψη του Μονάχου, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, που προκάλεσε η στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας. Στις παρεμβάσεις πολιτικών, διπλωματών και στρατιωτικών, κυριαρχούν δύο καίριας σημασίας ερωτήματα.  Το πρώτον,  αν θα στείλει  η Δύση και σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη προς στήριξη της Ουκρανίας και το δεύτερον,   πόσο κοντά βρισκόμαστε στην άμεση εμπλοκή του ΝΑΤΟ σε πόλεμο με τη Ρωσία. Πάντως αν η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι καταφατική, τότε,  πρέπει να θεωρείται αυτονόητη η απάντηση και στο δεύτερο ερώτημα. Εκείνο όμως, που δεν έχει επαρκώς αξιολογηθεί και δεν έχει απαντηθεί, είναι, ποιες θα είναι  οι συνέπειες, από μια πιθανή σύγκρουση ΝΑΤΟ-ΡΩΣΙΑΣ, σε μια σειρά από ζωτικής σημασίας ζητήματα, ίσως διότι είναι αδύνατον να  υπάρξει ρεαλιστική, ούτε καν κατά προσέγγιση,  εκτίμηση του μεγέθους της καταστροφής.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα φτάσει στην Αθήνα το απόγευμα της 20ης Φεβρουαρίου, όπου θα συναντηθεί με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο  Αμερικανός υπουργός θα έχει και  κατ ιδίαν  συνάντηση με τον ομόλογο του, Νίκο Δένδια.

Οι δύο υπουργοί θα εγκαινιάσουν τον Τέταρτο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ-Ελλάδας.  Πρόκειται για διμερείς συνομιλίες, που στόχο έχουν την περεταίρω εμβάθυνση και ενίσχυση των ελληνοαμερικανικών στρατιωτικο-διπλωματικών σχέσεων, με διάφορες ιεραρχήσεις και εγγυήσεις στον τομέα της ασφάλειας, που περιλαμβάνουν τις εξελίξεις στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, τις διευκολύνσεις στις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις με αναβαθμισμένες χρήσεις της αεροναυτικής βάσης της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης, αλλά και τον ενισχυμένο  παρεμβατικό ρόλο των ΗΠΑ σε ενδεχόμενη στρατιωτική κρίση στο Αιγαίο.

Είναι πολύ πιθανόν, στην  παρέμβασή του στο Τέταρτο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ-Ελλάδας, ο Α. Μπλίνκεν, να ανακοινώσει την επίσημη απάντηση της αμερικανικής κυβέρνησης στο ελληνικό αίτημα για την αγορά 40 μαχητικών αεροσκαφών 5ης γενιάς τα F-35 Στελθ.  Επίσης θα συζητηθούν και «ώριμα» εξοπλιστικά όπως, Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη, ελικόπτερα, αλλά και τα μεταγωγικά C-130.

Επίσης, ο Άντονι Μπλίνκεν, στην Αθήνα,  θα συναντηθεί και με τον Αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.  Οι ΗΠΑ επιθυμούν, λόγω και των ευρύτερων γεωστρατηγικών εξελίξεων, να μην απειληθεί η σταθερότητα και η δημοκρατική ομαλότητα στην Ελλάδα, εξαιτίας της  παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου και κορύφωσης της αντιπαλότητας των δύο μεγαλύτερων κομμάτων.  Η εκτίμηση του Πρωθυπουργού ότι ο κ. Τσίπρας θα αμφισβητήσει το εκλογικό αποτέλεσμα, ή πρόκειται για προεκλογική μπαρούφα ή κάτι κακό μας κρύβει …

Η αμερικανική διπλωματία εκτιμά ότι, οι φονικοί και καταστροφικοί σεισμοί στην Τουρκία και η άμεση ανταπόκριση από την Ελλάδα με την παροχή γενναίας ανθρωπιστικής βοήθειας, δημιουργεί μια ευκαιρία  έστω προσωρινής αποκλιμάκωσης της έντασης στις σχέσεις των δύο γειτονικών κρατών. Για κάποιο χρονικά διάστημα, τα «νερά στο Αιγαίο θα είναι ήρεμα». Άραγε θα ρωτήσει ο Ν. Δένδια τον Α. Μπλίνκεν, αν πιστεύει πραγματικά ο Αμερικανός, ότι η Τουρκία θα απεμπολήσει τις απατήσεις της σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και ότι δεν θα θέσει  ποτέ ξανά θέμα  αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού  Αιγαίου; 

Ο εκπρόσωπος του Στειτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες καλωσορίζουν την ταχύτατη ανθρωπιστική στήριξη της Ελλάδας προς τη γειτονική Τουρκία, συμπεριλαμβανομένης της ανθρωπιστικής βοήθειας και του έργου των σωστικών συνεργείων. Χαιρετίζουμε επίσης την υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης προς την ηγεσία και τον λαό της Τουρκίας για την αντιμετώπιση αυτής της τραγωδίας που αποτυπώνει τον ανθρωπισμό και την κοινή ανάγκη για αλληλεγγύη».

Κυρίως όμως, η αμερικανική διπλωματία, προτάσσει όχι μόνο την εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά και την στρατιωτική συνεργασία Ελλάδος- Τουρκίας (!), φυσικά στο συμμαχικό πλαίσιο του ΝΑΤΟ, που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της συνοχής της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα σημαντικής παραμέτρου λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, όπου η στρατιωτική ισχύς και όχι η διπλωματία, κρατά τα ηνία των εξελίξεων. Και ασφαλώς, η Ελλάδα που στέλνει στρατιωτικό υλικό στην Ουκρανία, αποτελεί για τις ΗΠΑ πολύτιμο συμμαχικό στήριγμα, στην  προσπάθεια που καταβάλει η Δύση,  να ενισχυθεί , με σύγχρονο στρατιωτικό υλικό και μέσα η Ουκρανία,  στην προσπάθειά της να αντισταθεί στην  ρωσική επίθεση και εν τέλει στην αναθεωρητική πολιτική της Μόσχας, που προκαλεί διεθνοπολιτικές αναταράξεις.

https://www.militaire.gr/tha-mas-proteinei-kai-stratiotiki-synergaia-me-tin-toyrkia-o-k-mplinken-chr-kapoytsis/

Ήθελαν να δολοφονήσουν τον Μακρόν: Τους πρόδωσαν τα sms * Ποινές φυλάκισης για μέλη ακροδεξιάς οργάνωσης

0

Σε ποινές φυλάκισης από ένα έως τρία χρόνια καταδίκασε δικαστήριο του Παρισιού τέσσερα μέλη μιας ακροδεξιάς οργάνωσης τα οποία δικάστηκαν για «προπαρασκευαστικές ενέργειες» στο πλαίσιο ενός σχεδίου δολοφονίας του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν το 2018.

Αλλά εννέα μέλη της ίδιας οργάνωσης αθωώθηκαν.

Το κατηγορητηρίου βασίστηκε σε πλήθος ανταλλαγών τηλεφωνικών μηνυμάτων σχετικών με την προετοιμασία του σχεδίου.

Mε πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ – του ανταποκριτή Μ. Σπινθουράκη
Παρίσι, France

https://hellasjournal.com/2023/02/ithelan-na-dolofonisoun-ton-makron-tous-prodosan-ta-sms-pines-filakisis-gia-meli-akrodexias-organosis/

Πόλεμος στην Ουκρανία: Πόσο ρεαλιστικές είναι οι δηλώσεις περί «ρωσικής ήττας»;

1

Στον δυτικό κόσμο, τόσο οι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες όσο και οι διπλωμάτες έχουν θέσει ως ύψιστη προτεραιότητα στην ατζέντα τους την ήττα της Ρωσίας.

Στον δυτικό κόσμο, τόσο οι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες όσο και οι διπλωμάτες έχουν θέσει ως ύψιστη προτεραιότητα στην ατζέντα τους την ήττα της Ρωσίας. Η φετινή Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια έρχεται περίπου έναν χρόνο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου, η οποία σήμανε την έναρξη ενός καταστροφικού πολέμου.

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονται αισιόδοξοι. Το Σάββατο, στο Μόναχο, η αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Κάμαλα Χάρις, αναμένεται να πραγματοποιήσει ομιλία στην οποία θα μεταφέρει το μήνυμα ότι «συνεχίζουν να ισχύουν οι δεσμεύσεις των ΗΠΑ απέναντι στην Ουκρανία». Επιπλέον, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, σκοπεύει να συζητήσει σχετικά με το πώς θα «διασφαλιστεί η ήττα της Ρωσίας», καθώς και για το πώς μπορεί η Δύση να ενισχύσει την Ουκρανία κατά τους επόμενους μήνες.

«Η Ρωσία έχει ήδη αποτύχει»

Σε συναντήσεις που είχε στις Βρυξέλλες με ομολόγους του από χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, Λόιντ Οστιν, είπε, μεταξύ άλλων, ότι μια πιθανή ουκρανική αντεπίθεση την άνοιξη «θα μπορούσε να ανατρέψει σε σημαντικό βαθμό τα δεδομένα στο πεδίο της μάχης». Μάλιστα, στο περιθώριο της ίδιας διάσκεψης, ο στρατηγός Μάρκ Μίλι δήλωσε ότι η φτωχοποιημένη και απομονωμένη Ρωσία έχει ήδη αποτύχει.

«Η Ρωσία είναι πλέον ο παρίας της διεθνούς κοινότητας και ο κόσμος συνεχίζει να εμπνέεται από τη γενναιότητα και τη δύναμη των Ουκρανών», είπε ο Μίλι. Εν ολίγοις, είπε πως η Ρωσία «έχασε σε στρατηγικό, σε επιχειρησιακό και σε τακτικό επίπεδο».

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία είχε καταστροφικές συνέπειες και για τη Ρωσία. Οι απώλειες της ρωσικής πλευράς στον πόλεμο υπολογίζεται ότι πλησιάζουν τις 200.000. Επιπλέον, η επιστράτευση περίπου 300.000 ακόμη Ρώσων είχε αποτέλεσμα, στην καλύτερη περίπτωση, να επιβραδυνθεί η ουκρανική αντεπίθεση για την ανάκτηση εδαφών που η Ρωσία έχει θέσει υπό τον έλεγχό της. Τις τελευταίες εβδομάδες οι απώλειες του Κρεμλίνου ήταν ιδιαίτερα σοβαρές και αποθαρρυντικές.

Πιθανή μια «πιο αιματηρή» ρωσική επίθεση

Υπάρχει, ωστόσο, πιθανότητα για μια νέα ρωσική επίθεση η οποία ίσως αποδειχθεί ακόμη πιο αιματηρή. «Εάν λάβουμε υπόψη τους τωρινούς ρυθμούς θανάτων, η νέα επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνευ προηγουμένου απώλειες ζωών και να οδηγήσει σε πλήρη καταρράκωση του ηθικού των ήδη αποκαρδιωμένων ρωσικών στρατευμάτων», σημειώνει ο Πίτερ Ντίκινσον από το Atlantic Council.

«Αυτό θα δυσκόλευε πολύ τα πράγματα για τον ρωσικό στρατό, ο οποίος θα βρισκόταν αντιμέτωπος με ένα σοβαρό πλήγμα στην πειθαρχία του που θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την ικανότητά του να πραγματοποιεί επιθετικές επιχειρήσεις», προσθέτει ο ίδιος.

Επιπροσθέτως, οι ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις βλέπουν το οπλοστάσιό τους να αδειάζει. Έχει χάσει περίπου τα μισά της άρματα μάχης, σύμφωνα με εκτιμήσεις που δημοσιεύθηκαν αυτή την εβδομάδα από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών. Κατά συνέπεια, η Ρωσία ανατρέχει σε αποθέματα όπλων από παλαιότερες εποχές, μεταξύ άλλων και της Σοβιετικής. Τα ρωσικά αποθέματα πυρομαχικών μειώνονται κατακόρυφα, αλλά το ίδιο ισχύει και για εκείνα της Ουκρανίας.

Τι γίνεται με τις κυρώσεις;

Σε ό,τι αφορά τις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, κατάφεραν να πλήξουν την οικονομία και τη βιομηχανία της σε ορισμένους τομείς, ενώ έβαλαν «φρένο» στη διαδικασία προσέγγισης μεταξύ Μόσχας και Ευρώπης. Αλλά παρά τις σοβαρές τους συνέπειες, τα εν λόγω οικονομικά μέτρα δεν κατάφεραν να αναγκάσουν τον Πούτιν να αλλάξει στάση.

Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά έσοδα από τις ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού αερίου και πετρελαίου. Παρά τη δέσμευση των ευρωπαϊκών χωρών να απεξαρτηθούν πλήρως από τη ρωσική ενέργεια, δεν μπορούσαν να επιτύχουν αυτό τον στόχο εν μία νυκτί.

Ωστόσο, τα νέα δεδομένα που διαμορφώθηκαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, ίσως επιταχύνουν την ευρωπαϊκή μετάβαση προς την απανθρακοποίηση της οικονομίας και την περαιτέρω μείωση της ρωσικής επιρροής στη Γηραιά Ήπειρο.

«Τα αποτελέσματα ήδη μιλούν από μόνα τους. Για πρώτη φορά πέρυσι, η παραγόμενη ενέργεια στην Ευρώπη προερχόταν σε μεγαλύτερο ποσοστό από την αιολική και ηλιακή ενέργεια σε συνδυασμό παρά από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο», έγραψε  ο Μπρεντ Πίμπαντι στο περιοδικό Foreign Policy.

Αργεί το τέλος του πολέμου

Παρά όμως τις δηλώσεις περί ήττας της Ρωσίας, ο πόλεμος δεν φαίνεται να πλησιάζει στο τέλος του. Οι αναλυτές το αποδίδουν αυτό εν μέρει στην προσωπική αποφασιστικότητα – και τις αυταπάτες – του ίδιου του Πούτιν.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι, παρά τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ για στήριξη της Ουκρανίας, η αμερικανική κυβέρνηση επισημαίνει παράλληλα στην ουκρανική πλευρά ότι η βοήθεια που παρέχεται αυτή τη στιγμή, ίσως να μην είναι δυνατό να παρέχεται στον ίδιο βαθμό και στο μέλλον, ειδικά αφότου ο έλεγχος της Βουλής των Αντιπροσώπων πέρασε στους Ρεπουμπλικανούς.

«Θα συνεχίσουμε να τους επισημαίνουμε ότι δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα αυτά για πάντα», είπε ένας ανώτατος αξιωματούχος των ΗΠΑ, αναφερόμενος στην ουκρανική ηγεσία.

Πηγή: Washington Post

https://www.kathimerini.gr/world/562284187/polemos-stin-oykrania-poso-realistikes-einai-oi-diloseis-peri-rosikis-ittas/

Η Anne Hathaway με γυμνό φόρεμα στο κόκκινο χαλί του Βερολίνου, ενώ ακτιβιστές δίπλα της έκαναν διαμαρτυρία!

0

Η Αnne Hathaway στο κόκκινο χαλί του Βερολίνου
NEWSROOM IEFIMERIDA.GR
17/02/2023  10:15
Νέα διαδήλωση για τα ορυκτά καύσιμα πραγματοποίησαν ακτιβιστές στη Γερμανία στο κόκκινο χαλί του φεστιβάλ Βερολίνου την ώρα που περπατούσε σε αυτό η εντυπωσιακή Anne Hathaway, λαμπερή εντυπωσιακή, σέξι και… απτόητη από τα όσα συνέβαιναν πίσω της.

Η 40χρονη ηθοποιός, η οποία πρωταγωνιστεί ως Patricia Lauddem στη ρομαντική κωμωδία She Came To Me, ήταν εντυπωσιακή στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Berlinale Palast.

Η Hathaway εμφανίστηκε με ένα εντυπωσιακό διάφανο φόρεμα Valentino, γυμνό μεν, διαφορετικό ωστόσο, εντυπωσιάζοντας άπαντες.

Εκεί φυσικά και η μούσα της Chanel, Kristen Stewart η οποία φορούσε με ροκ τρόπο ένα εντυπωσιακό φόρεμα του γαλλικού οίκου μόδας.

Εντωμεταξύ, πίσω τους, στο κόκκινο χαλί διαδηλωτές για το περιβάλλον από το Last Generation κάθονταν κάτω φορώντας μπλουζάκια που έγραφαν «σταματήστε την τρέλα των ορυκτών καυσίμων».

Η ταινία She Came To Me «ακολουθεί έναν συνθέτη που υποφέρει από συγγραφικό μπλοκάρισμα και ανακαλύπτει ξανά το πάθος του μετά από ένα περιπετειώδες one-night stand».

Πρωταγωνιστεί η Anne ως Patricia Lauddem, ενώ ο Peter Dinklage υποδύεται τον Steven Lauddem και η Marisa Tomei είναι η Katrina.

H Anne Hathaway στο κόκκινο χαλί του Βερολίνο

 

H Kristen Stewart στο κόκκινο χαλί του Βερολίνο

iefimerida.gr

 

 

 

Δυτική Μακεδονία: Λίγο περισσότερο σεβασμό, κ. Πρωθυπουργέ

0

Ο πρωθυπουργός του αερίου και των εξορύξεων υδρογονανθράκων, διάλεξε τη Μέρα του Αγίου Βαλεντίνου και τη Δυτική Μακεδονία με το αβέβαιο μέλλον, για να κάνει πρόταση πολιτικού γάμου στους συνταξιούχους με εφάπαξ επίδομα ψήφου 200-300 ευρώ. Την ίδια ώρα η απουσία πολιτικών για αντιμετώπιση των αιτίων του πληθωρισμού, παραμένει κραυγαλέα. Το παλιό «Τσοβόλα δωσ’ τα όλα», τουλάχιστον υποτιμούσε λιγότερο τη νοημοσύνη μας.

Στη συμμαχία Πράσινο & Μωβ, θεωρούμε ότι θα άρμοζε λίγο περισσότερος σεβασμός σε μια περιφέρεια με κεντρικό ρόλο στην απαραίτητη Ενεργειακή Μετάβαση, αλλά και σοβαρότατους λόγους να αγωνιά για το μέλλον της.

Η επίσκεψη λοιπόν του πρωθυπουργού μας θύμισε ότι:

  • Ακόμη και στις καλές εποχές του λιγνίτη, η Δυτική Μακεδονία ήταν σταθερά στην πρώτη θέση στα ποσοστά ανεργίας.
  • Η Δίκαιη Μετάβαση της ΝΔ, λέγεται «δίκαιη» μόνο επειδή το επιβάλλει η ΕΕ. Το κυβερνητικό σχέδιο έχει επικίνδυνα κενά και καθυστερήσεις, ενώ στηρίζει σχεδόν τα πάντα σε μια χούφτα μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις που μπορεί και να μην έρθουν, ή να φύγουν ξαφνικά σε μερικά χρόνια. Κονδύλια από τους πόρους για τη Δίκαιη Μετάβαση μοιράζονται σήμερα στη Χίο και την Κρήτη, ή σε πανελλαδικά επιδόματα για χρήση ορυκτών καυσίμων.
  • Ο ισχυρισμός του πρωθυπουργού για «εκτεταμένη διαβούλευση», ακούγεται μάλλον ως κακόγουστο αστείο ή ως επικοινωνιακό τρυκ για τους ψηφοφόρους στην υπόλοιπη χώρα. Προφανώς εννοεί τον διάλογο της κυβέρνησης με τον εαυτό της. Τρομακτικά κενά υπάρχουν ακόμη και στην ενημέρωση επίσημων τοπικών φορέων.
  • Η πρωτοπορία της τοπικής κοινωνίας στις ενεργειακές κοινότητες, στραγγαλίζεται βίαια από την κυβερνητική επιλογή για ηλεκτρικό χώρο αποκλειστικά σε μεγάλους παραγωγούς (και σε ελάχιστη αυτοπαραγωγή).
  • Μέχρι και τις εκλογές του 2019 η Νέα Δημοκρατία ορκιζόταν στη διαιώνιση του λιγνίτη, κρατώντας τον κόσμο απροετοίμαστο. Μόλις 3 μήνες μετά, εξήγγειλε και δρομολόγησε αιφνιδιαστικά ακριβώς το αντίθετο.
  • Ο πραγματικός λόγος ήταν τα τότε δυσθεώρητα ελλείμματα της ΔΕΗ. Η ίδια κυβέρνηση, άλλωστε, νομοθέτησε αμέσως μετά εξορύξεις υδρογονανθράκων σε προστατευόμενες φυσικές περιοχές. Σήμερα προωθεί νέες μονάδες αερίου πολλαπλάσιες από όσες χωράει ακόμη και ο δικός της σχεδιασμός, αποφεύγει να βάλει τάξη στην άναρχη χωροθέτηση των ΑΠΕ, θεωρεί εθνική επιτυχία τις τωρινές σεισμικές έρευνες της διαβόητης EXXONMOBIL στην πιο ευαίσθητη περιοχή της Μεσογείου για τα κητώδη, την Ελληνική Τάφρο του Ιονίου και του Λιβυκού. Πόση ευαισθησία για το κλίμα και το περιβάλλον, να χωρέσει σε όλα αυτά;
  • Η Πτολεμαϊδα-5 ήταν διακομματική εμμονή της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, σε εποχές όπου φαινόταν ότι το τέλος της εποχής του λιγνίτη είχε ήδη ξεκινήσει. Τα 2 σχεδόν δις που κόστισε μέσα στην πιο σκληρή οικονομική κρίση, θα είχαν αλλάξει ριζικά τις προοπτικές της Δυτ. Μακεδονίας, αν είχαν επενδυθεί έγκαιρα σε μετασχηματισμό της ΔΕΗ, ενεργειακές κοινότητες και αυτοπαραγωγή.
  • Ο σχεδιασμός τους για μονάδα αερίου Πτολεμαΐδα-5 μετά το 2028, παραγνωρίζει τόσο ότι οι περισσότερες θέσεις θα χαθούν, όσο και ότι το αέριο επιδεινώνει επίσης την κλιματική κρίση. Όμως, η Πτολεμαϊδα-5 μπορεί να λειτουργήσει ως μονάδα αποθήκευσης 100% καθαρής ενέργειας, με το ίδιο προσωπικό και με περιορισμένες μόνο μετατροπές: η κυβέρνηση είναι τόσο προσηλωμένη στο αέριο, ώστε αρνείται να εξετάσει μέχρι και τη σχετική πρόταση της Παγκόσμιας Τράπεζας.
  • Τα αδιέξοδα των πολιτικών της ΝΔ, δυστυχώς είναι και αδιέξοδα όλου σχεδόν του πολιτικού συστήματος. Εναλλακτικές προτάσεις δεν έχουν κατατεθεί από τα κοινοβουλευτικά κόμματα, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση αρνιόταν να κάνει οτιδήποτε για την επόμενη μέρα, τη ώρα που η απολιγνιτοποίηση προχωρούσε ήδη στα βουβά.
  • Η κλιματική κρίση δείχνει όλο και πιο άγρια τα δόντια της, και ο χρόνος στενεύει απειλητικά. Το λιγότερο που μπορούμε να απαιτήσουμε, είναι η τωρινή αναγκαστική παράταση στον λιγνίτη να αντισταθμιστεί αμέσως μετά, με ταχύτερη απεξάρτηση από όλα τα ορυκτά καύσιμα το πολύ μέχρι το 2040.

Ο ευρύτερος Πράσινος χώρος, που αποτελεί κορμό του Πράσινο & Μωβ, ήταν ο μόνος που κατέθεσε τα τελευταία χρόνια ολοκληρωμένη εναλλακτική πρόταση, για συμμετοχική Πράσινη Μετάβαση χωρίς κανέναν/καμία πίσω: στηριγμένη στο φυσικό πλούτο της Δυτ. Μακεδονίας και τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα σε παραγωγή και αποθήκευση 100% καθαρής ενέργειας, με κύριο ρόλο στις «θαμμένες» δυνατότητες της ίδιας της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας.

Στο Πράσινο & Μωβ, σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε αναλυτικότερα με την τοπική κοινωνία για όλα αυτά, από κοντά. Δυστυχώς ή ευτυχώς, τίποτα δεν μπορεί πια να αφεθεί στην καλή θέληση της κυβέρνησης και των συμφερόντων που υπηρετεί.

Σήμερα είναι ανάγκη να ακουστεί δυνατά στον πολιτικό διάλογο, ότι ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΙ ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ: τόσο για την απαραίτητη και επείγουσα Ενεργειακή Μετάβαση, όσο και για την επόμενη μέρα της ίδιας της Δυτικής Μακεδονίας.

Κ. Κυριακόπουλος: Η Ρωσία… Οι στρατηγικές συμμαχίες… Πέντε περιφερόμενοι γραφικοί και πέντε- έξι πολιτικά αλαφροΐσκιωτοι

0

Η βιομηχανία των «αναλύσεων» που σχετίζονται με την ρωσοουκρανική σύγκρουση, είναι ιδιαίτερα «παραγωγική» αλλά και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ως προς την εμμονή σημαντικής μερίδας των πρωταγωνιστών της, με την αναπαραγωγή συγχύσεων αλλά και ανεπίτρεπτων μεθοδολογικών και ερμηνευτικών ατοπημάτων…

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Από την μία μεριά, η προσοχή των περισσότερων αναλυτών, επικεντρώνεται (και σωστά) στο γεγονός ότι στο πλαίσιο αυτής της σύγκρουσης, απέναντι στην Ρωσία βρίσκεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο και περισσότερο ή λιγότερο άμεσα, σύσσωμη η Δυτική συμμαχία, με την υλικοτεχνική και πολιτική στήριξη που προσφέρει στο καθεστώς Ζελένσκι, το οποίο με την σειρά του προσφέρει αφειδώς σε αυτόν τον πόλεμο τα πτώματα των Ουκρανών και τα ερείπια της Ουκρανικής επικράτειας.

Από την άλλη μεριά, οι παραπάνω αναλυτές (ή «αναλυτές»), την αμέσως επόμενη στιγμή «διαβλέπουν» πανηγυρίζοντας ότι η νίκη της Ρωσίας επί της Ουκρανίας θα είναι συντριπτική, ενώ οι περισσότερο «ρεαλιστές» εξ αυτών, σπεύδουν να προεξοφλήσουν πως με την λήξη αυτού του πολέμου, το 20% τουλάχιστον των Ουκρανικών εδαφών, θα περάσει οριστικά στην Ρωσική επικράτεια και κάπου εκεί τελειώνουν όλα στην απλοϊκή και κοντόφθαλμη συλλογιστική τους.

Όμως… Πέρα από την μπακαλίστικη λογική, η οποία ενδέχεται και να επιβεβαιωθεί στον ένα ή στον άλλο βαθμό από τα ίδια τα γεγονότα, υπάρχουν και ορισμένα κρίσιμα ζητήματα τα οποία ουδείς (πλην ίσως των ανωτέρω βαθυστόχαστων «αναλυτών») δικαιούται να προσπερνά αβασάνιστα.

Πρώτον: Από την στιγμή κατά την οποία σύσσωμη η Δυτική Συμμαχία βρίσκεται απέναντι στην Ρωσία στο περιβάλλον της συγκεκριμένης σύγκρουσης, δεν είναι αυτονόητο πως το στρατηγικό διακύβευμα δεν εξαντλείται σε ένα στοίχημα που αφορά στο μέλλον του 20% των Ουκρανικών εδαφών, αλλά έχει πολύ ευρύτερες προεκτάσεις που σχετίζονται ευθέως με την Αρχιτεκτονική και την ισορροπία ισχύος της νέας εποχής;;; Κατά την γνώμη μας είναι και παραείναι αυτονόητο. Εκτός πια εάν κάποιος πιστεύει στα σοβαρά, πως η γεωστρατηγική ανάταξη της μέχρι πρότινος παραπαίουσας Δυτικής Συμμαχίας, ενεργοποιήθηκε από τον καημό των συντελεστών της για την διοικητική εποπτεία του 20% των Ουκρανικών εδαφών και πέραν αυτού ουδέν…

Δεύτερον: Εάν το στρατηγικό διακύβευμα αυτής της σύγκρουσης έχει όντως ευρύτερα χαρακτηριστικά, τότε από που προκύπτει ότι η μεταβολή στην διοικητική εποπτεία του 20% των Ουκρανικών εδαφών, ακόμη και εάν αυτή επέλθει μετά από μια παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση, θα συνιστά «νίκη» για την οποία δικαιούται μια Υπερδύναμη να επιδίδεται σε ξέφρενους πανηγυρισμούς;;; Κατά την γνώμη μας δεν προκύπτει από πουθενά. Εκτός πια εάν κάποιος πιστεύει στα σοβαρά, πως η «κατάκτηση» αυτού το οποίο υπάρχουν ακόμη και δυτικές φωνές που ζητούν να παραχωρηθεί άνευ όρων για να «ησυχάσουν τα πνεύματα», συνιστά κορυφαίο στρατηγικό στόχο που δικαιολογεί την έναρξη μιας «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», πρόχειρης, ερασιτεχνικά οργανωμένης, με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και με την απόλυτη απομυθοποίηση της ικανότητας της Ρωσικής πολεμικής μηχανής να ανταποκριθεί στοιχειωδώς στις απαιτήσεις μιας περιφερειακής σύγκρουσης, ακόμη και εάν αυτή διαδραματίζεται στο μαλακό υπογάστριό της…

Τρίτον: Εάν ομιλούμε (και σωστά ομιλούμε) για την υποστήριξη του Ουκρανικού τυχοδιωκτισμού από ολόκληρη την Δυτική Συμμαχία, τότε γιατί στο άλλο μέρος της πολεμικής εξίσωσης παραμένει μόνη η Ρωσία, χωρίς την εμφανή συστράτευση στο πλευρό της της στρατηγικής συμμαχίας της οποίας ηγείται ως υπερδύναμη;;; Που είναι ο Οργανισμός της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) και γιατί δεν στηρίζει εμπράκτως το «ειδικό» στρατιωτικό εγχείρημα των Ρώσων;;; Που είναι ο μετασοβιετικός χώρος  στον οποίον υποτίθεται ότι η Ρωσία ασκεί συγκεκριμένη επιρροή;;; Γιατί δεν παρεμβαίνει και δεν στηρίζει εμπράκτως το όλο εγχείρημα;;; Γιατί η κάθε χώρα ξεχωριστά αρχίζει να αναζητεί στρατηγικό αποκούμπι όσο συνειδητοποιεί ότι το Ρωσικό κέλυφος αδυνατεί να της διασφαλίσει την προστασία στην οποία προσβλέπει;;;

Κρίσιμα τα ερωτήματα και δυστυχώς οι υπεύθυνες απαντήσεις απουσιάζουν από τον δημόσιο προβληματισμό. Εκτός πια αν και εδώ υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν στα σοβαρά ότι οι σοβαρές στρατηγικές συμμαχίες που έχει ανάγκη η Ρωσία, είναι πέντε περιφερόμενοι γραφικοί που ζητούν να μετατραπεί το Κίεβο σε χαλίκια κι άλλοι πέντε – έξι πολιτικά αλαφροΐσκιωτοι, που κρώζουν για γιούργια από παντού, θεωρώντας πως η κατοχή μιας χώρας ή έστω και μιας πόλης πέντε εκατομμυρίων κατοίκων, είναι εύκολη υπόθεση για μια δύναμη που επέδειξε πρωτοφανή ανικανότητα να διαχειριστεί επιτυχώς ακόμη και τα στοιχειώδη ζητήματα επιμελητείας.

Επίλογος: Το κρίσιμο ζήτημα κατά την γνώμη μας, δεν είναι να παραμείνουμε σε μια αντιπαράθεση ερμηνειών, με γνώμονα πολιτικές εμμονές και κάθε λογής ιδεοληπτικές αυθαιρεσίες. Το αποτέλεσμα της Ρωσοουκρανικής σύγκρουσης άλλωστε, δεν θα αποτιμηθεί από το «σπάσιμο του κουμπαρά» που θα προσμετρά τα κέρδη και τις ζημίες ενός εκάστου από τους τυπικά εμπόλεμους. Ο πήχης των απαιτήσεων, είχε τοποθετηθεί από όλους (και από την Ρωσική πολιτικοστρατιωτική ηγεσία) πολύ υψηλότερα από το μπόι του τοπικού «κουμπαρά», αλλά η προσγείωση δυστυχώς υπήρξε εξαιρετικά ανώμαλη για όλους όσους επένδυσαν υψηλές προσδοκίες στην συγκεκριμένη επιχείρηση.

Και δεν συζητούμε εδώ για το δίκιο και το άδικο… Για τους εκβιαστές και τους εκβιαζόμενους… Για τις βρώμικες επιδιώξεις των Νατοϊκών και την απειλητική περίσφιξη των Ρώσων κλπ. Αυτά στο μυαλό του γράφοντος είναι λυμένα, αλλά θα πρέπει να συμφωνήσουμε ότι η απονομή χαρακτηρισμών και ευθυνών δεν αρκεί. Το αποτέλεσμα σταθμίζουμε και το περιβάλλον των νέων δεδομένων το οποίο διαμορφώνεται αντικειμενικά.

Στην θεατή της πλευρά, αυτή η σύγκρουση όποτε και εάν τερματιστεί, με όποιον τρόπο και εάν τερματιστεί, αυτό που θα καταγράψει τελικά θα είναι ελάχιστα κέρδη για την Ρωσία επί του εδάφους και τραγικές απώλειες και για τα δυο εμπόλεμα μέρη οι οποίες στην πράξη θα αποδειχτούν δυσαναπλήρωτες. Ωστόσο…

Στην αθέατη πλευρά αυτής της σύγκρουσης, η μια κρίσιμη παράμετρος θα αφορά στο ισοζύγιο της ισχύος και στις δυναμικές που αναμένεται να επιδράσουν καταλυτικά στην τελική του διαμόρφωση. Και αυτή η παράμετρος σχετίζεται ευθέως με την κορυφαία στρατηγική εξίσωση στο περιβάλλον της οποίας η Ρωσία εμφανίζεται στρατηγικά αποδυναμωμένη. Ενώ η άλλη κρίσιμη παράμετρος, σχετίζεται με τους ρόλους που επιφυλάσσονται την επόμενη μέρα, στο πλαίσιο της νέας Αρχιτεκτονικής των ανταγωνισμών. Δυστυχώς αλλά και εδώ το μεταπολεμικό αποτύπωμα της Ρωσίας, δεν κινείται στην σφαίρα του αισιόδοξου.

Η ρωσική εξωτερική πολιτική φυσικά παραμένει ενεργή και επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την Ρωσική παρουσία τόσο στην Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης, όσο και στον OPEC+, αλλά στην Βόρεια όσο και Κεντρική Αφρική στην οποία διευρύνει και την στρατιωτική της παρουσία, αλλά αυτά τα διόλου αμελητέα γεωπολιτικά και γεωοικονομικά «ίχνη», ενσωματώνουν δύο κρίσιμα μειονεκτήματα που δεν μπορούν και δεν θα πρέπει να υποτιμηθούν.

Το πρώτο έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Ρωσία σε κανέναν από αυτούς τους οργανισμούς και περιβάλλοντα δεν συμμετέχει με την ιδιότητα του πρωταγωνιστή. Ενώ…

Το δεύτερο σχετίζεται με το γεγονός πως όλα τα παραπάνω, συνιστούν ένα ισχυρό μεν αλλά όχι συνεκτικό και ενιαίο στρατηγικό αποτύπωμα, γεγονός που περιορίζει δραστικά την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών του.

Η Ρωσία στο ζωτικό αναχωματικό θέατρο όπου θα κριθεί πρωτίστως η έκβαση της κορυφαίας στρατηγικής σύγκρουσης, εμφανίζεται ως δρών καταφανώς αποδυναμωμένος και πολλαπλά εξαρτημένος και αυτό συνιστά πρόβλημα που προϊδεάζει για πολύ αρνητικές εξελίξεις.

Θα επανέλθουμε…

Ο θησαυρός των Βλάχων

0

Μια έκθεση φέρνει στο φως το πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο των πρωτοπόρων κινηματογραφιστών, αδελφών Μανάκια

«Κύριε πρέσβη, παρακαλώ δεχθείτε τις φωτογραφίες του πατέρα μου Μιλτιάδη Μανάκια, οι οποίες προέρχονται από την προσωπική μου συλλογή. Ο πατέρας μου αισθανόταν Ελληνας και για τον λόγο αυτό προσφέρω τις φωτογραφίες για την έκδοση σχετικού άλμπουμ αφιερωμένου σ’ αυτόν».

Το επίσημο έγγραφο για τη γενναιόδωρη προσφορά ενός σπουδαίου φωτογραφικού υλικού των πρωτοπόρων κινηματογραφιστών Γιάννη και Μίλτου Μανάκια απευθύνεται στον «πρέσβη της Ελλάδος στα Σκόπια κ. Αλέξανδρο Μαλλιά». Φέρει την υπογραφή «Λεωνίδας Μανάκης του Μιλτιάδη», τόπο και ημερομηνία «Σκόπια 15 Οκτωβρίου 1998».

«Συνάντησα για πρώτη φορά τον Λεωνίδα Μανάκη, αστυνομικό διευθυντή στο Κουμάνοβο, αρχές του 1997, με δυο στενούς μου συνεργάτες. Μιλούσαμε επί οκτώ ώρες. Ηταν αξέχαστη βραδιά για όλους. Εκείνος άνοιξε την καρδιά του –δεν ήταν εύκολο εκείνη την εποχή– κι εμείς ακούσαμε όλα όσα ήθελαν να πουν επί πενήντα και πλέον χρόνια σιωπής οι ελληνόφωνοι Βλάχοι. Τότε ο Λεωνίδας Μανάκης μού παρέδωσε εμπιστευτικά ένα κουτί με δεκάδες ανέκδοτες φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του πατέρα του Μιλτιάδη (Μίλτου), με την προϋπόθεση να μη βγουν στη δημοσιότητα πριν από τον θάνατό του».

Ο πρέσβης επί τιμή Αλέξανδρος Μαλλιάς, που περιγράφει στην «Κ», σήμερα, έπειτα από 26 χρόνια, το χρονικό της παραλαβής του πολύτιμου υλικού, τήρησε τη συμφωνία του. Λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του Λεωνίδα Μανάκη παρέδωσε την ανέκδοτη φωτογραφική συλλογή στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης (ΜΜΑ). «Ποτέ δεν πέρασε από το μυαλό μου να αξιοποιήσω το άλμπουμ ως ιδιώτης. Η συλλογή ανήκει στους Ελληνες γιατί δεν την παρέλαβα ως Αλέξανδρος Μαλλιάς, αλλά ως εκπρόσωπος της Ελλάδος σε μια ευαίσθητη περίοδο. Είχα την τύχη να συνεργαστώ επί δεκαετίες με τα στελέχη του ΜΜΑ στο πεδίο της διπλωματικής μάχης στα Βαλκάνια. Γνωρίζω το έργο του και είμαι απολύτως βέβαιος ότι το αρχείο θα αξιοποιηθεί για να γίνει κτήμα της Ελλάδος και της βαλκανικής περιοχής. Εκπληρώνω έτσι κι εγώ ένα μικρό κομμάτι της παρότρυνσης του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος, εγκαινιάζοντας το ΜΜΑ στις 17 Οκτωβρίου 1982 διατύπωσε την ευχή “η προσπάθειά του να συνεχιστεί, να εμπλουτιστεί, να επεκταθεί και να αποτελέσει σχολείο για τις νέες γενιές που πολλές φορές αναζητούν συγκινήσεις ή επιδόσεις ουτοπικές ή και βλαβερές”. Συνεπώς, μαζί με τις φωτογραφίες, δώρισα στο ΜΜΑ και το προσωπικό μου αρχείο». Περιλαμβάνει έγγραφα και εφημερίδες της Βόρειας Μακεδονίας, της Αλβανίας, της Σερβίας και του Κοσόβου των τελευταίων τριάντα ετών, με κείμενα για τις οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια, τη σχέση των χωρών με την Ελλάδα, την πολιτική της χώρας μας κυρίως στα Βαλκάνια και όχι μόνο.

Ο κ. Μαλλιάς ήταν ο πρώτος διπλωματικός αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Σκόπια αμέσως μετά την ενδιάμεση συμφωνία που υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του ’95. Μια από τις αρχικές δράσεις της πρεσβείας ήταν η καταγραφή ελληνόφωνων και βλαχόφωνων της περιοχής. «Τότε γνώρισα τον Λεωνίδα Μανάκη. Παραλαμβάνοντας και παραδίδοντας το κουτί στην Ελλάδα ένιωσα το όραμα του Θόδωρου Αγγελόπουλου στο έργο “Το βλέμμα του Οδυσσέα”, όπου στο ομιχλώδες λιμάνι γίνεται λόγος το ανεμφάνιστο κινηματογραφικό υλικό σ’ ένα κουτί να μη μείνει στη λήθη».

Το κουτί άνοιξε για να αποκαλύψει στο κοινό την ανθρωπογεωγραφία του βαλκανικού χώρου μέσα από τα άγνωστα φωτογραφικά ντοκουμέντα, στην έκθεση «Γιάννης και Μίλτος Μανάκια. Τα πρόσωπα πίσω από τον φακό», που εντάσσεται και συνάδει απόλυτα με τη θεματική της «Γεωκουλτούρας» της φετινής 8ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης που διοργανώνει το MOMus.

Περισσότερες από εκατό φωτογραφίες αριθμεί η ανέκδοτη συλλογή που μας άφησαν οι αδελφοί Μανάκια, πρωτεργάτες του βαλκανικού κινηματογράφου και προπομποί του ελληνικού σινεμά. Διατρέχοντας την ύπαιθρο και τα μεγάλα αστικά κέντρα των Βαλκανίων στη μεγάλη οθωμανική αυτοκρατορία, καταγράφουν την καθημερινότητα των ανθρώπων του μόχθου, στιγμές ξεγνοιασιάς και ψυχαγωγίας, αρχιτεκτονικά τοπόσημα, ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα που σηματοδότησαν τις αλλαγές του πρώτου μισού του 20ού αιώνα.

Το αρχείο του Μιλτιάδη Μανάκια παρέδωσε το 1998 ο γιος του Λεωνίδας στον τότε πρέσβη της Ελλάδας στα Σκόπια Αλέξανδρο Μαλλιά.

«Μέσα στις δύσκολες συνθήκες αυτής της περιόδου στον χώρο των Βαλκανίων, οι Βλάχοι κατάφεραν να είναι μια από τις πιο ισχυρές φυλετικές ομάδες της περιοχής. Η καθημερινή ζωή κτηνοτρόφων και εμπόρων ήταν ένας διαρκής αγώνας. Παρά τις συνεχείς μετακινήσεις, τα ήθη και τα έθιμα, η συνοχή και η αλληλεγγύη της κοινότητας ήταν οι κρίκοι της οργάνωσης ενός ιδιαίτερου κώδικα ζωής που τους ένωνε και τους διαφοροποιούσε από τις άλλες φυλετικές ομάδες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας», εξηγεί στην «Κ» η Σταυρούλα Μαυρογένη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, διευθύντρια του Κέντρου Ερευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης (ΚΕΜΙΤ), που επιμελείται την έκθεση μαζί με τη Φανή Τσατσάια, ιστορικό Τέχνης, διευθύντρια του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΙΜΜΑ).
Ο θησαυρός των Βλάχων-1
Γυναίκα από την Κλεισούρα με τον υιό της (1905). Φωτ. Αφοί Μανάκια, Αρχείο Αλέξανδρου Μαλλιά, ΙΜΜΑ

«Καλλιτέχνες με όραμα»

Οι αδελφοί Μανάκια, Γιαννάκης και Μίλτος, μολονότι γεννημένοι από κτηνοτροφική οικογένεια στην Αβδέλλα Γρεβενών στις 18 Μαΐου 1878 και 9 Σεπτεμβρίου 1882 αντίστοιχα, ήταν «κοσμοπολίτες και καλλιτέχνες με όραμα». Ο Γιάννης, φιλομαθής και καλλιτεχνική φύση, φοίτησε σε ρουμανικό σχολείο. Το όραμα αυτό τον οδηγεί στο Λονδίνο όπου με τον αδελφό του Μίλτο αγοράζουν την κάμερα BIOSKOP 300 κι αρχίζουν τα γυρίσματα.

«Δεν ξεκινούν ούτε από την Αγγλία ούτε από τη Ρουμανία, αλλά από την ιδιαίτερη πατρίδα τους, την Αβδέλλα», επισημαίνει η κ. Μαυρογένη. Εκεί στην ορεινή γωνιά των Γρεβενών πραγματοποιούν την πρώτη τους ταινία, τις «Υφάντρες» (1905), για να ακολουθήσουν λαμπρή καριέρα στη φωτογραφία και τον κινηματογράφο. Από τις εικόνες τους ξεπηδούν η οικονομική και κοινωνική ζωή, οι ενδυμασίες, η εκπαίδευση αλλά και ο «ρόλος της γυναίκας, ο πυρήνας της οικογένειας σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία, μέσα από την οποία μεταλαμπαδεύεται η ηθική, η παιδεία, η γλώσσα των Βλάχων, τα οποία μπορεί να δημιουργούν μια “γκετοποίηση”, διαφυλάσσουν ωστόσο έναν πολιτισμικό θησαυρό», προσθέτει η κ. Μαυρογένη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και σε μια ιδιαίτερα ταραγμένη εποχή κινούνται οι αδελφοί Μανάκια. Επειτα από το πρώτο τους φωτογραφικό εργαστήρι στα Γιάννενα (αρχές 20ού αι.) εγκαθίστανται στο Μοναστήρι (σημερινή Μπίτολα) –πόλη ελληνική– όπου μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ανοίγουν φωτογραφείο και κινηματογραφική αίθουσα.

Εχοντας ελληνική συνείδηση, όταν δημιουργήθηκαν τα εθνικά κράτη, η σκέψη τους ήταν να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ο Γιαννάκης τα κατάφερε. Επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη το 1939 όπου πέθανε το 1964. Ο Μίλτος «εγκλωβίστηκε» στην πρώην Γιουγκοσλαβία, διατηρώντας ωστόσο ισχυρές σχέσεις με την οικογένειά του στην Αβδέλλα. Τιμήθηκε για το έργο του από τον Τίτο. Πέθανε στο Μοναστήρι σε ηλικία 82 ετών χωρίς να πραγματοποιήσει το όνειρο της επιστροφής. Οι εθνογραφικές τους μαρτυρίες σε χιλιάδες φωτογραφίες και ταινίες, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου βρίσκεται στο Μοναστήρι, αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά για τη σύγχρονη Ιστορία και τους λαούς των Βαλκανίων.

Η έκθεση «Γιάννης και Μίλτος Μανάκια. Τα πρόσωπα πίσω από τον φακό» εγκαινιάζεται στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στις 15 Φεβρουαρίου. Διάρκεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

Καθημερινή

Νίκος Βαρσακέλης: Λίγα  λόγια για τους σπουδαστές των σχολών θεάτρου

1

 

Νίκος Βαρσακέλης

Καθηγητής Βιομηχανικής Πολιτικής

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

[email protected]

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι σπουδαστές των θεατρικών σχολών έχουν ξεσηκωθεί διότι θεωρούν ότι το κράτος, μέσω του προεδρικού διατάγματος για τον ΑΣΕΠ, μειώνει την αξία των διπλωμάτων τους. Η αγωνία των σπουδαστών λογική και πρέπει να δούμε εάν δικαιολογείται. Επειδή σε αυτή την χώρα πρέπει να μιλάμε και να κατανοούμε την ελληνική γλώσσα σημειώνω τα παρακάτω:

  1. Η ελληνική πολιτεία εδώ και δεκαετίες έχει ορίσει ορισμένες κατηγορίες λειτουργών. Σύμφωνα με τους νόμους του ελληνικού κράτους, στην κατηγορία των λειτουργών ανήκουν (όχι αξιολογικά) α) οι δικαστικοί, β) οι καθηγητές πανεπιστημίου, γ) οι γιατροί και δ) οι καλλιτέχνες (ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές). Για τους αναγνώστες που δεν γνωρίζουν, οι λειτουργοί δεν προσλαμβάνονται μέσω ΑΣΕΠ, αλλά με ειδικές κατηγορίες πρόσκλησης για πρόσληψη, στην οποία μπορούν να συμμετάσχουν μόνο αυτοί που έχουν τα ειδικά προσόντα που απαιτούνται. Παραδείγματος χάριν, για την θέση καθηγητή στο μαθηματικό τμήμα απαιτείται διδακτορικό στα μαθηματικά. Δεν μπορεί ένας φιλόλογος να διεκδικήσει αυτήν την θέση. Και η προκήρυξη δεν γίνεται μέσω ΑΣΕΠ. Όπως εξάλλου όταν το Εθνικό Θέατρο θέλει να προσλάβει ή να συνεργαστεί με ηθοποιούς, η Κρατική Ορχήστρα μουσικούς ή Εθνική Λυρική Σκηνή χορωδούς ή μονωδούς δεν μπορεί να προσληφθεί ένας φυσικός με διδακτορικό. Οι λειτουργοί αμείβονται με ειδικό μισθολόγιο και όχι όπως οι υπόλοιποι δημόσιοι υπάλληλοι. Συνεπώς, η ελληνική πολιτεία διαχρονικά τιμά τους καλλιτέχνες, ηθοποιούς, χορευτές, μουσικούς, εντάσσοντας τους στην τιμητική κατηγορία των λειτουργών.
  2. Όσον αφορά την αναγνώριση των πτυχίων τους ως πανεπιστημιακών δεν γίνεται. Οι σχολές θέατρου, είτε του Εθνικού είτε του ΚΘΒΕ, είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που ανήκουν στους αντίστοιχους οργανισμούς. Αντιγράφω από τον νόμο 2273/1994 – ΦΕΚ 233/Α/27-12-1994 για το Εθνικό θέατρο, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Εθνική Λυρική Σκηνή και άλλες διατάξεις. Άρθρο 1. 1.Ιδρύεται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με έδρα την Αθήνα και επωνυμίαν «Εθνικό Θέατρο» («Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος») που εποπτεύεται από τον Υπουργό Πολιτισμού. Το Εθνικό Θέατρο δεν υπάγεται στις διατάξεις για το δημόσιο λογιστικό, τις διατάξεις για τις δημόσιες προμήθειες και τα δημόσια έργα, λειτουργεί χάριν του δημόσιου συμφέροντος κατά τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και διέπεται από το ιδιωτικό δίκαιο και ειδικότερα από τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Άρθρο 4. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Εθνικό Θέατρο” και “Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος” καταργούνται. Με βάση τα παραπάνω, αν και οι σχολές χαρακτηρίζονται ανώτερες, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ενταχθούν στην Ανώτατη εκπαίδευση, καθόσον είναι ιδιωτικού δικαίου και απαγορεύεται ρητά από το Σύνταγμα. Πολύ δε περισσότερο οι καθαρά ιδιωτικές – κερδοσκοπικές σχολές.
  3. Τότε γιατί διαμαρτύρονται οι σπουδαστές των σχολών αυτών; Αρχικά πιστεύω ότι έγινε γνωσιακή παρανόηση. Οι σπουδαστές δεν γνωρίζουν το νομικό πλαίσιο της ελληνικής πολιτείας. Στην συνέχεια βέβαια εισέβαλαν στο πεδίο τα κόμματα για κομματική εκμετάλλευσή. Όπως εξάλλου γίνεται πάντα σε αυτήν την χώρα.
  4. Κέρδισαν κάτι οι σπουδαστές; Ναι, κέρδισαν την τροπολογία που επεκτείνει το καθεστώς του λειτουργού από το Εθνικό κλπ., και στους αντίστοιχους θεσμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα υπόλοιπα που αναφέρονται για εξίσωση με απολυτήριο λυκείου κλπ δεν ισχύουν για τους ηθοποιούς, τους μουσικούς και τους χορευτές ως προς την τέχνη τους. Εάν βέβαια εξακολουθούμε να μιλάμε και να κατανοούμε την ίδια γλώσσα, την ελληνική.

ΥΓ1. Είναι επιλογή του κάθε ατόμου που έχει σπουδάσει θέατρο, μουσική ή χορό εάν θα ασκήσει το λειτούργημα του ηθοποιού, όπως το έχει κατοχυρώσει η ελληνική πολιτεία. Εάν όμως επιθυμεί να προσληφθεί ως εφοριακός τότε επέλεξε λάθος σπουδές.

ΥΓ2. Επειδή σε ορισμένα δημοσιεύματα αναφέρθηκαν ονόματα όπως Χορν, Μερκούρη, Συνοδινού, Μητρόπουλος, Κάλλας, να σημειώσω ότι με το πτυχίο της σχολής του Εθνικού ή του ωδείου οι παραπάνω δεν έγιναν γνωστοί ως «Τμηματάρχης Α’» του δημοσίου, αλλά για την τέχνη τους. Ας αφήσουμε τις α-νοησίες.