Αρχική Blog Σελίδα 1684

Το ΥΠΕΞ, οι ΥΠΕΞ και η Τουρκία: Τι θέλει να συζητήσει ο Δένδιας;

5
Συνάντηση Υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, με τον Υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Ιωάννη Κασουλίδη, Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2022. (ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Του Παντελή Σαββίδη

POLITICO: Οι πιο σημαντικές εκλογές του 2023: η Τουρκία

0

politico.eu  NEKTARIA STAMOULI

Οι εκλογές στις 14 Μαΐου είναι μια κομβική στιγμή για την ασφάλεια στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Η ψηφοφορία της 14ης Μαΐου αναμένεται να είναι η πιο έντονη κούρσα στην 20ετή διακυβέρνηση του Ερντογάν

| Adem Altan/AFP via Getty Images

17 Απριλίου 2023

Για τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, οι εκλογές του επόμενου μήνα είναι τεράστιας ιστορικής σημασίας.

Οι εκλογές πραγματοποιούνται 100 χρόνια μετά την ίδρυση της κοσμικής δημοκρατίας του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και, αν νικήσει ο Ερντογάν, θα εξουσιοδοτηθεί να βάλει ακόμη περισσότερο τη σφραγίδα του στην τροχιά μιας βαριάς γεωστρατηγικής 85 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ο φόβος στη Δύση είναι ότι θα το δει [ο Ερντογαν] αυτό ως τηn κατάλληλη στιγμή για να πιέσει προς ένα ολοένα και πιο θρησκευτικά συντηρητικό μοντέλο, που χαρακτηρίζεται από περιφερειακό συγκρητισμό, με μεγαλύτερες πολιτικές εξουσίες να επικεντρώνονται γύρω του.

Οι εκλογές θα επιβαρύνουν πολύ την ασφάλεια στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Ποιος θα εκλεγεί για να καθορίσει: τον ρόλο της Τουρκίας στη συμμαχία του ΝΑΤΟ. τη σχέση της με τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τη Ρωσία· τη μεταναστευτική πολιτική· Το ρόλο της Άγκυρας στον πόλεμο στην Ουκρανία. και πώς θα χειρισθεί τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ψηφοφορία της 14ης Μαΐου αναμένεται να είναι η πιο έντονη κούρσα στην 20ετή διακυβέρνηση του Ερντογάν – καθώς η χώρα παλεύει με χρόνια οικονομικής κακοδιαχείρισης και τις συνέπειες ενός καταστροφικού σεισμού.
Θα αντιμετωπίσει μια αντιπολίτευση που ευθυγραμμίζεται πίσω από τον Kemal Kılıçdaroğlu, με το παρατσούκλι «Τούρκος Γκάντι», ο οποίος υπόσχεται μεγάλες αλλαγές. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Κιλιτσντάρογλου έχει προβάδισμα, αλλά ο Ερντογάν είναι ένας σκληραγωγημένος εκλογικός παίκτης, με την πλήρη ισχύ του κράτους και των θεσμών του να είναι μαζί του.

«Θα υπάρξει μια αλλαγή από μια αυταρχική μονοανδρική κυριαρχία, προς ένα είδος ομαδικής εργασίας, που είναι μια πολύ πιο δημοκρατική διαδικασία», δήλωσε στο POLITICO ο Ünal Çeviköz, επικεφαλής σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Kılıçdaroğlu. Ο Kılıçdaroğlu θα είναι ο μαέστρος αυτής της ομάδας.

Ακολουθούν τα βασικά θέματα εξωτερικής πολιτικής που παίζουν στην ψηφοφορία:

Οι ενταξιακές συνομιλίες ΕΕ και Τουρκίας
Η αντιπολίτευση της Τουρκίας είναι πεπεισμένη ότι μπορεί να ξεπαγώσει τις ενταξιακές συνομιλίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση – σε αδιέξοδο από το 2018 λόγω της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης της χώρας – εισάγοντας φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις όσον αφορά το κράτος δικαίου, τις ελευθερίες των μέσων ενημέρωσης και την αποπολιτικοποίηση του δικαστικού συστήματος.

Το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης υπόσχεται επίσης να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που ζητούν την απελευθέρωση δύο από τους πιο γνωστούς φυλακισμένους αντιπάλους του Ερντογάν: του συναρχηγού του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών Selahattin Demirtaş και του υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Osman Kavala.

«Αυτό θα δώσει απλώς το μήνυμα σε όλους τους συμμάχους μας και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, ότι η Τουρκία έχει επιστρέψει σε τροχιά προς τη δημοκρατία», είπε ο Τσεβικόζ.

Ακόμη και υπό μια νέα κυβέρνηση, ωστόσο, το έργο της επανέναρξης των συνομιλιών για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ είναι δύσκολο.

Η αντιπολίτευση της Τουρκίας ευθυγραμμίζεται πίσω από τον Kemal Kılıçdaroğlu, με το παρατσούκλι «Τούρκος Γκάντι» | Burak Kara/Getty Images

Το αντιδυτικό αίσθημα στην Τουρκία είναι πολύ ισχυρό σε όλο το πολιτικό φάσμα, υποστήριξε ο Wolfango Piccoli, συνιδρυτής της εταιρείας ανάλυσης κινδύνου Teneo.

«Η εξωτερική πολιτική θα εξαρτηθεί από τη συνοχή του συνασπισμού», είπε. «Πρόκειται για έναν συνασπισμό κομμάτων που δεν έχουν τίποτα κοινό πέρα από την επιθυμία να απαλλαγούν από τον Ερντογάν. Έχουν μια πολύ διαφορετική ατζέντα και αυτό θα έχει αντίκτυπο στην εξωτερική πολιτική».

«Η σχέση είναι σε μεγάλο βαθμό σε κώμα, και εδώ και αρκετό καιρό, τη διατηρούν με υποστήριξη ζωής», είπε, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση θα είχε τόσα εσωτερικά προβλήματα να αντιμετωπίσει που η κύρια εστίασή της θα ήταν στο εσωτερικό.

Η Ευρώπη φαίνεται επίσης απροετοίμαστη να χειριστεί μια νέα Τουρκία, με μια ομάδα χωρών – κυρίως τη Γαλλία και την Αυστρία – να είναι ιδιαίτερα αντίθετες στην ιδέα της αναθέρμανσης των δεσμών.

«Έχουν συνηθίσει στην ιδέα μιας αδέσμευτης Τουρκίας, που έχει απομακρυνθεί από τους κανόνες και τις αξίες της ΕΕ και κάνει τη δική της πορεία», δήλωσε η Aslı Aydıntaşbaş, επισκέπτρια συνεργάτης στο Brookings.

«Εάν η αντιπολίτευση σχηματίσει κυβέρνηση, θα αναζητήσει μια ευρωπαϊκή ταυτότητα και δεν γνωρίζουμε την απάντηση της Ευρώπης σε αυτό. Είτε πρόκειται για ένταξη είτε για ένα νέο πλαίσιο ασφαλείας που θα περιλαμβάνει την Τουρκία».

«Προφανώς η διάβρωση της εμπιστοσύνης ήταν αμοιβαία», δήλωσε ο πρώην Τούρκος διπλωμάτης Sinan Ülgen, ανώτερος συνεργάτης στο think tank Carnegie Europe, υποστηρίζοντας ότι παρά την επιφυλακτικότητα σχετικά με την ένταξη της Τουρκίας, υπάρχουν άλλοι τομείς όπου θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα συμπληρωματικό και αμοιβαία ωφέλιμο πλαίσιο, όπως η τελωνειακή ένωση, η απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων, η συνεργασία για το κλίμα, την ασφάλεια και την άμυνα και η συμφωνία για τη μετανάστευση.

Η αντιπολίτευση θα επιδιώξει πράγματι να επανεξετάσει τη συμφωνία του 2016 με την ΕΕ για τη μετανάστευση, είπε ο Çeviköz.

«Η μεταναστευτική μας πολιτική πρέπει να συντονιστεί με της ΕΕ», είπε. «Πολλές χώρες στην Ευρώπη βλέπουν την Τουρκία ως ένα είδος δεξαμενής, όπου μπορούν να συγκρατηθούν οι μετανάστες που έρχονται από τα ανατολικά και αυτό είναι κάτι που η Τουρκία, φυσικά δεν μπορεί να δεχτεί», είπε, αλλά πρόσθεσε. «Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία πρέπει να ανοίξει τα σύνορά της και να κάνει τους μετανάστες να ρέουν στην Ευρώπη. Πρέπει όμως να συντονιστούμε και να αναπτύξουμε μια κοινή μεταναστευτική πολιτική».

ΝΑΤΟ και ΗΠΑ
Αφού έβαλε αρχικά βέτο, η Τουρκία έδωσε τελικά το πράσινο φως στην ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ στις 30 Μαρτίου.

Αλλά η αντιπολίτευση δεσμεύεται επίσης να προχωρήσει παραπέρα και να τερματίσει το τουρκικό βέτο στη Σουηδία, λέγοντας ότι αυτό θα είναι δυνατό στην ετήσια συνάντηση της συμμαχίας στις 11 Ιουλίου. «Εάν μεταφέρετε τα διμερή σας προβλήματα σε έναν πολυμερή οργανισμό, όπως το ΝΑΤΟ, τότε δημιουργείται ένα είδος πόλωσης με όλα τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ με τη χώρα σας», είπε ο Çeviköz.

Ένας διαδηλωτής σπρώχνει ένα κάρο με μια κούκλα RRecep Tayyip Erdoğan κατά τη διάρκεια διαδήλωσης κατά του ΝΑΤΟ και κατά της Τουρκίας στη Σουηδία | Jonas Gratzer/Getty Images

Ένας επανεκλεγμένος Ερντογάν θα μπορούσε επίσης να αισθάνεται αρκετά ισχυρός για να αφήσει τη Σουηδία να μπει, υποστηρίζουν πολλοί από τους μυημένους. Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, σε τελική ανάλυση, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη βοήθεια για τους σεισμούς. Ο εκπρόσωπος της τουρκικής προεδρίας İbrahim Kalın λέει ότι η πόρτα δεν είναι κλειστή στη Σουηδία, αλλά επιμένει ότι το βάρος βαραίνει τη Στοκχόλμη να καθορίσει πώς θα προχωρήσουν τα πράγματα.

Η στρατιωτική σχέση της Τουρκίας με τις ΗΠΑ επιδεινώθηκε απότομα το 2019 όταν η Άγκυρα αγόρασε το ρωσικής κατασκευής πυραυλικό σύστημα S-400, μια κίνηση που οι ΗΠΑ είπαν ότι θα έθετε σε κίνδυνο τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ που πετούν πάνω από την Τουρκία. Σε απάντηση, οι ΗΠΑ έδιωξαν την Άγκυρα από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 και επέβαλαν κυρώσεις στην τουρκική αμυντική βιομηχανία.

Μια συνάντηση στα τέλη Μαρτίου μεταξύ του Κιλιτσντάρογλου και του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Άγκυρα Τζεφ Φλέικ εξόργισε τον Ερντογάν, ο οποίος την θεώρησε ως παρέμβαση στις εκλογές και δεσμεύτηκε να «κλείσει την πόρτα» στον απεσταλμένο των ΗΠΑ. «Πρέπει να δώσουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα μάθημα σε αυτές τις εκλογές», είπε ο οργισμένος πρόεδρος στους ψηφοφόρους.

Στην πολιτική πλατφόρμα της, η αντιπολίτευση κάνει σαφή αναφορά στην επιθυμία της να επιστρέψει στο πρόγραμμα F-35.

Η Ρωσία και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Τουρκία παρουσιάστηκε ως μεσάζων. Συνεχίζει να προμηθεύει όπλα – κυρίως μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar – στην Ουκρανία, ενώ αρνείται να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία. Έχει επίσης μεσολαβήσει σε μια συμφωνία των Ηνωμένων Εθνών που επιτρέπει στις εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας να περνούν από την αποκλεισμένη Μαύρη Θάλασσα.

Αναδεικνύοντας τη στρατηγική του δράση για τη Ρωσία, αφού έδωσε το πράσινο φως για την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ και υπαινιγμούς ότι θα μπορούσε να ακολουθήσει και η Σουηδία, ο Ερντογάν προτείνει τώρα ότι η Τουρκία θα μπορούσε να είναι το πρώτο μέλος του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενήσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

«Ίσως υπάρχει πιθανότητα» ο Πούτιν να ταξιδέψει στην Τουρκία στις 27 Απριλίου για τα εγκαίνια του πρώτου αντιδραστήρα πυρηνικής ενέργειας της χώρας που κατασκευάστηκε από τη ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Rosatom, είπε.

Ο Çeviköz είπε ότι υπό την ηγεσία του Kılıçdaroğlu, η Τουρκία θα ήταν πρόθυμη να συνεχίσει να ενεργεί ως μεσολαβητής και να επεκτείνει τη συμφωνία για τα σιτηρά, αλλά θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στο καθεστώς της Άγκυρας ως μέλους του ΝΑΤΟ.

«Θα τονίσουμε απλώς το γεγονός ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και στις συζητήσεις μας με τη Ρωσία, σίγουρα θα αναζητήσουμε μια σχέση μεταξύ ίσων, αλλά θα υπενθυμίσουμε επίσης στη Ρωσία ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ», είπε.

Η σχέση της Τουρκίας με τη Ρωσία έχει καθοδηγηθεί πολύ από τη σχέση μεταξύ Πούτιν και Ερντογάν και αυτό πρέπει να αλλάξει, υποστήριξε ο Ουλγκέν.

Η Τουρκία μεσολάβησε σε μια συμφωνία του ΟΗΕ που επιτρέπει στις εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας να διέρχονται από την αποκλεισμένη Μαύρη Θάλασσα | Ozan Kose/AFP μέσω Getty Images

«Κανένας άλλος Τούρκος ηγέτης δεν θα είχε τον ίδιο τύπο σχέσης με τον Πούτιν, θα ήταν πιο μακρινή», είπε. «Δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα ευθυγραμμιστεί με τις κυρώσεις. δεν θα το έκανε. Ωστόσο, η σχέση θα ήταν πιο διαφανής».

Συρία και μετανάστευση
Ο ρόλος της Τουρκίας στη Συρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς μπορεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα των Σύριων που ζουν στην Τουρκία, λέει η αντιπολίτευση.

Η Τουρκία φιλοξενεί περίπου 4 εκατομμύρια Σύρους και πολλοί Τούρκοι, που μάχονται με μια μεγάλη κρίση κόστους ζωής, γίνονται όλο και πιο εχθρικοί. Ο Kılıçdaroğlu έχει δεσμευτεί να δημιουργήσει ευκαιρίες και προϋποθέσεις για την οικειοθελή επιστροφή των Σύριων.

«Η προσέγγισή μας θα ήταν η αποκατάσταση της συριακής οικονομίας και η δημιουργία των συνθηκών για εθελούσιες επιστροφές», είπε ο Çeviköz, προσθέτοντας ότι αυτό θα απαιτούσε διεθνή κατανομή των βαρών, αλλά και έναρξη διαλόγου με τη Δαμασκό.

Ο Ερντογάν προσπαθεί επίσης να δημιουργήσει μια προσέγγιση με τη Συρία, αλλά ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ λέει ότι θα συναντήσει τον Τούρκο πρόεδρο μόνο όταν η Άγκυρα είναι έτοιμη να αποσύρει πλήρως τον στρατό της από τη βόρεια Συρία.

«Μια νέα τουρκική κυβέρνηση θα είναι πιο πρόθυμη να δώσει ουσιαστικά τα χέρια με τον Άσαντ», είπε ο Ουλγκέν. «Αλλά αυτό θα παραμείνει ένα ακανθώδες ζήτημα γιατί θα υπάρξουν όροι από την πλευρά της Συρίας σε αυτή την ομαλοποίηση».

Ωστόσο, ο Piccoli από το Teneo είπε ότι οι εθελοντικές επιστροφές Σύριων ήταν «ευσεβής πόθος».

«Πρόκειται για Σύρους που ζουν στην Τουρκία για περισσότερα από 10 χρόνια, τα παιδιά τους πηγαίνουν σχολείο στην Τουρκία από την πρώτη μέρα. Έτσι, οι δεσμεύσεις για οικειοθελή επιστροφή τους, είναι πολύ αμφίβολο κατά πόσο μπορούν να εφαρμοστούν».

Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειος
Η Τουρκία είχε εντείνει την επιθετική της ρητορική κατά της Ελλάδας τους τελευταίους μήνες, με τον Ερντογάν να προειδοποιεί μάλιστα ότι ένας πύραυλος θα μπορούσε να χτυπήσει την Αθήνα.

Όμως η άμεση αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης και της ελληνικής κοινωνίας στους πρόσφατους καταστροφικούς σεισμούς στην Τουρκία και η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια δημιούργησαν ένα νέο σκηνικό για τις διμερείς σχέσεις.


Τουρκικό πλοίο γεωτρήσεων πριν αναχωρήσει για εξερεύνηση αερίου | Adem Altan/AFP μέσω Getty Images

Ο Δένδιας, μαζί με τον Τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ανακοίνωσαν ότι η Τουρκία θα ψηφίσει υπέρ της Ελλάδας για μια μη μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για το 2025-26 και ότι η Ελλάδα θα υποστηρίξει την τουρκική υποψηφιότητα για τη Γενική Γραμματεία του Διεθνή Ναυτιλιακού Οργανισμού.

Σε μια άλλη ένδειξη απόψυξης, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος και ο υπουργός Μετανάστευσης Νότης Μηταράκης επισκέφθηκαν την Τουρκία αυτόν τον μήνα, με τον Τούρκο υπουργό Άμυνας Χουλουσί Ακάρ να λέει ότι ελπίζει ότι η Μεσόγειος και το Αιγαίο θα είναι μια «θάλασσα φιλίας» μεταξύ των δύο χωρών. Ο Ακάρ είπε ότι αναμένει ένα μορατόριουμ με την Ελλάδα σε στρατιωτικές και αεροπορικές ασκήσεις στο Αιγαίο μεταξύ 15 Ιουνίου και 15 Σεπτεμβρίου.

«Και οι δύο χώρες θα έχουν εκλογές και πιθανότατα θα έχουν τις εκλογές την ίδια μέρα. Έτσι, αυτό θα ανοίξει έναν νέο ορίζοντα μπροστά και στις δύο χώρες», είπε ο Çeviköz.

«Η προσέγγιση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας στα διμερή τους προβλήματα [στο Αιγαίο], θα διευκολύνει τον συντονισμό για την αντιμετώπιση των άλλων προβλημάτων στην ανατολική Μεσόγειο, που είναι μια πιο πολυμερής μορφή», είπε. Οι διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα και την εξερεύνηση ενέργειας, για παράδειγμα, είναι συχνές.

Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, ο Çeviköz είπε ότι είναι σημαντικό η Αθήνα και η Άγκυρα να μην παρέμβουν στην εσωτερική πολιτική της Κύπρου και «θα πρέπει να δοθεί η ευκαιρία στους δύο λαούς του νησιού να δουν τα προβλήματά τους διμερώς».

Ωστόσο, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα, η Κύπρος και ο EastMed είναι θεμελιώδεις για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας και δεν θα αλλάξουν πολλά με μια άλλη κυβέρνηση. Η διαφορά θα είναι περισσότερο στο στυλ.

«Η προσέγγιση για τη διαχείριση αυτών των διαφορών θα αλλάξει πολύ. Έτσι, δεν θα ακούσουμε επιθετική ρητορική όπως: «Θα έρθουμε μια νύχτα», είπε ο Ülgen. «Θα επιστρέψουμε σε ένα πιο ώριμο, πιο διπλωματικό στυλ διαχείρισης διαφορών».

«Το πλαίσιο του ΝΑΤΟ θα είναι σημαντικό και οι ΗΠΑ θα πρέπει να κάνουν περισσότερα όσον αφορά την αποκατάσταση της αίσθησης ισορροπίας στο Αιγαίο», δήλωσε h Aydıntaşbaş.

Όμως, υποστήριξε, «απλώς δεν μπορείς να εξομαλύνεις τις σχέσεις σου με την Ευρώπη ή τις ΗΠΑ, αν δεν είσαι διατεθειμένος να κάνεις αυτό το βήμα με την Ελλάδα».

politico.eu

Το γεωπολιτικό τρίγωνο του Νείλου: Αίγυπτος-Σουδάν-Αιθιοπία

0

Νικόλαος Σιδηρόπουλος *

H περιοχή της ανατολικής Αφρικής συγκεντρώνει τα βλέμματα και την προσοχή, περιφερειακών αλλά και παγκόσμιων δρώντων
Οι φυσικοί πόροι της Αφρικής αποτελούν σήμερα αφενός, ευχή για την ήπειρο λόγω της αφθονίας τους και αφετέρου κατάρα διότι αποτελούν την αιτία ξένων επεμβάσεων και περιφερειακών ανταγωνισμών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ποταμός Νείλος αποτελεί έναν από τους κυριότερους φυσικούς πόρους, όντας ο μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός παγκοσμίως, επηρεάζοντας ταυτόχρονα δέκα χώρες που βρίσκονται πλησίον αυτού (Μπουρούντι, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Ερυθραία, Κένυα, Ρουάντα, Τανζανία, Ουγκάντα, Αιθιοπία, Σουδάν και Αίγυπτο).

Σήμερα όσο ποτέ, αποτελεί μια κινητήρια δύναμη πιθανών συγκρούσεων στην περιοχή και ειδικότερα το κομμάτι της κατανομής των υδάτων του Γαλάζιου Νείλου, τα νερά του οποίου αποτελούν όπως φαίνεται ένα παίγνιο «μηδενικού αθροίσματος» τόσο για την Αίγυπτο όσο και για την Αιθιοπία, καθώς αποτελεί την ραχοκοκαλιά της πρώτης και ζωτικής σημασίας παράγοντα για την ανάπτυξη της δεύτερης.

Ο Γαλάζιος Νείλος, ο οποίος πηγάζει από την Αιθιοπία, συναντάει τον Λευκό Νείλο στην πρωτεύουσα του Σουδάν (οι πηγές του οποίοι βρίσκονται στη λίμνη Βικτώρια), πριν περάσει μέσω της νουβικής ερήμου στην Αίγυπτο. Για το λόγο αυτό, οι πρόσφατες πολιτικές αναταραχές στο Σουδάν καθώς και το «Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης», αποτελούν περιφερειακούς κινδύνους που θέτουν σε κίνδυνο τον σημαντικότερο εσωτερικό φυσικό πλούτο του Καΐρου, εστιάζοντας την προσοχή της στις εξελίξεις αυτών των δυο κρατών.

.

Ιστορικά, το ζήτημα διαχείρισης των υδάτων του Νείλου,αποτελεί πηγή διένεξης μεταξύ Αιγύπτου, Σουδάν και Αιθιοπίας για τουλάχιστον εκατό χρόνια.Οι συμφωνίες της Μεγάλης Βρετανίας με την Αιθιοπία το 1902 και την Αίγυπτο το 1929 (αποικιοκρατική περίοδος), αποτελούν τις πρώτες προσπάθειες διευθετήσεως των υδάτων.

Επιπρόσθετα, μετά την ανεξαρτητοποίηση του Σουδάν, Χαρτούμ και Κάϊρο προχώρησαν το Νοέμβριο του 1959 στη σύναψη συμφωνίας διαμοιρασμού των νερών (Αίγυπτος 75% και Σουδάν 25%), με την Αιθιοπία να μην αποτελεί μέρος για ακόμα μια φορά, όπως συνέβη με τη Συμφωνία του 1929.

Το Σουδάν, το οποίο βρίσκεται γεωγραφικά (και διαπραγματευτικά) ανάμεσα στην Αίγυπτο και την Αιθιοπία, προσπαθεί να διατηρεί το ρόλο του διαμεσολαβητή, προκειμένου να αποφευχθεί μια πιθανή σύγκρουση δυο πολυπληθών και δυνατών στρατιωτικά, χωρών της Αφρικής και παράλληλα να διατηρήσει τα δικαιώματα του, επί των υδάτων του Νείλου.

Μετά την επίσημη ανεξαρτησία του Σουδάν το 1956, η χώρα περιδινήθηκε μεταξύ νόμιμων εκλεγμένων κυβερνήσεων και στρατιωτικών πραξικοπημάτων (1964,1969,1985) για να φτάσει στο 1989 όπου ο στρατός ανέλαβε εκ νέου την εξουσία υπό το Στρατηγό Ομάρ αλ-Μπασίρ μέχρι την ανατροπή του το 2019.

Παράλληλα, μετά από δυο περιόδους εμφυλίου πολέμου και τις σφαγές που έλαβαν χώρα στη δυτική πλευρά του Σουδάν (Νταρφούρ),η χώρα έχασε το 2011 το νότιο τμήμα της, το οποίο έγινε επίσημα ανεξάρτητο κράτος στις 9 Ιουλίου 2011 με την ονομασία, Νότιο Σουδάν. Σήμερα, η κατάσταση φαίνεται να είναι ακόμα πιο περίπλοκη με την εμπλοκή και των Ηνωμένων Εθνών, καθώς η μεταβατική κυβέρνηση του Σουδάν, δεν κατάφερε να σταθεροποίηση την κρίση που προέκυψε μετά το πραξικόπημα του Οκτωβρίου (2021) και να θέσει τα θεμέλια για άμεση οικονομική ανάπτυξη.

Στην «άλλη γωνία της βάσης του τριγώνου», η Αιθιοπία, ο γίγαντας του κέρατος της Αφρικής, το 2011 ξεκινούσε την κατασκευή ενός μεγαλόπνοου σχεδίου για την εκμετάλλευση των υδάτων του Γαλάζιου Νείλου, θέτοντας νέα δεδομένα στην κοιλάδα απορροής του Νείλου. Το έργο του «Φράγματος της Αιθιοπικής Αναγέννησης», γνωστό ως GERD (Grand Ethiopian Renaissance Dam), ολοκληρώθηκε το 2020 και αποτελεί το μεγαλύτερο σταθμό υδροηλεκτρικής ενέργειας στην Αφρική, αναμένοντας να παράγει 6.000 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας. Σαφώς και το νέο αυτό φράγμα, δεν είναι το μοναδικό, καθώς υπάρχουν ήδη αρκετά: στην Αίγυπτο το φράγμα του Ασουάν (1902), στο Σουδάν τα φράγματα Sennar (1925), Jebal Aulia (1937), Khasmel Girba (1964), Roseires (1966), Merowe (2009) και τέλος στην Αιθιοπία τα TisAbay I-II (1953-2001) και Tekezze (2009).

Ωστόσο, το GERD αποτελεί μια σοβαρή πηγή διένεξης μεταξύ Αιγύπτου-Αιθιοπίας-Σουδάν, οι οποίες τον Μάρτιο του 2015 συνυπέγραψαν τη Διακήρυξη Αρχών (Declaration of Principles-DoP) στο Χαρτούμ, προκειμένου από κοινού να μελετήσουν την επίδραση του φράγματος τόσο για τις ίδιες, όσο και για την ευρύτερη περιοχή. Από τότε έχουν διεξαχθεί αρκετές διαπραγματευτικές και διπλωματικές συναντήσεις, χωρίς ωστόσο να μπορέσουν οι τρεις χώρες να καταλήξουν σε συμφωνία, με την Αιθιοπία να συνεχίζει να υλοποιεί τα σχέδια της.

Παρά τις εντεινόμενες προσπάθειες να βρεθεί η χρυσή τομή μεταξύ των χωρών, το καλοκαίρι του 2020 και του 2021, η Αντίς Αμπέμπα προχώρησε μονομερώς στην πλήρωση δυο δεξαμενών του φράγματος, προκαλώντας την αντίδραση του Καΐρου (και λιγότερο του Χαρτούμ) για την κατακράτηση των υδάτων η οποία (θα) μειώνει σημαντικά τα δικά τους ποσοστά νερού. Για την Αίγυπτο, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος Σίσι, ο Νείλος αποτελεί «θέμα ζωής και θανάτου» για τη χώρα του και «κανείς δεν μπορεί να αγγίξει το μερίδιο του νερού της Αιγύπτου», απειλώντας έμμεσα (και άμεσα), ότι θα επέμβει στρατιωτικά.

Για την Αίγυπτο, η εύθραυστη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στο «τρίγωνο του Νείλου», προκαλεί πολλά ερωτηματικά και εγείρει νέες περιφερειακές απειλές που δημιουργούνται κυρίως από το φράγμα της Αιθιοπίας.Ταυτόχρονα, η πρόσφατη πρόθεση του Νότιου Σουδάν για τη δημιουργία φράγματος κατά μήκος του ποταμού (Λευκός Νείλος), σε μια προσπάθεια να παράγει φθηνή υδροηλεκτρική ενέργεια και παράλληλα να βοηθήσει στην αποτροπή των καταστροφικών πλημμυρών, αυξάνει τους κινδύνους για μια πιθανή ένοπλη σύγκρουση.

Συνοπτικά, η διαχείριση των υδάτων στην περιοχή βρίσκεται κάτω από μια πληθώρα (νέων) προκλήσεων όπως οι αυξανόμενοι πληθυσμοί, αλλαγές στη χρήση της γης, πολιτικές και περιφερειακές αναταραχές καθώς και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Για την Αίγυπτο, ο Νείλος αποτελεί τη θεμέλια λίθο τόσο της ανάπτυξης της όσο και της ύπαρξης της, κάτι που συνεπάγεται ότι η πολιτική αστάθεια των χωρών της λεκάνης του Νείλου, οι αποσταθεροποιητικοί παράγοντες της περιοχής και τα νέα σχέδια εκμετάλλευσης των νερών, αποτελούν σοβαρό και άμεσο κίνδυνο για το Κάϊρο.

Στη διαμάχη με την Αντίς Αμπέμπα, η Αίγυπτος προχωρά σε μια προσπάθεια κινητοποίησης των παλιών αφρικανικών δικτύων και ταυτόχρονα εντείνει τις συμφωνίες συνεργασίας με χώρες της λεκάνης του Νείλου: Τανζανία, Κένυα, Νότιο Σουδάν, Σουδάν, και τη Δημοκρατία του Κονγκό. Παράλληλα, επιδιώκει την ενίσχυση των διπλωματικών ερεισμάτων στο Κέρας της Αφρικής και στην απέναντι όχθη της Ερυθρά θάλασσας, όπου τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη κινητικότητα, νέες συμμαχίες και συμπράξεις.

Καταλήγοντας, φαίνεται ότι η περιοχή της ανατολικής Αφρικής συγκεντρώνει τα βλέμματα και την προσοχή, περιφερειακών αλλά και παγκόσμιων δρώντων, όχι μόνο γιατί δημιουργούνται νέοι συσχετισμοί ισχύος αλλά και γιατί απειλούνται ζωτικής σημασίας συμφέροντα για πολλά κράτη.

Υπό το πρίσμα των συνεχόμενων αποτυχημένων διαπραγματεύσεων των τριών κρατών για την διευθέτηση των υδάτων του Νείλου, οι μονομερείς ενέργειες και οι επιθετικές δηλώσεις περί πολεμικών συγκρούσεων, δημιουργούν ένα επικίνδυνο μείγμα, το οποίο συνεχίζει να τροφοδοτεί την ήδη τεταμένη κατάσταση και θέτει τα θεμέλια μιας νέας ζοφερής πραγματικότητας για το Σουδάν και κυρίως την Αίγυπτο,για την οποία ο Νείλος δεν είναι μόνο η κύρια πηγή επιφανειακών υδάτων αλλά και αναπόσπαστο μέρος του πολιτισμού και της κουλτούρας της.

Δ. Μακροδημόπουλος: Γιατί ζούμε σε έναν κόσμο διαφορετικό από αυτόν που σκεπτόμαστε;

5

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Πώς αναβαθμίστηκαν οι πελατειακές σχέσεις, το ρουσφέτι δηλαδή, σε αυτό το επίπεδο ώστε να προσλαμβάνουν υπαλλήλους σε κρίσιμους τομείς, όπως του σταθμάρχη, με μπλοκάκι στα κρυφά ή η ΤΡΑΙΝΟΣΕ να προκηρύσσει θέσεις, να υποβάλλονται χιλιάδες αιτήσεις αλλά να μη γνωστοποιείται ποτέ ο πίνακας αξιολόγησης των υποψηφίων παρά να ενημερώνονται προσωπικά μόνον οι επιλεγέντες, γεγονός που μας επιτρέπει να εικάσουμε ότι οι προσληφθέντες είχαν προεπιλεγεί με υποβολείς συντεχνίες εντός και εκτός της επιχείρησης; Πώς έφτασε εν έτη 2023 το ρουσφέτι σε αυτά τα επίπεδα, μήπως αποτελεί και αυτό στην ανώτατη μορφή του στοιχείο εκσυγχρονισμού ή της λειτουργίας του επιτελικού κράτους; Για να είμαστε δίκαιοι και για αποδώσουμε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, αν παρατηρήσουμε την εξέλιξη των πελατειακών σχέσεων στη χώρα μας στο διηνεκές παρελθόν, εύκολα θα συμπεράνουμε ότι κάθε κυβέρνηση αναβάθμιζε το ρουσφέτι σε ανώτερο επίπεδο από την προηγούμενη για να το αναβαθμίσει περαιτέρω η επόμενη κοκ. για να φτάσουμε στο σημερινό επίπεδο, και έχει ο θεός.

Όμως αυτός είναι ο ορισμός του επιτελικού κράτους; Να προαγάγει τις παθογένειες σε αυτό το ζηλευτό επίπεδο αντί να τις έχει καταπολεμήσει, όπως επανειλημμένα έχει διακηρύξει; Τόσα ψέματα; Όμως το αποτέλεσμα της συστηματικής υποκατάστασης της αλήθειας με ψεύδη είναι ότι καταστρέφεται η αίσθηση προσανατολισμού μας στον πραγματικό κόσμο. Έτσι με τα ψέματα φθάσαμε να ζούμε σε έναν άλλο κόσμο διαφορετικό από αυτόν που σκεπτόμαστε χωρίς να το έχουμε αντιληφθεί.

Όπως έλεγε ο Τζορτζ Όργουελ, η πολιτική γλώσσα φτιάχτηκε ώστε τα ψέματα να μοιάζουν αληθινά. Όμως αυτή η αντίφαση, να γνωρίζεις δηλαδή την πραγματικότητα και την αλήθεια αλλά να υποστηρίζεις ως αλήθεια τα ψεύδη, δεν σου δημιουργεί προβλήματα; Δεν διαταράσσει την ψυχική σου ισορροπία; H Χάνα Άρεντ επισημαίνει πόσο δύσκολο είναι  να λέει κάποιος ψέματα στους άλλους χωρίς να καταλήξει να πιστεύει την “αλήθεια” των δικών του ψεμάτων. Ισχυρίζεται πως όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με κάποιον που έχει πιστέψει τα δικά του ψέματα, ή ακόμη χειρότερα, αδυνατεί πια να διακρίνει τα ψέματά του από την αλήθεια των πραγμάτων, έχουμε να κάνουμε με ένα πολύ πιο δυσθεράπευτο φαινόμενο. Πού έχουν φθάσει τα ψέματα; Η διαφορά του παραδοσιακού ψεύδους και του σύγχρονου ψεύδους είναι η ίδια με τη διαφορά ανάμεσα στο να κρύβεις κάτι και στο να καταστρέφεις κάτι. Το είδαμε με τον σιδηρόδρομο. Εξαγγελίες συνεχείς για φαραωνικά έργα ενώ ταυτόχρονα ο σιδηρόδρομος απαξιώνονταν και διαλύθηκε λειτουργικά από το 2008 αντί να αναβαθμίζεται.

Η ίδια, η Άρεντ, έλεγε ότι στην ελληνική πόλη ” η ισονομία εξασφάλιζε την ισότητα, όχι όμως επειδή οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι, αλλά αντίθετα, επειδή οι άνθρωποι είναι φύσει άνισοι και χρειάζονται έναν τεχνητό θεσμό, την πόλη, η οποία χάρη στον νόμο της θα τους κάνει ίσους …. Η ισότητα της ελληνικής πόλεως, η ισονομία της, ήταν χαρακτηριστικό της πόλεως και όχι των ανθρώπων, οι οποίοι αποκτούσαν την ισότητα επειδή γίνονταν πολίτες και όχι επειδή γεννήθηκαν”.

Αντίθετα, στη σημερινή ελληνική “πόλη” η ανισότητα, πέρα από τις ταξικές της μορφές, πριμοδοτείται προς άγραν ψήφων χάριν των διαχειριστών της εξουσίας. Έχει ως πηγή της τις πελατειακές σχέσεις που σηματοδοτεί η κομματική ένταξη, η οποία αποβλέπει στην κατ’ εξαίρεση προώθηση των συμφερόντων σου και σε πειθαναγκάζει σε συγκεκριμένες κομματικές επιλογές. Δηλαδή με άλλα λόγια σου αφαιρεί την ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης, σου ακυρώνει την ιδιότητα του πολίτη. Ταυτόχρονα, κι αυτό είναι πολύ σημαντικό, διασπά την ενότητα των εργαζομένων και τις αντιδράσεις τους: «Το ρουσφέτι είχε την γενική ιδιότητα να εξειδικεύει και να εξατομικεύει το κάθε πρόβλημα και την κάθε λύση, έτσι ώστε η μακρόπνοη συλλογική συσπείρωση με σκοπό την ανοιχτή και έννομα θεμελιωμένη προάσπιση συλλογικών συμφερόντων  έχανε την έλξη της στα μάτια των αμέσως ενδιαφερομένων» μας λέει ο Παναγιώτης Κονδύλης.

Πόσο επηρεάζουν οι πελατειακές σχέσεις τις νοητικές μας αντιλήψεις; Πάντα με εντυπωσίαζαν τα αποτελέσματα των φοιτητικών εκλογών, ιδιαίτερα στην περίοδο της οικονομικής κρίσης που έστειλε μετανάστες εκατοντάδες χιλιάδες νέους. Ενώ δηλαδή ήταν πλέον ολοφάνερο ότι η χώρα έφτασε στην οικονομική κρίση ύστερα από τέσσερεις περίπου δεκαετίες διακυβέρνησής της από αυτοδύναμες κυβερνήσεις της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, η κυριαρχία επί σειρά ετών των παρατάξεών τους, ιδιαίτερα της ΝΔ, πάντα με προβλημάτιζε. Να γνωρίζεις δηλαδή ποιά πολιτική σε έφερε σε αδιέξοδο και να την υπερψηφίζεις; Γιατί; Διότι σε ένα τέτοιο δυσοίωνο περιβάλλον μόνον σε ένα κόμμα εξουσίας θα μπορούσες να αναζητήσεις διέξοδο και να εναποθέσεις τις ελπίδες σου για το μέλλον. Τους παρότρυναν και οι γονείς τους. Να ψηφίζουν κόμματα που έχουν “δώρα”. Όχι για όλους φυσικά. Για ελάχιστους αλλά ελπίδες μοίραζαν και μοιράζουν σε όλους.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

15/4/2023

 

 

Γιάννης Μαγκριώτης: Γιατί οι επερχόμενες εκλογές είναι πολύ σημαντικές;

0

 

του Γιάννη Μαγκριώτη, Υποψηφίου Βουλευτή Α! Θεσσαλονίκης ΠΑΣΟΚ
Το διακύβευμα των εκλογών της 21ης Μαΐου είναι πολύ υψηλό, γιατί:

1. Οι μεγάλες γεωπολιτικές εξελίξεις, με αιχμή των πόλεμο στην Ουκρανία, αποκαλύπτουν ότι οι προϋποθέσεις πάνω στις οποίες στηρίχτηκε η Ευρωπαϊκή ασφάλεια, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, δεν υπάρχουν.
Η νέα αστάθεια επιβαρύνει τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή μας.
Η Τουρκία τις αξιοποιεί και προβάλλει με έμφαση τον ρόλο της Περιφερειακής υπερδύναμης που διεκδικεί. Ο φονικός και καταστροφικός σεισμός ανέστειλε προσωρινά την δυναμική διεκδίκηση του ζωτικού χώρου που διεκδικεί.
Μετά τις εκλογές της 14ης Μαΐου, όποια και αν είναι η νέα ηγεσία θα επανέλθει.
Η χώρα μας πρέπει να αξιοποιήσει τις ανάγκες της Τουρκίας να στραφεί προς την Δύση για να αντιμετωπίσει την κρίση και την νέα ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ, που έχει δύο βασικές επιλογές: Την απεξάρτηση από την Ρωσία και την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης στις ΑΠΕ.
Μια νέα εθνική στρατηγική είναι αναγκαία, γνωρίζοντας ότι η Δύση θέλει την Τουρκία στρατηγικό οικονομικό και στρατιωτικό εταίρο.

  1. Η οικονομία και η κοινωνία είναι στα όριά της.

    Ο συνδυασμός τεσσάρων αρνητικών παραγόντων, όπως:

    α). Ο υψηλός πληθωρισμός και η ακόμη πιο υψηλή ακρίβεια στα βασικά καταναλωτικά αγαθά, που υπονομεύει την οικονομία και μειώνει δραματικά την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

    β). Η συνεχής αύξηση των επιτοκίων.

    γ). Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους.

    δ). Η τελευταία απόφαση της Συμβουλίου Κορυφής της ΕΕ, για την σταδιακή επιστροφή, από το 2024, στους δημοσιονομικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

    Εξαφανίζουν τις θετικές εξελίξεις στον τουρισμό και τις ξένες επενδύσεις και δημιουργούν προϋποθέσεις νέας οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.

    3. Το κράτος δικαίου, η ποιότητα της δημοκρατίας και των θεσμών έχει βάναυσα υπονομευθεί, με πολλούς τρόπους, ειδικά με τις παρακολουθήσεις πολιτικών, στρατιωτικών και δημοσιογράφων.

    Δυστυχώς, η κυβέρνηση αντί να δημιουργεί τις προϋποθέσεις συναινέσεων και συνεργασιών, η αγωνία της από την διαφαινόμενη απώλεια της εξουσίας, την κάνει ιδιαίτερα συγκρουσιακή απέναντι στην αντιπολίτευση.

    ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ασκούν πολιτικό εκβιασμό στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, με στόχο είτε να το συρρικνώσουν εκλογικά για να πετύχουν τους εκλογικούς τους στόχους είτε να το χειραγωγήσουν πολιτικά στην υποστήριξη των πολιτικών τους.

    Ο Νίκος Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, δίνουν θετική διέξοδο, θέτοντας ως προτεραιότητες: 1. Ένα συμφωνημένο πρόγραμμα κυβερνητικής πολιτικής, αναστροφής της καθοδικής πορείας της οικονομίας του κοινωνικού κράτους και της κοινωνίας. 2. Την συγκρότηση μιας ικανής και αποτελεσματικής κυβέρνησης συνεργασίας που θα το εφαρμόσει.

 

 

Σεραφείμ Μηχιώτης: Καλέ μου φίλε σού γράφω…Πλείονες του ενός, για να είμαστε ακριβείς και σωστοί!  

1

του Σεραφείμ Μηχιώτη

Δανείζομαι τον υπερκείμενο τίτλο από το εξαιρετικό φερώνυμο σημείωμα του Τάκη Θεοδωρόπουλου, από το Πασχαλινό φύλλο της «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ», προκειμένου να υπερασπισθώ το δικαίωμα του ελευθέρως εκφράζεσθαι για τον καθένα, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα.  Να μην καθυβρίζεσαι, πολλώ δε μάλλον να μην «φορτώνεσαι» με εύκολες κατηγορίες, μέσω των οποίων επιδιώκεται η αμφισβήτηση της ίδιας της προσωπικής σου αξιοπρέπειας και τελικώς ακόμη και η σπίλωσή σου, με σαφείς υπαινιγμούς «κάτω από τη μέση» περί χρηματισμού, ως «αργυρώνητου»….

Δεν αρνούμαι, ότι, στην ένταση των ημερών που έπονται, στην πορεία προς τις εκλογές, η υπεράσπιση της θέσης της «μίας πλευράς», σε σχέση με τις «αντίπαλες» πλευρές, θα λάβει το χαρακτήρα μετωπικής σύγκρουσης, ενδεχομένως και ακραίας.

Αλλά διόλου κάποια όρια; Ιδού το ερώτημα…

Και η απάντηση σε αυτό, σε ένα τέτοιο πλαίσιο, κρίνεται με τα θεμιτά όρια μιάς φραστικής (προσώρας και τελικώς μόνον τέτοιας, ας ελπίσουμε…)σύγκρουσης, τα οποία, εφ’ όσον δεν διασφαλίζονται, μπορεί να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, των οποίων το αποτύπωμα δεν επουλώνεται εύκολα. Ιδιαιτέρως, εάν κρατούμε κατά νουν, ότι θα είμαστε οι ίδιοι που θα κληθούμε να συμβιώσουμε και την επομένη των εκλογών στο ίδιο κοινωνικό πλαίσιο. Συνεπώς χρειάζεται αποτοξίνωση…

Δεν μπορεί, δεν είναι νοητό, δεν είναι επιτρεπτό, να γράφεις στο fb ή το twitter, για την εντύπωση-αρνητική εντύπωση, σε στοιχειοθετημένο λόγο και βάση- που σού έχει προκαλέσει η τελευταία ομιλία του Τσίπρα στη Βουλή, στη συζήτηση της τελευταίας τροπολογίας για τον αποκλεισμό του νεοναζιστικού μορφώματος στις επικείμενες εκλογές, να εισπράττεις αναθέματα και….αφορισμούς, λες και είσαι κατηγορούμενος!

Από εκεί και πέρα, σαφώς και είναι δεδομένο, αναφαίρετο δημοκρατικό δικαίωμα κάθε πολίτη, να υπερασπίζεται την Κυβέρνηση της ΝΔ, με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που έχει ψηφίσει και εξακολουθεί να στηρίζει, δίχως να την καθαγιάζει, δίχως να χάνει το δάσος στις επικείμενες εκλογές, αλλά εξ ίσου και χωρίς να απολλοτριώνει την επιφύλαξη κριτικής του, ως προς ειδικότερες πλευρές του κυβερνητικού έργου. Με θετικές πτυχές, όπως η αντιμετώπιση της επέλαση της Covid-19 ή η αποτελεσματική αντιμετώπιση της Τουρκικής ηγεσίας απέναντι στην υβριδική απειλή εναντίον της Ελλάδος, με την εργαλειοποίηση του προσφυγικού/μεταναστευτικού. Και αρνητικές, βεβαίως, όπως η τελευταία σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, βεβαίως, ότι τα ίδια πρέπει να ισχύουν και σε κάθε αντίστροφη κατεύθυνση, σε πλαίσιο παραγωγικής πολιτικής αντιπαράθεσης, εντός παραδεκτών θεμιτών ορίων.

Δυστυχώς, αυτό που πρυτανεύει σε σχέση με τα προηγούμενα, είναι η εικόνα των  πολέμιων της Κυβέρνησης της ΝΔ και του Π/Θ Κυριάκου Μητσοτάκη όλως ιδιαιτέρως, από το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ,  με τη Σημαία του «ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς» που επιχειρούν να μετέρχονται ως…κολυμβήθρα του Σιλωάμ, ως καθαρτήριο όλων όσων γνωρίζουν καλώς οι πολίτες ότι σωρεύθηκαν στην πλάτη του τόπου και του Ελληνικού λαού, από τον Ιανουάριο του 2015 μέχρι τον Ιούλιο του 2019. Κι όλα αυτά με το απατηλό σύνθημα «Πρώτη φορά Αριστερά» με τα τον Εμφύλιο, που, μόλις 4,5 χρόνια κυβερνητικής εξουσίας Αριστεράς/Ακροδεξιάς (Τσίπρα/Καμμένου), ήσαν αρκετά για να αποδομήσουν κάθε αριστερή αναφορά, ως ανυπόληπτη και καταστροφική.

Εξ αυτών των λόγων, οι αμύντορες των πεπραγμένων της απελθούσης το 2019 κυβερνητικής εξουσίας ΣΥΡΙΖΑ επιμένουν να κάνουν τους ανήξερους και υποδύονται τους αγνούς ιδεολόγους που δεν μπορούσαν να κάνουν και πολλά, συνεπεία των Μνημονίων, στοχοποιώντας τους πολλούς στην κοινωνία που στέκονται κριτικώς εναντίον τους, τούς επικρίνουν και βεβαίως είναι αποφασισμένοι να τούς γυρίσουν την πλάτη στις εκλογές της 21ης Μαΐου 2023.

Προφανώς, ουδέν έχουν διδαχθεί εις το ΣΥΡΙΖΑ, από την τριπλή τους οδυνηρή ήττα στις τριπλές εκλογικές αναμετρήσεις του Μαΐου-Ιουλίου 2019. Και τώρα, εν όψει των εκλογικών της 21ης Μαΐου 2023, είναι προφανές για τον ίδιο τον Τσίπρα, ότι μάλλον παίζει το τελευταίο χαρτί εις την ηγεσία του Κόμματός του, ό,τι κι αν μηχανευθεί για την περαιτέρω παραμονή του. Ιδιαιτέρως μετά την διαφαινόμενη εκλογική ήττα και στην επόμενη κάλπη της 2ας Ιουλίου 2023 και το αργότερο στην κάλπη των Ευρωεκλογών του 2024.

Τί μένει, λοιπόν, για το στρατόπεδο των ΣΥΡΙΖΑίων, τώρα που η επίκληση του «ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς» είναι συνώνυμη με το…ανήθικο μειονέκτημα της Αριστεράς, όπως επιβεβαιώθηκε και με την ομόφωνη καταδίκη του Νίκου Παππά, Υπουργού του Τσίπρα, με 13-0 από το ΑΕΔ, σε διετή φυλάκιση με τριετή αναστολή;

Αυτό δεν είναι άλλο από τη «δολοφονία χαρακτήρων» στην οποία έχουν αρχίσει να επιδίδονται από το ΣΥΡΙΖΑ, εναντίον όσων εννοούν να αποδομούν τα λόγια τους, επί τη βάσει των γνωστών έργων τους. Δεν γνωρίζουν ή δεν δικαιούνται να τούς κρίνουν και να τούς επικρίνουν, εννοούν προφανώς εις το κομματικό ιερατείο της Κουμουνδούρου, άλλως, εάν τον επιχειρήσουν, κινδυνεύουν να «κατηγορηθούν» ότι είναι μίσθαρνα όργανα της ΝΔ, από όπου «τα πιάνουν».

Τόσο απλά! Όσοι, πειθήνια όργανα του ΣΥΡΙΖΑ, έχουν αρχίσει ήδη να μιλούν για «αργυρώνητους», πρώτον αναλαμβάνουν προσωπική και ενδεομένως κολάσιμη ευθύνη, για όσα ψευδή,εξόχως κακόβουλα και συκοφαντικά εις το έπακρο εκτοξεύουν. Ουδείς νομιμοποιείται να αποκαλεί τον άλλον «αργυρώνητο», με περισσή ευκολία και βεβαίως καμία απόδειξη, ούτε καν ελάχιστη, απλώς και μόνον για να ρίξει λάσπη από τον ανεμιστήρα κι ό,τι βγει. Δεύτερον (αυτο)προδίδονται για πενία ισχυρού και πειστικού αντίλογου επί όσων τούς καταμαρτυρούνται. Συνεπώς η κατατρομοκράτηση στην εκφορά κάθε λόγου που συμβάλλει στην αποδόμηση του αφηγήματός τους, αποτελεί έσχατο καταφύγιο απελπισίας τους…

Ίσως τα λόγια-ράπισμα στο άρθρο Θεοδωρόπουλου που αναφέρεται στην αρχή θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν σοκ, στη νιρβάνα της επανάπαυσης κάποιων-λίγων έστω ΣΥΡΙΖΑίων:

«Η νοσταλγία σου, παλιέ μου φίλε, για την Αριστερά της εφηβείας μας δεν απέχει από τη νοσταλγία των οπαδών της βασιλείας. Το τελετουργικό αλλάζει, όμως η ουσία είναι ίδια. Και στη μία και στην άλλη περίπτωση εκείνο που μετράει είναι η τυπολατρία. «Η δική μας Αριστερά», η Αριστερά της εφηβείας μας, έχει εκφυλισθεί σε έναν τύπο πολιτικής ορθότητας. Οι μολότοφ εναντίον των αστυνομικών είναι χειρονομία πολιτικής ορθότητας; Οι καταλήψεις, ο Κουφοντίνας και η παρέα των δολοφόνων του; Πες μου, παλιέ μου φίλε, τι άλλο έχει να μου προτείνει η Αριστερά σήμερα; Τον Βαρουφάκη, τον Κατρούγκαλο και όλα τα περιτρίμματα της πασοκοκρατίας;

 Παλιέ μου φίλε, σέβομαι τη συνέπειά σου. Κάποια στιγμή, στη διάρκεια της ανάπτυξής μας, βρήκες την αλήθεια και έκτοτε την υπηρετείς με συνέπεια. Αλί σ’ εμάς τους άπιστους και τους αιρετικούς που την αμφισβητούμε. Αναρωτιέμαι απλώς αν η νοημοσύνη σου, το εργαλείο που μας επιτρέπει να κατανοήσουμε την πραγματικότητα, δεν αντιδρά. Αν δεν σε βοηθά να αντιληφθείς ότι ο κόσμος μας δεν είναι ο κόσμος της εφηβείας μας. Και το γράφω σ’ εσένα, παλιέ μου φίλε. Επειδή αποκλείεται να μην αναρωτήθηκες τι προσφέρει η υποψηφιότητα Αντώναρου στην «προοδευτική» συμμαχία »

Προσωπικώς, έχω κατά νουν, απόστρατο των Ενόπλων Δυνάμεων, υψηλόβαθμο, υπηρετήσαντα σε θέσεις κορυφαίαε ευθύνης, ο οποίος, ούτε λίγο-ούτε πολύ, κατέληξε στον χαρακτηρισμό «αργυρώνυτο» που φιλοτέχνησε για το πρόσωπό μου, διότι «μού τα χώνουν από τη ΝΔ για όσα γράφω τον τελευταίο καιρό, δεξιός από  παλιά, όπως λένε κάποιοι που με γνωρίζουν καλά, καθώς αντιμετωπίζεις προβλήματα». Λυπήθηκα πολύ . Εκπλήσσουν τα τόσα ψεύδη, τα τόσα κακόβουλα και συκοφαντικά, τα τόσον προσβλητικά για το άτομό μου, που εκτοξεύθηκαν από το στόμα του, διότι «εμείς είμαστε με το ΣΥΡΙΖΑ και δεν δεχόμαστε να διαβάζουμε τέτοια πράγματα, όπως αυτά που εσύ γράφεις».

Αρχή άνδρα δείκνυσι…

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η ακτινογραφία της προσέγγισης Ιράν – Σαουδικής Αραβίας

0

Οι ξεχωριστοί και συμπληρωματικοί στόχοι της Τεχεράνη, του Ριάντ, και του Πεκίνου

Η επίτευξη συμφωνίας στο Πεκίνο μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας αποτέλεσε αναμφίλεκτα μια ιδιαιτέρως σημαντική εξέλιξη, όχι μόνο επειδή οι δύο μεγάλοι ανταγωνιστές εντός του ισλαμικού κόσμου αποφάσισαν μετά από επτά χρόνια να αποκαταστήσουν βαθμηδόν τις διπλωματικές του σχέσεις, αλλά και γιατί η Κίνα κατόρθωσε να μετουσιώσει την κυρίαρχη οικονομική διείσδυσή της στην περιοχή της Δυτικής Ασίας σε πρώτης τάξης διπλωματικό κεφάλαιο και ισχύ, κάτι που μονοπωλούσαν μέχρι προσφάτως οι ΗΠΑ.

11042023-2.jpg

Ο Wang Yi, στο κέντρο, κορυφαίος αξιωματούχος εξωτερικής πολιτικής της Κίνας, με τον Ali Shamkhani, δεξιά, τον γραμματέα του συμβουλίου ασφαλείας του Ιράν, και τον Musaad bin Mohammed Al Aiban, υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, στο Πεκίνο, στις 10 Μαρτίου 2023. China Daily, via Reuters
————————————————————-

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η προειρημένη συμφωνία είναι στην πραγματικότητα ένα τριμερές κοινό ανακοινωθέν, με την Κίνα να μην αποτελεί μονάχα συμβαλλόμενο μέρος του αλλά και πρακτικά εγγυητή της εφαρμογής του. Άλλωστε, όπως προκύπτει από δημοσιεύματα, η ανωτέρω συμφωνία κατέστη δυνατή μονάχα ύστερα από τις επίμονες, αν όχι πιεστικές, διαμεσολαβητικές προσπάθειες της Κίνας [1], η οποία βρίσκεται στη μοναδική θέση να διατηρεί καλές σχέσεις και, προπαντός, τεράστια οικονομική επιρροή, κι ως εκ τούτου μόχλευση, και με τις δύο μουσουλμανικές χώρες. Ενδεικτικά, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος τόσο του Ιράν [2] όσο και της Σαουδικής Αραβίας [3].

Πέραν τούτου, τα εν λόγω δύο κράτη της Μέσης Ανατολής έχουν αμφότερα ενταχθεί στο υψιπετές κινεζικό εγχείρημα του νέου Δρόμου του Μεταξιού [4], με τη μεν Σαουδική Αραβία μάλιστα να λαμβάνει το πρώτο εξάμηνο του 2022 τις υψηλότερες κινεζικές επενδύσεις από οποιαδήποτε άλλη χώρα που συμμετέχει στην προειρημένη κινεζική πρωτοβουλία [5], και το δε Ιράν να έχει συνάψει το 2021 μια 25ετή συμφωνία συνεργασίας με την Κίνα, βάσει της οποίας η τελευταία φέρεται να δεσμεύεται να επενδύσει το γιγαντιαίο ποσό των 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις υποδομές τoυ [6].

Το Ιράν κατέχει στρατηγική γεωγραφική θέση στον χερσαίο νέο Δρόμο του Μεταξιού (Μια Ζώνη, Μια Οδός), κι έτι περαιτέρω μετά την έναρξη του πολέμου της Ουκρανίας, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ενώ ταυτόχρονα η Σαουδική Αραβία αποτελεί κομβικό πέρασμα στον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού [7]. Συν τοις άλλοις, το 2022 η Σαουδική Αραβία ήταν μεγαλύτερος προμηθευτής πετρελαίου της Κίνας [8]. Παράλληλα, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου του Ιράν [9]. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν καταλαμβάνει την τρίτη υψηλότερη θέση ανάμεσα στους κορυφαίους προμηθευτές πετρελαίου της Κίνας [10]. Γίνεται, επομένως, καταφανές ότι το Πεκίνο έχει ζωτικά συμφέροντα στον Περσικό Κόλπο, καθότι η σταθερότητα του τελευταίου είναι εξαιρετικά κρίσιμη για τον ενεργειακό εφοδιασμό του, και κατ’ επέκταση για την ενεργειακή ασφάλειά του, αλλά και για τα μεγαλεπήβολα επενδυτικά σχέδιά του στην περιοχή, τα οποία αποσκοπούν να μειώσουν δραστικά το κόστος των εξαγωγών του και των ενεργειακών εισαγωγών του. Άλλωστε, η ανωτέρω εκτίμηση επιβεβαιώνεται από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμίρ Αμπντολαχιάν, ο οποίος προσδιόρισε ποιο ακριβώς είναι το κίνητρο της Κίνας πίσω από την προσπάθειά της να προωθήσει μια αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, λέγοντας ότι «η ενεργειακή ασφάλεια, η σταθερότητα κι η ειρήνη σε αυτήν την περιοχή είναι πολύ σημαντικές για τις αναπτυξιακές πολιτικές του Προέδρου Σι» [11].

Τούτων δοθέντων, η Κίνα ήταν ο μοναδικός διεθνής παίκτης που είχε και τους οικονομικούς μοχλούς πίεσης και το ισχυρό ιδιοτελές κίνητρο να διευκολύνει την σύναψη της συμφωνίας.
Ταυτόχρονα, όμως, οφείλεται να επισημανθεί ότι είναι ιδιαιτέρως νωρίς ακόμα να χαρακτηρισθεί με τυμπανοκρουσίες και βαρύγδουπους τίτλους η συμφωνία του Πεκίνου είτε ως ιστορική είτε ως ένα γεγονός που θα αλλάξει εξαίφνης και πλήρως την ισορροπία δυνάμεων στο υποσύστημα της Δυτικής Ασίας. Εξάλλου, ο Χασάν Νασράλα, ηγέτης της λιβανικής Χεζμπολά, προέτρεψε «να μην υπερβάλλουμε ή να μην βιαζόμαστε, γιατί είναι προκαταρκτική είδηση» [12]. Στο ίδιο πνεύμα, επισημάνθηκε στους Tehran Times, μια αγγλόγλωσση ιρανική εφημερίδα που απηχεί τις απόψεις του ιρανικού καθεστώτος, ότι «δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες σχετικά με την συμφωνία μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας» [13] κι ότι «παρά την αισιοδοξία και την ελπίδα, θα πρέπει να επιδεικνύεται περίσκεψη όσον αφορά τις διαστάσεις και τη διαδικασία αυτής της συμφωνίας» [14].

Συνεπώς, τα συμπαρομαρτούντα της συμφωνίας δεν είναι καθόλου δεδομένα και προβλέψιμα αλλά μάλλον καλειδοσκοπικά. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν πρόκειται για μια συμφωνία συμφιλίωσης αλλά μετρίασης της σφοδρότητας της αντιπαλότητας. Οι συνομιλίες φέρεται να επικεντρώθηκαν κατεξοχήν σε θέματα ασφάλειας που ταλανίζουν τις διμερείς του σχέσεις [15]. Δεν είναι τυχαίο ότι των διαπραγματεύσεων ηγήθηκαν οι σύμβουλοι εθνικής ασφαλείας των δυο χωρών. Εν ολίγοις, η συμφωνία αποτελεί μια απόπειρα διαχείρισης των διαφορών τους παρά μια κίνηση οριστικής εξάλειψής τους. Ο ανταγωνισμός τους στην περιοχή δύσκολα θα καμφθεί θεαματικά, απλώς θα επιχειρηθεί ιδεωδώς να εγκιβωτιστεί σε ένα πιο ελεγχόμενο πλαίσιο, πάντοτε όμως εν μέσω ενός επικρεμάμενου κλίματος αμοιβαίας καχυποψίας. Μια πηγή με υψηλές διασυνδέσεις στο ιρανικό καθεστώς παρατήρησε γλαφυρά ότι «αυτή η συμφωνία δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ζητήματα ή συγκρούσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ριάντ. Σημαίνει ότι ό,τι και να συμβεί στο μέλλον θα είναι με έναν ‘ελεγχόμενο’ τρόπο» [16].

ΟΙ ΙΡΑΝΟ-ΣΑΟΥΔΑΡΑΒΙΚΕΣ ΕΠΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΕΚΙΝΟ

Χρήζει αναφοράς το γεγονός ότι χρειάστηκαν πάνω από τρία χρόνια έμμεσων κι άμεσων επαφών, προκειμένου να καταλήξουν τα δύο μέρη εντέλει σε συμφωνία υπό την αιγίδα της Κίνας. Ειδικότερα, οι επαφές μεταξύ των δύο χωρών ξεκίνησαν εμμέσως τον Σεπτέμβριο του 2019 κατόπιν πρωτοβουλίας του υποστράτηγου Γασέμ Σολεϊμανί, του περιβόητου εκλιπόντα αρχηγού της Δύναμης Γοντς των Φρουρών της Επανάστασης [17]. Το Ιράν βρισκόταν τότε στον κολοφώνα της περιφερειακής του ισχύος, ήτοι oι σύμμαχοί του στον Λίβανο και το Ιράκ είχαν θριαμβεύσει πανηγυρικά το προηγούμενο έτος (2018) στις βουλευτικές εκλογές των χωρών τους σχηματίζοντας φιλο-ιρανικές κυβερνήσεις, το Ισλαμικό Κράτος είχε συντριβεί στο Ιράκ και την Συρία, οι Χούθι είχαν εδραιώσει με στερεές βάσεις τον έλεγχό τους στα βορειοδυτικά της Υεμένης κι είχαν εξαπολύσει μάλιστα ιδιαιτέρως καταστρεπτικές επιθέσεις στο έδαφος της Σαουδικής Αραβίας, τα εξουθενωμένα ΗΑΕ ανακοίνωσαν το 2019 ότι θα αποσύρουν τις στρατιωτικές δυνάμεις τους από την Υεμένη, και τέλος το καθεστώς Άσαντ κατόρθωσε να ανακαταλάβει το μεγαλύτερο μέρος της Συρίας.

Ήταν πρόδηλο, λοιπόν, ότι σε αυτήν την χρονική περίοδο το Ιράν ήθελε να επιβάλει από θέση ισχύος μια Pax Iranica στην εξουθενωμένη Σαουδική Αραβία, η οποία είχε κατ’ ουσίαν ηττηθεί στην περιφερειακή σκακιέρα. Επομένως, υπήρχε το σκεπτικό στο Ιράν ότι η στιγμή ήταν κατάλληλη για να εξαργυρωθούν οι επιτυχίες επί του πεδίου σε διπλωματικό επίπεδο. Σε αυτό το φόντο, ο υποστράτηγος «Σολεϊμανί φέρεται να έφτασε στο σημείο να προτείνει μια 10ετή συμφωνία μη κλιμάκωσης μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας σε ζώνες συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή» [18], προκειμένου να παγιώσει την τότε ευνοϊκή για το Ιράν επικρατούσα περιφερειακή ισορροπία ισχύος.

Ωστόσο, μια σειρά από μετέπειτα εξελίξεις –η δολοφονία του Σολεϊμανί τον Ιανουάριο του 2020, οι μαζικές και συνεχιζόμενες διαδηλώσεις κατά των φιλο-ιρανικών κυβερνήσεων στο Ιράκ και τον Λίβανο, ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός στο εσωτερικό του Ιράν που αύξησε ραγδαία την κοινωνική δυσαρέσκεια, κι οι συμφωνίες του Αβραάμ τον Σεπτέμβριο του 2020– άρχισαν αργά αλλά σταθερά να αλλάζουν τις δυναμικές στην περιοχή εις βάρος του Ιράν, κι ενδεχομένως συνέβαλαν στην διακοπή των επαφών.

Μετά από περίπου ενάμιση χρόνο στασιμότητας, οι συνομιλίες, τούτη την φορά σε άμεση μορφή, ξεκίνησαν ξανά στην Βαγδάτη, δηλαδή τον Απρίλιο του 2021. Συνολικά το Ιράκ φιλοξένησε 5 γύρους συνομιλιών μεταξύ αξιωματούχων των δύο χώρων σε διάστημα ενός έτους (Απρίλιος 2021 – Απρίλιος 2022) [19]. Επίσης, 3 συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν στο Ομάν [20]. Εντούτοις, οι συζητήσεις στο Ομάν και στο Ιράκ περιήλθαν σε αδιέξοδο, γεγονός που ενεργοποίησε την Κίνα να αναλάβει ενεργό ρόλο διαμεσολαβητή, καλώντας τα δύο μέρη στο Πεκίνο [21], καθότι η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή πλήττει, όπως προαναφέρθηκε, τα συμφέροντά της.

Ο ΜΕΓΑΣΘΕΝΗΣ ΑΡΑΒΟΦΩΝΟΣ ΙΡΑΝΟΣ ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ

Στις διαπραγματεύσεις του Πεκίνου, το Ιράν πρόκρινε ως επικεφαλής της ιρανικής αποστολής τον αραβόφωνο υποναύαρχο Αλί Σαμχανί, τον πανίσχυρο γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (ΑΣΕΑ). Η επιλογή αυτή κατά πάσα πιθανότητα αποσκοπούσε να καταδείξει στην Σαουδική Αραβία ότι το Ιράν έχει εν τοις πράγμασι σοβαρή πρόθεση, και δη στο ανώτερο επίπεδο, την αποκατάσταση των διμερών σχέσεών τους. Τούτο, διότι ο υποναύαρχος είναι εκπρόσωπος του Ιρανού Ανώτατου Ηγέτη στο ΑΣΕΑ κι άρα προικισμένος με ευρύτατη εξουσία, μέλος της αραβόφωνης κοινότητας του Ιράν και, παλαιότερα ως υπουργός Αμύνης, είχε διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο στην σύντομη άνοιξη των ιρανο-σαουδαραβικών σχέσεων (1998-2003), κάτι μάλιστα που του απέφερε το μετάλλιο του Τάγματος του Βασιλέως Αμπντουλαζίζ αλ Σαούντ, η κορυφαία τιμητική διάκριση της Σαουδικής Αραβίας.

Επιπλέον, ο Σαμχανί διακρίνεται από το γεγονός ότι είναι ένας από τους επιφανέστερους διατελέσαντες αξιωματικούς των Φρουρών της Επανάστασης (Σεπά) αλλά και του συμβατικού στρατού (Αρτές) στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, έχοντας υπάρξει μάλιστα βετεράνος του πολέμου Ιράν-Ιράκ (1980-1988) με σημαίνοντα ρόλο. Ταυτόχρονα, έχει την φήμη ενός μετριοπαθούς ανθρώπου που τοποθετείται στο πολιτικό κέντρο του Ιράν, αποφεύγοντας να ταυτιστεί είτε με τους μεταρρυθμιστές είτε με τους συντηρητικούς της χώρας. Τέλος, όντας εκπρόσωπος του Αλί Χαμενεΐ στο ΑΣΕΑ και συνάμα γραμματέας στο ίδιο κορυφαίο θεσμικό όργανο, ο Αλί Σαμχανί συγκεντρώνει τεράστια ισχύ στην χάραξη και την λήψη αποφάσεων σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας κι εξωτερικής πολιτικής. Εν ολίγοις, δεν θα ήταν υπερβολή να υποστηριχθεί ότι συγκαταλέγεται στους τέσσερις ισχυρότερους άνδρες του ιρανικού καθεστώτος τα τελευταία χρόνια. Υπάρχουν, μάλιστα, φήμες στο εσωτερικό του Ιράν ότι μελλοντικά προορίζεται για πρόεδρος της χώρας.

Η Σαουδική Αραβία σε παλαιότερες διερευνητικές επαφές της με το Ιράν απέρριπτε ως συνομιλητή τον εκάστοτε Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, διότι τον θεωρούσαν ως έναν αξιωματούχο που δεν έχει πραγματική ισχύ και που τα λεγόμενά του δεν έχουν καμία απολύτως αξία. Απεναντίας, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να λεχθεί στην περίπτωση του Αλί Σαμχανί, από την στιγμή που εκπροσωπεί τόσο τον Ηγέτη όσο και το στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας, συμμετέχοντας μάλιστα ενεργά στην διαμόρφωση της διεθνούς συμπεριφοράς του Ιράν.

ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Το Ιράν έχει διάφορους λόγους, για να επιθυμεί περισσότερο αυτήν την περίοδο μια αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με την Σαουδική Αραβία. Πρώτον, θεωρεί ότι τοιουτοτρόπως θα φαλκιδεύσει, αν όχι ματαιώσει, την επιχειρούμενη, υπό τις ευλογίες των ΗΠΑ, αραβο-ισραηλινή προσέγγιση [22], την οποία η Τεχεράνη εκλαμβάνει ως ύψιστη εθνική απειλή. Το Ισραήλ προσπάθησε αρκετά επιτυχημένα τα τελευταία χρόνια να ανοικοδομήσει ένα περιφερειακό μπλοκ κατά του Ιράν με αποκορύφωμα τις Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες συνάφθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2020. Το Ιράν ανησύχησε ότι με τις ανωτέρω συμφωνίες το Ισραήλ θα μπορούσε δυνητικά να χρησιμοποιήσει τα εδάφη των παρακείμενων Μπαχρέιν και ΗΑΕ, μελών των Συμφωνιών του Αβραάμ, για να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του. Η, δε, ενδεχόμενη προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας σε μια συμφωνία συμφιλίωσης με το Ισραήλ θα σήμανε την ολοκλήρωση ενός στρατηγικού εφιάλτη για το Ιράν και την αλλαγή της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος εις βάρος του. Μάλιστα, οι περυσινές αναφορές του βασιλιά της Ιορδανίας ότι θα στήριζε την σύσταση ενός NATO της Μέσης Ανατολής [23], εννοώντας ενδεχομένως έναν συνασπισμό των φιλοδυτικών αραβικών καθεστώτων με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, επέτειναν έτι περαιτέρω τις ιρανικές παραστάσεις απειλής.

Επομένως, υπάρχει η πεποίθηση, αν όχι ο ευσεβής πόθος, ότι η αποκατάσταση των σχέσεων με την Σαουδική Αραβία δεν θα οδηγήσει μόνο σε ναυάγιο τις φημολογούμενες μυστικές επαφές του Ριάντ με το Τελ Αβίβ [24] αλλά και στον διεμβολισμό των συμφωνιών του Αβραάμ εν γένει [25], καθότι το Ιράν πιστεύει ότι το βασίλειο των Σαούντ διαθέτει τα κλειδιά για την βελτίωση των σχέσεων με τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν ένεκα της ξεχωριστής επιρροής που διαθέτει πάνω τους.

Ενδεικτικά, όταν η Σαουδική Αραβία διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις του με το Ιράν τον Ιανουάριο του 2016 μετά τις επιθέσεις από εξαγριωμένα ιρανικά πλήθη στην πρεσβεία του στην Τεχεράνη και στο προξενείο του στο Μασάντ ένεκα της εκτέλεσης ενός επιφανούς Σαουδάραβα Σιίτη κληρικού, του αγιατολά Νιμρ αλ-Νιμρ, το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ έσπευσαν αμέσως και δίχως περιστροφές να συμπαρασταθούν στο σαουδαραβικό βασίλειο, με το μεν πρώτο να ακολουθεί δίχως παρέκκλιση το παράδειγμα του Ριάντ, το δε δεύτερο να υποβαθμίζει τις σχέσεις του με το Ιράν. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι η συμφωνία του Πεκίνου θα λειτουργήσει ως θρυαλλίς θετικών εξελίξεων στις σχέσεις του Ιράν με το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ κι ως εκ τούτου υπονομευτικά των Συμφωνιών του Αβραάμ.

Δεύτερον, το Ιράν φρονεί πως η συμφωνία με την Σαουδική Αραβία δύναται να το βγάλει από την, υποκινούμενη – κατά την άποψή του – από τις ΗΠΑ, περιφερειακή και διεθνή απομόνωσή του [26], η οποία έχει κλιμακωθεί ραγδαία κι επικίνδυνα τελευταίως ένεκα της ταχύτατης ανάπτυξης του πυρηνικού του προγράμματος. Το Ινστιτούτο Πολιτικών και Διεθνών Σπουδών, το ερευνητικό κέντρο του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, δημοσίευσε ένα άρθρο τον Ιανουάριο, το οποίο τονίζει ότι η μια ενδεχόμενη εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ριάντ θα ανοίξει τον δρόμο για την διευθέτηση άλλων διεθνών ζητημάτων που ταλανίζουν το Ιράν. Ειδικότερα, επισημαίνεται πως «αποδεχόμαστε ότι η λύση σε πολλά από τα προβλήματα του Ιράν στην περιοχή εξαρτάται από την αποκλιμάκωση μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας: Η επίλυση των προβλημάτων του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας είναι η βάση για την επίλυση των προβλημάτων του Ιράν με τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν, και τον αραβικό κόσμο. Ακόμη κι ορισμένες εντάσεις μεταξύ του Ιράν και της Δύσης εξαρτώνται από αυτές τις σχέσεις. Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας στην αποχώρηση της Αμερικής από το ΚΟΣΔ [Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης] είναι ένα παράδειγμα αυτού του γεγονότος» [27].

Περίπου παρόμοιο σκεπτικό εκφράσθηκε από τον εκπρόσωπο Τύπου του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικού μετά την επίτευξη της συμφωνίας, όταν τόνισε ότι η τελευταία έχει την δυναμική να λειτουργήσει ευεργετικά για τις σχέσεις του Ιράν με την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, και την Ιορδανία [28], δηλαδή με κράτη της περιοχής που είναι σύμμαχοι με την Σαουδική Αραβία. Πράγματι, η Αίγυπτος ανακοίνωσε στις 28 Μαρτίου, δηλαδή σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά την συμφωνία του Πεκίνου, ότι προτίθεται σύντομα να επιτρέψει σε Ιρανούς πολίτες που επισκέπτονται μέσω ταξιδιωτικών ομάδων το νότιο Σινά να εκδίδουν την βίζα τους κατά την άφιξή τους [29]. Επίσης, λίγες μέρες μετά την συμφωνία του Πεκίνου, μια αποστολή της ιρανικής βουλής επισκέφθηκε το Μπαχρέιν για να συμμετάσχει σε μια διεθνή διακοινοβουλευτική συνέλευση. Μάλιστα, o επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας συναντήθηκε με τον πρόεδρο της βουλής του Μπαχρέιν στο περιθώριο της προαναφερθείσας εκδηλώσεως [30].

Σύμφωνα με πηγές, οι δύο χώρες έχουν ξεκινήσει χαμηλού επιπέδου μυστικές επαφές τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, η συμφωνία Τεχεράνης-Ριάντ φαίνεται να επιταχύνει τις εξελίξεις, εξ όσων κρίνουμε από τα λεγόμενα μιας υψηλά ιστάμενης πηγής, η οποία τονίζει ότι «μετά την επαναλειτουργία των πρεσβειών στην Τεχεράνη και το Ριάντ, μετά από σύντομο χρονικό διάστημα θα υπάρξει επίσης πιθανή εξομάλυνση μεταξύ Ιράν και Μπαχρέιν» [31].

Πέραν τούτου, ο υποναύαρχος Σαμχανί συνέχισε τις υψηλού επιπέδου και βαρυσήμαντες διπλωματικές αποστολές μετά την συμφωνία του Πεκίνου, μεταβαίνοντας στα ΗΑΕ, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο και τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας των Εμιράτων [32]. Μάλιστα, ο αντιπρόεδρος των ΗΑΕ και συνάμα κυβερνήτης του Ντουμπάι, Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μακτούμ, διαβεβαίωσε τον υποναύαρχο Σαμχανί ότι «δεν θα επιτρέψουμε σε καμία τρίτη χώρα να σπείρει τον σπόρο της διχόνοιας ή να χρησιμοποιήσει το έδαφος των ΗΑΕ εναντίον του Ιράν» [33], σε μια σαφή προσπάθεια να καθησυχάσει το Ιράν για τις σχέσεις της χώρας του με το Ισραήλ.

Οι ανωτέρω επαφές πέρα από το κίνητρο να αποσκιρτήσουν πρακτικά το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ από τις συμφωνίες του Αβραάμ, εντάσσονται και σε μια ευρύτερη ιρανική προσπάθεια αποκατάστασης σχέσεων με τις χώρες της ευρύτερης περιφέρειάς του. Η ιρανική πολιτική της προτεραιοποίησης της ανάπτυξης σχέσεων με γειτονικά κράτη αποβλέπει στην άρση της περιφερειακής απομόνωσης της χώρας και στη μείωση του βαθμού έκθεσης της ιρανικής οικονομίας στις αμερικανικές κυρώσεις, δημιουργώντας περισσότερες διόδους παράκαμψής τους.

Τρίτον, το Ιράν επιζητά οικονομικά οφέλη από την συμφωνία του Πεκίνου. Συγκεκριμένα, στο κοινό ανακοινωθέν το Ιράν κι η Σαουδική Αραβία δήλωσαν, μεταξύ άλλων, ότι θα εφαρμόσουν (ξανά) την «Γενική Συμφωνία Συνεργασίας στους Τομείς της Οικονομίας, του Εμπορίου, των Επενδύσεων, της Τεχνολογίας, της Επιστήμης, του Πολιτισμού, του Αθλητισμού, και της Νεολαίας» που είχαν υπογράψει το 1998 [34]. Μάλιστα, στον απόηχο της συμφωνίας, ο Σαουδάραβας υπουργός Οικονομικών εξέφρασε την ετοιμότητα της χώρας του να προχωρήσει «πολύ γρήγορα» σε επενδύσεις στο Ιράν [35]. Η ανωτέρω δήλωση προκάλεσε μια ιδιαιτέρως ενθουσιώδη ιρανική ανταπόκριση. Τουτέστιν, το ιρανικό υπουργείο Πετρελαίου ανακοίνωσε λίγες μέρες αργότερα ότι οποιαδήποτε ξένη επένδυση στο τομέα του πετρελαίου και φυσικού αερίου θα ήταν ευπρόσδεκτη [36].

To Press TV, το επίσημο διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στην αγγλική και γαλλική γλώσσα, σχολιάζοντας ένα άρθρο που αναλύει τις προοπτικές οικονομικής συνεργασίας σε διάφορους κλάδους μεταξύ Τεχεράνης και Ριάντ, πήρε την ευκαιρία για να εκφράσει απερίφραστα μια ανάλογη προσδοκία [37]. Τούτη η ιρανική θέρμη για σαουδαραβικές επενδύσεις γίνεται περισσότερο κατανοητή όταν αναλογιστεί κανείς το γεγονός ότι το Ιράν έχει μεγάλη ανάγκη από επενδύσεις στον ενεργειακό του τομέα, τις οποίες δεν μπορεί να καλύψει το ίδιο. Ο επικεφαλής της Εθνικής Ιρανικής Εταιρείας Πετρελαίου υπολόγισε εσχάτως ότι «για να αυξηθεί η ικανότητα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην χώρα κατά 50%, χρειαζόμαστε μια επένδυση 160 δισεκατομμυρίων δολαρίων» [38]. Συν τοις άλλοις, γνωστοποιήθηκε ότι ένα Κοινό Εμπορικό Επιμελητήριο μεταξύ των δύο χωρών θα δημιουργηθεί σύντομα [39].

Από τα πρώτα απτά θετικά αποτελέσματα της συμφωνίας του Πεκίνου στην ιρανική οικονομία είναι το γεγονός ότι την επαύριον της ανακοινώσεώς της το ασθενές ιρανικό νόμισμα ανατιμήθηκε σημαντικά [40]. Μάλιστα, ένας πρώην βουλευτής της ιρανικής βουλής σημείωσε ότι «η μείωση της έντασης μεταξύ της Τεχεράνης και του Ριάντ, όπως ακριβώς ήταν σε θέση να μειώσει την τιμή του δολαρίου, των νομισμάτων και του χρυσού, μπορεί επίσης να μειώσει τον ολοένα αυξανόμενο πληθωρισμό» [41]. Σημειωτέον, ο έλεγχος του πληθωρισμού κι η ανάκαμψη της οικονομίας προσδιορίστηκαν προσφάτως από τον Αλί Χαμενεΐ ως η νούμερο ένα προτεραιότητα της χώρας για το νέο ιρανικό έτος [42]. Η αστάθεια της ιρανικής οικονομίας προσεγγίζεται ως ζήτημα εθνικής ασφαλείας από το ιρανικό καθεστώς, καθότι έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια πολλές μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας. Βλέπει την αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια για τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό ως την σοβαρότερη απειλή εναντίον του. Ως εκ τούτου, το Ιράν προσμένει ότι η αποκλιμάκωση των σχέσεων με την Σαουδική Αραβία θα έχει θετικό αντίκτυπο στην, ταλαιπωρημένη από τις αμερικανικές κυρώσεις, οικονομία του.

Τέταρτον, το Ιράν προσδοκά ότι με την συμφωνία του Πεκίνου θα σταματήσει η σαουδαραβική υποστήριξη προς την ιρανική αντικαθεστωτική αντιπολίτευση του εξωτερικού [43], η δράση της οποίας έχει ανησυχήσει εντόνως την Τεχεράνη. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με μια πηγή που είναι σε θέση να γνωρίζει για τις διαπραγματεύσεις του Πεκίνου από πρώτο χέρι, το Ριάντ δεσμεύτηκε να μη χρηματοδοτεί το τηλεοπτικό δίκτυο Iran International, ένα μέσο ενημέρωσης που μέχρι τον Φεβρουάριο έδρευε στο Λονδίνο αλλά έχει πλέον μεταφερθεί στην Ουάσιγκτον για λόγους ασφαλείας. Το Iran International, που εκπέμπει τηλεοπτικό περιεχόμενο αποκλειστικά στα περσικά, κατηγορείται από το ιρανικό καθεστώς ότι ελέγχεται και χρηματοδοτείται από την Σαουδική Αραβία. Το εν λόγω τηλεοπτικό δίκτυο έχει γίνει ένας σοβαρός πονοκέφαλος για την Τεχεράνη, καθότι όχι μόνο κάλυψε εκτεταμένα κι υποστηρικτικά τις πρόσφατες πολύμηνες διαδηλώσεις στο Ιράν, αλλά κι επειδή υποστηρίζει ανοικτά την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, έχοντας μάλιστα βρει τρόπο μέσω παράνομων δορυφορικών πιάτων να φτάνει στις τηλεοπτικές οθόνες των πολιτών του Ιράν. Επιπρόσθετα, το Ριάντ «δεσμεύεται να μη χρηματοδοτήσει οργανώσεις που χαρακτηρίζονται ως τρομοκράτες από το Ιράν, όπως η Οργάνωση των Μουτζαχεντίν του Λαού (MEK), κουρδικές ομάδες που εδρεύουν στο Ιράκ ή μαχητές που δραστηριοποιούνται από το Πακιστάν» [44]. Επομένως, το Ιράν θέλει η Σαουδική Αραβία να απόσχει από την υπόθαλψη ενεργειών που αποσκοπούν στην αποσταθεροποίηση του καθεστώτος του.

Πέμπτον, στην Τεχεράνη υπάρχει η προσδοκία ότι η συμφωνία θα επιφέρει τη μείωση της αμερικανικής επιρροής στον Περσικό Κόλπο [45]. Ο Ραχίμ Σαφαβί, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης (1997-2007) και νυν ανώτατος σύμβουλος επί στρατιωτικών θεμάτων του Ιρανού Ηγέτη, επισήμανε με πανηγυρικό τόνο ότι η συμφωνία του Πεκίνου «ήταν μια τεκτονική αλλαγή στο πολιτικό πεδίο κι ένα τέλος στην αμερικανική ηγεμονία στην περιοχή. Η μετά-ΗΠΑ εποχή στην περιοχή του Περσικού Κόλπου μόλις ξεκίνησε» [46]. Το Ιράν ερμηνεύει την συμφωνία του Πεκίνου ως τρανή απόδειξη ότι η Σαουδική Αραβία δεν εμπιστεύεται πλέον τις ΗΠΑ για την προστασία της [47].

Μια πιο ανεξάρτητη, ως προς τον διεθνή προσανατολισμό της, Σαουδική Αραβία είναι προς το συμφέρον του Ιράν. Κατά την Τεχεράνη, κάτι τέτοιο θα φέρει σταθερότητα στην περιοχή, και στην συνέχεια «με την εγκαθίδρυση σταθερότητας κι ασφάλειας στην περιοχή, δεν θα υπάρχει θέση για τις αμερικανικές δυνάμεις» [48]. Η αποχώρηση των εξω-περιφερειακών δυνάμεων από την περιοχή, και δη των αμερικανικών, αποτελεί πάγιο αίτημα του Ιράν. Ακόμη κι ο φιλοδυτικός Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, ο τελευταίος σάχης του Ιράν, είχε σχετική στόχευση. Το Ιράν θεωρεί ότι κάτι τέτοιο θα του επιτρέψει να αναδυθεί ως η ισχυρότερη περιφερειακή δύναμη. Ο σάχης χαρακτήρισε στην δεκαετία του ’70 αυτήν την φιλοδοξία ως «αναπόφευκτη» εξέλιξη [49], ενώ η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν την έχει θέσει ως στόχο στο εθνικό σχέδιο «Όραμα 2025».

ΑΝΟΙΚΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Αναμφίβολα, συνιστά πολύ σημαντική είδηση ότι ο πρόεδρος Ραϊσί αποδέχθηκε την πρόσκληση του βασιλιά Σαλμάν να επισκεφθεί το Ριάντ [50]. Επιπλέον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παραδοχή του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών ότι «η ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ του Ριάντ και της Τεχεράνης χρειάζεται κάποιο χρόνο, και υπάρχουν ακόμη εκκρεμή προβλήματα, αλλά δεν θεωρούνται εμπόδια στην πρόοδο των συνομιλιών» [51]. Μολαταύτα, η συμφωνία του Πεκίνου, όπως έχει υποστηριχθεί εύστοχα, «δεν θα σημάνει το τέλος του ανταγωνισμού στην περιοχή, αλλά μάλλον μια σταδιακή απομάκρυνση από έναν ανταγωνισμό μηδενικού αθροίσματος που επικεντρώνεται στα σχετικά κέρδη προς έναν ανταγωνισμό με περιθώρια απόλυτων κερδών» [52].

Τωόντι, οι δύο χώρες κατάλαβαν ότι «δεν μπορούν να διαγράψουν η μια την άλλη» [53]. Το Ιράν προσδοκά ότι η εν εξελίξει προσπάθεια αποκλιμάκωσης των σχέσεων με την Σαουδική Αραβία θα του προσφέρει ορισμένα οφέλη, τα οποία φαίνεται να επιζητά επιτακτικά αυτήν την περίοδο. Παράλληλα, όμως, είναι επιφυλακτικό, καθότι δεν υπάρχει εμπιστοσύνη προς την άλλη πλευρά [54].

Γι’ αυτό και θα ήταν ορθότερο να επισημανθεί ότι η αποκατάσταση των διμερών σχέσεων τους είναι μια ανοικτή διαδικασία, καθόλου προδιαγεγραμμένη, καλειδοσκοπική, που θα κληθεί να δοκιμαστεί σε καυτά περιφερειακά ζητήματα, όπου και τα δύο μέρη έχουν παγιωμένα συμφέροντα, όπως επί παραδείγματι στην εκλογή του προέδρου του Λιβάνου, που έχει περιέλθει σε αδιέξοδο, και στην Υεμένη. Γι’ αυτό, ενδεχομένως, ο πρόεδρος Σι διατράνωσε την πρόθεση της χώρας του να μη σταματήσει να συνδράμει τον διάλογο μεταξύ Τεχεράνης και Ριάντ [55].

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:
[1]Hasan Illaik, “Exclusive: The hidden security clauses of the Iran-Saudi deal,” The Cradle, 12 Μαρτίου 2023, https://thecradle.co/article-view/22445/exclusive-the-hidden-security-clauses-of-the-iran-saudi-deal• Parisa Hafezi, Aziz El Yaakoubi and James Pomfret, “Analysis: Frustrated Khamenei pushed for Saudi-Iran deal clinched in China,” Reuters, 16 Μαρτίου 2023, https://www.reuters.com/world/middle-east/frustrated-khamenei-pushed-saudi-iran-deal-clinched-china-2023-03-16/• “Saudi Arabia-Iran: Khamenei’s office led talks and agreed to stop arming Houthis, say sources,” Middle East Eye, 17 Μαρτίου 2023, https://www.middleeasteye.net/news/saudi-arabia-iran-reconciliation-kham….
[2]“China remains Iran’s largest trading partner for 10 consecutive years,” Xinhua, 16 Φεβρουαρίου 2023, https://english.news.cn/20230216/9b8fc11facbc427d945411433aadbe82/c.html.
[3]Lama Alhamawi, “How China became Saudi Arabia’s top trading partner, revived ancient Silk Road,” Arab News, 8 Δεκεμβρίου 2022, https://www.arabnews.com/node/2213231/business-economy.
[4]“Countries of the Belt and Road Initiative (BRI),” The Green Finance & Development Center, https://greenfdc.org/countries-of-the-belt-and-road-initiative-bri/.
[5]“Saudi Arabia Receives Largest Share of China’s BRI Investments,” Asharq Al-Awsat, 26 Ιουλίου 2022, https://english.aawsat.com/home/article/3780171/saudi-arabia-receives-la….
[6]Farnaz Fassihi and Steven Lee Myers, “China, With $400 Billion Iran Deal, Could Deepen Influence in Mideast,” The New York Times, 27 Μαρτίου 2021, https://www.nytimes.com/2021/03/27/world/middleeast/china-iran-deal.html.
[7]Wissam Saade, “Saudi-Iran reconciliation: How China is reshaping the Middle East,” Middle East Eye, 16 Μαρτίου 2023, https://www.middleeasteye.net/opinion/saudi-iran-china-middle-east-recon….
[8]“Saudi Arabia stays top crude supplier to China in 2022, Russian barrels surge,” Reuters, 20 Ιανουαρίου 2023, https://www.reuters.com/markets/commodities/saudi-arabia-stays-top-crude….
[9]Alex Lawler, Bozorgmehr Sharafedin and Chen Aizhu, “Iranian oil exports end 2022 at a high, despite no nuclear deal,” Reuters, 16 Ιανουαρίου 2023, https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-exports-end-2022-hig….
[10]Akmal Dawi, “Iran Boosts Cheap Oil Sale to China Despite Sanctions,” Voice of America, 26 Ιανουαρίου 2023, https://www.voanews.com/a/iran-boosts-cheap-oil-sale-to-china-despite-sa….
[11]“Iran’s FM: Is China the stabilising factor the Middle East needs?” Al Jazeera, 29 Μαρτίου 2023, https://www.aljazeera.com/program/talk-to-al-jazeera/2023/3/29/irans-fm-….
[12]“Hassan Nasrallah on the Saudi-Iranian agreement: ‘There are people who will scratch their lot and people who will scratch their beards,’” archyde, 10 Μαρτίου 2023, https://www.archyde.com/hassan-nasrallah-on-the-saudi-iranian-agreement-….
[13]Mohammad Sarfi, “One agreement and seven achievements,” Tehran Times, 11 Μαρτίου 2023, https://www.tehrantimes.com/news/482798/One-agreement-and-seven-achievem….
[14]Mehran Shamsuddin, “Positive but with caution,” Tehran Times, 10 Μαρτίου 2023, https://www.tehrantimes.com/news/482710/Positive-but-with-caution.
[15]Hasan Illaik, “Exclusive: The hidden security clauses of the Iran-Saudi deal,” ό.π.• “China Plans New Middle East Summit as Diplomatic Role Takes Shape,” Τhe Wall Street Journal, 12 Μαρτίου 2023, https://www.wsj.com/articles/china-plans-summit-of-persian-gulf-arab-and-iranian-leaders-as-new-middle-east-role-takes-shape-357cfd7e• Parisa Hafezi, Aziz El Yaakoubi and James Pomfret, “Analysis: Frustrated Khamenei pushed for Saudi-Iran deal clinched in China,” ό.π.• “Saudi Arabia-Iran: Khamenei’s office led talks and agreed to stop arming Houthis, say sources,” ό.π.
[16]Parisa Hafezi, Aziz El Yaakoubi and James Pomfret, “Analysis: Frustrated Khamenei pushed for Saudi-Iran deal clinched in China,” ό.π.• “Saudi Arabia-Iran: Khamenei’s office led talks and agreed to stop arming Houthis, say sources,” ό.π.
[17]“Iraq’s former premier unveils an intriguing account of the Tehran-Riyadh deal: Soleimani as peacemaker,” Shafaq News, 14 Μαρτίου 2023, https://shafaq.com/en/Iraq-News/Iraq-s-former-premier-unveils-an-intrigu….
[18]Banafsheh Keynoush, “How Tehran views the Iranian-Saudi agreement,” The Middle East Institute, 24 Μαρτίου 2023, https://www.mei.edu/publications/how-tehran-views-iranian-saudi-agreement.
[19]“Ayatollah Raisi in a press conference: We have tried to improve country’s management approach based on relying on domestic capabilities, believing in WE CAN slogan,” Official website of the President of the Islamic Republic of Iran, 29 Αυγούστου 2022, https://president.ir/en/139105/• “FM: Iran, Saudi Arabia to set up consular offices in Jedda, Mashhad,” The Islamic Republic News Agency, 13 Ιανουαρίου 2023, https://en.irna.ir/news/84997825/FM-Iran-Saudi-Arabia-to-set-up-consular-offices-in-Jedda-Mashhad• “Iran poised to normalize ties with Saudi Arabia: Iranian media,” Xinhua, 8 Μαρτίου 2023, https://english.news.cn/20230308/7f916d7fc2cf4e0994766ea0ef3e8406/c.html• “Report: Iran ready for talks to normalize ties with Saudi Arabia,” Iran Front Page, 8 Μαρτίου 2023, https://ifpnews.com/iran-ready-talks-normalize-ties-saudi-arabia/• Shamkhani thanks Iraq for mediation between Iran and Saudi Arabia, Iran Front Page, 10 Μαρτίου 2023, https://ifpnews.com/shamkhani-iraq-mediation-iran-saudi-arabia/.
[20]Banafsheh Keynoush, “How Tehran views the Iranian-Saudi agreement,” ό.π.
[21]“Saudi Arabia-Iran: Khamenei’s office led talks and agreed to stop arming Houthis, say sources,” ό.π..
[22]Mohammad Sarfi, “One agreement and seven achievements,” ό.π.• “Historic Iranian-Saudi Deal: What Are Its Geopolitical Corollaries?” Alwaght, 12 Μαρτίου 2023, http://alwaght.net/en/News/235299/Historic-Iranian-Saudi-Deal-What-Are-I…?.
[23]“Jordan’s king says he would support a Middle East version of NATO,” CNBC, 24 Ιουνίου 2022, https://www.cnbc.com/2022/06/24/jordans-king-says-he-would-support-a-mid….
[24]Sam Dagher and Fiona MacDonald “Israel Steps up Talks With Saudi Arabia Over Ties to Combat Iran,” Bloomberg, 17 Φεβρουαρίου 2023, https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-17/israel-steps-up-talks-with-saudi-arabia-over-ties-to-combat-iran?leadSource=uverify%20wall• “Saudi Arabia Offers Its Price to Normalize Relations With Israel,” The New York Times, 10 Μαρτίου 2023, https://www.nytimes.com/2023/03/09/us/politics/saudi-arabia-israel-unite….
[25]“Iran-Saudi Détente Agreement: Walking a Long Way,” Alwaght, 20 Μαρτίου 2023, http://alwaght.net/en/News/235540/Iran-Saudi-D%C3%A9tente-Agreement-Walk….
[26]Mohammad Sarfi, “One agreement and seven achievements,” ό.π.• “Iran-Saudi deal has 5 messages for enemies and friends,” Tehran Times, 13 Μαρτίου 2023, https://www.tehrantimes.com/news/482889/Iran-Saudi-deal-has-5-messages-f….
[27]Seyyed Mohammad Hosseini, “Macro trends of future development in Iran-Saudi Arabia relations,” Institute for Political and International Studies, Ιανουάριος 2023, https://ipis.ir/en/subjectview/709605/Macro-trends-of-future-development….
[28]“Iran-Saudi deal to strengthen peace, stability in Persian Gulf and beyond: Spokesman,” Pars Today, 13 Μαρτίου 2023, https://parstoday.ir/en/news/iran-i198416-iran_saudi_deal_to_strengthen_peace_stability_in_persian_gulf_and_beyond_spokesman• “Kan’ani: Tehran-Riyadh agreement to influence ties with Jordan, Kuwait,” Mehr News Agency, 13 Μαρτίου 2023, https://en.mehrnews.com/news/198457/Tehran-Riyadh-agreement-to-influence-ties-with-Jordan-Kuwait• “Region Needs Iran, Egypt’s Potential: Spokesman,” Tasnim News Agency, 13 Μαρτίου 2023, https://www.tasnimnews.com/en/news/2023/03/13/2867030/region-needs-iran-egypt-s-potential-spokesman• “Kanaani: Region requires synergy of Iran, Egypt/ discussions underway with Libya,” Iranian Students’ News Agency, 13 Μαρτίου 2023, https://en.isna.ir/news/1401122215919/Kanaani-Region-requires-synergy-of-Iran-Egypt-discussions• Tuqa Khalid, “Iran: Saudi Arabia detente to positively affect our ties with Egypt, Jordan, Bahrain,” Al Arabiya, 13 Μαρτίου 2023, https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/03/13/Iran-Saudi-Ara….
[29]“Egypt to allow Iranians visas on arrival in Sinai as regional tensions ease,” Reuters, 28 Μαρτίου 2023, https://www.reuters.com/world/middle-east/egypt-allow-iranians-visas-arr….
[30]“Iranian MP’s meet with Bahraini parliament speaker in Manama, 1st in years,” Iran Front Page, 14 Μαρτίου 2023, https://ifpnews.com/iranian-mps-bahraini-parliament-speaker-manama-1st-y….
[31]“Exclusive: Bahrain, Iran held ‘low-profile exchanges’ amid Iranian-Saudi détente,” Amwaj.media, 14 Μαρτίου 2023, https://amwaj.media/article/exclusive-bahrain-iran-held-low-profile-exch….
[32]“Iran’s Shamkhani, UAE president discuss bilateral issues in Abu Dhabi,” The Islamic Republic News Agency, 16 Μαρτίου 2023, https://en.irna.ir/news/85059425/Iran-s-Shamkhani-UAE-president-discuss-bilateral-issues-in-Abu• “Mohammed bin Rashid meets with Secretary of Iran’s Supreme National Security Council,” The Emirates News Agency, 16 Μαρτίου 2023, https://www.wam.ae/en/details/1395303139753.
[33]“Emir of Dubai promises to solve Iranian citizens, foundations’ problems,” The Islamic Republic News Agency, 16 Μαρτίου 2023, https://en.irna.ir/news/85059557/Emir-of-Dubai-promises-to-solve-Iranian….
[34]“Joint Trilateral Statement by the People’s Republic of China, the Kingdom of Saudi Arabia, and the Islamic Republic of Iran,” Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China, 10 Μαρτίου 2023, https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/wjdt_665385/2649_665393/202303/t2023031….
[35]By Rachna Uppal and Aziz El Yaakoubi, “Saudi Arabia could invest in Iran ‘very quickly’ after agreement – minister,” Reuters, 15 Μαρτίου 2023, https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-investment-iran-could-ha….
[36]“Iran says ready for new investment in its oil sector,” Press TV, 19 Μαρτίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/03/19/700159/Iran-Oil-Ministry-statem….
[37]“Future of Saudi-Iran economic collaboration after deal,” Press TV, 28 Μαρτίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/03/28/700570/Iran-Saudi-Arabia-China-….
[38]“Iran seeks $160 billion of investment to raise oil, gas production,” Press TV, 27 Μαρτίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/03/27/700516/Iran-oil-gas-production-….
[39]“A joint chamber of commerce to be established between Iran, Saudi Arabia,” Tehran Times, 3 Απριλίου 2023, https://www.tehrantimes.com/news/483278/A-joint-chamber-of-commerce-to-b….
[40]“Iran’s rial firms after relations thaw with Saudi Arabia,” Press TV, 11 Μαρτίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/03/11/699696/Iran-rial-rise-dollar-di….
[41]“Iran-Saudi deal has 5 messages for enemies and friends,” Tehran Times, 13 Μαρτίου 2023, https://www.tehrantimes.com/news/482889/Iran-Saudi-deal-has-5-messages-f….
[42]“New Year’s slogan is ‘Inflation control, growth in production,’” The Official Website of Ayatollah Khamenei, 21 Μαρτίου 2023, https://english.khamenei.ir/news/9590/New-Year-s-slogan-is-Inflation-con….
[43]Julien Barnes-Dacey, Cinzia Bianco, and Ellie Geranmayeh, “The shoots of stability: What the Saudi-Iran deal means for the Middle East and Europe,” The European Council on Foreign Relations, 14 Μαρτίου 2023, https://ecfr.eu/article/the-shoots-of-stability-what-the-saudi-iran-deal….
[44]Hasan Illaik, “Exclusive: The hidden security clauses of the Iran-Saudi deal,” ό.π.
[45]Mohammad Sarfi, “One agreement and seven achievements,” ό.π.• “Iran-Saudi deal has 5 messages for enemies and friends,” ό.π.• “Iran-Saudi Détente Agreement: Walking a Long Way,” ό.π..
[46]“Iran-Saudi deal ushers in post-America era in Persian Gulf region: Leader’s aide,” Press TV, 12 Μαρτίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/03/12/699729/Iran-Rahim-Safavi-Saudi-US.
[47]“Iran and Saudi Arabia have restored ties after seven years,” Press TV, 14 Μαρτίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/03/14/699830/Iran-and-Saudi-Arabia–r….
[48]“Iran-Saudi Détente Agreement: Walking a Long Way,” ό.π.
[49]“MIDDLE EAST: Policeman of the Persian Gulf,” TIME, 6 Αυγούστου 1973, https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,903988,00.html.
[50]“Iran’s President Raeisi accepted Saudi king’s invitation to visit Riyadh: First VP,” Press TV, 3 Απριλίου 2023, https://www.presstv.ir/Detail/2023/04/03/700902/Iran-Saudi-Arabia-Raeisi….
[51]“Iran FM: Deal with Saudi Arabia a step forward,” Middle East Monitor, 30 Μαρτίου 2023, https://www.middleeastmonitor.com/20230330-iran-fm-deal-with-saudi-arabi….
[52]Bijan Khajehpour, “Blueprint: What normalization with Riyadh means for Iran’s economy,” Amwaj.media, 28 Μαρτίου 2023, https://amwaj.media/article/what-does-the-iran-saudi-agreement-mean-for-….
[53]“Former Iranian FM Highlights Iran, Saudi Arabia’s Regional Role,” Tasnim News Agency, 20 Μαρτίου 2023, https://www.tasnimnews.com/en/news/2023/03/20/2870235/former-iranian-fm-….
[54]Mehran Shamsuddin, “Positive but with caution,” ό.π.• “Parl. speaker: Mutual trust prerequisite of developing Tehran-Riyadh coop.,” Mehr News Agency, 12 Μαρτίου 2023, https://en.mehrnews.com/news/198393/Mutual-trust-prerequisite-of-developing-Tehran-Riyadh-coop• “Iran and Saudi Arabia have restored ties after seven years,” ό.π.
[55]“Xi says China expects Saudi Arabia, Iran to continue to improve relations,” Xinhua, 28 Μαρτίου 2023, https://english.news.cn/20230328/7b49bbfdd2f3429bb9a99caccc188346/c.html.

Copyright © 2023 by the Council on Foreign Relations, Inc.

2023’s most important election: Turkey

0
The May 14 vote is expected to be the most hotly contested race in Erdoğan’s 20-year rule | Adem Altan/AFP via Getty Images

For Turkey’s President Recep Tayyip Erdoğan, next month’s election is of massive historical significance.

It falls 100 years after the foundation of Mustafa Kemal Atatürk’s secular republic and, if Erdoğan wins, he will be empowered to put even more of his stamp on the trajectory of a geostrategic heavyweight of 85 million people. The fear in the West is that he will see this as his moment to push toward an increasingly religiously conservative model, characterized by regional confrontationalism, with greater political powers centered around himself.

The election will weigh heavily on security in Europe and the Middle East. Who is elected stands to define: Turkey’s role in the NATO alliance; its relationship with the U.S., the EU and Russia; migration policy; Ankara’s role in the war in Ukraine; and how it handles tensions in the Eastern Mediterranean.

He will face an opposition aligned behind Kemal Kılıçdaroğlu, nicknamed the “Turkish Gandhi,” who is promising big changes. Polls suggest Kılıçdaroğlu has eked out a lead, but Erdoğan is a hardened election campaigner, with the full might of the state and its institutions at his back.

“There will be a change from an authoritarian single-man rule, towards a kind of a teamwork, which is a much more democratic process,” Ünal Çeviköz, chief foreign policy adviser to Kılıçdaroğlu told POLITICO. “Kılıçdaroğlu will be the maestro of that team.”

Here are the key foreign policy topics in play in the vote:

EU and Turkish accession talks

Turkey’s opposition is confident it can unfreeze European Union accession talks — at a standstill since 2018 over the country’s democratic backsliding — by introducing liberalizing reforms in terms of rule of law, media freedoms and depoliticization of the judiciary.

The opposition camp also promises to implement European Court of Human Rights decisions calling for the release of two of Erdoğan’s best-known jailed opponents: the co-leader of the pro-Kurdish Peoples’ Democratic Party Selahattin Demirtaş and human rights defender Osman Kavala.

“This will simply give the message to all our allies, and all the European countries, that Turkey is back on track to democracy,” Çeviköz said.

Even under a new administration, however, the task of reopening the talks on Turkey’s EU accession is tricky.

Turkey’s opposition is aligned behind Kemal Kılıçdaroğlu, nicknamed the “Turkish Gandhi” | Burak Kara/Getty Images

Anti-Western feeling in Turkey is very strong across the political spectrum, argued Wolfango Piccoli, co-founder of risk analysis company Teneo.

“Foreign policy will depend on the coherence of the coalition,” he said. “This is a coalition of parties who have nothing in common apart from the desire to get rid of Erdoğan. They’ve got a very different agenda, and this will have an impact in foreign policy.”

“The relationship is largely comatose, and has been for some time, so, they will keep it on life support,” he said, adding that any new government would have so many internal problems to deal with that its primary focus would be domestic.

Europe also seems unprepared to handle a new Turkey, with a group of countries — most prominently France and Austria — being particularly opposed to the idea of rekindling ties.

“They are used to the idea of a non-aligned Turkey, that has departed from EU norms and values and is doing its own course,” said Aslı Aydıntaşbaş a visiting fellow at Brookings. “If the opposition forms a government, it will seek a European identity and we don’t know Europe’s answer to that; whether it could be accession or a new security framework that includes Turkey.”

“Obviously the erosion of trust has been mutual,” said former Turkish diplomat Sinan Ülgen, a senior fellow at the Carnegie Europe think tank, arguing that despite reticence about Turkish accession, there are other areas where a complementary and mutually beneficiary framework could be built, like the customs union, visa liberalization, cooperation on climate, security and defense, and the migration agreement.

The opposition will indeed seek to revisit the 2016 agreement with the EU on migration, Çeviköz said.

“Our migration policy has to be coordinated with the EU,” he said. “Many countries in Europe see Turkey as a kind of a pool, where migrants coming from the east can be contained and this is something that Turkey, of course cannot accept,” he said but added. “This doesn’t mean that Turkey should open its borders and make the migrants flow into Europe. But we need to coordinate and develop a common migration policy.”

NATO and the US

After initially imposing a veto, Turkey finally gave the green light to Finland’s NATO membership on March 30.

But the opposition is also pledging to go further and end the Turkish veto on Sweden, saying that this would be possible by the alliance’s annual gathering on July 11. “If you carry your bilateral problems into a multilateral organization, such as NATO, then you are creating a kind of a polarization with all the other members of NATO with your country,” Çeviköz said.

A protester pushes a cart with a RRecep Tayyip Erdoğan doll during an anti-NATO and anti-Turkey demonstration in Sweden | Jonas Gratzer/Getty Images

A reelected Erdoğan could also feel sufficiently empowered to let Sweden in, many insiders argue. NATO allies did, after all, play a significant role in earthquake aid. Turkish presidential spokesperson İbrahim Kalın says that the door is not closed to Sweden, but insists the onus is on Stockholm to determine how things proceed.

Turkey’s military relationship with the U.S. soured sharply in 2019 when Ankara purchased the Russian-made S-400 missile system, a move the U.S. said would put NATO aircraft flying over Turkey at risk. In response, the U.S. kicked Ankara out of the F-35 jet fighter program and slapped sanctions on the Turkish defense industry.

A meeting in late March between Kılıçdaroğlu and the U.S. Ambassador to Ankara Jeff Flake infuriated Erdoğan, who saw it as an intervention in the elections and pledged to “close the door” to the U.S. envoy. “We need to teach the United States a lesson in this elections,” the irate president told voters.

In its policy platform, the opposition makes a clear reference to its desire to return to the F-35 program.

Russia and the war in Ukraine

After the Russian invasion of Ukraine, Turkey presented itself as a middleman. It continues to supply weapons — most significantly Bayraktar drones — to Ukraine, while refusing to sanction Russia. It has also brokered a U.N. deal that allows Ukrainian grain exports to pass through the blockaded Black Sea.

Highlighting his strategic high-wire act on Russia, after green-lighting Finland’s NATO accession and hinting Sweden could also follow, Erdoğan is now suggesting that Turkey could be the first NATO member to host Russian President Vladimir Putin.

“Maybe there is a possibility” that Putin may travel to Turkey on April 27 for the inauguration of the country’s first nuclear power reactor built by Russian state nuclear energy company Rosatom, he said.

Çeviköz said that under Kılıçdaroğlu’s leadership, Turkey would be willing to continue to act as a mediator and extend the grain deal, but would place more stress on Ankara’s status as a NATO member.

“We will simply emphasize the fact that Turkey is a member of NATO, and in our discussions with Russia, we will certainly look for a relationship among equals, but we will also remind Russia that Turkey is a member of NATO,” he said.

Turkey’s relationship with Russia has become very much driven by the relationship between Putin and Erdoğan and this needs to change, Ülgen argued.

Turkey brokered a U.N. deal that allows Ukrainian grain exports to pass through the blockaded Black Sea | Ozan Kose/AFP via Getty Images

“No other Turkish leader would have the same type of relationship with Putin, it would be more distant,” he said. “It does not mean that Turkey would align itself with the sanctions; it would not. But nonetheless, the relationship would be more transparent.”

Syria and migration

The role of Turkey in Syria is highly dependent on how it can address the issue of Syrians living in Turkey, the opposition says.

Turkey hosts some 4 million Syrians and many Turks, battling a major cost-of-living crisis, are becoming increasingly hostile. Kılıçdaroğlu has pledged to create opportunities and the conditions for the voluntary return of Syrians.

“Our approach would be to rehabilitate the Syrian economy and to create the conditions for voluntary returns,” Çeviköz said, adding that this would require an international burden-sharing, but also establishing dialogue with Damascus.

Erdoğan is also trying to establish a rapprochement with Syria but Syrian President Bashar al-Assad says he will only meet the Turkish president when Ankara is ready to completely withdraw its military from northern Syria.

“A new Turkish government will be more eager to essentially shake hands with Assad,” said Ülgen. “But this will remain a thorny issue because there will be conditions attached on the side of Syria to this normalization.”

However, Piccoli from Teneo said voluntary returns of Syrians was “wishful thinking.”

“These are Syrians who have been living in Turkey for more than 10 years, their children have been going to school in Turkey from day one. So, the pledges of sending them back voluntarily, it is very questionable to what extent they can be implemented.”

Greece and the East Med

Turkey has stepped up its aggressive rhetoric against Greece in recent months, with the Erdoğan even warning that a missile could strike Athens.

But the prompt reaction by the Greek government and the Greek community to the recent devastating earthquakes in Turkey and a visit by the Greek Foreign Minister Nikos Dendias created a new backdrop for bilateral relations.

A Turkish drill ship before it leaves for gas exploration | Adem Altan/AFP via Getty Images

Dendias, along with his Turkish counterpart Mevlüt Çavuşoğlu, announced that Turkey would vote for Greece in its campaign for a non-permanent seat in the United Nations Security Council for 2025-26 and that Greece would support the Turkish candidacy for the General Secretariat of the International Maritime Organization.

In another sign of a thaw, Greek Defense Minister Nikos Panagiotopoulos and Migration Minister Notis Mitarachi visited Turkey this month, with Turkish Defense Minister Hulusi Akar saying he hoped that the Mediterranean and Aegean would be a “sea of friendship” between the two countries. Akar said he expected a moratorium with Greece in military and airforce exercises in the Aegean Sea between June 15 and September 15.

“Both countries are going to have elections, and probably they will have the elections on the same day. So, this will open a new horizon in front of both countries,” Çeviköz said.

“The rapprochement between Turkey and Greece in their bilateral problems [in the Aegean], will facilitate the coordination in addressing the other problems in the eastern Mediterranean, which is a more multilateral format,” he said. Disputes over maritime borders and energy exploration, for example, are common.

As far as Cyprus is concerned, Çeviköz said that it is important for Athens and Ankara not to intervene into the domestic politics of Cyprus and the “two peoples on the island should be given an opportunity to look at their problems bilaterally.”

However, analysts argue that Greece, Cyprus and the EastMed are fundamental for Turkey’s foreign policy and not much will change with another government. The difference will be more one of style.

“The approach to manage those differences will change very much. So, we will not hear aggressive rhetoric like: ‘We will come over one night,’” said Ülgen. “We’ll go back to a more mature, more diplomatic style of managing differences and disputes.”

“The NATO framework will be important, and the U.S. would have to do more in terms of re-establishing the sense of balance in the Aegean,” said Aydıntaşbaş. But, she argued, “you just cannot normalize your relations with Europe or the U.S., unless you’re willing to take that step with Greece.”

politico.eu

Το Νέο Δελχί και η Μόσχα βρίσκονται σε συζητήσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου

0

 Η Ινδία και η Ρωσία συζητούν την περίπτωση μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, όπως ανακοίνωσαν σήμερα υπουργοί, σε μια κίνηση που θα ενισχύσει περαιτέρω τις διμερείς εμπορικές σχέσεις που έχουν ακμάσει μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων της Ινδίας Σ. Τζαϊσανκάρ δήλωσε σε εκδήλωση στο Νέο Δελχί ότι η κυβέρνησή του βρίσκεται σε «προχωρημένο στάδιο συμφωνίας» για μια εμπορική συνθήκη, που σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας Ντένις Μαντούροφ θα αποτελέσει εγγύηση για διμερείς επενδύσεις.

Η Ινδία δεν έχει επικρίνει ξεκάθαρα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία –την οποία η Μόσχα χαρακτηρίζει ‘ειδική στρατιωτική επιχείρηση’– και ζητά μια ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης μέσω διαλόγου.

Η Ρωσία, παραδοσιακός προμηθευτής αμυντικού εξοπλισμού, ξεπέρασε τον περασμένο μήνα το Ιράκ και έχει γίνει ο βασικός προμηθευτής αργού πετρελαίου της Ινδίας

Η Μόσχα θέλει να αυξήσει τις εισαγωγές μηχανημάτων από την Ινδία για να βελτιώσει το εμπορικό ισοζύγιο, δήλωσε ο Μαντούροφ.

«Χρειάζεται να βρούμε ένα κομμάτι στα προϊόντα, που μπορεί να αντικαταστήσει η Ινδία», δήλωσε ο ίδιος σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της εκδήλωσης. «Σε μη στρατιωτικού χαρακτήρα έργα χρειαζόμαστε συνεργασία που να είναι τόσο ευρεία όσο πριν από τις κυρώσεις».

https://www.militaire.gr/to-neo-delchi-kai-i-moscha-vriskontai-se-syzitiseis-gia-symfonia-eleytheroy-emporioy/

Macron, China, and the Future of EU Strategic Autonomy

0

 April 13, 2023

French President Emmanuel Macron recently wrapped up a state visit to China alongside European Commission President Ursula von der Leyen to discuss EU-China relations and China’s role in the war in Ukraine. The trip offered notable insights into how Macron sees the EU as a geopolitical actor in a renewed age of great power competition between Washington and Beijing. Notably, his trip also came after Taiwanese President Tsai Ing-Wen travelled to Central America and California to meet with US House Speaker Kevin McCarthy and a bipartisan Congressional delegation. After Macron left China, three days of live-fire military exercises began, signalling the rising tensions across the Taiwan Strait that are only set to increase in the years ahead.

While von der Leyen has recently made more assertive remarks towards China, Macron has been eager to strike a more conciliatory tone. In an interview with Politico Europe, Macron advanced his long-held belief in strategic autonomy and spoke of the need for Europe not to be ‘America’s followers,’ blindly walking into crises not of its own making. For Macron, this includes Taiwan, an issue he believes is not in Europe’s core security interests and which has fallen victim to a hostile US agenda towards China that only increases the risk of miscalculation and overreaction. In response to Macron’s remarks, leading House Republicans criticized Macron’s ‘betrayal’ of Taiwan, with Rep. Mike Gallagher, chair of the House Select Committee on China, going so far as to call his comments ‘embarrassing, disgraceful, and very geopolitically naïve.’ Washington and Paris have clashed on sensitive geopolitical issues previously, most notably over the 2003 invasion of Iraq. From Washington’s perspective, strategic autonomy further weakens, rather than strengthens the EU’s resolve when it comes to tackling China, causing unnecessary strains in the Western alliance.

France has always sought a degree of independence from Washington and power structures like NATO that it deems to be unduly influenced by American as opposed to European strategic interests. However, there is a long distance between embracing strategic autonomy and building the EU into a ‘third superpower’ in the words of Macron. France has little power to project in the Indo-Pacific and Washington is rapidly building and enhancing its partnerships with states like the Philippines, recently hosting its largest-ever joint military exercises with Manila. Washington remains the power broker, but France is far from a spoiler to its ambitions in the region. Likewise, Paris is not ‘committed to abandoning democratic nations in favor of a brutal communist regime’ as Rep. Chris Smith, chair of the Congressional Executive Commission on China suggested. It is important for Washington and Paris to maintain their close political and security ties, and US politicians should be fortunate that Macron is in power and not one of his rivals on the far-left or far-right who would be even more hostile towards the US and NATO.

For France and many other EU states, China is not yet the economic and military bogeyman that it has become in the US. China is certainly perceived to be a threat and a geostrategic competitor, but support for Taiwan is not yet worth risking the seeds of a fruitful economic relationship. In a similar vein as the conflict in Ukraine has revealed, it is arguably Europe’s smaller frontline states like Lithuania who are more likely to find common cause with Taiwan in supporting its fight against the aggressive and irredentist tendencies of its much larger neighbor. For France and Germany, the China relationship is largely about economics, whereas for Lithuania, it is about security, and the principles of international order over the desire to pursue economic opportunities at all costs. Strategic autonomy thus requires the successful combination of power and principles, something France and Germany are more tainted by due to many years of courting or even appeasing Russia without weighing the full security costs to their neighbors in Europe. The paradox is that the fight for strategic autonomy arguably lies not with the EU’s oldest and most powerful member states like France, but with its newest and more vulnerable member states like the Baltic nations where history is an ever-present compass to the current crises.

In boosting their defense spending and proposing the European Defence Agency’s common ammunition procurement scheme, the Baltic states are taking tangible steps towards strategic autonomy while simultaneously strengthening their ties with the US and other NATO allies. States like Poland, Czechia, and the Baltic nations believe an American presence in Europe is essential and should not replace the need for them to also increase their own defense spending so that they can be more effective partners in the transatlantic alliance. This is the ideal duality of strategic autonomy, pooling military resources independent of Washington but joining Washington in standing up to both Russian and Chinese aggression.

In dealing with China and working to make the EU a ‘third superpower,’ Macron sees Europe as having an inherited tradition in shaping the global order and exerting influence on its own terms. Macron does not wish the EU to become a pawn in the great power competition between the US and China, and that is an admirable and entirely justifiable position for an economic bloc of its size. However, the war in Ukraine has revealed a degree of moral frailty in the bloc’s larger member states like France which stands in contrast to the strategic certitude present in smaller member states like Estonia and Lithuania. For France to effectively lead on strategic autonomy, all of Europe must be allowed to participate, with no more room for the marginalization of the EU’s frontline states. Strategic autonomy also means recognizing that France, despite its long history, does not speak for the entire EU, something the Baltic states and Poland often stress. Grandeur is no substitute for foresight, and only by tapping into the vast array of Europe’s historical memories can strategic autonomy serve both the EU’s principles and its drive for power as a formidable geopolitical actor.

The views expressed in this article belong to the authors alone and do not necessarily reflect those of Geopoliticalmonitor.com.

geopoliticalmonitor.com

«Η κυπριακή νεολαία επιμένει να διεκδικεί την ελευθερία της»

0

Ανδρέας Παπαέλληνας, εκπρόσωπος Μετώπου Κυπρίων Φοιτητών Ην. Βασιλείου

Ανδρέας Παπαέλληνας, εκπρόσωπος Μετώπου Κυπρίων Φοιτητών Ην. Βασιλείου

Στο Λονδίνο βρέθηκε πριν λίγες μέρες ο ηγέτης του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ, για να προωθήσει τις θέσεις της Τουρκίας για το Κυπριακό. Σε προγραμματισμένη ομιλία του στο πανεπιστήμιο King’s College, συνάντησε απέναντί του συγκέντρωση Κυπρίων φοιτητών, που βρέθηκαν εκεί για να καταγγείλουν τόσο την παρουσία του κατοχικού ηγέτη στο πανεπιστήμιό τους αλλά και το συνεχιζόμενο καθεστώς κατοχής της Κύπρου γενικότερα. Με αυτή την αφορμή, συνομιλήσαμε με τον Ανδρέα Παπαέλληνα, εκπρόσωπο του Μετώπου Κυπρίων Φοιτητών Ην. Βασιλείου.

Ανδρέα, περιέγραψε μας λίγο το ιστορικό των αντιδράσεων σας απέναντι στην επίσκεψη του Ερσίν Τατάρ στο Λονδίνο;
Κατ’ αρχάς, μόλις έγινε γνωστό ότι στις 29 Μαρτίου προγραμματίζεται η εκδήλωση-ομιλία του Τατάρ στο King’s College, ως Μέτωπο Κυπρίων Φοιτητών, αμέσως ενημερώσαμε την Εθνική Φοιτητική Ένωση Κυπρίων (ΕΦΕΚ) στην Αγγλία, η οποία –μαζί με την κοινότητα των Κυπρίων φοιτητών στο εν λόγω πανεπιστήμιο– κινητοποιήθηκε (όλες μαζί οι παρατάξεις) για να ακυρωθεί η εκδήλωση. Στείλαμε επιστολές στο πανεπιστήμιο, ήρθαμε σε επικοινωνία με την Ύπατη Αρμοστεία της Κύπρου κ.λπ.
Το πανεπιστήμιο απάντησε ότι η εκδήλωση θα γίνει όχι δημόσια, αλλά ιδιωτικά για την τουρκική κοινότητα του King’s College. Αναγκάστηκε η κοινότητα να αποσύρει τις δημοσιεύσεις που καλούσαν στην εκδήλωση από τις σελίδες της και που παρουσίαζαν τον Τατάρ ως «πρόεδρο» της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου». Ωστόσο, η εκδήλωση, έστω και έτσι, θα γινόταν όπως ήταν προγραμματισμένη. Ως Μέτωπο Κυπρίων Φοιτητών, θεωρήσαμε απαράδεκτο αυτό τον χειρισμό. Δεν καταλαβαίνουμε τι θα πει «ιδιωτική συνάντηση», όταν ο κατοχικός ηγέτης, ο κατακτητής της μισής μας πατρίδας, θα παραστεί στο πανεπιστήμιο που φοιτούν πολλοί από εμάς, ένα διεθνούς φήμης μάλιστα πανεπιστήμιο, και γι’ αυτό θεωρήσαμε χρέος μας να διαμαρτυρηθούμε.
Έτσι, πραγματοποιήσαμε μια συγκέντρωση έξω από το πανεπιστήμιο την ώρα άφιξης του Ερσίν Τατάρ. Βρεθήκαμε εκεί ειρηνικά, ως Έλληνες φοιτητές, Κύπριοι και Ελλαδίτες. Μπορεί να ήμασταν ολιγάριθμοι, καταφέραμε όμως να στείλουμε το μήνυμα που θέλαμε να στείλουμε, ότι η κυπριακή νεολαία επιμένει να διεκδικεί την ελευθερία της παρά τα 49 χρόνια της κατοχής. Όταν έφτασε ο κατοχικός ηγέτης, επιδιώξαμε με το πανό και τα σώματά μας να μπλοκάρουμε την είσοδό του στο πανεπιστήμιο. Η διαμαρτυρία μας ήταν ειρηνική, παρόλο που σε απόσταση αναπνοής ήταν συγκεντρωμένοι Τούρκοι φοιτητές που μας προκαλούσαν, ακόμα και με τη γνωστή χειρονομία των Γκρίζων Λύκων.

Ποιος ήταν ο σκοπός της επίσκεψης Τατάρ;
Σκοπός της επίσκεψης του κατοχικού ηγέτη ήταν η προώθηση της θέσης για «λύση δύο κρατών». Μια μπλόφα που χρησιμοποιούν οι Τούρκοι, για να εκβιάσουν την ελληνική πλευρά να δεχτεί λύσεις τύπου Ανάν, διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, με απώτερο στόχο τον πλήρη έλεγχο και προτεκτορατοποίηση όλου του νησιού. Το Κυπριακό βρίσκεται τώρα σε μια φάση στασιμότητας, λόγω της τουρκικής αδιαλλαξίας και της τουρκικής θέσης για λύση δύο κρατών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Τατάρ έκανε την επίσκεψη στο Λονδίνο, ως ηγέτης του ψευδοκράτους και των καταπιεσμένων δήθεν Τουρκοκυπρίων, για να ενημερώσει για τις διχοτομικές θέσεις του και να προπαγανδίσει εναντίον των Ελληνοκυπρίων. Πέρα από το King’s College, επισκέφτηκε «ανεπίσημα» το Κοινοβούλιο, ενώ είχε και άλλες επαφές.

Ανδρέας Παπαέλληνας, εκπρόσωπος Μετώπου Κυπρίων Φοιτητών Ην. Βασιλείου

Πέρα από την αντίδραση των φοιτητών του Μετώπου, υπήρξε κάποια επίσημη αντίδραση από την Κυπριακή Δημοκρατία ή την Ελλάδα;
Δυστυχώς, υπήρξε σιωπή τόσο από την καθ’ ύλην αρμόδια Λευκωσία, όσο κι από το εθνικό κέντρο. Σαν να πρόκειται για μια φυσιολογική και νόμιμη κίνηση, όχι ενός κατοχικού ηγέτη, αλλά του «Τουρκοκύπριου ηγέτη», θέση στην οποία τον έχει αναβαθμίσει η επίσημη στάση μας εδώ και 49 χρόνια που… παζαρεύουμε. Ούτε η Ύπατη Αρμοστεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Λονδίνο, έκανε τα διαβήματα που έπρεπε ως πρεσβεία ημικατεχόμενου κράτους να κάνει. Μάλιστα, μας συμβούλεψε να μην διαμαρτυρηθούμε επίσημα ως ΕΦΕΚ, αλλά ως παρατάξεις, «για να μην προκαλέσουμε». Δεν είναι παράλειψη η μη αντίδραση, αλλά συνειδητή επιλογή, όπως φαίνεται και από το ότι κανένας επισήμως δεν βγήκε να μας υποστηρίξει, έστω εκ των υστέρων, να αντικρούσει την τουρκική προπαγάνδα ή, έστω, να μας πάρει ανθρώπινα ένα τηλέφωνο να δει αν είμαστε καλά μετά τη στοχοποίηση από τους Τούρκους.

Η τουρκική πλευρά κάνει λόγο για προπηλακισμούς και απαντά με προπαγάνδα εναντίον σας. Πώς το σχολιάζεις;
Οι Τούρκοι μίλησαν για αποκλεισμό και προπηλακισμούς από εμάς. Όπως ήταν αναμενόμενο, προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τη διαμαρτυρία μας, για να πουλήσουν τη γνωστή προπαγάνδα τους, ότι «οι Ελληνοκύπριοι μας θέλουν στο περιθώριο», «είναι εθνικιστές, ρατσιστές και τρομοκράτες», κ.ο.κ.. Μάλιστα λίγες μέρες πριν, την 1η Απριλίου που είναι η επέτειος έναρξης του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της Κύπρου, έγραφαν «οι τρομοκράτες της ΕΟΚΑ συνεχίζουν τη δράση τους». Μέχρι και ο Μ. Τσαβούσογλου έκανε tweet συμπαράστασης προς τον Τατάρ. Εμάς, φυσικά, δεν μας αφορά η προπαγάνδα της Τουρκίας. Ως Έλληνες Κύπριοι φοιτητές, κάναμε το καθήκον μας. Αλίμονο αν, για να διαμαρτυρηθούμε για την κατοχή της πατρίδας μας, θα πρέπει να σκεφτόμαστε την ενόχληση που προκαλούμε στον κατακτητή ή τις εντυπώσεις που προσπαθεί να δημιουργήσει. 

«Σκοπός της επίσκεψης του κατοχικού ηγέτη στο πανεπιστήμιο King’s College, στο Λονδίνο, ήταν η προώθηση της θέσης για “λύση δύο κρατών”. Μια μπλόφα που χρησιμοποιούν οι Τούρκοι, για να εκβιάσουν την ελληνική πλευρά να δεχτεί λύσεις τύπου Ανάν, διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, με απώτερο στόχο τον πλήρη έλεγχο και προτεκτοριοποίηση όλου του νησιού»

Φάνηκε όμως ότι και στη δική μας πλευρά υπήρξαν κάποιοι που ενοχλήθηκαν. Σωστά;
Ποιοι ενοχλήθηκαν; Αυτοί που θέλουνε να προσκυνήσουμε τον κατακτητή και να συμβιβαστούμε με την κατοχή. Είναι όλοι αυτοί που είχαν για ήρωα τον προηγούμενο κατοχικό ηγέτη, τον Ακκιντζί, και τώρα, με τον Τατάρ, κρατούν… ίσες αποστάσεις μεταξύ ψευδοκράτους και Κυπριακής Δημοκρατίας. Βλέπουν το Κυπριακό όχι ως ζήτημα παράνομης εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής, αλλά ως σύγκρουση δύο εθνικισμών. Έχουν την ψευδαίσθηση ότι, αν καταπολεμηθεί ο πατριωτισμός των Ελληνοκυπρίων, θα επιτευχθεί η λύση, εξισώνοντας τον τουρκικό επεκτατισμό με τη δημοκρατική πατριωτική αντίσταση των Ελλήνων της Κύπρου. Μας κατηγόρησαν που είχαμε μαζί μας ελληνικές σημαίες, γιατί με τον τρόπο αυτό δεν θα πείσουμε, λένε, τη διεθνή κοινότητα (λες και εκεί κρίνεται η γνώμη της διεθνούς κοινότητας για το Κυπριακό). Δεν καταλαβαίνουν ότι δεν υπάρχει μόνο η διεθνής κοινή γνώμη και οι εντυπώσεις προς τους έξω. Το ζητούμενο είναι πώς θα δώσουμε λίγο θάρρος και αυτοπεποίθηση στον δικό μας τον λαό.

Θα ήθελες να προσθέσεις κάτι τελευταίο;
Εμείς πήγαμε εκεί, μην περιμένοντας ότι η διαμαρτυρία θα πάρει τέτοια διάσταση. Ξέραμε μάλιστα ότι θα είμαστε και λίγοι. Η ανταπόκριση που είχε η διαμαρτυρία μας, τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, δείχνει ότι ο ελληνικός λαός διψά για ελπίδα. Είμαστε συνηθισμένοι, ειδικά τα τελευταία χρόνια, στις αντικατοχικές αντιδράσεις να συμμετέχει κόσμος μεγαλύτερης ηλικίας, «βετεράνοι» που επιμένουν να θυμούνται παρά τη γενικευμένη ηττοπάθεια. Τώρα είδαμε ξαφνικά νέους να αντιδρούν και να διαμαρτύρονται για την κατοχή. Δείξαμε ότι υπάρχει μια μαγιά νέων ανθρώπων που εκφράζει τη θέληση του Ελληνισμού για ελευθερία και αντίσταση. Αυτό έδωσε ελπίδα και έστειλε μήνυμα ότι ακόμη δεν ξοφλήσαμε.

edromos.gr

Τρεις έλληνες στη λίστα του MIT Technology Review

0
Τρεις έλληνες στη λίστα του MIT Technology Review των 35 innovators κάτω από 35 που διαμορφώνουν το μέλλον μέσα από τεχνολογικές εφαρμογές.
Angelos Tsereklas Zafeirakis
Greece
Angelos Tsereklas Zafeirakis is the Managing Director of SOTIRIA; a deep-tech startup developing artificial intelligent sensing technology in the defence industry.
SOTIRIA’s domain expertise is deployed in the area of underwater intelligence and security by developing AI-as-a-Partner software solutions and designing state-of-the-art, ultra-sensitive magnetic and acoustic sensing equipment.
According to NATO, national security infrastructure – such as underwater communication cables responsible for 90 per cent of all communication between North America and Europe – remain under adversaries’ threat and over 80 per cent of our oceans remain unobserved. Navies increasingly need to accurately detect near-zero noise threats.
Developed by Zafeirakis’ SOTIRIA, Nereid is a scalable, AI-powered underwater surveillance solution for the protection of key maritime domain and national security assets. Utilising neural network architectures and fusing data from multiple sensing sources, it augments legacy systems’ capabilities and safeguards national security in the underwater domain.
Within 14 months of operations SOTIRIA has participated in NATO’s exercise REPMUS22 in Portugal at the invitation of the Portuguese Navy; engaged with five navy forces in Europe and North America; and has become European Defence Agency partners in the field of AI.
Freideriki (Frida) Michailidou
Switzerland
Dr Freideriki (Frida) Michailidou is a researcher and lecturer at ETH Zurich in Switzerland where she develops sustainable processes for creating fragrant materials by combining biotechnology with perfumery and consumer science.
Little more than 3,000 fragrance chemicals currently supply a growing multi-million dollar industry with products containing up to 300 distinct chemicals. Michailidou is advancing an eco-friendly biocatalysis technique that will allow scientists to harness renewable raw materials using less energy, shifting the paradigm towards sustainable production of high-value chemicals.
As part of her research, she led an expedition to Mount Olympus, Greece’s highest mountain, to collect volatile emissions from rare, protected plants growing at nearly 7,000 feet above sea level. Using cutting-edge analytical technology, Michailidou identified the molecular structures contributing to the unique scents of these plants. She now focuses on advancing eco-friendly biocatalysis techniques to harness renewable raw materials, to promote consumer safety while reducing the use of experimental animals.
A high demand for advanced chemical materials and a finite availability of natural resources compels the development of sustainable production technologies for high-value chemicals in fragrances. Michailidou’s research in sustainable fragrance creation has the potential to impact multiple industries including the food, pharmaceutical, agrochemical and advanced materials industries.

Yannis Assael

Greece
Dr Yannis Assael is a Staff Research Scientist working on Artificial Intelligence at Google DeepMind. A graduate from the Department of Applied Informatics, University of Macedonia, Yannis completed an MSc at the University of Oxford – finishing first in his year – and an MRes at Imperial College London, both with full scholarships.
He returned to Oxford for a DPhil degree on a Google DeepMind scholarship and, after a series of research breakthroughs and entrepreneurial activities, began working as a researcher at Google DeepMind.
His contributions in the field of Artificial Intelligence and Machine Learning range from audio-visual speech recognition to multi-agent communication and AI for culture, studying damaged ancient texts. His research, which focuses on contributing to and expanding the greater good, has attracted much media attention for example, featuring on the cover of the the world’s leading multidisciplinary science journal, Nature.
Στις φωτογραφίεςμε τη σειρά:Angelos Tsereklas Zafeirakis, Freideriki (Frida) Michailidou, Yannis Assael