Φυσικά, ούτε η πρώτη είναι, ούτε θα είναι η τελευταία, θα πρέπει όμως να δούμε σε συνάρτηση και ξεχωριστά τις δυο πλευρές της: Την πρώτη, που είναι η ίδια η τραγωδία, και την δεύτερη, τα γενικότερα αίτια που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τέτοιες τραγωδίες .
α) Η ίδια η τραγωδία, από την πρώτη στιγμή, πολύ περισσότερο, όσο γίνονται γνωστές οι λεπτομέρειές της, γεννά πολλά και σκληρά ερωτήματα, που δεν μπορεί η ηγεσία της ΝΔ, να ξεπερνά με την πάγια στρεψόδικη τακτική της, αξιοποιώντας και μεγεθύνοντας τον φόβο μέρους της κοινωνίας για τους πρόσφυγες-μετανάστες, με την συνδρομή πολλών ΜΜΕ.
Αυτή η τραγωδία αφορά όλους, αφορά την ΕΕ που δεν μπορεί να συγκροτήσει μια δίκαιη και αποτελεσματική πολιτική, αφορά την ελληνική κυβέρνηση, τα κόμματα, και τις κρατικές αρχές.
Οι διακινητές είναι εγκληματίες, οι χώρες από όπου ξεκινούν, Τουρκία, Αίγυπτος, Λιβύη, Τυνησία, Αλγερία, Μαρόκο και πολλές άλλες, συνυπεύθυνες στα εγκλήματα, οι χώρες της ΕΕ, η ΕΕ, η δική μας χώρα, ποιες και πόσο μεγάλες ευθύνες έχουν και κυρίως, πότε θα τις αναλάβουν;
Υπάρχουν και μερικά ερωτήματα, που αφορούν αποκλειστικά την χώρα μας:
Γιατί επιλέγουν οι πρόσφυγες και μετανάστες, με μεγαλύτερο κίνδυνο για την ζωή τους, την Ιταλία που έχει ακροδεξιά Πρωθυπουργό και όχι την χώρα μας, που έχει φιλελεύθερο;
Ποιοι απάντησαν στην δορυφορική κλίση και αρνήθηκαν βοήθεια, μέχρι και λίγα λεπτά, πριν την βύθιση του πλοιαρίου;
Ποιο είναι το επιχειρησιακό σχέδιο της ηγεσίας του λιμενικού, αυτό που διαμόρφωσε η απελθούσα κυβέρνηση της ΝΔ, για την αντιμετώπιση παρόμοιων γεγονότων, και πως το υλοποίησε;
Το πλοίο ήταν Αιγυπτιακό, οι λαθροδιακινητές είναι Αιγύπτιοι, το πλοίο ξεκίνησε από την Αίγυπτο, φόρτωσε από το Τομπρούκ της Ανατολικής Λιβύης, που ελέγχεται από τον Χαφτάρ και τους Ρώσους μισθοφόρους της Βάγκνερ. Η ελληνική κυβέρνηση διαμαρτυρήθηκε στην φιλική κυβέρνηση της Αιγύπτου και τον προνομιακό συνομιλητή της Χαφτάρ, όπως πολύ σωστά κάνει όταν ανάλογα πλοία ή βάρκες, ξεκινούν από την Τουρκία;
Γιατί δεν δέχεται την πρόταση του ΟΗΕ, για την συγκρότηση ανεξάρτητης επιτροπής, διερεύνησης των αιτίων της τραγωδίας;
Δεν καταλαβαίνουν ότι, εκθέτουν διεθνώς την χώρα, μειώνοντας την αξιοπιστία της, με ότι αυτό σημαίνει στην πολύπλοκη και επικίνδυνη γεωπολιτική συγκυρία που ζούμε;
β) Τα προσφυγικά και μεταναστευτικά ρεύματα, υπήρχαν χθες, υπάρχουν σήμερα και, θα πολλαπλασιαστούν στο μέλλον.
Τα αίτια που τα προκαλούν γνωστά: Η ακραία φτώχεια, η δημογραφική έκρηξη, η κλιματική κρίση, οι εμφύλιοι πόλεμοι, οι συνοριακοί πόλεμοι, τα δικτατορικά καθεστώτα.
Η διεθνής κοινότητα, οι ΗΠΑ, η ΕΕ, οι χώρες της Δύσης, η Κίνα, η Ρωσία, οι G20, και όχι μόνο, οι πολυεθνικές, οι δισεκατομμυριούχοι του κόσμου, δεν μπορούν να σιωπούν ή να εκφράζουν απλώς την λύπη τους.
Χθες έπρεπε να είχαν συμφωνήσει στην αντιμετωπίσει αυτών των φαινομένων. Μια στρατηγική ανάσχεσης και σταδιακής εξάλειψής τους, με την ανάλογη συνεργασία και χρηματοδότηση.
Δυστυχώς πολλές φορές πράττουν το αντίθετο, είτε από αδιαφορία είτε προωθώντας, η κάθε μια ξεχωριστά, τα δικά της στενά και βραχυπρόθεσμα συμφέροντα.
Η ΕΕ, μαζί με την Βόρεια Αμερική, είναι και θα είναι οι βασικοί προορισμοί των μεγάλων προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, γιατί παρόλα τα προβλήματά τους, είναι οι περιοχές του πλανήτη που έχουν ισχυρό κράτος δικαίου, προσφέρουν ευκαιρίες εργασίας και ευημερίας.
Η ένταση όμως τα τελευταία χρόνια των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, σε συνδυασμό με την οικονομική και κοινωνική κρίση που παρουσιάζουν οι χώρες προορισμού τους, γενούν ξενοφοβικά σύνδρομα σε μεγάλα τμήματα των κοινωνιών τους και ιδιαίτερα στα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα, που με την σειρά τους δημιουργούν πολιτικές κρίσεις, ακόμη και αμφισβητήσεις των δημοκρατικών καθεστώτων και του Ευρωπαϊκού κεκτημένου. Εξελίξεις που οδηγούν σε άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων, συντηρητικοποίηση των κεντροδεξιών και αποδυνάμωση των προοδευτικών. Οι κυβερνήσεις με την συμμετοχή ακροδεξιών-ξενοφοβικών κομμάτων, ακόμη και με κυρίαρχο ρόλο, τείνουν να γίνουν η κανονικότητα στις περισσότερες δυτικές χώρες, με ορατό τον κίνδυνο συρρίκνωσης της δημοκρατίας και αποδόμησης της ΕΕ. Ακόμη χειρότερα συγκροτούνται κυβερνήσεις, που εκθειάζουν τα αυταρχικά και δεσποτικά καθεστώτα της Ρωσίας και της Κίνας, με ότι αυτό σημαίνει για την ασφάλεια των χωρών της δύσης.
Τα προβλήματα μεγάλα και η κυβέρνηση της χώρας, μαζί με την αντιπολίτευση πρέπει να βρουν λύσεις.
Το δόγμα του κ. Μητσοτάκη: «Είμαστε αυστηροί, αλλά δίκαιοι», είναι κενό περιεχομένου, δεν δίνει λύσεις, και πρέπει να αλλάξει. Να είμαστε αυστηροί στην τήρηση του διεθνούς δικαίου, θα ήταν πιο αξιοπρεπές και πιο αποτελεσματικό.
‘By using its nuclear weapons, Russia could save humanity from a global catastrophe,’ the influential political scientist Sergey Karaganov wrote in a 13 June article published by his think tank, the Council for Foreign and Defence Policy. In this terrifying piece, Karaganov, who is close to Putin, explained that to avoid a stalemate in the war and ‘break the West’s will to support the Kiev junta’, Moscow should resort to targeted nuclear strikes on European cities. ‘The most striking characteristic of the war in Ukraine is its nuclear backdrop,’ observed Olivier Zajec in April 2022. ‘Events are unfolding as if the world was hurriedly relearning the vocabulary and fundamentals of nuclear strategy, forgotten since the cold war.’
‘If we refuse to use them, why do we have them?’
The first nuclear age was marked by deterrence, the second by hopes that nuclear weapons might be eliminated. The war in Ukraine may herald a third nuclear age, much more dangerous and uncertain than what came before.
by Olivier Zajec
The skies over Moscow
Stock · Getty
On 11 March, President Joe Biden sharply rejected politicians’ and experts’ calls for the United States to get more directly involved in the Ukraine war, ruling out direct conflict with Russia: ‘The idea that we’re going to send in offensive equipment and have planes and tanks and trains going in with American pilots and American crews — just understand … that’s called World War III’ (1). He nonetheless accepted war was possible if the Russian offensive spread to the territory of a NATO member state.
Thus a distinction was established between NATO’s territory (inviolable) and the territory of Ukraine, which falls into a unique geostrategic category: according to the US, maintaining this distinction will require an accurate understanding of the balance of power between the belligerents on the ground, strict control of the degree of operational involvement of Ukraine’s declared supporters (especially concerning the nature of arms transfers to Ukraine) and, above all, continual reassessment of the limits of Russia’s determination — all with a view to leaving room for a negotiated way out acceptable to both Russia and Ukraine. <exergue=the idea=”” that=”” we’re=”” going=”” to=”” send=”” in=”” offensive=”” equipment=”” and=”” have=”” planes=”” tanks=”” trains=”” with=”” american=”” pilots=”” crews=”” –=”” just=”” understand=”” …=”” that’s=”” called=”” world=”” war=”” iii|cite=”Joe” biden=””>Some trace the US’s caution back to a statement by Russia’s president Vladimir Putin on 24 February: ‘No matter who tries to stand in our way or … create threats for our country and our people, they must know that Russia will respond immediately, and the consequences will be such as you have never seen in your entire history.’ These words, and his order that Russia’s nuclear forces be placed on high alert (‘a special regime of combat duty’), amounted to attempted coercion, and could suggest that Biden’s reaction constituted backing down. In January, neoconservative New York Times columnist Bret Stephens had called for the revival of the concept of the ‘free world’, and warned, ‘The bully’s success ultimately depends on his victim’s psychological surrender’ (2).</exergue=the>
One might argue that it is not for the bully to say how much aggression is ‘acceptable’ from countries that, with help from allies, seek to defend their own borders and their right to exist. Stephens’s warning could equally apply to past international crises, such as Iraq’s invasion of Kuwait in 1990. But the territory being invaded today is Ukraine, which is far bigger. And the aggressor — Russia — has strategic arguments entirely different from those of Saddam Hussein.
‘Scenarios for use of nuclear arms’
To help understand the issues at stake in US-Russian relations today, and Joe Biden’s irritation with the extreme positions of some of his fellow Americans and some allies, it’s worth recalling Russian foreign minister Sergey Lavrov’s 2018 statement that Russia’s nuclear doctrine ‘has unambiguously limited the threshold of use of nuclear weapons to two … hypothetical, entirely defensive scenarios. They are as follows: [first,] in response to an act of aggression against Russia and/or against our allies if nuclear or other types of mass destruction weapons are used and [second,] with use of conventional arms but only in case our state’s very existence would be in danger’ (3).
Nuclear doctrines are made to be interpreted, and Russia experts have long debated exactly how (4). In Foreign Affairs, Olga Oliker, director of International Crisis Group’s Europe and Central Asia programme, writes that ‘although it has not been used before, Putin’s phrase “a special regime of combat duty” does not appear to signal a serious change in Russia’s nuclear posture’ (5).
But, at least in terms of how the present crisis is perceived, we cannot ignore the implications of the second scenario in Lavrov’s 2018 statement — an existential threat to Russia. Do Russia’s leaders really see Ukraine’s strategic status, and therefore its potential NATO accession, as critical? If they do, that would explain why, contrary to all normal logic and political good sense, they have given NATO a reason to make a stand and irretrievably damaged Russia’s international standing by deciding it is rational to attack Ukraine unilaterally — and then opting for a blunt ‘nuclearisation’ of their crisis diplomacy, so as to keep other potential belligerents out of the conflict.
Is this just a cynical manoeuvre, banking on Western weakness and hesitation, to give Russia the greatest possible freedom to act? Former British prime minister Tony Blair asks on his thinktank’s website: ‘Is it sensible to tell [Putin] in advance that whatever he does militarily, we will rule out any form of military response? Maybe that is our position and maybe that is the right position, but continually signalling it, and removing doubt in his mind, is a strange tactic’ (6).
Who would take responsibility?
Yet although diplomatic manoeuvring is clearly going on, who — with responsibility for what comes next — would be able to say today precisely to what extent this Russian cynicism, which seeks to achieve its objectives through aggressive drawing of red lines, also stems from strategic conviction fuelled by frustrations that have come to a head? We should not underestimate the dangers of this mixture if the West were to test Russia’s siege mentality head on in Ukraine.
Others asked these questions, well before Biden. In the first days of the October 1962 Cuban missile crisis, when the US joint chiefs of staff were taking a hard line, President John F Kennedy expressed the key issues not in military terms, but in terms of perception. He told a meeting of ExComm (the Executive Committee of the National Security Council), ‘Let me just say a little, first, about what the problem is, from my point of view … we ought to think of why the Russians did this.’
The declassified archives on this key moment in history reveal that Kennedy talked of a blockade, of the importance of giving Khrushchev a way out, and of avoiding escalation to nuclear weapons, all while preserving the US’s international credibility. General Curtis E LeMay, US Air Force chief of staff, replied, ‘This blockade and political action, I see leading into war … This is almost as bad as the appeasement at Munich.’ The joint chiefs were unanimous in recommending immediate military action. Kennedy thanked them, dryly, and, in the days that followed, did the exact opposite.
‘And [the joint chiefs] were wrong,’ historian Martin J Sherwin concludes in a recent book on decision-making processes in nuclear crises. ‘Had the president not insisted on a blockade, had he accepted the chiefs’ recommendations (also favoured by the majority of his ExComm advisers), he unwittingly would have precipitated a nuclear war’ (7).
The central issue is indeed the significance of the nuclear signalling in which Russia has wrapped its premeditated conventional attack. Ukraine’s president Volodymyr Zelensky doubts Putin will really use nuclear weapons: ‘I think that the threat of nuclear war is a bluff. It’s one thing to be a murderer. It’s another to commit suicide. Every use of nuclear weapons means the end for all sides, not just for the person using them’ (8).
At the risk of appearing spineless, Biden seems to have reserved judgment. For the moment he is restraining his most aggressive allies, such as Poland, and focusing on the coercive force of the economic sanctions, rather than any initiative that might give Putin an excuse for escalation — starting with the use of tactical nuclear weapons, of which Russia is thought to have around 2,000.
‘Putin is bluffing on nuclear’
Is Biden wrong? On 14 March General Rick J Hillier, former chief of Canada’s defence staff, told CBS that NATO should impose a no-fly zone over Ukraine because Putin was bluffing. John Feehery, former communications director to House Majority Whip Tom DeLay, thought so too: ‘Biden’s weakness on Ukraine invited [the] Russian invasion … When Putin hinted that he was willing to use nuclear weapons to achieve his goals, Biden said that we weren’t going to use ours, which seems to me to defeat the purpose of having those weapons in the first place. If we refuse to use them, why do we have them?’ (9). Stanford historian Niall Ferguson agrees: ‘Putin is bluffing on nuclear, we shouldn’t have backed down.’ And is dismayed that ‘media coverage has become so sentimental and ignorant of military realities’ (10).
But what are these military ‘realities’? What is the nature of the problem? It’s the possibility that Russia will resort to first use of nuclear weapons in an armed conflict that is already under way. Nina Tannenwald, whose book The Nuclear Taboo (Cambridge, 2007) has become a key text in international relations, believes the risk is too great, and supports the US’s wait-and-see strategy: ‘Despite scattered calls in the US for the creation of a “no-fly zone” over some or all of Ukraine, the Biden administration has widely resisted. In practice, this could mean shooting down Russian planes. It could lead to World War III’ (11).
The most striking characteristic of the war in Ukraine is its nuclear backdrop. Events are unfolding as if the world was hurriedly relearning the vocabulary and fundamentals of nuclear strategy, forgotten since the cold war. This is certainly true of Western media and governments, as they become conscious of the potentially destructive sequences of events that link the operational-tactical and politico-strategic dimensions of the present tragedy. The bellicose declarations of some experts in the early days of the war have given way to calmer analysis. In many ways, it’s high time; Kharkiv is not Kabul. Especially given the recent worrying developments in the nuclear debate.
Until relatively recently, the nuclear orthodoxy established after the cold war, as the two superpowers reduced their strategic arsenals, had placed some nuclear weapons in a kind of peripheral area of the doctrine: those known as ‘tactical’ because of their lesser power and range. From 1945 to the 1960s, they had been a key part of US war plans, especially for the European theatre. At the time, the aim was to counter the Soviet Union’s conventional superiority with overwhelming nuclear superiority, to deny the battlefield to the enemy. US secretary of state John Foster Dulles, author of the ‘massive retaliation’ doctrine, stated in 1955, ‘The United States in particular has sea and air forces now equipped with new and powerful weapons of precision which can utterly destroy military targets without endangering unrelated civilian centers’ (12). President Dwight D Eisenhower declared, ‘I see no reason why they shouldn’t be used just exactly as you would use a bullet or anything else.’
However, from the 1960s, the prospect of ‘mutual assured destruction’ reduced the likelihood that tactical nuclear weapons would be used, because of the risk of escalation. The concept of a ‘limited nuclear strike’ gradually came to be seen as dangerous sophistry. Regardless of experts who were certain that a nuclear war could be ‘won’ by ‘graduating’ one’s nuclear response, and controlling the ‘ladders of escalation’ (the best known being Herman Kahn of the Hudson Institute), even a nuclear weapon (arbitrarily) labelled as ‘tactical’ still had the potential to lead to total destruction. The works of Thomas Schelling, especially The Strategy of Conflict (1960) and Strategy and Arms Control (1961) contributed to this new awareness.
Options for US decision makers
The rejection of graduation became a distinguishing characteristic of France’s nuclear doctrine. While reserving the option of a ‘unique and non-renewable’ warning shot, President Emmanuel Macron said in February 2020 that France had always ‘refused to consider nuclear weapons as a weapon of battle.’ He also insisted that France would ‘never engage in a nuclear battle or any form of graduated response’ (13).
Prior to the 2010s, it seemed possible that other nuclear-weapon states could adopt such a doctrinal stance, coupled with the ‘minimum necessary’ nuclear arsenal (France had fewer than 300 warheads). And it was possible to believe that, with a few exceptions (such as Pakistan), tactical nuclear weapons had ‘faded into the background of military and political planning and rhetoric’ (14).
Despite scattered calls in the US for the creation of a ‘no-fly zone’ over some or all of Ukraine, the Biden administration has widely resisted. In practice, this could mean shooting down Russian planes. It could lead to World War IIINina Tannenwald
But over the last decade, the trend has reversed. In the world of strategic studies, there has been a return to ‘theories of [nuclear] victory’. Their proponents draw on the work of past scholars such as Henry Kissinger, who wondered in his 1957 book Nuclear Weapons and Foreign Policy if extending the American deterrent to all of Europe at a time when the threat of total destruction hung over the US itself would actually work: ‘A reliance on all-out war as the chief deterrent saps our system of alliances in two ways: either our allies feel that any military effort on their part is unnecessary or they may be led to the conviction that peace is preferable to war even on terms almost akin to surrender … As the implication of all-out war with modern weapons become better understood … it is not reasonable to assume that the United Kingdom, and even more the United States, would be prepared to commit suicide in order to defend a particular area … whatever its importance, to an enemy’ (15).
One of the recommended solutions was to bring tactical nuclear weapons back into the dialectic of deterrence extended to allied territories, so as to give US decision makers a range of options between Armageddon and defeat without a war. Global deterrence was ‘restored’ by creating additional rungs on the ladder of escalation, which were supposed to enable a sub-apocalyptic deterrence dialogue — before one major adversary or the other felt its key interests were threatened and resorted to extreme measures. Many theorists in the 1970s took this logic further, in particular Colin Gray in a 1979 article, now back in fashion, titled ‘Nuclear Strategy: the case for a theory of victory’ (16).
Theoreticians of nuclear victory today reject the ‘paralysis’ that comes with an excessively rigid vision of deterrence. Their strategic beliefs were semi-officialised in the Trump administration’s 2018 Nuclear Posture Review (17). What influence have these theories had on Russia? Has the Kremlin chosen to combine nuclear and conventional deterrents in an operational continuum? Whatever the case, authors who defend the idea of using tactical (‘low-yield’ or ‘ultra-low yield’) nuclear weapons emphasise the importance of countering adversaries who adopt hybrid strategies. Rogue states without a nuclear deterrent will increasingly be tempted to present a fait accompli, banking on nuclear-weapon states’ risk aversion, at least when the latter face a crisis that does not affect their own national territory.
Uncertainties of deterrence dialogue
This shows how Kissinger’s 1957 discussion of the intrinsic weaknesses of wider nuclear deterrence remains pertinent today. The benefits would be even greater for a state with a nuclear deterrent — a nuclear-weapon state behaving like a rogue state. This is exactly what Russia is doing in Ukraine. The West’s hesitation to adopt an over-vigorous response that could lead to nuclear escalation is amplified by its realisation of how history would view whichever party — aggressor or victim — became the first to break the nuclear taboo since Hiroshima and Nagasaki. International Crisis Group’s Olga Oliker admits that ‘such caution and concessions may not bring emotional satisfaction; there is certainly a visceral appeal to proposals that would have NATO forces directly help Ukraine. But these would dramatically heighten the risk that the war becomes a wider, potentially nuclear conflict. Western leaders should therefore reject them out of hand. Literally nothing else could be more dangerous.’
The ‘Third Nuclear Age’, heralded by various crises over the last decade, has dawned in Ukraine. In 2018 Admiral Pierre Vandier, now chief of staff of the French navy, offered a precise definition of this shift to the new strategic era, which has begun with Russia’s invasion: ‘A number of indicators suggest that we are entering a new era, a Third Nuclear Age, following the first, defined by mutual deterrence between the two superpowers, and the second, which raised hopes of a total and definitive elimination of nuclear weapons after the cold war’ (18).
This third age will bring new questions on the reliability — and relevance — of ‘logical rules … painfully learned, as during the Cuban [missile] crisis’ (19). There will be questions about the rationality of new actors using their nuclear deterrents. The worth of the nuclear taboo, which some today treat as absolute, will be reappraised.
‘Unleashed power of the atom’
Questions like ‘If we refuse to use them, why do we have them?’ suggest Albert Einstein’s warning from 1946 may still be pertinent: ‘The unleashed power of the atom has changed everything save our modes of thinking.’ Yet Einstein was already wrong. Huge numbers of papers were hurriedly written to explain the balances and imbalances of the deterrence dialogue. The current usefulness of these historical, theoretical documents is highly variable, as their logic often reaches absurd conclusions. Yet they include some intelligent analyses that shed light on the Ukrainian nuclear crisis.
Columbia professor Robert Jervis (20), a pioneer of political psychology in international relations, sought to demonstrate that it was possible to overcome the security anxieties that cause each actor to see his own actions as defensive, and those of his competitor as ‘naturally’ offensive. Jervis maintained that breaking the insecurity cycle caused by this distortion meant developing exchanges of signals that would make it possible to differentiate between offensive and defensive weapons in the arsenals of one’s adversaries. And his adaptation of prospect theory to nuclear crises opens up possibilities of interpreting Russia’s behaviour differently, suggesting for example that the adoption of aggressive tactics is more often motivated by aversion to loss than by hopes of gain.
In a nuclear crisis, all strategies are sub-optimal. One, however, is worse than all the rest: claiming that the adversary’s leader is insane, while simultaneously treating the standoff as a game of chicken. This will lead either to mutual destruction or to defeat without a war. Over the past few weeks, some seem to have accepted that this worst of all possible choices is worthy of being called a strategy.
Olivier Zajec
Olivier Zajec is a lecturer in political science at Jean Moulin Lyon III University’s law faculty.
(20) See Robert Jervis, The Logic of Images in International Relations, Columbia University Press, 1969, and How Statesmen Think, Princeton University Press, 2017.
‘There is a division of 25 million voters on one side and 27 million on the other [in Turkey], and this division is becoming more and more permanent.’
Turnout in the May 14 elections reached 88.9 per cent, the highest level since 1991. This rate dropped to 84.2 per cent in the second round. The turnout rate, which fell below Turkey’s average in Southeastern and Northeastern Anatolia, Central Eastern Anatolia, and the Eastern Black Sea regions, increased as you moved west.
Turnout in the eastern regions, which decreased compared to the 2018 elections, also decreased in the second round of voting on May 28. The rate of invalid votes was also higher in the parliamentary elections, with the highest number of invalid votes coming from the eastern regions.
Looking at the course of change in voting rates over the years, it is clear that the AKP has returned to the 2002 vote, but it is also apparent that the votes lost by the AKP have not moved to the opposition bloc. Erdoğan managed to keep his voters within the People’s Alliance even though his own party lost votes.
To achieve this, he emphasized security and survival of the state and his opposition to leftist ideas and “terrorism,” played on voters’ fear of losing social benefits and gains, and argued that change would produce chaos and confusion.
He did all this with the instruments of power of the established order. He manipulated emotions. The election process was neither fair nor democratic, and the political process experienced intervention from all the apparatuses of the establishment.
We can multiply the elements, actors, perceptions and emotions affecting this process. Each of these undoubtedly had an impact to one degree or another. Erdoğan aimed to carry the election through to the second round; to mark a final victory in the second round, and he succeeded.
In the 2014 presidential election, Erdoğan had received 21 million votes. The 2014 election also had the highest number of non-voters. In 2018, Erdoğan’s vote increased to 26.3 million, but the MHP vote was added to the AKP vote.
This time he received 27.8 million votes, 5.5 million of which came from the MHP, 1.5 million from the Yeniden Refah Party (Welfare Again Party) and 0.5 million from the Büyük Birlik Party (Grand Unity Party).
While the number of voters increased by 15 per cent from 2014 to 2023, Erdoğan’s vote did not actually increase numerically. And all the opposition votes remained unchanged at around 25 million.
Let us also remember that in the 2017 referendum, the “yes” votes were 25.1 million and the “no” votes were 23.8 million.
In a way, no matter which election we look at, we have to observe that there is a division of 25 million on one side and 27 million voters on the other, and that this division is becoming more and more permanent.
The “right-wing political stream” started with the Democrat Party in 1950 and later disintegrated as the Turkist and Islamist parties became stronger. But with the AKP, the entire right-wing movement seems consolidated.
The Turkist/Nationalist movement, on the other hand, maintains its existence and its party [the MHP] at around 10 per cent. In a way, the Islamist movement has changed its style and dissolved the traditional right within itself, or expanded its scope.
Another way of reading the results of the elections so far has been to make sense of them in terms of traditional left-right political definitions. In terms of the right and left divide, the main pattern that draws attention is that, since the 1950 elections, the total right-wing votes have averaged between 60-65 percent, while the votes representing the secular electorate or left-wing ideology have averaged between 35-40 percent.
Today, however, these votes are 27-29 per cent for the CHP and leftist parties, and 10-13 per cent for the parties representing Kurdish politics.
This brings us to the analysis of the “three Turkeys,” which I have argued for for some time now: Conservatives, Secularists and Kurds.
If this triad and their weights have remained unchanged in the past seventy years—during which both the country and the world have undergone massive change—then we have a problem. The issue is that there are these “three Turkeys” existing alongside each other, and as long as the voters of the three Turkeys continue to think and behave from the same political position and identity, the main actor [Turkey] will not change.
At the beginning of the article, I said Erdoğan had won.
But this analysis shows that in reality, it is the opposition which has lost. The opposition, especially Kemal Kılıçdaroğlu and the CHP, read the situation and the course of events from the limited perspective of the present. They leaned on discourses that were not based on a vision. As a result, they could not explain to the electorate why they had united around their candidate, and that change was possible without chaos.
As there was no trust in their narrative, there was no trust in the political actors. Neither actors nor voters were motivated to change the positions they have been stuck in for fifteen years.
This article was originally published by Gazete Oksijen. It has been translated and shortened by FTP.
The views and opinions expressed above are the author’s and do not reflect those of the Free Turkish Press.
Marine Corps Gen. Joseph Dunford Jr., left, chairman of the Joint Chiefs of Staff, speaks with Gen. Hulusi Akar of the Turkish army, center, and Gen. Valery Gerasimov of the Russian army in Antalya, Turkey, March 6, 2017. The three chiefs of defense are discussing their nations’ operations in northern Syria. (Dept. of Defense photo by Navy Petty Officer 2nd Class Dominique A. Pineiro/Released).
President Erdoğan’s decision not to keep Hulusi Akar as Minister of National Defense was an important political development. As far as I have been able to observe, this issue, especially the “why?” of Erdoğan’s choice, has not been analyzed.
The “dismissal” of Akar, one of the keystones of a unique political order (the beginning of which was marked by 15 July), contains both clues about the future fiction of this new political order—which is represented by Erdoğan but not limited to him—and lessons about the fate of those who would eagerly jump on the Sultan’s boat.
If we rewind to the past a little, we can easily recall Akar’s rather controversial career story. While he was the commander of the 3rd Corps, he was appointed as the second chief of General Staff in 2011 thanks to the arrest of Korkut Özarslan in the so-called “Sledgehammer Case.” He became the Commander of the Land Forces in 2013 without serving as an army commander, contrary to the customary practices of the Turkish Armed Forces (TSK).
Lieutenant General İsmail Hakkı Pekin and Lieutenant General Korkut Özarslan were ahead of Akar when he became the Commander of the Land Forces. Akar would perhaps not have found himself in third place if it hadn’t been for Özarslan’s trial and Pekin’s arrest in the Ergenkon Case.
In the 2013 Supreme Military Council, the most striking detail was the retirement of General Bekir Kalyoncu, the Commander of the Gendarmerie. Had he not retired, he would have been the strongest candidate for the post of Chief of General Staff – after Necdet Özel. His retirement also paved the way for Akar.
After the 2016 attempted coup, the TSK was completely in Akar’s hands. He collaborated with various retired and active soldiers in the reorganization of the TSK cadres. At the same time, Akar established his communication and sympathy with both the AKP base and the Islamist line within the army.
Following his statements that he “performed ablution and prayed two rak’ahs before he was taken into custody” on the night of the coup, news circulated that he visited Islamist writer Nuri Pakdil, fundamentalist Akit daily’s writer Mehtap Yılmaz, and [jihadist] Salih Mirzabeyoğlu’s grave, and that he donated 3 million liras to the mosque built in his name in Kayseri.
These news items helped to deepen his relations with the aforementioned groups. He was on his way to becoming one of the idolized figures of the AKP’s nationalist-conservative base.
After such a success story, Akar was not at all prepared for his dismissal. No matter how hard he tried to suppress it, the dismay was easily understood from the tension in his facial expression and body language when he handed over his post to the new Minister of National Defence, Yaşar Güler.
“Thank God, we have tried to perform our duty diligently without causing any trouble to our honorable President who entrusted us with this duty,” he said at the handover ceremony.
Indeed, unlike [ex Minister of Interior] Süleyman Soylu, Akar had never had any known friction with the President, had shown his loyalty to him at every opportunity, and had stood by him on all contentious issues ranging from policy in Syria to the sale of the tank pallet factory. He had equated the interests of his country with those of the President, and had pushed the capacities of the institution he headed as far as he could in line with these interests, bringing it to almost the tearing stage.
In his farewell speech, Akar was probably trying to ask why the President had made such a fuss at the last moment, when he [Akar] had never given him any trouble.
In my opinion, there were three possible reasons for the “trouble” that led to Akar’s dismissal.
First, Akar’s loyalty, harmony with, and devotion to Erdoğan was too good to be true, and Erdoğan, with his political astuteness, smelled the synthetic odor in it.
How did he smell it? This relates to the second reason.
Second, while Akar was making displays of loyalty and devotion to his boss on the one hand, he was weaving his own cocoon and engaging in mind games to guarantee his position on the other.
The most revealing of these was the amendment to the law in June 2022, which allowed the age limit of the Chief of General Staff to be extended up to five years.
As we can now easily guess, this “legal invention” was Akar’s idea, and the purpose of it was to get rid of the pressure that a possible problem arising from the promotion or retirement of Yaşar Güler, the Chief of General Staff, might put on him.
To put it more precisely, thanks to this invention, Yaşar Güler would be able to continue as Chief of General Staff for five years, and thus Akar would be able to remain as the Minister of National Defense for this period. Akar was, in other words, planning five years ahead.
We can guess that when he presented this idea to his boss, Erdoğan was able to think deeply about what Akar was intending to do.
In other words, Akar’s efforts to consolidate and centralize power in the army, which he succeeded in achieving especially after 2016, failed at the very moment when he was closest to success.
Third, the exclusion of Hulusi Akar from the cabinet must also be related to paving the way for the inclusion of another very important name.
Instead of the high-profile Akar, portrayed in some US media as a “presidential candidate for the post-Erdoğan era”—a kind of heir apparent—it must have been preferable for the low-profile Güler to take part in the executive ranks, in order for the new Foreign Minister Hakan Fidan’s plans to function under more favorable conditions.
It would be appropriate to consider this together with an article published in Foreign Policy magazine in 2021. The magazine wrote that Akar could become the strongest candidate for the presidency if Erdoğan were to resign due to health problems, and that there was such an expectation in the corridors of the US State Department.
The article argued that Akar played a key role in the reshaping of the armed forces after July 2016, which put the military in a position to play a political role in support of Akar.
In the end, with his choice, Erdoğan sent Akar off to the Bodrum military camp [for retirees], freeing him from the world of speculation shaped by complex relationships.
But there, this time, he will have to face his comrades-in-arms.
This article was originally published by Politikyol and has been shortened translated by FTP.
The views and opinions expressed above are the author’s and do not reflect those of the Free Turkish Press.
Αυτό δείχνουν η ισχνή αύξηση του επιτοκίου βάσης και τα ιστορικά δεδομένα του Μεγάλου Παζαριού της Κωνσταντινούπολης.
Η ισχνή αύξηση του επιτοκίου βάσης στο 15% (από το 8,5% που ήταν μέχρι και σήμερα το πρωϊ) που ανακοίνωσε σήμερα η Τράπεζα της Τουρκίαςδεν ικανοποίησε τις προσδοκίες των αγορών οι οποίες ανέμεναν 20%, ή 25% ή και 40% ! Εξ ου και η υποχώρηση ρεκόρ της λίρας στις 24,2 λίρες ανά δολάριο. Παρόλο λοιπόν που αυτή η μικρή αύξηση του επιτοκίου απογοήτευσε τις αγορές, δεν παύει να θεωρείται μια σταδιακή ανατροπή (ή κυβίστηση) της πολιτικής των χαμηλών επιτοκίων του Ερντογάν.
Η πολυαναμενόμενη λοιπόν σημερινή (22-6-2023) απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας για την αύξηση του βασικού της επιτοκίου δεν ανέκοψε την κατρακύλα του νομίσματος. Ως φαίνεται ιδιωτικές εταιρείες, τράπεζες αλλά και δημόσιοι φορείς θα συνεχίσουν να αποκτούν ξένα σκληρά νομίσματα στην άτυπη εξω-χρηματιστηριακή αγορά συναλλάγματος. Όπως αναφέρει (21-6-2023) στο ρεπορτάζ του ο Nicolas Bourcier, ανταποκριτής στην Κωνσταντινούπολη της εφημερίδας Le Monde, με τίτλο : {Στο Μεγάλο Παζάρι της Κωνσταντινούπολης : «Η λίρα πέφτει και εμείς πουλάμε το δολάριο κάθε μέρα λίγο πιο ακριβά από την επίσημη ισοτιμία του»} Au grand bazar d’Istanbul : « La livre dévisse et nous, on vend le dollar chaque jour un peu plus cher qu’au cours officiel».
Ο Umit, στα σαράντα του, εργάζεται ως ανεπίσημος χρηματιστής στο Grand Bazaar της Κωνσταντινούπολης, ένα από τα παλαιότερα και μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα στον κόσμο. Δεν θα πει το επώνυμό του ή τα αφεντικά του, για να έχει το κεφάλι του ήσυχο (στη δημοκρατορία της Τουρκίας). «Σε αυτή την περίοδο οικονομικής έντασης και της ιστορικής πτώσης της τουρκικής λίρας, είναι καλύτερα να μην τα λέμε όλα», ανέφερε στον Nicolas Bourcier. Έρχεται εδώ κάθε μέρα, πλην Κυριακής, στη γωνία του μικρού σοκακιού Altincilar που όλοι αποκαλούν «Ayakliborsa», δηλαδή το «ΠεριοδεύονΧρηματιστήριο». Υπάρχουν πολλές δεκάδες αντρών σαν αυτόν, που στέκονται όρθιοι, με το τηλέφωνο στο αυτί, ξελαρυγγιάζονται και κάνουν κινήσεις με τα χέρια τους για να πουλήσουν ή να αγοράσουν συνάλλαγμα σε αυτήν την υπαίθρια μαύρη αγορά, μπροστά σε περαστικούς και έκπληκτους τουρίστες. Ο τόπος αυτός, με το πλήθος των μπουτίκ, των παλαιοπωλείων και των ανταλλακτηρίων συναλλάγματος, έγινε τους τελευταίους μήνες το νέο επιχειρησιακό κέντρο χρηματο-οικονομικών, ο τόπος όπου το εμπόριο ασημιού και η τιμή του καθορίζονται επί του πεζοδρομίου, προφορικά και από χέρι σε χέρι.
Ιδιωτικές εταιρείες, έμποροι, τράπεζες και δημόσιοι οργανισμοί συρρέουν εκεί μέσω των παρα-διαμεσολαβητών τους σεαναζήτησησκληρούσυναλλάγματος. Μιλάμε για πολλά εκατομμύρια αγοραπωλησιών εκεί καθημερινά. Τις εβδομάδες πριν από τις προεδρικές εκλογές της 14ης-28ης Μαΐου 2023, η ίδια η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας μετέφερε καθημερινά 5 δισεκατομμύρια λίρες στο Μεγάλο Παζάρι, σύμφωνα με την ηλεκτρονική οικονομική εφημερίδα Ekonomim, προκειμένου να τα ανταλλάξει με δολάρια, ήτοι : σχεδόν 260 εκατομμύρια (ή 238 εκατομμύρια ευρώ) σύμφωνα με τις ισοτιμίες της εποχής εκείνης. Έκτοτε, το εθνικό τουρκικό νόμισμα συνέχισε να πέφτει, σημειώνοντας τη χειρότερη πτώση του από το 1999.
Τα συναλλαγματικά αποθέματα εξαντλήθηκαν
«Σε κάθε κρίση, υπάρχει λίγο περισσότερη κινητικότητα και παραπάνω συναλλαγές», εξηγεί ο Umit. «Το μεγάλο πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι η έλλειψη μετρητών. Η Άγκυρα, αφού ενθάρρυνε τις τράπεζες να μπλοκάρουν την εγχώρια ζήτηση για σκληρό νόμισμα, φαίνεται ότι έχει χαλαρώσει τον έλεγχο της αγοράς συναλλάγματος μετά τον διορισμό της νέας κυβέρνησης. Αυτό ήταν ένα καλό σημάδι και προάγγελος της σημερινής αύξησης των επιτοκίων, απαραίτητης για τη σταθεροποίηση της αγοράς. Όμως, στο μεταξύ, η λίρα πέφτει διαρκώς και πουλάμε εδώ το δολάριο κάθε μέρα λίγο παραπάνω από την επίσημη ισοτιμία του».
Στις τρεις εβδομάδες από την επανεκλογή του Ερντογάν, το εθνικό νόμισμα υποχώρησε 16% έναντι του δολαρίου, σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο αξιολόγησης Fitch. Και σήμερα ακόμα περισσότερο, όπως προείπαμε. Η κατάσταση μόλις είχε σταθεροποιηθεί τις τελευταίες τρεις ημέρες. Η κεντρική τράπεζα ξόδεψε σχεδόν 30 δισεκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει τη λίρα μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου και των προεδρικών εκλογών. Το 2022, οι τουρκικές αρχές έριξαν, σύμφωνα με το Bloomberg, σχεδόν 180 δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη του εθνικού τους νομίσματος. Ανεπαρκείς, όλες αυτές οι παρεμβάσεις είχαν ως αποτέλεσμα την εξάντληση των τουρκικών συναλλαγματικών αποθεμάτων. Έγιναν αρνητικά για πρώτη φορά από το 2002.
Την επομένη των εκλογών, η λίρα έφτασε σε ιστορικό ρεκόρ συναλλαγματικών ισοτιμιών, διαμορφούμενη στο 1 δολάριο προς 20 λίρες Τουρκίας. Σήμερα ήταν το δολάριο στις 23,5496 λίρες, ώρα 10.45. «Αλλά υπάρχουν εξω-χρηματιστηριακές συναλλαγές που γίνονται στις 25 ή 28 λίρες εν αναμονή των μελλοντικών ισοτιμιών, και αυτό κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα», λέει ο εν λόγω Τούρκος ειδικός μαυραγορίτης.
«Καθησυχασμός των αγορών»
Ο συνάδελφός του από δίπλα γνέφει. Ούτε αυτός θα πει το όνομά του. Στα πενήντα του, βίωσε την κατάρρευση της λίρας του 2021, τους κλυδωνισμούς του 2020 και του 2018. «Το Περιοδεύον Χρηματιστήριο υπάρχει από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έχει βιώσει μεγάλες εντάσεις και πολλές συσπάσεις, αλλά σίγουρα σπάνια σαν την τωρινή». Και προσθέτει : «Η ιστορία της Τουρκίας είναι γεμάτη παραδείγματα υποτίμησης και νομισματικών κρίσεων, αλλά δεδομένης της κατάστασης του πληθωρισμού της, δεδομένου του χρέους της, δεδομένων των χαμηλών ξένων επενδύσεων και της φτώχειας των νοικοκυριών, ήρθε η ώρα να ανακτήσουμε τη σταθερότητα, διαφορετικά θα έχουμε το ΔΝΤ στις πλάτες μας».
Οι δύο παραπάνω άνδρες λένεότιπεριμένουνπολλάαπότοννέουπουργόΟικονομικών, ΜεχμέτΣίμσεκ, πρώην μέλος της κυβέρνησης και πρώην οικονομολόγο της τράπεζας Merrill Lynch, τον οποίοσέβονταιοιεπενδυτέςκαιοιαγορές. Ο ίδιος δίστασε επί μακρόν πριν αποδεχτεί τη θέση του. Ένας διορισμός που ερμηνεύεται ευρέως ως η απαρχή μιας επιστροφής στις ορθόδοξες πολιτικές που θα επέτρεπαν την εξυγίανση της τουρκικής οικονομίας.
Ο Ερντογάν όμως, επί μακρόν επικριτής του υψηλού κόστους δανεισμού, και υπέρμαχος της κορανικής πολιτικής εν προκειμένω, θα δούμε αν αυτό-συγκρατηθεί. Γιατί ξέρει ότι η kolotumba είναι ριψοκίνδυνο άθλημα για τον ίδιο. Κι ας είναι εξυγιαντική για την τουρκική οικονομία.
Όταν διάβασα στον Τύπο πριν καιρό, μετά την τραγωδία στα Τέμπη, για την προφυλάκιση του επιθεωρητή της Λάρισας, μετά από εμπειρία 33 ετών στον ΟΣΕ, διερωτήθηκα: Μπορεί ένας σταθμάρχης να γίνει επιθεωρητής της Υπηρεσίας Εκμετάλλευσης, που μη φανταστείτε ότι είναι ένας βαθμός ψηλά στην κλίμακα της ιεραρχίας, αν αντιδράσουν οι εξωθεσμικοί που παρεμβαίνουν αποφασιστικά στις προαγωγές, στις μεταθέσεις, παντού; Πιθανότατα ο συγκεκριμένος υπάλληλος, όπως και κάποιοι άλλοι ομοιόβαθμοί του, να ήσαν ικανοί, ικανότατοι να προαχθούν, όμως μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις που να δυσαρεστούν τους εξωθεσμικούς ή να μην ικανοποιούν τις απαιτήσεις τους στον διοικητικό τομέα άσκησης των καθηκόντων τους; Θα μπορούσε να αρνηθεί και να μην ικανοποιήσει τυχόν απαίτησή τους, ώστε ο σταθμάρχης που συνέδεσε το όνομά του με την τραγωδία να παραμείνει στον σταθμό της Καλαμπάκας και να μη αναλάβει εργασία, διότι άπειρος, στον σταθμό της Λάρισας;
Ο προϊστάμενος κάθε Τμήματος Γραμμής, τα οποία ήσαν υπεύθυνα για τη συντήρηση και την ανακαίνιση της σιδηροδρομικής γραμμής, των γεφυρών, των κτιρίων αλλά και την προληπτική αντιμετώπιση των κινδύνων από ακραία φυσικά φαινόμενα (πλημμύρες, χιόνια, καύσωνες, παγετοί), συντάσσοντας τα φύλλα ποιότητας των υφισταμένων του στελεχών, εργοδηγών, αρχιεργατών, τεχνιτών, είχε κάθε λόγο να τους αξιολογεί αξιοκρατικά, διότι σε κάθε συμβάν (εκτροχίαση, ολιγωρία στην έγκαιρη αντιμετώπιση φυσικών φαινομένων, κ.α.) είχε και ο ίδιος ποινικές ευθύνες. Η ικανότητα δηλαδή των στελεχών του Τμήματος δεν εξασφάλιζε μόνον την κυκλοφορία στη δικαιοδοσία της αρμοδιότητάς του, σε ένα μήκος 300 km περίπου, αλλά και τον ίδιο τον προϊστάμενό τους. Αν εξαιρέσουμε τις περιπτώσεις που η αξιοκρατική αξιολόγηση συνέπιπτε με τις κομματικές και τις παραταξιακές επιλογές ή δεν υπήρχε άλλη επιλογή, οι προαγόμενοι σπάνια είχαν σχέση με τις προτάσεις του προϊσταμένου, μπορεί να ήσαν και οι χειρότερες δυνατές καίτοι το αντικείμενο εργασίας είχε σχέση με την ασφάλεια της κυκλοφορίας.
Η “αποκάλυψη” των Τεμπών και ο ρόλος της Δικαιοσύνης
Όμως η τραγωδία των Τεμπών είναι αυτή που αποκάλυψε για πρώτη φορά στο πανελλήνιο με τόσο οδυνηρό τρόπο τον καταστροφικό ρόλο των πελατειακών σχέσεων στη λειτουργία του κρατικού τομέα, ιδιαίτερα σε ευαίσθητους τομείς. Η τραγωδία των Τεμπών είναι αυτή που φέρει με τόσο αποκαλυπτικό τρόπο τη σφραγίδα των ηθικών υπευθύνων της, των υποβολέων δηλαδή των διοικητικών αποφάσεων αλλά και όσων στελεχών άφησαν εν γνώσει τους μικροκομματικά και παραταξιακά συμφέροντα να υπερβούν τις αρμοδιότητές τους, και προσυπέγραψαν τις αποφάσεις. Ποιοί ήσαν λοιπόν οι υποβολείς των διοικητικών αποφάσεων για προσλήψεις εν κρυπτώ με μπλοκάκι και παράνομες μετατάξεις; Δεν θα πρέπει να κατονομαστούν; Δεν θα πρέπει να διαλυθεί αυτό το “παρακράτος”; Τότε και μόνον τότε η Δικαιοσύνη θα έχει επιτελέσει με επιτυχία το έργο της εάν θα κατορθώσει να διεισδύσει έως τις ρίζες της παθογένειας που καθορίζει τις ζωές των Ελλήνων, που άλλους θωπεύει και άλλους τους εκτοξεύει στα ξένα, στον αγύριστο.
Είναι αδιανόητο να έχεις στη διάθεσή σου οριστικούς πίνακες αξιολόγησης που ΑΣΕΠ με επιλαχόντες, άσχετα αν πέρασε ή δεν πέρασε η τριετία ισχύος τους, και εσύ να τρέχεις να προσλαμβάνεις σε κρίσιμες ειδικότητες με μπλοκάκι ή τουλάχιστον να μην προκηρύσσεις νέες θέσεις μέσω ΑΣΕΠ. Δεν μπορεί σήμερα να προσλαμβάνεις σε κρίσιμους τομείς, όπως σταθμαρχών, μηχανοδηγών, κ.α. με κληρονομικά, κομματικά ή παραταξιακά κριτήρια, δεν επιστρέψαμε στην κοινωνία με τις κάστες αιώνες πριν. Ή με προσόν την Δευτεροβάθμια εκπαίδευση όταν η ανεργία των πτυχιούχων τους οδηγεί κατά χιλιάδες μετανάστες στο εξωτερικό. Διότι οι επιλογές των προσόντων σήμερα θα καθορίσουν την ποιότητα των υπηρεσιών του σιδηροδρόμου για ολόκληρο τον εργασιακό βίο των επιλεγέντων για μια 25ετία τουλάχιστον.
Η νομιμοποίηση της αναξιοκρατίας
Κι όμως: Με την προκήρυξη 1/2023 το υπουργείο Μεταφορών, ήλθε ουσιαστικά, πριν τα Τέμπη, να μετατρέψει τους προσληφθέντες εν κρυπτώ με μπλοκάκι από υπαλλήλους ορισμένου χρόνου σε αορίστου, διότι προέταξε ως κριτήρια τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, την εμπειρία (ποιός υποψήφιος σταθμάρχης θα μπορούσε να έχει ανάλογη εμπειρία πλην των υπηρετούντων με μπλοκάκι;) αλλά και την πρακτική δοκιμασία που σαφέστατα ευνοούσε όσους αργάζονταν ήδη σε ένα σιδηροδρομικό περιβάλλον γνώριμο γιαυτούς σε αντίθεση με τους υπόλοιπους υποψηφίους. Την αξιολόγηση μάλιστα των υποψηφίων θα διενεργήσει ο ΟΣΕ και όχι το ΑΣΕΠ.
Προβάλλοντας ως αιτία την τραγωδία στα Τέμπη, η κυβέρνηση νομιμοποίησε όλη αυτή την κατάσταση της προκήρυξης 1/2023 με το Νόμο 5039, άρθρο 77 (ΦΕΚ 83/Α’/03.04.2023), αντί να την ακυρώσει, προσαυξάνοντας μάλιστα αόριστα τον αριθμό των προσληφθησομένων χωρίς να τον καθορίζει. Πρόσθετα ακύρωσε τη διαδικασία υποβολής ενστάσεων κατά των προσωρινών πινάκων κατάταξης των υποψηφίων, τους οποίους θα αξιολογήσει ο ΟΣΕ και όχι το ΑΣΕΠ
Ποιά επανεκκίνηση;
Και όλα αυτά με ποιά δικαιολογία;; Για την τάχιστη “επανεκκίνηση” του σιδηροδρόμου. Μα δεν έχουν αντιληφθεί οι κυβερνώντες και οι κυβερνήσαντες ότι από το 2008 αρχής γενομένης και από το 2010 με το Ν. 3891/2010 για την εξυγίανση του σιδηροδρόμου ότι τον έχουν διαλύσει, ότι η χώρα στερείται σιδηροδρομικών υπηρεσιών σε αντίθεση με ότι συνέβαινε μέχρι τότε, καίτοι και τότε έπρεπε να βελτιωθεί σημαντικά στον τομέα των υπηρεσιών; Ότι, Μακεδονία, Θράκη, Πελοπόννησος, στερούνται ουσιαστικά σιδηροδρομικών υπηρεσιών ενώ η τραγωδία στα Τέμπη αποκάλυψε και τον τρόπο που διεξάγονταν η κυκλοφορία στον κύριο άξονα της χώρας; Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που επείγονται ξαφνικά για τη επανεκκίνηση του σιδηροδρόμου ενώ με τη σύμβαση που υπέγραψαν με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ στις 15 Μαίου πέρυσι για τις άγονες γραμμές, χαρακτήρισαν ακόμη και τη γραμμή Αλεξ/πολη – Θεσ/νίκη ως άγονη αποσυνδέοντας τη Θράκη σιδηροδρομικά από την υπόλοιπη χώρα.
Ειλικρινά δυσκολεύομαι να καταλάβω πώς μπορεί να αποδοθεί δικαιοσύνη για την τραγωδία των Τεμπών. Θα καταδικαστεί μόνον ο φυσικός αυτουργός, που όλοι γνωρίζουμε ποιός είναι, θα ελεγχθούν οι διοικήσαντες μέχρι τα Τέμπη ή θα καταφέρει η Δικαιοσύνη να αγγίξει τους υποβολείς των διοικητικών αποφάσεών τους; Διότι διαφορετικά θα παραμείνουν στο απυρόβλητο οι παθογένειες και θα αναπαράγονται σε χειρότερο βαθμό τα εκφυλιστικά αυτά φαινόμενα με διαφορετικά κάθε φορά εκτελεστικά όργανα και αποδέκτη την κοινωνία.
Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου. Όπως θα διαπιστωθεί στη συνέχεια, άλλο ένα παράδειγμα οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι Έλληνες, υποτίθεται διεθνιστές, καταλήγουν να υποστηρίζουν τα εθνικιστικά αφηγήματα τρίτων χωρών, είτε αυτά είναι το αλβανικό, είτε το σκοπιανό, είτε το τουρκικό.
Το ζητούμενο είναι εάν αυτό το ιδιότυπο «εθνικό αυτομαστίγωμα» ερμηνεύεται αποκλειστικά και μόνον ως αποτέλεσμα ιδεοληψιών ή χωρούν και άλλου τύπου δυνητικές ερμηνείες. Διότι στην υπόθεση με τη μειονότητα στη Θράκη που απασχόλησε τη δημοσιότητα προεκλογικά, προέκυψαν να παίζουν καθοριστικό ρόλο και ειδικές σχέσεις με πρεσβείες…
Λίγες μέρες λοιπόν μετά την εμπλοκή του στην ομάδα των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ που έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων της τη συντριπτική πλειοψηφία της Κεντρικής Επιτροπής που προσυπέγραφε την συμπερίληψη της Σαμπιχά Σουλεϊμάν στα ψηφοδέλτια του κόμματος στις μειονοτικές περιοχές, κι ενώ δεν έχει ακόμα υποχωρήσει ο αρνητικός αντίκτυπος, ο καθηγητής Δημήτρης Χριστόπουλος «ξαναχτυπάει» με άρθρο του στον ιστοχώρο «NEWS 247».
Αυτή τη φορά στο στόχαστρό του μπαίνει η περιοχή της Βορείου Ηπείρου και η ελληνική μειονότητα. Κι όλα αυτά ειπώθηκαν, όπως διευκρινίζεται, σε εκδήλωση στο Μεσογειακό Πανεπιστήμιο στα Τίρανα της Αλβανίας, τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, μαζί με τον Ιστορικό Λάμπρο Μπαλτσιώτη.
Το να μπει κανείς στη διαδικασία να απαντήσει σε όσα αναφέρει, είναι πολύπλοκη και εξειδικευμένη εργασία. Ο χώρος δεν επαρκεί.
Η απλή αναφορά όμως όσων υποστηρίζει, αρκεί για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι δυστυχώς, αφού η κατηγορία αφορά ελληνικό κόμμα, οι κατηγορίες περί «εθνομηδενισμού» που εξαπολύονται εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ δεν αποτελούν… πολιτικές συκοφαντίες, αλλά στηρίζονται στις πεποιθήσεις του σκληρού πυρήνα της ηγεσίας του.
Αυτό με την προσθήκη… ολίγης από σταλινισμό, οδήγησε στην αδιαφορία απέναντι στη σαφέστατη θέση της Κεντρικής Επιτροπής υπέρ της υποψηφιότητας της Σαμπιχά.
Αντιγράφουμε, για λόγους υπενθύμισης και τεκμηρίωσης, από το άρθρο-καταγγελία του πρέσβη επί τιμή Γεώργιου Αϋφαντή:
«Η απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής [σ.σ. 167 ψήφους υπέρ και 2 αποχές] ετσιθελικά αγνοήθηκε από την ηγεσία, δίχως να υπάρξει ακύρωσή της, ή κάποιο άλλο πρόσχημα καταστατικής διαδικασίας.
Πέρα από την απ’ ευθείας παρέμβαση του Τούρκου πρέσβυ στο Νίκο Παππά, ως υποστηρικτική χορωδία λειτούργησαν οι Νίκος Φίλης, Νίκος Βούτσης, Μαρία Ρεπούση και Μαρία Γιαννακάκη (οι δύο τελευταίες βουλευτές ΔΗΜΑΡ ακόμη τότε, αλλά διαπραγματευόμενες την προσχώρησή τους στον ΣΥΡΙΖΑ) και οι καθηγητές Δημήτρης Χριστόπουλος και Κώστας Τσιτσελίκης.
»Όλοι αυτοί (εκ παραλλήλου με τον Τούρκο πρέσβυ) είχαν βεβαιώσει “αυθεντικά” τον Αλέξη Τσίπρα ότι η Σαμπιχά Σουλεϊμάν ήταν εθνικιστικό κατασκεύασμα της ΕΥΠ, άρα απαράδεκτη για το ψηφοδέλτιο.
Ο δε υποψήφιος ευρωβουλευτής Χριστόπουλος είχε προχωρήσει τις αμέσως επόμενες ημέρες σε αναίσχυντη επίθεση κατά της Σαμπιχά, καταγγέλλοντας ότι αποτελεί «μειονότητα μέσα στην μειονότητα» (λόγω ελληνοφροσύνης) και ότι «προσπαθεί τάχα να μας πει ότι η μειονότητα δεν είναι ένα ενιαίο, συμπαγές τουρκικό πράγμα»!»
Όλα δείχνουν όμως, ότι η Νέμεση έρχεται από την ίδια την κοινωνία… Σαν να μην έφτανε η «υπόθεση Σαμπιχά», έρχονται να προστεθούν και οι απόψεις του κ. Χριστόπουλου για τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό. Ας δούμε λοιπόν, εντελώς ενδεικτικά, όσα υποστηρίζει ο εν λόγω καθηγητής του ΣΥΡΙΖΑ…
Το ελληνικό έθνος ανήκει στα «τυφλωμένα έθνη» που επιθυμούσαν να επεκταθούν γεωγραφικά, βλέποντας «ως φυσικό χώρο επέκτασης» του ελληνικού κράτους στη Βόρειο Ήπειρο, την οποία, σημειωτέον, τη βάζει σε εισαγωγικά. Πάλι καλά που προσθέτει ότι το όνειρο της «Μεγάλης Αλβανίας» έφτανε μέχρι την Πρέβεζα.
Ο καθηγητής κάνει λόγο για «ελληνικό αλυτρωτικό σχέδιο στη Νότια Αλβανία», καταλογίζοντας στην Ελλάδα «επιθετική πολιτική στα νότια αλβανικά εδάφη». Αναγκάστηκε δε (σ.σ.: εννοεί την Ελλάδα) «να υποχωρήσει από τα στρατιωτικά σχέδια» λόγω πίεσης… από την Κοινωνία των Εθνών, όμως «το αλυτρωτικό όραμα δεν σβήνει εύκολα».
Ακόμα και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, «η ελληνόφωνη και αλβανόφωνη ορθόδοξη νότια Αλβανία συνεχίζει να αποτελεί διακαή εδαφικό στόχο». Ο ίδιος αποφαίνεται, ότι όσοι μιλούν περί Βορείου Ηπείρου σήμερα στην Ελλάδα, εκπροσωπούν «περιθωριακές ως και γραφικές» φωνές, ακυρώνοντας διά της αποσιώπησης τα δεινά δεκαετιών που έζησαν στον «σοσιαλιστικό παράδεισο» του Χότζα.
Προφανώς και ο Ολυμπιονίκης Πύρρος Δήμας δεν είναι τίποτε άλλο από εθνικιστής με όσα έχει εξιστορήσει…
Τούτων λεχθέτων, δεν κάνει ιδιαίτερη εντύπωση το ότι η αντιμετώπιση της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία του Χότζα αποτυπώνεται σαν να μην έγινε και κάτι το τρομερό. Μιλά απλώς για «πολιτική ενσωμάτωσης της ελληνικής μειονότητας», με πρόσβαση στα γλωσσικά της δικαιώματα αλλά μόνο «στις λεγόμενες μειονοτικές ζώνες» και μόνο εφόσον δεν αυτοπροσδιορίζεται ως πραγματικά εθνική.
Οι τεκμηριωμένες καταγγελίες για βασανιστήρια και για πρακτικές μετά την κατάρρευση του κομουνιστικού μπλοκ, που με τα σημερινά μέτρα και σταθμά θα εξασφάλιζαν στον Χότζα την επωνυμία του «Κιμ Γιονγκ Ουν των Βαλκανίων», ενδιαφέρουν προφανώς κάποιους μόνο εάν καταλογίζονται στην ελληνική πλευρά.
Όταν για παράδειγμα γίνεται λόγος για «Μικρασιατική Καταστροφή» και σε ένα ιδιότυπο εθνικό αυτομαστίγωμα, όσοι μιλούν περί «συνωστισμών στην προκυμαία στη Σμύρνη», σπεύδουν να κάνουν λόγο για εγκλήματα του ελληνικού στρατεύματος στη Μικρά Ασία.
Επανερχόμενοι στο πόνημα Χριστόπουλου, στις αλβανικές μειονοτικές ζώνες του Χότζα, δεν περιλαμβάνεται η Χειμάρα, για την οποία «πριν σχεδόν εκατό χρόνια το Διεθνές Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι “η ύπαρξη μειονοτήτων είναι ζήτημα της ζωής και όχι του νόμου” υπαινισσόμενο ότι ελληνική μειονότητα υπάρχει εκεί, είτε την αναγνωρίζει η Αλβανία είτε όχι».
Στο μέτρο που συνήθης «καραμέλα» είναι σε αυτού του είδους την ιστοριογραφία η «διεθνής νομιμότητα», κάνει εντύπωση η παντελής απουσία αναφοράς π.χ. στο Πρωτόκολλο της Κέρκυρας που προέβλεπε αυτονομία για τη Βόρειο Ήπειρο. (ΕΔΩ)
Στο πλαίσιο αυτού του ψυχολογικά δυσεξήγητου εθνικού αυτομαστιγώματος, ο Δημήτρης Χριστόπουλος δηλώνει… ευθαρσώς, ότι «σε κάθε πάντως περίπτωση, η Αλβανία δεν έδιωξε την ελληνική μειονότητα, όπως έκανε η Ελλάδα με την αλβανική μειονότητα της Θεσπρωτίας και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό ως διαφοροποίηση μεταξύ των δύο κρατών σε σχέση με τις εκατέρωθεν μειονότητές τους».
Και επιχειρώντας περαιτέρω να αναδείξει την Ελλάδα ως τον μεγάλο ιμπεριαλιστή και φταίχτη για ό,τι έχει συμβεί στην περιοχή, καταθέτει και το συμπέρασμά του:
«Νομίζω πως αν ηΑλβανίαείχε ακολουθήσει την πορεία της Ελλάδας μετά το τέλος της δεκαετίας του ’40 μάλλον οι Έλληνες της Αλβανίας θα είχαν παρόμοια τύχη με τους μουσουλμάνους Αλβανούς της Θεσπρωτίας, τους Τσάμηδες».
Εννοεί άραγε την εκδίωξή τους από τους Ναζί ως αντάλλαγμα στους Τσάμηδες συνεργάτες τους, τη στιγμή που η πατρίδα του υπέφερε κάτω από την μπότα του φασισμού; Ενδιαφέρον…
Δεν σταματά όμως εκεί, διαπραγματευόμενος το «τσαμικό ζήτημα». Εκεί κάνει στην Ελλάδα την… παραχώρηση να μην την κατηγορήσει για «γενοκτονία», συντασσόμενος ανοιχτά με την αλβανική θέση, αλλά για «εθνοκάθαρση»!
Πώς να μην είναι αγαπητός και περιζήτητος στις «χώρες του ελληνικού περιγύρου». Ούτε οι Αλβανοί έχουν δίκιο να κατηγορούν τους Έλληνες για γενοκτονία, όπως οι Έλληνες «με τις αντίστοιχες σφαγές των Ελλήνων του Πόντου», ούτε η Ελλάδα που υποστηρίζει πως οι Τσάμηδες πλήρωσαν τη συνεργασία τους με τον κατακτητή και έφυγαν να γλιτώσουν.
«Τίποτε από αυτά δεν ισχύει όμως», λέει ο Χριστόπουλος. Δεν έγινε «γενοκτονία» το καλοκαίρι του 1944 στη Θεσπρωτία, «καθώς ο στόχος τότε δεν ήταν η φυσική εξόντωση των Τσάμηδων από προσώπου γης αλλά η εκδίωξή τους από το ελληνικό έδαφος», αν και «σε ορισμένες περιπτώσεις περιλάμβανε και τον φυσικό αφανισμό τους».
Φροντίζει δε να μας θυμίζει, ότι «η πολιτική αυτή μετά τους πολέμους της Γιουγκοσλαβίας ονομάστηκε “εθνοκάθαρση”». Αυτό έγινε στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1944… εθνοκάθαρση σε βάρος των Αλβανών Τσάμηδων.
Υπήρχε όμως «πρόσχημα και αιτία» και αυτό δεν ήταν άλλο από τον «δωσιλογισμό των ισχυρότερων παραγόντων» των Τσάμηδων, όμως δεν υπήρχε τότε συντεταγμένο ελληνικό κράτος αλλά «ανταγωνισμός δύο αντάρτικων οργανώσεων».
Απλά, εν συνεχεία, η Ελλάδα το αποδέχθηκε στην πράξη ως τετελεσμένο και δεν επέτρεψε την επιστροφή των Τσάμηδων. Προφανώς ο Χριστόπουλος θεωρεί ότι θα ήταν ασφαλείς, ή ότι η επιστροφή τους δεν θα γινόταν όπλο αποσταθεροποίησης στα χέρια της ΕΣΣΔ…
Ο καθηγητής Χριστόπουλος λησμονεί βολικά και δεν αξιολογεί, ότι το 1945, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το Δικαστήριο Δωσίλογων Ιωαννίνων, καταδίκασε ερήμην 1900 Τσάμηδες της Θεσπρωτίας για συνεργασία με τους κατακτητές Ιταλούς και Γερμανούς. Οι Τσάμηδες, αντί για εγκληματίες πολέμου, βαφτίζονται αδικημένοι -από την Ελλάδα- πληθυσμοί.
Τούτων λεχθέντων, δεν εκπλήσσει ότι ο καθηγητής Χριστόπουλος δεν διστάζει να αποκαλέσει τον φυλακισμένο Φρέντι Μπελέρη ως «μάλλον αμφιλεγόμενο μειονοτικό παράγοντα», βάζοντας ακόμη ένα καρφί στον σταυρό που σηκώνει, στοχοποιημένος από τον Έντι Ράμα, παραμένοντας φυλακισμένος χωρίς σαφή δικαιολογία.
Το ότι αναγνωρίζει «πρακτικές καταρράκωσης του κράτους δικαίου στην Αλβανία» από τις πράξεις του Αλβανού πρωθυπουργού, εξόφθαλμα δεν επαρκεί…
The UK retains two chunks of Cyprus for military and spying purposes, which are under the control of a Kafkaesque regime. Declassified went to investigate what are, in effect, British colonies.
UK military controls 3% of Cyprus landmass
Executive power in the UK areas resides wholly in Ministry of Defence-appointed military officer
MoD in London ignores interview request, but press officer in Cyprus apparently knew Declassified was there
UK military sends alert across territory over presence of Declassified journalist
Turkish soldier greets Declassified at RAF base in Cyprus despite MoD claiming no foreign personnel based there
Driving from the outskirts of Limassol, Cyprus’s second city, into British territory is not a normal border experience.
There are no officials checking passports, no signs, no flags. There is, in fact, nothing that would indicate you were crossing from the Mediterranean island’s sovereign territory to another country’s land.
The silent border is probably by design. Northern Cyprus has been illegally occupied by Turkey since its 1974 invasion, and it remains a controversial political issue. All along the northern border Turkish flags beam out from the hills.
The British colony generates none of the same animus and that may be because of its low-key – or non-existent – profile.
When Cyprus gained its independence from Britain in 1960, the former imperial power retained two significant chunks of the island. It had been under UK dominion since 1878 when it supplanted Ottoman rule.
The two chunks were named Sovereign Base Areas, or SBAs, but they weren’t just military bases. Together they comprise 98 square miles, or 3%, of the land area of Cyprus. This is 23 times larger than Gibraltar, another British overseas territory in southern Spain, at the other end of the Mediterranean.
There are huge military and intelligence installations on both of the Cyprus SBAs, but most of the land is not for military usage.
Akrotiri, named the Western SBA, directly abuts Limassol, and in the east, close to the UN-administered “buffer zone” with northern Cyprus, sits Dhekelia, the Eastern SBA.
The 1960 Treaty of Establishment also provided the UK with the continued use of certain facilities within Cyprus proper – known as Retained Sites – and for the use of specified training areas.
Because of the non-existent border, I have to guess when I actually enter Akrotiri, but once I’m sure I’m in, I take the road that leads down the territory’s main peninsula that juts south into the Mediterranean. Directly to the south is Sinai, Egypt while directly east is Tripoli, Lebanon: Cyprus has been coveted by imperial powers from time immemorial because of its strategic location.
When on British land, the first thing immediately noticeable is its dilapidated state. On the sides of the road are piles of rubbish, tarpaulin blows in the wind over shuttered kiosks and makeshift lakes spread out on both sides. Abandoned bollards are strewn across the ground.
The first establishment along the road is a bar and restaurant named Oasis which overlooks Limassol Bay. I get out of the car and make my way on to the beach, which has grey-brown sand covered with stones. Half a dozen people sunbathe. In the near-distance, in Cyprus proper, the Limassol docks rise into the sky.
Inside Oasis, I get my first taste of what would prove a theme of the next few days. I ask two older British ladies sitting at a table overlooking the beach if they know anything about the SBAs. “I know all about the SBAs but we don’t want to comment,” one says. And that is that.
Back in the car I carry on down the coastal road, which turns quickly into a dirt track, covered in large puddles and mud banks, which really require a 4×4 to navigate.
The next place on the road is Nissos Beach Bar, which has been shuttered and is covered in MDF. To my right, flamingos are feeding in Limassol Salt Lake. Tourists are walking alongside it. Another British couple, who again don’t want to give their name, are pointing at the flamingos. “I didn’t know we were in Britain,” one says. “I did know there was a base, but not that this lake and area is British, that’s really strange.”
The non-existent border point entering Akrotiri, one of Britain’s Sovereign Base Areas on Cyprus. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
‘No difference’
At another bar on the coastal road, finally a local agrees to speak to me, but, again, he will not give his name.
The man, who works at the bar and lives in Limassol, will answer some questions but only if it is not easy to identify him. He is English-Cypriot and has spent his life in Cyprus apart from a decade working in London, he tells me.
“The base is off limits to us, but the areas surrounding the base, which is considered the UK, it’s just like living in Cyprus,” he says. “There’s no difference really.” He adds: “It’s policed by the SBA, so the British Army have their own police force. That’s basically the only difference.”
The SBA police force, which operates across the British territory, is wholly funded by the Ministry of Defence.
He continues: “If you didn’t pay attention, you wouldn’t have a clue. There’s no actual border, you don’t have to go through any crossing. Most people don’t even know. And others just don’t accept it’s not Cyprus.”
“If you didn’t pay attention, you wouldn’t have a clue. There’s no actual border.”
I ask about the makeshift road his bar sits on.
“This particular street is just restaurants at the minute, which is going to change soon,” he says. “They’re planning on fixing the road, possibly opening some kiosks. They’re going to do a cycle path, a walking path, proper parking spaces, which will increase the amount of people coming to the area, which means they will have to increase the policing as well.”
He says that the majority of the people on the SBAs are locals. “There’s Greek Cypriots that work on the base; and the police force, the majority of them are Greek Cypriots. The people that are on the streets and the road, most of them are Cypriots. I know above them they have some British people working there, but the majority are Cypriots”.
People sunbathe on Lady’s Mile Beach in UK territory next to the border with Cyprus. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
‘Permission from the British’
RAF Akrotiri, the landing strip of the biggest military base on the SBAs, is viewable in the near-distance. This is the central hub to British bombing missions in the Middle East, being used for sorties from Iraq to Syria.
“You hear the planes a lot, it’s frequent, the helicopters pass over here all the time. People find it fun rather than annoying because they’re very low, they wave at customers when they go by,” the man says.
“You see that bit of land there,” he adds, pointing at a promontory going into the sea, “that’s where the planes land, that’s the air strip. You get a lot of big planes coming in carrying cargo, you see fighter jets taking off from there. Sometimes you see the Red Arrows. They’re not there as much as they used to be, but when I was growing up, there were a few Red Arrows every weekend.”
In 2021, RAF Akrotiri had seven Typhoon fighter jets stationed there, but the base is also central to the British war in Yemen.
BAE Systems-operated flights provide logistics support for UK-supplied aircraft and bombs used by the Saudi Air Force. These flights night-stop at RAF Akrotiri, both inbound and outbound from the Gulf dictatorship.
RAF Akrotiri has seven Typhoon fighter jets stationed there, but the base is also central to the British war in Yemen.
Just on from the airstrip sits Cape Gata, the south-eastern cape of the peninsula, and the location of an unmanned GCHQ intelligence facility.
What do Greek Cypriots feel about the SBAs?, I ask. “We don’t like it,” the man says. “Of course we don’t. Would you like it? Scale it down to the house that you own. So if you look at it as a country that’s yours, look at it as a house that’s yours. Imagine another person comes and just says, ‘right, this is my garden now’, would you like it? No you wouldn’t, nobody would like it.”
He continues: “Like I want to go fishing over there, I can’t. We all feel that’s my place, why are you not letting me go there? It’s bad enough that we’ve got the Turkish that have invaded and illegally taken a part of our country, but at the same time it’s being done by the British as well. Not in the same way. But the outcome is the same. I can’t go there. It’s a different country, when it’s not. So people don’t like it.”
There are no hotels on the SBAs, but restaurants like the one this man works in, are permitted.
“The restaurants were here before the English came,” he says. “Well, they weren’t restaurants per se, they were like little kiosks that would sell stuff because they were already here. I think they came to an agreement…that you can continue your businesses here as long as you don’t bother us, we won’t bother you, and they just moved on from there. But in order to do anything here, if we want to build or if we want to do anything, they have to get permission from the British.”
Flamingos feed in Limassol Salt Lake in British territory on Cyprus. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
Governance
The SBAs comprise one of the 14 British Overseas Territories, or BOTs, that stretch from the Falkland Islands in the South Atlantic to the Chagos archipelago in the Indian Ocean.
But of the inhabited territories, British Cyprus is the only BOT that has direct military rule. The other inhabited territories all have a system of government that involves elected legislatures.
The SBAs’ “civil government” is run by the Kafkaesque-sounding Administration. The head of this regime, the Administrator, wields all the executive and legislative authority in the territory and is a UK military officer appointed by the Ministry of Defence. He doubles as the commander of British Forces Cyprus.
The current Administrator is Air Vice-Marshall Peter Squires, who was commanding officer of the 906 Expeditionary Air Wing during the Nato war in Libya in 2011. He said at the time the Typhoon fighter jets under his command had been “applying relentless pressure against Gaddafi’s forces”. The UK bombing of Libya was supported by R1 surveillance aircraft forward deployed to RAF Akrotiri.
The head of this regime, the Administrator, wields all executive and legislative authority in the territory.
Unlike other BOTs, the Administration reports to the MoD in London and has “no formal connection” with the Foreign Office or the British High Commission in Cyprus.
Despite the fact it is run as a military regime, Cypriots are able to purchase private land in the SBAs and an estimated 12,000 Cypriots live here. Alongside them, 2,490 UK personnel are permanently assigned to the SBAs.
The MoD predicts the annual cost of running the SBAs for 2022-23 to be £20.5m, but this doesn’t include some military elements based on the island such as British Forces Cyprus, which directly or indirectly support the Administration.
Like most of what happens on the SBAs, the real cost will likely remain shrouded in secrecy.
Air Vice-Marshall Peter Squires, the Administrator of the British Sovereign Base Areas on Cyprus, an unelected UK military appointee who holds all executive and legislative power in the territories. (Photo: SBA)
‘We don’t know’
I carry onwards along the peninsula towards RAF Akrotiri. The next stop is Captain’s Cabin, an upscale restaurant and bar looking over the sea. On the palm tree-rimmed beach, tourists lie on three rows of wooden sunbeds. I talk to tourists from Russia and Denmark. They are also not aware they are sunbathing in British territory.
By this point, the roads are barely traversable. Huge polls of water sit across the dirt track, which undulates dramatically. I somehow make it to the end of this dirt track and find another restaurant on the beach, Columbia Sun. I park the car up. The next point on from here is the huge base, the central landing strip of British Cyprus.
Towards the end of the beach is a pile of large rocks next to a fence with a warning sign on it. “KEEP OUT” it says, “RESTRICTED MILITARY AREA” and “UNAUTHORIZED PHOTOGRAPHY IS PROHIBITED”. RAF Akrotiri has arrived.
Beyond the fence, the air strip is viewable. Hundreds of bombing missions in the Middle East have begun from this point.
I decide to try to get into RAF Akrotiri through the proper entrance, so I head back into the heart of the peninsula, to the so-called Checkpoint. I’m told that I will not be let in, so I go into the town of Akrotiri and speak to a local who has lived there his whole life. He won’t give me his name or say anything critical. “I work there,” he says. “And you’ll have the same problem with everyone in the town.”
The roads along the coastal road in UK area Akrotiri leading up to the huge RAF base are unpaved and barely traversable. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
A 10 minute drive up Flamingo Way takes me to the Hamlet Pub, a traditional English watering hole opened in 1992. Run by Newcastle United football fans, on this Wednesday afternoon it is relatively quiet aside from a couple having a pint in front of an Alan Shearer poster.
The barman tells me that soldiers come from the base to drink. “They come here for some beers, for some cocktails,” he says. This includes quite a lot of Americans, he adds. “People from Limassol come here also. It provides jobs.”
Another man is having a pint in the conservatory. He says he knew he was sitting in British territory and is in Akrotiri to kitesurf.
“What is interesting to me,” he tells me, “is that there was not a single Union Jack here…you have a barracks, but no flag, nothing.”
He adds: “The capital is divided. On the north side there is a hill and they put a huge massive Turkish flag with lights so you can see it at night. It’s a big difference. If you go to the buffer zone, then you see the United Nations flags and the Turkish flags.”
That maybe it’s on purpose, he adds. “It makes the SBAs a common place to go to the beach for Cypriots and tourists.”
A sign on Lady’s Mile Beach marks the start of RAF Akrotiri, the huge UK air base on Cyprus from which it flies bombing sorties in the Middle East. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
The Administration
The administrative capital of the SBAs is Episkopi Cantonment. It sits inland and I expected a small town with different government buildings inside it.
On arrival, I realise this is not a normal administrative capital. The “cantonment” is actually a huge military base and nothing is accessible, including the SBA court where I’d wanted to cover a hearing.
The whole two mile-long government of the SBAs sits “behind the wire”, impossible to enter.
I park the car up and walk to the entrance, manned by two soldiers. “No photos, and no questions,” I’m told. “Go to the office down there.”
Back down the road, I ask the receptionist if I can talk to someone about looking inside the Cantonment. He says he will ask for someone to come down. I tell him my name, but don’t tell him who I work for.
“Have you talked to British military personnel? Have you talked to British military families?”
The press officer comes down and asks why I didn’t contact the MoD for an interview before I left. I told him I did but there was no reply. “You should have tried again,” he said. I then said we had had some run-ins with the MoD.
“Yes, I read the article about that a couple years ago,” he says, referencing his department’s blacklisting of us. “Ben Wallace apologised.” I remember I had not said I worked for Declassified. How did he know what I was talking about?
“What are you here for? What story?” he asks aggressively.
I answer honestly: “I’m working on a story about the governance structure of the SBAs.”
“You don’t come all the way to Cyprus without a proper story,” he responds.
Then he gets more serious.
“Have you talked to British military personnel? Have you talked to British military families?”
I tell him I’m not giving any more information. “Can I take a photograph of your ID?” he asks and I let him take a photograph of my NUJ card. “Can I get your number?” he asks as I’m leaving.
The only place I’ve reported from that has felt this closed and oppressive for journalists is Myanmar, which is also controlled by a military regime, although, unlike the SBAs, it has a nominally elected legislature.
The fortified, heavily-guarded entrance to Episkopi Cantonment, the administrative capital of Britain’s territory on Cyprus. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
Dhekelia
The following day I drove to the Eastern SBA, Dhekelia, which has a huge garrison dominating the territory. I enter the base area at the long lifeless beach running along its southern edge, half of which is in Cyprus and half in British territory.
An English expat woman is walking her dog on the beach. “I’ve lived just up the road for years, but I didn’t know this was actually British land,” she tells me. On the opposite side of the road is the “Dhekelia Range”, a huge and wild military firing range with signs which say “Keep out when red flags are flying or red lamps are lit”.
Turning into the heart of the SBA, I soon reach Dhekelia Station, the main military installation on the territory. Knightsbridge Road leads into it.
Down the road, I turn into the Alexander Barracks, which is home to the 1st Battalion of the Royal Anglian Regiment, also known as “The Vikings”.
I park and go into the reception. “No photographs” signs are again ubiquitous. The private manning the desk looks slightly nervous when I say who I am. He picks up the telephone and says he is calling his superior. “I was told to contact you immediately if that journalist turns up,” he tells him.
“You were told I might come by?” I ask when he puts the phone down.
“Yeah.”
It appears after my previous day travelling around Akrotiri, the UK military had put out an SBAs-wide alert.
When the senior officer comes down, and refuses me an interview, he looks nervously at the private when I say he was warned about my arrival. “I’ve not heard of an alert,” he says sheepishly.
It appears after my previous day travelling around Akrotiri, the UK military put out an SBAs-wide alert.
I drive into Dhekelia now. Along the side of the garrison huge fences, fortified with stone ballasts, are erected with signs that blare out: “RESTRICTED MILITARY AREA. NO UNAUTHORISED ACCESS” in English, Greek and Turkish. On the other side of the road, however, the beach is viewable.
Soon I arrive at a little town that sits in the middle of the British territory but which is still technically Greek Cyprus. The map of the Eastern SBA looks like swiss cheese: four Cypriot zones sit incongruously within it.
This town, Xylotymbou, looks no different to the rest of the SBA, but when I ask people if I can interview them, I realise no-one speaks English.
Finally, I go into a gym, and speak to the owner through a translator who is working out. He has lived in the town for 50 years and is positive about the British presence. “Because of the Turkish side, we are safe with the British,” he says. He adds that the SBA is popular as a lot of the people in the town work in it. “British and Americans come to the gym as well,” he says. Everyone kept mentioning the Americans.
Ground satellites at the Ayios Nikolaos station, the huge GCHQ-NSA surveillance facility on British Cyprus. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
Intelligence base
Now I drive down the 12-mile road – nicknamed Snake Road – which connects the UK station Ayios Nikolaos to the rest of Dhekelia. It runs directly along the border between Turkish and Greek Cyprus. Three different territories sit within about 20 feet. On one side of the road, behind a large fence, is Turkey. On the other is Cyprus, while the road itself is British territory.
A sign by the side of the road reads “NO DRONE ZONE” and the main shop is the Forces Store. The SBA police station has a British police car parked outside and a Union Jack flag flutters.
The main base at Ayios Nikolaos is the Mercury Barracks which says it is home to the UK military’s Joint Service Signal Unit (Cyprus). Driving alongside it, the huge ground satellite dishes confirm that this is the GCHQ-NSA spying station, whose activities were exposed by Edward Snowden’s leaks in 2013.
One story the Guardian broke based on the Snowden leaks concerned Project Tempora, a secret GCHQ programme to capture vast amounts of web and phone data from around the world, a “joint” project with America’s NSA.
The Guardian said the programme’s powerful Mastering the Internet capabilities were “running from its headquarters in Cheltenham, its station in Bude, and a location abroad, which the Guardian will not identify.”
The huge ground satellite dishes confirm that this is the GCHQ-NSA spying station exposed by Edward Snowden’s leaks in 2013.
That location abroad was subsequently revealed to be the Ayios Nikolaos installation in Cyprus by Italian weekly L’Espresso and German newspaper Sueddeutsche Zeitung.
“British and US Internet surveillance in the Middle East and surrounding regions occurs from a secret base on the island of Cyprus,” wrote the Italian outlet.
It continued: “The targets of the Cyprus intelligence operations will typically include the government leaders in all the surrounding countries and other senior public, business and military leaders, Following the pattern of British and US spying in other regions, it will also include United Nations agencies, trade organisations, private companies, police forces, militaries and political groups.”
A radome at RAF Troodos, a UK “retained site” near the Cyprus border which functions as a key British spy base. (Photo: Matt Kennard/DCUK)
‘Good to meet you’
Outside the entrance to Mercury Barracks, I ask for an interview. A security guard comes out and tells me to wait, which I do for around 30 minutes. In the meantime he tells me he thinks Putin has been provoked by Nato, and that covid-19 may be a conspiracy. I try to make small talk, but the interview never materialises.
The next day, an email arrives in my Declassified inbox from a Gmail account. “It was nice meeting you Matt,” it says with a name underneath. I Google it. It’s the MoD security guard. He must have found my email on our website. I don’t reply.
Soon after I go on my last excursion to RAF Troodos, a British military base which is not on the SBAs but near the border with Turkish Cyprus in the centre of the country. It is the UK’s most significant “retained site” in Cyprus.
Another Snowden revelation showed that GCHQ ran a secret programme named “Anarchist” which hacked Israeli drones from Troodos.
“The symbiotic relationship between GCHQ and MOD on Cyprus requires close interaction to ensure decisions are made in the interests of both partners,” GCHQ noted.
“The symbiotic relationship between GCHQ and MOD on Cyprus requires close interaction to ensure decisions are made in the interests of both partners.”
Perched on the highest point in the country, it takes 20 minutes to reach it at the top of Mount Olympus. I notice soon after I start up the hill that I am clearly being followed by a white car. When I reach the town of Troodos, just down from the base, the car drops away.
The installation is sprawling. I park, get out and approach. A soldier with a rifle comes out to greet me. “Can I ask someone some questions?”, I ask.
“Ne?”, the soldier answers (Turkish for “what?”). He ushers me to go away with his rifle. I go back to the car. Despite this Turkish soldier manning the entrance, the MoD recently said that apart from 100 locally employed civilians there are no foreign personnel permanently based at Troodos.
Like so much on British Cyprus, the truth is covered up, obfuscated, or distorted, so unaccountable agencies can go about their work without any democratic oversight. It’s a feature common to military regimes from Egypt to Myanmar. And it’s no different in Britain’s own military dictatorship in the Mediterranean.
UK military personnel take part in a parade at RAF Akrotiri, the British air base on Cyprus. (Photo: Florian Choblet/AFP via Getty Images)
Παρά τις φιλοφρονήσεις μεταξύ του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Άντονι Μπλίνκεν και του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, και τα καλά λόγια για την (ανύπαρκτη) αμερικανοτουρκική συμμαχική σχέση, παραμένουν στάσιμα δύο σοβαρά ζητήματα που ενδιαφέρουν τις δύο χώρες.
Πρώτον, η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, τον Ιούλιο στο Βίλνιους της Λιθουανίας, και
Δεύτερον, η απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών F-16 από την κατοχική Τουρκία, το συντομότερο δυνατόν, καθώς η τουρκική αεροπορία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα.
Η είσοδος της σκανδιναβικής χώρας -θα ακολουθήσει τη Φινλανδία- εμποδίζεται από τον ισλαμιστή πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, ενώ η Σουηδία έχει κάνει από την πλευρά της ότι της αναλογεί.
Τα τουρκικά αιτήματα ήταν απαράδεκτα, αλλά η Στοκχόλμη έκανε υποχωρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, παρά τις πιέσεις από τον ίδιο τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, ο Τούρκος πρόεδρος δεν υποχώρησε. Αντίθετα έθεσε στο «τραπέζι» έναν απαράδεκτο εκβιασμό: Να άρει το βέτο και ως αντάλλαγμα οι Αμερικανοί να του παραχωρήσουν τα F-16.
Το δεύτερο σοβαρότατο, επίσης, ζήτημα είναι το θέμα αυτό, της αγοράς των αμερικανικών μαχητικών, το οποίο έχει κυριολεκτικά «κολλήσει». Μέχρι χθες δεν υπήρξε η παραμικρή πρόοδος. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διστάζει να στείλει το αίτημα στο Κογκρέσο, καθώς οι 3 εκ των τεσσάρων νομοθετών που θα αποφασίσουν, είναι κάθετα εναντίον της πώλησης.
Τα πράγματα είναι μεν στάσιμα, όμως στελέχη του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου και αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνέχισαν και χθες το (διπλωματικό) «μασάζ» των συνεργατών των βουλευτών και των γερουσιαστών, που πρέπει να πουν το «ναι» στην πώληση των F-16.
Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι αν καμφθούν οι αντιστάσεις των 3 εκ των 4 νομοθετών, μπορεί ο ένας που θα συνεχίσει να διαφωνεί να εκτροχιάσει αυτή την αγοραπωλησία.
Όμως, αν η Τουρκία δηλώσει ότι θα σταματήσει να απειλεί τις γειτονικές χώρες και ειδικά την Ελλάδα, και εάν τερματιστούν οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και εάν αλλάξει σε ένα συνετό σύμμαχο του ΝΑΤΟ, που θα σέβεται τους κανόνες, τότε μπορεί να παραλάβει -σε μερικά χρόνια από σήμερα- αμερικανικά πολεμικά.
Στην επίσημη ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν γίνεται καμία αναφορά στα F-16, αλλά αντίθετα δηλώθηκε η ανάγκη να τελειώνει το τουρκικό μαρτύριο της Σουηδίας.
Ο κ. Μπλίνκεν «τόνισε τη σημασία της ενότητας του ΝΑΤΟ σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή και ενθάρρυνε την υποστήριξη της Τουρκίας προς τη Σουηδία για να ενταχθεί τώρα στη Συμμαχία του ΝΑΤΟ».
Πριν από τη συνάντηση, η αμερικανική πλευρά είχε την ευκαιρία να θέσει ξανά δημόσια το θέμα:
«Φυσικά, δήλωσε ο κ. Μπλίνκεν, θα μιλήσουμε για την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της ενταξιακής διαδικασίας για τη Σουηδία, της δικής μας αμυντικής συνεργασίας και προχωρώντας σε μια σειρά ζητημάτων, όπως η ενεργειακή και οικονομική συνεργασία».
Οι πληροφορίες αναφέρουν, ότι φυσικά και συζήτησαν το τουρκικό αίτημα για τα F-16, και φυσικά ο κ. Μπλίνκεν απάντησε ότι ο πρόεδρος Μπάιντεν δήλωσε από τον περασμένο Ιούνιο στη Μαδρίτη, ότι υποστηρίζει την αγοραπωλησία.
Όμως, αναφέρθηκε και στις δυσκολίες που θέτει το Κογκρέσο.
Επειδή η Αμερική συνεχίζει να είναι δημοκρατική χώρα, σε αντίθεση με την Τουρκία που είναι ένα αυταρχικό αστυνομικό κράτος, θα εξήγησε, φαντάζομαι, τις διαφορές. Ότι τηρούνται, ακόμα, οι δημοκρατικές διαδικασίες…
Γιατί δεν περιλαμβάνονται στις δηλώσεις και στις ανακοινώσεις τίποτα για τα F-16. Προφανώς, επειδή ο Φιντάν συνεχίζει το παζάρι και μετέφερε νέα πρόταση ή, από την άλλη, δεν αποκλείεται να οδηγήθηκαν τα πράγματα σε αδιέξοδο.
Πάντως, ο κ. Μπλίνκεν ένοιωσε την ανάγκη να γράψει το παρακάτω μήνυμα στα κοινωνικά δίκτυα:
Είχα μια εποικοδομητική συνάντηση με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ενώ βρισκόμουν στο Λονδίνο για τη Διάσκεψη για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας. Η Τουρκία είναι ένας πολύτιμος σύμμαχος του ΝΑΤΟ και διμερής εταίρος. Συζήτησα τη σημασία της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ τώρα.
Όσοι διάβασαν τη δήλωση «κόλλησαν» στη λέξη ΤΩΡΑ. Κρύβει όλα τα μυστικά…
Ο Μιχάλης Ιγνατίου είναι διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο και συγγραφέας. Είναι ο ιδρυτής της ιστοσελίδας Hellas Journal
SECRETARY BLINKEN: Well, good afternoon, everyone, and it’s a real pleasure to have this opportunity to meet with a colleague of many years, Hakan Fidan, the new foreign minister of Türkiye. I’m so pleased to be working with you. I had a terrific relationship and partnership with Mevlut Cavusoglu, and now gratified to be working together because we’ve – I’ve had the opportunity over many years to work together, and there is so much that the United States and Türkiye are doing together on the most essential and vital issues of our time, so we have a lot to talk about.
Of course, we’ll be talking about the upcoming NATO Summit, including the accession process for Sweden, our own defense cooperation, and moving forward on a number of issues including energy and economic collaboration. But the relationship between our countries is deep, it’s rich, and, as I said, it’s on many of the most consequential issues of our time. So the opportunity to spend some time with you here in London, very much appreciated.
FOREIGN MINISTER FIDEN: Well, thank you. Thank you, Tony. It’s a pleasure to meet with you here in – today. We previously spoke on the phone following my appointment. Today, we are here in London to demonstrate our support to Ukraine. In this meeting, we will also discuss our bilateral issues. And as you know, the truth is we may not see eye-to-eye on every issue, but our longstanding alliance within NATO and other platforms compel us to continue to work together.
And as you know, President Erdogan and President Biden had established Türkiye-U.S. Strategic Mechanism last year in Madrid, Spain, and the object of mechanism is to address the outstanding issues and to explore the opportunities for deepening our cooperation further. So I am looking forward to working with Secretary Blinken to this end. Thank you.
Η κυβέρνηση της Συρίας τόνισε σήμερα, Τρίτη, ότι η απόσυρση του τουρκικού στρατού από τα εδάφη της Συρίας, σύμφωνα με ένα σαφές χρονοδιάγραμμα, αποτελεί προϋπόθεση και το μόνο σημείο εισόδου για την επανέναρξη των σχέσεων με την Τουρκία,
σημειώνοντας ότι τυχόν πραγματικά αποτελέσματα στην πορεία των συναντήσεων της Αστάνα πρέπει να βασίζονται σε αυτή την απόφαση.
Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Συρίας, έρχεται ενώ οι δύο χώρες διεξάγουν συνομιλίες υπό την αιγίδα της Ρωσίας για τον τερματισμό της εχθρότητας και της αποξένωσης ετών, αλλά η τουρκική κατοχή μεγάλων τμημάτων της βόρειας Συρίας και η υποστήριξη ένοπλων συριακών φατριών, συμπεριλαμβανομένων εξτρεμιστικών ομάδων, εκτός από τους Κούρδους της Συρίας, ρίχνει βαριά σκιά στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις.
Η Άγκυρα σπεύδει να συμφιλιωθεί με τη Δαμασκό, ενώ ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ακόμη και πριν από τις πρόσφατες προεδρικές εκλογές στις οποίες κέρδισε μια νέα θητεία, ξεκίνησε έναν δρόμο συμφιλίωσης με την περιφερειακή γειτονιά, που προκλήθηκε από τη σοβαρή οικονομική κρίση.
Και αν ο δρόμος της συμφιλίωσης πετύχει με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, φαίνεται πολύ περίπλοκος με τη Συρία λόγω της αλληλοεπικάλυψης αρχείων και πολλών επιπλοκών ασφαλείας.
Ο Αϊμάν Σουσάν, ο Σύρος υφυπουργός Εξωτερικών, επιβεβαίωσε την Τρίτη κατά τη διάρκεια μιας τετραμερούς συνάντησης των αναπληρωτών υπουργών Εξωτερικών της Συρίας, της Ρωσίας, του Ιράν και της Τουρκίας στην Αστάνα, ότι «οποιαδήποτε πραγματικά αποτελέσματα στη διαδικασία της Αστάνα πρέπει να βασίζονται στην έγκριση της Τουρκίας για την απόσυρσή των στρατιωτικών της δυνάμεων από το συριακό έδαφος σύμφωνα με ένα σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα βήματα, και ουσιαστική έναρξη αυτής της αποχώρησης».
Πρόσθεσε, «οι τουρκικές δηλώσεις για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας έρχονται σε αντίθεση με τη συνεχιζόμενη κατοχή των συριακών εδαφών και παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα πιο βασικά στοιχεία των σχέσεων μεταξύ των χωρών», προσθέτοντας ότι «η απόσυρση των δυνάμεών της από την Τουρκία σύμφωνα με ένα σαφές χρονοδιάγραμμα αποτελεί βάση για τη συζήτηση άλλων θεμάτων που σχετίζονται με την επιστροφή των προσφύγων, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας σε όλες τις μορφές της και τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών».
Πριν από την έναρξη της 20ης έκδοσης των διαπραγματεύσεων της Αστάνα, η οποία περιλαμβάνει τις εγγυήτριες χώρες: Τουρκία, Ιράν και Ρωσία, ο Ρώσος Υφυπουργός Εξωτερικών Μιχαήλ Μπογκντάνοφ ανακοίνωσε ότι η χώρα του στοιχηματίζει στην πρόοδο στην επεξεργασία ενός οδικού χάρτη για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Συρίας .
Είπε, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν από ρωσικά πρακτορεία και μέσα ενημέρωσης, «Για πρώτη φορά διοργανώνεται εδώ παράλληλα μια δεύτερη εκδήλωση, η οποία είναι μια συνάντηση τεσσάρων χωρών, δηλαδή της Τουρκίας, της Συρίας, της Ρωσίας και του Ιράν, σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών, κατά τη διάρκεια των οποίων εργαζόμαστε για θέματα εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Δαμασκού και Άγκυρας».
Ο Ρώσος αξιωματούχος, η χώρα του οποίου χορηγεί τις συνομιλίες μεταξύ της Συρίας και της Τουρκικής πλευράς, θεώρησε τις διαπραγματεύσεις στην Αστάνα μια σημαντική διαδικασία, τονίζοντας ότι πρέπει «να βασίζονται σε συμφωνημένες αρχές, που είναι ο αμοιβαίος σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας, της ενότητας και της κυριαρχίας».
Ο Μπογκντάνοφ είπε και αντιπροσωπείες από τις γειτονικές χώρες της Συρίας, συμπεριλαμβανομένου του Ιράκ, της Ιορδανίας και του Λιβάνου, συμμετείχαν σε αυτές τις συνομιλίες, ανακοινώνοντας επίσης ότι ο Ειδικός Απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών στη Συρία, Γκέιρ Πέντερσεν, επιβεβαίωσε ότι θα συμμετάσχει αργότερα στη συνάντηση, γράφει το αραβικό δημοσίευμα.
Εάν ο Πρωθυπουργός Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι έμπαινε στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ, θα το θεωρούσε ως τη μεγαλύτερη απώλεια στην καριέρα του, δήλωσε σήμερα ο πρωθυπουργός των Σκοπίων, όταν του ζητήθηκε ένα σχόλιο μετά το όνομα του δημάρχου του δήμου Στρούγκα, Ραμίζ Μέρκο που εμφανίστηκε στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ.
«Αν βρεθώ στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ, ως άτομο που ολοκλήρωσε μέρος της εκπαίδευσής του στις ΗΠΑ, δεν θα παραιτηθώ, αλλά θα το θεωρήσω τη μεγαλύτερη απώλεια στην προσωπική και επαγγελματική μου σταδιοδρομία», είπε ο Κοβάτσεφσκι.
Ο Κοβάτσεφσκι, σύμφωνα με το βιογραφικό του, γεννήθηκε στο Κουμάνοβο . Είναι γιος του Σλόμπονταν Κοβάτσεφσκι, δημάρχου του Kumanovo από το 2000 έως το 2005 και πρεσβευτή της πΓΔΜ στο Μαυροβούνιο μετά τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών το 2006. Ολοκλήρωσε το γυμνάσιο στο Γουότερβιλ της Μινεσότα των ΗΠΑ.
Το 1998 αποφοίτησε από την Οικονομική Σχολή του Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου του Πανεπιστημίου των Σκοπίων και έλαβε μεταπτυχιακό στην ίδια Σχολή το 2003. Το 2008 ολοκλήρωσε διδακτορικές σπουδές στα οικονομικά στην Οικονομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μαυροβουνίου.
Ο Τριακονταετής Πόλεμος (1618-1648) θεωρείται η τελευταία μεγάλη θρησκευτική σύγκρουση στην Ευρώπη. Στην πραγματικότητα, η θρησκεία έπαιξε τον τελευταίο ρόλο καθώς απλώς εξυπηρετούσε τους ανταγωνισμούς των μεγάλων δυνάμεων, κυρίως της Αυστρίας και της Γαλλίας
Στη δίνη του Τριακονταετούς Πολέμου ενεπλάκησαν και άλλες δυνάμεις, αλλά κυρίως ενεπλάκησαν με τραγικά αποτελέσματα οι ίδιοι οι Γερμανοί, στον μεγαλύτερο παράλληλα εμφύλιο που σχεδόν διέλυσε τη χώρα.
Το Μαγδεμβούργο δεν ήταν παρά το πρώτο θύμα στον βωμό της πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των αντίρροπων δυνάμεων εντός της γερμανικής αυτοκρατορίας.
Από τη στιγμή που ο Μαρτίνος Λούθηρος θυροκόλλησε τις περίφημες 95 θέσεις του στην εκκλησία της Βιτεμβέργης, το 1517, ένα νέο θρησκευτικό κίνημα δημιουργήθηκε κυρίως στη βόρεια Ευρώπη, που ήρθε σε άμεση ρήξη με τον καθολικισμό.
Αν και ο Τριακονταετής Πόλεμος, ο θεωρούμενος μεγαλύτερος των ευρωπαϊκών θρησκευτικών, είχε τις ρίζες του στη Μεταρρύθμιση, εντούτοις οι πραγματικές αιτίες ήταν διαφορετικές και είχαν κυρίως σχέση με την αποστασιοποίηση-ανεξαρτητοποίηση των Γερμανών πριγκίπων του Βορρά από τον εναγκαλισμό του Αψβούργου αυτοκράτορα της Βιέννης.
Η άμεση πάντως αφορμή της έκρηξης του Τριακονταετούς Πολέμου δόθηκε στην Πράγα, το 1618, με τη διαβόητη εκπαραθύρωση 10 αυτοκρατορικών απεσταλμένων, οι 7 από τους οποίους ήταν καθολικοί, από τους εξεγερμένους Βοημούς, υπό τον κόμη Ματθία φον Τουρν, ο οποίος ζητούσε την αντικατάσταση του Αυστριακού αυτοκράτορα από τον εκλέκτορα του Παλατινάτου.
Πριν από την έκρηξη του πολέμου, η Γερμανία ήταν ήδη βαθιά διχασμένη με τους προτεστάντες και πιο φιλελεύθερους πρίγκιπες να διαχωρίζουν τη θέση τους από τον αυτοκράτορα και να δημιουργούν τη δική τους στρατιωτική δύναμη.
Οι αυτοκρατορικοί-ρωμαιοκαθολικοί πρίγκιπες απάντησαν με τη δημιουργία του δικού τους στρατού, τον οποίο έθεσαν αργότερα στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Διοικητής του στρατού των καθολικών πριγκίπων τοποθετήθηκε ένας έμπειρος στρατηγός, ο Γιόχαν Τσερκλάες Τίλι.
Μετά την εκπαραθύρωση στην Πράγα, ο πόλεμος ξέσπασε πλέον ανοικτά με επιχειρήσεις στη Βοημία. Το 1620 όμως, ο Τίλι διέλυσε μέσα σε μια ώρα τα βοημικά στρατεύματα στη μάχη του Λευκού όρους έξω από την Πράγα. Ο πόλεμος φάνηκε να τελειώνει πριν καν αρχίσει.
Τότε όμως επενέβη ο βασιλιάς της Δανίας Χριστιανός Δ΄ –αποσκοπώντας να κερδίσει για τον εαυτό του γερμανικά εδάφη– εμφανιζόμενος ως πρόμαχος του προτεσταντισμού.
Οι Δανοί, σε συνεργασία με τους Γερμανούς προτεστάντες, είχαν αρχικά κάποιες επιτυχίες, αλλά σύντομα κατατροπώθηκαν από έναν νέο αυτοκρατορικό στρατό με επικεφαλής έναν πλούσιο έμπορο του πολέμου, τον Άλμπερτ Βάλενσταϊν, ο οποίος με δικά του έξοδα συγκρότησε μια στρατιά μισθοφόρων που την έθεσε υπό τις διαταγές του αυτοκράτορα.
Ο ηττημένος Δανός βασιλιάς υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με τον αυτοκράτορα (Συνθήκη Λυβέκης) και αποχώρησε.
Η πλάστιγγα φάνηκε για μια ακόμα φορά να κλείνει οριστικά υπέρ του αυτοκράτορα, ο οποίος με τον αέρα του νικητή, αποφάσισε να συντρίψει τη Μεταρρύθμιση. Τότε όμως επενέβη η Γαλλία, χώρα ρωμαιοκαθολική μεν, εχθρική προς την Αυστρία δε.
Ο πραγματικός κυβερνήτης της Γαλλίας, ο διαβόητος καρδινάλιος Ρισελιέ, έκλεισε συμφωνία με έναν άλλο φιλόδοξο Σκανδιναβό βασιλιά, τον Γουστάβο Αδόλφο της Σουηδίας, ο οποίος, αφού χρηματοδοτήθηκε πλούσια από τη Γαλλία, αποφάσισε να επέμβει στα γερμανικά πράγματα, εμφανιζόμενος και αυτός ως ο πρόμαχος της Μεταρρύθμισης.
Στην πραγματικότητα, επιδίωκε και αυτός εδαφικά οφέλη για το κράτος του. Μια από τις γερμανικές μάλιστα περιοχές που κατέκτησε –η Πομερανία– παρέμεινε υπό σουηδικό έλεγχο μέχρι και τους Ναπολεόντειους χρόνους.
Ο Τριακονταετής Πόλεμος χωρίστηκε από τους ιστορικούς σε τέσσερις διακριτές φάσεις: τη Βοημική, τη Δανέζικη, τη Σουηδική και τη Γαλλική, ανάλογα, με τη χώρα που σήκωνε κάθε φορά το βάρος του αγώνα κατά του αυτοκράτορα.
Ο Σουηδός βασιλιάς είχε τη φιλοδοξία να καταστήσει τη μικρή κατά βάση αγροτική χώρα του σε μεγάλη δύναμη στη Βαλτική. Είχε ήδη έρθει σε σύγκρουση με την Πολωνία, χωρίς να καταφέρει να επικρατήσει.
Έτσι, το 1629 δέχτηκε ευχαρίστως τη γαλλική πρόταση, μέσω του πρωθυπουργού του Οξεστριάνα, που διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις, να απεμπλακεί από την πολωνική περιπέτεια και να βαδίσει προς τη διχασμένη Γερμανία. Ωστόσο, πολλοί Γερμανοί προτεστάντες πρίγκιπες, όπως οι εκλέκτορες του Βραδεμβούργου (Πρωσίας) και της Σαξονίας, δεν φάνηκαν πρόθυμοι να ενισχύσουν τις κινήσεις του Γουστάβου Αδόλφου, φοβούμενοι την φιλοδοξία του.
Επιθυμούσαν να ανεξαρτητοποιηθούν από τον αυτοκράτορα, όχι να βάλουν έναν άλλο ισχυρό μονάρχη στη θέση του. Έτσι φάνηκαν επιφυλακτικοί, ακόμα και όταν τον Ιούλιο του 1630 τα σουηδικά στρατεύματα, υπό τον βασιλιά τους, αποβιβάστηκαν στην Πομερανία.
Αν και ο Σουηδός βασιλιάς κατέλαβε γρήγορα την Πομερανία, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τη συνεργασία των εκλεκτόρων Γεώργιου-Γουλιέλμου του Βραδεμβούργου και Ιωάννη-Γεώργιου της Σαξονίας.
Μαγδεμβούργο
Η πόλη του Μαγδεμβούργου βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της Πομερανίας. Την εποχή εκείνη ήταν μια αρκετά ακμάζουσα πόλη, εμπορικός κόμβος του εμπορίου της Βαλτικής, με έναν πληθυσμό της τάξης των 30.000 κατοίκων, μεικτών θρησκευτικών πεποιθήσεων, καθολικών και προτεσταντών, με τους πρώτους να υπερτερούν ελαφρά.
Οι επιπτώσεις του πολέμου είχαν φτάσει και στην πόλη με διενέξεις ανάμεσα στις δύο κοινότητες, οι οποίες όμως δεν είχαν φτάσει σε σοβαρές ακρότητες.
Η ήττα των Δανών πάντως είχε υποχρεώσει την πόλη να δεχτεί την αυτοκρατορική επικυριαρχία και να εκδιώξει τον λουθηρανό επίσκοπό της Χριστιανό-Γουλιέλμο. Ο τελευταίος, πάντως, δεν απογοητεύτηκε, αλλά περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία.
Η ευκαιρία φάνηκε με την εμφάνιση του Σουηδού βασιλιά και του στρατού του στο Στράλσουντ της Πομερανίας, ανατολικά του Μαγδεμβούργου. Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος της πόλης Χριστιανός-Γουλιέλμος προσχώρησε στον Γουστάβο-Αδόλφο και προσφέρθηκε να σχηματίσει ένα στρατιωτικό σώμα το οποίο θα έθετε υπό τις διαταγές του Σουηδού βασιλιά, με αντάλλαγμα την υποστήριξη του Γουστάβου για να ανακτήσει την παλιά του θέση.
Τον Ιούλιο του 1630, ο Χριστιανός κατάφερε να υψώσει τη σημαία της επανάστασης στο Μαγδεμβούργο κατά του αυτοκράτορα και να θέσει την πόλη υπό τον έλεγχό του. Ο Γουστάβος-Αδόλφος φυσικά έδειξε αμέσως ενδιαφέρον και υποσχέθηκε «να δείξει το προσωπικό του ενδιαφέρον για την πόλη, απέναντι σε κάθε κίνδυνο, να την υπερασπιστεί με δικά του έξοδα και να μην παραλείψει καμιά της ανάγκη».
Ο Χριστιανός άρχισε να συγκεντρώνει στρατεύματα και να διεξάγει μικροεπιχειρήσεις κατά των αυτοκρατορικών στρατευμάτων, χωρίς να περιμένει την άφιξη των Σουηδών. Ο Γουστάβος ήθελε πράγματι να βοηθήσει, εφόσον τον ενδιέφερε ιδιαίτερα να εξασφαλίσει το Μαγδεμβούργο ως κύρια επιμελητειακή του βάση. Ωστόσο, υπήρχε ένα πρόβλημα.
Για να φτάσει ο σουηδικός στρατός στο Μαγδεμβούργο, έπρεπε να διασχίσει το έδαφος του Βραδεμβούργου.
Ο εκλέκτορας όμως Γεώργιος-Γουλιέλμος δίσταζε να επιτρέψει τη διέλευση των Σουηδών, φοβούμενος επίθεση των αυτοκρατορικών δυνάεων εναντίον του, καθώς είχε πληροφορίες ότι μια αυτοκρατορική στρατιά βάδιζε προς Βορρά.
Όταν ο Γουστάβος πληροφορήθηκε τα τεκταινόμενα, πήγε ο ίδιος στο Βερολίνο για συνομιλίες με τον Γεώργιο-Γουλιέλμο ενώ παράλληλα έστειλε τον στρατηγό του Ντήντριχ Φάλκενμπεργκ στο Μαγδεμβούργο για να αναλάβει την άμυνα της πόλης.
Ο Φάλκενμπεργκ όμως πήγε μόνος του, χωρίς στρατεύματα στην πόλη. Ο Γουστάβος υπολόγιζε ότι θα κατόρθωνε γρήγορα να φτάσει ο ίδιος σε ενίσχυση της πόλης. Από την άλλη μεριά, ο επίσκοπος Χριστιανός-Γουλιέλμος είχε, όπως αναφέρθηκε, συγκροτήσει έναν μικρό στρατό, ο οποίος θα μπορούσε, μαζί με την προτεσταντική πολιτοφυλακή, να υπερασπίσει την πόλη για όσο διάστημα θα απαιτούνταν να φτάσουν οι σουηδικές ενισχύσεις.
Εντός της πόλης, όμως, υπήρχε μεγάλος αριθμός καθολικών που τάσσονταν υπέρ του αυτοκράτορα και υπονόμευαν την άμυνα. Ευτυχώς για τους προτεστάντες αμυνόμενους, οι αυτοκρατορικοί δεν ήταν σε θέση να επιτεθούν άμεσα με μεγάλες δυνάμεις, αφού η στρατιά του Βάλενσταϊν είχε διαλυθεί και ο αρχηγός της είχε πέσει στη δυσμένεια του αυτοκράτορα. Έτσι, σε πρώτη φάση, έξω το Μαγδεμβούργο εμφανίστηκε μόνο ένα σώμα 3.000 αυτοκρατορικών ιππέων υπό τον στρατηγό Πάπενχαϊμ.
Η δύναμη αυτή, όπως ήταν φυσικό, δεν μπορούσε ούτε να πολιορκήσει ούτε καν να αποκλείσει την πόλη. Περιορίστηκε απλώς σε λεηλασίες της υπαίθρου, γύρω από τα ισχυρά τείχη και σε επιδείξεις. Ωστόσο, ο Πάπενχαϊμ κατάφερε να έρθει σε επαφή με τους καθολικούς εντός της πόλης, δημιουργώντας έναν πρόσθετο πονοκέφαλο στον Φάλκενμπεργκ.
Στο μεταξύ, ήρθε το φθινόπωρο και ο χειμώνας και ο Γουστάβος δεν είχε επιτύχει παρά να καταλάβει μερικά δευτερεύουσας σημασίας φρούρια στην Πομερανία, χωρίς, το κυριότερο, να κατορθώσει να πείσει τους Γερμανούς ηγεμόνες.
Ένα άλλο πρόβλημα που προέκυψε για τον Γουστάβο ήταν η προσέγγιση του στρατού του Τίλι. Ο έμπειρος Γερμανός στρατηγός έκανε ό,τι μπορούσε για να καθυστερήσει τον Σουηδό βασιλιά από το να προσφέρει βοήθεια στο Μαγδεμβούργο. Το παιχνίδι αυτό της γάτας με το ποντίκι συνεχίστηκε καθόλη τη διάρκεια του χειμώνα του 1630-31.
Στα μέσα Μαρτίου, ο Τίλι επιτέθηκε πρώτος και, αφού νίκησε του Σουηδούς στο Κνιπχάουζεν, κινήθηκε προς το Μαγδεμβούργο, με σκοπό να ενωθεί με το σώμα επιτήρησης του Πάπενχαϊμ. Ο Γουστάβος, πιστεύοντας ότι ο Τίλι είχε σκοπό να επιτεθεί και πάλι στον στρατό του, δεν κινήθηκε προς την πόλη, αλλά, αφού με τη βία σχεδόν πέρασε μέσα από το έδαφος του εκλέκτορα του Βραδεμβούργου, στο Κίστριν, έφτασε στη Φρανκφούρτη επί του ποταμού Όντερ.
Στις 12 Απριλίου, ο στρατός του επιτέθηκε στην πόλη και την κατέλαβε, σκοτώνοντας 3.000 από τους αμυνόμενους.
Ο Τίλι, όταν έμαθε ότι οι Σουηδοί βάδιζαν προς τη Φρανκφούρτη, κινήθηκε για να την ενισχύσει. Η ταχεία πτώση της πόλης όμως τον έπεισε ότι αυτό που έπρεπε να κάνει ήταν να πολιορκήσει στενά και να καταλάβει το Μαγδεμβούργο.
Η πτώση
Πίσω στην πόλη, ο Πάπενχαϊμ, που επιτηρούσε την πόλη από τον Δεκέμβριο του 1630, πρότεινε στον Φάλκενμπεργκ να παραδώσει την πόλη υπό όρους. Ο τελευταίος όμως αρνήθηκε. Εντός του Μαρτίου μάλιστα, ο Φάλκενμπεργκ εκτέλεσε μερικές επιτυχείς εξόδους κατά των δυνάμεων επιτήρησης των αυτοκρατορικών.
Όταν όμως έφτασε, στις 5 Απριλίου, ο Τίλι με τον όγκο του στρατού του, η κατάσταση μεταβλήθηκε άμεσα επί τα χείρω. Η πόλη ήδη περικυκλώθηκε από 30.000 συνολικά αυτοκρατορικούς στρατιώτες.
Τις επόμενες μέρες τα στρατεύματα του Τίλι εκτέλεσαν τις πρώτες τους ισχυρές επιθέσεις που ήταν μάλιστα απόλυτα επιτυχείς. Μέρος του εξωτερικού περιβόλου της πόλης καταλήφθηκε, με σημαντικές απώλειες των αμυνομένων σε άνδρες και πολύτιμο πυροβολικό. Παρ’ όλα αυτά, ο Γουστάβος δεν κινήθηκε.
Έστειλε απλώς μήνυμα στον Φάλκενμπεργκ ζητώντας του να κρατήσει ακόμα δύο μήνες, πιστεύοντας ότι οι αντιπερισπαστικές κινήσεις του θα υποχρέωναν τον Τίλι να λύσει την πολιορκία.
Η άποψή του όμως ήταν λανθασμένη. Ο Τίλι δεν θα υποχωρούσε, καθώς θεωρούσε την κατάληψη της πόλης θέμα τιμής για τον ίδιο και την υπόθεση που υπηρετούσε και θα αποτελούσε την καλύτερη εκδίκηση για την κατάληψη από τους Σουηδούς της Φρανκφούρτης. Αντί λοιπόν να υποχωρήσει, όπως ο Γουστάβος υπολόγιζε, ο Τίλι ενίσχυσε τον πολιορκητικό του στρατό με επιπλέον 10.000 άνδρες.
Σύντομα πάντως, η συσσώρευση τόσων ανδρών στον ανθυγιεινό εκείνο τόπο προκάλεσε ασθένειες στο στρατόπεδο των πολιορκητών. Εξάλλου, οι συνθήκες υγιεινής των στρατών της εποχής ήταν υποτυπώδεις, αν όχι ανύπαρκτες. Έτσι, ο Τίλι αποφάσισε να επιταχύνει τη διαδικασία.
Στις 28 Απριλίου, διέταξε τον Πάπενχαϊμ να επιτεθεί στον προμαχώνα Τολ, ο οποίος υπεράσπιζε τη γέφυρα επί του ποταμού Έλβα, ανατολικά της πόλης. Η μάχη για τον προμαχώνα κράτησε δύο μέρες και υπήρξε άγρια και αιματηρή. Ωστόσο, οι αυτοκρατορικοί νίκησαν και κατέλαβαν το οχύρωμα. Ο Φάλκενμπεργκ διέταξε την υποχώρηση όσων ανδρών της φρουράς είχαν απομείνει ζωντανοί και έκαψε τη γέφυρα.
Η ήττα αυτή επιδείνωσε δραματικά την κατάσταση των πολιορκημένων, καθώς επέτρεψε στους πολιορκητές να μεταφέρουν τον όγκο των δυνάμεών τους στην άλλη πλευρά των τειχών, αφήνοντας μόνο ασθενείς δυνάμεις επιτήρησης στην πλευρά του ποταμού.
Ο Φάλκενμπεργκ αποφάσισε τότε να εγκαταλείψει όλα τα εξωτερικά οχυρώματα και να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του στην πόλη. Όλα τα προάστια πυρπολήθηκαν και η φρουρά υποχώρησε στην τελευταία γραμμή άμυνας.
Τότε ο Τίλι έστειλε και νέες προτάσεις στον Φάλκενμπεργκ, ζητώντας την παράδοση της πόλης, προσφέροντας εγγυήσεις για την ασφάλεια των κατοίκων. Ο Φάλκενμπεργκ όμως, που πίστευε ότι ο σουηδικός στρατός θα φαινόταν από στιγμή σε στιγμή, απέρριψε την πρόταση. Τον τελικό λόγο θα είχαν πάλι τα όπλα.
Στις 19 Μαΐου, με εισήγηση του Πάπενχαϊμ, ύστερα από ένα θυελλώδες στρατιωτικό συμβούλιο, αποφασίστηκε η άμεση εκτέλεση γενικής επίθεσης κατά της πόλης, μιας πόλης που στο εσωτερικό της τα ρήγματα βάθαιναν. Οι πολίτες, ακόμα και οι φίλα προσκείμενοι στους Σουηδούς, όσο ο καιρός περνούσε και δεν φαίνονταν ενισχύσεις, άρχισαν να δυσανασχετούν.
Η δυσαρέσκεια εντάθηκε μετά την απώλεια του προμαχώνα του Έλβα και την πυρπόληση από τον Φάλκενμπεργκ των προαστίων της πόλης, όπου πολλοί πολίτες είχαν τα σπίτια και τα καταστήματά τους. Το δημοτικό συμβούλιο της πόλης μάλιστα άρχισε να εισηγείται επίσημα την παράδοση.
Ο Φάλκενμπεργκ όμως εξακολουθούσε να επιμένει ότι οι Σουηδοί ήταν κοντά και να αποκρούει κάθε εισήγηση περί παράδοσης. Ήδη όμως η πόλη μετρούσε τις τελευταίες της ώρες.
Η επίθεση του Πάπενχαϊμ είχε προγραμματιστεί για την αυγή. Λίγο πριν εκδηλωθεί όμως η έφοδος, ο Τίλι την ακύρωσε, παρά τις διαμαρτυρίες του υφισταμένου του. Ο γέρος στρατηγός ήταν σε θέση να αντιληφθεί καλύτερα το σκεπτικό των αντιπάλων του.
Ο ήλιος ανέτειλε και η φρουρά των αμυνόμενων, που περίμενε την επίθεση, καθώς είχε αντιληφθεί τις προετοιμασίες των πολιορκητών, όταν αυτή δεν εκδηλώθηκε, χαλάρωσε τα μέτρα ασφαλείας και πολλοί στρατιώτες άφησαν τους προμαχώνες και πήγαν να γευματίσουν ή να κοιμηθούν, κατάκοποι από τη νυκτερινή επιφυλακή.
Αυτό ήταν που περίμενε ο Τίλι. Στις 08:00 ακριβώς οι σάλπιγγες ήχησαν μανιασμένα και οι ιαχές 30.000 ανδρών απλώθηκαν στον πρωινό αέρα. Οι αμυνόμενοι κατελήφθησαν εξ απήνης και σύντομα βρέθηκαν να πολεμούν για τη ζωή τους επί των προμαχώνων. Ο Φάλκενμπεργκ, ο οποίος όλο το βράδυ είχε συνομιλίες με το δημοτικό συμβούλιο της πόλης, όταν κατάλαβε τι συνέβαινε, ζώστηκε το σπαθί του και όρμησε στα τείχη για να σώσει ό,τι μπορούσε να σωθεί. Σύντομα όμως έπεσε νεκρός, κομματιασμένος από τις λόγχες και τα σπαθιά των επιτιθεμένων.
Ο θάνατός του αποδιοργάνωσε εντελώς την άμυνα. Οι αυτοκρατορικοί είχαν πλέον διεισδύσει στην πόλη και είχαν ανοίξει μερικές πύλες. Οι αμυνόμενοι που πολεμούσαν ακόμα επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν τους εχθρούς που είχαν διεισδύσει, εγκαταλείποντας τους προμαχώνες. Αποτέλεσμα αυτού ήταν σχεδόν σε κλάσματα δευτερολέπτων οι προμαχώνες να καταληφθούν σε όλο τους το μήκος από τα αυτοκρατορικά στρατεύματα.
Τα όσα συνέβησαν κατόπιν πάντως εξακολουθούν να αποτελούν μέχρι σήμερα ιστορικό μυστήριο. Τα αυτοκρατορικά στρατεύματα, βέβαια, εισερχόμενα στην πόλη άρχισαν να σφάζουν και να λεηλατούν, όπως γινόταν πάντα μετά την κατάληψη μιας πόλης εξ εφόδου.
Ωστόσο, δεν φαίνεται πως ήταν υπεύθυνα για την πυρκαγιά που εκδηλώθηκε παράλληλα. Παλαιότεροι ιστορικοί θεωρούν ότι η πόλη πυρπολήθηκε με εντολή του Τίλι «για να αποτελέσει παράδειγμα για τους εχθρούς του αυτοκράτορα».
Η νεότερη όμως έρευνα δεν αποδέχεται την άποψη αυτή και υποστηρίζει ότι φανατικοί προτεστάντες, στενοί συνεργάτες του νεκρού πλέον Φάλκενμπεργκ έβαλαν τη φωτιά, η οποία ξεκίνησε ταυτόχρονα από 12 σημεία της πόλης. Στόχος τους ήταν να μην πέσει η πόλη άθικτη στους αυτοκρατορικούς.
Σε κάθε περίπτωση, η φωτιά κατέφαγε τα πάντα. Μόνο ο καθεδρικός ναός και 50 σπίτια γλίτωσαν. Οι αυτοκρατορικοί πάντως ήταν υπεύθυνοι για τη σφαγή 20.000 περίπου πολιτών – αν και οι προτεστάντες ιστορικοί υποστηρίζουν ότι σφάχτηκαν πάνω από 40.000 άνθρωποι, ισχυρισμός που δεν έχει πάντως λογική βάση, εφόσον στην πόλη κατοικούσαν μόνο 30.000 περίπου κάτοικοι, το 1/3 των οποίων τουλάχιστον ήταν καθολικοί.
Η σφαγή πάντως, ανεξάρτητα από την έκτασή της, ήταν φυσική συνέπεια της εξέλιξης της πολιορκίας. Από την αρχαιότητα, οι πληθυσμοί των πόλεων, που δεν παραδίδονταν, αντιμετώπιζαν στη συνέχεια τις συνέπειες, αν οι πολιορκητές κατάφερναν να παραβιάσουν τα τείχη.
Δεν ήταν γνώρισμα των ανδρών του Τίλι η εκτέλεση πολιτών και οι λεηλασίες. Όλοι οι στρατοί, σε όλες τις εποχές, έχουν διαπράξει παρόμοια ατοπήματα, με τον σημερινό «κώδικα ηθικής» του πολέμου.
Στην ταραγμένη Γερμανία των αρχών του 17ου αιώνα όμως τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Η φρίκη ξεπέρασε τη φαντασία. «Ούτε αθώα παιδιά, ούτε αβοήθητοι γέροι, ούτε η νεότητα, ούτε το φύλλο, η κοινωνική θέση, η ομορφιά, περιόριζαν τη μανία των νικητών.
Οι γυναίκες κείτονταν στην αγκαλιά των ανδρών τους, οι γιοι και οι κόρες στα πόδια των γονιών τους… Σε μια εκκλησία 53 γυναίκες βρέθηκαν αποκεφαλισμένες. Οι Κροάτες (σώμα ελαφρών ιππέων του αυτοκρατορικού στρατού), διασκέδαζαν πετώντας παιδιά, ζωντανά μέσα στις φλόγες», αναφέρει ο ιστορικός Φ. Σίλερ, βασισμένος σε διηγήσεις επιζώντων.
Η καταστροφή του Μαγδεμβούργου αποτέλεσε το σήμα κατατεθέν της βαρβαρότητας του Τριακονταετούς Πολέμου. Αυτά όμως που ακολούθησαν ξεπέρασαν κατά πολύ την καταστροφή της πόλης.
Στα επόμενα χρόνια μέχρι το 1645, που σταμάτησαν ουσιαστικά οι επιχειρήσεις, αλλά και το 1648 και τον οριστικό τερματισμό του πολέμου με τη Συνθήκη της Βεστφαλίας, η Γερμανία γνώρισε καταστροφές ανάλογες με αυτές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, χάνοντας συνολικά το 1/3 του πληθυσμού της.
Υπήρξαν περιοχές, όπως η Σαξονία, που, σύμφωνα με μαρτυρίες περιηγητών, έπρεπε να βαδίσεις για μέρες για να συναντήσεις ζωντανό άνθρωπο.
Σε καθαρά στρατιωτικό επίπεδο η άλωση του Μαγδεμβούργου ήταν σημαντική επιτυχία για το αυτοκρατορικό στρατόπεδο και συνάμα σημαντική αποτυχία για τους Σουηδούς και τον Γουστάβο Αδόλφο. Για να ξεφύγει ακριβώς από την κηλίδα αυτή, ο Γουστάβος εκμεταλλεύτηκε το γεγονός της καταστροφής της πόλης για να εκτελέσει μια μεγάλης κλίμακας εκστρατεία προπαγάνδας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να κερδίσει τη γερμανική, προτεσταντική, κοινή γνώμη, αλλά όχι και τους προτεστάντες ηγεμόνες.
Οι εκλέκτορες της Σαξονίας και του Βραδεμβούργου και μετά την άλωση του Μαγδεμβούργου, εξακολουθούσαν να αρνούνται συνεργασία με τον Σουηδό βασιλιά. Μόνο όταν τα αυτοκρατορικά στρατεύματα εισέβαλαν στις χώρες τους προσχώρησαν στη σουηδική συμμαχία.
Αυτό ήταν και το μεγάλο σφάλμα του Τίλι, ο οποίος, λίγο αργότερα, υποχρεώθηκε να δώσει μάχη με τον ενωμένο σουηδικό-σαξονικό στρατό στο Μπάιντφελντ της Σαξονίας, στην οποία διαλύθηκε κυριολεκτικά.
Αργότερα, ο Τίλι πληγώθηκε θανάσιμα και ο ίδιος σε μάχη με τους Σουηδούς. Λιγότερο από δύο χρόνια μετά την άλωση του Μαγδεμβούργου και ο Γουστάβος έμελλε να αφήσει την τελευταία του πνοή στο πεδίο της μάχης, στο Λίτσεν της Σαξονίας (1632). Ακολούθησε η δολοφονία του Βάλενσταϊν.
Με τον τρόπο αυτό όλοι οι πρωταγωνιστές εξήλθαν από το ιστορικό προσκήνιο, λες και η κατάρα του Μαγδεμβούργου τους καταδίωκε. Πάντως μετά το τέλος του πολέμου, η ηπειρωτική Ευρώπη πήρε τη μορφή που περίπου διατηρεί έως σήμερα.