Αρχική Blog Σελίδα 1618

Comment l’OTAN prépare son entrée en Indo-Pacifique

0

Par Daniel SCHAEFFER, Grégoire DIAMANTIDIS, le 20 juillet 2023

Par les généraux (2s) Daniel Schaeffer, Asie21, ancien attaché de défense en Thaïlande, Vietnam et Chine, et Grégoire Diamantidis, membre du Centre de réflexion interarmées (CRI).

Note préliminaire : cet article a été publié pour la première fois, le 9 juillet 2023, sur le site du groupe de réflexion Asie21 (www.asie21.com) qui remercie Diploweb.com pour son accueil et sa courtoisie. La réunion de Vilnius démontre que le président de la République française n’a pas varié dans son opposition au projet d’ouverture d’une représentation de l’OTAN à Tokyo et que l’idée est momentanément entérinée : aucune mention n’en est faite dans le communiqué final du sommet de Vilnius [1].

LA PREPARATION de l’entrée de l’OTAN en Indo-Pacifique, objet de beaucoup de pressions aujourd’hui pour que cela se produise, a commencé il y a maintenant près de vingt ans par des rencontres, des échanges, avec quatre pays : l’Australie, la Nouvelle-Zélande, la Corée du Sud, le Japon [2]. Au niveau opérationnel, les quatre ont participé, en partenariat avec l’OTAN, aux tentatives de stabilisation, échouées, de l’Afghanistan. Cela a conduit à la familiarisation des rapports entre l’Organisation et ces quatre États, devenus les quatre partenaires (Asia partners 4 / AP4). À partir de là il devenait plus facile de proposer un renforcement de ces relations au travers de l’adoption d’accords bilatéraux de partenariats tels que le propose l’OTAN qui, à cette fin, déploie une large gamme de programmes de degrés divers, soit qui se juxtaposent, soit qui s’imbriquent, soit qui procèdent les uns des autres et qui ne cessent de s’enrichir. Ce sont les outils de partenariat2 [3].

Carte. Les États-Unis dans la zone Indo-Pacifique en 2021 : accords de coopération, de défense et alliances militaires
Conception de la carte Charlotte Bezamat-Mantes et Pierre Verluise. Réalisation Charlotte Bezamat-Mantes pour Diploweb.com. Voir la carte au format PDF haute qualité pour impression
Bezamat-Mantes/Diploweb.com

L’OTAN a déjà un pied en Indo-Pacifique

Ainsi, depuis 2012, les relations OTAN – AP4 se renforcent avec chacun des quatre, bilatéralement, au travers des « programmes personnalisés de partenariat et de coopération » (Individual Partnership Cooperation Programme / IPCP) [4] qui sont en cours d’évolution vers leur nouveau format de « programmes personnalisés taillés sur mesure de partenariat » (Individual Tailored Partnership Programme / ITPP), plus précis [5].

Les IPCP

Parmi les trois outils de partenariat présentés, l’IPCP vient en tête. Il est le moins exigeant sur le plan de la coopération même si, lors de la signature qui entérine un accord, les engagements pris sont clairement définis. Ceux-ci ne sont cependant pas imposés par l’OTAN puisque ce sont les partenaires eux-mêmes qui exercent leurs choix en indiquant les secteurs spécifiques dans lesquels ils veulent coopérer, choix opérés à partir d’un menu de 1 400 propositions de formation [6]. Mais d’une manière générale, comme l’indique le site d’information de l’Organisation [7], les initiatives ouvertes permettent aux partenaires « de coopérer avec l’OTAN, principalement dans les domaines de l’interopérabilité, du renforcement des capacités, et des réformes des secteurs de la défense et de la sécurité ». En dehors de toute autre considération telle que les échanges, les dialogues, les visites, les participations à des réunions, le fond de la question reste bien celui de préparer les partenaires à leur contribution opérationnelle à des actions militaires quelles qu’elles soient : secours humanitaires, sécurité en mer, gestion de crises, exercices, interventions armées, autres.

Les engagements australiens et néo-zélandais

Dans ce cadre, les plus impliqués des AP4 sont pour l’instant la Nouvelle-Zélande, qui est entrée dans son premier IPCP le 4 juin 2012 [8], et l’Australie qui a signé le sien le 21 février 2013 et l’a renouvelé le 19 août 2019. Par ce renouvellement, Canberra entérine un passé historique relationnel fort avec l’OTAN, fondé sur ses engagements antérieurs en Afghanistan (2005 – 2014), en Irak entre 2003 et 2009, et depuis octobre 2018, dans le cadre de la mission OTAN en Irak [9] (NATO mission in Iraq / NMI). De surcroît, son passé opérationnel avec l’Alliance en Afghanistan lui vaut, en 2014, à l’occasion du sommet de Glasgow, d’être cooptée en tant qu’« opportunité partenariale augmentée » (Enhanced opportunities partner /EOP), un statut obtenu dans le cadre d’un volet de coopération parallèle à celui des IPCP, l’initiative d’interopérabilité partenariale (Partnership interoperabily initiative / PII) [10], justement adoptée en 2014. L’accent porté sur une telle initiative y est franchement opérationnel militaire puisque son objectif est de ne pas laisser perdre des savoir-faire acquis antérieurement lors d’opérations communes et, sur de telles bases, ouvrir aux « partenaires la possibilité de contribuer à la gestion de crises futures, notamment dans le cadre d’opérations dirigées par l’OTAN, et le cas échéant à la Force de réaction de l’OTAN ».

Avant cela cependant, un tel engagement opérationnel est déjà acté lorsque Canberra adhère à l’IPCP en 2013 puisque dans le point 1.3.5 des secteurs choisis de coopération, l’accord porte sur « l’accroissement de l’interopérabilité et la participation dans des exercices et des opérations de l’OTAN ». En revanche, du côté de la Nouvelle-Zélande, le caractère opérationnel de l’IPCP adopté se limite à l’interopérabilité dans les opérations logistiques. Dans un avenir proche cependant l’engagement sera accentué pour les deux États lorsque leurs IPCP muteront en ITPP, au travers desquels seront « traitées des questions de sécurité transversales d’intérêt mondial [11] (y compris la sécurité maritime, les nouvelles technologies, le cyberespace, l’impact du changement climatique sur la sécurité et la résilience) par le biais de consultations politiques et militaires sur mesure, d’entraînements et d’exercices conjoints et d’une coopération dans le cadre d’opérations et de missions dirigées par l’OTAN ».

Les engagements japonais et sud-coréens

Quant à la Corée du Sud et au Japon, dont les premiers IPCP en date ont été respectivement signés les 20 septembre 2012 et 6 mai 2014, ils ne sont pas aussi avancés dans leurs partenariats que leurs deux voisins du Pacifique. Celui du Japon, renouvelé le 31 mai 2018 [12], se limite aux questions de sécurité générale comme la cyberdéfense, la sécurité maritime, l’aide humanitaire, le dialogue et les échanges. Aucune information n’indique quand il va muter vers un ITPP mais les discussions à ce propos sont en cours [13]. Pour la Corée du Sud, la position est approximativement la même et l’évolution, annoncée le 16 février 2023 [14], vers un ITPP portera sur un renforcement de la cyber-défense, sur les nouvelles technologies, les changements climatiques et l’industrie de défense. Les deux Asiatiques se montrent donc très prudents, même si par ailleurs le Japon clame haut et fort qu’il a besoin du parapluie « otanien ». Sur l’air de « armons-nous et partez » en quelque sorte !

La relation OTAN-AP4 instaurée dans le cadre des IPCP va ensuite être inscrite dans le marbre du programme OTAN 2030, formellement approuvé en juin 2021 lors du sommet de Bruxelles.

OTAN 2030 : l’affichage d’une intention accrue vers l’Indo-Pacifique

Il y est écrit que « l’OTAN devrait approfondir les consultations et la coopération avec » ces quatre capitales dans le cadre de « la configuration OTAN+4 existante ou le conseil de Partenariat OTAN-Pacifique »  [15]. Ainsi, en renforçant leurs liens avec l’OTAN, les quatre vont devenir les points d’ancrage d’une réelle entrée de l’Organisation en Indo-Pacifique avec pour objectif premier de contrer sur zone la menace potentielle chinoise dénoncée dans le document.

Si la menace croissante de la Chine est une réalité qui est loin d’être fausse, à cause des progrès imposants de son économie, à cause de son comportement conquérant de par le monde, et à cause de sa montée en puissance militaire, elle représente surtout un danger pour ses voisins immédiats en raison de ses prétentions territoriales illégitimes [16]. Mais si, comme il est dit, elle représente une « menace systémique » mondiale, elle ne représente pas une menace militaire pour l’Europe puisqu’il n’existe pas de réels contentieux entre les deux extrêmes de l’île continentale. Que la Chine vienne un jour brandir une menace militaire sur le théâtre atlantique, les dispositions du traité de Washington pourraient effectivement jouer puisque cela s’appliquerait dans la zone de couverture de l’accord. Mais que le programme 2030 laisse supposer qu’il faille pouvoir intervenir contre la Chine en Indo-Pacifique, il est manifeste qu’il s’agirait là de répondre d’abord aux seuls soucis des États-Unis et de leurs alliés, les voisins immédiats de la Chine que sont le Japon, la Corée du Sud, les Philippines, qui se trouveraient entraînés dans la tourmente d’une attaque armée communiste contre la Chine démocratique [17].

Mais en tout état de cause il n’est en aucun cas dans la vocation de l’OTAN de s’ériger en coalition contre la Chine en Indo-Pacifique même en cas d’agression militaire de Pékin contre Taipei.

L’OTAN doit-il venir au secours du soldat Taïwan pris dans le piège sino-américain ?

Les risques de dévoiement de l’article 5

Dans un cas de figure extrême, les normes communes adoptées dans le traité de Washington ne permettent pas son application à l’Indo-Pacifique.

Ce n’est pas sa zone de couverture.

Tel que le spécifie l’article 5 : « les Parties conviennent qu’une attaque armée contre l’une ou plusieurs d’entre elles survenant en Europe ou en Amérique du Nord sera considérée comme une attaque dirigée contre toutes les Parties et, en conséquence, elles conviennent que, si une telle attaque se produit, chacune d’elles, dans l’exercice du droit de légitime défense, individuelle ou collective, reconnu par l’article 51 de la Charte des Nations Unies unies, assistera la Partie ou les Parties ainsi attaquées en prenant aussitôt, individuellement et d’accord avec les autres Parties, telle action qu’elle jugera nécessaire, y compris l’emploi de la force armée, pour rétablir et assurer la sécurité dans la région de l’Atlantique Nord. »

Les quatre partenaires marqués ne sont pas membres de l’Alliance.

Voici donc deux considérations qui interdisent à priori à l’OTAN d’intervenir aux côtés des États-Unis dans le cadre d’une attaque chinoise contre Taïwan ou russo-chinoise contre le Japon ou nord-coréenne contre son voisin du sud.

Cela dit, cela empêcherait-il l’OTAN d’intervenir, comme il l’a déjà fait au cours des deux décennies passées, soit sans mandat de l’ONU comme en Syrie en 2017, au printemps 1999 au Kosovo contre la Serbie [18], soit en Lybie en 2011 en dépassement et non-respect du mandat, normalement limité à l’instauration d’un régime d’exclusion aérienne afin de protéger les civils [19], mais de facto transformée en aide au changement de régime .

Sans aller jusque-là cependant, contourner les limites de l’article 5 en Indo-Pacifique ne serait pas trop difficile à réaliser dès lors qu’un aéronef ou un navire américain viendrait à être attaqué par une arme chinoise dans la région, pire encore si les Chinois s’avisaient à bombarder la base d’Okinawa avant qu’alertée, elle ne se vide de ses moyens pour se disperser en mer ou ailleurs. Il y aurait dans ce cas atteinte portée contre un membre de l’OTAN, ce qui permettrait aux Etats-Unis de faire jouer l’Alliance en Extrême-Orient dans le cadre de l’article 5, en oubliant dans ce cas-là que l’incident et l’appel au soutien se situeraient hors zone de couverture du traité de Washington.

C’est donc pour ne pas être entraîné dans un tel risque de cercle vicieux que l’OTAN n’a pas à intervenir en Indo-Pacifique, l’objectif des États-Unis dans la région étant d’abord d’y défendre leurs intérêts propres contre la Chine. Car ne soyons pas dupe, derrière le bien-fondé d’une protection de Taïwan, le but de Washington est envers et contre tout de maintenir sa suprématie en déclin face à une Chine en progression. Si les autres membres de l’OTAN, avec juste raison, peuvent se soucier du devenir de Taïwan, ce n’est pas en se faisant solidaires d’une défiance américaine envers la République populaire qu’ils sauvegarderont la paix de l’île, même si par ailleurs Pékin se montre verbalement agressif à l’égard de celle-ci. Voilà 74 ans que les Taïwanais vivent avec l’épée de Damoclès au-dessus de leur tête, s’en accommodent, même si ce n’est pas confortable, et parviennent à entretenir des relations, certes claudicantes politiquement, mais intéressantes sur le plan des affaires avec leurs confrères communistes.

Il n’est donc pas nécessaire, sous prétexte de vouloir sauvegarder la quasi-indépendance de Taïwan, d’exciter la vindicte de Pékin en accroissant les visites officielles entre politiciens américains et taïwanais, rencontres apparaissant être autant de véritables provocations qui ne font qu’attiser les menaces de Pékin. Preuves en sont les multiples manifestations aériennes et navales chinoises d’intimidation quasi permanentes à proximité de l’île et de ses dépendances proches depuis au moins une décade, manœuvres dont le paroxysme a été le vaste exercice d’encerclement [20], avec tirs de 11 missiles à l’appui, réalisé au début du mois d’août 2022, à la suite de la visite à Taipei de Nancy Pelosi, présidente de la chambre américaine des représentants.

Tout en maintenant une veille, les États-Unis seraient bien avisés d’apaiser la situation en s’abstenant d’attiser l’ire de Pékin. Ce qu’ils sembleraient enclins à faire depuis très peu avec la visite du secrétaire d’État Blinken en Chine les 18 et 19 juin, même si les Chinois continuent de leur côté à refuser de reprendre le dialogue militaire. Cette visite a peut-être momentanément instauré un répit entre les deux États mais il n’est pas dit qu’un retour à l’exacerbation des tensions soit circonscrit. Il suffirait pour cela que les Républicains reprennent le pouvoir aux États-Unis lors des prochaines élections présidentielles.

Se calmer sur Taïwan mais continuer à défendre le droit de la mer

À côté de cela, apaiser la situation ne veut pas dire cesser les actions américaines, japonaises et occidentales de présence en mer de Chine du Sud. Car là, comme dans le détroit de Taïwan, il s’agit d’abord de défendre le droit international de la mer, droit que la Chine bafoue en permanence au travers de prétentions fallacieuses, prétentions qui ne sont reconnues par quiconque, sauf exceptions, non seulement en Asie mais dans le monde entier, contrairement à ce qu’affirme sans se lasser la propagande péremptoire chinoise. Pour ce qui concerne la mer de Chine du Sud, de telles prétentions ont été déboutées par la Cour permanente d’arbitrage [21] de La Haye dans son jugement du 12 juillet 2016, dans l’affaire Philippines contre Chine, un jugement que Pékin réfute puisqu’il ne va pas dans le sens de son interprétation erronée du droit de la mer, et que par conséquent il efface de jure ses prétentions sur la quasi-totalité de la mer de Chine du Sud. Mais, compte tenu d’une telle position de négation, le problème n’est pas résolu de facto, pas plus que ne l’est celui du détroit de Taïwan et de la mer de Chine de l’Est.

Une réponse otanienne au service des États-Unis en Indo-Pacifique

La défense des intérêts américains contre les Chinois par Taïwan interposée, voilà donc la vraie raison qui pousse le gouvernement américain à influencer l’OTAN dans la perspective d’une implication plus dense dans la grande région. Et la France a raison de se méfier d’un tel renforcement dans la mesure où la perspective la plus préoccupante est celle d’un possible engagement militaire ultérieur contre la Chine. À ce stade et dans une telle potentialité, on n’en est pas encore au projet de transferts de forces. Mais les voix se multiplient pour dénoncer la menace chinoise et pour renforcer davantage les liens avec les pays déjà partenaires de l’OTAN. C’est le cas des Pays-Bas qui, dans leurs « orientations pour le renforcement de la coopération hollandaise et européenne avec leurs partenaires en Asie » [22] dans lesquelles ils s’érigent pratiquement en leaders de l’Europe, veulent carrément impliquer l’OTAN, avec cependant pour l’heure une orientation autre que celle de venir au secours de Taïwan, celle en particulier de défendre le droit international de la mer [23]. Mais il s’agit bien d’une extension de la dimension de l’OTAN au-delà du théâtre atlantique. Quant à l’Allemagne, une telle insistance n’apparaît pas, de son côté, dans ses orientations pour l’Indo-Pacifique [24]. Mais ses engagements militaires récents et nouveaux dans la région doivent être considérés comme un signal. Enfin, à un degré supérieur vient la création de l’AUKUS (Australie, Royaume uni, États-Unis) le 15 septembre 2021. Ainsi, petit à petit se construit, par pièces, un engagement plus fort de l’OTAN en Indo-Pacifique.

Mais cela conduira-t-il à son engagement armé au profit des Américains ? La perspective de servir de supplétifs ou de forces d’appoint aux États-Unis pour défendre leurs intérêts en Indo-Pacifique contre la Chine par Taïwan interposée est l’argument qui doit être servi au gouvernement de Washington sans sourciller, puisque c’est lui qui a la main sur l’OTAN, même si cela doit générer un peu de brouille. Un conflit sino-américain demain en Extrême-Orient ne serait pas plus la guerre de l’OTAN que la guerre en Ukraine n’est aujourd’hui celle du Japon, de la Corée du Sud, de l’Australie, de la Nouvelle-Zélande, de l’Asie du Sud-Est, de l’Inde, même s’ils s’en inquiètent, à juste titre cependant.

L’escalade en cours : une France « non suiviste » et les « suivistes »

L’appel du Japon

L’autre argument qui plaiderait en faveur d’une intervention de l’OTAN dans la région est l’appel du Japon, qui se sent forcément et à juste titre menacé des retombées potentielles d’un conflit sino-taïwanais [25] puisqu’il se trouve géographiquement en première ligne. Dans ses discours, Fumio Kishida tente de convaincre que les intérêts de l’Europe et de l’Asie sont « inséparables » sur le plan stratégique. À cette fin il fait valoir que l’ennemi commun est la Russie puisqu’elle apparaît à la fois ennemie de l’Europe et ennemie de l’Asie libre du Nord-Est depuis 2014, date à laquelle les événements de la place Maïdan, à Kiev, ont poussé Moscou à se jeter dans les bras de Pékin. Ce qui n’a cependant pas conduit à de quelconques accords formels entre Russes et Chinois, il faut le souligner, tels que traité, pacte ou autre format d’alliance formelle. Mais cela n’empêche en aucun cas les deux compères de se livrer en bonne entente à de fréquents exercices navals et aériens d’intimidation du Japon dans son environnement international proche et autour de l’État-archipel. Tokyo a donc toute légitimité pour exprimer ses craintes. Mais la raison n’est pas suffisante pour appeler l’OTAN au secours puisque le Japon a déjà l’appui de Washington, qui n’est pas un mince allié. L’argument de l’imbrication stratégique de l’Europe et de l’Indo-Pacifique est fallacieux à cause de ce Russe dénoncé hostile, commun aux deux pôles du continent eurasiatique.

En revanche, là où le Japon n’a pas tort, c’est l’imbrication effective de l’Europe et de l’Extrême-Orient sur le plan économique, que ce soit sur le plan des marchés, des échanges, des transports. Mais ce ne serait pas non plus une raison suffisante pour engager militairement la France dans un cadre OTAN pour défendre Taïwan, le Japon, les Philippines, tous soutenus par les États-Unis. Un conflit armé dans la région perturberait en effet gravement les relations économiques entre l’est et l’ouest du continent eurasiatique. Mais de nombreux conflits antérieurs ont démontré que les difficultés créées par des actes de guerre pouvaient techniquement se contourner même si sur le plan économique les troubles soudains grevaient les budgets nationaux.

L’invitation des AP4 aux sommets de l’OTAN

En tout état de cause, cette inquiétude, ce besoin de se sentir soutenu par une formation supérieure à celle des seuls États-Unis, le Japon les a exprimés pour la première fois à Madrid, lors du sommet de 2022, auquel il avait été convié en même temps que les trois autres partenaires des AP4. Nul doute que cette année encore, lors du sommet de Vilnius, où les AP4 ont été invités, Kishida les exposera à nouveau. Si les tourments du Japon face aux menaces russe et chinoise sont tout à fait compréhensibles, le sommet de l’OTAN n’est pas le lieu pour les entendre. Ces invitations, qui se répèteront sans doute les années prochaines, constituent un précédant encourageant pour justifier une amenée ultérieure de l’OTAN en Extrême-Orient. Elles constituent un nouveau pas en avant dans un projet qui s’échafaude progressivement comme l’est l’intention d’accueillir la participation de la partie japonaise au Conseil de l’Atlantique Nord et régulièrement aux réunions des responsables défense de l’OTAN [26].

Troisième marche : l’installation envisagée d’un bureau de l’OTAN à Tokyo

Dans la trajectoire des démarches en ce sens s’inscrit la visite de Jens Stoltenberg le 31 janvier 2023 à Tokyo où, avec le premier ministre japonais, les deux dirigeants ont exprimé leur « engagement à accroître » la coopération OTAN-Japon [27]. S’inscrivent aussi les négociations en cours en vue de l’installation d’un bureau de liaison de l’OTAN dans la capitale japonaise en 2024. Accéder à la demande japonaise serait pour l’OTAN mettre un pied opportun dans la place Indo-Pacifique. La France s’y oppose, avec en particulier l’argument des contenus des articles 5 et 6 quant à la zone de couverture du traité de Washington. Et elle a raison, sachant qu’en contrepartie un tel refus ne signifie pas pour autant une réticence à contribuer à des actions communes de coopération en bonne entente, de diverses manières, selon diverses configurations, bilatérales comme multilatérales, avec divers partenaires, selon les situations présentes ou futures envisageables, dans toute la région Indo-Pacifique. C’est ce qu’elle démontre déjà régulièrement au travers des diverses actions qu’elle mène en collaboration : lutte contre la piraterie dans le golfe d’Aden, surveillance de la pêche illégale en Pacifique sud, contribution au contrôle du respect de la résolution 2375 contre la Corée du Nord [28], exercices militaires internationaux, comme celui auquel la frégate Lorraine a participé le 9 juin avec le Japon, le Canada, les États-Unis en mer des Philippines, pour ne citer que quelques-unes de ses actions.

La France doit tenir ses positions sans sourciller

Devant toutes ces étapes cumulatives qui visent à parvenir au projet d’introduction de l’OTAN en Indo-Pacifique, la France doit donc continuer à tenir une veille pointilleuse sur ces risques annoncés de détournement de la vocation de l’Alliance. D’autant plus que, depuis que le programme OTAN 2030 a été entériné, la position originale et personnifiée française est fragilisée. Et elle est susceptible d’être balayée tant les sous-entendus d’aspiration à l’abandon du consensus au profit de la prise de décisions transpire dans « OTAN 2030 », même s’il y est écrit : « Le consensus est l’une des pierres angulaires de l’Alliance » [29]. Mais il y est aussi dit : « Pourtant, ces dernières années, il est arrivé de plus en plus souvent que des pays bloquent des décisions à eux seuls » [30]. La France est donc clairement visée et il n’y a pas lieu de se laisser impressionner par de tels propos face à l’autoritarisme sous-jacent. Ce serait démissionner sous la pression.

La veille française doit aussi se poursuivre sur les autres risques de contournement du traité en ce sens que justement, la direction de l’OTAN se sentant bridée de ne pas pouvoir prendre de décisions immédiates, avance un certain nombre de propositions telles que :
« L’OTAN devrait créer, au sein des structures existantes de l’Alliance, un mécanisme plus structuré pour la formation de coalitions. L’objectif serait que les Alliés puissent placer de nouvelles opérations sous la bannière OTAN même si tous ne souhaitaient pas participer à une éventuelle mission. [31] ». Autrement dit, si l’on applique le raisonnement au théâtre Indo-Pacifique, le projet ouvrirait la porte à une action de l’OTAN, sans la France et sans son avis, contre la Chine, quelle que soit la partie à soutenir, Taïwan, États-Unis, Japon, Corée du Sud, Philippines.

« L’OTAN devrait envisager de renforcer le secrétaire général dans son rôle de chef en lui déléguant le pouvoir de décision sur les questions de routine et en l’encourageant à mettre les dossiers sensibles sur la table aussi tôt que possible. Le secrétaire général pourrait ainsi consacrer davantage d’attention aux questions stratégiques sans mettre à mal le principe du consensus. [32] »

Par voie de conséquence, tout se mettrait en place pour que, par effet d’entraînement lié à sa qualité de membre de l’OTAN, la France soit happée contre son gré, et même contre ses intérêts, dans un conflit sino-américain à cause de Taïwan. Or, elle n’aurait aucune raison de s’impliquer dans une guerre suscitée par les États-Unis, et aux côtés des États-Unis, au profit des intérêts primordiaux de Washington, contre la Chine, sous le couvert d’une défense de Taïwan. En cas de soutien à apporter à Taïwan dans les moments difficiles que rencontrerait l’île, il appartiendrait à Paris d’en décider librement, selon ses moyens et sa capacité, sans pour autant se laisser engluer dans le piège d’une coalition. « Ne pas être suiviste » des États-Unis et de leurs inconditionnels de l’OTAN s’impose encore davantage à la lumière de ce risque de dévoiement des règles historiques du traité de l’Alliance. En ce sens le président de la République a mille fois raison de tenir une position de fermeté et devrait la maintenir lors du sommet de Vilnius.

Il doit en être ainsi parce que, malgré le dépouillement de ses capacités militaires, conséquence de l’argument tendancieux qui a été celui du « recueil des dividendes de la paix », la France dispose encore de quelques moyens qui lui permettent de démontrer qu’elle est encore une puissance qui compte. Elle est d’ailleurs actuellement en train de renforcer cet affichage avec les opérations Pégase en Indo-Pacifique [33], celle de 2023 l’amenant à déployer, entre le 25 juin et le 3 août, 10 Rafale, 4 avions de transport A400M et 5 de ravitaillement A330, un déploiement en parallèle à l’affirmation française de présence en mer de Chine du Sud avec l’expédition de la frégate « Lorraine ». Une telle projection aérienne de puissance est en cours avec escales dans dix pays d’Indo-Pacifique et exercices communs à la clé. Il n’y a donc pas de raisons pour que la France, parce qu’elle a des arguments, ne puisse pas faire entendre sa voix, même si elle est dissonante et dérangeante pour les États-Unis et les Européens inconditionnellement otaniens.

Les Allemands en Indo-Pacifique

Dernier projet annoncé en date par le ministre allemand de la défense Boris Pistorius lors des dialogues du Shangri la 2023 : celui du déploiement de deux navires de guerre en Indo-Pacifique en 2024 pour y « renforcer la coopération en vue de construire un Indo-Pacifique libre et ouvert », formule synthétique qui demande toutefois une certaine exégèse pour en déterminer le concret. Néanmoins si le but est effectivement celui qu’annonce Pistorius et qu’il se concrétise par une présence visible significative en mer de Chine du Sud et de transit par le détroit de Taïwan, il est louable. Il est louable en ce sens que, faute de pouvoir contraindre Pékin d’y respecter les engagements qu’il a pris en ratifiant la Convention des Nations unies sur le droit de la mer, une telle manifestation entre parmi celles qui sont destinées à le convaincre de changer de position, quand bien même l’idée relève de l’utopie aujourd’hui. Mais si l’objectif d’une telle expédition programmée est de procéder à une opération écran d’un éventuel projet de transfert de capacités otaniennes vers l’Indo-Pacifique, alors un pas de plus sera fait dans la direction recherchée par l’Organisation, les États-Unis, le Japon.

Conclusion

Au total, sous prétexte de soutenir Taïwan contre la menace chinoise, il n’y a cependant aucune raison pour la France de risquer de se trouver impliquée dans un éventuel conflit qui serait avant tout sino-américain, que ce conflit soit suscité par l’un ou par l’autre, soit pour ramener l’île à la Chine, soit pour la défendre contre les ambitions de Pékin.

La menace chinoise existe bel et bien à l’encontre de Taïwan mais il n’est nullement nécessaire de l’exciter comme l’ont fait encore jusqu’à très peu les États-Unis. Il n’est nullement nécessaire de l’exacerber en projetant d’amener l’OTAN en Asie-Pacifique, un projet qui pourra n’être considéré que comme hostile par Pékin, et pour cause.

S’en abstenir ne serait en aucun cas démissionner devant l’ambition chinoise. Mais le maintenir ne peut qu’aviver les tensions au lieu d’amener un minimum de sérénité dans la région quand par ailleurs l’objectif international est d’abord de contraindre la Chine à y respecter le droit de la mer, qu’elle y bafoue sauvagement au détriment des pays d’Asie du Sud-Est et en y affichant, avec une rhétorique fumeuse, un dédain méprisant à l’égard de l’ONU et de ses institutions dédiées.

Il est clair que la France, membre permanent du Conseil de Sécurité des Nations unies, devra s’opposer à ce projet visant à donner à l’OTAN un rôle planétaire non prévu par le Traité de l’Atlantique Nord si elle veut pouvoir garder sa liberté de manœuvre politique au sein de l’ONU, seule organisation mondiale dont le multilatéralisme lui est indispensable au maintien de sa souveraineté pleine et entière sur l’ensemble de ses territoires et zones économiques exclusives (ZEE) dans la zone Indopacifique.

Manuscrit clos le 6 juillet 2023

Copyright 9 juillet 2023-Schaeffer-Diamantidis/Asie21. Publié sur le Diploweb avec l’autorisation écrite des auteurs.

[1] Texte intégral accessible à https://www.nato.int/cps/fr/natohq/topics_80925.htm

[2] Manuscrit clos le 6 juillet 2023.

[3] Développement sur le site internet de l’OTAN à https://www.nato.int/cps/fr/natohq/topics_80925.htm

[4] Ibidem

[5] Tiré d’une dépêche de presse de l’OTAN (accessible à https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_213299.htm?selectedLocale=en) qui, par ailleurs, ne donne sur son site internet aucune information sur le contenu de ces ITPP, mais sur lesquels des séances de familiarisation sont pourtant organisées.

[6] Op.cit. note de bas de page n°2

[7] Ibid.

[8] Les IPCP sont révisables tous les deux ans. Mais, à la lecture des informations recherchées, il ne semble pas que ce rythme soit toujours respecté.

[11] Op. cit. note de bas de page n°4

[13] Texte intégral du communiqué conjoint accessible à https://www.nato.int/cps/en/natohq/opinions_211294.htm?selectedLocale=en

[14] Texte du communiqué de l’ambassade de Corée du Sud en Belgique accessible à https://www.mofa.go.kr/be-en/wpge/m_7453/contents.do

[15] Document OTAN 2030 p.74, § 14 de la partie du chapitre Partenariats en Asie et dans l’Indo-Pacifique

[16] Frontière sino-indienne dans l’Himalaya, mer de Chine de l’Est, mer de Chine du Sud

[19] Résolution N° 1973 du Conseil de Sécurité

[21] Texte intégral de la sentence de la Cour permanente d’arbitrage accessible à https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf

[23] Cf. p. 8 du document

[26] Cf. Déclaration conjointe Stoltenberg – Kishida du 31 janvier 2023, accessible à : https://www.nato.int/cps/en/natohq/opinions_211294.htm?selectedLocale=en

[27] Ibid.

[29] Cf. Document OTAN 2030 § 4.4.4 Processus de décision politique

[30] Ibid.

[31] Ibid. p. 75, Chapitre recommandations, §§ 76-77, sous-§ 1

[32] Ibid. sous-§ 2

The True Meaning of Ataturk’s Legacy | Opinion

0

Later this year, Turkey will celebrate the 100th anniversary of its republic, founded by Mustafa Kemal Ataturk, one of the most revered figures in modern Turkish history. While there will be much praise and accolades paid to Ataturk as a leader who led Turkey to independence after the collapse of the Ottoman Empire and paved the way for democracy, for Armenian American families like mine, it is a stark reminder of how Ataturk continued the genocidal actions of the Young Turks, who were responsible for the 1915 Armenian genocide.

For years, Armenian Americans have fought for recognition of the genocide, when more than 1.5 million Armenians were systematically exterminated by the Ottoman Turks—a crime that Turkey denies to this day. And while Ataturk is credited with turning Turkey into a progressive nation-state, he shared the same hate and animosity toward minority communities including Armenians, Greeks, and Assyrians. He saw these groups as a threat to the Turkification and Islamification of Asia Minor and embarked on a campaign to drive these communities out of the country, which culminated in the burning of Smyrna in 1922 by Turkish forces, which destroyed the city and drove its residents—many of whom were Greek and Armenian—into exile.

In many ways, Ataturk tried to finish what the Young Turks started in 1915, and even went a step further to ensure that history would judge him and his country favorably. It is one of the reasons why he founded the Turkish Historical Society as one of his last acts right before he died, which was responsible for guarding and maintaining the state’s official history. It was his way to make sure that Turkey’s role and responsibility in committing these crimes against humanity would somehow be forgotten or swept away into the dustbin of history.

That mentality and mindset has carried on throughout the last 100 years with Turkey still trying to control its narrative and history. It is why the Turkish government spends so much money today on lobbyists to manufacture and shape its image. And it’s also why Turkey’s current authoritarian president, Recep Tayyip Erdogan, has taken exception to any country that recognizes the Armenian genocide or holds them accountable for human rights violations. The image-conscious leader has even gone as far as rebranding the world’s perception of Turkey by officially changing the country’s name to Türkiye to part ways with any bird comparisons.

For Armenians around the world, they see what is happening in Nagorno-Karabakh through the lens of their painful history. They see these latest acts of aggression, with the help of Turkey, as a continuation of the Armenian genocide and an existential threat to their very existence.

Ataturk’s legacy and the conflict over Nagorno-Karabakh are not mutually exclusive. To a large extent, history is happening again. By disavowing its history, Turkey is essentially giving Azerbaijan a level of confidence that it can say or do anything they want, without consequences.Supporters of Erdogan

Supporters of then-Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdogan, now president, hold a poster with his picture (R) and that of Mustafa Kemal Ataturk, the founder of modern day Turkey, as they await his arrival at Ataturk International Airport in Istanbul on June 6, 2013.OZAN KOSE/AFP VIA GETTY IMAGES

That type of self-assurance allowed Azerbaijan to launch their war against Armenia and has given them license to illegally block the only road linking more than 120,000 Armenians to the outside world for more than seven months without any accountability.

Additionally, the rhetoric stemming from Azerbaijan today harkens back to the final days of the Ottoman Empire and the beginning of the Republic of Turkey, which is rooted in the same type of xenophobia and racism felt toward Armenians.

So, while the messenger might be different, the message is the same. Azerbaijan is taking a page right out of Turkey’s history book and promoting a climate of hate toward Armenians. That hate has manifested itself through words and actions. In recent speeches, we’ve heard Azerbaijan’s president, Ilham Aliyev, unequivocally claim that Armenia is their historical land, while calling Armenia “Western Azerbaijan.”

We have seen this hate carried out through the treatment and torture of Armenian POWs and blatant execution of captured Armenian soldiers. And Azerbaijan continues to plant seeds of hate by enacting a state policy that hatred toward the Armenian people be taught to school children across the country.

Azerbaijan is taking its cues from Turkey and proving once again that those who do not learn from history are doomed to repeat it. That is why Turkey should use the upcoming anniversary and festivities as a moment in time to fully reckon with its history and accept and formally acknowledge its role and responsibility in the Armenian genocide, and stop with its genocide denial campaign which started under Ataturk.

They need to put an end to this type of historical whitewashing and revisionism. It’s dangerous and irresponsible, and it’s costing lives. If Turkey is to be the model moderate Muslim-majority country that it wishes to be, it should come to terms with its past.

The Armenian people deserve it.

Stephan Pechdimaldji is a communications strategist who lives in the San Francisco Bay Area. He’s a first-generation Armenian American and grandson to survivors of the Armenian genocide.

The views expressed in this article are the writer’s own.

Newsweek

Ένταση Ρουμανίας-Ρωσίας για τις επιθέσεις στο Δούναβη – Η Πολωνία μετακινεί δυνάμεις κοντά στα σύνορα με την Λευκορωσία

3

Άμεσος κίνδυνος εμπλοκής του ΝΑΤΟ στη σύγκρουση στην Ουκρανία

Ένταση μεταξύ Ρουμανίας και Ρωσίας καθώς ο  Ρουμάνος πρόεδρος Κλάους Γιοχάνις αντέδρασε με οργή στις ρωσικές επιθέσεις κατά λιμενικών υποδομών στον Δούναβη, κοντά στα σύνορα της Ρουμανίας με τη Μολδαβία, υπενθυμίζοντας πως η χώρα του είναι μέλος του ΝΑΤΟ.

Την ίδια ώρα η Πολωνία φαίνεται να συγκεντρώνει δυνάμεις της κοντά στα σύνορα με την Λευκορωσία σε ένα εφιαλτικό σκηνικό το οποίο μπορεί να εμπλέξει και το ίδιο το ΝΑΤΟ.

 «Καταδικάζω σθεναρά τις πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις εναντίον των ουκρανικών πολιτικών υποδομών στον Δούναβη, πολύ κοντά στη Ρουμανία, μέλος του ΝΑΤΟ», έγραψε ο Γιοχάνις στο Twitter.

 

Νωρίτερα σήμερα, ένας Ρουμάνος διέδωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εικόνες που δείχνουν μια έκρηξη ακριβώς από την απέναντι πλευρά ενός ποταμού, ενώ το ουκρανικό λιμάνι Ρένι στον Δούναβη φαινόταν να έχει πληγεί.

Οι ουκρανικές αρχές έκαναν λόγο για μια επίθεση διάρκειας τεσσάρων ωρών από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη  εναντίον λιμενικών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή της Οδησσού, στο νότιο τμήμα της χώρας.

 

Η ουκρανική πόλη-λιμάνι Ρένι, απέναντι από τη Ρουμανία, συνορεύει επίσης με τη Μολδαβία.

«Αυτή η πρόσφατη κλιμάκωση επηρεάζει επίσης τη διαμετακόμιση ουκρανικών σιτηρών και ως εκ τούτου την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια», δήλωσε ο πρόεδρος Γιοχάνις.

Η περιφέρεια της Οδησσού, στρατηγικής σημασίας για τις ουκρανικές εξαγωγές, τίθεται τακτικά στο στόχαστρο ρωσικών πληγμάτων.

Οι εντάσεις αυξήθηκαν στη Μαύρη Θάλασσα μετά τη λήξη την περασμένη Δευτέρα μιας συμφωνίας για τα ουκρανικά σιτηρά, κρίσιμης σημασίας για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια καθώς επέτρεπε την εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών, με τη σύμφωνη  γνώμη της Ρωσίας με τη Δύση όμως να αρνείται να άρει κυρώσεις κατά της Ρωσίας θεωρώντας ότι είναι περίπου υποχρέωση της Μόσχας να υφίσταται και κυρώσεις και να επιτρέπει ταυτόχρονα  και την εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών.

Υπενθυμίζεται ότι οι εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών συνιστούσαν  το 9% του ουκρανικού ΑΕΠ το 2022.

Αφότου η Ρωσία πραγματοποίησε στρατιωτική επέμβαση  στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, ένα μεγάλο μέρος των ουκρανικών σιτηρών μεταφέρονται μέσω του Δούναβη και του ρουμανικού λιμανιού της Κωστάντζας, στη Μαύρη Θάλασσα.

Την ίδια ώρα η Πολωνία συγκεντρώνει δυνάμεις στα σύνορα με την Λευκορωσία μετά τις δηλώσεις του Λευκορώσου προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο για τη Wagner.

Ο πρόεδρος Λουκασένκο  είχε πει ότι η Λευκορωσία αυτή τη στιγμή «κρατά» Ρώσους μισθοφόρους της Wagner εντός των συνόρων της και συγκεκριμένα στην κεντρική Λευκορωσία.

Υποστήριξε δε, ότι το Μινσκ διατηρεί τον έλεγχο της κατάστασης που αφορά τους διαβόητους μαχητές. Ο Λουκασένκο αποκάλυψε ότι οι μισθοφόροι έχουν εκφράσει την επιθυμία να ταξιδέψουν δυτικά στη Βαρσοβία και στο Ρζέσζοφ, ζητώντας την άδειά του για το ταξίδι.

Ωστόσο, ο ίδιος επέμεινε ότι η συμφωνία ήταν να τους κρατήσει περιορισμένους στην κεντρική Λευκορωσία, μια απόφαση που αντιμετωπίστηκε με μια αίσθηση ανακούφισης. «Τους λέω, γιατί πρέπει να πάτε στη Δύση; και απαντάνε Λοιπόν, θέλουμε να πάμε μια περιοδεία στη Βαρσοβία και στο Ρζεσζόφ».

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/entasi-roumanias-rosias-gia-tis-epitheseis-sto-dounavi-i-polonia-metakinei-dynameis-konta-sta-synora-me-tin-leykorosia/

Εκατό χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης: «Πικρό φάρμακο» για τους Τούρκους

0

Ο Ελ. Βενιζέλος υπογράφει τη Συνθήκη

Τα τελευταία χρόνια ο Ερντογάν κάνει προσπάθεια «κάτω από την επιφάνεια» για την αναθεώρηση της Συνθήκης

Ακριβώς πριν 100 χρόνια, στις 24 Ιουλίου του 1923, στο Παλέ ντε Ρουμίν της Λωζάνης, εκπρόσωποι οκτώ χωρών έβαζαν την υπογραφή σε ένα κείμενο 143 άρθρων, που έμεινε στην ιστορία ως «Συνθήκη της Λωζάνης»: Μια συνθήκη ειρήνης μεταξύ της Τουρκίας- ως διαδόχου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας- και των συμμαχικών κρατών που πολέμησαν εναντίον της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

Η Συνθήκη της Λωζάνης αντικατέστησε δύο άλλα κείμενα: Την συνθήκη των Σεβρών του 1920, η οποία είχε μεν υπογραφεί από τους Οθωμανούς, αλλά δεν έγινε δεκτή από το καθεστώς του Μουσταφά Κεμάλ. Και την ανακωχή των Μουδανιών του Οκτωβρίου 1922, που επέβαλε την κατάπαυση του πυρός και το τέλος της Μικρασιατικής εκστρατείας.

Η Συνθήκη της Λωζάνης σε ό,τι αφορά την Ελλάδα και την Τουρκία, όρισε τα χερσαία σύνορά μας στην περιοχή του Έβρου, το καθεστώς των νησιών του Βορείου Αιγαίο, επικύρωσε τo προγενέστερο πρωτόκολλο περί ανταλλαγής πληθυσμών και τέλος, καθόρισε τα δικαιώματα των θρησκευτικών μειονοτήτων στις δύο χώρες.

Αν και πέρασε ένας αιώνας από την υπογραφή της Συνθήκης ,για την Ελλάδα φυσικά δεν τίθεται καν θέμα ούτε λήξης ,ούτε αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάννης. Οπως πολύ σωστά τονίζει ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, «η Συνθήκη της Λωζάννης ισχύει και θα ισχύει στο ακέραιο… Όσο και αν στην Τουρκία γίνεται προσπάθεια υποδόριας αναθεώρησης, η Συνθήκη δεν αναθεωρείται».

Σημαντική η επισήμανση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας ,καθώς σήμερα, έναν αιώνα μετά, πληθαίνουν οι φωνές στη Γείτονα που λένε ότι «η Συνθήκη έχει λήξει» και  ζητούν την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Ο ίδιος ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αρέσκεται να λέει ότι «η Λωζάννη δεν είναι ιερό κείμενο, φυσικά θα το συζητήσουμε»

«Συνθήκη παράδοσης»

Ο γνωστός Τούρκος συγγραφέας Αϊτίν Ουνάλ ,σε άρθρο του σήμερα στην Yeni Safak το λέει ξεκάθαρα: «Η Λωζάνη δεν ήταν νίκη για την Τουρκία. Ήταν μια συνθήκη παράδοσης μιας χώρας ηττημένης στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Λωζάνη δεν ήταν ήττα. Ήταν το «πικρό φάρμακο» που έπρεπε να πιούμε», λέει ο Ουνάλ και εξηγεί πικρόχολα: «Οι Τούρκοι τελικά εκδιώχθηκαν από την Ευρώπη, αλλά και από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Ακόμη και πόλεις όπως η Μοσούλη, το Κιρκούκ, η Θεσσαλονίκη, που ήταν οι «τουρκικές», αφαιρέθηκαν από τους Τούρκους.

Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια ο Ερντογάν κάνει προσπάθεια «κάτω από την επιφάνεια» για την αναθεώρηση της Συνθήκης. Το 2016, για παράδειγμα, μιλώντας με αφορμή τα 93 χρόνια από τη Λωζάνη, έλεγε ουσιαστικά στο μήνυμά του ότι η Συνθήκη συμβολίζει την εθνική μειοδοσία και παραίτηση των Κεμαλιστών: «Με τη Λωζάννη δώσαμε τα νησιά που θα ακουγόταν η φωνή σου αν φώναζες». Πέρσι επίσης ο Ερντογάν, στην επέτειο της Λωζάννης, κατηγορούσε την Ελλάδα ότι «αγνοήθηκαν ή σκόπιμα διαβρώθηκαν από την Ελλάδα τα δικαιώματα της τουρκικής (sic) μειονότητας, που καθορίζει η Συνθήκη». Απειλούσε μάλιστα ότι η Τουρκία «δεν είναι δυνατόν να αποδεχθεί αυτή την κατάσταση».

Πρόκληση για τα νησιά

Ο Ερντογάν δεν δίστασε άλλωστε να επαναφέρει και πάλι το θέμα της αποστρατικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, δυναμιτίζοντας το «θετικό κλίμα» των τελευταίων μηνών. Υποστήριξε μάλιστα ότι «συζήτησε το θέμα με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια συνάντησής στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λιθουανία» .

Είναι προφανώς απαράδεκτο να ζητάει η Τουρκία την αποστρατικοποίηση των νησιών του βορείου Αιγαίου, όταν «μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974, το εντελώς αυθαίρετο «casus belli» ως προς την επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης και τον σχηματισμό της «Στρατιάς το Αιγαίου», απειλεί διαχρονικώς και ευθέως την Ελλάδα, και με την χρήση βίας -όπως αποδεικνύει, επιπροσθέτως, η πρόσφατη στάση της, μετά την «σύναψη» του λεγόμενου «τουρκολιβυκού μνημονίου»- παραβιάζοντας ευθέως το Διεθνές Δίκαιο», σημειώνει ο πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος.

«Τουρκικές δεισιδαιμονίες»

Ο Τούρκος πρόεδρος  Ερντογάν επικαλείται μάλιστα την Σύμβαση Ειρήνης των Παρισίων του 1947, δια της οποίας παραχωρήθηκαν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα. Κάτι που μόνο ως πρόκληση μπορεί να θεωρηθεί αφού η Τουρκία δεν υπήρξε συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη των Παρίσων, η οποία έχει συναφθεί μεταξύ των Συμμάχων νικητών του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και της Ιταλίας.  Όπως τονίζει μάλιστα ο Προκόπης Παυλόπουλος , «η  Ελλάδα και με βάση το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και το αντίστοιχο Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και υπό τα δεδομένα της διαρκώς εντεινόμενης προκλητικής και επιθετικής συμπεριφοράς της Τουρκίας απέναντί της η οποία, κατά τα συμπεράσματα της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης της 10ης Σεπτεμβρίου 2020 στο Αιάκειο της Κορσικής, παραβιάζει ευθέως την Κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Ο γνωστός Τούρκος δημοσιογράφος Μουράτ Γετκίν κάνει πάντως λόγο για  δεισιδαιμονίες» της Αγκυρας, αναφορικά με τη Λωζάνη και καταρρίπτει τις αιτιάσεις του Ερντογάν ότι δήθεν με τη συνθήκη «Δώσαμε τα νησιά» στην Ελλάδα. «Τα Δωδεκάνησα καταλήφθηκαν από την Ιταλία το 1911 μετά την ήττα της Οθωμανικής Τουρκίας στη Λιβύη. Δεν είχαν καμία σχέση με τη Λωζάνη. Το 1943, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ πρόσφερε στον Ινονού τα Δωδεκάνησα με αντάλλαγμα την ανάμειξη της Τουρκίας στον πόλεμο στο πλευρό της Βρετανίας. Η Τουρκία δεν είχε τη δύναμη να πάει σε πόλεμο, να πολεμήσει τη ναζιστική Γερμανία. Η Τουρκία παρέμεινε εκτός πολέμου».

Ο Μουράτ Γετκίν τονίζει ότι «η πιο κοινή και πιο χρησιμοποιούμενη δεισιδαιμονία από τους πολιτικούς ισλαμιστές στην Τουρκία ήταν ότι η Συνθήκη της Λωζάνης είχε μυστικά άρθρα από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Σύμφωνα με αυτή τη δεισιδαιμονία, η Συνθήκη  θα ίσχυε για 100 χρόνια, δηλαδή, σύμφωνα με αυτόν τον υπολογισμό, θα έπρεπε να είχε λήξει χθες, και αυτά τα μυστικά άρθρα απαγόρευαν στην Τουρκία να εξάγει και να χρησιμοποιεί τον υπόγειο πλούτο της, ιδιαίτερα το πετρέλαιο. Τελικά, την 1η Απριλίου 2023, ο  τότε Πρόεδρος της τουρκικής Βουλής  Μουσταφά Σεντόπ έκανε τη δήλωση που έπρεπε να είχε γίνει εδώ και χρόνια: «Δεν υπάρχει θέμα χρόνου, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα στη συμφωνία. (…) Δεν υπάρχει μυστική ρήτρα σε μια διεθνή συμφωνία, ούτε στη Λωζάνη.  Αυτή είναι μια πολύ άχρηστη συζήτηση», είχε τονίσει ο πρόεδρος της Τουρκικής βουλής.

Ο Ουνάλ όμως επιμένει προκλητικά στο άρθρο του στην Yeni Safak : «Για 100 χρόνια ζούμε με άγχος, αν θα διαμελιστεί η Τουρκία. Ωστόσο, το κύριο μέλημά μας θα έπρεπε να ήταν «αυτά τα σύνορα είναι στενά για την Τουρκία». Η Λωζάνη μας έβαλε δεσμά. Δεν μπορεί να εδραιωθεί μια ισχυρή Τουρκία χωρίς να αφαιρεθούν αυτά τα δεσμά». Τι δεν καταλαβαίνετε;

naftemporiki.gr

 

ΓΡ. ΣΤΑΦΥΛΙΔΗΣ: η υπαρξη μιας μοναδικης πηγης για την αγορα πολεμικου υλικου ειναι επικινδυνη

0
του Γρηγόρη Σταφυλίδη, Πτεράρχου ε.α. Μηχανικού
24 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974
Σαν σημερα, 49 χρονια πριν, αποκατασταθηκε η Δημοκρατια μας,οχι χωρις πονους τοκετου,υστερα απο επτα χρονια και τρεις μηνες Δικτατοριας. Δυστυχως η πτωση της Δικτατοριας δεν ηρθε μονη της,συνοδευτηκε απο την εισβολη των Τουρκων στην Κυπρο της οποιας κατελαβαν το 40% και συνεχιζουν ακομη να το κατεχουν. Ο ηρωισμος των ολιγων υπερασπιστων απο την Ελλαδα και την Κυπρο δυστυχως δεν υπηρξε επαρκης για να αποτρεψει το κακο. Παρα την υπαρξη σχετικων σχεδιων η Ελλαδα δεν ενεπλακει στον Πολεμο ανοικτα,προφανως λογω της επεμβασης των ΗΠΑ. Το μονο που μπορεσαμε να κανουμε ηταν να προετοιμαστουμε για να επεμβουμε, αν χρειαστει, για να προλαβουμε κατι χειροτερο.!!
Υπηρετουσα στην 30 ΔΑΥ ως Τμηματαρχης Προδιαγραφων,που αν και ειχαμε ενισχυθει με αρκετους εφεδρους απο την επιστρατευση, δεν ειχαν εργασια να επιτελεσουν. Μου ανεθεσαν τοτε να μεριμνησω για τα <κρισιμα> ανταλλακτικα των αεροσκαφων,που η επαρκεια τους επηρεαζει κατ’ουσιαν και την διαρκεια των πολεμικων επιχειρησεων στον αερα. Με την βοηθεια ενος πολυ καλου Μονιμου Υπαλληλου (κ.Κοτρωτσος) της Δ/νσης Εφοδιασμου επρεπε να ελεξουμε ολες τις πιθανες κρισιμες ελλειψεις κατα τυπο αεροσκαφους.
Η συγκενρωση των στοιχειων ηταν σχετικα ευκολη λογω του μηχανογραφικου συστηματος που ειχε εγκατασταθει και χρησιμοποιειτο απο το Κεντρο Εφοδιασμου Αεροποριας (ΚΕΦΑ). Το δυσκολο ηταν να εξετασουμε ενα ενα ολα τα ανταλλακτικα που παρουσιαζαν ελλειψη,να αξιολογησουμε την αναγκαιοτητα τους και σε σχεση με το κοστος να προβουμε σε αυξηση των αποθεματων ,ειδικα στα κρισιμα υλικα,που αφορουσαν κυριως στα συστηματα ελεγχου πυρος των αεροσκαφων.
Η εργασια αυτη ηταν κοπιωδης αλλα περα απο αυτο και πολυ υπευθυνη. Την καναμε με τον καλυτερο τροπο,κατα την κριση μας,με συνδρομη και Συναδελφων που εργαζονταν στις Μοναδες. Εντυπωσιακα ομως ηταν τα αποτελεσματα !!!
Φαινεται οτι ειχαμε κτυπησει διανα,αφου οι αρμοδιες Υπηρεσιες της περαν του Ατλαντικου Δυναμης,αντι να ικανοποιησουν τις αιτησεις μας για τις οποιες θα πληρωναμε μετρητα μας ζητησαν να τους αιτιολογησουμε πληρως και για καθε ανταλλακτικο χωριστα το λογο που ζητουσαμε αυξηση διαθεσιμοτητας.
Δεν χρειαζεται ιδιαιτερη ευφυια για να καταλαβει κανεις οτι ηθελαν να ελεγχουν τον χρονο που θα μπορουσαμε να διατηρησουμε τις αεροπορικες πολεμικες επιχειρησεις !!! 
Ολοι γνωριζουμε. Η ομοιοτυπια ειναι σημαντικο στοιχειο μιας Πολεμικης Αεροποριας,αλλα υστερα απο το παραπανω κατανοεις οτι
η υπαρξη μιας μοναδικης πηγης για την αγορα πολεμικου υλικου ειναι αρκετα επικινδυνη.
Το γεγονος αυτο δικαιολογει γιατι και η ΠΑ ειχε και εχει και σημερα ακομα δυο διαφορετικες πηγες. Δεν γνωριζω αν ολα οσα ανεφερα ειναι γνωστα, που μαλλον ειναι,παντως ειναι οπωσδηποτε επετειακα για να μην ξεχνιωμαστε.!!!

Δεν θα συζητηθεί η καθιέρωση ενιαίου νομίσματος στην προσεχή σύνοδο των BRICS

0

 

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Έχουμε διαβάσει κατά καιρούς ότι δεκάδες χώρες της υφηλίου που δεν έχουν σκληρά νομίσματα και καταφεύγουν στην παράλληλη χρήση του όποιου εθνικού τους νομίσματος και του δολαρίου, έχουν διακαή πόθο να καταφύγουν στην αποκαλούμενη «από-δολαριοποίηση» της οικονομίας τους. Πυρήνα αυτών των χωρών αποτέλεσαν ιστορικά οι 5 ιδρυτικές χώρες : Βραζιλίας, Ρωσίας, Ινδίας, Κίνας και Νότιας Αφρικής, εξού και τα αρχικά τους BRICS. Ο κύριος στόχος του εν λόγω διεθνούς οργανισμού είναι να περιορίσει ή και να εκθρονίσει την παγκόσμια κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου ως «αποθεματικού νομίσματος». Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το δολάριο χρησιμοποιήθηκε το 2022 κατά 70% ως αποθεματικό νόμισμα, όταν το κινεζικό Γουάν μόνο κατά 3% !

Ο γράφων κατανοεί τη βούληση εκείνων των χωρών του κόσμου που μαστίζονται επί χρόνια από την συναλλαγματική τους αστάθεια να απαλλαγούν από τον «κορσέ του δολαρίου». Να θέλουν να δημιουργήσουν ένα άλλο κοινό νόμισμα, όπως έγινε και με το ευρώ. Όμως απεδείχθη  από την εφαρμογή του τελευταίου ότι τούτο δεν θα είναι μια εύκολη υπόθεση. Ιδιαίτερα αν αποτολμηθεί από χώρες των οποίων οι οικονομίες είναι ανομοιογενείς.

Παρά τα όσα λοιπόν διαβάσαμε τους τελευταίους μήνες για την από-δολαριοποίηση, στην επόμενη σύνοδο κορυφής των BRICS στην Νότια Αφρική, ο αρμόδιος πρέσβης ανακοίνωσε ότι δεν θα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη το ζήτημα του «ενιαίου νομίσματος», σύμφωνα με το δημοσίευμα του David Wagner στον ιστότοπο Investing.com, στις 21-7-2023, με τίτλο : «Οι BRICS δεν σχεδιάζουν ένα κοινό νόμισμα για να εκθρονίσουν το δολάριο (πρεσβευτής) {Les BRICS ne prévoient pas de monnaie commune pour détroner le Dollar (ambassadeur)}.

Ενώ κάποιοι φοβόντουσαν ότι η σύνοδος κορυφής των BRICS που θα πραγματοποιηθεί από τις 15 Αυγούστου στη Νότια Αφρική θα είναι η ευκαιρία για την ανακοίνωση ενός κοινού νομίσματος, που πιθανώς να υποστηρίζεται από τον χρυσό, ο Anil Sooklal, Νοτιοαφρικανός πρεσβευτής στους BRICS, ενημέρωσε την Πέμπτη 20-7-2023 ότι αυτό το θέμα δεν θα είναι στην ημερήσια διάταξη. Είπε στους δημοσιογράφους ότι περισσότερες από 40 χώρες είχαν εκφράσει ενδιαφέρον να ενταχθούν στο μπλοκ των μεγάλων αναπτυσσόμενων οικονομιών, όμως δεν σχεδιάζονταν καμία ανακοίνωση νομίσματος με αντίκρισμα τον χρυσό.

«Δεν υπήρξε ποτέ θέμα για ένα νόμισμα των BRICS, δεν βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη», είπε κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου, προσθέτοντας:

«Αυτό που είπαμε, και συνεχίζουμε να επεξεργαζόμαστε, είναι ότι οι ανταλλαγές γίνονται σε εθνικά νομίσματα και ότι οι διακανονισμοί γίνονται σε τοπικά νομίσματα».

Ο πρέσβης, ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι χώρες μέλη του μπλοκ θα συνεχίσουν να απομακρύνονται από το δολάριο ΗΠΑ και ότι οι δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας που επιβλήθηκαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία επιταχύνουν τη μετάβαση.

“Οι BRICS έχουν ξεκινήσει μια διαδικασία που επιταχύνθηκε από τη σύγκρουση και τις μονομερείς κυρώσεις”, είπε ο Σούκλαλ, προσθέτοντας ότι «οι μέρες ενός κόσμου με επίκεντρο το δολάριο έχουν τελειώσει, αυτό είναι μια πραγματικότητα. Σήμερα έχουμε ένα πολυπολικό παγκόσμιο εμπορικό σύστημα».

Σημειώνουμε ότι οι διαψεύσεις του Sooklal έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες αναφορές του ρωσικού ειδησεογραφικού καναλιού RT, το οποίο μετέδωσε πολλά κλιπ στις 7 Ιουλίου 2023 ισχυριζόμενο ότι θα γινόταν ανακοίνωση του νομίσματος των BRICS κατά τη σύνοδο κορυφής.

Ωστόσο, αν και οι BRICS δεν προβλέπουν μια επικείμενη κυκλοφορία ενός κοινού νομίσματος, εξακολουθούν να σχεδιάζουν να επεκτείνουν την ομάδα τους και η συνάφεια ενός κοινού νομίσματος θα είναι τόσο πιο σημαντική όσο πιο διευρυμένη γίνεται η ομάδα.

Με την ευκαιρία, ο Sookal είπε ότι «το χτύπημα στην πόρτα δεν είναι καινούργιο» και ανέφερε ότι «είκοσι δύο χώρες έχουν προσεγγίσει επίσημα τους BRICS και έχει επίσης ληφθεί ίσος αριθμός άτυπων προσεγγίσεων».

Διευκρίνισε ότι «η Αργεντινή, κι όλες οι μεγάλες χώρες του Νότου», έχουν υποβάλει αίτημα για να γίνουν μέλη και άλλες οικονομικά σημαντικές χώρες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για ένταξη, όπως το Μπαγκλαντές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράν και η Σαουδική Αραβία, ακόμη και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες», δίχως να διευκρινίζει ποιες είναι αυτές.

 

Why is the Biden administration protecting Europe’s only narco-state? 

0

Imagine your country, supposedly a democracy, is run by corrupt Socialists as a one-party state. They stay in power by suppressing the media, stuffing ballot boxes, and outlawing the opposition. Their crime-ridden edifice is fueled by mafia money since a decade of Socialist rule has made your country a full-fledged narco-state. Meanwhile, the global Soros network shields you from international scrutiny.

This sounds like any conservative’s definition of hell, a bad movie. Except it’s Albania’s reality. That American ally and NATO member since 2013 has been converted into Europe’s sole narco-state, a major player in the global illegal drug trade, with the bizarre support of the Biden administration.

This May brought local elections in Albania. These delivered big wins for the Socialists by implausible vote margins. Indeed, the results were so fishy that even Balkan-watching nongovernmental organizations, which tend to be left-wing, deemed them suspicious . Prime Minister Edi Rama and his ruling party have done a thorough job of staying in power by any means.

Rama’s international friends are on call to assist.

Albania’s leader celebrated July 4, America’s Independence Day (and Rama’s birthday), with a visit by former President Bill Clinton, who came accompanied by Alex Soros, who recently took over the global operations of his famous father’s network. The younger Soros, who visits out-of-the-way Tirana with surprising regularity, enjoys close rapport with Rama, whom he has repeatedly hailed as “my brother.” It seems worthwhile to ask why Soros has such a strong interest in a small Balkan country that is hardly an important player on the world scene, at least outside the illegal narcotics trade.

Rama continues to have the support of the Biden administration, which may be linked with that robust Soros backing. The embarrassing case of the former FBI senior official Charles McGonigal, who was indicted by the Feds earlier this year, including alleged shady dealings in Albania in tandem with Rama, appeared ready to expose some of the sordid backroom deals between Tirana and Washington. However, after a big media splash in the late winter, the McGonigal case has faded from view.

Beltway insiders assess that the Justice Department is in no rush to bring McGonigal to trial since that courtroom would hear explosive revelations of FBI corruption which may extend beyond McGonigal himself. Knowing this, the disgraced G-Man and his lawyers seem to be in no hurry to reach a plea deal. Both sides appear to be running the clock.

Moreover, intelligence community insiders tell me the Biden administration doesn’t want more bad news regarding its Albanian friends. On multiple occasions, U.S. intelligence has produced detailed classified information regarding Albania-based narco-trafficking all over the world, from South America to West Africa, plus across Europe. If you buy illegal narcotics in most of Europe, it got to you via Albanian mafia hands.

Yet, the Drug Enforcement Administration shows no interest in going after “big fish” when it comes to Albania’s cash-flush narco-empire. U.S.-backed arrests, when they happen at all, involve small players only. The DEA’s lethargy is mystifying to intelligence community veterans since our spy agencies possess no shortage of intelligence regarding Albania’s leading role in the illegal drug trade, stretching all the way to the top in Tirana.

Will things change?

Well, some senior officials in Washington have grown weary of Rama’s corrupt, anti-democratic habits. This seems to be happening in slow motion, discreetly, behind closed doors. Still, intelligence insiders tell me that the FBI has informed Rama that the criminal escapades he performed with McGonigal’s help are no longer acceptable to the United States. “Clean up or get out” was the reported FBI message to Tirana here.

What happens next is anybody’s guess. After a decade in power, it will be difficult for Rama to simply step aside. Moreover, as long as the Socialists keep rigging elections, nothing may change in Albania anyway. To boot, the support of the Soros family with its wealth has been pivotal to Socialist rule in Tirana.

Republicans in Congress should have questions about what’s really going on here and why the Biden White House keeps tolerating these rogue Balkan antics.

John R. Schindler served with the National Security Agency as a senior intelligence analyst and counterintelligence officer.

ΠΟΥ ΤΟ ΠΑΕΙ Ο κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ;

2
Συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθωριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Δευτέρα 14 Ιουνίου 2021 (EUROKINISSI/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ)

Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Κων. Ζιαζιάς: ΡΟΔΟΣ 1987.………..ΠΑΡΟΜΟΙΟ ΕΡΓΟ ΤΟ 2023

9
του Κωνσταντίνου Ζιαζιά, Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΣ
Οι σκέψεις μας και οι προσευχές μας είναι σήμερα με τον δοκιμαζόμενο λαό της Ρόδου ,όπου επί έξι ημέρες συντελείται μία ανυπολόγιστη περιβαλλοντική καταστροφή. Εικόνες καταστροφής που μας συγκλονίζουν όλους. Οι μεγαλοστομίες περί ετοιμότητας του δήθεν επιτελικού κράτους έχουν ήδη καταρρεύσει . Οι ευθύνες είναι μεγάλες και πρέπει να αποδοθούν . Καίγεται η ναυαρχίδα του τουρισμού μας, το μέλλον ολόκληρης της πατρίδας μας τυλίγεται στις φλόγες και το κράτος στέκει απαθές να κοιτάζει την καταστροφή σαν σύγχρονος Νέρωνας.
Κάθε χρόνο μπαίνουμε απροετοίμαστοι και ανοχύρωτοι στην αντιπυρική περίοδο, γιατί η πρόληψη και η ενίσχυση της δασοπροστασίας αντιμετωπίζεται ως «περιττό» κόστος η ως «ευκόλως αναλώσιμο κόστος»………….Και οι ιθύνοντες άλλοτε ρίχνουν τις ευθύνες στα μποφόρ, άλλοτε στην άναρχη δόμηση, άλλοτε σε μια «ασύμμετρη απειλή» που παραμένει πάντα αόριστη, και τώρα για όλες τις παθογένειες του λεγόμενου επιτελικού κράτους, η νέα κολυμβήθρα του Σιλωάμ ονομάζεται «κλιματική κρίση».
Ματι με εκατόμβη νεκρών, Β. Εύβοια με ολοσχερώς καταστροφή, τώρα Ρόδο και αύριο ποιος ξέρει που . Διδάγματα δεν εξάγουμε. …….συνεχίζουμε να βλεπουμε την διακυβέρνηση και την διοίκηση της Χώρας με παρεΐστικη και βαθιά κομματική αντίληψη . Τοποθετούμε,ενώ η αντιπυρική περίοδο έχει προ πολλού αρχίσει , στο νεότευκτο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, επικεφαλείς ανθρωπους που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν «τον πεύκο από την ελιά», άνθρωπους που δεν γνωρίζουν το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούν …………..και αυτοί οι άνθρωποι καλούνται να πάρουν άμεσες αποφάσεις για να σώσουν ανθρωπους , να σώσουν περιουσίες, να σώσουν τον φυσικό πλούτο της Χώρας. Τα αποτελέσματα τα βλέπει και τα υφίσταται κάθε καλοκαίρι ο λαός μας . Φαίνεται εκ του αποτελέσματος ότι η κυβέρνηση δεν είχε προετοιμάσει κατάλληλα, παρά τις διαβεβαιώσεις των αρμοδίων , τον κρατικό μηχανισμό για τις πυρκαγιές. Ούτε σε επίπεδο πρόληψης ούτε σε επίπεδο σχεδιασμού και συντονισμού ούτε σε επίπεδο μέσων και προσωπικού. Τις δύσκολες αυτές ημέρες «ευημερούν» από τους υπεύθυνους οι αριθμοί …..που όμως πλέον δεν σώζουν την κατάσταση ……
Όμως μέσα από τις στάχτες αυτής της καταστροφής οφείλουμε να αποδώσουμε τα εύσημα στους άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος ,στους πιλότους και τεχνικους των μέσων αεροπυρόσβεσης, στους εθελοντες, στο στρατιωτικό προσωπικό ,στην τοπική κοινωνια και στους άνδρες της Ελληνικής Αστυνομίας , που υπερέβαλαν εαυτούς για να σώσουν χιλιάδες ανθρωπους που βρίσκονται στο νησί για διακοπές , να σώσουν περιουσίες , να κάνουν ότι είναι ανθρωπίνως δυνατόν, να περιορίσουν την πύρινη λαίλαπα κατω από δυσμενέστατες καιρικές συνθήκες με ελάχιστα μέσα κυρίως στα αρχικά στάδια εκδήλωσης της πυρκαγιάς , οι οποίες βέβαια καιρικές συνθήκες είχαν προβλεφθεί εγκαιρα από τις αρμοδιες υπηρεσίες , αλλά δεν φαίνεται να αξιολογήθηκαν από τους έχοντες την ευθύνη κοινητοποιησης του κεντρικού κρατικού μηχανισμού .
Επιτέλους τα πολιτικά κόμματα οφειλουν να συννενοηθούν σε ένα επιχειρησιακό σχέδιο αντιμετώπισης των πυρκαγιων ,με πρόληψη , παραλληλη επάνδρωση ανθρώπινου δυναμικού και επίγειων και εναεριων μεσων . Δυστυχως κάθε καλοκαίρι οι εκάστοτε κυβερνώντες μετά από μια καταστροφή εξαγγέλουν μέτρα , τα οποία τα ξεχνούν με τα πρώτα πρωτοβρόχια και τα ξαναθυμούνται το επόμενο καλοκαίρι ………….

Χρ. Γαλλής: Αδράνεια και απουσία πρόληψης

0

 

Σπίτια κατεστραμμένα στο χωριό Μάκιστος του νομού Ηλείας μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του Αυγούστου του 2007, οι οποίες έκαψαν περισσότερα από 268.834.000 στρέμματα και προκάλεσαν το θάνατο 63 ανθρώπων.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΑΛΛΗΣ* 07.08.2016 • 16:15

​​Πριν από λίγες ημέρες είχαμε μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά στη Χίο, ενώ σειρά είχαν τα δάση της Βορείου Ευβοίας, και όπως συμβαίνει κάθε φορά στη συνέχεια, οι εκάστοτε κυβερνώντες αρκούνται στην καταβολή κάποιων αποζημιώσεων· και μετά; Τίποτα, κανένας σχεδιασμός, καμία πρόληψη. Δασικές πυρκαγιές πάντα θα υπάρχουν στη χώρα μας είτε από φυσικά αίτια είτε από εμπρησμό (ψυχοπαθών, οικοπεδοφάγων, πρακτόρων, τρομοκρατών κ.λπ.), αυτή είναι η πραγματικότητα και ένα σοβαρό κράτος προετοιμάζεται για αυτά τα ενδεχόμενα!

Το καλοκαίρι του 2007, εκτεταμένες πυρκαγιές σε πολλά μέρη της χώρας, κυρίως τον μήνα Αύγουστο, έκαψαν περισσότερα από 268.834.000 στρέμματα, με αποτέλεσμα τον θάνατο 63 ανθρώπων. Μέχρι τις 30 Αυγούστου κάηκαν 1.500 σπίτια και έμειναν 6.000 άστεγοι. Το ύψος των καταστροφών έφθασε τα πέντε δισεκατομμύρια ευρώ. Η φωτιά έκαψε 4,5 εκατομμύρια ελαιόδεντρα καθώς και 60.000 αγροτικά ζώα.

Οι πραγματικές αιτίες που πήρε τόσο μεγάλη έκταση η φωτιά; Κατ’ αρχήν εντοπίζονται στην παντελή έλλειψη πρόληψης από μέρους των κρατικών υπηρεσιών. Η συνωμοσιολογία είναι το άλλοθι των ανικάνων και της πολιτικής αδράνειας, γιατί πάντα θα υπάρχουν εμπρηστές των δασών μας.

Στην περίπτωση της Πελοποννήσου, δεν υπήρχε καμία πρόληψη μέσω επιστημονικής διαχείρισης των δασών, της διάνοιξης αντιπυρικών ζωνών, της ίδρυσης δικτύου πυροφυλακίων κ.λπ. Τα δάση είχαν ουσιαστικά αφεθεί στην τύχη τους, όπως και όλα τα δάση στη χώρα μας. Ετσι συσσωρεύτηκε μεγάλη ποσότητα βιομάζας, δηλαδή μεγάλη συσσώρευση ενέργειας σε ένα οικοσύστημα, ενέργεια που έχει την τάση να βρίσκει διεξόδους απελευθέρωσής της και μία από αυτές είναι η φωτιά. Ειδικά στα μεσογειακά ξηροθερμικά οικοσυστήματα, αυτή η υπερσυσσώρευση βιομάζας είναι ύλη προς καύση, ειδικά στα ξηροθερμικά μας καλοκαίρια. Η επιστήμη έχει σήμερα τεχνικές αειφόρου διαχείρισης των δασών, όπου σε επιλεγμένο χρόνο ένα μικρό μέρος της βιομάζας απομακρύνεται μέσω επιλογικών μικρών αραιώσεων.

Επίσης, υπάρχει η επιστημονική τεχνική διάνοιξης αντιπυρικών ζωνών. Οι αντιπυρικές ζώνες διανοίγονται σε σημεία του δάσους που υπάρχει εύκολη πρόσβαση, από αεροπλάνα και επίγειες δυνάμεις. Το δάσος 50 μέτρα από κάθε πλευρά της αντιπυρικής ζώνης αραιώνεται, έτσι ώστε η φωτιά να μην έχει πολλή καύσιμη ύλη και να χαμηλώνει, και στο σημείο αυτό επιχειρούν τα αεροπλάνα και οι επίγειες δυνάμεις. Αυτός ο σχεδιασμός απαιτεί συνεργασία πολλών επιστημόνων και υπηρεσιών, όπως δασολόγων της Δασικής Υπηρεσίας, χειριστών της Πολεμικής Αεροπορίας, της Πυροσβεστικής, της Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας για παράδειγμα, και κυρίως πολιτικό στρατηγικό σχεδιασμό!

Η δημιουργία ενός δικτύου πυροφυλακίων έγκαιρης προειδοποίησης έναρξης πυρκαγιών, στελεχωμένο για παράδειγμα από φοιτητές, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην έγκαιρη αντιμετώπισή τους.

Τον κόστος αυτό της πρόληψης πυρκαγιών μέσω επιστημονικής διαχείρισης των δασών είναι χαμηλό, ίσως είναι ίδιο με το κόστος της κατάσβεσης και των ζημιών μιας μόνο μεγάλης πυρκαγιάς σαν αυτή της Χίου για παράδειγμα (κόστος πτήσης αεροπλάνων και ελικοπτέρων, επίγειες δυνάμεις, αποζημιώσεις πληγέντων, απώλειας αγροτικής παραγωγής, κόστος απώλειας φυσικού πλούτου κ.λπ).

Οι ίδιες αιτίες που επέτρεψαν να λάβει τόσο μεγάλη έκταση η πυρκαγιά στην Πελοπόννησο ισχύουν και σήμερα. Τίποτα δεν άλλαξε. Στη χώρα μας δυστυχώς ο κανόνας είναι η αδράνεια. Νομίζω δεν θα αλλάξει τίποτα και στα επόμενα χρόνια από ό,τι φαίνεται από την ποιότητα του γενικού διακομματικού πολιτικού προσωπικού της χώρας μας, το οποίο αδυνατεί να σχεδιάσει εθνικές στρατηγικές πολιτικές και αρκείται στα πρόσκαιρα μικροκομματικά οφέλη εξουσίας, ως να είναι το κόμμα τους η ίδια η πατρίδα!

* Ο κ. Χρίστος Γαλλής είναι Περιβαλλοντολόγος- δασολόγος, διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι, ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης

Καθημερινή

 

Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου είναι και εφικτή και νόμιμη* Με τη δημοσίευση σημαντικών χαρτών…

0

Η φρεγάτα του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού Νικηφόρος Φωκάς (F 466). Φωτογραφία Πολεμικό Ναυτικό



Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΤΣΟΥΦΡΟΥ**

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Αν πυξίδα της Ελλάδας στο πεδίο των εξωτερικών σχέσεών της είναι το διεθνές δίκαιο και στόχος της η επίλυση των εκκρεμών με όλες τις γειτονικές της χώρες οριοθετήσεων των θαλάσσιων ζωνών της (με έμφαση στην υφαλοκρηπίδα και την AOZ), όπως έπραξε ήδη με την Ιταλία και την Αίγυπτο το 2020, τότε είναι αδιανόητη η επί μακρόν εκκρεμούσα οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ με την Κύπρο και εντελώς ανεξήγητη η τηρούμενη διαχρονικά σιγή ιχθύος επί του θέματος.

Με το από 29 Σεπτεμβρίου 2020 έγγραφο Α/75/375-Σ/2020/958 προς τον Γενικό Γραμματέα (ΓΓ) του ΟΗΕ, η Ελλάδα, αναφερόμενη στις οριοθετήσεις της ΑΟΖ της με την Ιταλία και την Αίγυπτο, σημειώνει ότι «[are] part of Greece’s strategy to conclude delimitation agreements with all its neighbours, in full respect for the law of the sea» [ΕΔΩ (τα πλάγια γράμματα είναι δικά μου)].

Αν λόγος της παρατηρούμενης διαχρονικώς αρνητικής ελληνικής στάσης είναι η πρόταξη της επίλυσης του Κυπριακού Ζητήματος, οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι πρώτη η Τουρκία συνήψε το 2011 -με την αυτοαποκαλούμενη και μη αναγνωριζόμενη διεθνώς ως κρατική οντότητα «τδβκ», η οποία στερείται της αναγκαίας διεθνούς δικαιοπρακτικής ικανότητας- την ανυπόστατη συμφωνία οριοθέτησης τής μεταξύ τους υφαλοκρηπίδας, αγνοώντας παντελώς την μόνη ικανή να το πράξει Κυπριακή Δημοκρατία και σφετεριζόμενη τα απορρέοντα από το εθιμικό διεθνές δίκαιο της θάλασσας (το οποίο δεσμεύει όλα τα κράτη, εκόντων-ακόντων) δικαιώματά της.

Την «Συμφωνία», με συνημμένο χάρτη, σχολιάζει ο Νικόλαος Ιωαννίδης [«The Continental Shelf Delimitation Agreement Between Turkey and “trnc”» στο blog EJIL: Talk! (ΕΔΩ)]. Το θετικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η Τουρκία δέχεται επί της αρχής ότι τα νησιωτικά εδάφη είναι γενεσιουργά αυτοτελούς δικαιώματός τους σε υφαλοκρηπίδα, αν και τους αναγνωρίζει εν τέλει μερική επήρεια στο πλαίσιο της οριοθέτησης, όπως προκύπτει από την οριογραμμή της «Συμφωνίας».

Αν, αντιθέτως, ο λόγος συνίσταται στην αποφυγή εντάσεων ή στον φόβο επιδείνωσης των αμιγώς ελληνο-τουρκικών σχέσεων, τότε ας θυμηθούμε και πάλι το τετελεσμένο που μας προέκυψε λόγω της σύναψης του ανυπόστατου τουρκο-λιβυκού Μνημονίου του 2019.

Είναι αξιοπερίεργο λοιπόν το γεγονός ότι από την συστηματική αναφορά της Ελλάδας στο διεθνές δίκαιο (συμπεριλαμβανομένου του δικαίου της θάλασσας) και στην επίλυση των διαφορών της με όλες τις γειτονικές της χώρες στην Ανατολική Μεσόγειο λάμπει σκανδαλωδώς διά της απουσίας της η Κύπρος!

Αδιάψευστη απόδειξη αποτελεί το γεγονός  ότι από τους 16 χάρτες του Ελληνικού ΥΠΕΞ που επισυνάπτονται σε σχετική ανακοίνωση της 9ης Ιουνίου 2022 για τον τουρκικό αναθεωρητισμό κατά την περίοδο 1973-2022 ουδείς απεικονίζει την Κύπρο, ως εάν ήταν αόρατη, σταματώντας στον 30ό μεσημβρινό, όπως συμβαίνει με τον χάρτη 7, ο οποίος αφορά άδειες νοτίως του συμπλέγματος του Καστελλορίζου και νοτίως/νοτιοανατολικώς της Ρόδου, και με τον χάρτη 15 επί παραδείγματι (ΕΔΩ).

ΧΑΡΤΗΣ 7

Τίθεται μάλιστα επιτακτικά, διά της εις άτοπον απαγωγής, το ερώτημα ποια είναι η επίσημη θέση της Ελλάδας και αν υπάρχει ή όχι κοινό θαλάσσιο όριο με την Κυπριακή Δημοκρατία, ιδίως μετά τον χαρακτηρισμό του χάρτη της Σεβίλλης ως «a private map».

Πράγματι, απαντώντας σε τουρκικές αιτιάσεις σχετικά με τον χάρτη, η Ελλάδα επισημαίνει, με το από 15 Φεβρουαρίου 2021 έγγραφο A/75/753 προς τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, ότι «[i]t is also striking for a country […] to cite a private map as a violation of the “equitable delimitation” principle» [ΕΔΩ), όπως ακριβώς υποστηρίζουν και οι ΗΠΑ, σύμφωνα με την ιστοσελίδα ΕΔΩ)].

Στην πραγματικότητα, ο χάρτης (βλέπε J. L. Suarez de Vivero, Jurisdictional Waters in the Mediterranean and the Black Sea, European Parliament, έγγραφο IP/B/PECH/IC/2009-087, PE 431.602, 2010, map 50, στην σελίδα 95, και στην ιστοσελίδα ΕΔΩ)  απεικονίζει απλούστατα το πρώτο από τα τρία στάδια της οριοθέτησης, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου (ΔΔ) [ICJ, Judgment of 3 February 2009, Maritime Delimitation in the Black Sea, Romania v. Ukraine, σκέψεις 115 έως 122 της απόφασης (ΕΔΩ)].

Ο χάρτης αποκτά αφεαυτού και λόγω της σχετικής νομολογίας συγκεκριμένο ειδικό νομικό βάρος στο πλαίσιο  της ακολουθητέας οριοθετικής διαδικασίας.

Ανεξάρτητα πάντως από το ισχυρό ή μη αποτύπωμά του, είναι λυπηρό να υποστηρίζεται βεβιασμένα, ακόμη και από έγκριτους ακαδημαϊκούς δασκάλους, ότι παλαιότερο αλλά εγκυρότερο έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης  Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας (MARE) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενσωματώνει σχετικό χάρτη απεικονίζοντα, όπως και ο χάρτης της Σεβίλλης, μεταξύ άλλων, και τα θαλάσσια όρια της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων των κοινών ορίων της με την Κύπρο, παραβλέποντας σχετική σημείωση στο ίδιο έγγραφο, σύμφωνα με την οποία «Some EEZs are under dispute or not applied in practice, for example, the Mediterranean Sea» (βλέπε The EU and international ocean governance, ΕΔΩ).

  • Β. Ας δούμε πώς έχουν τα πράγματα σύμφωνα με την ανάλυση που ακολουθεί.

Ποιες είναι κατ’ αρχάς οι γενικές εκείνες προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να πληρούνται, ώστε όχι απλώς να επιτρέπουν αλλά και να επιβάλλουν την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σύμφωνα με το εθιμικό διεθνές δίκαιο της θάλασσας;

Πρώτον, η οριοθέτηση χωρεί πάντα ανά ζεύγη παράκτιων κρατών. Σπανίως, ολοκληρώνεται με την εμπλοκή και τρίτου παράκτιου κράτους, περίπτωση κατά την οποία χωρεί τεχνική κατ’ ουσίαν συμφωνία για τον ακριβή προσδιορισμό του αποκαλούμενου τριεθνούς σημείου (tripoint).

Δεύτερον, πρέπει να πρόκειται για δύο κυρίαρχα και παράκτια κράτη. Τα περίκλειστα/μεσόγεια κράτη δεν δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες επειδή δεν διαθέτουν ακτές.

Τρίτον, οι ακτές τους πρέπει να τελούν σε σχέση ευθείας μετωπικότητας (oppositeness), δηλαδή να αντίκεινται, ή σε σχέση άμεσης πλευρικής γειτνίασης (adjacency), δηλαδή να παράκεινται λόγω κοινών χερσαίων συνόρων, ή ακόμη και σε συνδυασμό ή σε παραλλαγή των δύο αυτών μορφών σχέσης, όπως όταν οι ακτές τους αλλού αντίκεινται και αλλού παράκεινται.

Η οριοθέτηση είναι αδύνατη εάν δεν πληρούται μία από τις ανωτέρω γεωγραφικές προϋποθέσεις [ICJ, Judgment of 20 February 1969, North Sea Continental Shelf Cases, Germany/Denmark and Germany/Netherlands, σκέψη 36 (ΕΔΩ)].

Τέταρτον, της οριοθέτησης προτάσσεται, ως απόρροια της κυριαρχίας των δύο παράκτιων κρατών, η θεμελίωση του δικαιώματος (entitlement) στις θαλάσσιες ζώνες. Επί παραδείγματι, ένα μη κατοικημένο νησιωτικό έδαφος, όπως είναι εξ ορισμού ο βράχος ή η βραχονησίδα (άρθρο 121 της Σύμβασης για το δίκαιο της θάλασσας του 1982), είναι γενεσιουργό μόνον αιγιαλίτιδας ζώνης, οπότε δεν εμπλέκεται σε καμία περίπτωση στην οριοθετική διαδικασία της υφαλοκρηπίδας ή της ΑΟΖ.

Πέμπτον, λαμβάνεται κατά κανόνα υπόψη η ακτινοειδής, δηλαδή η προς όλες τις κατευθύνσεις, προβολή (radial projection) και όχι απλώς η μετωπική (frontal), δηλαδή η κάθετη προς την γενική κατεύθυνση των ακτών [ICJ,  Judgment of 12 October 2021, Maritime Delimitation in the Indian Ocean, Somalia v. Kenya, σκέψη 137 (ΕΔΩ)].

Υπό την έννοια αυτή, η προβολή των ακτών του ενός εκ των  δύο κρατών προς την ανοικτή θάλασσα, ως αποτέλεσμα του δικαιώματός του, πρέπει να επικαλύπτεται με την αντίστοιχη προβολή των ακτών του ετέρου κράτους [ICJ, Judgment of 13 July 2023, Question of the Delimitation of the Continental Shelf between Nicaragua and Colombia beyond 200 Nautical Miles from the Nicaraguan Coast, Nicaragua v. Colombia, σκέψη 42 (ΕΔΩ)].

Το δικαίωμα κάθε παράκτιου κράτους «is based on the principle that the land dominates the sea through the projection of the coasts or the coastal fronts», οπότε «the task of delimitation consists in resolving the overlapping claims by drawing a line of separation of the maritime areas concerned» [ICJ, Judgment of 3 February 2009, Maritime Delimitation in the Black Sea, Romania v. Ukraine, σκέψη 77 (ΕΔΩ)].

Στο μήκος των ληπτέων υπόψη για την οριοθέτηση ακτών (relevant coasts) συνυπολογίζεται, όταν η προβολή των ακτών των νησιωτικών εδαφών επικαλύπτεται με την προβολή της ηπειρωτικής ακτής του ετέρου παράκτιου κράτους το οποίο θα μπορούσε να διεκδικήσει δικαίωμα επί της υφαλοκρηπίδας και πέραν των 200 νμ, το συνολικό μήκος ολόκληρης της ακτογραμμής κάθε εμπλεκόμενης νήσου [ICJ, Judgment of 19 November 2012, Territorial and Maritime Dispute, Nicaragua v.Colombia, σκέψη 151 (ΕΔΩ)].

Έκτον, εάν μεταξύ των δύο οριοθετούντων παράκτιων κρατών Α και Β παρεμβάλλεται το ηπειρωτικό ή το νησιωτικό έδαφος ή τμήμα του εδάφους ενός τρίτου παράκτιου κράτους Γ, τότε (κάτι που αγνοείται συστηματικά από την θεωρία παρά την ανατρεπτική, σε σχέση με τα μεταξύ δύο κρατών δεδομένα, νομική σημασία του) η νομολογία των διεθνών δικαστηρίων και η διεθνής πρακτική αναγνωρίζουν απερίφραστα ότι η κυριαρχία του Γ διακόπτει την σχέση των ακτών των Α και Β ως αντικειμένων ή παρακειμένων λόγω ακριβώς της παρεμβολής του και η οριοθέτηση αφορά πλέον ανά ζεύγη το Α με το Γ και το Β με το Γ αντιστοίχως, χωρίς να τίθεται θέμα οποιασδήποτε διόρθωσης λόγω τυχόν αποκοπής (cut-off effect) με την ενθυλάκωση (enclavement) των θαλάσσιων ζωνών του Γ.

Το ανωτέρω συμπέρασμα επιβεβαιώθηκε από το ΔΔ ήδη με την προαναφερθείσα απόφαση του 1969. Επρόκειτο για τις ακτές τριών παρακείμενων μεταξύ τους κρατών (της Δανίας, των Κάτω Χωρών και της παρεμβαλλόμενης μεταξύ τους Γερμανίας), τα δύο εκ των οποίων (Δανία και Κάτω Χώρες), εκτιμώντας ότι οι ακτές τους αντίκεινται, οριοθέτησαν την υφαλοκρηπίδα τους με βάση την μέση γραμμή, αγνοώντας την Γερμανία και αποστερώντας την από σημαντικό μερίδιο υφαλοκρηπίδας που θα της αναλογούσε αν δεν εφαρμοζόταν η μέση γραμμή.

Τα τρία προσφεύγοντα κράτη ζήτησαν από το ΔΔ να διατυπώσει τις αρχές και τους κανόνες σε θέματα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, ώστε στη συνέχεια να οριοθετήσουν τα ίδια τις αντίστοιχες ζώνες υφαλοκρηπίδας τους συμβατικώς και ανά ζεύγη, συμμορφούμενα με την απόφασή του.

Με την σκέψη 36 της ίδιας απόφασης, το ΔΔ, αφού διαπίστωσε ως παρεμπίπτον ζήτημα (obiter dictum) ότι οι ακτές της Δανίας και των Κάτω Χωρών ούτε αντίκεινται ούτε παράκεινται παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς τους, αποφάνθηκε, εμμέσως πλην σαφώς, ότι η μεταξύ τους οριοθέτηση ήταν αδύνατη επειδή οι ακτές τους δεν τελούσαν σε σχέση άμεσης πλευρικής γειτνίασης ή ευθείας μετωπικότητας για να είναι δυνατή η επικάλυψη των προβολών τους στην θάλασσα.

Με τις νέες συμφωνίες που συνήψαν τα τρία κράτη, η Δανία δεν διαθέτει πλέον κοινά όρια υφαλοκρηπίδας με τις Κάτω Χώρες! Παρεμπιπτόντως, θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιήσουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό την ανωτέρω απόφαση του ΔΔ έναντι του ανυπόστατου τουρκο-λιβυκού μνημονίου του 2019.

Η επίδραση της παρεμβολής επιβεβαιώθηκε εκ νέου με δύο ακόμη σημαντικές αποφάσεις του ΔΔ του 1985 και του 2002 που αφορούσαν τα παρεμβαλλόμενα μεταξύ των αντικείμενων ακτών δύο κρατών Α και Β νησιωτικά εδάφη τρίτου κράτους Γ.

Στην πρώτη περίπτωση, το ΔΔ οριοθέτησε την υφαλοκρηπίδα μεταξύ Λιβύης και Μάλτας εκτιμώντας ότι η δεύτερη παρεμβάλλεται μεταξύ Ιταλίας και Λιβύης και λαμβάνοντας υπόψη αυτεπαγγέλτως τα ιταλικά έννομα συμφέροντα στην περιοχή [ICJ, Judgment of 3 June 1985, Case Concerning the Continental Shelf, Libya/Malta (ΕΔΩ)].

Το ΔΔ προσέγγισε το ζήτημα της οριοθέτησης υιοθετώντας καθ’ υπόθεση έναν οριζόντιο και έναν κάθετο άξονα. Σύμφωνα με τον οριζόντιο άξονα με κατεύθυνση από ανατολάς προς δυσμάς, το ΔΔ, μεριμνώντας να μην θιγούν τα ιταλικά έννομα συμφέροντα τα οποία όφειλε να προστατεύσει αυτεπαγγέλτως, περιόρισε το μήκος  της οριοθετικής γραμμής στα 67 νμ λόγω της προβολής των κείμενων βορείως της Μάλτας ιταλικών εδαφών (σκέψεις 72 και 73 της απόφασης του ΔΔ, βλέπε και σχετική ανάλυση με συνημμένο χάρτη   στην ιστοσελίδα ΕΔΩ).

Σημειωτέον ότι το θαλάσσιο μέτωπο των νήσων Μάλτας (εμβαδού 246 τχλμ) και Gozo (εμβαδού 66 τχλμ), μήκους περίπου 24 νμ έναντι 192 νμ της Λιβύης (σκέψη 68 της απόφασης του ΔΔ), αντιστοιχεί στις νήσους Κάρπαθο και Κάσο του ελληνικού νησιωτικού τόξου Κρήτης, Κάσου, Καρπάθου και Ρόδου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όσον αφορά τον κάθετο άξονα από βορρά προς νότο, κατά την εκτίμηση του ΔΔ, επειδή η Μάλτα παρεμβάλλεται μεταξύ Ιταλίας και Λιβύης, «the relationship of its coasts with the coasts of its neghbours is different from what it would be if it were a part of the territory of one of them» (σκέψη 53 της απόφασης του ΔΔ).

Το ΔΔ χάραξε την οριογραμμή, χωρίς να ενθυλακώσει την Μάλτα, χωρίς δηλαδή να την  εγκλωβίσει μεταξύ των ζωνών υφαλοκρηπίδας της Ιταλίας και της Λιβύης.

Με άλλα λόγια, η  Ιταλία δεν ανακάμπτει σε καμία περίπτωση νοτίως της Μάλτας, η οποία, αν δεν υπήρχε, οι ιταλικές ακτές θα ήσαν ανεμπόδιστα αντικρυστές των λιβυκών. Η παρεμβολή όμως της Μάλτας διακόπτει την ευθέως μετωπική σχέση Ιταλίας και Λιβύης (βλέπε χάρτη 1).

ΧΑΡΤΗΣ 1: Η οριοθέτηση από το ΔΔ της υφαλοκρηπίδας μεταξύ της Λιβύης και της Μάλτας

Εξάλλου, η απόφαση του ΔΔ του 2002 αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ μεταξύ Καμερούν και Νιγηρίας, οι ακτές των οποίων παράκεινται αρχικά και στην συνέχεια καθίστανται αντικείμενες [ICJ, Judgment of 10 October 2002, Case Concerning the Land and Maritime Boundary between Cameroun and Nigeria, Cameroun v. Nigeria (ΕΔΩ)].

Η παρουσία όμως της ανήκουσας στην Ισημερινή Γουϊνέα νήσου Bioko, η οποία παρεμβάλλεται γεωγραφικώς μεταξύ των δύο διάδικων κρατών, διακόπτει την σχέση των ακτών τους ως αντικειμένων λόγω της μη συνδρομής πλέον μεταξύ τους της απαιτούμενης ευθείας μετωπικότητας, με αποτέλεσμα το ΔΔ να διακόψει την αιτηθείσα οριοθέτηση εκεί όπου υπολογίζεται η μέση γραμμή από τις ακτές της Bioko, σύμφωνα με την σκέψη 291 της απόφασης του ΔΔ (βλέπε χάρτες  2 και 3).

 

Χάρτης 2: Η νήσος Bioko της Ισημερινής Γουινέας παρεμβάλλεται μεταξύ των ακτών του Καμερούν και της Νιγηρίας
Χαρτης 3: Η οριοθέτηση από το ΔΔ των θαλάσσιων ορίων μεταξύ Καμερούν και Νιγηρίας

Η διεθνής πρακτική είναι πλούσια στην Βαλτική, στην Καραϊβική, στην Μεσόγειο και στον Περσικό Κόλπο, όπως είναι η Συμφωνία του 1978 περί οριοθέτησης των θαλάσσιων ορίων των Ολλανδικών Αντιλλών με την Βενεζουέλα (βλέπε χάρτη στην ιστοσελίδα ΕΔΩ).

Η Βενεζουέλα δεν επανέρχεται βορείως, πέραν δηλαδή της προβολής των ολλανδικών νησιωτικών ακτών που επικαλύπτεται με την προβολή των ακτών της Δομινικανής Δημοκρατίας [βλέπε την Συμφωνία του 2021 μεταξύ Κάτω Χωρών και Δομινικανής Δημοκρατίας με βάση την μέση γραμμή και τον συνημμένο χάρτη στην ιστοσελίδα (ΕΔΩ)].

Έβδομον, εξετάζοντας την περίπτωση της Κύπρου, παρεμβαλλόμενη γεωγραφικά μεταξύ της Τουρκίας από τον βορρά και της Αιγύπτου, της Παλαιστίνης, του Ισραήλ, του Λιβάνου και της Συρίας από τον νότο, η Μεγαλόνησος οριοθετεί νοτίως την ΑΟΖ της με την Αίγυπτο το 2003 βάσει της μέσης γραμμής, υπολογιζόμενης από της εκατέρωθεν ακτές τους. Έχοντας μήκος 155 νμ,  η οριογραμμή απέχει στο σημείο 1 αυτής (προς δυσμάς) τόσο όσο απαιτεί η μελλοντική συμφωνία επί του τριεθνούς με την Ελλάδα.

Αυτό σημαίνει ότι για την Κύπρο το κοινό θαλάσσιο όριο με την Ελλάδα είναι κεκτημένο και δεδομένο. Στο καταληκτικό σημείο 8 (προς ανατολάς), η οριογραμμή ενώνεται με την χαραχθείσα βάσει της μέσης γραμμής οριογραμμή της Συμφωνίας Κύπρου και Ισραήλ του 2010.

Η Κύπρος ολοκληρώνει τις οριοθετήσεις με τους νότιους γείτονές της συνάπτοντας Συμφωνία και με τον Λίβανο το 2007 βάσει και πάλι της μέσης γραμμής.

Αποτέλεσμα όλων αυτών των οριοθετήσεων είναι ότι αναγνωρίζεται στην Κύπρο, ως αμιγώς νησιωτικό κράτος, πλήρης επήρεια στην οριοθετική διαδικασία, αποκλείοντας οποιαδήποτε δυνατότητα της Τουρκίας να επανέλθει νοτίως υπό το πρόσχημα ότι τα νησιωτικά εδάφη πρέπει να αρκούνται, ενθυλακωμένα, στην αιγιαλίτιδα ζώνη τους.

Κατά την αυθαίρετη και εντελώς ανερμάτιστη τουρκική νομική (;) επιχειρηματολογία σχετικά με την «Συμφωνία» του 2011, «the agreement takes into account the legitimate, equal and inherent rights of the Turkish Cypriots like those of the Greek Cypriots over the whole continental shelf of the island» [βλέπε τουρκικό ανακοινωθέν τύπου της 21ης Σεπτεμβρίου 2011, τα πλάγια γράμματα είναι δικά μου (ΕΔΩ)].

Η ερμηνεία αυτή προκύπτει ως ένα βαθμό και από τον συνημμένο στο έγγραφο A/74/757 της 18ης Μαρτίου 2020 της Τουρκίας προς τον ΓΓ του ΟΗΕ της χάρτη, το σημείο C της οριογραμμής του οποίου αγνοεί ένα τμήμα της Συμφωνίας Αιγύπτου -Κύπρου του 2003 στα δυτικά της Μεγαλονήσου (ΕΔΩ).

Επικαλούμενη τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων, ως προστάτιδα των οποίων εμφανίζεται η ίδια, η Τουρκία διεκδικεί εξ ονόματός τους και για λογαριασμό τους σημαντικά τμήματα της κυπριακής ΑΟΖ, κυρίως στα βόρεια και νοτιοδυτικά της Μεγαλονήσου, αγνοώντας τις συναφθείσες νομίμως διεθνείς συμφωνίες της και το γεγονός ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι Κύπριοι πολίτες, για τα συμφέροντα και τα δικαιώματα των οποίων αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η Κυπριακή Δημοκρατία (βλέπε το προαναφερθέν από 18 Μαρτίου 2020 έγγραφο Α/74/757 της Τουρκίας προς τον Γ.Γ. του ΟΗΕ).

Η γελοιότητα και η προχειρότητα των βεβιασμένων κινήσεών της, αν ευσταθούσαν, θα λειτουργούσαν ως boomerang για την ίδια, δίδοντας ανοήτως λαβή στην ανύπαρκτη και καθ΄υπόθεση μόνον αποκαλούμενη «Ελληνική Διοίκηση της Νότιας Κύπρου», όπως χαρακτηρίζουν οι Τούρκοι την Κυπριακή Δημοκρατία, να διεκδικήσει με την σειρά της το ίδιο δικαίωμα στον (κατεχόμενο) βορρά!

Άρα, η επιφυλακτικότητα την οποία επιδεικνύει η Ελλάδα έναντι της σύναψης Συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ με την Κύπρο για λόγους «νομικής ευθιξίας» της γείτονος καταπίπτει στο κενό.

Όγδοον, ένα τελευταίο αλλά χαρακτηριστικό δείγμα γραφής διεθνούς πρακτικής, επιβεβαιωτικό του υψηλού βαθμού επήρειας των παρεμβαλλόμενων νησιωτικών εδαφών, είναι η περίπτωση των θαλάσσιων ζωνών την δανικής νήσου Bornholm, κείμενης μακράν των ηπειρωτικών δανικών ακτών στο κέντρο της δυτικής Βαλτικής (η οποία θεωρείται ημίκλειστη θάλασσα) μεταξύ Σουηδίας, Γερμανίας και Πολωνίας.

Η προβολή των ακτών της νήσου προς πάσα κατεύθυνση οδήγησε διαδοχικά στην σύναψη συμφωνιών με την Σουηδία προς βορράν το 1984, στην αναγνώριση από την πάλαι ποτέ Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας των θαλάσσιων ορίων της με την νήσο Bornholm δυτικά βάσει της μέσης γραμμής και εσχάτως (στις 19 Νοεμβρίου 2018 και σε ισχύ από τις 28 Ιουνίου 2019) με την νοτίως της κείμενη ηπειρωτική Πολωνία.

Αναφορικά με την τελευταία, βάσει μίας ελαφρώς προσαρμοσμένης μέσης γραμμής, η Δανία λαμβάνει το 80% και η Πολωνία το υπόλοιπο 20% μίας διαφιλονικούμενης μεταξύ τους θαλάσσιας έκτασης    περίπου 3.600 τχλμ (βλέπε χάρτη στην ιστοσελίδα ΕΔΩ).

Γ. Συντρέχουν οι ανωτέρω προϋποθέσεις στην περίπτωση των αποκλειστικά νησιωτικών ακτών της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και των ακτών της Μεγαλονήσου, ώστε να είναι εφικτή και νόμιμη η μεταξύ τους οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ;

Ο διαχωρισμός του Αιγαίου Πελάγους από την Ανατολική Μεσόγειο δεν έχει τίποτα το μεμπτό. Είναι γεωγραφικός και συμφέρει την Ελλάδα και την Κύπρο. Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος αποτελούν δύο διαφορετικά θέατρα.

Για την καλύτερη κατανόηση της διαφοράς, επικαλούμαστε την γεωγραφία της στενότερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου όπου είναι παρούσες τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα. Πρόκειται κατά προσέγγιση για την θαλάσσια περιοχή μεταξύ του  32ου μεσημβρινού ανατολικά και του 28ου δυτικά, αφενός, και του 37ου παραλλήλου βορείως και 34ου νοτίως, αφετέρου.

Η αγεφύρωτη διάσταση απόψεων μεταξύ Ελλάδας (της Κύπρου συμπεριλαμβανομένης) και Τουρκίας είναι καταφανής αν συγκρίνουμε τον συνημμένο στο προαναφερθέν έγγραφο Α/74/757 της 18ης Μαρτίου 2020 χάρτη με τον χάρτη της Σεβίλλης).

Όπως όμως έκρινε σοφά το ΔΔ με την απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 1982, «for the purpose of the shelf delimitation between the Parties, it is not the whole of the coast of each Party which can be taken into account […] It is clear from the map that there comes a point on the coast of each of the Partiesbeyond which the coast in question no longer has a relationship with the coast of the other Party» [ICJ, Case Concerning the Continental Shelf, Tunisia/Libya, σκέψη 75 (ΕΔΩ)].

Ειδικότερα, σε αντίθεση με το Αιγαίον Αρχιπέλαγος όπου στην οριοθετική διαδικασία εμπλέκονται δύο και μόνον παράκτια κράτη (Ελλάδα και Τουρκία), οι ακτές των οποίων και παράκεινται και αντίκεινται, στο συγκεκριμένο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου η παρουσία πλειόνων παράκτιων κρατών (Ελλάδας, Τουρκίας, Κύπρου, Αιγύπτου και Λιβύης) καθιστά την μεταξύ τους οριοθέτηση περισσότερο περίπλοκη λόγω των συγκρουόμενων έννομων συμφερόντων ή των διεκδικήσεων των ενδιαφερόμενων παράκτιων κρατών της περιοχής, ενώ συντρέχει έντονα και το στοιχείο της παρεμβολής τρίτων  κρατών κατά την επικάλυψη των προβολών των ακτών των ανά ζεύγη κρατών.

Η Ελλάδα επί παραδείγματι παρεμβάλλεται μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης και μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου. Στο βόρειο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο κείται βορείως μίας υποθετικής (προς διευκόλυνση της συλλογιστικής μου) οριογραμμής βάσει της ίσης απόστασης μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Αιγύπτου, εμπίπτουν και συγχέονται οι προβολές των νησιωτικών εδαφών της Ελλάδας, ήτοι του νησιωτικού τόξου στα δυτικά και του συμπλέγματος του Καστελλορίζου ανατολικότερα, ενώ προστίθεται και η προβολή των ηπειρωτικών ακτών της Τουρκίας, η οποία επικαλύπτεται με τις προβολές των ελληνικών νησιωτικών ακτών στο πλαίσιο των δύο από τους τρείς άξονες στους οποίους αναφέρομαι ευθύς αμέσως.

Τέλος, οι δυτικές ακτές της Κύπρου (οι υπόλοιπες έχουν ήδη οριοθετηθεί συμβατικώς) επικαλύπτονται με τις ανατολικές ακτές της Κρήτης στο πλαίσιο του άξονα ΙΙΙ.  Η προβολή των ακτών της Αιγύπτου βορείως εμπλέκεται αποκλειστικά στο νότιο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι προβολές των νησιωτικών ακτών της Ελλάδας στο βόρειο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου ακολουθούν λοιπόν τρεις νοητούς άξονες σε σχέση με τους γείτονές της και κυρίως με την Κύπρο.

Ο πρώτος άξονας (Ι) αφορά το νησιωτικό τόξο ακολουθώντας νοτιοανατολική πορεία.

Ο δεύτερος άξονας (ΙΙ), έχοντας αφετηρία το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου, κατευθύνεται από βορρά προς νότο ακτινοειδώς και συναντά τον άξονα (Ι) στα νοτιοδυτικά.

Ο τρίτος άξονας (ΙΙΙ), ο οποίος είναι  κομβικής σημασίας για την  σχέση των ακτών Ελλάδας και Κύπρου, και συνακόλουθα για την μεταξύ τους οριοθέτηση, εκτείνεται από τις ανατολικές ακτές της Κρήτης για να ενωθεί με τις δυτικές ακτές της Κύπρου υπό τρεις πιθανές εκδοχές, την στενή, την ευρεία και την χιαστί προβολή και επικάλυψη (βλέπε χάρτες 4 και 5).

ΧΑΡΤΗΣ 4

 

ΧΑΡΤΗΣ 5

Η επικάλυψη των προβολών των ελληνικών με τις αντίστοιχες των κυπριακών ακτών, σε συνδυασμό με την διασταύρωση των αξόνων (Ι) και (ΙΙ), αποτελούν ανάχωμα στην οποιαδήποτε τουρκική διεκδίκηση προς νότον και αποκλείουν την οριοθέτηση λόγω αποκοπής της γεωγραφικής επαφής των τουρκικών με τις αιγυπτιακές ακτές (βλέπε χάρτες 6 και 7).

Χάρτης 6: Η προβολή των ακτών του νησιωτικού τόξου Κρήτης, Κάσου, Καρπάθου και Ρόδου, σε συνδυασμό με την μετωπική προβολή των ακτών του συμπλέγματος του Καστελλορίζου

 

Χάρτης 7: Η προβολή των ακτών του νησιωτικού τόξου και η επικάλυψη της από την προβολή των τουρκικών ακτών ανατολικά και δυτικά του συμπλέγματος του Καστελλορίζου

Η «επακούμβηση» του Αυγούστου 2020 της ελληνικής φρεγάτας «Λήμνος» με σκάφος του τουρκικού πολεμικού ναυτικού που συνόδευε το σεισμογραφικό πλοίο Oruç Reis σε θαλάσσια περιοχή 100 νμ νοτίως του Καστελλορίζου μεταξύ Κρήτης και Κύπρου είναι ενδεικτική του ζωηρού ενδιαφέροντος της Τουρκίας για την εκεί ενεργό στρατιωτική, και όχι μόνο, παρουσία της [βλέπε το άρθρο των Michele Kambas και Tuvan Gumrukcu «Greek, Turkish warships in “mini collision” Ankara calls provocative» (ΕΔΩ)].

Έχει την σημασία του επίσης το γεγονός ότι τα εγγύτερα σημεία των ακτών της Τουρκίας και της Αιγύπτου απέχουν σχεδόν όσο και τα εγγύτερα σημεία μεταξύ Κρήτης και Κύπρου (βλέπε χάρτη 8).

Χάρτης 8: Αποστάσεις μεταξύ της Κρήτης, της Κύπρου και της Τουρκίαςμε την Αίγυπτο

Άρα, υπό το φως των ανωτέρω στοιχείων, είναι σαφές ότι, προβαλλόμενες στην θάλασσα, οι ελληνικές νησιωτικές ακτές τόσο του συμπλέγματος του Καστελλορίζου (ο βαθμός επήρειας του οποίου διαδραματίζει αποφασιστικό μεν αλλά όχι καταλυτικό ρόλο για την οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, παρά τα όσα γράφονται κατά καιρούς) όσο και, κυρίως, οι ανατολικές ακτές της Κρήτης συναντώνται και επικαλύπτονται με τις δυτικές ακτές της Κύπρου, οπότε ανακύπτει πλέον η ανάγκη της μεταξύ τους οριοθέτησης.

Ας μην λησμονούμε επίσης ότι το Καστελλόριζο δεν ενθυλακωνέται, όπως προανέφερα, μεταξύ ξένων ζωνών δικαιοδοσίας, ενώ η παρουσία του δεν γεννά θέμα αποκοπής των ζωνών δικαιοδοσίας τρίτων παράκτιων κρατών, λόγω ακριβώς της παρεμβολής του.

Το δικαίωμα του Καστελλορίζου σε θαλάσσιες ζώνες είναι πλήρες, όπως πλήρης είναι και η επήρειά του στο πλαίσιο της οριοθέτησης νοτίως του συμπλέγματος, φτάνοντας μέχρι την μέση γραμμή η οποία το χωρίζει από τις ακτές της Αιγύπτου.

Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό από την φίλη και στρατηγικό εταίρο Αίγυπτο προς αποφυγή εύλογων παρεξηγήσεων ως προς τα ακριβή όρια του δικαιώματος των ελληνικών νησιωτικών εδαφών. Αντιθέτως, η πιθανή εκδοχή της μειωμένης επήρειας του συμπλέγματος αφορά την προς ανατολάς και προς δυσμάς πλήρη ανάπτυξη της προβολής των ακτών του σε σχέση με τις τουρκικές με τελικό στόχο της επίτευξη ενός δίκαιου αποτελέσματος.

Αναφορικά με το νότιο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου, επειδή η Κύπρος έχει ήδη οριοθετήσει την ΑΟΖ της με την Αίγυπτο, η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου θα αποτελούσε ανάχωμα στην πιθανή πρόσκληση/πρόκληση της Τουρκίας προς την Αίγυπτο να οριοθετήσουν την μεταξύ τους ΑΟΖ.

Οι ακτές της Ελλάδας και της Κύπρου (βάσει και των τριών αξόνων) αποκλείουν τον χαρακτηρισμό της σχέσης των ακτών της Τουρκίας και της Αιγύπτου ως αντικειμένων λόγω της παρεμβολής των ελληνικών και κυπριακών εδαφών και της συνακόλουθης αδυναμίας οποιασδήποτε μεταξύ τους οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, σε αντίθεση με την πλήρη νομιμότητα της οριοθέτησης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.

  • Δ. Πώς θα μπορούσε να χωρήσει διαδικαστικά η οριοθέτηση;

Στην συγκεκριμένη περίπτωση Ελλάδας και Κύπρου, η οριοθέτηση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ τους (στην πράξη, ενταφιασμένες από ετών), είτε με προσφυγή στη διεθνή δικαιοσύνη βάσει συνυποσχετικού (Χάγη, Αμβούργο ή ad hoc διαιτητικό δικαστήριο), είτε, τέλος, με προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Στην τρίτη δυνατότητα αναφέρομαι εκτενώς στο άρθρο μου «Η ερμηνεία και εφαρμογή του διεθνούς δικαίου της θάλασσας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στοιχεία ακτιβισμού του ως οιονεί διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου», Τετράδια Διεθνούς Δικαίου και Διεθνούς Πολιτικής, πρώτο τεύχος, Απρίλιος 2021, σελίδες 50 έως 60 (ελεύθερη πρόσβαση στην ιστοσελίδα ΕΔΩ).

Αρκούμαι να υπομνήσω ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να υποβάλουν, βάσει του άρθρου 273 της Συνθήκης για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,  στην κρίση του Δικαστηρίου της ΕΕ ορισμένες διαφορές τους υπό προϋποθέσεις.

Κατά το ανωτέρω άρθρο, το οποίο θυμίζει έντονα την δυνατότητα προσφυγής στο ΔΔ, το Δικαστήριο ΕΕ είναι αρμόδιο επί οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ των κρατών μελών «συναφούς με το αντικείμενο των Συνθηκών» υποβαλλόμενης με συνυποσχετικό (special agreement στην αγγλική γλώσσα και compromis στην γαλλική). Πρέπει επίσης να πρόκειται όντως για διαφορά «συναφή» με το αντικείμενο των Συνθηκών.

Ως συνάφεια, κατά το Δικαστήριο ΕΕ, νοείται ο «σύνδεσμος» ο οποίος πληρούται ως προαπαιτούμενο οσάκις η διαφορά «παρουσιάζει έναν αντικειμενικώς προσδιορίσιμο σύνδεσμο με το αντικείμενο των Συνθηκών».

Η Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας του 1982 αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα τόσο της ενωσιακής έννομης τάξης ως μεικτή Συμφωνία όσο και των έννομων τάξεων όλων των κρατών μελών ως συμβαλλόμενων μερών της.

Ναι μεν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι κατ’ αρχήν αρμόδια να οριοθετεί τις θαλάσσιες ζώνες των κρατών μελών της, πλην όμως το άρθρο 273 παρέχει στο Δικαστήριο ΕΕ την «ειδική δωσιδικία» να επιλαμβάνεται τέτοιων διαφορών και να αποφαίνεται επί της ερμηνείας και της εφαρμογής της Σύμβασης του 1982, κρίνοντας και αποφαινόμενο ως δικαστήριο του δικαίου της θάλασσας.

Το ίδιο το Δικαστήριο ΕΕ δέχτηκε την ανωτέρω ερμηνεία με την σκέψη 109 της απόφασής του της 31ης Ιανουαρίου 2020 στην υπόθεση C-457/18 μεταξύ Σλοβενίας και Κροατίας, με αφορμή την διαφορά τους σχετικά με την παραβίαση του ενωσιακού δικαίου λόγω της (μη) οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών τους, ειδικότερα στον κόλπο του Piran. Είχε προηγηθεί η απόφαση της 29ης Αυγούστου 2017 του συσταθέντος ad hoc διαιτητικού δικαστηρίου, την νομιμότητα της οποίας αμφισβήτησε η Κροατία.

Η προσφυγή ενώπιόν του εγγυάται υπέρ των διαδίκων απλούστερη του ΔΔ διαδικασία, ταχύτερη εκδίκαση της υπόθεσης, δεσμευτικά αποτελέσματα και επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση μη εκτέλεσης της απόφασής του.

Την συμμετοχή της Τουρκίας είτε σε απευθείας διαπραγματεύσεις είτε με προσφυγή ανά ζεύγη στην διεθνή δικαιοσύνη, αποκλειομένης βεβαίως της δυνατότητας προσφυγής της ίδιας στο Δικαστήριο ΕΕ λόγω της μη ιδιότητάς της ως κράτους μέλους, δυσχεραίνει το γεγονός της εκ μέρους της μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αντίθετη άποψη ως προς την δικονομική δυνατότητα της Τουρκίας στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου, την οποία δεν συμμερίζομαι,  υποστηρίζει με την διατριβή του ο Γεώργιος Ανθρακεύς (υποβληθείσα στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Αμβούργου με τον τίτλο The right to exploit offshore hydrocarbon in the Southeastern Mediterranean in the light of Public International Law,  Απρίλιος 2022, 337 σελίδες).

Ας μην περιμένουμε λοιπόν άπραγοι να επαναληφθεί ό,τι έγινε το 2019 με την υπογραφή του ανυπόστατου (για λόγους οι οποίοι δεν είναι της παρούσης να αναλυθούν) τουρκο-λιβυκού Μνημονίου και ας αδράξουμε το συντομότερο την ευκαιρία με την Κύπρο.

Ενόψει του σκληρού αναθεωρητισμού που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την στάση της Τουρκίας,  πρέπει να ακουστεί ένα βροντερό όχι στο ελληνικό δόγμα της ακινησίας και στην ανιστόρητη θεωρία του κατευνασμού για να μην βρεθούμε προ νέων, και πάλι δυσάρεστων, εκπλήξεων σε Ελλάδα και Κύπρο.

*[η παρούσα γνώμη αφιερώνεται ως ελάχιστος φόρος τιμής στα θύματα της ένοπλης εισβολής και κατοχής του βόρειου τμήματος της Κύπρου από την Τουρκία, στις 20 Ιουλίου 1974]

**Θεόδωρος Κατσούφρος
νομικός διεθνολόγος

Hellas Journal

«ΚΑΡΦΙΤΣΩΜΕΝΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ»: υπήρξε, κάποτε, ένας Κολοκοτρώνης

0

  

του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου
Στην «Καρφιτσωμένη Δημοσίευση», θα προτείνεται κάθε τόσο, ένα πρωτότυπο ανάγνωσμα – που ίσως εξηγεί την ζωή στην κοινωνία μας!
*** ***
Από τον Πύργο ως την Κυπαρισσία, ο δρόμος είναι εύκολος. Αν διαβεί κανείς την γέφυρα του Αλφειού, ξανοίγεται νότια μία καθηλωτική παραλιακή διαδρομή, στην δασώδη Τριφυλία, με θέα τον ειδυλλιακό Κυπαρισσιακό Κόλπο, ώσπου μετά από περίπου μια ώρα, φτάνει στην Κυπαρισσία.
Στο Κέντρο Τύπου του Μπίτσικα στην Κυπαρισσία, ψάχνοντας ανάμεσα σε διάφορα βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, βρήκα και το βιβλίο,
«Ἑλληνικά Ὑπομνήματα ἤτοι Ἐπιστολαί καί διάφορα Ἔγγραφα ἀφορῶντα τήν Ἑλληνικήν Ἐπανάστασιν. Ἀπό 1821 μέχρι 1827».
Το βιβλίο έχει εκδοθεί το 2011 στην Κυπαρισσία από τις εκδόσεις «Καγιάφας». Είναι η πρώτη επανέκδοση του Αρχείου του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, εδώ και ενάμισι αιώνα – από το 1856 όταν το Αρχείο συλλέχθηκε από τον γιο του Ιωάννη (Γενναίο) Κολοκοτρώνη, και το τύπωσε στην Αθήνα ο Χ.Νικολαΐδης Φιλαδελφεύς. Ένα αντίτυπο της παλιάς πρώτης έκδοσης βρέθηκε στο Γυμνάσιο Κυπαρισσίας, φωτογραφήθηκε με ακρίβεια, και επανεκδόθηκε σε μία πολυτελή έκδοση με κίτρινο χαρτί και χοντρό εξώφυλλο, από τον εκδότη Παναγιώτη Γεωργακόπουλο.
Ανοίγοντας τυχαία το βιβλίο πριν το αγοράσω, η προσοχή μου έπεσε σε μία σελίδα όπου επισυνάπτονταν μια επιστολή του Ανδρέα Μεταξά προς τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Στην επιστολή αναφέρονταν διάφορα περιστατικά της Επανάστασης, γράφονταν πως ο Γέρος του Μοριά έπρεπε να αντιμετωπίσει τον Γρίβα με «Θεμιστόκλειον καρδίαν», και στο τέλος υπογράφονταν με την φράση, «Ὁ πατριώτης καὶ εἰλικρινὴς φίλος καὶ ἀδελφὸς». Διαβάζοντας το βιβλίο, αρχίζουν να ξεπροβάλλουν στις 640 σελίδες του, τα θεμέλια της νεοελληνικής νοοτροπίας και ιδεολογίας, μέσα από την έγγραφη επικοινωνία μιας πλειάδας ανθρώπων που έζησαν το 1821. Μια αυθεντική πηγή, η πλέον έγκυρη και συνάμα αναμφίβολη, για την ψυχή του νεώτερου ελληνισμού, που ίσως εξηγεί την κοινωνία μας έως σήμερα…
Είχα ήδη πληρώσει για το βιβλίο και έφευγα, όταν άκουσα να μου λένε,
« – Ο κόσμος αδιαφόρησε για αυτό το βιβλίο! Ο εκδότης έβαλε τα λεφτά του για να τυπώσει εφτακόσια αντίτυπα του βιβλίου, και δυστυχώς έμειναν σχεδόν όλα απούλητα!»…
Όσοι ενδιαφέρονται να αγοράσουν το βιβλίο μπορούν να επικοινωνήσουν με το Κέντρο Τύπου του Μπίτσικα (Nikos Mpitsikas) στην Κυπαρισσία.
Μπορείτε επίσης να επισκεφτείτε και τον παρακάτω σύνδεσμο της Ακαδημίας Αθηνών: