Αρχική Blog Σελίδα 1603

Η μεταδυτική Τουρκία του Ερντογάν

1

Από το Foreign Affairs

17/08/2023

(2)

Το αμερικανικό περιοδικό Foreign Affairs δημοσίευσε πρόσφατα ένα εκτενές άρθρο – ανάλυση για τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Τουρκίας και τον τρόπο χειρισμού της από τις ΗΠΑ. Αναδημοσιεύουμε τα σημαντικότερα σημεία αυτού του κειμένου που επιβεβαιώνει την ανάλυση που έχει κάνει η «Ελληνική Αντίσταση» για τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας, αλλά και την αμηχανία της αμερικανικής πλευράς να εξασφαλίσει μια έστω συναλλακτική σχέση με τη μεταδυτική Τουρκία. Οι πολιτικές ηγεσίες στην Αθήνα και τη Λευκωσία πρέπει να αντιληφθούν εγκαίρως την αμείλικτη γεωπολιτική πραγματικότητα και να παύσουν να καλλιεργούν επικίνδυνες αυταπάτες για διάλογο, διαπραγματεύσεις, συνδιαχείριση και εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου (Χάγη) με μια κρατική οντότητα που αποσκοπεί στο να καταστεί ηγεμονική δύναμη στην ευρύτερη περιοχή. Η ανάλυση γράφτηκε από την Asli Aydintasbas* και τον Jeremy Shapiro*. Τα μαύρα γράμματα του κειμένου είναι υπογραμμίσεις από τη σύνταξη της www.ellinikiantistasi.gr  

Κανείς δεν κάνει προεκλογική εκστρατεία όπως ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν. Μήνες πριν από τις εκλογές στην Τουρκία, το Μάιο του 2023, ο Ερντογάν παρουσίασε το σύνθημα της εκστρατείας του: «Ο Τουρκικός Αιώνας», μπροστά σε ένα ακροατήριο χιλιάδων ατόμων….

Ως επιστέγασμα, ο Ερντογάν εκφώνησε μια τυπικά εμπρηστική ομιλία. Περιγράφοντας ορισμένες από τις εγχώριες πολιτικές του – όπως η μετατροπή της εμβληματικής βυζαντινής εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, της Αγίας Σοφίας, σε τζαμί – ως «πρόκληση στις παγκόσμιας ηγεμονίας», υποσχέθηκε να καταστήσει την Τουρκία μεταξύ των δέκα κορυφαίων χωρών στον κόσμο στην πολιτική, την οικονομία, την τεχνολογία και τη διπλωματία.

Η παράσταση αυτή είχε σκοπό να διοχετεύσει το όραμα του Ερντογάν για την τουρκική Δημοκρατία κατά το έτος της εκατονταετηρίδας της: Μια ανερχόμενη δύναμη στα πρόθυρα της ειρήνης και της ευημερίας που έχει βγει νικήτρια από τις πολλές μάχες με τους ιμπεριαλιστές και είναι επιτέλους έτοιμη να πάρει τη θέση που της αξίζει ως παγκόσμια δύναμη.

Σ’ αυτή τη φαντασίωση, με τον Ερντογάν στο τιμόνι, η αναζήτηση της ταυτότητας της Τουρκίας που διήρκεσε δεκαετίες έχει τελειώσει. Είναι μια μεταδυτική δύναμη, που δεν αναζητά πλέον την έγκριση της Δύσης, δεν επιδιώκει πλέον τα δυτικά φιλελεύθερα ιδεώδη και δεν εξαρτάται πλέον από τη Δύση.

Στην προ Ερντογάν εποχή, η υπερατλαντική ταυτότητα της Τουρκίας αγαπήθηκε και υποστηρίχθηκε, όχι μόνο ως γεωπολιτική αναγκαιότητα, αλλά και ως κληρονομιά του ιδρυτή της Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ, ο οποίος είπε ότι η επίτευξη «του επιπέδου του σύγχρονου πολιτισμού» ήταν η αποστολή της νεαρής δημοκρατίας, ένας στόχος που οδήγησε σε μια δεκαετή, από πάνω προς τα κάτω ώθηση για εκσυγχρονισμό και δυτικοποίηση.

Σήμερα, ωστόσο, σχεδόν κανείς στο δημόσιο τομέα δεν υπερασπίζεται τις δυτικές ιδέες ή τους δυτικούς θεσμούς. Οι τηλεοπτικοί σχολιαστές και οι πολιτικοί συστηματικά βάζουν στο ίδιο τσουβάλι τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ και χλευάζουν όλους αυτούς ως υποκριτές, εκμεταλλευτές και προσηλωμένους στην υποταγή της Τουρκίας.

Οι φιλοδυτικοί – φιλελεύθεροι Τούρκοι έχουν εκδιωχθεί από τις νυχτερινές τηλεοπτικές εκπομπές και έχουν αφαιρεθεί οι απόψεις τους από τις σελίδες των εφημερίδων. Η Τουρκία έχει αποχωρήσει ακόμη και από τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision, την κιτς αυτή πανευρωπαϊκή μουσική εκδήλωση που διεξάγεται από το 1956.

Μια παρόμοια αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Τις δεκαετίες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Τουρκία προσπάθησε να προστατευτεί από την πανταχού παρούσα απειλή του σοβιετικού επεκτατισμού, αγκιστρώνοντας τον εαυτό της στους ευρωατλαντικούς θεσμούς και προσπαθώντας να φτάσει τις προηγμένες και ευημερούσες δυτικές δημοκρατίες.

Η Ουάσινγκτον έβλεπε την Τουρκία με όρους Ψυχρού Πολέμου, ως ένα χρήσιμο συνοριακό κράτος στον αγώνα κατά του κομμουνισμού και της σοβιετικής επιρροής. Η Τουρκία δεν ήταν ποτέ πλήρως δυτική ή δημοκρατική. Αλλά κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, το γεγονός ότι οι κοσμικές ελίτ της χώρας ήθελαν να αγκιστρώσουν τη χώρα στη Δύση ήταν αρκετά καλό για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ.

Σήμερα, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Από τότε που ο Ερντογάν ανέλαβε την εξουσία το 2002, και ιδιαίτερα μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά της κυβέρνησής του το 2016, η σχέση της Ουάσιγκτον με την Άγκυρα επιδεινώνεται σταθερά. Είναι πλέον λιγότερο υγιής από τις σχέσεις που έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με πολλές μη νατοϊκές δυνάμεις. Οι Τούρκοι πολιτικοί, συμπεριλαμβανομένου του Ερντογάν, συχνά χαρακτηρίζουν με οργή τις Ηνωμένες Πολιτείες ως αντίπαλο και όχι ως εταίρο.

Για παράδειγμα, όταν η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία το 2020 για την αγορά  των S-400 από τη Ρωσία, ο Ερντογάν χαρακτήρισε την απόφαση των ΗΠΑ «κατάφωρη επίθεση» στην τουρκική κυριαρχία και υποστήριξε ότι: «Ο σκοπός των κυρώσεων είναι να εμποδίσει τα βήματα που έχει κάνει η χώρα μας στην αμυντική βιομηχανία και να μας κρατήσει υποταγμένους».

Εν τω μεταξύ, στην Ουάσιγκτον, ορισμένοι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αμφισβητούν ανοιχτά τη δέσμευση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και φοβούνται ότι η Άγκυρα πλησιάζει όλο και περισσότερο στη Μόσχα. Αλλά αυτός ο αμοιβαίος θυμός έχει αρχίσει πρόσφατα να μετατρέπεται σε κάτι που μοιάζει με αποδοχή.

Οι Τούρκοι αξιωματούχοι κατανοούν πλέον ότι η απόκλισή τους από το ΝΑΤΟ δεν είναι μια ανώμαλη παρέκκλιση αλλά ένας τελικός προορισμός. Η Τουρκία του Ερντογάν λειτουργεί με βάση την παραδοχή ότι η Δύση βρίσκεται σε παρακμή και ότι αναδύεται ένας πολυπολικός κόσμος, ο οποίος φαινομενικά παρέχει ευκαιρίες για την άνοδο της Τουρκίας στο καθεστώς μεγάλης δύναμης.

Αλλά η Τουρκία δε θέλει να αλλάξει στρατόπεδο, απομακρυνόμενη από το ΝΑΤΟ και κατευθυνόμενη προς τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, έναν ευρασιατικό οργανισμό άμυνας και ασφάλειας που σχηματίστηκε το 2001 από την Κίνα και τη Ρωσία σε μια προσπάθεια να ανταγωνιστεί το ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, η Τουρκία θέλει να κρατήσει ένα πόδι σε κάθε στρατόπεδο, ενώ παράλληλα θα επεκτείνει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία και την οικονομική της δύναμη ευρύτερα. Παρόλο που ο Ερντογάν επιδιώκει μια σαφή ρήξη με τη Δύση όσον αφορά την ιδεολογία, τον πολιτισμό και την ταυτότητα, προσπαθεί επίσης να πραγματοποιήσει μια προσεκτικά βαθμονομημένη πράξη εξισορρόπησης μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, ελπίζοντας να βρει περισσότερες ευκαιρίες, στις οποίες η Τουρκία μπορεί να ασκήσει επιρροή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να αντιστρέψουν τη ροή της ιστορίας και να επανεντάξουν την Τουρκία στη Δύση ή την ΕΕ. Η προσπάθεια της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ δεν είναι απλώς θνησιγενής, είναι  νεκρή.

Οι μέρες που ένας Αμερικανός Πρόεδρος μπορούσε να στέκεται δίπλα σε Τούρκους ηγέτες και να κάνει κήρυγμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν περάσει. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, μπορεί ακόμη να οικοδομήσει μια αποτελεσματική σχέση με το μεταδυτικό κράτος που έχει γίνει η Τουρκία.

Η Άγκυρα μπορεί να απέχει πολύ από τον ιδανικό σύμμαχο και δε θα συγκινηθεί από τις εκκλήσεις για κοινές αξίες ή τη σημασία αυτού που η Ουάσιγκτον θεωρεί ως διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Αλλά ο πραγματισμός του Ερντογάν, οι περιφερειακές φιλοδοξίες και ο συναλλακτικός χαρακτήρας του καθιστούν δυνατή μια παραγωγική σχέση.

Στην ουσία, η στρατηγική της κυβέρνησης Μπάιντεν για την Τουρκία ήταν να κρατήσει ευγενική απόσταση από την Άγκυρα. Αυτό σήμαινε τη μείωση της συχνότητας της προεδρικής διπλωματίας που χαρακτήριζε μεγάλο μέρος της εποχής Τραμπ, συχνά εις βάρος των διμερών σχέσεων.

Ως επί το πλείστον, η προσέγγιση του Μπάιντεν λειτούργησε καλά, μειώνοντας τις προσδοκίες και στις δύο πλευρές και καλύπτοντας τις διαφορές. Η κυβέρνηση διατήρησε τους δεσμούς με την Τουρκία, αλλά μόνο σε θέματα άμεσης σημασίας, όπως η απόσυρση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν το 2021 και η συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας που επέτρεψε στην τελευταία να μεταφέρει σιτηρά μέσω της Μαύρης Θάλασσας….

Αλλά, η αμερικανοτουρκική συνεργασία σε ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις ήταν χαμηλών τόνων ή ανύπαρκτη. Η κυβέρνηση Μπάιντεν εξακολουθεί να ανησυχεί σιωπηλά για την αυταρχική περιφερειακή προσέγγιση της Τουρκίας, ιδίως για τις απειλές της να εξαπολύσει εισβολή στη Συρία για να επιτεθεί στις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ συριακές κουρδικές πολιτοφυλακές, τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί ως προέκταση του PKK, της φιλοαυτονομικής κουρδικής οργάνωσης που τόσο η Τουρκία όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατατάσσουν ως τρομοκρατική οργάνωση.

Ανησυχία προκαλούν επίσης η κλιμάκωση του λεκτικού πολέμου της Άγκυρας με την Ελλάδα για τα θαλάσσια σύνορα και η σθεναρή υποστήριξη της Τουρκίας στη στρατιωτική εκστρατεία του Αζερμπαϊτζάν κατά της Αρμενίας, η οποία ανησύχησε την Ουάσιγκτον επειδή άνοιξε την πιθανότητα μιας άλλης σύγκρουσης πλήρους κλίμακας, πρακτικά δίπλα στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η σχέση ΗΠΑ – Τουρκίας μοιάζει περισσότερο με φιλικό διαζύγιο παρά με αμοιβαία επωφελή συνεργασία. Αλλά η Ουάσιγκτον επέδειξε αυτοσυγκράτηση στην αντίδρασή της σε αυτές τις κινήσεις, προκειμένου να αποφύγει την πρόκληση μιας αναμέτρησης.

Στο πλαίσιο της αποκλιμάκωσης με την κυβέρνηση Μπάιντεν, η Άγκυρα, επίσης, περιόρισε τη “διπλωματία των κανονιοφόρων” στην Ανατολική Μεσόγειο, σταματώντας τις ενεργειακές έρευνες στα ανοικτά των ακτών της Κύπρου και μειώνοντας τις εντάσεις σχετικά με τις κυπριακές γεωτρήσεις στα «αμφισβητούμενα» ύδατα.

Η Τουρκία ήταν προσεκτική στο να μη στοχεύει άμεσα τις αμερικανικές δυνάμεις ή εγκαταστάσεις στη Συρία και τηρούσε με απροθυμία μια συμφωνία του 2019 με την Ουάσινγκτον που οριοθετούσε τις εδαφικές ζώνες που ελέγχονται από τους Κούρδους και τις τουρκικές δυνάμεις. Παρά τον ευρέως διαδεδομένο αντιαμερικανισμό στην τουρκική κοινή γνώμη, ο Ερντογάν έχει αποφύγει σε μεγάλο βαθμό την άμεση αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Μπάιντεν.

Κατά την τελευταία δεκαετία, η ρωσοτουρκική σχέση έχει γενικά ευδοκιμήσει και έχει μέχρι στιγμής επιβιώσει της δοκιμασίας πίεσης που επέβαλε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο Ερντογάν απέφυγε να ασκήσει άμεση κριτική στις ρωσικές θηριωδίες και συχνά υποστήριξε την αφήγηση της Μόσχας ότι η Δύση προκάλεσε την εισβολή στην Ουκρανία.

«Μπορώ να πω ξεκάθαρα ότι δε βρίσκω σωστή τη στάση της Δύσης [απέναντι στη Ρωσία]», δήλωσε ο Ερντογάν τον Σεπτέμβριο του 2022. Η Τουρκία έχει αρνηθεί να συμμορφωθεί με τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και έχει διατηρήσει οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς με το Κρεμλίνο, οι οποίοι ενισχύονται από τη στενή προσωπική σχέση του Ερντογάν με τον Πούτιν. Ταυτόχρονα, η Άγκυρα και η Μόσχα παραμένουν στρατηγικοί ανταγωνιστές, υποστηρίζοντας αντίθετες πλευρές σε πολέμους δι’ αντιπροσώπων στη Λιβύη και τη Συρία.

Παρά την άρνησή του να προσυπογράψει τη δυτική αφήγηση για τον πόλεμο στην Ουκρανία και να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, ο Ερντογάν έχει ταχθεί με πρακτική έννοια στο πλευρό του Κιέβου στον αγώνα του κατά της Μόσχας, δημιουργώντας στενούς αμυντικούς – βιομηχανικούς δεσμούς με την Ουκρανία, προμηθεύοντάς την με όπλα και υποστηρίζοντας ακόμη και την αίτηση της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία, άλλωστε, δε θέλει να δει ρωσικό έλεγχο στη βόρεια πλευρά της.

Όπως πολλές μεσαίες δυνάμεις, η Τουρκία επιδιώκει να αποφύγει τη στρατηγική εξάρτηση, κινούμενη μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Αλλά η κατάστασή της είναι ιδιαίτερα οξεία, και η Τουρκία μπορεί να είναι διχασμένη όχι μόνο μεταξύ διαφόρων ισχυρότερων χωρών, αλλά και μεταξύ απολυταρχίας και δημοκρατίας, Ευρώπης και Ευρασίας, κοσμικότητας που κλίνει προς τη Δύση και συντηρητικού εθνικισμού.

Οι επιλογές του Ερντογάν στο Υπουργικό Συμβούλιο σηματοδοτούν την πρόθεσή του να περιηγηθεί σε αυτή την περίπλοκη πορεία με μια στρατηγική αντιστάθμισης. Ο Υπουργός Οικονομικών Mehmet Simsek, ο υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan, ο αντιπρόεδρος Cevdet Yilmaz, ο υπουργός Δικαιοσύνης Yilmaz Tunc και ο διευθυντής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ibrahim Kalin εκπροσωπούν μια παράταξη εντός της τουρκικής ελίτ που πιστεύει ότι η Τουρκία θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της, να βελτιώσει την οικονομία της και να παρακάμψει την κυριαρχία της Ρωσίας πιο επιδέξια αν είχε καλύτερες σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Αλλά είναι επίσης πιστοί, μακροχρόνιοι σύμμαχοι του Ερντογάν, τους οποίους εμπιστεύεται ότι θα συνεργαστούν καλά με τους δυτικούς ομολόγους τους χωρίς να ξεπουλήσουν τα τουρκικά συμφέροντα.

Αυτό είναι, σε γενικές γραμμές, μια θετική εξέλιξη για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους άλλους συμμάχους τους. Η Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο πολλών βασικών προκλήσεων εξωτερικής πολιτικής για την Ουάσινγκτον. Η στρατηγική θέση της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα – η οποία συνδέει τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη – καθιστά τη χώρα σημαντικό παράγοντα στον πόλεμο στην Ουκρανία και κρίσιμη για τις προσπάθειες της Δύσης να περιορίσει τη Ρωσία….

Η Άγκυρα μπορεί επίσης να συμβάλει στη διατήρηση της σταθερότητας στον Καύκασο, για παράδειγμα, όπου θα μπορούσε να πιέσει τους Αζέρους συμμάχους της να καταλήξουν σε ειρηνευτική συμφωνία με την Αρμενία. Το ίδιο ισχύει και στο Ιράκ και τη Συρία, μέρη όπου η τουρκική παρουσία βοηθά την Ουάσινγκτον να διατηρήσει μια μικρή επιρροή.

Τέλος, η Ουάσιγκτον ελπίζει ότι η Τουρκία μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας βιώσιμης αρχιτεκτονικής μεταφοράς ενέργειας που θα επιτρέψει σε όλη την Ευρώπη να αξιοποιήσει τους δυνητικά τεράστιους πόρους της Ανατολικής Μεσογείου.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να επιδιώξει να σταθεροποιήσει τη σχέση της με την Άγκυρα, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία έχει υιοθετήσει μια μεταδυτική ταυτότητα στο εσωτερικό της και μια μεταδυτική στάση στην εξωτερική πολιτική της. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κινηθεί προς μια πιο συναλλακτική προσέγγιση και νοοτροπία.

Η επιτυχής διαπραγμάτευση στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ μπορεί να αποτελέσει ένα μοντέλο. Ο Ερντογάν ήταν σαφώς σε συναλλακτική διάθεση, και σε αντάλλαγμα για την υποστήριξη της αίτησης της Στοκχόλμης να ενταχθεί στη Συμμαχία, η Τουρκία απαίτησε παραχωρήσεις όχι μόνο από τη Σουηδία (συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού του ανεπίσημου σουηδικού εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, ενός πιο δρακόντειου σουηδικού αντιτρομοκρατικού νόμου και της έκδοσης αρκετών αιτούντων άσυλο που συνδέονται με το ΡΚΚ) αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο παρασκήνιο, η κυβέρνηση Μπάιντεν πίεσε το αμερικανικό Κογκρέσο να πουλήσει F-16 στην Τουρκία, αεροσκάφη που η Άγκυρα ήθελε να αγοράσει εδώ και χρόνια. Για να εξομαλύνει τον δρόμο, ο Λευκός Οίκος επεξεργάστηκε μια τριμερή συμφωνία που περιελάμβανε την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Ελλάδα. Στο τέλος, η συμφωνία άφησε όλες τις πλευρές αρκετά ικανοποιημένες, ακόμη και αν δεν ανταποκρινόταν στους κανόνες για το πώς οι σύμμαχοι πρέπει να συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον.

Το επεισόδιο αυτό ανέδειξε επίσης την κεντρική σημασία του Ερντογάν, ο οποίος παραμένει ο μοναδικός υπεύθυνος για τη λήψη αποφάσεων σε μείζονα ζητήματα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Ο Ερντογάν επιδιώκει τη διεθνή αναγνώριση και νομιμοποίηση και δυσανασχετεί με το γεγονός ότι οι δυτικοί ηγέτες τον κρατούν σε απόσταση αναπνοής. Αλλά γνωρίζει επίσης το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον γύρω από την Τουρκία και αναγνωρίζει την ανάγκη της Τουρκίας να διατηρήσει δεσμούς με τη Δύση….

Στο πλαίσιο της συμφωνίας για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, η κυβέρνηση Μπάιντεν έδωσε στον Ερντογάν την προβολή που επιθυμούσε, πραγματοποιώντας μια εξέχουσα διμερή συνάντηση μαζί του στο Βίλνιους, και μάλιστα έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο με τον Μπάιντεν να επαινεί και να ευχαριστεί τον Ερντογάν….

Ένα πιο συναλλακτικό modus vivendi θα ήταν από τη φύση του καιροσκοπικό και βραχυπρόθεσμο στις προοπτικές του. Ο στόχος θα ήταν να βρεθούν σκληρά παζάρια που θα λειτουργούν και για τις δύο πλευρές και δε θα επιβαρύνονται από απαιτήσεις για μόνιμη πίστη ή απαγορεύσεις στις τουρκικές σχέσεις με τη Ρωσία ή την Κίνα. Τρεις τομείς – η οικονομική συνεργασία, η Συρία και τα ανθρώπινα δικαιώματα – φαίνονται άμεσα ώριμοι για τέτοια παζάρια.

Η Τουρκία μπορεί να πιστεύει ότι δε χρειάζεται πλέον τη δυτική ομπρέλα ασφαλείας ή ότι δεν μπορεί να υπολογίζει σε αυτήν, αλλά η οικονομία της εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό συνυφασμένη με τις δυτικές αγορές. Η ΕΕ εξακολουθεί να είναι η κύρια εξαγωγική αγορά της Τουρκίας και ο κύριος επενδυτής της.

Η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε σοβαρή ύφεση, η οποία προκλήθηκε εν μέρει από την προσωπική κακοδιαχείριση της οικονομίας από τον Ερντογάν τα τελευταία χρόνια. Οι πολιτικές του Ερντογάν έχουν εξαντλήσει τα αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, έχουν μειώσει δραματικά το κατά κεφαλήν εισόδημα και έχουν υποβαθμίσει την αξία του νομίσματός της….

Η Άγκυρα θα χρειαστεί τελικά διεθνή χρηματοδότηση για να μπορέσει να μετακυλίσει το χρέος του ιδιωτικού τομέα και να αποφύγει μια κρίση ισοζυγίου πληρωμών. Χωρίς σαφείς ενδείξεις δυτικής υποστήριξης και χρηματοδότησης, η οικονομία της Τουρκίας θα παραμείνει ασταθής και θα ακροβατεί ακόμη και στο χείλος της κατάρρευσης….

Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να δηλώσει την πρόθεσή της να επεκτείνει το εμπόριο, να συνεργαστεί με τις ανεξάρτητες επιχειρηματικές οργανώσεις της Τουρκίας και να ενθαρρύνει την ΕΕ να ξεκινήσει συνομιλίες για την αναβάθμιση της υφιστάμενης, αλλά ξεπερασμένης εμπορικής συμφωνίας της με την Τουρκία καθώς η Ευρώπη, άλλωστε, είναι ο κορυφαίος επενδυτής σε τουρκικές εταιρείες και η κορυφαία αγορά τουρκικών προϊόντων και υπηρεσιών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν επίσης να πιέσουν τις Βρυξέλλες να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με την Άγκυρα για την ενσωμάτωση της Τουρκίας στα σχέδια της ΕΕ για έναν πράσινο μετασχηματισμό, τα οποία περιλαμβάνουν την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη λεκάνη της Μεσογείου. Σε αντάλλαγμα, η Τουρκία θα μπορούσε να εγκαταλείψει τη στάση της στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο και να προσφέρει στην Ελλάδα και την Κύπρο πιο σταθερές σχέσεις.

Η Τουρκία κάνει ήδη πολλά για να βοηθήσει την Ευρώπη να διαχειριστεί τη μετανάστευση, και με άφθονους ενεργειακούς πόρους και φτηνό εργατικό δυναμικό, η Άγκυρα θα μπορούσε επίσης να μπει στο χάρτη ως παραγωγική βάση για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, καθώς προσπαθούν να «απενοχοποιήσουν» την οικονομική τους σχέση με την Κίνα, μειώνοντας την εξάρτησή τους από τα κινεζικά προϊόντα. Η Τουρκία δεν είναι γίγαντας της υψηλής τεχνολογίας και δεν διαθέτει βιομηχανία ημιαγωγών. Αλλά όταν πρόκειται για ένα ευρύ φάσμα άλλων αγαθών, μπορεί να καλύψει πολλές από τις ανάγκες της Ευρώπης.

Η Συρία προκαλεί ερεθισμό μεταξύ της Άγκυρας και της Ουάσιγκτον. Το κεντρικό ζήτημα είναι η αντίρρηση της Τουρκίας για τη συμμαχία της Ουάσιγκτον με τους Κούρδους της Συρίας. Η Ρωσία, εν τω μεταξύ, υποστηρίζει το καθεστώς Άσαντ στη Συρία, το οποίο η Τουρκία θεωρεί ως ένα αδύναμο κράτος που δεν μπορεί ποτέ να ανακτήσει πλήρως τη νομιμότητά του ή τον έλεγχο όλου του εδάφους του. Αλλά η Άγκυρα και η Μόσχα μοιράζονται την επιθυμία να αποτρέψουν την κουρδική αυτοκυριαρχία και να δουν την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη βόρεια Συρία.

Για την επιδίωξη αυτών των στόχων, η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει πολυάριθμες στρατιωτικές εισβολές στη Συρία και έχει στοχοποιήσει τους ηγέτες της συμμαχικής με τις ΗΠΑ Κουρδικής Διοίκησης στη βόρεια Συρία με επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Τα βήματα αυτά είναι αποσταθεροποιητικά από την άποψη της Ουάσιγκτον, καθώς εγείρουν το φάσμα μιας ευρύτερης κουρδοτουρκικής σύγκρουσης και αποδυναμώνουν την ικανότητα των Κούρδων να πολεμήσουν κατά της τρομοκρατικής ομάδας ISIS.

Αν θέλουν να σταθεροποιήσουν τις σχέσεις τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία θα πρέπει τελικά να μιλήσουν για τη Συρία και το μέλλον της. Οι δύο πλευρές θα πρέπει να κάνουν βήματα που μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει. Η αύξηση της αμερικανικής βοήθειας για τους σύριους πρόσφυγες στην Τουρκία και τη βόρεια Συρία θα ήταν μια καλή πρώτη κίνηση για την Ουάσιγκτον.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνουν τους Κούρδους της Συρίας να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το καθεστώς Άσαντ και να συμφωνήσουν να ενσωματωθούν στο συριακό κράτος με αντάλλαγμα κάποιο είδος περιφερειακής αυτονομίας. Η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να είναι ο μοναδικός χορηγός ενός πειράματος συριακής κουρδικής αυτονομίας.

Εάν υπάρχει μια φόρμουλα για περιφερειακή αυτονομία για τους Κούρδους της Συρίας εντός των παραμέτρων ενός μελλοντικού συριακού κράτους, η Τουρκία δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να την αποδεχτεί, αρκεί η όποια συμφωνία να περιλαμβάνει εγγυήσεις ότι το PKK δεν θα έχει επιρροή εντός της περιφερειακής διοίκησης υπό κουρδική ηγεσία.

Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει στην ενδεχόμενη απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Συρία και να δώσει το έναυσμα για την ανοικοδόμηση της βόρειας Συρίας με διεθνή χρήματα – με τη μερίδα του λέοντος των επενδύσεων να πηγαίνει αναπόφευκτα σε τούρκους εργολάβους.

Σε αντάλλαγμα για αυτά τα βήματα από την πλευρά της Ουάσινγκτον, η Τουρκία θα πρέπει να υποστηρίξει μια συμφωνία μεταξύ των κούρδων ηγετών και του καθεστώτος στη Δαμασκό, να επιτρέψει το εμπόριο και τις μεταφορές μεταξύ των διαφόρων περιοχών στο εσωτερικό της Συρίας και να αποδεχθεί οποιαδήποτε συνταγματική ρύθμιση συμφωνήσουν τελικά οι Σύριοι.

Ο Ερντογάν έχει καταστήσει σαφές τα τελευταία χρόνια ότι δεν ενδιαφέρεται για πολιτικές μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό του και ότι δεν έχει μεγάλη υπομονή για τις δυτικές διαλέξεις περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Βραχυπρόθεσμες βελτιώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δημοκρατικές ελευθερίες στην Τουρκία είναι συνεπώς απίθανες, ό,τι και αν κάνει η Δύση.

Όμως ο πραγματισμός και η συναλλακτική συμπεριφορά του Ερντογάν έχει κατά καιρούς αποφέρει αποτελέσματα σε υποθέσεις υψηλού προφίλ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όταν η Ουάσιγκτον έχει πιέσει σκληρά…. Σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, την αθόρυβη διπλωματία ακολούθησε ένα ξεδιάντροπο πάρε-δώσε, στο πλαίσιο του οποίου η Τουρκία έλαβε άσχετες παραχωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των αναβαθμίσεων όπλων και της προμήθειας αρμάτων μάχης Leopard από τη Γερμανία….

Φυσικά, η Ουάσιγκτον θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να υποστηρίζει τις προσδοκίες των Τούρκων πολιτών που επιθυμούν μια καλύτερη δημοκρατία και θα πρέπει να είναι συνεπής ως προς τα δημόσια μηνύματά της για τέτοια θέματα. Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι μετριοπαθείς σχετικά με το τι μπορούν να επιτύχουν και να μην αφήνουν αυτές τις προσπάθειες να στέκονται εμπόδιο στην επίτευξη προόδου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Προς το παρόν, η υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών, η εμβάθυνση των πολιτιστικών ανταλλαγών και της οικονομικής ολοκλήρωσης και η συνεργασία με ένα ευρύ φάσμα τουρκικών θεσμών (συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων και των δήμων) μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από την έκδοση δημόσιων τελεσίγραφων προς το καθεστώς.

Ο Ερντογάν δεν πρόκειται να αλλάξει και μια μεταδυτική Τουρκία δε θα είναι παραδοσιακός διατλαντικός σύμμαχος. Η Τουρκία έχει το δικό της σύνολο συμφερόντων – κάποια από αυτά μοιράζεται με την Ουάσιγκτον, κάποια όχι. Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σταθερές σχέσεις με πολλούς δύσκολους εταίρους με τους οποίους δεν απολαμβάνουν πλήρη ευθυγράμμιση.

Η αμερικανοτουρκική σχέση θα μπορούσε να βρίσκεται σε μια καλύτερη θέση που λειτουργεί υπέρ της τουρκικής οικονομίας, βοηθά την Άγκυρα να ισορροπήσει έναντι της Ρωσίας και παρέχει στην Ουάσινγκτον λίγη περισσότερη εμπιστοσύνη καθώς η επιρροή της Κίνας στη Μέση Ανατολή αυξάνεται.

Η Τουρκία του Ερντογάν είναι ένα πρωτότυπο του είδους της μεσαίας δύναμης που η Ουάσιγκτον θα πρέπει να περιμένει ότι θα αναδύεται συχνότερα στην επερχόμενη εποχή του γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Ούτε εχθροί ούτε σύμμαχοι, οι δυνάμεις αυτές δε θα κατανοήσουν τον αγώνα της Ουάσινγκτον με το Πεκίνο και τη Μόσχα με ηθικούς ή ιδεολογικούς όρους. Αντίθετα, θα επιδιώξουν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους από όλες τις πλευρές και θα αναρωτιούνται διαρκώς.

 Τι μας συμφέρει; Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να βρουν απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα που θα ξεπερνούν τα κενά εγκώμια σε μια τάξη βασισμένη σε κανόνες, στην οποία κανείς δεν πιστεύει πραγματικά. Η δημιουργία μιας πιο ρεαλιστικής σχέσης με μια μεταδυτική Τουρκία, βασισμένης σε αμοιβαία επωφελείς συναλλαγές, θα ήταν ένα καλό βήμα για να ξεκινήσουμε.

*Η Αsli Αydintasbas είναι επισκέπτης συνεργάτης του Center on the United States and Europe στο Ινστιτούτο Brookings, ανώτερος συνεργάτης πολιτικής στο European Council on Foreign Relations και αρθρογράφος στην Washington Post.

 *Ο Jeremy Shapiro είναι Διευθυντής Ερευνών στο European Council on Foreign Relations Ευρωπαϊκό και μη μόνιμος ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Brookings. Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα, υπηρέτησε στο προσωπικό σχεδιασμού πολιτικής του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και ως ανώτερος σύμβουλος του Bοηθού Yπουργού Εξωτερικών για τις ευρωπαϊκές και ευρασιατικές υποθέσεις.

Επιμέλεια: ellinikiantistasi.gr

ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΥΠΟ ΤΟ ΣΕΛΗΝΟΦΩΣ ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

15
του Παντελή Σαββίδη
1.-Υπάρχει μια αδυναμία συνεννόησης. Τόσο σε επίπεδο κοινωνίας όσο και στην σχέση κοινωνίας εξουσίας. Ο λόγος είναι ότι οι κώδικες επικοινωνίας έχουν διαρραγεί. Δεν εννοούμε το ίδιο πράγμα με τις ίδιες λέξεις. Η αδυναμία συνεννόησης επιτείνει την πορεία αποδόμησης κράτους και κοινωνίας.
2.-Τι λείπει; Μια νέα θεωρητική προσέγγιση της παγκόσμιας δυναμικής. Ο καθένας δίνει μια ερμηνεία της δυναμικής αυτής. Παλαιότερα, απο τη μια ο μαρξισμός και απο την άλλη ο φιλελευθερισμός, ερμήνευαν την κοινωνική εξέλιξη. Σήμερα δεν υπάρχει μια θεωρία. Και οταν λέμε θεωρία δεν εννοούμε κάτι στείρο ακαδημαϊκό. Εννοούμε την κατανόηση του γιατί αυτής της πορείας και την παρέμβαση της κοινωνίας στα στοιχεία της εξέλιξής της.
3.-Όλες οι μεγάλες μεταβάσεις απο ένα σύστημα σε ένα άλλο επιτεύχθηκαν με καταλύτη την τεχνολογία. Το πέρασμα απο την φεουδαρχία στην αστική εποχή επιτεύχθηκε με τη βιομηχανική επανάσταση. Και κάθε μεγάλη περίοδος είχε και το δικό της πολιτικό σύστημα. Η αριστοκρατία, η αυτοκρατορία και η βασιλεία ήταν μορφές οργάνωσης φεουδαρχικών δομών. Ο κοινοβουλευτισμός είναι αστικό χαρακτηριστικό.
4.-Αστικό χαρακτηριστικό είναι και το κράτος έθνος.
5.-Στις ημέρες μας συντελείται μια νέα τεχνολογική επανάσταση ίσως καθοριστικότερη απο τις προηγούμενες. Οι προηγούμενες, βελτίωναν τον τρόπο παραγωγής και διαβίωσης του ανθρώπου. Οι εξελίξεις στις ημέρες μας αμφισβητούν την ανθρώπινη φύση. Με την Τεχνητή Νοημοσύνη αμφισβητείται η ουσία του είναι.
6.-Εκείνο που μας ενδιαφέρει εδω είναι ότι οι νέες τεχνολογίες διέρηξαν τα εθνικά σύνορα. Απο την φύση τους είναι παγκόσμιας εμβέλειας. Τα εθνικά σύνορα τις περιορίζουν.
7.-Όσοι μπορούν και προσαρμόζονται σ αυτές έχουν μια διεθνή κινητικότητα. Σήμερα είναι εδώ αύριο αλλού και παντού νοιώθουν σαν τον τόπο τους. Δεν δεσμεύονται απο την αίσθηση των ορίων της λεγόμενης, παλαιότερα, πατρίδας. Σύνθημά τους το “όπου ζεις, πατρίς”. Αυτή είναι η μια κοινωνική κατηγορία. Συνήθως κατέχει τα μέσα παραγωγής και ελέγχει την εξουσία.
8.- Η δεύτερη κοινωνική κατηγορία είναι όσοι δεν μπορούν να προσαρμοσθούν και νοιώθουν την ανάγκη του εθνικού κράτους να τους προστατεύσει. Αυτοί είναι οι υποστηρικτές του εθνικού κράτους. Προσπαθούν να περισώουν ό,τι είναι δυνατόν, απο αυτό. Η ιδεολογική και πολιτική ρήξη μεταξύ των δύο κατηγοριών είναι εμφανής.
9.-Και εδώ αρχίζουν οι πολιτικές προτάσεις. Η πρώτη κατηγορία λέει ότι πάμε μπροστά και όποιος ακολουθήσει. Δεν μας ενδιαφέρει αν και πόσοι μπορούν να ακολουθήσουν. Η δεύτερη κατηγορία λέει πως πρέπει να συσπειρωθούμε και να υποστηρίξουμε το κράτος μας διότι αυτό θα μας προστατεύσει. Και η σύγκρουση με την πρώτη κατηγορία είναι διαρκής και επιδεινώνεται συνεχώς.
Η τρίτη κατηγορία που μπορεί να συγκροτηθεί σε πολιτική πρόταση που θα αποκαλούνταν προοδευτική λέει πως πρέπει να παρακολουθήσουμε τις διεθνείς εξελίξεις και τάσεις διότι διαφορετικά θα μείνουμε πίσω και θα εξαφανισθούμε. Αλλά να το κάνουμε ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ. Όχι, μόνο, όσοι μπορούν να προσαρμοσθούν. Αλλά και όσοι προσαρμόζονται δυσκολότερα στα νέα δεδομένα.
10.- Γιατί; Διότι αποτελούμε μια κοινότητα ανθρώπων που αποκαλείται έθνος. Μια κοινότητα, δηλαδή, που έχει ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά και θέλει να τα διατηρήσει.
11.-Θέλει; Οι ευπροσάρμοστοι με το σύνθημα “όπου γης, πατρίς” έχουν αίσθηση εθνικής καταγωγής;
Είδα, χθες, την ταινία “Καπόνε”. Ο μεγαλύτερος γκάγκστερ των ΗΠΑ, στο τέλος της ζωής του, κατατρυχόταν απο Ερινύες για ό,τι έκανε. Με άνοια, εγκεφαλικά, μόνος, αισθανόταν το τέλος του και δεν μπορούσε να κοιμηθεί.
Αν ακόμη και στον Καπόνε λειτούργησε η ανθρώπινη συνείδηση, πιστεύω πως και σε όσους δείχνουν πως δεν ενδιαφέρονται για το ‘εθνος τους, λειτουργεί στο υποσυνείδητο η εθνική συνείδηση έστω και αν νοιωθουν πατρίδα τον κόσμο όλο.
Άλλωστε, δεν μιλάμε για κράτος. Μιλάμε για έθνος. Το έθνος είναι συλλογικό υποκείμενο που διατρέχει την ιστορία. Όχι τα κράτη.
Το ελληνικό έθνος, για παράδειγμα, απο της εμφανίσεώς του έχει ζήσει σε διάφορες κρατικές μορφές. Οι μορφές του κράτους εξέλιπαν, το εθνος υπάρχει.
12.-Που, λοιπόν, θα ζήσει το έθνος; Οι τάσεις είναι δύο (δεν εξετάζω την υπάρχουσα του εθνικού κράτους).
Η μια μιλά για ομοσπονδίες που θα καταστήσει βιώσιμα μικρά έθνη όπως είναι και το δικό μας.
Η άλλη λέει πως ο κόσμος όλος θα καταστεί ενιαίος και θα διαμορφωθούν κάποιοι πόλοι τους οποίους θα αποτελούν οι μεγάλες πόλεις. Αυτές οι πόλεις υπάρχουν, ήδη, και είναι κάπου 40. Στην περιοχή μας τετοια πόλη θεωρείται μόνο η Κωνσταντινούπολη.
13.-Αυτή η ανάλυση συνειδητά η υποσυνείδητα διατρέχει την σκέψη της αθηναϊκής νομενκλατούρας. Και επεδίωξε-και συνεχίζει να το επιδιώκει- να καταστήσει την πόλη της έναν απο τους παγκόσμιους πόλους. Οι παγκόσμιοι πόλοι, όμως, έχουν ορισμένα χαρακτηριστικά. Είναι σημαντικές αριθμητικά (περίπου απο 8 εκατομμύρια και πάνω), διαθέτουν παγκόσμιους θεσμούς και παρέχουν ένα επίπεδο αξιοπρεπούς ζωής.
Το αριθμητικό δεδομένο δίνει την απάντηση στο γιατί και σήμερα γίνεται προσπάθεια ο ελληνικός πληθυσμός να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Θέλουν να δημιουργήσουν μια πόλη, τουλάχιστον, 8 εκατομμυρίων. Αλλά όλοι μας είμαστε γύρω στα 11 εκατομμύρια. Τι θα γίνει με την υπόλοιπη χώρα;
Δεν τους ενδιαφέρει. Διοτι, όπως σημειώσαμε ρόλο στο διεθνές σύστημα θα διαδραματίζουν οι πόλεις. Τους ενδιαφέρει αποκλειστικά η πόλη τους. Δεν τους ενδιαφέρει, επίσης, αν με την πολιτική τους αυτή αποδομούν το εθνικό κράτος. Το θεωρούν παρελθόν. Το έθνος, ας ζήσει στην Αθήνα.
Και εδώ μπαίνει το ερώτημα. Όσοι δεν συμφωνούμε με την αθηναϊκή πολιτική να καταστήσει την επικράτεια αποικία της, τι κάνουμε;
Αυτό είναι το κύριο πολιτικό ερώτημα που ζητά απάντηση.
Υπάρχει απάντηση;

Το «αεροπλανοφόρο Σκύρος» στον χάρτη των βάσεων… και στο βάθος η έμμεση διχοτόμηση του Αιγαίου υπό Νατοϊκό μανδύα!

0

 

Αλεξάνδρα Φωτάκη
Η τροπολογία στο Κογκρέσο που άνοιξε ξανά τη συζήτηση για επέκταση της αμερικανικής παρουσίας με έμφαση στα νησιά – Οι πολλαπλές δυνατότητες και η προνομιακή θέση που έχει η Σκύρος
Μπορούν οι ΗΠΑ να κάνουν το βήμα και να επιλέξουν την ένταξη ελληνικών νησιών στη λίστα των «διευκολύνσεων» που τους παρέχονται μέσω της Ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA); Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της Σκύρου, ενός νησιού που η θέση του χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας, μένει να φανεί, με τις ΗΠΑ να την έχουν προσέξει και αξιολογήσει εδώ και καιρό. Τη συζήτηση άνοιξε ξανά η τροπολογία της βουλευτού των Δημοκρατικών Γκρέις Μενγκ, που δεν προτείνει βάσεις στα ελληνικά νησιά αλλά ζητεί να διερευνηθεί η δυνατότητα για επέκταση της αμερικανικής παρουσίας επί ελληνικού εδάφους «με έμφαση στα νησιά».
Η τροπολογία που υπερψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις ΗΠΑ έχει πολύ δρόμο για να αποδειχθεί αν θα ενταχθεί τελικά στο νομοσχέδιο για τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό (NDAA) του 2024, ωστόσο δείχνει να πετυχαίνει τον πρώτο στόχο της. Να ανοίξει αρκετά νωρίς τη συζήτηση για την ανανέωση της MDCA, που από το 2021 και μετά έχει πενταετή διάρκεια και αναμένεται να ανανεωθεί το 2026.
Η συζητήσεις και τα πλεονεκτήματα
Η τροπολογία και η αναφορά της στα «νησιά», βάζουν τον τόνο για ακόμη μία φορά στο ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να εντάξουν στον χάρτη των βάσεών τους και του σχεδιασμού τους και ένα ελληνικό νησί, με τη Σκύρο να έχει συζητηθεί έντονα στο παρελθόν και να έρχεται ξανά στο προσκήνιο ως μία πιθανότητα. Εστω και σε μία εξαιρετικά πρώιμη συζήτηση.
Τη Σκύρο επιχείρησε να βάλει στον χάρτη των αμερικανικών διευκολύνσεων η Αθήνα αρκετά χρόνια πίσω και επανήλθε, με το νησί να παραμένει ως πιθανή επιλογή ενώπιον των Αμερικανών και κατά τη συζήτηση για την ανανέωση της MDCA το 2021, αλλά τελικά να μην εγκρίνεται από την Ουάσιγκτον, αφού οι ΗΠΑ επέλεξαν να το αφήσουν στην άκρη, με παράγοντες που έλαβαν μέρος στη διαπραγμάτευση των ημερών εκείνων να σημειώνουν ότι προτεραιότητα τότε ήταν η Αλεξανδρούπολη, που επιβεβαιώθηκε ως στρατηγική επιλογή. Και μάλιστα σε μία περίοδο που οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας ήταν στο κόκκινο.
Αρμόδιες πηγές σημειώνουν ωστόσο ότι η Σκύρος είναι μία πρόταση που στην πραγματικότητα θα μπορούσε να εξυπηρετήσει απόλυτα τους Αμερικανούς και κάποιοι ήδη τη βλέπουν ως ένα δυνητικό asset, ενώ παράλληλα δεν νομιμοποιεί τουρκική αντίδραση.
Ενα νησί στο Κεντρικό Αιγαίο, στο οποίο βρίσκεται η 135 Σμηναρχία Μάχης, με ένα εξαιρετικό στρατιωτικό αεροδρόμιο, που φιλοξενεί από το 2021 τα δύο συστήματα μη επανδρωμένων αερο-οχημάτων, ισραηλινής κατασκευής, των UAV Heron. Επίσης στη Σκύρο έχει εγκατασταθεί και αναπτυχθεί στο αεροδρόμιο η 22η Μοίρα Κατευθυνομένων Βλημάτων Patriot, ενώ από τη Μονάδα επιχειρούν ως αεροσκάφη επιφυλακής τα Μ2000 και Μ2000-5 της 114 ΠΜ, F-16 της 110 και 116 ΠΜ αντίστοιχα και F4-E της 117 ΠΜ, ενώ στη Μονάδα στεγάζεται και υποστηρίζεται ο Σταθμός Ανεφοδιασμού Ελικοπτέρων του Στρατού Ξηράς.
Μία έτοιμη και απόλυτα λειτουργική βάση με πολλαπλές δυνατότητες όπως τονίζουν οι γνωρίζοντες, υπογραμμίζοντας και την προνομιακή θέση του νησιού, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ένα «αεροπλανοφόρο στη μέση του Αιγαίου». Σημαντικές και οι τρεις φυσικές λιμενικές υποδοχές που διαθέτει το νησί και θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καταλλήλως. Η Σκύρος μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τις υφιστάμενες αμερικανικές βάσεις μεταξύ άλλων σε Αλεξανδρούπολη, Σούδα, Λάρισα, οι οποίες ενισχύονται συστηματικά, με το νησί να δίνει δυνατότητα για έλεγχο ολόκληρης της περιοχής. Και σαφώς για κάποιους οι επενδύσεις που θα έφερνε η ένταξη της στον αμερικανικό σχεδιασμό θα ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμες και για την ελληνική πλευρά.
Αλεξανδρούπολη και Σούδα
Η συζήτηση που ξεκίνησε ξανά με την τροπολογία της Μενγκ και απέχει πάρα πολύ από τη δημιουργία μιας βάσης στη Σκύρο ή σε άλλο νησί, λαμβάνει χώρα σε μία περίοδο που οι βουλευτές που ανήκουν στο ελληνικό CAUCUS καθώς και το ελληνικό λόμπι θέλουν να πετύχουν να γίνει καταγραφή της σημασίας των βάσεων κυρίως της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας, αλλά και των όσων απολαμβάνουν οι ΗΠΑ από τις διευκολύνσεις που τους παρέχονται στις βάσεις επί ελληνικού εδάφους. Μία γραπτή παραδοχή της σημασίας της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ και υπό το φως της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και τις όποιες παλινωδίες του Ερντογάν κατά το παρελθόν. Ενώ γίνεται σε μία τελείως διαφορετική φάση των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας, όπου οι εντάσεις είναι σε ύφεση και οι τόνοι χαμηλοί.
Η Άγκυρα και το διπλωματικό παζάρι
Σε μία περίοδο που Αθήνα και Αγκυρα ετοιμάζονται να ξεκινήσουν ξανά τον διάλογο, η υπενθύμιση του σταθερού ρόλου της Ελλάδας είναι ένα χαρτί στο παιχνίδι των ισορροπιών της διπλωματίας. Ιδιαίτερα σε μία συγκυρία που η Αθήνα θα ήθελε να ασκηθούν οι απαραίτητες πιέσεις στην Αγκυρα προκειμένου να διατηρηθεί η ηρεμία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και να επιχειρηθεί η οικοδόμηση εμπιστοσύνης σε στέρεες βάσεις. Κάτι που στηρίζουν και οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο και της διατήρησης της ενότητας του ΝΑΤΟ.
Υπενθυμίζεται ότι στο τραπέζι που εξελίσσεται το διπλωματικό παζάρι βρίσκονται επίσης τα F-16 που θέλει να αγοράσει και να αναβαθμίσει η Τουρκία, το ζήτημα της έγκρισης της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ από την Αγκυρα και ο ρόλος της Τουρκίας στους ενεργειακούς σχεδιασμούς. Με ορισμένους διπλωμάτες να δηλώνουν καχύποπτοι εκφράζοντας αντιρρήσεις στο να μπει το ζήτημα της Σκύρου ή άλλων βάσεων επί ελληνικού εδάφους στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης και είτε να θεωρηθεί ως αντάλλαγμα που θα μπορούσε να «χρυσώσει το χάπι» είτε για την απόκτηση των F-16 από την Τουρκία, είτε να συνδεθεί με τις αιτιάσεις της Αγκυρας περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και να οδηγήσει σε κάποιους συμβιβασμούς για την ελληνική πλευρά.
ΣΧΟΛΙΟ [iEpikaira: Συνεχίζεται η προσπάθεια των εν Ελλάδι ατλαντιστών για να ανοίξουν τον δρόμο στους Αμερικανούς -και να πείσουν την ελληνική κοινή γνώμη- για την κατασκευή μιας νέας βάσης στο κεντρικό Αιγαίο. Η Σκύρος αποτελεί το διαμάντι των προτάσεων που πληροί όλα τα κριτήριά τους (όσο για την Λήμνο -η οποία σχετίζεται με το γνωστό “δόγμα Λουνς“- αποτελεί κόκκινο πανί για τους Τούρκους εφόσον βρίσκεται στην έξοδο των Δαρδανελίων και αναφέρεται/συντηρείται στον δημόσιο διάλογο για επικοινωνιακούς λόγους ώστε να πείσουν για τα “αγνά ελατήρια” της δήθεν προάσπισης των εθνικών συμφερόντων με το όλο εγχείρημα): 1ον) Είναι κοντά στον 25ο Μεσημβρινό αλλά εκτός των ορίων της Γαλάζιας Πατρίδας. 2ον) Δεν είναι στη λίστα “αποστρατικοποίησης” των Τούρκων. 3ον) Διαθέτει ήδη έτοιμες εγκαταστάσεις Νατοϊκών προδιαγραφών (με αντιαεροπορική/αντιβαλλιστική άμυνα) που μπορούν να επεκταθούν. Και άλλα προτερήματα που δεν είναι της παρούσης… Το σημαντικότερο απ’ όλα όμως κρύβεται σε όσα αναφέρονται ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ, όπου διαφαίνεται ότι δρομολογείται έμμεση διχοτόμηση του Αιγαίου υπό Νατοϊκό μανδύα, και αυτό είναι κάτι που σοβαροί αναλυτές επιβεβαιώνουν! Θέλουν διεθνή ύδατα (δημιουργία “διαδρόμου”) στο κεντρικό Αιγαίο, με σκοπό τον ελεύθερο διάπλου από και προς τα Στενά, υπό τον έλεγχο Νατοϊκών δυνάμεων (γι’ αυτό άλλωστε οι Αμερικανοί ανέκαθεν πίεζαν για την μη επέκταση στα 12 νμ!). Η μετατροπή της Βαλτικής σε “Νατοϊκή λίμνη” έχει ήδη μετατοπίσει το κέντρο βάρους στα Στενά, με ότι αυτό συνεπάγεται. Έχουμε ήδη εξηγήσει ότι… παρόλο που η Αλεξανδρούπολη είναι ιδανική για τον έλεγχο των Στενών, μια ακόμη βάση στην καρδιά του Αιγαίου θα αποτελούσε το επιστέγασμα στην στρατηγική ανάσχεσης της ρωσικής πρόσβασης στις θερμές θάλασσες. Ταυτόχρονα δε, συμβάλει στη “δημιουργία μιας «ουδέτερης ζώνης» και του καθεστώτος των λεγόμενων «Νατοϊκών νησιών»“. Πολλαπλά τα οφέλη λοιπόν για τους συμμάχους…]
Πηγή: tovima.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο “Το «αεροπλανοφόρο Σκύρος» στον χάρτη των βάσεων”

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Δ. Τσαϊλάς: Ο Θουκυδίδης,  χαράσσει την τουρκική ναυτική στρατηγική;

2

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Η στροφή στη θαλάσσια κυριαρχία αντικατοπτρίζει μια σημαντική αλλαγή στην υψηλή τουρκική στρατηγική που έχει επιπτώσεις για τον Ελληνισμό και το θαλάσσιο άξονα Αιγαίου-Μεσογείου γενικότερα.

Η ναυτική στρατηγική της Τουρκίας έχει από καιρό ερωτευτεί τη νουθεσία του Θεμιστοκλή στους Αθηναίους – «έχουμε γη και πατρίδα, όσο έχουμε πλοία στη θάλασσα», όταν με τον δικό του συνοπτικό τρόπο ο Θουκυδίδης αποφαινόταν «Μέγα το της θαλάσσης κράτος». Πράγματι, δεν υπερεκτιμάται η σκέψη μας αν υποστηρίξουμε ότι από τότε που η Νέο-οθωμανική και αναθεωρητική Τουρκία έστρεψε για πρώτη φορά την προσοχή της προς τη θάλασσα στις μεταγενέστερες δεκαετίες του 20ου αιώνα, κανένας στοχαστής δεν άσκησε μεγαλύτερη επιρροή στην τουρκική θαλάσσια στρατηγική, από το Θουκυδίδη. Τα κύρια επιχειρήματα αυτής της υψηλής τουρκικής στρατηγικής, είναι σχετικά ένα ξεκάθαρο σχέδιο και ονομάστηκε με δύο λέξεις: «Γαλάζια Πατρίδα». Συμπεριφερόμενη ως περιφερειακή δύναμη και διάδοχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, υποστήριξε, ότι έχει ζωτικής σημασίας θαλάσσια συμφέροντα, που κυμαίνονται από την υπεράσπιση των ακτών τους έως την προστασία των ζωτικών εμπορικών οδών τους, που διαγράφονται από τον άξονα Εύξεινος   Πόντος -Θάλασσα του Μαρμαρά -Στενά Ελλησπόντου -Αιγαίο Πέλαγος -Μεσόγειος Θάλασσα. Αντιλαμβανόμενη, την υπεράσπιση της θέσης της ως μεγάλη δύναμη της περιοχής χρειάστηκε να λάβει μέτρα για να εξασφαλίσει αυτά τα συμφέροντα έναντι των αντιπάλων ή ανταγωνιστών της. Για το Θουκυδίδη, αυτό υπονοούσε ότι μια πραγματικά μεγάλη δύναμη έπρεπε να κυριαρχήσει σε αυτές τις θάλασσες και μια τέτοια κυριαρχία θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με την απομάκρυνση του κύριου στόλου του εχθρού σε μια αποφασιστική μάχη. Απόρροια αυτού είναι ότι οι συνεχείς απειλές προκλήσεις, παραβιάσεις και άλλες αποσπασματικές ναυτικές επιχειρήσεις κατά του Ελληνισμού αποσπούσαν την προσοχή που δεν μπορούσαν ποτέ να αποδειχθούν στρατηγικά καθοριστικές, πέραν του γκριζαρίσματος του Αιγαίου και την ποσοτική αύξηση των τουρκικών διεκδικήσεων εις βάρος του Ελληνισμού.

Οι λόγοι για την ελκυστικότητα του Θουκυδίδη για τους Τούρκους είναι προφανείς.

Ο Θουκυδίδης περιέγραφε τη στρατηγική για μια ανερχόμενη δύναμη, την Αθήνα, η οποία συνειδητοποιούσε ότι είχε ζωτικά θαλάσσια συμφέροντα που έπρεπε να διασφαλιστούν για να ευημερήσουν και να συνειδητοποιήσουν το πεπρωμένο τους ως μεγάλη δύναμη. Η έκκληση προς τους σύγχρονους Τούρκους πολιτικούς ηγέτες έχει τις ρίζες της σε μια παρόμοια λογική. Καθώς οι μεταρρυθμίσεις της αγοράς άρχισαν να δημιουργούν οικονομική ανάπτυξη στις δεκαετίες του 1980 και του 1990, η διαπίστωση των υποθαλάσσιων πόρων το 2000 και καθώς η Τουρκία εξαρτιόταν όλο και περισσότερο από το θαλάσσιο εμπόριο και την άντληση των υδρογονανθράκων, οι Τούρκοι ηγέτες άρχισαν να αναγνωρίζουν ότι είχαν ζωτικά θαλάσσια συμφέροντα που έπρεπε να διασφαλιστούν. Αρχικά, αυτά τα συμφέροντα πλαισιώθηκαν από την άποψη των πλησιέστερων θαλασσών της Τουρκίας. Αμφισβήτηση της κυριαρχίας στα ύδατα Του Ανατολικού και Κεντρικού Αιγαίου. Στη συνέχεια, ακολουθώντας μια τραχιά καμπύλη στο Νότο από την Κύπρο, μετά το σύμπλεγμα των νησιών της Μεγίστης- Καστελόριζου μέχρι την Κεντρική Μεσόγειο νοτίως της Κρήτης και εν’ τέλει με το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο, άρχισαν να στρέφουν την προσοχή τους στις απομακρυσμένες βαθιές θάλασσες που θεωρούνταν όλο και περισσότερο ως κρίσιμες για την ασφάλεια και την ευημερία της Τουρκίας.

Και στις δύο περιόδους, η αφήγηση του Θουκυδίδη στην ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου  παρείχαν ένα εννοιολογικό πλαίσιο για να σκεφτούνε το είδος της ναυτικής στρατηγικής που ταιριάζει καλύτερα σε μια ανερχόμενη Τουρκία. Και αν το τουρκική ναυτική στρατηγική, μετά το 1996 στα Ίμια, αγνόησε σε μεγάλο βαθμό τις αποφασιστικές μάχες και εκτοπισμό του εχθρικού στόλου από τις θάλασσες, αγκάλιασαν πλήρως εκείνους που ασχολούνταν με την ανάγκη μιας περιφερειακής δύναμης να έχει ένα ναυτικό κατάλληλο για τους σκοπούς της. Συγκεκριμένα, οι Τούρκοι Ναύαρχοι υιοθέτησαν (και προσάρμοσαν ανάλογα) την άποψη του Θουκυδίδη ότι μια μεγάλη δύναμη έπρεπε να έχει ένα ναυτικό ικανό να αποσπά τον έλεγχο των στρατηγικών πλωτών οδών και των γεωστρατηγικών σημείων από ισχυρούς αντιπάλους, διασφαλίζοντας έτσι την ασφάλεια του εμπορίου από το οποίο εξαρτιόταν η ευημερία της. Εσωτερίκευσαν επίσης την πεποίθηση ότι μια πραγματικά μεγάλη δύναμη έπρεπε να έχει ένα ισχυρό μεγάλο ναυτικό – ικανό όχι μόνο να διασφαλίσει τα θαλάσσια συμφέροντά της, αλλά και να ελέγχει τοπικά και χρονικά τις θαλάσσιες περιοχές ενδιαφέροντος.

Η Σύγχρονη Τουρκική Ναυτική Στρατηγική

Η άποψη του Θεμιστοκλή όπως μεταφέρεται από τον Θουκυδίδη ήταν ότι ο πλήρης έλεγχος των θαλασσών, είναι πάντα το καλύτερο μέσο για τους μεγάλους στρατηγικούς στόχους μιας δύναμης και ότι αυτό μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με την απομάκρυνση του εχθρικού στόλου από τις θάλασσες. Όπως άλλωστε, έπραξε το ιστορικό δίδυμο Βενιζέλου-Κουντουριώτη κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1912-13. Ωστόσο στη σύγχρονη εποχή αποφεύγονται οι μεγάλες ναυμαχίες ιδίως μεταξύ συμμαχικών κρατών, οι δυνάμεις θα μπορούσαν να έχουν τη δική τους ξεχωριστή «θαλάσσια στρατηγική». Οπότε υιοθετήθηκε ο προσωρινός τοπικός «έλεγχος της θάλασσας», ο θαλάσσιος αποκλεισμός, οι καταδρομικές επιθέσεις σε ακατοίκητα νησιά και η άμυνα της πατρίδας. Όλα εξαρτούνται από την υψηλή στρατηγική που θα ακολουθούσε. Η πιο θεμελιώδης αρχή, ήταν του Κλαούζεβιτς,  η πρωτοκαθεδρία της πολιτικής στον πόλεμο.

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για το αυξημένο ενδιαφέρον των Τούρκων Ναυάρχων για την προσαρμογή στη σύγχρονη Τουρκική Ναυτική Στρατηγική. Ίσως ο πιο αποφασιστικός παράγοντας, ωστόσο, ήταν μια βαθιά αλλαγή στην υψηλή στρατηγική της Τουρκίας την τελευταία εικοσαετία περίπου. Η στρατιωτική και άλλη στρατηγική εστίαση της Τουρκίας ήταν στην άμυνα της ηπειρωτικής Τουρκίας, στην επανένταξη εδαφών από την καθημαγμένη Μέση Ανατολή, και στην άσκηση περιορισμένου αριθμού διεκδικήσεων σε αμφισβητούμενα εδάφη όπου υπάρχουν Κουρδικοί πληθυσμοί. Ωστόσο, την τελευταία πενταετία περίπου, η Τουρκία υιοθέτησε ουσιαστικά μια νέα υψηλή στρατηγική, που ίσως χαρακτηρίζεται καλύτερα ως «κυριαρχία των θαλασσών».

Αυτή η στρατηγική περιλαμβάνει τα παρακάτω καθοριστικά στοιχεία. Κυρίως, συνεπάγεται δέσμευση για τη διασφάλιση των χερσαίων και των παράκτιων συνόρων της Τουρκίας, όπως τα ορίζει η Άγκυρα. Αυτό περιλαμβάνει τη διεκδίκηση της κυριαρχίας στη θάλασσα εντός της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», των αμφισβητούμενων θαλασσίων ζωνών κατά μήκος των συνόρων της με την Ελλάδα, των νησιών που διεκδικεί στο Ανατολικό και Κεντρικό Αιγαίο και φυσικά της διχοτομημένης Κύπρου. Περιλαμβάνει επίσης την άρνηση στον Ελληνισμό της δυνατότητας να απειλήσουν την ηπειρωτική Τουρκία από τα στρατιωτικοποιημένα νησιά. Επίσης η κυριαρχία των θαλασσών συνεπάγεται τη διατήρηση μιας ευνοϊκής ισορροπίας δυνάμεων. Στο τουρκικό πλαίσιο, μια ευνοϊκή ισορροπία δυνάμεων είναι αυτή που γέρνει υπέρ της Τουρκίας. Μεταξύ άλλων, αυτό σημαίνει μια ισορροπία που δεν είναι ευνοϊκή για τον Ελληνισμό.

Μια τέτοια υψηλή στρατηγική απαιτεί μια κατάλληλη θαλάσσια στρατηγική, μια στρατηγική που μπορεί να συνδέσει την εφαρμογή της ναυτικής ισχύος με τον πολιτικό σκοπό να αποτρέψει την ανάπτυξη μιας δυσμενούς ισορροπίας δυνάμεων σε οποιαδήποτε περιοχή που ο εξισορροπητής θεωρεί ζωτικής σημασίας. Και αυτή ακριβώς είναι η θαλάσσια στρατηγική που ακολουθεί σήμερα η Τουρκία. Στην εγγύς θάλασσας περιοχές,  για πάνω από μια δεκαετία τώρα είναι απασχολημένη με την ανάπτυξη αεροπορικών, ναυτικών και πυραυλικών δυνάμεων για να δημιουργήσει μια περιοχή αντιπρόσβασης και άρνησης (A2/AD). Για αυτήν την αποστολή, η Τουρκία αναπτύσσει υποβρύχια, φρεγάτες, αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα, πυραύλους Κρουζ κατά πλοίων. Αυτές οι δυνάμεις υποστηρίζονται από ισχυρή αεροπορία και μεγάλες ναυτικές βάσεις.

Πέρα από αυτή τη ζώνη άμυνας εγγύς στη θάλασσα, η Τουρκία έχει αναπτύξει ναυτικές δυνάμεις για να κυριαρχήσει στις θάλασσες μέχρι τη Βόρεια Αφρική. Εκτός από τις δυνατότητες A2/AD που μόλις αναφέρθηκαν, αυτές οι δυνάμεις περιλαμβάνουν προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους επιφανείας Ταϋφούν και πυραύλους Μπόρα ή Khan που απειλούν την ελληνική ενδοχώρα και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στα νησιά αντίστοιχα.  Χρησιμοποιούνται επίσης βαλλιστικοί πύραυλοι κατά πλοίων, οι οποίοι, χρησιμοποιώντας προηγμένη τεχνολογία, έχουν την ικανότητα να χτυπούν με ακρίβεια και να νικούν τα περισσότερα συστήματα πυραυλικής άμυνας στη θάλασσα. Ο σκοπός αυτών των συστημάτων είναι να αποτρέψουν, να καθυστερήσουν και, εάν είναι απαραίτητο, να υποβαθμίσουν πιθανές στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ελλάδας με τρόπους που αρνούνται τον έλεγχο του Ελληνισμού στις θάλασσες.

Δεδομένων όλων αυτών, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τουρκία έχει αρχίσει να εφαρμόζει μια θαλάσσια στρατηγική που τους δίδαξε ο Ελληνισμός. Ωστόσο, για τον Ελληνισμό, το ερώτημα παραμένει: Τι πρέπει να κάνουμε;

*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI). Συγγραφέας του βιβλίου «Ο Σύγχρονος Πόλεμος» Προκλήσεις για την Ελληνική Ασφάλεια. Εκδόσεις Ινφογνώμων.

 

 

 

Μακεδονία: η απουσία της ΕΡΤ3 από την Παναγία Σουμελά σε Τραπεζούντα αλλά και Βέρμιο και τα ελληνοτουρκικά

3
Ο πλήρης «αφανισμός» του τρίτου καναλιού αλλά και της γιορτής των Ποντίων και οι ψίθυροι για τους πραγματικούς λόγους

 16/08/2023 11:50  

O… ανθηρόστομος

  •  11/08/2023 17:39

Θα πρέπει κανείς να γυρίσει το ρολόι του χρόνου πολλά χρόνια πίσω την εποχή των κλιμακίων της ΥΕΝΕΔ για να σταθμίσει τη ζημιά στην εικόνα της ΕΡΤ3 από την ακατανόητη απόφαση των επιτελών της να αφαιρέσουν την ομπρέλα προστασίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου σε μία τόσο κρίσιμη και συμβολικά υψηλού κύρους στιγμή όπως η Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στην Τραπεζούντα του Πόντου την ημέρα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος βρέθηκε σε κλοιό πιέσεων από Τούρκους εθνικιστές που ελέγχονται αν είναι κομιστές σκέψεων του προεδρικού Μεγάρου στην Άγκυρα για να μην προχωρήσει στην τέλεση της Θείας Λειτουργίας που έχει μοναδική αξία για τον Ποντιακό Ελληνισμό σε όλον τον κόσμο.

Κατηγορήθηκε για παραβίαση της Συνθήκης της Λοζάνης, για προσηλυτισμό και αντιτουρκική προπαγάνδα.

Ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας αντιπαρήλθε των καταγγελιών χρησιμοποιώντας ασυνήθιστα σκληρή γλώσσα χωρίς όμως να έχει την παραδοσιακή στήριξη από την Αθήνα. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να κάνει δημόσια έκκληση μιλώντας σε ιερό ναό στον Βόσπορο σε όποιο κανάλι θα ήθελε να μεταδώσει την Θεία Λειτουργία αφού μάλλον δεν θα βρήκε ευήκοα ώτα.

Του είχε δοθεί προφορική άδεια από τις Τουρκικές αρχές πριν δέκα μέρες και η γραπτή λίγες ώρες μετά τον… Φιλιππικό του λόγο την Παρασκευή 11 Αυγούστου.

Χρόνος ικανός όπως φάνηκε για το Μέγκα να ζητήσει την μετάδοση όχι όμως για την ΕΡΤ η οποία δεν είχε κάνει όπως αποδείχθηκε καμία σχετική προετοιμασία.

Για πρώτη φορά από το 2010 δεν θα είχε την μετάδοση της Τραπεζούντας την οποία περίμενε όλη η Ομογένεια. Και σαν μην έφταναν αυτά οι τηλεθεατές έγιναν μάρτυρες και της απόφασης της ΕΡΤ να μην μεταδοθεί ούτε η καθιερωμένη εδώ και δεκαετίες Θεία Λειτουργία στην Καστανιά στο Βέρμιο στο Ιερό προσκύνημα της Παναγίας των Ελλήνων του Πόντου. Το κενό κάλυψε γνωστό τοπικό εκκλησιαστικό κανάλι. Εξηγήσεις δεν έχουν δοθεί.

Η συνδικαλιστική Ομοσπονδία της ΠΟΣΠΕΡΤ με ανακοίνωση της στηλίτευσε την μη μετάδοση και των δύο θρησκευτικών λειτουργών σε Ημαθία και Τραπεζούντα.

Στα κοινωνικά δίκτυα με έντονο Ποντιακό άρωμα υπήρξαν πολλά αρνητικά σχόλια και δημοσιεύματα που εξέφρασαν την δυσφορία πλήθους χρηστών για τα τεκταινόμενα.

Η ΕΡΤ 3 με τα στελέχη της επί 30 χρόνια είχαν κερδίσει τα στοιχήματα στις μεγάλες αυτές τελετές με έντονο εθνικοθρησκευτικό περιεχόμενο. Ήταν η ασπίδα προστασίας της. Μία από τις μεγάλες στρατηγικές της που δικαιολογούσαν την αυτοτελή της ύπαρξη.

Το ερώτημα πλέον αν αυτός ήταν ο στόχος της μαμάς ΕΡΤ. Να αποκοπεί η ΕΡΤ 3 από τα ζωτικά της στοιχεία που της έδιναν το φιλί της ζωής.

Βέβαια, με δεδομένο πως τόσο την προηγούμενη τετραετία όσο και τη νέα που ξεκίνησε με την επανεκλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη η ΕΡΤ υπάγεται απευθείας στο Μέγαρο Μαξίμου, αλλά και με επίσης δεδομένο πώς οι ελληνοτουρκικές σχέσεις με αρχή τον σεισμό του Φεβρουαρίου, αλλά και τα όσα ακολούθησαν τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους όπου μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν, τα πράγματα δείχνουν να ηρεμούν και να μπαίνουν σε νέα φάση (ακόμα και διαπραγμάτευσης λένε ή διαμαρτύρονται κάποιοι), δεν είναι λίγοι όσοι είδαν πίσω από την απουσία της ΕΡΤ και της ΕΡΤ3 από την Τραπεζούντα αλλά και το Βέρμιο, «πολιτικούς» αν όχι εθνικούς λόγους. Ψιθυρίζουν, λοιπόν, πως η… αγνόηση της μεγάλης γιορτής όσον αφορά τους Έλληνες του Πόντου, έγινε για να μην πέσει άλλο νερό στο μύλο της κόντρας μας με την Τουρκία σε μία τόσο ευαίσθητη στιγμή.

Για την ιστορία να συμπληρώσουμε πως στην ετήσια γιορτή των Ποντίων της Ελλάδας στην Παναγία Σουμελά της Ημαθίας την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Γεωργίας(από την Πελλα), ο ΣΥΡΙΖΑ με τα δικά του βάσανα δεν έστειλε κανεναν, ενώ από ΠΑΣΟΚ ήταν ο Γλαβίνας. Επίσης παρέστησαν ο Τζιτζικωστας κι ο Ζέρβας ενώ έδωσαν το παρών και 2 τοπικοί βουλευτές της Ν.Δ. Το λες και… υποεκπροσώπηση.

Μακεδονία

Το «αεροπλανοφόρο Σκύρος» στον χάρτη των βάσεων

2

Η τροπολογία στο Κογκρέσο που άνοιξε ξανά τη συζήτηση για επέκταση της αμερικανικής παρουσίας με έμφαση στα νησιά – Οι πολλαπλές δυνατότητες και η προνομιακή θέση που έχει η Σκύρος

Μπορούν οι ΗΠΑ να κάνουν το βήμα και να επιλέξουν την ένταξη ελληνικών νησιών στη λίστα των «διευκολύνσεων» που τους παρέχονται μέσω της Ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA); Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της Σκύρου, ενός νησιού που η θέση του χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας, μένει να φανεί, με τις ΗΠΑ να την έχουν προσέξει και αξιολογήσει εδώ και καιρό. Τη συζήτηση άνοιξε ξανά η τροπολογία της βουλευτού των Δημοκρατικών Γκρέις Μενγκ, που δεν προτείνει βάσεις στα ελληνικά νησιά αλλά ζητεί να διερευνηθεί η δυνατότητα για επέκταση της αμερικανικής παρουσίας επί ελληνικού εδάφους «με έμφαση στα νησιά».

Η τροπολογία που υπερψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις ΗΠΑ έχει πολύ δρόμο για να αποδειχθεί αν θα ενταχθεί τελικά στο νομοσχέδιο για τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό (NDAA) του 2024, ωστόσο δείχνει να πετυχαίνει τον πρώτο στόχο της. Να ανοίξει αρκετά νωρίς τη συζήτηση για την ανανέωση της MDCA, που από το 2021 και μετά έχει πενταετή διάρκεια και αναμένεται να ανανεωθεί το 2026.

Η συζητήσεις και τα πλεονεκτήματα

Η τροπολογία και η αναφορά της στα «νησιά», βάζουν τον τόνο για ακόμη μία φορά στο ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να εντάξουν στον χάρτη των βάσεών τους και του σχεδιασμού τους και ένα ελληνικό νησί, με τη Σκύρο να έχει συζητηθεί έντονα στο παρελθόν και να έρχεται ξανά στο προσκήνιο ως μία πιθανότητα. Εστω και σε μία εξαιρετικά πρώιμη συζήτηση.

Τη Σκύρο επιχείρησε να βάλει στον χάρτη των αμερικανικών διευκολύνσεων η Αθήνα αρκετά χρόνια πίσω και επανήλθε, με το νησί να παραμένει ως πιθανή επιλογή ενώπιον των Αμερικανών και κατά τη συζήτηση για την ανανέωση της MDCA το 2021, αλλά τελικά να μην εγκρίνεται από την Ουάσιγκτον, αφού οι ΗΠΑ επέλεξαν να το αφήσουν στην άκρη, με παράγοντες που έλαβαν μέρος στη διαπραγμάτευση των ημερών εκείνων να σημειώνουν ότι προτεραιότητα τότε ήταν η Αλεξανδρούπολη, που επιβεβαιώθηκε ως στρατηγική επιλογή. Και μάλιστα σε μία περίοδο που οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας ήταν στο κόκκινο.

Αρμόδιες πηγές σημειώνουν ωστόσο ότι η Σκύρος είναι μία πρόταση που στην πραγματικότητα θα μπορούσε να εξυπηρετήσει απόλυτα τους Αμερικανούς και κάποιοι ήδη τη βλέπουν ως ένα δυνητικό asset, ενώ παράλληλα δεν νομιμοποιεί τουρκική αντίδραση.

Ενα νησί στο Κεντρικό Αιγαίο, στο οποίο βρίσκεται η 135 Σμηναρχία Μάχης, με ένα εξαιρετικό στρατιωτικό αεροδρόμιο, που φιλοξενεί από το 2021 τα δύο συστήματα μη επανδρωμένων αερο-οχημάτων, ισραηλινής κατασκευής, των UAV Heron. Επίσης στη Σκύρο έχει εγκατασταθεί και αναπτυχθεί στο αεροδρόμιο η 22η Μοίρα Κατευθυνομένων Βλημάτων Patriot, ενώ από τη Μονάδα επιχειρούν ως αεροσκάφη επιφυλακής τα Μ2000 και Μ2000-5 της 114 ΠΜ, F-16 της 110 και 116 ΠΜ αντίστοιχα και F4-E της 117 ΠΜ, ενώ στη Μονάδα στεγάζεται και υποστηρίζεται ο Σταθμός Ανεφοδιασμού Ελικοπτέρων του Στρατού Ξηράς.

Μία έτοιμη και απόλυτα λειτουργική βάση με πολλαπλές δυνατότητες όπως τονίζουν οι γνωρίζοντες, υπογραμμίζοντας και την προνομιακή θέση του νησιού, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ένα «αεροπλανοφόρο στη μέση του Αιγαίου». Σημαντικές και οι τρεις φυσικές λιμενικές υποδοχές που διαθέτει το νησί και θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καταλλήλως. Η Σκύρος μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τις υφιστάμενες αμερικανικές βάσεις μεταξύ άλλων σε Αλεξανδρούπολη, Σούδα, Λάρισα, οι οποίες ενισχύονται συστηματικά, με το νησί να δίνει δυνατότητα για έλεγχο ολόκληρης της περιοχής. Και σαφώς για κάποιους οι επενδύσεις που θα έφερνε η ένταξη της στον αμερικανικό σχεδιασμό θα ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμες και για την ελληνική πλευρά.

Αλεξανδρούπολη και Σούδα

Η συζήτηση που ξεκίνησε ξανά με την τροπολογία της Μενγκ και απέχει πάρα πολύ από τη δημιουργία μιας βάσης στη Σκύρο ή σε άλλο νησί, λαμβάνει χώρα σε μία περίοδο που οι βουλευτές που ανήκουν στο ελληνικό CAUCUS καθώς και το ελληνικό λόμπι θέλουν να πετύχουν να γίνει καταγραφή της σημασίας των βάσεων κυρίως της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας, αλλά και των όσων απολαμβάνουν οι ΗΠΑ από τις διευκολύνσεις που τους παρέχονται στις βάσεις επί ελληνικού εδάφους. Μία γραπτή παραδοχή της σημασίας της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ και υπό το φως της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και τις όποιες παλινωδίες του Ερντογάν κατά το παρελθόν. Ενώ γίνεται σε μία τελείως διαφορετική φάση των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας, όπου οι εντάσεις είναι σε ύφεση και οι τόνοι χαμηλοί.

Η Άγκυρα και το διπλωματικό παζάρι

Σε μία περίοδο που Αθήνα και Αγκυρα ετοιμάζονται να ξεκινήσουν ξανά τον διάλογο, η υπενθύμιση του σταθερού ρόλου της Ελλάδας είναι ένα χαρτί στο παιχνίδι των ισορροπιών της διπλωματίας. Ιδιαίτερα σε μία συγκυρία που η Αθήνα θα ήθελε να ασκηθούν οι απαραίτητες πιέσεις στην Αγκυρα προκειμένου να διατηρηθεί η ηρεμία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και να επιχειρηθεί η οικοδόμηση εμπιστοσύνης σε στέρεες βάσεις. Κάτι που στηρίζουν και οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο και της διατήρησης της ενότητας του ΝΑΤΟ.

Υπενθυμίζεται ότι στο τραπέζι που εξελίσσεται το διπλωματικό παζάρι βρίσκονται επίσης τα F-16 που θέλει να αγοράσει και να αναβαθμίσει η Τουρκία, το ζήτημα της έγκρισης της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ από την Αγκυρα και ο ρόλος της Τουρκίας στους ενεργειακούς σχεδιασμούς. Με ορισμένους διπλωμάτες να δηλώνουν καχύποπτοι εκφράζοντας αντιρρήσεις στο να μπει το ζήτημα της Σκύρου ή άλλων βάσεων επί ελληνικού εδάφους στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης και είτε να θεωρηθεί ως αντάλλαγμα που θα μπορούσε να «χρυσώσει το χάπι» είτε για την απόκτηση των F-16 από την Τουρκία, είτε να συνδεθεί με τις αιτιάσεις της Αγκυρας περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και να οδηγήσει σε κάποιους συμβιβασμούς για την ελληνική πλευρά.

Το Βήμα

Σκύρος: Το ελληνικό «φρούριο» του Αιγαίου και γιατί αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους της Τουρκίας

0

Η αεροπορική βάση Σκύρου όπου φιλοξενείται η 135ΣΜ αποτελεί μια από τις σημαντικότερες της ΠΑ τόσο από άποψη επιχειρησιακής αξίας όσο και υποδομών.

Η επίσκεψη εκεί του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα ο οποίος συνοδευόταν από τον υπουργό Ενικής Άμυνας Πάνο Καμμένο αποτέλεσε απόδειξη της σημασίας που έχει η νευραλγική αυτή βάση για το αμυντικό σύστημα της χώρας.

Στη Σκύρο έχουν συγκεντρωθεί  μερικά από τα πιο σημαντικά οπλικά συστήματα των ΕΔ: Συστοιχίες πυραύλων επακτίου αμύνης  MM-40 Exocet, οι οποίες καλύπτουν μέχρι τις δυτικές ακτές των νησιών του Α.Αιγαίου, Α/Α συστήματα μεγάλου βεληνεκούς MIM-104 Patriot PAC-3, SHORADS Skyguard «Βέλος», και φυσικά αποτελεί την βάση εξόρμησης των Mirage 2000-5 Mk2 και λίαν προσφάτως των F-16 block 52+ που εκτελούν , καθήκοντα readiness, ενίοτε και των εκσυγχρονισμένων F-4E Peace Icarus από την 117 ΠΜ της Ανδραβίδας.

Η Σκύρος αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της ελληνικής αεράμυνας και του συστήματος ελέγχου της ναυσιπλοΐας στο Αιγαίο.

Τα τουρκικά μαχητικά που εισέρχονται στο FIR από την περιοχή της Λέσβου, έχουν να… διαλέξουν: Εγκλωβισμό από τα MIM-104 Patriot PAC-3 της Ελευθερούπολης ή της Σκύρου;

Και τα πλοία που πλέουν σε απόσταση 40 χλμ. από τις ακτές της Σκύρου, αν γλιτώσουν από τις συστοιχίες της Λήμνου, θα πρέπει να «ματώσουν» για να περάσουν στο νότιο Αιγαίο.

Οι υποδομές της 135ΣΜ ειδικότερα είναι τέτοιες που επιτρέπουν όχι μόνο τον ανεφοδιασμό και την επανεξυπηρέτηση των αεροσκαφών αλλά την ασφαλή φιλοξενία τους.

Οι εργασίες για την κατασκευή της βάσης ξεκίνησαν λιγότερο από ένα χρόνο μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και συγκεκριμένα το Μάιο του 1975 και ολοκληρώθηκαν έξι χρόνια αργότερα το καλοκαίρι του 1981.

Πριν ολοκληρωθούν οι εργασίες, στις 20 Σεπτεμβρίου του 1977 συστάθηκε το Αεροπορικό Απόσπασμα Σκύρου που υπαγόταν στο ΑΤΑ και διοικητικά υποστηριζόταν από την 142 ΣΑΕ (ΠΑΕ) και κατόπιν από την 111ΠΜ.

Το καλοκαίρι του 1978 (3 Ιουλίου) προσγειώθηκε στο νέο τότε αεροδρόμιο το πρώτο αεροσκάφος της ΠΑ ένα T-33 με αριθμό σειράς 916 που είχε καθήκοντα συνδέσμου. Η 135ΣΜ συγκροτήθηκε επίσημα λίγο μετά την ολοκλήρωση των εργασιών τον Δεκέμβριο του 1981 και πολύ σύντομα ξεκίνησε να υποδέχεται τα πρώτα αεροσκάφη επιφυλακής.

Αυτά ήταν τα F-5A Freedom Fighter (15 Φεβρουαρίου 1982) ενώ το 1984 ακολούθησαν τα Mirage F1CG και των Μοιρών της 114ΠΜ. Στη δεκαετία του 90 βασικοί φιλοξενούμενοι παρέμειναν τα F1 τα οποία στη συνέχεια συμπληρώθηκαν από τα F-4E και αργότερα από τα Mirage 2000.  Από τον Δεκέμβριο του 1999 έχει εγκατασταθεί και αναπτυχθεί στο αεροδρόμιο και η 22η Μοίρα Κατευθυνόμενων Βλημάτων Patriot.

Το πρώτο και σημαντικότερο όσο και προφανές επιχειρησιακό πλεονέκτημα της 135ΣΜ είναι ότι περιορίζει σημαντικά τους χρόνους μετάβασης των μαχητικών readiness στους χώρους όπου η τουρκική Αεροπορία πραγματοποιεί τις παραβιάσεις της στο Α.Αιγαίο.

Εκτός όμως από τα καθαρά επιχειρησιακά οφέλη υπάρχουν και τα οικονομικά εξαιτίας της μικρότερης κατανάλωσης καυσίμου. Το αεροδρόμιο της Σκύρου απέχει 105 χλμ. από την Τανάγρα και από την 111ΠΜ 150 χλμ.

Η Σκύρος είναι πρακτικά το αεροπλανοφόρο της ΠΑ στο κεντρικό Αιγαίο σε καίρια θέση μέσω της οποίας ελέγχεται όλο το κεντρικό Αιγαίο, τόσο με τα βλήματα Patriot όσο και με τα Exocet και για αυτό συνιστά ένα από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους στόχους της τουρκικής Αεροπορίας.

Φωτογραφίες © Γιάννης Ρηγόπουλος

Τα αεροσκάφη Mirage 2000-5 με οπλικό φορτίο τους τα βλήματα MICA αποτελούν ένα απο τους μεγαλύτερους φόβους της τουρκικής Αεροπορίας. Όταν επιχειρούν από την 135ΣΜγίνονται ακόμη πιο επίφοβα.

Τα Mirage F1CG αποτέλεσαν για χρόνια το φόβητρο των Τούρκων πιλότων πάνω από το Αιγαίο. Ήταν μαζί με τα F-5A τα πρώτα αεροσκάφη που ανέλαβαν καθήκοντα  readiness από την 135ΣΜ.

Αθ. Πλατιάς, Κων. Κολιόπουλος: Τι ρόλο παίζει το διεθνές δίκαιο στα ελληνοτουρκικά;

2

Η ελληνική πλευρά έχει κάθε λόγο να επιζητεί την παραπομπή στη Χάγη των διαφορών που ανακύπτουν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Γιατί η Αγκυρα δεν ενδιαφέρεται να πάει σε διεθνές δικαστήριο, καθιστώντας άτοπη όλη τη συζήτηση που γίνεται στη χώρα μας; Υπάρχει τρόπος δικαστικής επίλυσης των ζητημάτων μεταξύ των δύο χωρών;

Η διαφορά με διπλωματικό και προξενικό δίκαιο

Γίνεται αντιληπτό ότι μια προσέγγιση των σημαντικών ζητημάτων της διεθνούς πολιτικής από νομική σκοπιά έχει περιορισμένη χρηστικότητα και δεν εξηγεί την πραγματικότητα. Εδώ πρέπει να γίνει μια επεξήγηση. Το διεθνές δίκαιο υπάρχει και τις περισσότερες φορές εφαρμόζεται, διότι εξυπηρετεί κοινωνικές ανάγκες των κρατών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το διπλωματικό και προξενικό δίκαιο, το οποίο εφαρμόζεται σχεδόν απαρεγκλίτως από δεκάδες και εκατοντάδες κράτη επί αιώνες. Ωστόσο, το διεθνές δίκαιο έχει πολιτικό χαρακτήρα, δηλαδή λειτουργεί όταν υπάρχουν οι κατάλληλοι συσχετισμοί ισχύος και συμφερόντων. Εάν δεν έχεις την απαιτούμενη ισχύ ή αν δεν υπάρχουν επαρκή συμφέροντα ώστε να κινητοποιηθεί η απαιτούμενη ισχύς, τότε το διεθνές δίκαιο παραμένει νεκρό γράμμα. Στη διεθνή πολιτική, κάνεις ό,τι σε παίρνει και βάζεις έναν δικηγόρο να το δικαιολογήσει. Οταν ανακύπτει κάποιο διεθνές ζήτημα, τα κράτη δεν εξετάζουν γενικά και αφηρημένα «τι λέει το διεθνές δίκαιο», αλλά το ποιοι εμπλέκονται και το τι συμφέροντα διακυβεύονται στο εν λόγω ζήτημα. Αυτή ακριβώς είναι η λογική του «άλλο Κύπρος, άλλο Κουβέιτ», που είχε κάποτε διακηρύξει ρητά ο αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος.

Ακόμη και τα διεθνή δικαστήρια διαφέρουν στη λειτουργία τους από τα εσωτερικά. Ενώ στο εσωτερικό ενός κράτους αρκεί μια απλή μήνυση για να βρεθείς στο δικαστήριο, στον διεθνή χώρο κανένα κράτος δεν μπορεί να συρθεί σε δίκη εάν προηγουμένως το ίδιο το κράτος δεν έχει αποδεχθεί τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Επιπρόσθετα, τα ίδια τα αντίδικα κράτη θα πρέπει να συμφωνήσουν ως προς τους συγκεκριμένους κανόνες βάσει των οποίων θα κρίνει το δικαστήριο. Τέλος, τα κράτη θα πρέπει να αποδεχθούν την εφαρμογή των όποιων εις βάρος τους αποφάσεων λάβει το διεθνές δικαστήριο. Για παράδειγμα, όταν το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι η Ελλάδα είχε παραβιάσει την Ενδιάμεση Συμφωνία με την τότε ΠΓΔΜ, η ελληνική πλευρά απλώς «αξιολόγησε κατάλληλα» την απόφαση, όπως είχε δηλώσει ο εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.

Η παγίδα της επίκλησης του διεθνούς δικαίου

Για προπαγανδιστικούς λόγους, τα κράτη αρέσκονται να περιβάλλουν τις ιδιοτελείς πράξεις τους με τον μανδύα του διεθνούς δικαίου (ή της διεθνούς ηθικής). Σε ένα απίστευτο παράδειγμα, η Τουρκία διακηρύσσει ότι μια απαράβατη αρχή της τουρκικής στρατιωτικής στρατηγικής είναι να συνάδει προς το διεθνές δίκαιο! Η συνεχής επίκληση του διεθνούς δικαίου περικλείει μια παγίδα, στην οποία πέφτουν κυρίως τα μικρά κράτη. Καθώς ο ακρογωνιαίος λίθος του διεθνούς δικαίου είναι η αρχή της κυρίαρχης ισότητας μεταξύ των κρατών, η απαρέγκλιτη εφαρμογή του διεθνούς δικαίου συμφέρει περισσότερο τα μικρά κράτη απ’ ό,τι τα μεγάλα, διότι κατ’ αυτόν τον τρόπο ισοφαρίζονται οι διαφορές ισχύος μεταξύ μικρών και μεγάλων κρατών. Αυτό ενίοτε κάνει τα μικρά κράτη να πέφτουν στην παγίδα τού να προσεγγίζουν τη διεθνή πολιτική από νομικίστικη σκοπιά.

Αυτό παθαίνει αρκετά συχνά η Ελλάδα, και μάλιστα όχι μόνο σε επίπεδο ακαδημαϊκών, αλλά και σε επίπεδο πολιτικών και υπηρεσιακών παραγόντων. Χαρακτηριστικά, η ελληνική πολιτική ηγεσία ήταν διατεθειμένη να εναποθέσει την τελική κρίση για την κυριαρχία των Ιμίων στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ενώ η Νομική Υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών είχε αποκτήσει τόσο μεγάλη ισχύ, ώστε είχε φτάσει να διατυπώνει η ίδια πολιτικές απόψεις, αντί να περιορίζεται σε ρόλο υποστηρικτικό των πολιτικών αποφάσεων της ηγεσίας του υπουργείου. Αντίστοιχα, βλέπουμε να διατυπώνονται ακαδημαϊκές απόψεις που, μολονότι εκκινούν από καλές προθέσεις, υποδηλώνουν άγνοια της διεθνούς πολιτικής.

Για παράδειγμα, γράφτηκε ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας «θωρακίζει τα δικαιώματά μας στο Αιγαίο». Ομως από μόνη της η σύμβαση δεν θωρακίζει τίποτα, αλλιώς θα είχαμε ήδη χωρικά ύδατα 12 ναυτικών μιλίων.

Η περίπτωση Ελλάδας – Toυρκίας

Πέραν τούτου, γράφεται επανειλημμένως ότι θα πρέπει να προβούμε σε δικαστική επίλυση των διαφορών μας με την Τουρκία και γίνεται εκτεταμένη συζήτηση για τις λεπτομέρειες της δικαστικής αυτής διαδικασίας. Ωστόσο η Τουρκία προτιμά να σύρει την Ελλάδα σε διμερείς διαπραγματεύσεις με απεριόριστη ατζέντα και υπό την απειλή πολέμου. Βασικά δεν ενδιαφέρεται να πάει σε διεθνές δικαστήριο, καθιστώντας άτοπη όλη τη συζήτηση που γίνεται στην Ελλάδα. Η ελληνική πλευρά βεβαίως έχει κάθε λόγο να επιζητεί την παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης των διαφορών που ανακύπτουν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας από την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Τουρκία όμως παγίως αρνείται να υπογράψει το απαραίτητο συνυποσχετικό που θεωρεί ως επίδικο αντικείμενο αποκλειστικά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Αντ’ αυτού, προτείνει τη διεύρυνση της ατζέντας με τη συμπερίληψη θεμάτων όπως η αποστρατιωτικοποίηση νησιών και η εδαφική κυριαρχία σε νησιά και βραχονησίδες του Αιγαίου. Προφανώς μια τέτοια διεύρυνση που αφορά ζητήματα κυριαρχίας δεν πρόκειται να γίνει δεκτή από καμία ελληνική κυβέρνηση, πράγμα που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει τρόπος δικαστικής επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών με βάση το διεθνές δίκαιο. Η μόνη περίπτωση δικαστικής επίλυσης θα ήταν αν οι δύο χώρες είχαν προαποφασίσει τις γραμμές πάνω στις οποίες θα επιλύονταν οι ελληνοτουρκικές διαφορές και στη συνέχεια το Διεθνές Δικαστήριο απλώς επικύρωνε την επιτευχθείσα συμφωνία, απαλλάσσοντας τις ηγεσίες των δύο χωρών από το όποιο πολιτικό κόστος.

Η αυτοδικία στον διεθνή χώρο

Τέλος, γράφτηκε επικριτικά ότι η ετοιμότητα της Ελλάδας να υπερασπιστεί με κάθε μέσο τα κυριαρχικά της δικαιώματα σημαίνει ότι «παίρνει τον νόμο στα χέρια της». Ομως, ενώ στο εσωτερικό των κρατών η αυτοδικία όντως απαγορεύεται, στον διεθνή χώρο υπάρχει μόνο αυτοδικία – από το θιγόμενο μέρος ή από τους συμμάχους του. Παρότι δεν είναι βέβαιο ότι η ανωτέρω νοοτροπία αποτελεί τον κανόνα, τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια, η πλήρης συνειδητοποίηση του πολιτικού χαρακτήρα του διεθνούς δικαίου παραμένει ζητούμενο στη χώρα μας, ιδίως ενώπιον ενός αντιπάλου όπως η Τουρκία που δεν έχει κανένα πρόβλημα να επικαλείται το διεθνές δίκαιο κατά το δοκούν και κάποιες φορές με εξωφρενικό τρόπο (π.χ. το περιβόητο τουρκολιβυκό μνημόνιο). Η Ελλάδα, ως χώρα που επιθυμεί τη διατήρηση του status quo, έχει σίγουρα συμφέρον να υφίσταται ένα διεθνές περιβάλλον όπου το διεθνές δίκαιο τηρείται απαρεγκλίτως. Δεν θα πρέπει όμως να νομίζει ότι η επιθυμία της είναι και πραγματικότητα.

*Ο Αθανάσιος Πλατιάς και ο Κωνσταντίνος Κολιόπουλος είναι καθηγητές Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής. Το κείμενο παρουσιάζεται στο νέο βιβλίο τους «50 Κανόνες Στρατηγικής στις Ελληνοτουρκικές Σχέσεις» (εκδόσεις Δίαυλος)

tanea.gr

ΠΟΛΩΝΙΑ: Δημοψήφισμα για τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ!

3
Mateusz Morawiecki Prime Minister of Poland, during a press conference in Warsaw, Poland on July 03, 2023. (Photo by Andrzej Iwanczuk/NurPhoto via Getty Images)

 

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέφσκι ανακοίνωσε στις 13 Αυγούστου ότι θα τεθεί ένα κρίσιμο ερώτημα στον κυρίαρχο λαό της χώρας του στις 15 Οκτωβρίου, δηλαδή ταυτόχρονα με τις εκλογές. Η ίδια η διατύπωση αυτού του δημοψηφίσματος είναι πρόκληση στην ΕΕ: «Υποστηρίζετε την αποδοχή χιλιάδω““““““““““““““““““““““““““““ν λαθρομεταναστών από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική υπό τον μηχανισμό αναγκαστικής μετεγκατάστασης που επιβάλλει η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία;» 

Πρέπει να ειπωθεί ότι η Πολωνία, η οποία ανήκει στην ομάδα του Višegrad, ιδίως μαζί με την Ουγγαρία, εκπροσωπεί τη δεξιά πτέρυγα (ή ακόμα και την εξτρεμιστική πτέρυγα, σύμφωνα με τα ΜΜΕ) των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι λόγοι για αυτό μπορούν να αποδοθούν στη μνήμη της σοβιετικής κυριαρχίας: γιατί, αυτές οι χώρες που είχαν επιζήσει υπό τον κομμουνισμό, να υποταχθούν δουλικά στον ζυγό των μη εκλεγμένων Ευρωπαίων Επιτρόπων;

Μπορούμε επίσης να σκεφτούμε τη μακρά ιστορία και τις βαρβαρικές εισβολές: η Ουγγαρία, παράδειγμα, γνωρίζει πολύ καλά τι είναι το Ισλάμ της «ειρήνης και της αγάπης». Ήταν, επιπλέον, η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία που απέρριψε αυτές τις απόπειρες ειρήνης και αγάπης σε πολλές περιπτώσεις, ιδίως κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Βιέννης.

Ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία για το αποτέλεσμα των εκλογών (το PiS, το πολωνικό συντηρητικό κόμμα, είναι επικεφαλής και ο πληθυσμός το υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό), θα το σεβαστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, που δεν έχει συνηθίσει να υπομένει τις αντιφάσεις, την επιλογή του λαού; Θα σταματήσει να επιβάλλει ποσοστώσεις μετανάστευσης σε χώρες που δεν τους θέλουν; Τίποτα δεν είναι λιγότερο σίγουρο. Μέχρι στιγμής, οι χώρες που αντιτίθενται στις μονομερείς επιλογές των Βρυξελλών έχουν υποστεί μείωση της ευρωπαϊκής βοήθειας. Ούτε μια φορά η ΕΕ δεν έλαβε υπόψη την εθνική κυριαρχία ή το περίφημο δικαίωμα των λαών σε αυτοδιάθεση.

https://artofuss.blog/2023/08/15/la-pologne-va-organiser-un-referendum-sur-la-politique-migratoire-de-lue/

Όταν η απόγνωση των ψηφοφόρων από την αναξιοπιστία των πολιτικών τους οδηγεί στις αδιέξοδες ακραίες επιλογές

1

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Η περίπτωση των Αργεντινών

Η ολοένα και αυξανόμενη αποχή των ψηφοφόρων από τις κάλπες ή η αρνητική ψήφος τους είναι γνωστή στα πέρατα της οικουμένης. Ακόμα κι εκεί όπου η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική, όπως και στην περίπτωση της ταλαίπωρης Αργεντινής, όπου την περασμένη Κυριακή 13-8-2023 είχαν «προκριματικές εκλογές» για τις επερχόμενες προεδρικές το προσεχές φθινόπωρο. Γιατί τις κάνουν τις προκριματικές ; Για να ξεσκαρτάρουν τα πολύ μικρά ή κόμματα σφραγίδες που δεν πιάνουν ούτε το 1,5 % του εκλογικού σώματος.

Τι έγινε λοιπόν στις τελευταίες προκριματικές εκλογές της Αργεντινής ;

Έχασαν τα δυο παραδοσιακά κόμματα, το κεντροαριστερό που βρίσκεται στην εξουσία και η δεξιά, προς όφελος ενός αυτοαποκαλούμενου «αναρχοκαπιταλιστή», του Χαβιέ Μιλέι, τον οποίο οι δημοσκοπήσεις δεν έδιναν πρώτο !

Η εικοσάχρονη Αργεντίνα ψηφοφόρος Μαρία, δήλωσε στις 13-8-2023 έξω από την κάλπη μιας εργατούπολης του πολεοδομικού συγκροτήματος του Μπουένο Αϊρες, την Τολόσα, στην ανταποκρίτρια της εφημερίδας Le Monde, Flora Genoux  : «Δεν ξέρουμε πια ποιον να ψηφίσουμε. Όποιες κι αν είναι οι πολιτικές, η χώρα βρίσκεται πάντα στην ίδια κατάσταση». Δηλαδή επί 12 συνεχή χρόνια διψήφιος πληθωρισμός (φέτος ετήσιος πληθωρισμός 115%) , κολοσσιαίο χρέος έναντι του ΔΝΤ, υποτιμούμενο διαρκώς νόμισμα (το πέσο) και φτώχεια που αφορά 4 στους 10 Αργεντινούς». Βλέπε σχετικό ρεπορτάζ του ηλεκτρονικού Le Monde, 14-8-2023, με τίτλο : «Αργεντινή : πριν τις προεδρικές εκλογές, ο υπερ-φιλελεύθερος Χαβιέ Μιλέι αναστατώνει το πολιτικό τοπίο της χώρας» (Argentine : avant la présidentielle, l’ultralibéral Javier Milei bouleverse le paysage politique du pays).

Ο αντισυστημικός αυτός οικονομολόγος ήρθε πρώτος στις προκριματικές εκλογές της Κυριακής, υπερβαίνοντας το 30% των ψήφων, μπροστά από την Δεξιά Πατρίσια Μπούλριχ, 67 ετών, που έλαβε 28%, και μπροστά από τον Σέρχιο Μάσα, 51 ετών, του κυβερνόντος κόμματος που έλαβε το 27% των ψήφων, σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ της εφημερίδας Libération και του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) στις 14-8-2023.

Τι εκμεταλλεύθηκε ο Χαβιέ Μιλέι και αναστάτωσε  το πολιτικό τοπίο της Αργεντινής.

Ο 52χρονος υπερ-φιλελεύθερος και αντισυστημικός οικονομολόγος κέρδισε τις προκριματικές εκλογές, δύο χρόνια μετά την ανάμειξή του στον πολιτικό στίβο και την εκλογή του ως βουλευτή για την πόλη του Μπουένος Άιρες, με τα χρώματα του κόμματος Libertad Avanza («η ελευθερία προχωρά»). «Ο Javier Milei εκμεταλλεύεται τη θυμωμένη ψήφο και την ψήφο απογοήτευσης, ειδικά από τους νέους», αναλύει η Lara Goyburu, πολιτική επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες. Η κινητοποίηση των Αργεντινών ψηφοφόρων, στο 69% παρά την υποχρεωτικότητα της ψήφου –πολύ κάτω πριν από 4 χρόνια– έδειξε περίτρανα, όπως ήταν αναμενόμενο, μια απογοήτευση του εκλογικού σώματος. «Υπάρχει μια αυξανόμενη δυσαρέσκεια του εκλογικού σώματος, σε μια χώρα που ήτανε έντονα πολιτικοποιημένη», διαγιγνώσκει ο Χουάν Νέγκρι, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Torcuato di Tella. Ο Milei είναι η αντανάκλαση αυτής της απογοήτευσης, ανάμεσα σε πολλούς ψηφοφόρους που δεν πιστεύουν πλέον στα κόμματα.

Ποιο είναι το προφίλ και τι υπόσχεται ο νικητής ;

Υπέρ ενός κράτους μειωμένου στο ελάχιστό του, ο Javier Milei υπερασπίζεται την ελευθερία να φέρεις όπλα και να πουλάς σωματικά όργανα. Είναι αποφασιστικά κλιματοσκεπτικιστής και απορρίπτει τη νόμιμη άμβλωση, η οποία εγκρίθηκε μόλις το 2020 στην Αργεντινή. Προβάλει τις φιλίες του με τους πρώην Αμερικανούς προέδρους Ντόναλντ Τραμπ και Ζαΐρ Μπολσονάρο. Χωρίς να διαθέτει πολιτικό μηχανισμό, έχει πολλαπλασιάσει τις συμμαχίες του με τοπικές προσωπικότητες, οι οποίες ωστόσο είχαν αλυσιδωτά μέτρια εκλογικά αποτελέσματα φέτος.

«Καταφέραμε να οικοδομήσουμε μια ανταγωνιστική εναλλακτική, η οποία θα βάλει τέλος σε αυτήν την παρασιτική, κλεπτοκρατική, άχρηστη πολιτική κάστα», δήλωσε ο Μιλέι το βράδυ της Κυριακής στους ενθουσιώδεις υποστηρικτές του. Ο Milei λέει, μεταξύ άλλων, ότι θέλει να καταργήσει μακροπρόθεσμα την Κεντρική Τράπεζα Αργεντινής. Αλλά πάνω από όλα, με μια εμπρηστική και μερικές φορές προσβλητική γλώσσα, θέλει να εκδιώξει με «κλοτσιές στα οπίσθια» την υφιστάμενη «πολιτική κάστα», που σύμφωνα με τον ίδιο, «παρασιτεί» σε βάρος της Αργεντινής εδώ και 30 χρόνια. Ένα πρόγραμμα δηλαδή που αντλεί πρόθυμα από την ακροδεξιά δεξαμενή ρητορικής.

Μεταξύ ιδιωτικοποίησης και απορρύθμισης, οι ριζοσπαστικές προτάσεις του, όπως ένα «σχέδιο αλυσοπρίονου» στις δημόσιες υπηρεσίες, έχουν συχνά σοκάρει. Αλλά ταρακούνησαν επίσης την πολιτική συζήτηση, θέτοντας σχεδόν θέματα ταμπού, όπως η σκόπιμη δολαριοποίηση της οικονομίας της Αργεντινής (να αντικαταστήσει δηλαδή επισήμως το πέσο με το δολάριο). Ο Μιλέι υποσχέθηκε να ξανακάνει την Αργεντινή μια «δύναμη», όπως τότε που ήταν η «γη της επαγγελίας» της ευρωπαϊκής μετανάστευσης στις αρχές του 20ού αιώνα, κάτι που θυμίζει τον Ντόναλντ Τραμπ.

Πάντως η πολιτική επιστήμονας Λάρα Γκόιμπουρου θεωρεί ότι το κλειδί των προσεχών προεδρικών εκλογών της Αργεντινής το φθινόπωρο βρίσκεται επίσης στην επιλογή του 30% των ψηφοφόρων που απείχαν από τις προκριματικές εκλογές της περασμένης Κυριακής…

 

Η Ελλάδα είχε αποφασίσει για Αμβούργο και όχι για Χάγη

1

 

Καρυώτης Θεόδωρος

11 Σεπτεμβρίου 2020

Το 1995 το υπουργείο Εξωτερικών δημιούργησε μια επιτροπή με τον τίτλο “Επιτροπή Δικαίου Θάλασσας” υπό την προεδρία του Πρέσβη Κωνσταντίνου Γεωργίου στην οποίαν συμμετείχαν: Από το υπουργείο Εξωτερικών ήταν οι Α. Θεοδωρακόπουλος, Δ/ντης Β1, Γ. Σαββαΐδης, Δ/ντης Α2, Κ. Οικονομίδης, Προϊστάμενος Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας, Θ. Χαλκιόπουλος, Επίτιμος Ειδικός Σύμβουλος ΕΝΥ και Ε. Γούναρης, Εμπειρογνώμονας Δίκαιου Θάλασσας, Β1.

Από την πλευρά του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ήταν οι Κ. Καρλής, Πλοίαρχος, Ε. Βασιλακάκης, Συνταγματάρχης, Β. Τζούλης, Επισμηναγός. Από το δε υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας ήταν οι Δ. Μανός, Πλοίαρχος και ο Δ. Τσίχλης, Πλοίαρχος. Τέλος, ο ναύαρχος Π. Κονιάλης ήταν Ειδικός Συνεργάτης. Η Επιτροπή συνήλθε έξι φορές στο διάστημα από 22 Φεβρουαρίου 1995 έως 3 Μαρτίου 1995, αλλά προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι στις έξι αυτές συσκέψεις δεν υπήρξε καμία αναφορά στην ΑΟΖ! Η Επιτροπή αφού εξέτασε λεπτομερώς όλες τις πτυχές των ζητημάτων, κατέληξε σε ορισμένες εισηγήσεις. Οι πιο σημαντικές ήταν:

Επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 μίλια

Η Επιτροπή συμφώνησε ομόφωνα ότι η γενική επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης της χώρας μας στα 12 ν.μ. θα αποτελούσε από κάθε άποψη ιδεώδη λύση. Επεσήμανε ότι το δικαίωμα αυτό είναι όπλο ασύγκριτης αξίας στα χέρια της χώρας μας, το οποίο πρέπει να διαφυλαχθεί πάσα δυνάμει.

Η Επιτροπή θεώρησε ότι η υιοθέτηση του μέτρου αυτού απαιτεί υψηλού επιπέδου απόφαση η οποία εμπίπτει στην αρμοδιότητα της ηγεσίας της χώρας, η οποία θα συνεκτιμήσει τα επιχειρήματα-θετικά και αρνητικά. Στο ενδεχόμενο μερικής επεκτάσεως (σε ορισμένες ελληνικές θάλασσες ή σε απόσταση μικρότερη των 12 ν.μ.), η Επιτροπή θεώρησε ότι υπάρχουν περισσότερα μειονεκτήματα παρά πλεονεκτήματα.

Συνορεύουσα Ζώνη

Για αυτό το θέμα η Επιτροπή έλαβε υπόψιν τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τα μειονεκτήματα, κυρίως πολιτικού χαρακτήρα, και θεώρησε ότι η υιοθέτησή της, υπό τις παρούσες συνθήκες, απαιτεί και πάλι υψηλού επιπέδου πολιτική απόφαση.

Υιοθέτηση συστήματος ευθειών γραμμών βάσεως

Η Επιτροπή τόνισε ότι αυτά είναι μέτρα τεχνικού χαρακτήρα και ότι η χώρα μας είναι η μόνη παγκοσμίως που δεν τα έχει ακόμα εφαρμόσει, σε αντίθεση με την Τουρκία που τα υιοθέτησε το 1964. Η Επιτροπή εισηγήθηκε, ομόφωνα, ότι μετά την επικύρωση της Σύμβασης, να τεθεί σε εφαρμογή από την χώρα μας του συστήματος των ευθειών γραμμών βάσεως σε όλες τις ελληνικές ακτές, καθώς και την καθιέρωση των 24 ν.μ. ως άνοιγμα των κόλπων.

Στενά Διεθνούς Ναυσιπλοΐας (transit passage) στο Αιγαίο

Η Επιτροπή εισηγήθηκε να μην καθοριστούν, προς το παρόν, στενά Διεθνούς Ναυσιπλοΐας στο Αιγαίο, αλλά να επαναληφθεί, κατά την επικύρωση της νέας Σύμβασης, η δήλωση που είχε κάνει η Ελλάδα για αυτά τα στενά κατά την στιγμή της υπογραφής της Σύμβασης. Επιπλέον, η Επιτροπή αποφάσισε τη σύσταση υπο-ομάδας η οποία θα προβεί στη μελέτη όλων των δηλώσεων που έχουν γίνει εκ μέρους άλλων κρατών σχετικά με αυτό το θέμα.

Ζήτημα περίκλειστων κρατών (FYROM)

Η Επιτροπή πρότεινε ότι θα είναι σκόπιμο, κατά την στιγμή της κατάθεσης στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ του εγγράφου επικύρωσης από τη χώρα μας της νέας Σύμβασης, να δηλώσουμε γραπτώς ότι η συμμετοχή μας στην Σύμβαση αυτή δεν συνεπάγεται αναγνώριση των Σκοπίων και δεν δημιουργεί συμβατικά δεσμά με αυτά.

Επιλογή οργάνου επιλύσεως διαφορών

Εδώ βρίσκεται η πιο σημαντική απόφαση της Επιτροπής. Η Επιτροπή αποφάσισε, κατά πλειοψηφία, να συστήσει την επιλογή του νέου Διεθνούς Δικαστηρίου Δικαίου Θαλάσσης, που εδρεύει στο Αμβούργο της Γερμανίας, για την επίλυση των διαφορών που αφορούν την ερμηνεία ή την εφαρμογή της νέας Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας. Μάλιστα, η Επιτροπή αναφέρει και τους λόγους που την οδήγησαν σε αυτή την απόφαση που ήταν οι ακόλουθοι:

  1. Η Διαιτησία, την οποίαν προβλέπει επίσης η Σύμβαση, από την φύση της ενέχει, κάποιους κινδύνους: την απόφαση την παίρνει ουσιαστικά ο ουδέτερος επιδιαιτητής, στον οποίο δεν μπορούμε να έχουμε πάντα πλήρης εμπιστοσύνη.
  2. Η νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για την υφαλοκρηπίδα των νησιών είναι γενικά έκδηλα άδικη, γι’ αυτό και δεν έχουμε κανένα λόγο να επιλέξουμε το Δικαστήριο αυτό.
  3. Το Διεθνές Δικαστήριο Δικαίου Θαλάσσης είναι νέος θεσμός, θα αποτελείται από ειδήμονες (21 μέλη), τα τριτοκοσμικά κράτη θα έχουν βαρύνουσα γνώμη και ελπίζουμε να μετέχει σε αυτά και ελληνικό μέλος. Εξάλλου, κατά τη Σύμβαση, έχουμε τη δυνατότητα να αποσύρουμε την επιλογή αυτή οποτεδήποτε.

Προκαλεί εντύπωση ότι το ΓΕΕΘΑ, που έλαβε μέρος σε αυτές τις συσκέψεις, μειοψήφησε και τάχθηκε υπέρ της προτίμησης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Έχω στη διάθεσή μου το έγγραφο του ΓΕΕΘΑ που φέρει την υπογραφή του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Ναύαρχου Χρήστου Λυμπέρη αλλά θεώρησα σκόπιμο να μη αναδημοσιευτεί.

Από το αρχείο των Ανιχνεύσεων

Φιάσκο για το γερμανικό ΥΠΕΞ: Εκ νέου… περίεργη βλάβη στο αεροσκάφος της Μπέρμποκ και ακύρωσε το ταξίδι στην Αυστραλία!

0

Τα αεροπορικά ταξίδια των Γερμανών κυβερνητικών αξιωματούχων έχουν μετατραπεί σε… rodeo

Μετά από μια σειρά μηχανικών προβλημάτων που αντιμετώπισε το κυβερνητικό αεροσκάφος η υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Αναλένα Μπέρμποκ ακύρωσε το προγραμματισμένο της ταξίδι για σήμερα στην Αυστραλία δημιουργώντας υποψίες πως κάτι δεν πηγαίνει καλά με τις αερομεταφορές κυβερνητικών προσώπων στην Γερμανία.

Αυτό ήταν ένα από τα πολλά περιστατικά από το 2016 όπου προέκυψε θέμα ασφαλείας στην αερομεταφορά Γερμανού ανώτερου κυβερνητικού αξιωματούχου.

Είναι τόσο πολλά που προκύπτουν ζητήματα: Γιατί συμβαίνουν και αν κάποιοι θέλουν να συμβαίνουν.

Τα περιστατικά χαρακτηρίζονται το λιγότερο ως περίεργα ενώ άλλοι εγκέφαλοι πιο νοσηροί, θα μπορούσαν να υποθέσουν κι άλλα σενάρια πολύ πιο κακά.

«Προσπαθήσαμε τα πάντα, αλλά πλέον δεν είναι από υλικοτεχνικής άποψης εφικτό να συνεχίσω το ταξίδι μου στον Ειρηνικό χωρίς το ελαττωματικό αεροσκάφος. Είναι κάτι παραπάνω από ενοχλητικό», έγραψε η Μπέρμποκ σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, πρώην Twitter.

Το αεροσκάφος της Μπέρμποκ αναγκάστηκε να γυρίσει πίσω μετά την πρωινή -δεύτερη – αποτυχία να πετάξει από το Αμπού Ντάμπι προς την Αυστραλία.

 

«Η αποστολή ματαιώθηκε! H βλάβη επανεμφανίστηκε όταν το αεροσκάφος τροφοδοτήθηκε πλήρως με καύσιμα. Τώρα προσγειωνόμαστε ξανά στο Άμπου Ντάμπι», ανέφερε ο επίσημος λογαριασμός της γερμανικής Πολεμικής Αεροπορίας, Team Luftwaffe, στο X.

Η δεύτερη προσπάθεια απογείωσης με προορισμό την Αυστραλία έγινε γύρω στη μία τα χαράματα τοπική ώρα.

Τη Δευτέρα η Μπέρμποκ είχε αναγκαστεί να παραμείνει για αρκετές ώρες στο Αμπού Ντάμπι λόγω του τεχνικού προβλήματος που αντιμετώπισε το αεροσκάφος της, το οποίο επέστρεψει εκεί εσπευσμένα και μάλιστα για να το κάνει αυτό άδειασε τα περισσότερα καύσιμά του!

Η Αυστραλία θα ήταν ο πρώτος σταθμός της εβδομαδιαίας περιοδείας της επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας στην περιοχή της Ωκεανίας και του Ειρηνικού, στο πλαίσιο της οποίας επρόκειτο να επισκεφθεί επίσης τη Νέα Ζηλανδία και τις νήσους Φίτζι.

Μετά από μια στάση για ανεφοδιασμό καυσίμων στο Άμπου Ντάμπι τη Δευτέρα, το αεροσκάφος που μετέφερε την Μπέρμποκ και τη συνοδεία της, αναγκάστηκε να ρίξει το μεγαλύτερο μέρος των καυσίμων του στη θάλασσα και να γυρίσει πίσω.

Ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών, Σεμπάστιαν Φίσερ, ο οποίος επέβαινε στο αεροσκάφος, εξήγησε ότι «λόγω μηχανικού προβλήματος, πρέπει να επιστρέψουμε στο Άμπου Ντάμπι για λόγους ασφαλείας. Βρίσκονται υπό εξέταση επιλογές για περαιτέρω διευθετήσεις».

Λίγη ώρα μετά την απογείωση, ο κυβερνήτης ενημέρωσε τους επιβάτες πως υπήρχε πρόβλημα διότι δεν μπορούσε να σηκώσει τα πτερύγια καμπυλότητας, σύμφωνα με δημοσιογράφους που συνόδευαν στο ταξίδι της την Μπέρμποκ.

Δεν είναι η πρώτη φορά που βλάβες σε αεροσκάφη «εκτροχιάζουν» τη γερμανική διπλωματία.

Στα μέσα Μαϊου η Μπέρμποκ παρέμεινε για αρκετές ώρες στη Ντόχα του Κατάρ, καθώς έσκασε το λάστιχο τροχού του κυβερνητικού αεροσκάφους, ενώ τον περασμένο χρόνο αναγκάστηκε να ακυρώσει συνάντηση με τον Βρετανό ομόλογό της, όταν το αεροπλάνο της καθηλώθηκε λόγω πάγου στην Ιρλανδία.

Αυτά σε ότι αφορά την Μπέρμποκ.

Τον Νοέμβριο του 2018, Airbus της γερμανικής Αεροπορίας, που φέρει το όνομα του Κόνραντ Αντενάουερ, χρειάστηκε να επιστρέψει στη Γερμανία ενώ μετέφερε στο Μπουένος Άιρες για να συμμετάσχουν στη σύνοδο κορυφής της G20 την τότε καγκελάριο Άγγελα Μέρκελ και τον τότε αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών Όλαφ Σολτς, λόγω βλάβης.

Τον Οκτώβριο του 2018, τρωκτικά μάσησαν μέρος της καλωδίωσης του ίδιου αεροσκάφους στην Ινδονησία, από όπου επέστρεφε ο κ. Σολτς έπειτα από εργασίες του .

Ενώ τον Δεκέμβριο του 2016, η Γερμανίδα τότε υπουργός Άμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σήμερα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είδε να διακόπτεται το ταξίδι της στο Μαλί λόγω προβλήματος σε υπολογιστή του Airbus A340 που τη μετέφερε.

Η πρώτη προγραμματισμένη επίσκεψη της Μπέρμποκ στην Αυστραλία

Στη διάρκεια του πρώτου επίσημου ταξιδιού της στην Αυστραλία, που τελικά ματαιώθηκε, η Μπέρμποκ σχεδίαζε να επισκεφτεί την πρωτεύουσα Καμπέρα και το Σίδνεϊ, για να συναντηθεί με την Αυστραλή ομόλογό της, Πένι Γουόνγκ.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών τα κύρια θέματα που επρόκειτο να συζητήσει η Μπέρμποκ στη διάρκεια της περιοδείας της ήταν η οικονομική ασφάλεια, ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο ρόλος της Κίνας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.

pronews.gr