Αρχική Blog Σελίδα 1555

Ιταλικές υπηρεσίες πληροφοριών: Οι επικεφαλής των επιθέσεων τζιχαντιστών είναι στο Κόσοβο

2

Οι ιταλικές υπηρεσίες πληροφοριών δημοσίευσαν έκθεση σύμφωνα με την οποία υπάρχουν τουλάχιστον 20 πυρήνες τζιχαντιστών στα Βαλκάνια , μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει η ομάδα «Balkan Lions», της οποίας οι «επικεφαλής» βρίσκονται στο Κόσοβο και πυρήνες στην Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία, αναφέρει το RTV.

Σύμφωνα με την (σερβική) Blic, η ομάδα αυτή χαρακτηρίζεται ως «θερμοκοιτίδα απειλών για την Ευρώπη» και καθήκον της είναι να «ενισχύει τις περιφερειακές αρθρώσεις» της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS) σε ευρωπαϊκές πόλεις.

Αυτό σημαίνει οργάνωση και πραγματοποίηση τρομοκρατικών επιθέσεων στη Γηραιά Ήπειρο, γράφει η εφημερίδα του Βελιγραδίου.

Όπως αναφέρθηκε, ο «επικεφαλής» αυτής της ομάδας βρίσκεται στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια, ενώ τα κελιά και τα μέλη της βρίσκονται στην Αλβανία και στον αλβανικό πληθυσμό στη Βόρεια Μακεδονία.

Ο Βλάντε Ραντούλοβιτς από το Κέντρο Γεωστρατηγικής Έρευνας και Τρομοκρατίας λέει ότι τα κύτταρα, όπως τα «Βαλκανικά Λιοντάρια», είναι αρκετά συνωμοτικά και συχνά δεν έχουν ποτέ πολλά μέλη – από πέντε έως οκτώ άτομα.

«Τις περισσότερες φορές, αυτές οι μονάδες δεν έχουν καμία επικοινωνία μεταξύ τους, αλλά η καθεμία συντονίζεται μόνο με τους ανωτέρους της. Ο λόγος για αυτό είναι ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν τις εντοπίζουν και δεν τις εμποδίζουν από τις δραστηριότητές τους», είπε ο Ραντούλοβιτς.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει ένας άξονας πιθανών τρομοκρατών στα Δυτικά Βαλκάνια που τραβάει τη μεγαλύτερη προσοχή.

«Αυτός ο άξονας εκτείνεται από τη Β-Ε μέσω του Σαντζάκ, που περιλαμβάνει τη Ράσκα και μέρος του Μαυροβουνίου, προς το Κοσσυφοπέδιο και τη Μετόχια, με παραρτήματα στη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία,  Smederevo, Novi Sad, Kruševac και άλλες πόλεις», δήλωσε ο Ραντούλοβιτς στο Blic.

Όπως λέει, το ριζοσπαστικό Ισλάμ χρησιμοποιεί μικρές και φτωχές κοινότητες για να αναπτύξει την ιδεολογία του.

Kurir, Koha ditore, Blic, Kosovo online,

https://echedoros.blog/2023/10/25/%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82-%cf%85%cf%80%ce%b7%cf%81%ce%b5%cf%83%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%80%ce%bb%ce%b7%cf%81%ce%bf%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%b9%cf%8e%ce%bd-%ce%bf%ce%b9-%ce%b5%cf%80/

Άλκης Καλλιαντζίδης: από το βάραθρο στην οδυνηρή ανοικοδόμηση της ελληνικής οικονομίας

0

 

Δεν χωρούν ούτε κυβερνητικές θριαμβολογίες ούτε αντιπολιτευτικές μιζέριες

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Πολλά ακούγονται και γράφονται αυτές τις μέρες με αφορμή την απόδοση στην Ελλάδα της επενδυτικής βαθμίδας των ομολόγων της  από τον αμερικανικό οίκο αξιολόγησης Standard & Poor’s (S&P) την περασμένη Παρασκευή, 20-10-2023. Αλλά και με αφορμή την συμβολική συνεδρίαση στην Αθήνα σήμερα και αύριο του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ο Γιάννης Στουρνάρας, σήμερα διοικητής της ελληνικής κεντρικής τράπεζας και πρώην υπουργός Οικονομίας από το 2012 έως το 2014, ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε : «Το αρχικό λάθος της κρίσης ήταν των Ελλήνων» (πόσοι άραγε συν-έλληνες το παραδέχονται αυτό ;). Από το 2002, όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στην ευρωζώνη, η χώρα μπορούσε να δανείζεται με χαμηλά επιτόκια για να επενδύει κι όχι φυσικά να καταναλώνει, πολύ κάτω από τα επιτόκια που θα είχε με τη Δραχμή. Η κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή βρήκε την «ευκαιρία» να ξοδεύει στα τυφλά, μέχρι που φτάσαμε στο 2009, με ένα γιγάντιο δημοσιονομικό έλλειμμα 15% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), παραποιώντας και τους πραγματικούς αριθμούς (Greek statistics). «Σε αντίθεση με άλλες χώρες, δεν επρόκειτο τότε για μια τραπεζική κρίση, αλλά εξ ολοκλήρου ένα πρόβλημα που προερχόταν από τον σπάταλο δημόσιο τομέα». Έτσι με το κεφάλι της  «Για την Ευρώπη, η Ελλάδα υπήρξε η μαία της Ιστορίας», είπε ο Στουρνάρας αφού όλα τα διασωστικά μέτρα και τα ευρωπαϊκά εργαλεία δημιουργήθηκαν εξ αιτίας της ελληνικής κρίσης, όπως αναφέρει ο Eric Albert στην ανάλυσή του στον Le Monde στις 23-10-2023, με τίτλο : «Το διπλό λάθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης στις αρχές της δεκαετίας του 2010» (La double faute de l’Union européenne dans la gestion de la crise grecque, au début des années 2010).

Όμως η χώρα μας, ενώ έφτασε στο χείλος του γκρεμού το καλοκαίρι του 2015, ευτυχώς δεν έπεσε στο βάραθρο, στο οποίο θα την έριχναν το  61% των Ελλήνων και οι Δημαγωγοί των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Το είδε το βάραθρο ο κ. Τσίπρας, σκιάχτηκε και έκανε την περίφημη «Kolotumba».

Έκτοτε εισήλθαμε στην οδυνηρή ανοικοδόμηση της ελληνικής οικονομίας η οποία, παρά την εμφανή ανόρθωσή της, βρίσκεται σήμερα κατά περίπου 20% κάτω από το επίπεδο που βρισκόταν πριν την κρίση το 2007. Αυτό δείχνει ανάγλυφα το παρακάτω γράφημα του Le Monde και της Eurostat που εμπεριέχεται στο δημοσίευμα των   Eric Albert  και  Marina Rafenberg  στις 21-10-2023, με τίτλο : «Η Ελλάδα ανοικοδομεί οδυνηρά την οικονομία της, μετά από δεκαπέντε χρόνια ύφεσης» (La Grèce reconstruit péniblement son économie, après quinze ans de dépression).

Η ελληνική οικονομία παραμένει κατά 20% κάτω από το επίπεδο που ήταν το 2007

Εξέλιξη του ΑΕΠ της Ελλάδας με βάση το 100.

Το βράδυ λοιπόν της Παρασκευής 20 Οκτωβρίου, ο οίκος αξιολόγησης S&P ανακοίνωσε την πολύ-αναμενόμενη απόφαση : η αξιολόγηση της Ελλάδας πήγε από τον βαθμό BB+ στον βαθμό BBB−. Μια τεχνική χειρονομία, αλλά εξαιρετικά συμβολική : 13 χρόνια αφότου υποβιβάστηκε στο καθεστώς των «ομολόγων σκουπιδιών» (junk bond), δηλαδή στην πιο επικίνδυνη κατηγορία, η Ελλάδα επιστρέφει επίσημα στην κατηγορία επενδυτικού βαθμού «investment grade», δηλαδή στην «επενδύσιμη» κατηγορία». «Είναι ουσιαστικά συμβολική», αναγνωρίζει ο Γιώργος Χριστόπουλος, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών, «αλλά δεν πιστεύω ότι κάποια άλλη χώρα έχει καταφέρει να επιστρέψει σε αυτήν τόσο γρήγορα», λέει.

Μετά από μια ιστορική ύφεση, κατά την οποία η ελληνική οικονομία κατέρρευσε κατά 28%, η Ελλάδα φαίνεται τελικά να έχει γυρίσει σελίδα, αν κάτι δεν στραβώσει φυσικά από τους συνεχιζόμενους πολέμους της Ουκρανίας και Γάζας. Πρώτα υπήρξε η κρίση των ετών 2008-2016, μετά η σταθεροποίηση των ετών 2017-2020 και, από το τέλος της πανδημίας, η επιστροφή στην οικονομική μεγέθυνση. Φέτος, παρά τον πληθωρισμό που έχει διαβρώσει την αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, θα πρέπει να φτάσει στο 2,5%. Όσον αφορά την ανεργία, η οποία κορυφώθηκε στο 28% το 2013, έχει υποχωρήσει στο 11%, με τους γλίσχρους βέβαια μισθούς στον ιδιωτικό τομέα που δεν επιτρέπουν τους νέους να κάνουν οικογένειες και παιδιά.

Αυτό που βίωσε η Ελλάδα ήταν χειρότερο από την αμερικανική ύφεση του 1929-1933. Η πτώση της οικονομίας μας ήταν σχεδόν παρόμοια [δηλαδή 28% στην Ελλάδα, 29% στις Ηνωμένες Πολιτείες], αλλά κράτησε περισσότερο [δηλαδή 4 χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες,  8 χρόνια στην Ελλάδα, 2008-2016].

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα ακολούθησε μια μακρά κάθοδο στην κόλαση, δηλαδή : τρία διεθνή προγράμματα διάσωσης, μια μεγάλη αναδιάρθρωση χρέους και τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών. Συνολικά, οι πιστωτές μας (κυρίως η Ευρωπαϊκή Ένωση) έδωσαν 326 δισ. ευρώ για να διατηρήσουν τη χώρα μας όρθια.

Συνεπώς δεν χωρούν ούτε κυβερνητικές θριαμβολογίες ούτε αντιπολιτευτικές μιζέριες.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γ. Μαγκριώτης: Η επόμενη ημέρα των Αυτοδιοικητικών εκλογών

0

του Γιάννη Μαγκριώτη*

Ο Πρωθυπουργός και οι ηγεσίες των κομμάτων βλέπουν στα αποτελέσματα των εκλογών, τις εικόνες που τους αρέσουν. Η πραγματικότητα όμως, είναι διαφορετική, έχει πολλές ασυμβατότητες με τις αναγνώσεις των κομμάτων. Η κομματική αισιοδοξία είναι κατανοητή, όμως, όταν δεν ακουμπά στην πραγματικότητα δημιουργεί αυταπάτες. Όλοι ξέρουμε που οδηγούν οι αυταπάτες.

Η Μεταπολίτευση, είναι μακράν η καλύτερη περίοδος της χώρας, από κάθε πλευρά, από ιδρύσεως του Ελληνικού κράτους.

Ταυτόχρονα όμως, ενσωμάτωσε και μεγάλες παθογένειες του παρελθόντος, τόσο στο οικονομικό και κοινωνικό πεδίο, όσο και στην δομή και λειτουργία του κράτους και των κομμάτων.

Οι παθογένειες αυτές οδήγησαν στην πολύπλευρη κρίση του 2008-2009 και στα τρία μνημόνια, ένα για κάθε κυβέρνηση, από το 2010-2018.
Βασικός στόχος των μνημονίων, ήταν η δημοσιονομική εξυγίανση μέσα από την σκληρή και παρατεταμένη λιτότητα, στόχος που σχετικά έχει επιτευχθεί, χωρίς να λυθεί ταυτόχρονα και το πρόβλημα της στρεβλής παραγωγικής βάσης. Η αναδιάρθρωση του παραγωγικού ιστού της χώρας, που θα υποστήριζε την ισότιμη ένταξη της ελληνικής οικονομίας στο νέο ευρωπαϊκό και διεθνή καταμερισμό εργασίας, δεν έγινε ποτέ.

Το αντιπαραγωγικό και κοστοβόρο κράτος, πρόθυμο στον κυβερνητικό καταναγκασμό, όχι μόνο δεν απέκτησε νέες δεξιότητες για να υποστηρίξει την οικονομία και τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα, αντιθέτως, λόγω των μνημονιακών δεσμεύσεων, ουσιαστικά καταργήθηκε.
Ζωτικές λειτουργίες του, είτε ακρωτηριάστηκαν είτε υπολειτουργούν είτε ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες-τεχνικούς συμβούλους.

Οι κυβερνήσεις, είτε προσπαθώντας να επιβραδύνουν αυτήν την εξέλιξη είτε να την επιταχύνουν, έχουν χάσει τον ουσιαστικό έλεγχο και προσποιούνται ότι, αυτές αποφασίζουν.
Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και η επιταχυνόμενη ανάπτυξη των τεχνολογιών, επιδρά καταλυτικά σε όλα τα πεδία της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας, χωρίς οι πολιτικές δυνάμεις, οι παραγωγικές και κοινωνικές ομάδες να μπορούν να αξιοποιήσουν τις θετικές πλευρές τους.
Οι διαρκείς κρίσεις, των τελευταίων δεκαπέντε χρόνων, όξυναν το πρόβλημα της αξιοπιστίας των φορέων της πολιτικής και κοινωνικής εκπροσώπησης. Η αποδιάρθρωση του κράτους και του δημοσίου ευρύτερα, η δραματική συρρίκνωση του παραγωγικού ιστού, με την συγκέντρωση της οικονομικής ισχύος σε μικρές ομάδες εγχώριων ή ξένων επιχειρήσεων, σε παραδοσιακές ή νέες αγορές, που δημιούργησαν οι νέες τεχνολογίες, απομείωσαν την παραδοσιακή μεσαία τάξη, δεν επέτρεψαν την δημιουργία νέας και υποβάθμισαν οικονομικά και κοινωνικά μεγάλα τμήματα του πληθυσμού.
Οι εξελίξεις αυτές ακύρωσαν και όλα τα μέτωπα, κομματικά, πολιτικά και κοινωνικά, που άλλοτε πετυχημένα και άλλοτε όχι, καθόριζαν τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις.

Στις τελευταίες εθνικές εκλογές ο βασικός λόγος της επικράτησης της ΝΔ και του κ. Μητσοτάκη, ήταν η εκτίμηση της πλειοψηφίας αυτών που ψήφισαν, ότι μπορούν να κυβερνήσουν καλύτερα από την Αξιωματική Αντιπολίτευση, την υποτιθέμενη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση, χωρίς να αξιολογείται το περιεχόμενο της πολιτικής.
Οι διαρκείς οικονομικές κρίσεις, ο φόβος του θανάτου της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία, ανέδειξε ως βασικό στοιχείο της ψήφου την ύπαρξη κυβέρνησης.

Στους λίγους μήνες, από τις εκλογές, τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποκάλυψαν ότι, η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη, που εκλέχτηκε ως η λιγότερο κακή, δεν επαρκεί και, η μεγάλη αποχή από τις Αυτοδιοικητικές εκλογές, οι μεγάλες ανατροπές του δεύτερου γύρου, με το ουσιαστικό και συμβολικό τους μήνυμα και την ακρίβεια καθημερινή απειλή, έστειλαν τα πρώτα ισχυρά μηνύματα αμφισβήτησης της κυβέρνησης και των επιλογών της.

Σήμερα, βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, που χαρακτηρίζεται από:

1. Την μεγάλη γεωπολιτική αστάθεια, η χώρα μας είναι στο μέσον δύο πολέμων, στην Ουκρανία και την Μέση Ανατολή, και στην πρώτη γραμμή των νέων ψυχροπολεμικών μετώπων.

2. Την οικονομία να κατακτά πύρριες επιτυχίες, με την απόδοση της επενδυτικής βαθμίδας από τους “Οίκους αξιολόγησης”, που στηρίζεται όμως, σε μια δημοσιονομική βελτίωση που δημιούργησε η υπερφορολόγηση των καταναλωτών, λόγω της ακρίβειας, στην ρύθμιση του δημόσιου χρέους το 2018, στην αύξηση του δανεισμού, λόγω αναστολής των δημοσιονομικών κανόνων, στην πλημμυρίδα κοινοτικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, για την αντιμετώπιση της ύφεσης από την πανδημία και στην εισαγωγή κεφαλαίων για την αγορά ακινήτων και δημόσιων οργανισμών και υποδομών.
Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί, ειδικά, αν γενικευτεί ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή, ότι το 2024 και πολύ περισσότερο τα επόμενα χρόνια, η ελληνική οικονομία, θα διατηρήσει, έστω τα σημερινά δεδομένα.

Η κυβέρνηση, φαίνεται να χάνει το κύμα των ευνοϊκών συμπτώσεων γιαυτην, αφού οι κρίσεις που ξεκίνησαν το 2020, δημιούργησαν πολιτικές ευκαιρίες γ αυτήν, οι οποίες σε συνδυασμό με τις ανεπάρκειες των κομμάτων της αντιπολίτευσης, την έχουν καταστήσει κυρίαρχη, χωρίς όμως να διαθέτει εφεδρείες.

Το ερώτημα τώρα είναι, αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης και κυρίως ο Σύριζα-Προοδευτική Συμμαχία και το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, μπορούν να συγκροτήσουν εναλλακτικές αξιόπιστες προτάσεις ή θα επιτρέψουν να γιγαντωθούν και πάλι τα πολιτικά αδιέξοδα.

Θα μπορέσουν τα κόμματα αυτά να κατανοήσουν τα πραγματικά οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα σήμερα και να διατυπώσουν τις πειστικές απαντήσεις τους ή θα παραμείνουν στον γενικόλογο και αναποτελεσματικό καταγγελτικό τους λόγο. Θα κατανοήσουν ότι, δεν συγκροτείται αξιόπιστη πολιτική, επικαλούμενα την προσφορά τους στο παρελθόν ή τα λάθη του άλλου;

Θα μπορέσουν να συζητήσουν με τους μικρούς και μεσαίους επιχειρηματίες, τους επαγγελματίες, τους εργαζόμενους με τους νέους/ες, ειδικότερα όλους και όλες που κινούνται στο φάσμα της καινοτομίας, με οραματικές και ριζοσπαστικές προτάσεις, και όχι με τον κοινότυπο κομματικό λόγο;

Εκεί, μέσα στην κοινωνία, στα πεδία της δημιουργίας και των αντιφάσεων, στις αγωνίες και τις αναζητήσεις των πολιτών και όχι των συνθημάτων και των κομματικών παρασκηνίων, θα συγκροτηθεί η κοινωνική, προγραμματική και εκλογική πλειοψηφία, όπως έγινε στον δεύτερο γύρο των Αυτοδιοικητικών εκλογών.

*πρώην Υφυπουργού

 

 

Τζόζεφ Στίγκλιτζ: «Οδεύουμε σε μια πετρελαϊκή κρίση όπως το 1973 αν…»

0

Ο αμερικανός νομπελίστας Τζόζεφ Στίγκλιτζ προειδοποιεί για τους κινδύνους μιας ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και θεωρεί ότι οι επόμενες ημέρες είναι κρίσιμες

Είναι χειμαρρώδης ο λόγος του Τζόζεφ Στίγκλιτζ. Ο 80χρονος νομπελίστας Οικονομίας του 2001 βρέθηκε στην Ελλάδα με την ευκαιρία του Συνεδρίου του Economist και μίλησε στο «Βήμα» με τα χειρότερα λόγια για πολλούς και για πολλά.

Για τον σημερινό πρωθυπουργό του Ισραήλ, για τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ και για σύσσωμο το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ακόμα και για το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας του αυτός, ένας καθηγητής του Κολούμπια…

Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται η διεθνής συγκυρία μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή; 

«Αυτή την ώρα κανείς δεν ξέρει τι πρόκειται να γίνει στη Μέση Ανατολή. Κανείς. Διότι τις αποφάσεις τις λαμβάνει ένα και μόνο πρόσωπο. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, ένα πρόσωπο σκάρτο, όλοι το αναγνωρίζουν αυτό, που κυβερνά με τη λογική ότι στο Παλαιστινιακό έχει μόνο αυτός δίκιο. Ότι αυτός είναι στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, ανόητα πράγματα. Είναι λυπηρό που λέει τόσα ψέματα στον λαό του. Αλλά είναι μια “κουτσή πάπια”. Δεν θα επιβιώσει πολιτικά. Εκείνο που εύχομαι είναι να καταλάβει ότι προκαλεί καταστροφή. Αθώοι άνθρωποι πεθαίνουν. Η Παλαιά Διαθήκη κάνει λόγο για “οφθαλμό αντί οφθαλμού”, αυτός ακολουθεί την πρακτική “δέκα οφθαλμοί αντί οφθαλμού”».

Εκτός από την ανθρωπιστική καταστροφή, ποιες μπορούν να είναι οι οικονομικές συνέπειες της ανάφλεξης;

«Εξίσου καταστροφικές. Ο αραβικός κόσμος δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια, η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ…»

Θεωρείτε πιθανή μια εμπλοκή του Ιράν;

«Άσχετα από το αν θα εμπλακεί στρατιωτικά ή όχι, πιστεύω ότι και το Ιράν και ο αραβικός κόσμος θα αντιδράσουν όπως το 1973 και θα ξεσπάσει πετρελαϊκή κρίση. Βλέπω ένα σενάριο κατά το οποίο ο Μπάιντεν θα προστρέξει σε βοήθεια των ανθρώπων στη Γάζα. Αλλά αυτό δεν θα σταματήσει την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου. Θα προκαλέσει ύφεση και αυτή τη φορά αποπληθωρισμό. Οι Κεντρικές Τράπεζες των ΗΠΑ και της Ευρώπης κάνουν όσα δεν πρέπει για να το αποτρέψουν αυτό. Ο πληθωρισμός ξεκίνησε με την πανδημία, δεν έχουμε πληθωρισμό ζήτησης. Η Ευρώπη ήδη άρχισε να υποφέρει από την ύφεση. Είδατε τη Γερμανία. Αλλά μια πετρελαϊκή κρίση δεν θα είναι καλή ούτε για τη δημοκρατία. Γι’ αυτό πιστεύω ότι οι επόμενες ημέρες ή εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το μέλλον.

Όσο για την Ουκρανία, φαίνεται ότι εξελίσσεται σε ένα νέο Ιράκ, αλλά με περισσότερα θύματα. Όλα μοιάζουν τελματωμένα. Δυστυχώς κι εδώ οι Αμερικανοί παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο Ρώσοι ποντάρουν στην κούραση της Δύσης και στο ότι θα πάρουν με το μέρος τους άλλα αυταρχικά καθεστώτα. Αν κρίνω από τις εξελίξεις στο Κογκρέσο, ίσως η βοήθεια προς την Ουκρανία μειωθεί. Από την άλλη, οι διεθνείς κυρώσεις δεν έπληξαν τη ρωσική οικονομία. Και όσο ο Νετανιάχου επιτίθεται και αυξάνονται οι τιμές του πετρελαίου, μπορώ να υποθέσω ότι ο Πούτιν τρίβει τα χέρια του από ικανοποίηση, διότι θα έχει περισσότερα έσοδα».

Πιστεύετε ότι τα ανοικτά μέτωπα σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή θα ήταν ευκαιρία για το Πεκίνο να επιχειρήσει να ανοίξει ένα ακόμα στην Ταϊβάν;

«Θα μπορούσε, αλλά δεν νομίζω ότι τελικά θα το πράξει. Εν μέρει επειδή η Ταϊβάν είναι σε θέση να αμυνθεί καλά. Εν μέρει επειδή η κινεζική οικονομία εξαρτάται πολύ από τις εξαγωγές και ένας πόλεμος με την Ταϊβάν θα ανέστειλε τις κινεζικές εξαγωγές στη Δύση. Η Κίνα προσπαθεί χρόνια να τονώσει την τεράστια εσωτερική αγορά της, να γίνει πιο αυτόνομη, αλλά δεν είναι ακόμα έτοιμη. Το οικονομικό τίμημα μιας εισβολής στην Ταϊβάν θα ήταν τεράστιο. Ασφαλώς από μια απρόβλεπτη ηγεσία, όπως είναι η κινεζική, όλα μπορείς να τα περιμένεις».

Ακούγεται λίγο «κλισέ», αλλά πιστεύετε ότι η παγκοσμιοποίηση έχει πεθάνει;

«Η υπερ-παγκοσμιοποίηση, όπως την ξέραμε πριν από το 2008, έχει όντως πεθάνει. Αλλά οι αρχές του ελεύθερου εμπορίου όχι ακόμα. Η δική μου οικονομική θεωρία εξηγεί πώς οι ανοικτές αγορές αποτυγχάνουν αν δεν λάβουν υπόψη διάφορες παραμέτρους, όπως είναι οι εξειδικεύσεις σε κάποιους τομείς ή επίσης το εργατικό δυναμικό. Ο αμερικανικός Νόμος για την Καταπολέμηση του Πληθωρισμού (IRA) δεν είναι τίποτα άλλο από ένας πακτωλός επιδοτήσεων που παραβιάζει τους κανόνες του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου…».

Προστατευτισμός δηλαδή; Μας τελείωσε το φθηνό εργατικό δυναμικό της Ανατολής;

«Α, δεν χρησιμοποιούμε αυτή τη λέξη. Προτιμούμε να μιλάμε για μια πολιτική που στηρίζει την Αμερική και τους Αμερικανούς. Άλλοι το λένε προστατευτισμό, εμείς λέμε ότι δημιουργούμε καλύτερες δουλειές στην Αμερική. Με τις χώρες της Ασίας επιθυμούμε εμπορικές σχέσεις, αλλά δυστυχώς η νέα πόλωση του πλανήτη είναι πια εδώ. Οι Κινέζοι είναι πλέον οι κακοί της υπόθεσης. Υπάρχουν και αλλού κακοί, είδατε τι έκανε η Σαουδική Αραβία στον Κασόγκι. Αλλά οι ΗΠΑ δεν συμπεριφέρονται στους Σαουδάραβες όπως στους Κινέζους, διότι αυτοί είναι σύμμαχοί μας. Δεν είναι στο ΝΑΤΟ, αλλά είναι φίλοι μας».

Μπορεί ο λεγόμενος Παγκόσμιος Νότος ή οι BRICS να αποτελέσουν ένα βιώσιμο οικονομικό ή και γεωπολιτικό πόλο;

«Μιλάμε για μια ομάδα κρατών τελείως διαφορετικών μεταξύ τους. Αλλά η όλη κίνηση συμβολίζει δύο πράγματα. Πρώτον ότι ο έξω κόσμος, πέρα από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, είναι πολύ μεγάλος. Μεγαλύτερος από όσο ήταν το 1945. Πολλές χώρες στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική δεν είναι χαρούμενες με τη συμπεριφορά της Δύσης. Βλέπουν ότι 70 χρόνια μετά το τέλος της αποικιοκρατίας συνεχίζουμε να εκμεταλλευόμαστε τον φυσικό τους πλούτο. Δεύτερον, πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι ηγεσίες τους έχουν πλέον υψηλή κατάρτιση, είναι έξυπνες, πολύ ικανές από κάθε άποψη. Δεν ανέχονται το άσχημο πρόσωπο της Δύσης».

Συνιστά πρόβλημα που οι ΗΠΑ θέλουν να τους εξαγάγουν δημοκρατία;

«Οι χώρες αυτές γελούν με κάτι τέτοια, διότι θεωρούν ότι δεν έχουμε ούτε εμείς δημοκρατία. Μπορούμε, για παράδειγμα, να εκλέγουμε ένα πρόεδρο γκάνγκστερ, έναν απατεώνα. Η προηγούμενη διακυβέρνηση κατέστρεψε τη δυνατότητα των ΗΠΑ να «πουλήσει» δημοκρατία. Ακόμα και τις εκλογές αμφισβήτησε ο Τραμπ. Φαντάζεστε τι θα γινόταν αν σε κάθε χώρα κάθε κόμμα αμφισβητούσε τις εκλογές; Αν επιβιώσουμε από αυτό το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, τότε τα ξαναλέμε. Είχαμε καλούς προέδρους, είχαμε κακούς προέδρους, αλλά ο Τραμπ ήταν μοναδικός. Και όχι μόνο αυτός, ολόκληρο το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα».

Από πού ξεπήδησε τόσος λαϊκισμός;

«Έγραψα στο βιβλίο μου “The Price of Inequality” (Το Τίμημα της Ανισότητας) ότι οι ανισότητες σε μια κοινωνία δημιουργούν μεταξύ άλλων και άτομα που παρασύρονται από τους δημαγωγούς. Το κλειδί για να αποκλείσεις τους δημαγωγούς είναι η εκπαίδευση. Αλλά εμείς δεν έχουμε καλό εκπαιδευτικό σύστημα. Έχουμε τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο, αλλά πιο κάτω τίποτα δεν λειτουργεί καλά».

Πώς κρίνετε το αναπτυξιακό μοντέλο της Ελλάδας; Αρκούν ο τουρισμός και τις υπηρεσίες για να επιβιώσουμε τον 21ο αιώνα;

«Μετά την πανδημία ο τουρισμός σας εκτινάχθηκε. Όμως δεν έχετε μια ισορροπημένη οικονομία. Νομίζω πως η σημερινή κυβέρνηση αναζητεί τρόπους να προσελκύσει όσο το δυνατόν περισσότερα ευρωπαϊκά κονδύλια, να προσελκύσει επενδύσεις. Αλλά κατά τη γνώμη μου η βασική πλουτοπαραγωγική πηγή της Ελλάδας είναι ο ήλιος. Θα μπορούσατε να είστε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ανανεώσιμης ενέργειας. Και επίσης εξαγωγέας προϊόντων εντάσεως ενέργειας. Αντ’ αυτού εξακολουθείτε να εισάγετε πετρέλαιο. Αλλά εσείς οι Έλληνες είστε τυχεροί. Εμείς στις ΗΠΑ σχεδιάζουμε και εφαρμόζουμε τεράστια προγράμματα επιδοτήσεων. Εσείς για την ώρα έχετε δύο καλές πηγές εσόδων: τον τουρισμό και τα κονδύλια από την υπόλοιπη Ευρώπη».

Το Βήμα

Ofer Bronchtein: γράμμα σε έναν Παλαιστίνιο φίλο

0

του Ofer Bronchtein*

Όταν διάβασα τα λόγια σου πριν από λίγες ημέρες, σφίχτηκε η καρδιά μου.

Η οργή που εκφράζεις για την κατάσταση του λαού σου είναι θεμιτή. Η σιωπή σου όμως για τον πόνο του δικού μου είναι αφόρητη.

Αναζήτησα ανάμεσα στις γραμμές μια λέξη συμπόνιας, μια αναγνώριση του πόνου των Ισραηλινών μετά την απάνθρωπη επίθεση της 7ης Οκτωβρίου. Έμεινα έκπληκτος. Δεν είχες να πεις ούτε μια λέξη για τη σφαγή παιδιών, οικογενειών, νέων, πολλοί από τους οποίους μάχονταν για την ειρήνη. Ούτε μια λέξη για τη βαρβαρότητα των πράξεων της Χαμάς και για τους εκατοντάδες αθώους που έπεσαν θύματα αυτής της τραγωδίας.

Οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί είναι καταστροφικοί και πρέπει να σταματήσουν το ταχύτερο. Η απάντηση στη σφαγή 1.400 αθώων και στη σύλληψη ομήρων σε πρωτοφανή κλίμακα πρέπει να είναι εξίσου αποφασιστική και δίκαιη. Οι Ισραηλινοί είναι πληγωμένοι, πρέπει να το καταλάβεις. Το σοκ που διαπερνά την κοινωνία μας είναι βίαιο. Το ηθικό συμβόλαιο που ένωνε τον λαό και το κράτος του Ισραήλ μετά το Ολοκαύτωμα συνετρίβη κάτω από τα μάτια μας. Είναι πλέον ζωτικής σημασίας για τον στρατό να απελευθερώσει τους 200 αθώους και, όπως ξέρεις καλά, δεν θα υποχωρήσουν μπροστά σε τίποτα.

Η σιωπή σου είναι επώδυνη για μένα. Δεν καταδίκαζες, μόλις πριν από μερικές εβδομάδες, τους φανατικούς της τζιχάντ και τις πράξεις τους που είναι αντίθετες σε κάθε μορφή ελευθερίας; Καταλαβαίνω πόσο δύσκολο είναι για σένα να πάρεις το μέρος κάποιας πλευράς σε αυτή την κρίση, αλλά δεν σου ζητώ αυτό. Εδώ και χρόνια, μαθαίνω στα παιδιά μου να σέβονται κάθε ανθρώπινο ον, να αναγνωρίζουν την αδικία όπου κι αν βρίσκεται. Υποστήριζα πάντα την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την ευημερία των Παλαιστινίων. Έλαβα από τα χέρια τους ένα διαβατήριο που μου προκάλεσε πολλά προβλήματα, αλλά που κρατούσα με μια απεριόριστη υπερηφάνεια. Κατήγγειλα απερίφραστα τη δολοφονική αποικιοκρατική πολιτική των εξτρεμιστών της κυβέρνησης, με αποτέλεσμα να δεχθώ πυρά από τους συμπατριώτες μου. Αγωνίστηκα για να αναγνωριστούν οι βάρβαρες πράξεις του καθεστώτος καταστολής και κυριαρχίας επί των Παλαιστινίων. Αυτό δεν με εμποδίζει, σήμερα, να εκφράσω όλη μου την αλληλεγγύη και στήριξη στον ισραηλινό λαό απέναντι σε αυτή τη σφαγή.

Αγωνιστήκαμε, μαζί, για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Σήμερα, όμως, μας χωρίζει ένα χάσμα. Σε ικετεύω, φίλε μου, σκέψου τι σημαίνει αυτό για τη φιλία μας. Αξίζει μια αμοιβαία ειλικρίνεια και ενσυναίσθηση. Αξίζει να μοιραζόμαστε ένα όραμα ειρήνης όπου καταδικάζεται κάθε πόνος και κάθε αδικία. Με ελπίδα και αποφασιστικότητα.

Πίστευα πάντα στη φιλία μας και στην ικανότητά της να υπερβαίνει τις διαφορές μας, να φωτίζει τις δύσκολες στιγμές μας. Δεν μπορώ όμως να αγνοήσω τη σκιά που έχει πέσει σε αυτόν τον δεσμό. Εισέπραξα τη σιωπή σου σαν κραυγή. Πώς είναι δυνατόν να μην αναφέρεις τους χαμένους αθώους; Σκέφτομαι τον Εγιάλ Ουόλντμαν που, εκτός του ότι έδινε δουλειά σε δεκάδες κατοίκους της Γάζας, τους προσέφερε και αμοιβή ίδια μ’ εκείνη των Ισραηλινών. Η κόρη του και ο γαμπρός του σκοτώθηκαν κι εκείνος είπε ότι θέλει να διπλασιάσει τους Παλαιστίνιους εργαζομένους του. Πού τοποθετείσαι σε αυτό το τοπίο πόνου και ελπίδας; Απειλείται η φιλία μας από αυτή τη διαφορά σε συναισθήματα και αξίες;

Ονειρεύομαι την ημέρα που, χάρις στην αμοιβαία ταπεινοφροσύνη και κατανόηση, θα μπορέσουμε να συγχωρήσουμε ο ένας τον άλλο. Για να συμβεί αυτό, όμως, πρέπει να αναγνωρίσεις κι εσύ τον πόνο μου και τους φόβους μου. Φίλε μου, σε ικετεύω, σκέψου το βάθος των συναισθημάτων μου και τη σημασία της φιλίας μας.

Με ελπίδα

Οφέρ

(*) O Οφέρ Μπρόνσταϊν είναι πρόεδρος του διεθνούς Φόρουμ για την ειρήνη και τη συμφιλίωση στη Μέση Ανατολή

(Πηγή: Le Monde)

Πώς αλλάζει την ΕΕ ο Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος

0

Συνέντευξη με τον S. Kahn

 Pierre VERLUISE , Sylvain KAHN

22 Οκτωβρίου 2023

Διδάκτωρ γεωγραφίας, αναπληρωτής καθηγητής ιστορίας στο Sciences Po, ο Sylvain Kahn είναι ερευνητής στο Sciences Po History Center. Συγγραφέας του βιβλίου «Ιστορία της οικοδόμησης της Ευρώπης από το 1945», PUF, 2021. Συν-συγγραφέας με τον Jacques Lévy από το «The Country of Europeans», Odile Jacob, 2019.
Σχόλια που συνέλεξε ο Pierre Verluise, Διδάκτωρ γεωπολιτικής, ιδρυτής του Diploweb.com. Συγγραφέας του Masterclass «Ποιες είναι οι θεμελιώδεις αρχές της εξουσίας;»

Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να πιστεύεις ότι «τίποτα δεν αλλάζει, όλα συνεχίζονται όπως πριν». » Ο S. Kahn μας βοηθά να κατανοήσουμε πώς η επανέναρξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία έχει –επίσης– αξιοσημείωτες και δομικές γεωπολιτικές επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για άλλη μια φορά η ΕΕ επανεφευρίσκει τον εαυτό της. Επειδή η υποψηφιότητα της Ουκρανίας για την ΕΕ έχει επανεκκινήσει εκείνες των Δυτικών Βαλκανίων, ο S. Kahn προσφέρει επίσης έναν τολμηρό προβληματισμό σχετικά με ένα πιθανό πλαίσιο των προβλεπόμενων διευρύνσεων. Απαντά σε ερωτήσεις του Pierre Verluise για το Diploweb.com.

Pierre Verluise (PV): Αιφνιδιάστηκαν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022;

Sylvain Kahn (SK): Ναι. Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν φαντάστηκαν καθόλου αυτό το σενάριο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, για τα κράτη μέλη της ΕΕ, ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία είναι πρωτίστως ένα σοκ. Η Ουκρανία και η ΕΕ ήταν ήδη κοντά. Η Ουκρανία είναι μια χώρα που συνορεύει με την ΕΕ. είναι μια χώρα με την οποία η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία σύνδεσης – η οποία προωθεί τις οικονομικές ανταλλαγές, την κινητικότητα των ανθρώπων και την πρόοδο στο κράτος δικαίου. Είναι μια χώρα στην οποία ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Πολωνία, έκαναν εκστρατείες υπέρ της ένταξής της στην ΕΕ, ενώ η πλειοψηφία των Ουκρανών δήλωσαν ότι είναι Ευρωπαίοι και υπέρ της ένταξης στην ΕΕ. Η ΕΕ συμμετείχε τελικά στη διαμεσολάβηση –τη διαδικασία του Μινσκ– μεταξύ της ουκρανίας και της Ρωσίας αφού η τελευταία είχε κατακτήσει την Κριμαία (2014) – κατά παράβαση του Μνημονίου της Βουδαπέστης (1994) – και υποκίνησε έναν πόλεμο απόσχισης στο Ντονμπάς, δύο περιοχές της Δημοκρατίας της Ουκρανίας που έγινε ανεξάρτητη το 1991.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 καθιστά αυτή την πολιτική της ΕΕ για την Ουκρανία ξεπερασμένη. Υπέγραψε την αποτυχία αυτής της ουκρανικής πολιτικής της ΕΕ, αλλά και την αποτυχία της ρωσικής πολιτικής της ΕΕ.

Ακόμα κι αν δεν μπορούμε να συμπεράνουμε από αυτό ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν «προδιαγεγραμμένη». Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτή η διττή πολιτική οπωσδήποτε συζητήθηκε, αλλά πολλοί τη θεώρησαν πρέπουσα επειδή ήταν ρεαλιστική. Επρόκειτο για πρόσδεση της Ουκρανίας στην ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα την πίεση στη Ρωσία (μέσω στοχευμένων και μετρημένων κυρώσεων) με την προσδοκία και την ελπίδα του εκδημοκρατισμού της και της αποκήρυξης της πολιτικής της για τετελεσμένα γεγονότα.

Ο ενεργειακός εφοδιασμός ορισμένων χωρών της ΕΕ με ρωσικά ορυκτά καύσιμα θεωρήθηκε από αυτούς ως αλληλεξάρτηση: το ρωσικό κράτος χρειάζεται αυτές τις εξαγωγές όσο χρειάζονται πολλά κράτη μέλη της ΕΕ αυτές τις εισαγωγές, η Ρωσία δεν θα διακινδύνευε να ακολουθήσει μια πολιτική που οι Ευρωπαίοι θα εναντιωνόταν ευθέως. Οι ελίτ της θα κατέληγαν να επιστρέψουν σε μια λιγότερο νεο-αυτοκρατορική και περισσότερο βασισμένη στις εταιρικές σχέσεις πολιτική, όπως επί Μπ. Γιέλτσιν (1991-1999) και κατά την πρώτη θητεία του Β. Πούτιν (2000-2004) επειδή ήταν, «αντικειμενικά». , το συμφέρον τους. …όπως το καταλάβαμε.

Η ρωσική πολιτική των κρατών μελών της ΕΕ στο σύνολό της είχε στόχο να περιορίσει την παρέμβαση και την επιρροή του ρωσικού κράτους στις χώρες που ανήκαν στην ΕΣΣΔ, να περιορίσει τις προσπάθειες του ρωσικού κράτους να διαστρεβλώσει τη δημοκρατική πολιτική ζωή των κρατών της ΕΕ μέσω της διαφθοράς, , χειραγώγησης πληροφοριών και δεδομένων και επίσης ιδεολογικής σύγκλιση και αύξησης της οικονομικής αλληλεξάρτησης μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας. Ήταν ένα στοίχημα στην ώρα του . Ένα στοίχημα που τέθηκε επίσης από το γεγονός ότι οι σχέσεις με τη Ρωσία και οι πολιτικές του ρωσικού κράτους ήταν ένα από τα προβλήματα μεταξύ πολλών άλλων μεγάλης σημασίας για τα οποία έπρεπε να δράσουν ταυτόχρονα οι Ευρωπαίοι.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν ήταν ικανοποιημένα με την κατάσταση. Αλλά τα κατάφεραν. Και δεν φαντάζονταν ότι ο Πούτιν θα εισέβαλε για να κατακτήσει την Ουκρανία.

PV: Πώς μπορούμε να χαρακτηρίσουμε την αντίδραση των χωρών μελών της ΕΕ στην επανέναρξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία;

SK: Αυτή η επανέναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ξύπνησε ένα αίσθημα φόβου στις χώρες μέλη της ΕΕ. Η έκφραση «ο πόλεμος επέστρεψε στην Ευρώπη» χρησιμοποιήθηκε πολύ στον δημόσιο χώρο και στα μέσα ενημέρωσης τους πρώτους μήνες αυτής της εισβολής. Στις δημόσιες απόψεις πολλών κρατών μελών της ΕΕ που είχαν προηγουμένως ενσωματωθεί (ή απέτυχαν να ενσωματωθούν) στη Σοβιετική αυτοκρατορία, υπήρχε ο φόβος της εισβολής στην Ουκρανία. Σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ της πρώην Ευρώπης των Δώδεκα, έχει εκδηλωθεί ο φόβος μήπως απειληθούν με αντισυμβατική επίθεση με ατομικά όπλα. Η ΕΕ μοιράζεται περισσότερα από 2700 χιλιόμετρα συνόρων με τη Ρωσία. Η περιφέρεια του Καλίνινγκραντ, με τη στρατιωτική της βάση και το πυρηνικό της οπλοστάσιο, είναι ένας ρωσικός θύλακας στην ΕΕ στη Βαλτική Θάλασσα. Και οι Ρώσοι ηγέτες παρουσιάζουν τη Ρωσία ως κληρονόμο της σοβιετικής εξουσίας.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ συνειδητοποίησαν ότι η επικράτεια της ευρωπαϊκής πολιτικής οντότητας (ΕΚΑΧ από το 1951· ΕΟΚ γνωστή ως «κοινή αγορά» από το 1957 έως το 1993· η Ευρωπαϊκή Ένωση έκτοτε) ήταν απαραβίαστη για σχεδόν 80 χρόνια – ή τρεις γενιές. Ταυτόχρονα, τα μέλη της δεν έκαναν ποτέ πόλεμο μεταξύ τους. Η απονομή του Νόμπελ Ειρήνης το 2012 αναγνώρισε επίσης αυτή την πραγματικότητα της ΕΕ που σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη ρήξη στη σύγχρονη ιστορία των Ευρωπαίων.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν εγκαταλείψει τον πόλεμο ως τρόπο σχέσης μεταξύ τους και ως τρόπο δημόσιας δράσης. Βρίσκονται αντιμέτωπα με το γεγονός ότι αυτός ο τρόπος που βλέπουν τα πράγματα και ενεργούν απέχει πολύ από το να τον συμμερίζεται αυτό το πολύ μεγάλο κράτος που βρίσκεται στα σύνορά τους, η Ρωσία. Αυτή η εισβολή στην Ουκρανία –μια χώρα συνδεδεμένη με την ΕΕ και πιθανώς να προσχωρήσει σε αυτήν– οδηγεί τις χώρες της ΕΕ να συνειδητοποιήσουν, με την έννοια της πλήρους επίγνωσης, τι τις χαρακτηρίζει και τι τις διαφοροποιεί ριζικά από τη σημερινή Ρωσία.

Ξεκινώντας ξανά τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας αμέσως μετά τη δήλωση της μονομερούς αναγνώρισης από τη Μόσχα των αυτονομιστικών εδαφών του Ντονμπάς, το ρωσικό καθεστώς αποδεικνύει ότι βασίζεται σε αξίες που αντιτίθενται σημείο προς σημείο σε εκείνες της ευρωπαϊκής οικοδόμησης: πλουραλισμός, νόμος, ανταλλαγή, κριτική σκέψη, διαπραγμάτευση, συμβιβασμός. Αυτή η ξεκάθαρη διάκριση επιδεινώθηκε από εγκλήματα πολέμου που διέπραξε ο ρωσικός στρατός από την έναρξη της εισβολής.

Αντιμέτωποι με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι ηγέτες των χωρών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ αποφάσισαν γρήγορα και με την πάροδο του χρόνου να επιβάλουν κυρώσεις στο ρωσικό καθεστώς για να καταστήσουν πολύ δαπανηρή και πολύ περιοριστική την πολεμική της προσπάθεια και να υποστηρίξουν τους Ουκρανούς μέσω της φιλοξενίας, της αλληλεγγύης και της παράδοσης ολοένα και πιο ισχυρού και εξελιγμένου πολεμικού εξοπλισμού.

ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΕ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΠΙΑ ΝΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΙΛΙΤΑΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΤΟΥ Β. ΠΟΥΤΙΝ.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ τιμώρησαν τον επιτιθέμενο πολύ αυστηρά, ακόμη και εις βάρος τους. Δεσμεύονται να απελευθερωθούν από την αλληλεξάρτηση που έχουν δημιουργήσει με τη Ρωσία για περισσότερo από είκοσι χρόνια, ιδιαίτερα στους τομείς των τροφίμων και της ενέργειας. Δεν θέλουν πλέον να χρηματοδοτήσουν τον ιμπεριαλισμό και τον μιλιταρισμό της. Kαι δεν θέλουν πλέον να εξαρτώνται από αυτή τη γειτονική χώρα που βλέπει στην ύπαρξή τους ένα εμπόδιο και έναν αντίπαλο, καθώς είναι αλήθεια ότι η ΕΕ ασκεί ισχυρή δύναμη έλξης στις κοινωνίες των χωρών του λεγόμενου μετασοβιετικού χώρου . Ωστόσο, το ρωσικό καθεστώς του Πούτιν επιλύει αυτόν τον τύπο ανταγωνισμού μέσω της βίας.

Επίσης, δύο από τα ουδέτερα κράτη μέλη της ΕΕ – η Φινλανδία και η Σουηδία – αποφασίζουν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ με τη συμφωνία όλων των κρατών μελών της ΕΕ που είναι επίσης μέλη του ΝΑΤΟ. Ως εκ τούτου, η ΕΕ αποφασίζει να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Ως εκ τούτου, η ΕΕ ιδρύει μια Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα, την EPC, μέσω της οποίας περισσότερες από 40 χώρες αναγνωρίζουν ότι η ΕΕ οργανώνει γεωγραφικά την Ευρώπη ενώ η Ρωσία είναι ένα πρόβλημα και ένα ηγεμονικό κράτος.

PV: Υπάρχουν εξελίξεις εντός της ΕΕ που προκλήθηκαν από αυτή τη σύγκρουση;

SK: Διαβάζοντας τις έρευνες του Ευρωβαρόμετρου, καταλαβαίνουμε ότι η πλειονότητα των πολιτών των κρατών μελών της ΕΕ έχει εκφράσει την επιθυμία για μια ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας και εξωτερικών υποθέσεων εδώ και αρκετά χρόνια και ότι, σε μεγάλο ποσοστό, υποστηρίζει την πολιτική στήριξης της Ουκρανίας, καθώς και την πολιτική κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Αυτή η πλειοψηφία κυμαίνεται από μαζική έως καθαρή ανάλογα με τη χώρα.

Ωστόσο, de facto, η υποστήριξη της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας και οι κυρώσεις που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας είναι, στην ιστορία, η πρώτη εκδήλωση μιας πολιτικής άμυνας του ευρωπαϊκού εδάφους.

Το γεγονός ότι συγκεντρώνει την πλειοψηφία των Ευρωπαίων επικυρώνει στην πράξη την εκφρασμένη επιθυμία για μια ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.

Είναι αξιοσημείωτο ότι, παρά τη διατήρηση του κανόνα της ομοφωνίας σε αυτόν τον τομέα όπως και στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, οι χώρες της ΕΕ ακολουθούν μια ρωσική και ουκρανική πολιτική που είναι ταυτόχρονα πολύ συνεκτική και πολύ σταθερή. Για πολλούς παρατηρητές, αυτό ήταν απροσδόκητο. Χωρίς να διεξάγει πόλεμο στο πεδίο της μάχης, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει πολύ στην υποστήριξη της Ουκρανίας, η οποία αμύνεται ενάντια στο ρωσικό κράτος που της επιτέθηκε.

Με αυτόν τον τρόπο, οι ευρωπαϊκές χώρες διαμορφώνουν συγκεκριμένα μια ευρωπαϊκή εξωτερική και αμυντική πολιτική.

Μία από τις συνέπειες αυτού του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία οικοδομήθηκε αδιαφορώντας για την ισχύ και βασίστηκε στη συλλογική προτίμηση για επιρροή, ανταλλαγή και αλληλεξάρτηση, αναρωτιέται πώς θα είναι αρκετά δυνατή ώστε να διατηρήσει την επιρροή της, αλλά και την ελευθερία και ανεξαρτησία της.

Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι πρόκειται για μια εξέλιξη που ξεκίνησε με την απάντηση στον Covid-19 (2020-2021) και επιταχύνθηκε από την επανέναρξη της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία (2022).

P. V: Τι διδάσκει η πραγματιστική χρήση της Ευρωπαϊκής Διαχείρησης Ειρήνης ( European Peace Facility) για τη χρηματοδότηση των εξοπλιστικών προσπαθειών της Ουκρανίας αποζημιώνοντάς τες μέσω ενός ταμείου εκτός προϋπολογισμού;

SK: Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινητοποιεί την Ευρωπαϊκή Διαχείρηση Ειρήνης για να χρηματοδοτήσει δωρεές στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία από τα κράτη μέλη που το έχουν αποφασίσει. Αυτή η διευκόλυνση αντιπροσωπεύει το 1/8 της συνολικής στρατιωτικής βοήθειας που παρέχεται και προϋπολογίζεται από τους 27 στην Ουκρανία – ή, από τις 31 Ιουλίου 2023, 5,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι η πρώτη φορά από τη δημιουργία του, το 2021, που χρησιμοποιείται αυτό το όργανο. Το αποτέλεσμα μόχλευσης είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό το ποσοστό: είναι στην πραγματικότητα μια κοινή δημόσια πολιτική – που αποφασίστηκε από κοινού από τις 27 χώρες και η εκτέλεση ανατέθηκε στον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας, η επίσημη ονομασία του «Υπουργού Εξωτερικών της ΕΕ », θέση που κατέχει ο Josep Borrell, ο οποίος είναι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), η επίσημη ονομασία του «Υπουργείου Εξωτερικών της ΕΕ». Είναι πράγματι η ΕΕ που έχει δεσμευτεί να υποστηρίξει την πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Πολλά διδάγματα μπορούν να αντληθούν από αυτό.

Καταρχάς, η ΕΕ ως σύνολο τοποθετείται ως κυρίαρχη οντότητα. Αυτή είναι η τρίτη εκδήλωση αυτής της ικανότητας σε δύο χρόνια: το σχέδιο ανάκαμψης για την ευρωπαϊκή οικονομία για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας είναι το πρώτο. Με την έγκριση αυτού του έκτακτου προϋπολογισμού που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά ομόλογα δημοσίου και διανέμεται μεταξύ των διαφόρων χωρών της ΕΕ, όλοι οι παράγοντες του ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να είναι σαν ένα υπουργείο Οικονομικών ενός ευρωπαϊκού κράτους. Το μέλλον θα δείξει εάν αυτή η διάρρηξη αποτελεί εξαίρεση ή προηγούμενο. Η δεύτερη εκδήλωση ήταν πιο λεπτή: είναι η πολιτική της ΕΕ για τα εμβόλια κατά του Covid. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προαγοράσει δόσεις των εμβολίων που αναπτύσσονται επί του παρόντος σε σημαντικές ποσότητες, προκειμένου να δοθεί ίση πρόσβαση στις αγορές εμβολίων στις 27 εθνικές κυβερνήσεις και σε επαρκή ποσότητα για να εμβολιαστούν όλοι οι πολίτες. Στο ίδιο σημείο, η Επιτροπή, και πάλι με τη συμφωνία των κρατών μελών, εξέδωσε εντολές για ομαδικές αγορές φυσικού αερίου στους νέους προμηθευτές στους οποίους στράφηκαν οι ευρωπαϊκές χώρες για να αντικαταστήσουν το ρωσικό αέριο.

ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε., ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΕΜΟ, ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΠΟΛΕΜΟ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ.

Δεύτερον, η ΕΕ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει ένα από τα μέσα όχι μόνο της κυριαρχίας αλλά και της ισχύος: τη διεξαγωγή πολέμου. Τα κράτη μέλη της ΕΕ, χωρίς να διεξάγουν πόλεμο, παίρνουν μέρος σε έναν πόλεμο κινητοποιώντας την αμυντική βιομηχανία και τις στρατιωτικές τους ικανότητες. Παραδίδουν όπλα, εκπαιδεύουν τους μαχητές του ουκρανικού στρατού, μοιράζονται στρατιωτικές πληροφορίες με τους Ουκρανούς .

Τρίτον, αυτή η κινητοποίηση από τα κράτη μέλη της ΕΕ των στρατιωτικών τους πόρων προς όφελος μιας συνδεδεμένης χώρας σε πόλεμο – της Ουκρανίας – σηματοδοτεί μια δική της στρατηγική πολιτική βούληση. Αν προσθέσουμε αφενός την αποτίμηση της ήδη πραγματοποιηθείσας στρατιωτικής βοήθειας και τις δεσμεύσεις που ανακοινώθηκαν από τις χώρες της ΕΕ μαζί ως ΕΕ και μεμονωμένα ως κράτη μέλη, και αφετέρου όλες τις μορφές βοήθειας όσον αφορά την πολιτική βοήθεια, το σύνολο της βοήθειας που παρέχουν οι Ευρωπαίοι στην Ουκρανία είναι σχεδόν διπλάσια από αυτή που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Σε αυτό το σύνολο, η στρατιωτική βοήθεια των Ευρωπαίων (πόροι μεμονωμένων κρατών μελών και πόροι της ΕΕ) και των Αμερικανών είναι ισοδύναμη. Των Ευρωπαίων περιλαμβάνει πολυετείς δεσμεύσεις για τέσσερα χρόνια. Αν προσθέσουμε την προσπάθεια που κατέβαλαν οι Νορβηγοί και οι Ισλανδοί, εκτός ΕΕ αλλά μέλη του ΕΟΧ, η ευρωπαϊκή στρατιωτική βοήθεια είναι μεγαλύτερη από την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια.

Αν σκεφτούμε την κρατική βοήθεια, η Ομοσπονδιακή Γερμανία είναι το δεύτερο κράτος που παρέχει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το ΗΒ – που δεν είναι ούτε στην ΕΕ ούτε στον ΕΟΧ – έρχεται τρίτο.

Αν εξετάσουμε τη βοήθεια προς την Ουκρανία σε σχέση με το ΑΕΠ, η Γερμανία είναι ο 9ος μεγαλύτερος πάροχος στρατιωτικής βοήθειας. Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται στο top 10, που είναι: Νορβηγία, Λιθουανία, Εσθονία, Λετονία, Δανία, Πολωνία, Σλοβακία, Τσεχία, Γερμανία και Φινλανδία.

PV: Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επίσης αυξήσει την ευαισθητοποίηση για τα τρωτά σημεία και τις εξαρτήσεις της ΕΕ πέρα από στρατιωτικά ζητήματα: ενέργεια, πρώτες ύλες, διάστημα, ψηφιακή/κυβερνοχώρος, θαλάσσια ασφάλεια. Ποιες απαντήσεις έχουν δοθεί όσον αφορά τη βιομηχανική πολιτική;

Σ.Κ.: Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η αντιπροσώπευση της ΕΕ ως «εξαρτημένης» είναι πρόσφατη. Μέχρι το 2019, και για πολλά χρόνια, τα κράτη μέλη της ΕΕ βασίζονταν στην αλληλεξάρτηση. Αυτή η αντιπροσώπευση είναι μια πρόσφατη έκδοση του συγκριτικού πλεονεκτήματος και της εξειδίκευσης σε παγκόσμια κλίμακα. Οι χώρες της ΕΕ πιστεύουν ότι το μέγεθος της αγοράς τους θα δημιουργούσε εξάρτηση των προμηθευτών της από αυτές, ενώ η παγκοσμιοποίηση της προστιθέμενης αξίας μείωσε τον κίνδυνο εξάρτησης από μια προμηθεύτρια χώρα όπως από κάθε είδος μονοπωλίου. Γεγονός είναι ότι αυτό το στοίχημα, με τις παραμέτρους που είχαν στη διάθεσή τους οι Ευρωπαίοι τη δεκαετία του 1990, δεν ήταν καθόλου ασυνεπές. Με τη δύναμη αυτής της εκπροσώπησης οι Ευρωπαίοι προώθησαν αυτό που κάπως ανακριβώς αποκαλείται ελεύθερο εμπόριο, προωθώντας πρώτα τη δημιουργία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ, που ιδρύθηκε το 1995) και στη συνέχεια διμερείς συμφωνίες με χώρες ή περιοχές του κόσμου. Σήμερα, σχεδόν 40 συμφωνίες αυτού του τύπου εισάγουν την ΕΕ στον παγκόσμιο χώρο και διαδίδουν έναν συγκεκριμένο τρόπο θέασης, παραγωγής, κατανάλωσης και ζωής στον κόσμο. Οι συμφωνίες αυτές σχετίζονται τόσο με τη μείωση των δασμολογικών και τελωνειακών φραγμών όσο και με τα πρότυπα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και ασφάλειας των καταναλωτών για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών που καλύπτονται από την εμπορική συμφωνία. Με αυτόν τον τρόπο, η ΕΕ τάχθηκε στο πλευρό του διεθνούς καταμερισμού εργασίας και της αλληλεξάρτησης.

Ο Covid-19 και η αναβίωση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία άλλαξαν την κατάσταση μετατρέποντας την αλληλεξάρτηση σε εξάρτηση. Ήδη το 2019, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημείωσε εξ ονόματος της ΕΕ ότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, βασίζοντας την παγκόσμια πολιτική της από το 2012 στην ιδεολογική κριτική και τον ανταγωνισμό των ευρωπαϊκών και δυτικών πολιτικών, δεν ήταν πλέον απλώς ένας πολύ σημαντικός εμπορικός εταίρος αλλά και συστημικός αντίπαλος, για να μην πω απειλή.

Οι ηγέτες της ΕΕ, υποκινούμενοι ιδίως από ορισμένους Ευρωπαίους Επιτρόπους, έχουν συμφωνήσει εδώ και αρκετούς μήνες στην ιδέα ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να επιτύχουν να είναι όσο το δυνατόν πιο αυτόνομοι, δηλαδή να βασίζονται όσο το δυνατόν λιγότερο σε προμηθευτές που βρίσκονται σε κράτη που δεν στοχεύουν στην αλληλεξάρτηση αλλά στην πόλωση, στην αύξηση της οικονομικής τους ισχύος και στη μονοπώληση των πόρων. Η έκφραση στρατηγική αυτονομία καλύπτει αυτή τη συνειδητοποίηση. Ο στόχος της στρατηγικής αυτονομίας ενσωματώνεται στις νέες δημόσιες πολιτικές και στην αλλαγή των δημοσίων πολιτικών που ισχύουν για περισσότερα από 30 χρόνια.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ υιοθετούν έτσι μια επανεκκίνηση των πολιτικών δημόσιας στήριξης για τους βιομηχανικούς τομείς σε επίπεδο ΕΕ . Αυτό το κάνουν ιδίως με τη χαλάρωση του αυστηρού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την οικοδόμηση της ενιαίας αγοράς, επεκτείνοντας τους κανόνες και τα πρότυπα που εγγυώνται θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ εταιρειών σε μη ευρωπαϊκές εταιρείες· με αναστολή των κανόνων της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης που διέπουν τις δημόσιες δαπάνες (τα λεγόμενα κριτήρια του Μάαστριχτ)· ενισχύοντας τον έλεγχο των εξαγορών εταιρειών και των FDI Direct Foreign Investment (Άμεσες Ξένες Επενδύσεις) από μη ευρωπαίους επενδυτές.

Από το 2023, η ΕΕ έχει φτάσει ακόμη και στο σημείο να επιστρέψει στην καθιέρωση μιας ενεργούς βιομηχανικής πολιτικής, η οποία εγκαταλείφθηκε τη δεκαετία του 1980, όταν η Ευρώπη των Δώδεκα και η Επιτροπή Ντελόρ εστίασαν στην εξίσωση των συνθηκών εργασίας, τον ανταγωνισμό, το τέλος των εθνικών μονοπωλίων και των διαρθρωτικών ταμείων για την εγκαθίδρυση της ενιαίας αγοράς και την προώθηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της οικονομικής ανάπτυξης.

Αυτή η πολιτική έχει κυρίως πάρει το όνομα «βιομηχανικό πράσινο σύμφωνο». Παίρνει υπόψη την κλίμακα των δημόσιων επιδοτήσεων για τη βιομηχανία στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκρίνει εξαιρέσεις από την απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, αναθέτει στα κράτη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αποδεχθούν ένα ευρωπαϊκό επενδυτικό πρόγραμμα (Invest EU), ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης για την παραγωγή ενέργειας, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ευρώπη (Repower EU), ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης για την ενίσχυση της παραγωγής ηλεκτρονικών τσιπ (ημιαγωγών) στην Ευρώπη (ευρωπαϊκός νόμος για τα τσιπ), ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα για την αναζωογόνηση της εξορυκτικής βιομηχανίας –αυτός ο νόμος περί κρίσιμων πρώτων υλών στοχεύει στην εξόρυξη του 10% στις χώρες της ΕΕ και στη διύληση και μετατροπή του 40% των σπάνιων μετάλλων που καταναλώνονται εκεί, ενώ παράλληλα διαφοροποιείται απο τις χώρες στις οποίες θεωρείται ασφαλής ο κύριος όγκος των προμηθειών παρόλο που εξακολουθούν να προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα.

Το μέλλον θα δείξει εάν αυτή η νέα πορεία των ευρωπαϊκών δημόσιων πολιτικών θα συμβάλει στην απελευθέρωση της ευρωπαϊκής οικονομίας από τις γεωοικονομικές και γεωπολιτικές εξαρτήσεις που τη χαρακτηρίζουν εν μέρει, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανικών της εταιρειών. Η περίπτωση της βιομηχανίας ηλιακών πάνελ, που εγκαταλείφθηκε υπέρ των αγαθών που εισάγονται από την Κίνα και της αυτοκινητοβιομηχανίας, της οποίας οι ηγέτες δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να κάνουν τη στροφή προς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και την παραγωγή μπαταριών συνολικά, εξαπατώντας σε μεγάλη κλίμακα όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και λεπτών σωματιδίων, χωρίς καν να αναφέρουμε εδώ την ασημαντότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών στον ψηφιακό τομέα και στον τομέα του Διαδικτύου, μας υπενθυμίζει ότι δεν αρκεί η υιοθέτηση νομοθεσίας και ο προγραμματισμός των δημόσιων επιδοτήσεων ώστε μια κοινωνία, τα πανεπιστήμια και οι εταιρείες τους να ναταστήσουν την καινοτομία, τον κίνδυνο, την ανάπτυξη νέων τομέων ή βιομηχανικών αγαθών και την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών συλλογική προτίμηση και προτεραιότητα.

PV: Ποια είναι τα δυνατά και τα αδύναμα σημεία της υποψηφιότητας της Ουκρανίας στην ΕΕ;

SK: Το πρώτο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουμε είναι το βιοτικό επίπεδο στην Ουκρανία. Τείνω να είμαι αισιόδοξος: η Ουκρανία είναι μια μεγάλη γεωργική δύναμη του κόσμου – μία από τις πέντε μεγαλύτερες παγκόσμιες δυνάμεις στις εξαγωγές σιτηρών . Κατά συνέπεια, υπάρχουν πολύ μεγάλα περιθώρια προόδου για αυτή τη χώρα οικονομικά. Ενεργοποιώντας διαφορετικούς μοχλούς, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών επενδύσεων, προσαρμόζοντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ο οποίος είναι πολύ χαμηλός, πιστεύω ότι η ΕΕ θα καταφέρει να έχει θετική επίδραση στην ουκρανική οικονομία και να επωφεληθεί από τα δυνατά σημεία και τον δυναμισμό της.

PV: Η πολιτική δυναμική που δημιουργήθηκε από την παραχώρηση του καθεστώτος υποψήφιας χώρας στην Ουκρανία και τη Μολδαβία έχει θέσει τις υποψήφιες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων σε θέση να ενισχύσουν την πολιτική πίεση στην ΕΕ προκειμένου να επανεκκινήσουν οι διαδικασίες για τα μέλη τους, συμπεριλαμβανομένης μιας χώρας, της Σερβίας, πολιτιστικά κοντά στην Ρωσία. Οι μισές από τις 13 χώρες που έχουν προσχωρήσει στην ΕΕ από το 2004 έχουν αδυναμίες όσον αφορά το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, η οποία μόλις άλλαξε την κυβέρνησή της είναι αλήθεια. Για πολιτικούς λόγους που συνδέονται με το στρατηγικό πλαίσιο, δεν κινδυνεύει η ΕΕ να μειώσει τις απαιτήσεις της όσον αφορά το κράτος δικαίου όσον αφορά τους υποψηφίους (Ουκρανία, Μολδαβία, Δυτικά Βαλκάνια);

SK: Ο πόλεμος της Ρωσίας με την Ουκρανία ώθησε τους ηγέτες της ΕΕ σε μια αλλαγή στο δόγμα: αντιμετωπίζοντας τη ρωσική επιθετικότητα, αποφάσισαν τον Ιούνιο του 2022 να ιδρύσουν την Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα (EPC), να δώσουν στην Ουκρανία και τη Μολδαβία καθεστώς υποψηφιότητας με μεγάλη ταχύτητα και να δηλώσουν ότι είναι καιρός να οριστικοποιηθεί η ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων που διαπραγματευόταν εδώ και περίπου δεκαπέντε χρόνια απο το τέλος του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Η ΡΩΣΙΑ ΣΚΟΠΕΥΕΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙ ΟΤΙ Ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΒΙΑ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΔΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙ ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ.

Μπορούμε να ερμηνεύσουμε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ως μια αιματηρή απόπειρα του ρωσικού κράτους να δοκιμάσει το βάθος και τη σταθερότητα της διάθεσης για την ευρωπαϊκή οικοδόμηση, να την αμφισβητήσει και να την κατεδαφίσει και να αποδείξουν ότι ο ιμπεριαλισμός και η βία παραμένουν δομικές και αποτελεσματικές καταστασεις στην Ευρώπη.

Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η αντίδραση των Ευρωπαίων μαρτυρεί το βάθος της αλλαγής του παραδείγματός τους στις διεθνείς σχέσεις μεταξύ των Ευρωπαίων. Νοιάζονται τόσο πολύ για το αλληλοεξαρτώμενο, ειρηνικό και μη ιμπεριαλιστικό σύστημά τους που εφευρίσκουν νέες και ευφάνταστες πολιτικές και ενέργειες για να το υπερασπιστούν εμπλέκοντας τις οικονομικές και βιομηχανικές δυνάμεις τους με τους Ουκρανούς και ενάντια στο ρωσικό κράτος. Με αυτό το κριτήριο, οι τρέχουσες συνομιλίες ένταξης και ο συνακόλουθος σχηματισμός της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας μας λένε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κέρδισε και ότι η Ρωσία έχασε.

Οι Ευρωπαίοι αποφασίζουν τώρα να ενσωματώσουν άλλες έξι χώρες στην Ένωσή τους λόγω ενός νέου ορθολογικού υπολογισμού: λόγω του ιμπεριαλισμού και του μιλιταρισμού του ρωσικού κράτους που εφαρμόζει ο Πούτιν, είναι πιο δαπανηρό και πιο επικίνδυνο να μην διευρυνθεί η ΕΕ με τις χώρες που ενδιαφέρονται αλλά να τις εντάξει στα ενδιαφέροντά της. Πράγματι, εκτός ΕΕ, οι κοινωνίες των έξι εν λόγω χωρών είναι πολύ πιο ευαίσθητες στις δραστηριότητες και την πολιτική κουλτούρα του ρωσικού κράτους που βασίζεται στη βία, τη διαφθορά και τον αυταρχισμό ως τρόπο συμβίωσης. Εκτός ΕΕ, αυτές οι χώρες είναι πολύ πιο εκτεθειμένες σε σχέδια του ρωσικού κράτους να περιορίσει ή να παραβιάσει την κυριαρχία τους, να ελέγξει το έδαφός τους και να τις υποτάξει με διάφορους τρόπους. Στο βαθμό που αυτά τα έξι κράτη είναι ήδη στενά συνδεδεμένα με την ΕΕ οικονομικά, δημογραφικά και νομικά, αυτή η ρωσική πολιτική έχει ως αποτέλεσμα την αποσταθεροποίηση, τον εκφοβισμό ή την απειλή κατά της ίδιας της ΕΕ.

Σε σύγκριση με τα τέσσερα προηγούμενα κύματα διεύρυνσης, η τρέχουσα διεύρυνση της δεκαετίας του 2020 είναι ένα διαφορετικό, ιδιαίτερο και συγκεκριμένο σενάριο. Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέγει αυτή τη φορά να επεκταθεί σε χώρες των οποίων οι κοινωνίες είναι δομημένες σε μεγάλο βαθμό από τη μία πλευρά από τον πόλεμο ή τη μεταπολεμική περίοδο των συγκρούσεων που δυσκολεύονται να ξεπεραστούν. Και από την άλλη από τον εθνικισμό. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή οικοδόμηση χαρακτηρίζεται θεμελιωδώς από την αδιαφορία των μελών της τόσο για τον εθνικισμό όσο και για τον πόλεμο. Το τελευταίο δεν εντάσσεται πλέον στο ρεπερτόριο των πολιτικών λύσεων των χωρών μελών της ΕΕ τόσο εσωτερικά (με σπάνιες εξαιρέσεις, όπως για τριάντα χρόνια στη Βόρεια Ιρλανδία, πριν από είκοσι και πλέον χρόνια) όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις. Σίγουρα, σε δύο χώρες (την Ουγγαρία από το 2010 και την Πολωνία από το 2015 έως τον Οκτώβριο του 2023), τα κόμματα που κατείχαν την εξουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα κινητοποιούσαν τον εθνικισμό, αλλά αυτό είναι πολύ αποδυναμωμένο, δεν είναι ούτε ιμπεριαλιστικό ούτε μιλιταριστικό και παραμένει πολύ περιορισμένο από τη συντριπτική επιθυμία της πλειοψηφίας των εταίρων να ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι έξι χώρες της τρέχουσας διεύρυνσης της δεκαετίας του 2020 είναι επίσης, σε διαφορετικό βαθμό, αποτυχημένα κράτη, (failed states) ή πολύ ευάλωτα, ή πολύ διεφθαρμένα ή μερικώς ακρωτηριασμένα. Τέλος, πρόκειται για χώρες όπου μέρος των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων βρίσκεται υπό την επιρροή του ρωσικού κράτους. Αυτά τα προβλήματα μπορεί να ήταν παρόντα στο κύμα της διεύρυνσης της δεκαετίας του 2000, αλλά οριακά και με τρόπο διάχυτο: η Κύπρος εντάχθηκε στην ΕΕ το 2004 έχοντας χάσει το ένα τρίτο του εδάφους της όταν εισέβαλε ο τουρκικός στρατός το 1974. Η Ρουμανία γνώρισε σημαντική διαφθορά το 2007. Η Κροατία μπήκε το 2013 και επηρεάζεται από το τέλος του πολέμου και τον εθνικισμό.

Επομένως, είναι θέμα εφευρετικότητας: αυτήν τη φορά, η διεύρυνση χαρακτηρίζεται δευτερευόντως από την αύξηση του αριθμού των υπευθύνων λήψης συναπόφασης (στο Συμβούλιο της ΕΕ, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στην Επιτροπή) και των βουλευτών στο Κοινοβούλιο. Είναι δευτερεύον ότι χαρακτηρίζεται από το κλασικό οικονομικό και χρηματοοικονομικό πρόβλημα του διαφορετικού πλούτου και του βιοτικού επιπέδου. Αυτή η διαφορά υπάρχει και είναι πολύ σημαντική: η Ουκρανία είναι ταυτόχρονα πολύ λιγότερο πλούσια από τις χώρες της τέταρτης διεύρυνσης, μεγαλύτερη από τη Γαλλία σε έκταση και με έναν αριθμό κατοίκων μεταξύ της Ισπανίας και της Πολωνίας. Είναι τόσο πολύ πιο αγροτική από την ΕΕ, όσο και μια παγκόσμιας κλάσης εξαγωγική δύναμη γεωργικών προϊόντων. Αυτή η νέα διεύρυνση θα οδηγήσει τους Ευρωπαίους στη σημαντική αλλαγή του προϋπολογισμού, της κοινής γεωργικής τους πολιτικής και των διαρθρωτικών ταμείων τους. Όμως, από τη Συνθήκη της Ρώμης και τη δημιουργία της ΕΟΚ, οι Ευρωπαίοι είχαν εμπειρία αυτού του τύπου προκλήσεων. Και αυτού του είδους τα προβλήματα είναι λιγότερο κεντρικά αυτή τη φορά από ό,τι σε προηγούμενες διευρύνσεις: αυτήν τη φορά, στην πραγματικότητα, γίνεται η επιλογή διεύρυνσης σε κοινωνίες που πλήττονται κυρίως από τον πόλεμο και τους εθνικισμούς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ θα προετοιμαστεί για αυτήν τη διεύρυνση κινητοποιώντας όχι μόνο την πολιτική της κουλτούρα και την αποδεδειγμένη εμπειρία της τον τελευταίο μισό αιώνα.

ΠΩΣ ΘΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ Η ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΕΕ;

Θα το κάνει αυτό δίνοντας εύρος και βάθος στον όρο της πρόσβασης στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, τον σεβασμό του κράτους δικαίου και του πλουραλισμού . Θα το κάνει αποφασίζοντας να αντικαταστήσει την τελική εξέταση και τη μετάβαση από το τίποτα σε όλα (από υποψήφιο σε κράτος μέλος) με προοδευτική (σταδιακή) προσκόλληση του τύπου συνεχούς ελέγχου: θα περιμένουμε μέχρι να ανοίξουμε και να κλείσουμε όλα τα κεφάλαια της διαπραγμάτευσης προσχώρησης για να κηρυχθεί ο υποψήφιος κατάλληλος για ένταξη. Τα κράτη ενσωματώνονται την ΕΕ σταδιακά, με ομάδες κεφαλαίων που αντιστοιχούν σε σύνολα δημόσιων πολιτικών. Μόλις ενσωματώσουν μια δημόσια πολιτική της ΕΕ, ένας από τους υπουργούς τους συμμετέχει στο Συμβούλιο της ΕΕ (το «Επιμελητήριο των Κρατών») στον σχηματισμό που αποφασίζει για αυτήν την πολιτική όταν η ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου είναι αφιερωμένη στη διεξαγωγή και την εξέλιξη αυτής της πολιτικής. Γενικότερα, όταν μια υποψήφια χώρα ενσωματώνεται στην ΕΕ σε κάποιο βαθμό (για παράδειγμα 25%), ο αρχηγός της κυβέρνησής της θα συμμετέχει στις συζητήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενός οργάνου που συγκεντρώνει αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και διευθύνει πολιτικές της ΕΕ χωρίς να τις εκτελεί ή να δημιουργεί νομοθεσία.

Όταν ενσωματωθεί στην ΕΕ στο 50% (για παράδειγμα), οι ευρωβουλευτές που θα εκλέξει η υποψήφια χώρα με καθεστώς παρατηρητή θα πάψουν να είναι παρατηρητές και θα γίνουν νομοθέτες. Όταν η υποψήφια χώρα ενσωματωθεί κατά 65% στην ΕΕ, θα διορίσει επίτροπο εγκεκριμένο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντός της Επιτροπής. Όταν η υποψήφια χώρα ενσωματωθεί 100% στην ΕΕ, ο επίτροπός της θα μπορεί να καταλαμβάνει μία από τις τρεις θέσεις των εκτελεστικών αντιπροέδρων.

Εν ολίγοις, η σταδιακή προσχώρηση θα υπονομεύσει την ακόλουθη αρχή: όταν ένα υποψήφιο κράτος ενσωματώνεται έως και 25% στις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ, συμμετέχει έως και 25% στους πολιτικούς θεσμούς της ΕΕ. Όταν ενσωματώνεται έως και 50% στις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ, συμμετέχει έως και 50% στους πολιτικούς θεσμούς της Ε.Ε. Και ούτω καθεξής. Είναι αρκετά εύκολο να αναπτυχθεί.

Επιπλέον, πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα. Κάνοντας άνοιγμα σε έναν αυξανόμενο αριθμό κοινωνιών που επηρεάζονται από τον εθνικισμό και τον αυταρχισμό, η ΕΕ θα επωφεληθεί από τη διατήρηση του δικαιώματος αρνησικυρίας.

Σε αυτήν την κατάσταση υπολειπόμενου βέτο (προϋπολογισμός, φορολογία, εξωτερική και αμυντική πολιτική είναι οι πολιτικές όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται ακόμη ομόφωνα), προτείνουμε να διατηρηθεί το δικαίωμα αρνησικυρίας και να αντικατασταθεί το βέτο με το «βέτο +» . Το βέτο + μπορεί να έχει δύο μορφές. Και στις δύο περιπτώσεις, είναι ζήτημα ενίσχυσης της αξίας του βέτο, διασφάλισης ότι δεν θα επιδειχθεί ελαφρά, αλλά με πολύ σημαντικό τρόπο. Είναι ζήτημα να του δώσουμε όλο το βάρος που του αξίζει υπό το πρίσμα του τι σημαίνει σε ένα μετα-εθνικιστικό υπερεθνικό πολιτικό σύστημα.

Βέτο + τύπος 1 : στους τομείς της ομοφωνίας, το βέτο καταρχήν δεν θα επιβάλλεται πλέον από μία μόνο χώρα. Θα γίνεται από δύο χώρες. Οι ημερομηνίες ένταξης αυτών των δύο χωρών στην ΕΕ θα χωριστούν μεταξύ τους με ένα ορισμένο χρονικό διάστημα – για παράδειγμα με διαφορά δέκα ετών. Με αυτόν τον τρόπο, η Γαλλία και η Γερμανία δεν θα μπορούν να μπλοκάρουν μια απόφαση μόνες τους. Ούτε η Ουγγαρία και η Πολωνία· ούτε η Σερβία και η Αλβανία (για παράδειγμα και υποθετικά).

Βέτο + τύπος 2: για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, θα ήταν λάθος, διότι είναι άκαμπτο ή ιδεαλιστικό να αφαιρεθεί εντελώς η δυνατότητα ενός μεμονωμένου κράτους να ασκήσει το εναπομείναν δικαίωμα αρνησικυρίας του.

Αυτό το δικαίωμα θα διατηρηθεί καθιστώντας την άσκησή του πραγματικά πολύτιμη: δεν πρέπει να αντιστοιχεί σε διευκόλυνση ή ευκολία, αλλά σε βαθιά πεποίθηση (αν μπορούμε να το πούμε αυτό στην περίπτωση ενός έθνους-κράτους) ότι η απόφαση που ελήφθη στο όνομα του γενικού ευρωπαϊκού συμφέροντος, στο οποίο ετοιμαζόμαστε να αντιταχθούμε, θέτει πραγματικά σε κίνδυνο το εθνικό συμφέρον ή το υποτιθέμενο ως τέτοιο.  Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Veto + τύπος 2 είναι στον πολύ σοβαρό κόσμο της πολιτικής όσο ο αριθμός των ζωών στον παιδικό κόσμο των παιχνιδιών: μια σπάνια σχολή. Συγκεκριμένα, με το Véto + τύπος 2, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα σε έναν αριθμό y βέτο σε x έτη. Για παράδειγμα, κάθε κράτος μέλος θα δικαιούται 3 βέτο ανά περίοδο δύο κυλιόμενων ετών.

Με αυτό το Veto + τύπος 1 και 2, η αξία του βέτο αυξάνεται. Γίνεται πολύτιμο, σπάνιο και άρα ακριβό. Γίνεται διακριτικό σημάδι: είναι φτιαγμένο για να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και επομένως χρησιμοποιείται ελάχιστα, ακόμη και σε 33 κράτη μέλη.

Copyright October 2023-Kahn-Verluise/Diploweb.com

diploweb.com

Γερμανία: Ο Ελληνας που τάραξε την Εσση

1

Ο Ρόμπερτ Λάμπρου, που πέτυχε 18,4% με την ξενοφοβική Εναλλακτική για τη Γερμανία, μιλάει στην «Κ»

Ο υποψήφιος της ξενοφοβικής Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) για την πρωθυπουργία στο γερμανικό κρατίδιο της Εσσης, Ρόμπερτ Λάμπρου, είναι γεμάτος αντιφάσεις. Αν και γιος Ελληνα από τη Θήβα είναι στέλεχος του κόμματος, που ιδρύθηκε με αποκλειστικό στόχο να πετάξει την Ελλάδα από το ευρώ. Παρόλο που έχει μεταναστευτικό υπόβαθρο, τάσσεται υπέρ μιας σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής. Στους κεντρικούς του στόχους είναι η μεταρρύθμιση της Ε.Ε., τη στιγμή που το κόμμα του θέλει τη διάλυσή της. Αξιοπρόσεκτο είναι εξάλλου ότι στα νιάτα του ο ίδιος υπήρξε μέλος του σοσιαλδημοκρατικού SPD, ενώ τώρα εκπροσωπεί ένα κόμμα σαφώς ακροδεξιό. Οταν του απαριθμώ όλα αυτά τα στοιχεία του βιογραφικού του, γελάει και παραδέχεται ότι εκ πρώτης όψεως ακούγονται πράγματι αντικρουόμενα. Σπεύδει όμως να με διορθώσει: «Η AfD δεν συγκροτήθηκε για να εκδιώξει την Ελλάδα από την Ευρωζώνη, αλλά για να αποδείξει ότι υπάρχει μια “εναλλακτική” πολιτική σε αυτήν της Αγκελα Μέρκελ στο ζήτημα των πακέτων διάσωσης. Γι’ αυτό άλλωστε ονομάστηκε “εναλλακτική”, ενώ η τέως καγκελάριος επέμενε ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική από την πολιτική που ακολουθεί». Ναι, αλλά ο ίδιος δεν ήταν υπέρ της εξόδου της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα; «Ναι, γιατί θεωρούσα ότι θα ήταν καλύτερο για τη χώρα».

Δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία της, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά ανατολικογερμανικό φαινόμενο, αφού οι πρόσφατες εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές Οκτωβρίου σε Εσση και Βαυαρία επιβεβαίωσαν την ιδεολογική κυριαρχία του σχηματισμού, ο οποίος κατορθώνει να καθορίζει την ατζέντα του διαλόγου με τις σκληρές θέσεις του. Στα δύο κρατίδια η AfD τερμάτισε με ποσοστά 18,4% και 14,6 αντίστοιχα, ενώ ειδικά στην Εσση η επιρροή της αυξήθηκε πάνω από 5% (στη Βαυαρία λίγο πάνω από 4%). Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η καλή επίδοση του κόμματος στην πρώην Δυτική Γερμανία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους νέους ψηφοφόρους, που ανησυχούν για τον πληθωρισμό, την ενεργειακή κρίση και τη μετανάστευση και γοητεύονται από τη χρήση του TikTok στις εκστρατείες της. Παρά την απήχησή της, το πολιτικό σύστημα επιμένει στην υγειονομική ζώνη αποκλεισμού της από κάθε συνεργασία. Ο κ. Λάμπρου είναι αισιόδοξος ότι αυτό θα αλλάξει. «Πότε πιστεύετε ότι θα έρθετε στην εξουσία;», τον ρωτάω, αλλά η φράση που χρησιμοποιώ στα γερμανικά –«An die Macht kommen»– του δημιουργεί αρνητικούς (νεοναζιστικούς) συνειρμούς. «Ωραία, πότε θα κυβερνήσετε;», επαναδιατυπώνω το ερώτημα. «Πιστεύω ότι μέσα στα επόμενα ένα έως δύο χρόνια θα έχουμε συνάψει συνεργασίες σε επίπεδο κρατιδίων», εκτιμά. «Τους τελευταίους 6-8 μήνες το κόμμα κινείται γύρω στο 20% στις δημοσκοπήσεις. Αυτό σημαίνει πάνω από 12 εκατ. ψηφοφόροι. Πόσο ακόμη θα είναι ρεαλιστικό να απομονώνει κανείς 12 εκατ. πολίτες σε μια δημοκρατία; Πλέον η πλειοψηφία των Γερμανών διεκδικεί τον περιορισμό της μαζικής μετανάστευσης και αυτό το αίτημα αγνοείται πλήρως».

«Τους τελευταίους 6-8 μήνες το κόμμα κινείται γύρω στο 20%. Αυτό σημαίνει πάνω από 12 εκατ. ψηφο- φόροι. Πόσο ακόμη θα είναι ρεαλιστικό να απομονώνει κανείς 12 εκατ. πολίτες;».

Οι γονείς του –ο Ελληνας πατέρας του και η Γερμανίδα μητέρα του– γνωρίστηκαν ως φοιτητές στο Μίνστερ της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας, όπου γεννήθηκε κι ο ίδιος. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και κάποια στιγμή αποφάσισε να επιλέξει τη γερμανική υπηκοότητα, αποκηρύσσοντας την ελληνική. «Γιατί;», τον ρωτάω. Η άποψή του είναι ότι η διπλή υπηκοότητα δημιουργεί σύγχυση και πως πρέπει κανείς να επιλέγει πού ανήκει. Πρόσφατα ίδρυσε έναν σύλλογο για τη Γερμανία που αποτελείται από πολίτες με μεταναστευτικές ρίζες. «Ως κόμμα απορρίπτουμε κατηγορηματικά την παράνομη μετανάστευση. Είναι κρατική αποτυχία το γεγονός ότι ακόμη έχουν τη δυνατότητα να έρχονται εκατομμύρια μετανάστες στη χώρα, από το 2015 έως σήμερα. Αυτού του είδους η μεταναστευτική πολιτική οξύνει δραματικά τα υπάρχοντα προβλήματα. Ο σύλλογος που έχω ιδρύσει απευθύνεται σε ανθρώπους με μεταναστευτικό υπόβαθρο για τη Γερμανία, όπως ονομάζεται. Εχει ενδιαφέρον πως όταν έρχονται μαθητές και μας ρωτούν για τη σχέση μας με τους μετανάστες περιμένουν ότι θα ακούσουν πολύ αρνητικές απόψεις από εμάς. Αυτό όμως είναι απόρροια του στιγματισμού και της δυσφήμησης της AfD. Θέλουμε οι άνθρωποι να έρχονται νόμιμα στη Γερμανία, να ενσωματώνονται, που σημαίνει να υιοθετούν την κυρίαρχη κουλτούρα μας (Leitkultur), τις αξίες μας, π.χ. την ισότητα των δύο φύλων, τον διαχωρισμό Κράτους – Εκκλησίας και να σέβονται το σύνταγμα και όχι τη σαρία. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις μπορούμε να τους υποδεχθούμε με όλη μας την καρδιά. Γι’ αυτό άλλωστε ψηφίζουν AfD πολλοί ξένοι. Υπάρχει ο διαδεδομένος μύθος ότι όσοι έχουν μεταναστευτικές ρίζες είναι αυτόματα αριστεροί. Αυτό δεν ισχύει. Πολλοί εξ αυτών αναζητούν μια συντηρητική πολιτική στέγη».

Η «φράξια»

«Υπερβολικά διχαστική» χαρακτηρίζει την άποψη του ηγέτη των Χριστιανοδημοκρατών, Φρίντριχ Μερτς, ότι οι αιτούντες άσυλο έρχονται στη Γερμανία και φτιάχνουν δωρεάν τα δόντια τους, ενώ οι Γερμανοί περιμένουν στην ουρά. «Δεν θα βρείτε κάποια αντίστοιχα ακραία δήλωση εκ μέρους μου όσο κι αν ψάξετε», διακηρύσσει. «Βέβαια, έως έναν βαθμό έχει δίκιο ότι ένα μεγάλο κομμάτι αυτού του μαζικού μεταναστευτικού κύματος έρχεται για να διεκδικήσει την ιατρική φροντίδα χωρίς να έχει πληρώσει την παραμικρή εισφορά και γνωρίζει πολύ καλά τα δικαιώματά του. Αυτό δεν είναι ξενοφοβικό!». Του θυμίζω ότι υπάρχει ένα τμήμα στο κόμμα του, η επονομαζόμενη Πτέρυγα (Fluegel), που έχει έκδηλες ρατσιστικές, ισλαμοφοβικές, αναθεωρητικές απόψεις και σχετικοποιεί τα εγκλήματα του εθνικοσοσιαλισμού. Αν και η Αρχή για την Προστασία του Συντάγματος έθεσε τη συγκεκριμένη ριζοσπαστικοποιημένη φράξια υπό παρακολούθηση, ο ηγέτης της και επικεφαλής του κόμματος στη Θουριγγία, Μπγιορν Χέκε, παραμένει στέλεχος του κόμματος. «Οντως, ένα μέρος του κόμματος πρέπει να υποβληθεί σε μια διαδικασία ωρίμανσης, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει με τη διάλυση της Πτέρυγας, ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη μια πολύ ενδιαφέρουσα διεργασία και οι άνθρωποι αυτοί έχουν εξελιχθεί σημαντικά σε μια πολύ θετική κατεύθυνση…». «Ναι, αλλά οι ίδιοι άνθρωποι είναι ακόμη μέλη της AfD», τον διακόπτω. «Ποια είναι η σχέση σας με τον Χέκε;». «Τον συναντώ στις ημερίδες της ηγετικής ομάδας σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Δεν έχω κάποια απευθείας σχέση μαζί του. Αλλους συναδέλφους μου τους γνωρίζω πολύ καλύτερα και σε πολύ πιο προσωπικό επίπεδο».

Η Θήβα και η Ρόδος

Τον ρωτάω αν έχει διαβάσει τα ελληνικά δημοσιεύματα που τον αφορούν. «Τα διαβάζει ο αδελφός μου, που ξέρει καλά ελληνικά», λέει. Ο πατέρας του εξακολουθεί να ζει σε ένα χωριό έξω από τη Θήβα. Τα καλοκαίρια το επισκέπτεται συχνά. Φέτος, λόγω του προεκλογικού αγώνα έμεινε στη Γερμανία και έδωσε μια συνέντευξη στο RTL, όπου, σχολιάζοντας τις πυρκαγιές σε Ρόδο και Εβρο, ισχυρίστηκε ότι κάθε χρόνο έχουμε μεγάλες πυρκαγιές στην Ελλάδα. «Είστε λοιπόν αρνητής της κλιματικής αλλαγής;» αναρωτιέμαι φωναχτά. «Πήρατε μία δήλωσή μου και την απομονώσατε από τα συμφραζόμενα. Είπα ότι το γεγονός πως έχει πυρκαγιές δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη κλιματικής αλλαγής γιατί τις τελευταίες δεκαετίες πάντα καίγεται η Ελλάδα το καλοκαίρι. Η κλιματική αλλαγή υπάρχει, αλλά αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι ποια είναι η ανθρώπινη συνδρο-
μή στην υπερθέρμανση. Το κόμμα μας θεωρεί ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα δεν παίζει τόσο μεγάλο ρόλο και γι’ αυτό δεν αξίζει τον κόπο να επενδύουμε χρήματα για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής».

Οι ΗΠΑ κρατούν την Τουρκία σε απόσταση αναπνοής, παραμερίζοντας την κυβέρνηση Ερντογάν σε μεγάλα γεγονότα

0
US President Joe Biden holds a press conference following a solidarity visit to Israel, on October 18, 2023, in Tel Aviv, amid the ongoing battles between Israel and the Palestinian group Hamas in the Gaza Strip. - Thousands of people, both Israeli and Palestinians have died since October 7, 2023, after Palestinian Hamas militants based in the Gaza Strip, entered southern Israel in a surprise attack leading Israel to declare war on Hamas in Gaza on October 8. (Photo by Brendan SMIALOWSKI / AFP)

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν παραχωρεί συνέντευξη Τύπου μετά από επίσκεψη αλληλεγγύης στο Ισραήλ, στις 18 Οκτωβρίου 2023, στο Τελ Αβίβ, εν μέσω των συνεχιζόμενων μαχών μεταξύ του Ισραήλ και της παλαιστινιακής οργάνωσης Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας. – Χιλιάδες άνθρωποι, τόσο Ισραηλινοί όσο και Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, αφού οι παλαιστίνιοι μαχητές της Χαμάς με έδρα τη Λωρίδα της Γάζας εισήλθαν στο νότιο Ισραήλ σε μια αιφνιδιαστική επίθεση που οδήγησε το Ισραήλ να κηρύξει τον πόλεμο στη Χαμάς στη Γάζα στις 8 Οκτωβρίου. (Φωτογραφία από Brendan SMIALOWSKI / AFP)

19 Οκτωβρίου 2023

 Foreign Policy

Abdullah Bozkurt/Στοκχόλμη

Εν μέσω μιας αυξανόμενης απόκλισης απο την ισλαμιστική κυβέρνηση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τα τελευταία χρόνια σε πολλά ζητήματα, οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να προτίθενται να διατηρήσουν κάποια απόσταση από την Τουρκία, μια πολιτική που είχε ως αποτέλεσμα να παραγκωνίσουν την Άγκυρα από σημαντικά παγκόσμια και περιφερειακά γεγονότα.

Η πιο πρόσφατη εκδήλωση της δυσαρέσκειας της Ουάσιγκτον με τις πολιτικές της κυβέρνησης Ερντογάν ήταν εμφανής κατά τις διπλωματικές προσπάθειες των ΗΠΑ να μεσολαβήσουν για κατάπαυση του πυρός μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ και να δημιουργήσουν έναν ανθρωπιστικό διάδρομο για την ασφαλή διέλευση αμάχων και την παροχή βοήθειας και προμηθειών στη Γάζα.

Ο Αμερικανός υπουργός Άντονι Μπλίνκεν επέλεξε να μην επισκεφθεί την Άγκυρα κατά τη διάρκεια περιοδείας σε πρωτεύουσες της Μέσης Ανατολής.

Απογοητευμένος από τον παραγκωνισμό της Τουρκίας από τις ΗΠΑ στην Shuttle Diplomacy ( στη διπλωματία και τις διεθνείς σχέσεις, Shuttle Diplomacy είναι η δράση ενός τρίτου μέρους που λειτουργεί ως ενδιάμεσος σε μια διαφορά, χωρίς άμεση επαφή των αντιδίκων), ο Πρόεδρος Ερντογάν εξέφρασε ευθέως την κριτική του προς τις ΗΠΑ. Κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για την ανάπτυξη μιας ομάδας αεροπλανοφόρου στην ανατολική Μεσόγειο, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι προετοιμάζονται για μια πιθανή σφαγή Παλαιστινίων στη Γάζα μέσω μιας τέτοιας ανάπτυξης. Επιπλέον, έβαλε άμεσο στόχο τον Blinken, επικρίνοντας τον κορυφαίο Αμερικανό διπλωμάτη για σχόλια σχετικά με την εβραϊκή καταγωγή του που έγιναν κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο Ισραήλ.

Αν και η Τουρκία είναι ένας σημαντικός υποστηρικτής της Χαμάς στην περιοχή, και η κυβέρνηση Ερντογάν έχει σφυρηλατήσει μια στενή συμμαχία με την ηγεσία της Χαμάς, ο παραγκωνισμός της Άγκυρας μεταφέρει ένα σημαντικό μήνυμα στην περιοχή. Υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να δώσει πολλά εύσημα στην Τουρκία σε αυτή την τελευταία διπλωματική εκστρατεία. Επιπλέον, δείχνει ότι η Τουρκία μπορεί να μην έχει πολλά να φέρει στο τραπέζι.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Joe Biden (L) και ο υπουργός Εξωτερικών Antony Blinken συμμετέχουν στην εικονική ολομέλεια της Συνόδου Κορυφής για τη Δημοκρατία με θέμα «Η Δημοκρατία εν όψει παγκόσμιων προκλήσεων» στον Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον, DC, 29 Μαρτίου 2023. (Φωτογραφία Jim WATSON / AFP)

Ένα άλλο σημαντικό παράδειγμα της αποστασιοποίησης των ΗΠΑ από την κυβέρνηση του Ερντογάν ήταν όταν η Τουρκία απουσίαζε σημαντικά από τη λίστα των προσκεκλημένων σε μια διαδικτυακή σύνοδο κορυφής που επικεντρωνόταν στην προώθηση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που φιλοξενήθηκε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους. Αυτή ήταν η δεύτερη περίπτωση κατά την οποία η Τουρκία δεν έλαβε πρόσκληση, μετά τον αποκλεισμό της από τη λίστα συμμετεχόντων για την πρώτη διαδικτυακή σύνοδο κορυφής για το ίδιο θέμα που διοργάνωσε ο Μπάιντεν τον Δεκέμβριο του 2021.

Ο παραγκωνισμός της Τουρκίας από αυτές τις συνόδους κορυφής συνέβη παράλληλα με την αυξανόμενη κριτική των ΗΠΑ κατά την τελευταία δεκαετία για την επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Τουρκίας.

Οι ετήσιες εκθέσεις του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, γνωστές ως «Έκθεση της χώρας για τις πρακτικές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», αναφέρουν επίμονα την Τουρκία για εκτεταμένες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Αυτές οι παραβιάσεις περιλαμβάνουν αυθαίρετες δολοφονίες, ύποπτους θανάτους ατόμων υπό κράτηση, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, περιπτώσεις βασανιστηρίων, αυθαίρετες συλλήψεις και την παρατεταμένη κράτηση δεκάδων χιλιάδων ατόμων. Αυτό περιλαμβάνει πολιτικούς της αντιπολίτευσης, πρώην βουλευτές, δικηγόρους, δημοσιογράφους, ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακόμη και έναν υπάλληλο της αμερικανικής αποστολής.

Οι σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας, δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ, επιδεινώθηκαν σημαντικά μετά την απόκτηση από την Τουρκία ενός ρωσικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400 το 2016, το οποίο οι ΗΠΑ πίστευαν ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για κατασκοπεία στη δυτική άμυνα. Σε απάντηση, η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στην υπηρεσία αμυντικών προμηθειών της Τουρκίας και στους αξιωματούχους της το 2020.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Γ) φτάνει για συνέντευξη Τύπου στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της G20 στη Νούσα Ντούα στο τουριστικό νησί Μπαλί της Ινδονησίας στις 16 Νοεμβρίου 2022. (Φωτογραφία Goh Chai Hin / AFP)

Αναμφισβήτητα, η πιο αξιοσημείωτη περίπτωση της αποστασιοποίησης της κυβέρνησης των ΗΠΑ από την Τουρκία του Προέδρου Ερντογάν συνέβη στην Ινδονησία τον Νοέμβριο του 2022. Στον Πρόεδρο Ερντογάν δεν δόθηκε πρόσκληση σε έκτακτη συνεδρίαση ορισμένων ηγετών του ΝΑΤΟ και της G7 που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G20 στο Μπαλί που συγκλήθηκε ως απάντηση σε ένα περιστατικό με πυραύλους που είχε ως αποτέλεσμα δύο θύματα κοντά στα σύνορα Ουκρανίας-Πολωνίας.

Παρά την παρουσία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και στο G20 και με τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό από άποψη ανθρώπινου δυναμικού εντός της συμμαχίας, ο παραγκωνισμός του Προέδρου Ερντογάν από μια τόσο σημαντική συνάντηση υπογράμμισε ένα σημαντικό επίπεδο δυσπιστίας και έλλειψη εμπιστοσύνης προς την Τουρκία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ.

Ήταν προφανές ότι η αυξανόμενη σχέση της Άγκυρας με τη Ρωσία, η διακριτή θέση της Τουρκίας ως του μοναδικού μέλους του ΝΑΤΟ που απέφυγε να συμμετάσχει στις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και η εμπλοκή της στη διευκόλυνση των ρωσικών επιχειρηματικών συναλλαγών για την παράκαμψη αυτών των κυρώσεων συνέβαλαν σημαντικά στις εντάσεις μεταξύ της Τουρκίας και των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αύξησε επίσης τα τιμωρητικά μέτρα κατά της Τουρκίας επιβάλλοντας κυρώσεις σε έναν αυξανόμενο αριθμό τουρκικών εταιρειών. Αυτές οι κυρώσεις επιβλήθηκαν λόγω ανησυχιών που σχετίζονται με τη Ρωσία, το Ιράν, τη Χαμάς και το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και τη Συρία (ISIS). Επιπλέον, η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα F-35 Joint Strike Fighter λόγω της αγοράς ρωσικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς S-400, μια συμφωνία αξίας 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Επιπλέον, οι προσπάθειες της Άγκυρας να εξασφαλίσει τον εκσυγχρονισμό του γερασμένου στόλου της F-16 και την αγορά νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 δεν έχουν αποφέρει θετικά αποτελέσματα μέχρι στιγμής.

Η καθυστέρηση της Άγκυρας, που παρατείνεται πάνω από ένα χρόνο, να εγκρίνει την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ στο τουρκικό κοινοβούλιο, παρά τις προηγούμενες δεσμεύσεις του Προέδρου Ερντογάν να επισπεύσει τη διαδικασία, εξακολουθεί να αποτελεί επίμαχο ζήτημα μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Ερντογάν απέτυχε να υποβάλει το πρωτόκολλο του ΝΑΤΟ για την έγκριση της ένταξης της Σουηδίας στο κοινοβούλιο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές. Επιπλέον, δεν έχει προβεί, ακόμη, σε καμία ενέργεια σχετικά με αυτό, ακόμη και μετά την επαναλειτουργία του κοινοβουλίου την 1η Οκτωβρίου.

Αμερικανοί πολίτες επιβιβάζονται σε πλοίο στο λιμάνι της Χάιφα για να εκκενωθούν στην Κύπρο στις 16 Οκτωβρίου 2023, εν μέσω των συνεχιζόμενων μαχών μεταξύ του Ισραήλ και της παλαιστινιακής ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς. (Φωτογραφία Άρης ΜΕΣΣΗΝΗΣ / AFP)

Οι τουρκικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία που στοχεύουν τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), έναν τοπικό εταίρο του αμερικανικού στρατού στην καταπολέμηση του ISIS, είναι ένα άλλο ακανθώδες ζήτημα σε διμερές επίπεδο.

Στις 12 Οκτωβρίου, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ρητά τις στρατιωτικές ενέργειες της Τουρκίας στη βορειοανατολική Συρία ως σημαντική απειλή για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η στρατιωτική επίθεση της Τουρκίας «υπονομεύει την εκστρατεία να ηττηθείτο Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και τη Συρία (ISIS), θέτει σε κίνδυνο τους αμάχους και απειλεί περαιτέρω να υπονομεύσει την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή».

Αυτό σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή, καθώς η κυβέρνηση των ΗΠΑ εμπλέκει άμεσα την Τουρκία στη συμβολή στην περιφερειακή αστάθεια και στην συνέχιση της παρουσίας του ISIS.

Μια άλλη ένδειξη δυσπιστίας μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ ήταν εμφανής κατά την εκκένωση Αμερικανών υπηκόων από το Ισραήλ μετά τις επιθέσεις της Χαμάς σε ισραηλινούς στόχους, προκαλώντας μια ισχυρή απάντηση από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις.

Αντί να χρησιμοποιηθεί η Τουρκία, η μεταφορά των πολιτών των ΗΠΑ σε ασφαλές μέρος έγινε στην Κύπρο και την Ελλάδα.

Μέρος της αιτίας αυτής της έντασης μπορεί να είναι το έντονο αντιαμερικανικό αίσθημα στην Τουρκία, που φαίνεται να επιδεινώνεται από τη ρητορική Τούρκων αξιωματούχων. Τις τελευταίες ημέρες, η διπλωματική και στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Τουρκία αντιμετώπισε σημαντική πίεση και εξαγριωμένα πλήθη που διαμαρτύρονταν για τις ισραηλινές επιθέσεις σε στόχους της Γάζας και τις αυξανόμενες απώλειες αμάχων. Το προξενείο των ΗΠΑ στα Άδανα είδε άτομα να πετάνε πέτρες και βόμβες μολότοφ στον εξωτερικό τοίχο του κτιρίου, ενώ στη βάση ραντάρ του ΝΑΤΟ στην επαρχία Μαλάτια, όπου σταθμεύουν αμερικανικά στρατεύματα, υπήρξαν αντιπαραθέσεις μεταξύ θυμωμένων διαδηλωτών και αστυνομικών και χωροφυλάκων.

Μια παράλληλη αποστασιοποίηση από την Τουρκία έχει επίσης εκδηλωθεί στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ουσιαστικά ανέστειλε τις ενταξιακές συνομιλίες με την Τουρκία το 2016 λόγω μη συμμόρφωσης με τα κριτήρια της Ένωσης. Επιπλέον, η ΕΕ σταμάτησε να απευθύνει προσκλήσεις στην Τουρκία για συναντήσεις Gymnich, άτυπες συγκεντρώσεις των υπουργών Εξωτερικών που πραγματοποιούνται κάθε έξι μήνες.

nordicmonitor.com

Είναι η τεχνητή νοημοσύνη το μαγικό ραβδί; – Ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης εξηγεί στο ΒΗΜΑ

0

Τι λέει στο «Βήμα» για τη νέα ψηφιακή εποχή και τις προτεραιότητες της Ελλάδας ο καθηγητής του ΜΙΤ και επικεφαλής της ελληνικής επιτροπής για την τεχνητή νοημοσύνη.

«Μπορούν οι μηχανές να ξεπεράσουν τον άνθρωπο;». Στην αυτονόητη ερώτηση που «κυνηγάει» τον τελευταίο χρόνο σχεδόν όλους τους επιστήμονες που ασχολούνται με την Πληροφορική, ο καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο ΜΙΤ των ΗΠΑ, Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, απαντάει χαμογελώντας.

«Το ερώτημα είναι δύσκολο να απαντηθεί γιατί η ανθρώπινη και η τεχνητή νοημοσύνη έχουν διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά. Αλήθεια, γίνεται μεγάλη συζήτηση παγκοσμίως για τον υπαρξιακό κίνδυνο που θέτει η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης».

Λέει ότι «παρά την τεράστια πρόοδο, η συζήτηση αυτή παραμένει, για την ώρα, στο πλαίσιο της επιστημονικής φαντασίας».

Και εξηγεί πως «δεν υπάρχει άμεση απειλή, με την έννοια ότι οι αλγόριθμοι μπορεί να αποκτήσουν συνείδηση και να εναντιωθούν σε εμάς. Η πραγματική απειλή μπορεί να προκύψει από την κακή χρήση ή τη χειραγώγηση της τεχνολογίας από κακούς παίκτες, από την παραβίαση της ιδιωτικότητάς μας ή από την παράνομη χρήση των προσωπικών μας δεδομένων και των πνευματικών μας δικαιωμάτων.

Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου αν μπορούν να αποκτήσουν οι μηχανές συνείδηση ή συναισθήματα και τι μορφή θα έχουν αυτά, θα το απαντήσει η φιλοσοφία. Αλλά σε ένα τέτοιο μέλλον θεωρώ ότι θα είναι δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ ανθρώπου και μηχανής. Και αυτό που έχει δείξει η εμπειρία μας σε πρακτικές εφαρμογές όπου οι μηχανές έχουν καλύτερη απόδοση από τον άνθρωπο είναι ότι ο άνθρωπος με τη βοήθεια των μηχανών κερδίζει τις μηχανές».

Ο επικεφαλής επιστήμονας της Συμβουλευτικής Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) που συγκροτήθηκε με απόφαση του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, απάντησε στις ερωτήσεις του «Βήματος».

Πότε πιάνετε δουλειά;

«Άμεσα. Η επιτροπή μας θα αρχίσει τις διαβουλεύσεις της από την ερχόμενη εβδομάδα κιόλας. Θα αναζητήσουμε βοήθεια και από ανθρώπους εκτός της επιτροπής που μπορούν να μας βοηθήσουν στο έργο μας: Έλληνες ή όχι, επιστήμονες ή μη.

Θα καλέσουμε σε συστράτευση σε έναν σκοπό που θεωρώ εθνικό. Τόσο εγώ όσο και συνάδελφοί μου έλληνες επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό θέλουμε να συνεισφέρουμε στην Ελλάδα από πατριωτικό ενδιαφέρον».

Πού θα στοχεύσετε; Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι προτεραιότητες σε επίπεδο τεχνολογικής αναβάθμισης για την Ελλάδα;

«Σκοπός της επιτροπής μας είναι να συμβουλεύσει την Πολιτεία για το ποιες ευκαιρίες προκύπτουν από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, για τα στοιχήματα που πρέπει να βάλει η χώρα μας ως προς την εφαρμογή και την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών, αλλά για για τα ηθικά θέματα που τίθενται από τη χρήση τους. Θα στοχεύσουμε σε τομείς στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, όπως η Παιδεία, η έρευνα και η καινοτομία, η ψηφιοποίηση του κράτους, η υγειονομική περίθαλψη, η δικαιοσύνη, η διαχείριση κρίσεων, η προστασία των δασών και του φυσικού πλούτου από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και του ανθρώπινου παράγοντα.

Θα διαμορφώσουμε προτάσεις με βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο ορίζοντα που θα έχουν απτά αποτελέσματα στη βελτίωση της ζωής μας, της παραγωγικότητας της οικονομίας μας, της σχέσης του πολίτη με το κράτος, της προστασίας του περιβάλλοντος.

Να τονίσω μόνο δύο σημαντικά σημεία. Πρώτον, η επιτροπή μας έχει συμβουλευτικό και όχι εκτελεστικό ρόλο. Δεύτερον, η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πανάκεια. Δεν είναι μαγικό ραβδί που λύνει από μόνο του τις σύνθετες προκλήσεις που ανέφερα. Οι σύνθετες προκλήσεις απαιτούν σύνθετες προσεγγίσεις και πολύπλευρες συνεργασίες, και όχι τεχνο-οπτιμιστική αλαζονεία».

«Η χώρα μας να εξάγει έρευνα και τεχνολογία»

Πώς θέλετε να δείτε την Ελλάδα ύστερα από πέντε χρόνια;

«Ως παγκόσμιο παίκτη των εξελίξεων στην εφαρμογή, την ανάπτυξη και την καινοτομία στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης. Θέλω να δω η χρήση αυτών των τεχνολογιών να έχει δώσει μετρήσιμα αποτελέσματα στην αγορά, την Υγεία, τη δικαιοσύνη, τη δημόσια διοίκηση, την προστασία του περιβάλλοντος.

Θέλω η χώρα μας να εξάγει έρευνα και τεχνολογία μέσω μιας αναβαθμισμένης ομπρέλας ερευνητικών φορέων, πανεπιστημίων, νεοφυών επιχειρήσεων που θα λειτουργούν και ως μαγνήτες επενδύσεων».

Τι θεωρείτε για την Παιδεία; Έχουμε ανάγκη από επικαιροποίηση των προγραμμάτων σπουδών σε αντικείμενα αιχμής;

«Εκτός την έρευνα και την καινοτομία, όλες οι βαθμίδες της Παιδείας, συμπεριλαμβανομένης της διά βίου εκπαίδευσης, πρέπει να επικαιροποιηθούν γύρω από την πραγματικότητα που δημιουργούν η ραγδαία πρόοδος της τεχνολογίας και η αυξανόμενη ενσωμάτωσή της σε πολλές πτυχές της ζωής μας.

Ενόσω αυτή η διαδικασία είναι σε εξέλιξη, είναι σημαντικό να βελτιώσουμε τον αλφαβητισμό μας γύρω από τη χρήση και τη λειτουργία των αλγορίθμων με τους οποίους αλληλεπιδρούμε καθημερινά και που έχουν τόσο μεγάλη επιρροή στην εμπειρία μας στο ίντερνετ και τη συλλογή και επεξεργασία των δεδομένων μας.

Εκτός από την ενίσχυση του αλφαβητισμού μας ευρύτερα ως κοινωνία χρειαζόμαστε ευκαιρίες επανεκπαίδευσης του εργατικού μας δυναμικού ώστε να μπορεί να προσαρμοστεί σε μια αγορά εργασίας που αλλάζει γρήγορα λόγω της χρήσης των καινούργιων τεχνολογιών. Στα σχολεία και τα πανεπιστήμια τα προγράμματα σπουδών πρέπει να αναβαθμιστούν ώστε να εκμεταλλευτούν τις καινούργιες τεχνολογίες για τη βελτίωση της διδακτικής και της ερευνητικής διαδικασίας, και ώστε να εκθέτουν τους μαθητές και τους φοιτητές στις νέες εξελίξεις.

Τέλος, χρειάζεται συνέργεια μεταξύ των ανθρωπιστικών και θετικών επιστημών για να αντιμετωπίσουμε τα ηθικά, νομικά και φιλοσοφικά ερωτήματα που τίθενται από τη χρήση των νέων τεχνολογιών και να δημιουργήσουμε ένα σωστό πλαίσιο χρήσης τους».

Έφτασε η ώρα δηλαδή να πάψει ο «πόλεμος» μεταξύ ανθρωπιστικών και τεχνολογικών επιστημών;

«Από όλες τις βιομηχανικές επαναστάσεις, ίσως αυτή της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά περισσότερο αναγκαία από ποτέ τη συνεργασία θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών.

Θυμάμαι ότι όταν σπούδαζα στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο το πρόγραμμα σπουδών μας είχε μόλις δύο μαθήματα ανθρωπιστικού περιεχομένου σε ένα σύνολο εξήντα μαθημάτων. Νομίζω ότι αυτή η μονομέρεια δεν έχει θέση στην εποχή μας».

Το Βήμα

Washington Post: Η CIA επένδυσε δεκάδες εκατομμύρια στις μυστικές υπηρεσίες της Ουκρανίας

0

Από το 2015, η CIA έχει ξοδέψει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για να μετατρέψει τις σοβιετικού τύπου μυστικές υπηρεσίες της Ουκρανίας σε ισχυρούς συμμάχους στον αγώνα κατά της Μόσχας, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Η αμερικανική εφημερίδα «The Washington Post» επικαλούμενη συνεντεύξεις με περισσότερες από πάνω από είκοσι νυν και πρώην αξιωματούχους πληροφοριών και ασφάλειας της Ουκρανίας, της Αμερικής και της Δύσης σημειώνει:

 «Σύμφωνα με νυν και πρώην Ουκρανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους, στις αποστολές συμμετείχαν επίλεκτες ομάδες Ουκρανών πρακτόρων που σχηματίστηκαν, εκπαιδεύτηκαν και εξοπλίστηκαν σε στενή συνεργασία με τη CIA.

Πριν ακόμη από την προσάρτηση της Κριμαίας

Η CIA παρείχε στην Ουκρανία προηγμένα συστήματα παρακολούθησης, εκπαίδευσε νεοσύλλεκτους σε εγκαταστάσεις στην Ουκρανία και τις ΗΠΑ, έχτισε νέα αρχηγεία για μονάδες ουκρανικών στρατιωτικών πληροφοριών και μοιράστηκε πληροφορίες σε ασύλληπτη κλίμακα πριν η Ρωσία καταλάβει την Κριμαία και πυροδοτήσει τον πόλεμο στα ανατολικά της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με αξιωματούχους, «η CIA διατηρεί σημαντική παρουσία στο Κίεβο». 

Αμερικανοί αξιωματούχοι πληροφοριών δήλωσαν ότι η CIA δεν συμμετείχε σε στοχευμένες επιχειρήσεις δολοφονίας που πραγματοποιήθηκαν από τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών και ότι το έργο της διοίκησης επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της ικανότητας των ουκρανικών υπηρεσιών να συλλέγουν πληροφορίες για έναν επικίνδυνο αντίπαλο.

Ανώτερος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών είπε ότι «οποιεσδήποτε πιθανές επιχειρησιακές ανησυχίες έχουν τεθεί σαφώς υπόψη των ουκρανικών υπηρεσιών».

«Πολλές από τις μυστικές επιχειρήσεις της Ουκρανίας είχαν σαφείς στρατιωτικούς στόχους και συνέβαλαν στην άμυνα της χώρας. Ωστόσο, η έκρηξη αυτοκινήτου που σκότωσε την Ντάρια Ντούγκιν υπογράμμισε ότι η Ουκρανία χρησιμοποιεί αυτό που αξιωματούχοι στο Κίεβο αποκαλούν “εκκαθάριση” ως πολεμικό όπλο».

Φωτό: «Ο Ρώσος εθνικιστής Αλεξάντρ Ντούγκιν παρευρίσκεται σε κηδεία στις 23 Αυγούστου 2022 στη Μόσχα για την κόρη του Ντάρια Ντούγκιν, η οποία σκοτώθηκε σε έκρηξη αυτοκινήτου», από το δημοσίευμα της Washington Post.

… Η δίψα της Ουκρανίας για «θανατηφόρες επιχειρήσεις» περιέπλεξε τη συνεργασία της με τη CIA . Αυτό εγείρει το ζήτημα της συνενοχής των πρακτόρων και προκαλεί ανησυχία σε ορισμένους αξιωματούχους στο Κίεβο και την Ουάσιγκτον.

Ακόμη και εκείνοι που πιστεύουν ότι τέτοιες θανατηφόρες αποστολές είναι δικαιολογημένες σε καιρό πολέμου αμφισβητούν τη χρησιμότητα ορισμένων από τα χτυπήματα και τις αποφάσεις που οδήγησαν στη στόχευση αμάχων, συμπεριλαμβανομένου της Ντούγκιν ή του πατέρα της, Αλεξάντρ Ντούγκιν, που σύμφωνα με αξιωματούχους ήταν ο στόχος, και όχι εκείνων των Ρώσων που έχουν άμεση σχέση με τον πόλεμο».

Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος είπε στην Washington Post ότι η Ουκρανία «έχει πάρα πολλούς εχθρούς που είναι πιο σημαντικό να εξουδετερώσει: ανθρώπους που εκτόξευσαν ρουκέτες, που διέπραξαν φρικαλεότητες στην Μπούτσα, από το να σκοτώσεις την κόρη ενός φιλοστρατιωτικού υποκινητή, είναι “πολύ κυνικό”.

Άλλοι εξέφρασαν ευρύτερη ανησυχία για τις αδίστακτες τακτικές της Ουκρανίας, οι οποίες μπορεί να φαίνονται δικαιολογημένες τώρα – ειδικά εναντίον μιας χώρας που κατηγορείται για εκτεταμένες πολεμικές θηριωδίες – αλλά αργότερα μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να περιοριστεί.

“Ξεφύτρωσαν υπηρεσίες σαν την Μοσάντ”

Ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της CIA, σχολιάζοντας το έργο των ουκρανικών ειδικών υπηρεσιών, είπε ότι προς το παρόν «είμαστε μάρτυρες της γέννησης ενός συνόλου υπηρεσιών πληροφοριών που μοιάζουν με τη Μοσάντ της δεκαετίας του 1970» ( και αυτό γιατί κατηγορείται η ισραηλινή Μοσάντ για τη διάπραξη δολοφονιών σε άλλες χώρες – σημειώνει η WP)

Οι σημερινοί και πρώην αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Ουκρανίας δήλωσαν ότι και οι δύο πλευρές προσπαθούν να κρατήσουν αποστάσεις μεταξύ της CIA και των θανατηφόρων επιχειρήσεων που πραγματοποιούνται από τους εταίρους της στο Κίεβο.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, μετά από ορισμένες από τις επιχειρήσεις, η CIA εξέφρασε ανησυχία, αλλά δεν σταμάτησε να παρέχει υποστήριξη.

«Δεν έχουμε εμπλέξει ποτέ τους διεθνείς εταίρους μας σε μυστικές επιχειρήσεις, ειδικά στην πρώτη γραμμή», δήλωσε ένας πρώην υψηλόβαθμος υπάλληλος της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας.

Οι Ουκρανοί κατάσκοποι έχουν αναπτύξει τον δικό τους κώδικα συμπεριφοράς σχετικά με το ποιες επιχειρήσεις θα συζητήσουν και ποιες θα κρατήσουν μυστικές.

«Υπήρχαν πράγματα για τα οποία ίσως δεν θα θέλαμε να μιλήσουμε με συναδέλφους της CIA», είπε ένας δεύτερος εκπρόσωπος της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας που συμμετείχε σε τέτοιες αποστολές. Είπε ότι η διέλευση αυτών των συνόρων θα οδηγούσε σε μια λακωνική απάντηση από τους Αμερικανούς: «Δεν θέλουμε να είμαστε μέρος αυτού».

Η βαθιά συνεργασία της CIA με την Ουκρανία, η οποία συνεχίστηκε ακόμη και όταν η χώρα έχει εμπλακεί στο σκάνδαλο γύρω από την παραπομπή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αντιπροσωπεύει μια δραματική ανατροπή για τις υπηρεσίες που βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές του Ψυχρού Πολέμου για δεκαετίες.

Εν μέρει λόγω αυτής της κληρονομιάς, είπαν αξιωματούχοι, μόλις πέρυσι η CIA αφαίρεσε την Ουκρανία από μια λίστα «μη αδελφικών» χωρών που θεωρεί απειλή για την ασφάλεια και των οποίων οι πολίτες απαγορεύεται να επικοινωνούν με τους πολίτες της χωρίς προηγούμενη εξουσιοδότηση.

Η συνεργασία μεταξύ της CIA και της Ουκρανίας ξεκίνησε μετά τις διαδηλώσεις στο Κίεβο, το 2014

Η συνεργασία ήταν ελάχιστη στην αρχή, είπαν αξιωματούχοι, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες και των δύο πλευρών ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες εξακολουθούσαν να έχουν διεισδύσει σε μεγάλο βαθμό από τη ρωσική FSB, τη ρωσική υπηρεσία που είναι ο κύριος διάδοχος της KGB.

Σύμφωνα με αξιωματούχους, για τη διαχείριση αυτών των κινδύνων, η CIA, μαζί με την SBU, δημιούργησαν ένα εντελώς νέο τμήμα που επικεντρώνεται στα λεγόμενα «ενεργά μέτρα» κατά της Ρωσίας και είναι απομονωμένη από άλλες μονάδες της SBU.

Στη νέα μονάδα δόθηκε η πεζή ονομασία «Πέμπτη Διεύθυνση» για να διακρίνεται από τις άλλες τέσσερις μονάδες της SBU. Αργότερα δημιουργήθηκε μια έκτη υπηρεσία, η οποία σύμφωνα με αξιωματούχους συνεργάστηκε με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι χώροι εκπαίδευσης βρίσκονταν έξω από το Κίεβο, όπου οι επιλεγμένοι νεοσύλλεκτοι έλαβαν οδηγίες υπό την καθοδήγηση υπαλλήλων της CIA.

Το σχέδιο ήταν να σχηματιστούν μονάδες «ικανές να επιχειρούν πίσω από τις γραμμές του μετώπου και να εργάζονται ως μυστικές ομάδες», δήλωσε ο Ουκρανός αξιωματούχος που συμμετείχε στο πρόγραμμα.

Η CIA παρείχε ασφαλείς επικοινωνίες, εξοπλισμό υποκλοπής που επέτρεπε στην Ουκρανία να υποκλέψει ρωσικές τηλεφωνικές κλήσεις και e-mail, και παρείχε ακόμη και στολές καμουφλάζ και αυτονομιστές για να διευκολυνθεί η διείσδυση των χειριστών στις κατεχόμενες πόλεις.

Σύμφωνα με πηγές της δημοσίευσης, και οι δύο δομές των μυστικών υπηρεσιών της Ουκρανίας που χρηματοδοτήθηκαν από τη CIA ήταν μεταξύ των δεκάδων βασικών αντικειμένων που στόχευσαν ρωσικά χτυπήματα τις πρώτες ημέρες του πολέμου . Αυτά τα αντικείμενα συνεχίζουν να λειτουργούν.

Οι νέες δυνατότητες της ουκρανικής υπηρεσίας πληροφοριών αποδείχθηκαν πολύτιμες από την αρχή του πολέμου. Για παράδειγμα, η SBU έλαβε πληροφορίες σχετικά με σημαντικούς ρωσικούς στόχους, που της επέτρεψαν να πραγματοποιήσει χτυπήματα που σκότωσαν αρκετούς διοικητές και παραλίγο να σκοτώσει έναν υψηλόβαθμο Ρώσο αξιωματικό, τον Βαλέρι Γκερασίμοφ.

Τα χτυπήματα στο ρωσικό έδαφος

Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, οι αποστολές ειδικών υπηρεσιών επικεντρώθηκαν όλο και περισσότερο σε στόχους όχι μόνο πίσω από τις εχθρικές γραμμές, αλλά και σε ρωσικό έδαφος.

Τον περασμένο χρόνο, η SBU χτύπησε τη Γέφυρα της Κριμαίας δύο φορές, μεταξύ των οποίων τον Οκτώβριο του 2022, όταν σημειώθηκε έκρηξη που σκότωσε πέντε άτομα και προκάλεσε μια τρύπα στις λωρίδες προς τα δυτικά.

Ο Ζελένσκι αρνήθηκε αρχικά την ευθύνη της Ουκρανίας. Αλλά ο διευθυντής της SBU Μαλιούκ περιέγραψε την επιχείρηση με εξαιρετική λεπτομέρεια σε μια συνέντευξη νωρίτερα αυτό το έτος, παραδεχόμενος ότι η υπηρεσία του τοποθέτησε ένα ισχυρό εκρηκτικό σε ένα φορτηγό που μετέφερε ρολά σελοφάν βιομηχανικού μεγέθους.

Όπως και σε άλλες επιχειρήσεις της SBU, στην επιχείρηση συμμετείχαν ακούσιοι συνεργοί, συμπεριλαμβανομένου του οδηγού φορτηγού που σκοτώθηκε κατά την έκρηξη. Αμερικανοί αξιωματούχοι, που ενημερώθηκαν εκ των προτέρων, εξέφρασαν ανησυχία για την επίθεση, φοβούμενοι κλιμάκωση από τη Ρωσία.

Αυτοί οι φόβοι μάλλον αμβλύνθηκαν όταν η SBU εξαπέλυσε ένα δεύτερο χτύπημα στη γέφυρα εννέα μήνες αργότερα, χρησιμοποιώντας ναυτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που αναπτύχθηκαν ως μέρος μιας άκρως απόρρητης επιχείρησης στην οποία συμμετείχαν η CIA και άλλες δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Ο δημόσιος απολογισμός του Μαλιούκ για την επιχείρηση αψηφά τις τυπικές μεθόδους πληροφοριών, αλλά βοηθά το Κίεβο να διαφημίζει τις επιτυχίες του και αντανακλά την αυξανόμενη αντιπαλότητα με το GUR. Ο Κίριλο Μπουντάνοφ, ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας, έχει τη συνήθεια να καυχιέται για τα επιτεύγματα του τμήματός του και να κοροϊδεύει τη Μόσχα.

Οι δύο υπηρεσίες αλληλοεπικαλύπτονται σε κάποιο βαθμό, αν και αξιωματούχοι λένε ότι η SBU τείνει να εκτελεί πιο σύνθετες αποστολές με μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης, ενώ το GUR τείνει να λειτουργεί πιο γρήγορα.

Ουκρανοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι κάποια από αυτές τις υπηρεσίες είχε άμεση ανάμειξη στην επίθεση του Σεπτεμβρίου 2022 στον αγωγό Nord Stream 2 στη Βαλτική Θάλασσα, αν και οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανία συμμετείχε στην συνωμοσία.

Το GUR χρησιμοποίησε τον δικό του στόλο μη επανδρωμένων αεροσκαφών για να πραγματοποιήσει δεκάδες επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων που διείσδυσαν στη ρωσική αεράμυνα και έπληξαν κτίρια στη Μόσχα. Μεταξύ αυτών είναι η επιχείρηση τον Μάιο του 2023, η οποία πυρπόλησε για λίγο μέρος της στέγης στο Κρεμλίνο.

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς που εκτοξεύτηκαν από το έδαφος της Ουκρανίας, καθώς και ομάδες επιχειρηματιών και παρτιζάνων που εργάζονται στη Ρωσία, συμμετείχαν σε αυτά τα πλήγματα, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με αξιωματούχο που εμπλέκεται στις συμφωνίες, κινητήρες για ορισμένα μη επανδρωμένα αεροχήματα αγοράστηκαν από κινέζους προμηθευτές με ιδιωτική χρηματοδότηση που δεν μπορεί να συνδεθεί με ουκρανικές πηγές.

Η Washington Post σημειώνει ότι η βομβιστική επίθεση με το αυτοκίνητο που σκότωσε τον Ντούγκιν πέρυσι παραμένει μια από τις πιο «ακραίες περιπτώσεις θανάσιμης εκδίκησης».

https://echedoros.blog/2023/10/23/washington-post-%ce%b7-cia-%ce%b5%cf%80%ce%ad%ce%bd%ce%b4%cf%85%cf%83%ce%b5-%ce%b4%ce%b5%ce%ba%ce%ac%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%b5%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%bc%cf%8d%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%83%cf%84/

Mourning Burak Bekdil

0

Burak Bekdil (1966 – 2023) was a fearless voice for truth in Turkey, which under President Recep Tayyip Erdoğan has imprisoned the most journalists of any country.
PHILADELPHIA – October 22, 2023 – The Middle East Forum sadly reports the unexpected death yesterday of Burak Bekdil. A Turkish journalist, he was the Middle East Forum’s Charles Wax Writing Fellow. Tweets from several informed journalists indicate he died from injuries sustained in a traffic accident.

Born in Ankara in 1966, Bekdil worked for twenty-nine years at Hürriyet, a leading Turkish daily newspaper, until his firing for fearless coverage of Turkey’s Islamist President Recep Tayyip Erdoğan’s anti-Western, anti-Israel, and pro-Russian actions. He also covered Turkey for Defense News since 1997, was previously Ankara bureau chief for Dow Jones Newswires and CNBC-e TV, and wrote for the Gatestone Institute. He earned his undergraduate degree in economics from the Middle East Technical University in Ankara and attended graduate school in economics at the University of Surrey in the United Kingdom.

Bekdil’s final reporting exposed the mendacity and cynicism of Erdoğan’s initial calls for mutual restraint from Israelis and Gazans in the aftermath of the October 7 Hamas massacre of 1,400 Israelis. In a two-part series published October 10 and 13, he quoted copiously from Turkey’s top newspapers and news stations and Erdoğan himself to demonstrate that Erdoğan’s “fanatical anti-Israel legacy” had “poisoned an already xenophobic society.” Israel, said Erdoğan, is “behaving like a [terrorist] organization, not like a state.” In like spirit, media outlets claimed that “Zionists targeted journalists.”

Such unvarnished reporting would make Bekdil stand out anywhere. In Turkey, which has imprisoned the most journalists of any country, it signaled remarkable bravery and truth-telling. He will be sorely missed.

https://www.meforum.org/65061/mourning-burak-bekdil

Γ. Παπαπροδρόμου: μήνας Κυβερνοασφάλειας – Μήνας Επαγρύπνησης και υπόθεση όλων μας

0

του Γιώργου Παπαπροδρόμου*
Το οικοσύστημα που διαμορφώνεται και αναδιαμορφώνεται καθημερινά, κατά την εξέλιξη και πρόοδο των νέων τεχνολογιών, από το σύνολο των εφαρμογών, πλατφορμών με εργαλεία την πληθώρα ψηφιακών συσκευών και πληροφοριακών συστημάτων, συνθέτει αυτό που αποκαλούμε Πέμπτη διάσταση του χώρου, τον Κυβερνοχώρο.
Το κύριο χαρακτηριστικό του Κυβερνοχώρου δεν αποτελούν τα άψυχα υλικά και άυλα στοιχεία του αλλά ο ανθρώπινος παράγοντας, ο οποίος συλλαμβάνει την ιδέα, την υλοποιεί και στη συνέχεια την χρησιμοποιεί.
Η χρήση των τεχνολογιών αυτών παρουσιάζει χαρακτηριστικά διπλής κατεύθυνσης, ανάλογα με τον τρόπο χρήσης, είτε θετικής και δημιουργικής κατεύθυνσης είτε αρνητικής και σε πολλές περιπτώσεις καταστροφικής κατεύθυνσης.
Στην αρνητική τους διάσταση οι νέες τεχνολογίες (και το Διαδίκτυο εντάσσεται σε αυτές) «δημιουργούν» ένα σύνθετο και πολύπλοκο τοπίο απειλών (των απειλών στον Κυβερνοχώρο ή Κυβερνοαπειλών) που θέτουν σε διακινδύνευση άτομα (πρόσωπα), οργανισμούς (εταιρείες, κράτη και άλλες οντότητες).
Τα δισεκατομμύρια των συσκευών και εφαρμογών φέρνουν στην επιφάνεια ζητήματα προστασίας των προσωπικών δεδομένων, διασφάλισης του απορρήτου των επικοινωνιών, προστασίας των καταναλωτών στο ψηφιακό και διαδικτυακό περιβάλλον, διασφάλισης των κρίσιμων υποδομών μίας χώρας (τη στιγμή που ολοένα και περισσότερο οι υποδομές αυτές βασίζονται και εξαρτώνται από τις νέες τεχνολογίες).
Η λέξη κλειδί για την αντιμετώπιση των νέων αυτών προκλήσεων είναι η παιδεία και ειδικότερα στην διάσταση της εκπαίδευσης αλλά και της παιδείας στο οικογενειακό (πρωτίστως) αλλά και κοινωνικό περιβάλλον.
Η απόκτηση μιας σειράς δεξιοτήτων, με έμφαση στην ανθρωποκεντρική προσέγγιση και στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, βοηθά σήμερα το άτομο να μπορεί να σταθεί στο σύγχρονο αυτό περιβάλλον.
Όμως δεν αρκούν μόνο οι τεχνικές ή τεχνολογικές δεξιότητες εάν δεν υφίσταται ένα πλαίσιο δεοντολογίας (Ethics), η διαμόρφωση ενός πλαισίου αρχών και αξιών (όπως ο σεβασμός της αξίας του ανθρώπου, η αξία του συνανθρώπου, η κοινωνική αλληλεγγύη, ο σεβασμός των δικαιωμάτων του παιδιού, ο σεβασμός των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, ο σεβασμός τω δικαιωμάτων των ατόμων της τρίτης ηλικίας, ο σεβασμός των δικαιωμάτων των μεταναστών και προσφύγων, κα).

Οι προαναφερθείσες κοινωνικές ομάδες-οντότητες χαρακτηρίζουν και το πλαίσιο ευαλωτότητας της κάθε κοινωνίας απέναντι στις κυβερνοαπειλές, οι οποίες όταν υλοποιούνται παράγουν το Κυβερνοέγκλημα.

Η κοινωνία μας σήμερα έχει ανάγκη από την προτεραιοποίηση του ζητήματος της Κυβερνοασφάλειας κι αυτό είναι υπόθεση όχι μόνο της οργανωμένης κοινωνίας (μέσω των θεσμών της όπως το κράτος εν στενή εννοία, η τοπική αυτοδιοίκηση, η εκκλησία, οι φορείς πολιτισμού, κα) αλλά και του καθενός από εμάς ξεχωριστά.
Η αξιοποίηση του κάθε πόρου (κυρίως του ανθρώπινου δυναμικού) μέσα από ένα πλαίσιο διαφάνειας, αξιοκρατίας και δικαιοσύνης μπορεί να αποτελέσει ένα μοχλό δημιουργικής ανάπτυξης, μέσα από τη ορθή χρήση της τεχνολογίας, και ταυτόχρονα ένα φραγμό για τις αναδυόμενες απειλές.
Γεώργιος Παπαπροδρόμου, Αντιστράτηγος εα – Δικαστικός Γραφολόγος-Πτυχιούχος Νομικής ΑΠΘ

Πρώην Διευθυντής της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας

*ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Αντιστράτηγος ε.α.. Γιώργος Παπαπροδρόμου (πρώην Διευθυντής της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας) γεννήθηκε στα Γιαννιτσά Πέλλας και μεγάλωσε στο χωριό Εσώβαλτα Πέλλας. Υπηρέτησε σε διάφορες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας από το 1984-2019, κι αποστρατεύθηκε αρχικά με το βαθμό του Υποστρατήγου ε.α. και στη συνέχεια του Αντιστρατήγου εα. Διετέλεσε, μεταξύ άλλων, πρώτος Διευθυντής στην νεοιδρυθείσα Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος (2015), και στην συνέχεια (2016-2018) Διευθυντής στην Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας. Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1991), απόφοιτος της Ανώτατης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου του ΓΕΕΘΑ (ΑΔΙΣΠΟ) και απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας του ΓΕΕΘΑ (ΣΕΘΑ). Έχει επίσης εκπαιδευθεί σε θέματα ειδικών Εγκληματολογικών Ερευνών, Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Κρυπτοχρήματος, Οργάνωσης και Διοίκησης, Ριζοσπαστικοποίησης, Πολιτικής Άμυνας, Πολιτικής Προστασίας, Εξαρτήσεων από ψυχότροπες ουσίες, κα.Έχει την ειδικότητα του Δικαστικού Γραφολόγου (Forensic Document Examiner), τυγχάνοντας ταυτόχρονα και πρώτος Προϊστάμενος του Εργαστηρίου Δικαστικής Γραφολογίας στη Βόρεια Ελλάδα. Ήταν τακτικό μέλος στο European Cybercrime Task Force (EUCTF) του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αντιμετώπισης του Κυβερνοεγκλήματος (European Cybercrime Center -EC3) της Europol (2016-2018). Επίτιμο μέλος της της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Πληροφορικής της Υγείας (Π.Ε.Ε.ΠΛ.Υ.). Μέλος της ομάδας του Ινστιτούτου Αντιναρκωτικής Δράσης – PADA. Έχει συμμετάσχει και ως εισηγητής σε σειρά συναντήσεων, επιστημονικών συνεδρίων και ημερίδων: εντός κι εκτός Ελλάδος [Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Διεθνή Συνάντηση Europol/Interpol για το Κυβερνοέγκλημα, (EJCN) Eurojust, GENVAL (EU), ICANN, EUCTF Europol, ENISA, SWIFT, EUCPN (Εσθονία), RAN POL (Νορβηγία), CIEEL (Αζερμπαϊτζάν, Αλβανία), GFCE, DECODE, 2nd Law Forum on Data Protection, Safe City, Summer Academy 2023 UCIPS-IHU-EPLO, 1o Επιστημονικό Συμπόσιο, κα].

Επιπρόσθετα, έχει διδάξει – εισηγηθεί
➢ στην Εκπαίδευση [κυρίως δευτεροβάθμιας (Γυμνάσια – Λύκεια) αλλά και πρωτοβάθμιας (Δημοτικά-Νηπιαγωγεία)],
➢ σε ακαδημαϊκά – πανεπιστημιακά ιδρύματα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Διεθνές Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο
Πειραιώς, ΕΚΠΑ, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Πάντειον Πανεπιστήμιο, Ινστιτούτο Τεχνολογίας
Κρήτης),
➢ σε επιχειρησιακές μονάδες και παραγωγικές σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατιωτική Σχολή Ευέλπιδων, ΣΣΙ, Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών, Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου, Σχολή Εθνικής Άμυνας, Πτέρυγες Μάχης, ΔΙΚΕ (IV ΜΠ «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ» και 124 ΠΒΕ της ΠΑ, κα) και
των Σωμάτων Ασφαλείας (Αστυνομική Ακαδημία, Σχολή Μετεκπαίδευσης Επιμόρφωσης Στελεχών Ελ.ΑΣ., Σχολή Εθνικής Ασφαλείας, Σχολή Αστυφυλάκων, Πυροσβεστική Ακαδημία, κα),
➢ σε Δημόσιους Οργανισμούς και Φορείς [Υπουργεία (ΥΕΘΑ-ΥΠΕΞ – Διπλωματική Ακαδημία ΥΠΕΞ, Υπουργείο Πολιτισμού), ΕΚΔΔΑ, Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων, Δικηγορικούς Συλλόγους, Κεντρικές Δημόσιες Βιβλιοθήκες, Μουσεία, Πολιτιστικούς Συλλόγους, κα],
➢ σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης -ΟΤΑ (Δήμους και Περιφέρειες),
➢ στο χώρο της Υγείας (Νοσοκομεία, Ιατρικούς Συλλόγους, κα),
➢ σε Ιερές Μητροπόλεις,
➢ σε Εμπορικούς Συλλόγους και σε Επιμελητήρια, κα.
Τέλος, έχει αρθρογραφήσει σε εφημερίδες, περιοδικά και ειδησεογραφικούς ιστότοπους, θέματα όπως:
• Η Σχολική Βία και ο Εκφοβισμός, μέσα από την οπτική της Ελληνικής Αστυνομίας
• Η χρήση του διαδικτύου γύρω από την παροχή ιατρικών υπηρεσιών και λειτουργιών μονάδων υγείας, μέσα από την οπτική της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος
• Δεν υπάρχει καλύτερο λογισμικό για ασφάλεια στο διαδίκτυο από την σχέση των γονέων με τα παιδιά
τους
• Η Κυβερνοασφάλεια στον Τομέα της Υγείας στην Covid 19 εποχή
• Η δημιουργία του Humanware: Γίνεται Στρατηγική χωρίς ανθρώπους;
• Η Κυβερνοασφάλεια και νέες προκλήσεις στην ψηφιακή καθημερινότητα της σύγχρονης εποχής
• Το Σύστημα Αναφοράς Κυβερνοεγκλημάτων και Κυβερνοπεριστατικών στη Χώρα μας
• Η Κυβερνοασφάλεια και η Εκπαίδευση σε μια σύγχρονη κοινωνία: Στόχοι και προτεραιότητες
• Υπεύθυνο σερφάρισμα, ασφαλέστερο διαδίκτυο, καλύτερη ποιότητα στη ζωή μας
• Διαδίκτυο δίχως ηλικία αλλά με περισσότερη ασφάλεια
• Phishing: Συμβουλές για να μην πέσετε θύμα «ψαρέματος»
• «Οθόνη» uber alles, με προκλήσεις που δεν βλέπουμε
• Ψηφιακός Μετασχηματισμός με επίκεντρο τον άνθρωπο
• Τεχνολογία και Κυβερνοέγκλημα: Σύνθετες προσεγγίσεις για σύνθετα ζητήματα.
• «Ανθούν» στο Διαδίκτυο σελίδες με παράνομες υπηρεσίες παρακολούθησης
• Τα προσωπικά μας δεδομένα δεν είναι «δεδομένα»….κι ασφαλή πάντα.
• Το πραγματικό τίμημα του Κυβερνοεγκλήματος και της Κυβερνοασφάλειας.
• Τι είναι το Phishing και πως θα το αποφύγουμε. Χρήσιμες οδηγίες.
• Το σημερινό παιδί στο διαδικτυακό περιβάλλον. Μια ταυτόχρονη πρόκληση για την οικογένεια και την κοινωνία.
• Ψηφιακές δεξιότητες και Κυβερνοασφάλεια.
• Ευαίσθητα δεδομένα σε μη ευαίσθητα χέρια και κυρίως νοοτροπίες.
• Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και Κυβερνοπραγματικότητα.
• Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Διαφάνεια. Ή αλλάζουμε ή (συνεχίζουμε να) βουλιάζουμε.
• Η αύξηση του Κυβερνοεγκλήματος αναδεικνύει την ανάγκη αύξησης των υποδομών για την αντιμετώπιση του.
• Ναρκωτικά και Κυβερνοχώρος.
• Η διάθεση των φαρμάκων στον Κυβερνοχώρο και το θεσμικό πλαίσιο. Ποτέ δεν είναι αργά.
• Τα παιδιά μπροστά στις ψηφιακές προκλήσεις.
• Κυβερνοασφάλεια και Μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Οι σύγχρονες κυβερνοαπάτες και το απαρχαιωμένο νομικό πλαίσιο.
• Οι κυβερνοεγκληματίες εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του συστήματος στην Ελλάδα
• Ευρωπαϊκός Μήνας Κυβερνοασφάλειας – Μήνας Προβληματισμού ή Πράξης
• Οδηγός επιβίωσης από e-απάτες
• Οι προκλήσεις Κυβερνοασφάλειας και το λόμπι της πλειοψηφίας.
• Εκπαίδευση-Νέες τεχνολογίες-Ανθρώπινες δεξιότητες: Από την τεχνητή νοημοσύνη στην τεχνητή
ανοημοσύνη και χειραγώγηση των αλγορίθμων;
• Λίστα αυτοελέγχου – καλών πρακτικών και ενεργειών Κυβερνοασφάλειας.
• Οι εκλογικές διαδικασίες μέσα από τις προκλήσεις Κυβερνοασφάλειας. Τελικά, ψηφίζουμε ή κλικάρουμε;
• Τελικά η κυβερνοασφάλεια είναι «θέμα» για την τράπεζα θεμάτων;
Γνωρίζει Αγγλικά και Γερμανικά. Είναι έγγαμος και πατέρας δύο παιδιών.
Video με πλούσιο υλικό (ομιλίες, εισηγήσεις και συνεντεύξεις) του Αντιστρατήγου ε.α. Γιώργου
Παπαπροδρόμου, μπορείτε να βρείτε στο κανάλι του στο Youtube, στον παρακάτω δικτυακό
https://www.youtube.com/@papaprodromou