Αρχική Blog Σελίδα 1550

Το «διπλό παιχνίδι» του Κατάρ που θα καθορίσει την τύχη της Μέσης Ανατολής μετά τον πόλεμο

0
Το Κατάρ κρατά τα τελευταία χρόνια κρίσιμες ισορροπίες ανάμεσα στο Ισραήλ, τη Χαμάς τη Δύση και τον Αραβικό κόσμο.

Το πώς θα είναι η εικόνα της Μέσης Ανατολής μετά το τέλος του σκληρού πολέμου ανάμεσα σε Ισραήλ και Χαμάς, θα καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό από τον ρόλο που θα παίξουν σημαντικές δυνάμεις του Αραβικού κόσμου.

Το Κατάρ, που για πάνω από μια δεκαετία προσπαθεί να έχει διαμεσολαβητικό ρόλο σε όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, φαίνεται ότι έχει την δύναμη να ηγηθεί μιας τέτοιας προσπάθειας, παρότι πολλοί το κατηγορούν για διπλό παιχνίδι.

Ενώ θεωρείται χρηματοδότης της Χαμάς, διατηρεί ανοικτά τα κανάλια επικοινωνίας και με το Ισραήλ από το 1996.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το μικρό αλλά πολύ πλούσιο κρατίδιο που γεωγραφικά βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ισχυρούς αντιπάλους, την Σαουδική Αραβία και Ιράν, καλείται πλέον να διαλέξει στρατόπεδο και να δείξει στη Δύση ότι θα ταχθεί αυτή τη φορά με το μέρος της.

«Το Κατάρ ήθελε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην περιοχή εδώ και πολύ καιρό», υποστηρίζει ο Ντέιβιντ Ρόμπερτς, αναπληρωτής καθηγητής στο King’s College του Λονδίνου, ο οποίος εργαζόταν στο Κατάρ ως ειδικός στην ασφάλεια της Μέσης Ανατολής.

Το διπλό παιχνίδι

Η Ντόχα έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια μια στενή σχέση με την Χαμάς, με πολλούς να την θεωρούν από τους βασικούς χρηματοδότες της.

Παράλληλα, το Κατάρ, που είναι από τις μεγαλύτερες χώρες παραγωγής φυσικού αερίου και κινεί τα νήματα της παγκόσμιας ενέργειας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει στενές εμπορικές σχέσεις με την Ευρώπη η οποία βασίζεται ενεργειακά στο αέριο του.

Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια επένδυσε 475 δισ. δολάρια από το κρατικό του ταμείο, σε εταιρείες όπως η Barclays Plc και η Volkswagen AG, αγόρασε την ποδοσφαιρική ομάδα της Παρί Σεν Ζερμέν και φιλοξένησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2023, ενώ το τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera με έδρα στην Ντόχα, έχει μεγάλη επιρροή στον Αραβικό κόσμο.

Το παγκόσμιο κύπελο ποδοσφαίρου του 2023 στο Κατάρ.

Το παγκόσμιο κύπελο ποδοσφαίρου του 2023 στο Κατάρ.
VIA ASSOCIATED PRESS

Σε εμπορικό επίπεδο, το Κατάρ έχει υπογράψει σημαντικές συνεργασίες με το Ισραήλ από το 1996, παρόλο που δεν έχει επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το εβραϊκό κράτος.

Στην ανατροπή της κυβέρνησης του Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν, το Κατάρ ήταν και πάλι εκεί, φιλοξενώντας τους πολιτικούς εκπροσώπους του και αναλαμβάνοντας μεσολαβητικό ρόλο για την απελευθέρωση Αμερικανών κρατουμένων από το Ιράν.

Το 2022, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν πρόσθεσε το Κατάρ στη λίστα των μεγάλων συμμάχων της Αμερικής εκτός ΝΑΤΟ, με τη Ντόχα να βοηθά στη διαπραγμάτευση για την απελευθέρωση των παιδιών της Ουκρανίας που κατέλαβε η Ρωσία μετά την εισβολή της.

Κι ενώ στην παγκόσμια διπλωματική σκακιέρα η θέση του γέρνει προς την Δύση και τα συμφέροντά της, η σχέση του με την Χαμάς -που χαρακτηρίστηκε τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την ΕΕ- και η στήριξη του στην Μουσουλμανική Αδελφότητα της Αιγύπτου, δείχνει ότι δεν έχει ξεκάθαρη κατεύθυνση προκαλώντας την αντίδραση και του Αραβικού κόσμου.

«Δεν μπορούν να παίζουν σε δύο ταμπλό – να υποστηρίζουν ότι είναι η γέφυρα με την Χαμάς αλλά να μην μπορούν πραγματικά να την επηρεάσουν σε σχέση με την απελευθέρωση των ομήρων», υπογραμμίζει ο Ντένις Ρος, απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για τη Μέση Ανατολή υπό τον Πρόεδρο Μπιλ.Κλίντον ο οποίος είναι σήμερα ανώτερος σύμβουλος στην WestExec Advisors.

Γιατί το Κατάρ είναι χρήσιμο

Για την κυβέρνηση της Ντόχα, ο βασικός στόχος είναι να κρατήσει ευαίσθητες ισορροπίες ανάμεσα στη Δύση και τον Αραβικό κόσμο και να έχει μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Παλαστινιακό όταν θα έρθει εκείνη η ώρα.

Το πρόβλημα είναι ότι θα πάει στην διαπραγμάτευση με την «ρετσινιά» ότι στο ξενοδοχείο Four Seasons στη Ντόχα διαμένει ο ηγέτης της Χαμάς, που συντόνισε την επιχείρηση της 7ης Οκτωβρίου.

Μια χώρα μικρότερη από την Ελλάδα, το Κατάρ επέζησε για τρία χρόνια από το μποϊκοτάζ των γειτόνων του στον Κόλπο, όταν η Σαουδική Αραβία διέκοψε κάθε δεσμό μαζί του κατηγορώντας τη Ντόχα ότι υποστηρίζει εξτρεμιστικές ομάδες που συνδέονται με το Ιράν.

Το Κατάρ, είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, το οποίο τροφοδοτεί την Ασία και την Ευρώπη.

Το Κατάρ, είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, το οποίο τροφοδοτεί την Ασία και την Ευρώπη.
WAYNE EASTEP VIA GETTY IMAGES

Το ρήγμα άλλαξε την πορεία της χώρας η οποία φιλοξενεί στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και της Τουρκίας, στρέφοντας τα συμφέροντας της πέρα από το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, την εξαμελή ομάδα στην οποία κυριαρχούν οι Σαουδάραβες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Έτσι, σήμερα η θέση του Κατάρ είναι πιο καθοριστική από ποτέ. Εάν μάλιστα η σύγκρουση στη Γάζα επεκταθεί, το πιθανότερο είναι ότι το Ιράν θα κλείσει το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται το ένα πέμπτο των αποθεμάτων πετρελαίου στον κόσμο.

Αυτό θα μπορούσε να εμποδίσει το Κατάρ αλλά και τις άλλες χώρες να πουλήσουν το φυσικό τους αέριο και το πετρέλαιο, ενώ σε περίπτωση εμπλοκής και της Αιγύπτου, θα δημιουργηθεί μιας άνευ προηγουμένου κατάσταση από την Ερυθρά Θάλασσα έως και τη Διώρυγα του Σουέζ, απ όπου περνά το 12% του παγκόσμιου εμπορίου.

«Η κεντρική θέση της εξωτερικής πολιτικής του Κατάρ δεν μπορεί να αγνοηθεί», δήλωσε ο Bader Al-Saif, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ.

«Έχει σήμερα ένα ενισχυμένο «ρόλο διαμεσολάβησης» που έχει αποδειχθεί ανεκτίμητος σε πολλές από τις κρίσεις των τελευταίων ετών και αναμένεται να είναι καθοριστικός και στην Γάζα».

Η οικονομική δύναμη

Το Κατάρ, είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, το οποίο τροφοδοτεί την Ασία και την Ευρώπη. Αυτή η θέση ενισχύθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς η Ευρώπη αναζήτησε εναλλακτικές πηγές ενέργειας, με τις εισαγωγές από το Κατάρ να σημειώνουν ρεκόρ.

Λίγα έθνη είναι τόσο πλούσια και έξω από τα σύνορά τους, Το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν στο Κατάρ είναι περίπου 82.000 δολάρια, υπερδιπλάσιο από αυτό της Σαουδικής Αραβίας και ισότιμο με χώρες όπως η Ελβετία, η Σιγκαπούρη και η Νορβηγία.

Οι πολίτες του Κατάρ διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία 824 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο εξωτερικό, που ισοδυναμεί με περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια για κάθε πολίτη του Κατάρ.

Η επίσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ στο Κατάρ μετά την σύγκρουση Ισραήλ -Χαμάς και η συνάντηση με τον Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι.

Η επίσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ στο Κατάρ μετά την σύγκρουση Ισραήλ -Χαμάς και η συνάντηση με τον Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι.
ANADOLU AGENCY VIA GETTY IMAGES

Όλα αυτά οφείλονται στην στοιβαρή ηγεσία του 43χρονου εμίρη, Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, που ανέλαβε τον έλεγχο της χώρας το 2013 μετά την παραίτηση του πατέρα του. Υπό την ηγεσία του Αλ Θάνι, η χώρα άρχισε να χρησιμοποιεί τον πλούτο της για να αγοράσει επιρροή, επενδύοντας τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά.

Ο Αλ Θάνι, ήταν ο πρώτος αρχηγός κράτους που επισκέφτηκε τη Γάζα από τότε που η Χαμάς ανέλαβε την εξουσία το 2007, μετά από εκλογική αναμέτρηση με την παλαιστινιακή Φατάχ. Σε εκείνη την επίσκεψη του, οι Παλαιστίνιοι πλημμύρησαν τους δρόμους με πλακάτ που έφεραν το πρόσωπό του καθώς δώρισε 400 εκατομμύρια δολάρια στη Γάζα.

«Το Κατάρ βλέπει αυτόν τον ρόλο ως μέρος της εθνικής του ασφάλειας», δήλωσε ο Αλ Σάιφ στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ. «Μια ασφαλής περιοχή είναι προς το συμφέρον όλων, ειδικά των μικρών κρατών που έχουν την ικανότητα να διαδραματίσουν με επιτυχία έναν μεγάλο ρόλο όπως έχει κάνει το Κατάρ».

Όμως το Κατάρ, βρέθηκε στην αντίθετη πλευρά των ΗΑΕ σε έναν πόλεμο αντιπροσώπων στη Λιβύη και υποστήριξε τα ισλαμιστικά κινήματα σε Αίγυπτο και Τυνησία όταν αντιτάχθηκαν στα άλλα κράτη του Αραβικού Κόλπου.

Επιπλέον, έχει κατακριθεί έντονα για το Al Jazeera, ένα από τα κύρια διεθνή δίκτυα που καλύπτουν τα εξελισσόμενα γεγονότα στη Γάζα.

Το δίκτυο, που έγινε γνωστό μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ, βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο ηγεμόνων του αραβικού κόσμου επειδή θίγει ζητήματα που «απαγορεύονται».

Πρόσφατα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν ζήτησε από το Κατάρ να μετριάσει τη ρητορική του Al Jazeera για τον πόλεμο στη Γάζα, λέγοντας ότι πυροδοτεί την ένταση στην περιοχή καθώς το παρακολουθούν δεκάδες εκατομμύρια τηλεθεατές.

Παρά την κριτική που δέχεται το Κατάρ από τη Δύση και τους γείτονες του για τις διασυνδέσεις του με τη Χαμάς, όλοι αναγνωρίζουν ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική αυτή τη στιγμή.

«Κανείς άλλος δεν μπορεί να παίξει διαπραγματευτικό ρόλο όταν στην μια πλευρά είναι η Χαμάς. Παρόλα αυτά, είναι σκανδαλώδες να βλέπεις ότι οι αξιωματούχοι της Χαμάς θα διαπραγματεύονται από τα κρυσφύγετά τους στην Ντόχα» αναφέρει η Kristin Diwan, ανώτερη αξιωματούχος του Ινστιτούτου Αραβικών Κρατών του Κόλπου στην Ουάσιγκτον.

Και καταλήγει λέγοντας:

«Πολλές αραβικές χώρες θα ήταν ικανοποιημένες από την εξαφάνιση της Χαμάς από την πολιτική σκηνή – και αυτό το συγκεκριμένο χαρτί δεν είναι στα χέρια του Κατάρ».

https://www.huffingtonpost.gr/entry/katar-to-diplo-paichnidi-poe-tha-kathorisei-ten-teche-tes-meses-anatoles-meta-ton-polemo_gr_653f788ae4b0ae2dc0b449a4?pqc&utm_source=cordial&utm_medium=email&utm_campaign=hp-intl-gr-daily-brief_2023-10-31&utm_term=gr-daily-brief&email_hash=3ede2eb64d27811b9933e5c46548c26625ce5cc4

Γάζα: Συμφωνία για 100 φορτηγά με ανθρωπιστική βοήθεια ημερησίως

0

Τη Δευτέρα 39 φορτηγά πέρασαν στη Ράφα, αναφέρουν οι Ισραηλινοί

Τουλάχιστον 39 φορτηγά που μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια εισήλθαν χθες, Δευτέρα, στη Λωρίδα της Γάζας μέσω του περάσματος της Ράφα στα σύνορα με την Αίγυπτο, αναφέρουν οι Times of Israel, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ φέρεται να έχει συμφωνήσει για ροή 100 φορτηγών την ημέρα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο συνολικός αριθμός φορτηγών που παραδίδουν ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας μέσω του σημείου ελέγχου της Ράφα τις τελευταίες 10 ημέρες έφτασε τα 171. Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι ο συνολικός όγκος της ανθρωπιστικής βοήθειας είναι εκατοντάδες τόνοι, περιλαμβάνει νερό, τρόφιμα και φάρμακα.

Το Ισραήλ όμως συμφώνησε να επιτρέπει 100 φορτηγά ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα κάθε ημέρα, ύστερα από εντατική διπλωματική προσπάθεια από την κυβέρνηση Μπάιντεν, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στην ισραηλινή εφημερίδα.

Η συμφωνία ήρθε λίγες ώρες αφότου η υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες (UNRWA) προειδοποίησε ότι ο περιορισμένος αριθμός φορτηγών βοήθειας που εισέρχονταν στη Γάζα ήταν ανεπαρκής για να καλύψει τις «άνευ προηγουμένου ανθρωπιστικές ανάγκες» στην επικράτεια.

Την προηγούμενη ημέρα, εκπρόσωπος της παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου, Νιμπάλ Φαρσά, δήλωσε ότι η ανθρωπιστική βοήθεια που φτάνει στη Λωρίδα της Γάζας καλύπτει περίπου το 3% των αναγκών των κατοίκων του θυλάκου.

Ο ίδιος είπε ακόμη ότι εξακολουθεί να υπάρχει επείγουσα ανάγκη για νερό, τρόφιμα, φάρμακα, ασθενοφόρα και καύσιμα για τη λειτουργία των νοσοκομείων.

Πηγή: Times of Israel

https://www.kathimerini.gr/world/562701232/gaza-symfonia-gia-100-fortiga-me-anthropistiki-voitheia-imerisios/?utm_source=piano&utm_medium=email&utm_campaign=editors_pick&pnespid=DbYr_xxL5SYPnV2U983BFUYXuB48mLBr_1lFAqgabsjKa9KlatCOuzWUtSLSkna4ewLo3dXzxA

Χερσαία επιδρομή στη Γάζα: Το σκεπτικό πίσω από την τακτική των Ισραηλινών

0

Πώς εξηγούνται οι μέχρι τώρα κινήσεις της ισραηλινής πλευράς. Η χερσαία επιχείρηση στη Γάζα δεν είναι, προς το παρόν, η ευρείας κλίμακας εισβολή που πολλοί περίμεναν. Δείχνει, ωστόσο, διαθέσεις και οδηγείται από πολύ συγκεκριμένους στόχους.

Αρχής γενομένης από το Σάββατο, 7 Οκτωβρίου, με φόντο τις πολύνεκρες επιθέσεις που είχαν μόλις λίγες ώρες νωρίτερα εξαπολύσει οι μαχητές της Χαμάς κατά Ισραηλινών αμάχων εντός των ισραηλινών συνόρων, το κράτος του Ισραήλ έθεσε σε φάση υλοποίησης τη μεγαλύτερη στρατιωτική κινητοποίηση/επιστράτευση που έχει πραγματοποιήσει στην ιστορία του. Μέσα σε λίγα 24ωρα, έως τις 10 Οκτωβρίου, περίπου 360.000 Ισραηλινοί έφεδροι, χιλιάδες εξ αυτών προερχόμενοι από το εξωτερικό από όπου επέστρεψαν εσπευσμένα, είχαν ντυθεί στο χακί.

Ωστόσο, όταν τα τανκς και τα στρατεύματά των Ισραηλινών εισήλθαν, τελικώς, στη Λωρίδα της Γάζας το περασμένο Σαββατοκύριακο (28 – 29 Οκτωβρίου), ακριβώς τρεις εβδομάδες δηλαδή έπειτα από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, αυτή η ισραηλινή χερσαία επιχείρηση δεν ήταν η ευρείας κλίμακας εισβολή που περίμεναν ορισμένοι, όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά σε ανάλυσή τους οι ανταποκριτές των Financial Times από την Ιερουσαλήμ και το Τελ Αβίβ.

Χερσαία επιδρομή στη Γάζα: Το σκεπτικό πίσω από την τακτική των Ισραηλινών-1
(REUTERS/Evelyn Hockstein)

Πίσω από το φαινομενικώς περιορισμένο εύρος της εν εξελίξει χερσαίας εισβολής του Ισραήλ, την οποία ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ονομάζει «δεύτερο στάδιο» του πολέμου ενάντια στη Χαμάς, βρίσκεται ένας συνδυασμός παραγόντων.

Οι τρεις στόχοι του Ισραήλ

Σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι συντάκτες των FT, επικαλούμενοι πρώην και εν ενεργεία αξιωματούχους, το Ισραήλ θέλει στην παρούσα φάση να επιτύχει παράλληλα τρεις στόχους:

– να μεγιστοποιήσει το πλεονέκτημα ισχύος πυρός που έχει έναντι της Χαμάς

– να ελαχιστοποιήσει τις όποιες δικές του απώλειες

– και να αποφύγει την εμπλοκή στον πόλεμο άλλων δυνάμεων που είχαν απειλήσει ότι θα εμπλέκονταν άμεσα εάν το Ισραήλ εξαπέλυε μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση εντός της Γάζας.

Οι Ισραηλινοί «ανησυχούν ότι η Χεζμπολάχ και το Ιράν μπορεί να δουν τη χερσαία εισβολή ως έναυσμα για κάποιου είδους κλιμάκωση, για αυτό και μιλούν επισήμως για χερσαία εισβολή», σχολιάζει δυτικός διπλωμάτης μιλώντας στους FT.

Ως μικρότερες του αναμενόμενου, οι χερσαίες επιχειρήσεις των Ισραηλινών μπορούν, λόγω «μεγέθους» δηλαδή, να έχουν στενότερη αεροπορική κάλυψη, πράγμα κρίσιμης σημασία από τη στιγμή που μιλάμε για επιχειρήσεις σε μια περιοχή όπως είναι εκείνη του βορείου τμήματος της Λωρίδας της Γάζας όπου η Χαμάς είχε την ευκαιρία τα περασμένα χρόνια να προετοιμάσει τις άμυνές της.

Η αεροπορική κάλυψη και το «Μετρό της Γάζας»

«Όταν οι στρατιώτες μας ελίσσονται, το κάνουν με 50 αεροπλάνα πάνω από το κεφάλι τους που καταστρέφουν οτιδήποτε κινείται», δηλώνει στους FT ο Ισραηλινός ταξίαρχος Αμίρ Αβίβι, ιδρυτής και πρόεδρος του Israel Defense & Security Forum.

Η εκτίμηση που κυριαρχεί μεταξύ των αξιωματούχων είναι ότι οι μάχες στο έδαφος της Λωρίδας της Γάζας θα είναι σφοδρές. Η Χαμάς έχει, από την πλευρά της, προετοιμαστεί για μάχες σε αστικό περιβάλλον, ενώ έχει παράλληλα στήσει και ένα τεράστιο δίκτυο από υπόγειες σήραγγες, το επονομαζόμενο και «Μετρό της Γάζας», που της επιτρέπει να μετακινεί μαχητές, όπλα και πυρομαχικά. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με όσα έχει καταγγείλει η ισραηλινή πλευρά, οι μαχητές της Χαμάς έχουν «απλώσει» περί τα 1.370 τούνελ κάτω από το έδαφος της Λωρίδας της Γάζας μετά το 2007. Ο λόγος για σήραγγες με ύψος έως και δύο μέτρα, που βρίσκονται περίπου δέκα με είκοσι μέτρα κάτω από το έδαφος. Οι μαχητές της Χαμάς έχουν, επίσης, στη διάθεσή τους αντιαρματικά όπλα και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς.

Μάχες στα ερείπια

«Το μόνο πράγμα που είναι χειρότερο από τη μάχη σε αστικό πεδίο είναι η μάχη στα ερείπια του αστικού πεδίου. Υπάρχουν τόσα μέρη όπου (σ.σ. οι μαχητές της Χαμάς) μπορούν να κρυφτούν και από όπου μπορούν να κάνουν ενέδρες», σχολιάζει ο Εγιάλ Χουλάτα ο οποίος ήταν έως και πριν από λίγους μήνες επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ.

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, προς το παρόν, κινούνται σε στάδια και φάσεις. Αυτή η σταδιακή συσσώρευση δυνάμεων έχει ως στόχο, όπως αναφέρουν αξιωματούχοι στους FT, να μειώσει την πιθανότητα να εισέλθει και η Χεζμπολάχ στον πόλεμο, η οποία Χεζμπολάχ ωστόσο υπενθυμίζεται ότι είχε εμπλακεί σε πόλεμο με το Ισραήλ το 2006.

Η αποστολή αριθμητικά περιορισμένων στρατευμάτων στη Γάζα επιτρέπει στους Ισραηλινούς να έχουν παράλληλα σε επιφυλακή και άλλες πολυπληθείς στρατιωτικές δυνάμεις τις οποίες θα μπορούσαν να στείλουν για παράδειγμα στα σύνορα με τον Λίβανο κατά των δυνάμεων της Χεζμπολάχ εάν παραστεί ανάγκη.

Εξι έως 12 μήνες

Ο άλλοτε επικεφαλής του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, Γιακόβ Αμιντρόρ, εκτιμά ότι η εν εξελίξει στρατιωτική επιχείρηση των Ισραηλινών πρόκειται να διαρκέσει έξι με δώδεκα μήνες.

Ο πρώην πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η ισραηλινή ηγεσία έχει αυτήν τη φορά λιγότερο χρόνο στη διάθεσή της από ό,τι ίσως να νομίζει, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της.

Ποιοι είναι αυτοί οι στόχοι;  

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει δεσμευτεί να καταστρέψει τη Χαμάς και να την απομακρύνει από τη Λωρίδα της Γάζας.

Ισραηλινοί υπουργοί υποστηρίζουν ότι η πίεση που ασκείται τώρα από τις χερσαίες επιχειρήσεις στη Γάζα θα αναγκάσει τη Χαμάς να απελευθερώσει τους πάνω από 230 ομήρους που κρατά.

Δυτικός διπλωμάτης υποστηρίζει ωστόσο, από την πλευρά του, ότι οι Ισραηλινοί μπορεί να τροποποιήσουν τη στόχευσή τους ανάλογα με τις εξελίξεις και ότι η πλήρης εξάλειψη της Χαμάς από τη Γάζα ίσως να μην είναι ο τελικός σκοπός.

Σε καθαρά επιχειρησιακό επίπεδο, αυτό που φαίνεται από τις μέχρι τώρα κινήσεις των Ισραηλινών είναι ότι μάλλον θα επιχειρήσουν να περικυκλώσουν σταδιακά την πόλη της Γάζας όπου φέρεται άλλωστε να βρίσκονται και οι περισσότερες από τις κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές της Χαμάς.

Ο δημοσιογράφος της Haaretz και στρατιωτικός αναλυτής Αμος Χαρέλ υποστηρίζει ότι μέχρι στιγμής, οι ισραηλινές δυνάμεις που έχουν εισέλθει στη Γάζα δεν έχουν εμπλακεί σε αστικές μάχες. «Η λογική τους φαίνεται ότι είναι να ασκήσουν πίεση, να αναγκάσουν τους μαχητές της Χαμάς να βγουν (σ.σ. από τα τούνελ τους) και μετά να τους χτυπήσουν», λέει ο Χαρέλ.

Ισραηλινές πηγές υποστηρίζουν πάντως, μιλώντας στους FT, ότι οι μαχητές της Χαμάς θα μπορούσαν να έχουν επιχειρήσει να πλήξουν με περισσότερα αντιαρματικά τις χερσαίες δυνάμεις των Ισραηλινών που εισήλθαν στη Γάζα, αλλά δεν το έκαναν. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό, μένει να φανεί.

Όλοι συμφωνούν, άλλωστε, ότι ακόμη βρισκόμαστε σε πρώιμη φάση του πολέμου.

Με πληροφορίες από FT

https://www.kathimerini.gr/world/562699996/chersaia-epidromi-sti-gaza-to-skeptiko-piso-apo-tin-taktiki-ton-israilinon/?utm_source=piano&utm_medium=email&utm_campaign=editors_pick&pnespid=BbFz.UoH8SkbzlCN8JjBSkxW_kxmzbp6tgpPBbJcMs.KIoiaVQ8jI.YBKO1szQYwIiaKkL6EFg

New York Times: Ισραήλ, ήρθε η ώρα να εξετάσουμε το ενδεχόμενο κατάπαυσης του πυρός

0

 

THOMAS L. FRIEDMAN

29 Οκτωβρίου 2023

Παρακαλώ, Ισραήλ, μην χαθείτε στα τούνελ της Χαμάς

Παρακολουθώ τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς στη Γάζα, σήμερα, και σκέφτομαι έναν από τους παγκόσμιους ηγέτες που θαύμασα περισσότερο: τον Manmohan Singh. Ήταν πρωθυπουργός της Ινδίας στα τέλη Νοεμβρίου του 2008, όταν 10 Πακιστανοί τζιχαντιστές μαχητές της ομάδας Lashkar-e-Taiba, που πιστεύεται ευρέως ότι συνδέονται με τη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών του Πακιστάν, διείσδυσαν στην Ινδία και σκότωσαν περισσότερους από 160 ανθρώπους στη Βομβάη, συμπεριλαμβανομένων 61 ατόμων στα δύο πολυτελή ξενοδοχεία. Ποια ήταν η στρατιωτική απάντηση του Σινγκ στην 11η Σεπτεμβρίου της Ινδίας;

Δεν έκανε τίποτα.

Ο Σινγκ δεν ανταπέδωσε ποτέ στρατιωτικά κατά του έθνους του Πακιστάν ή τα στρατόπεδα Λασκάρ στο Πακιστάν. Ήταν μια αξιοσημείωτη πράξη αυτοσυγκράτησης. Ποια ήταν η λογική; Στο βιβλίο του «Επιλογές: Μέσα στη Δημιουργία της Εξωτερικής Πολιτικής της Ινδίας», ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Ινδίας εκείνη την εποχή, Σιβσανκάρ Μενόν, εξήγησε το γιατί, αναφέροντας αυτά τα βασικά σημεία:

«Εγώ ο ίδιος πίεσα εκείνη τη στιγμή για άμεσα ορατά αντίποινα» κατά των βάσεων των τζιχαντιστών ή κατά των πακιστανικών στρατιωτικών πληροφοριών, «που ήταν ξεκάθαρα συνένοχοι», έγραψε ο Menon. «Το έκανα διότι ήταν συναισθηματικά ικανοποιητικό και θα είχε καταφέρει να σβήσει τη ντροπή της ανικανότητας που επέδειξαν η αστυνομία και οι υπηρεσίες ασφαλείας της Ινδίας».

Και συνέχισε, «Αλλά με νηφάλιο προβληματισμό και εκ των υστέρων, πιστεύω τώρα ότι η απόφαση να μην ανταποδώσουμε στρατιωτικά και να επικεντρωθούμε σε διπλωματικά, κρυφά και άλλα μέσα ήταν η σωστή για εκείνη την εποχή και τον τόπο».

Ο κύριος, μεταξύ των λόγων, εξήγησε ο Menon, ήταν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική απάντηση θα είχε γρήγορα εξαλείψει το πόσο εξωφρενική και τρομερή ήταν η επιδρομή σε Ινδούς πολίτες και τουρίστες. «Το γεγονός μιας τρομοκρατικής επίθεσης από το Πακιστάν στην Ινδία με επίσημη εμπλοκή από την πλευρά του Πακιστάν» θα είχε χαθεί. Μόλις η Ινδία ανταπέδιδε, ο κόσμος θα είχε αμέσως αυτό που ο Menon αποκάλεσε «αντίδραση βουητού». Απλώς άλλη μια πακιστανο-ινδική σκόνη – τίποτα ασυνήθιστο.

Επιπλέον, έγραψε ο Menon, «μια ινδική επίθεση στο Πακιστάν θα είχε ενώσει το Πακιστάν πίσω από τον πακιστανικό στρατό, ο οποίος βρισκόταν σε αυξανόμενη εσωτερική ανυποληψία» και «μια επίθεση στο Πακιστάν θα είχε επίσης αποδυναμώσει την πολιτική κυβέρνηση στο Πακιστάν, η οποία μόλις είχε εκλεγεί και η οποία επιδίωκε μια πολύ καλύτερη σχέση με την Ινδία από ό,τι ήταν διατεθειμένος να σκεφτεί ο στρατός του Πακιστάν». Συνέχισε, «Ένας πολεμικός τρόμος, και ίσως ακόμη και ο ίδιος ο πόλεμος, ήταν ακριβώς αυτό που ήθελε ο Πακιστανικός Στρατός να στηρίξει την εσωτερική του θέση».

Επιπλέον, έγραψε, «ένας πόλεμος, ακόμη και ένας επιτυχημένος πόλεμος, θα είχε κόστος και θα είχε καθυστερήσει την πρόοδο της ινδικής οικονομίας ακριβώς όταν η παγκόσμια οικονομία τον Νοέμβριο του 2008 βρισκόταν σε μια άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση».

Εν κατακλείδι, είπε ο Menon, «μη επιτιθέμενη στο Πακιστάν, η Ινδία ήταν ελεύθερη να επιδιώξει με όλα τα νόμιμα και κρυφά μέσα για να επιτύχει τους στόχους της να φέρει τους δράστες στη δικαιοσύνη, ενώνοντας τη διεθνή κοινότητα για να επιβάλει συνέπειες στο Πακιστάν για τη συμπεριφορά του και να ενισχύσει την πιθανότητα ότι μια τέτοια επίθεση δεν θα γινόταν ξανά».

Καταλαβαίνω ότι το Ισραήλ δεν είναι Ινδία — μια χώρα 1,4 δισεκατομμυρίων κατοίκων, που καλύπτει μια τεράστια περιοχή. Η απώλεια περισσότερων από 160 ανθρώπων στη Βομβάη, μερικοί από τους οποίους τουρίστες, δεν έγινε αισθητή σε κάθε σπίτι και χωριουδάκι, όπως ήταν οι θάνατοι, ο ακρωτηριασμός και η απαγωγή περίπου 1.400 Ισραηλινών από τη Χαμάς. Το Πακιστάν διαθέτει επίσης πυρηνικά όπλα για να αποτρέψει τα αντίποινα.

Ωστόσο, είναι διδακτικό να αναλογιστούμε την αντίθεση μεταξύ της αντίδρασης της Ινδίας στην τρομοκρατική επίθεση στη Βομβάη και της απάντησης του Ισραήλ στη σφαγή της Χαμάς.

Μετά την αρχική φρίκη για την απόλυτη βαρβαρότητα της επίθεσης της Χαμάς σε παιδιά από το Ισραήλ, ενήλικες και ένα χορευτικό πάρτι, τι συνέβη; Η αφήγηση γρήγορα μετατοπίστηκε στη βαρβαρότητα της ισραηλινής αντεπίθεσης εναντίον αμάχων της Γάζας, μεταξύ των οποίων έχει ενσωματωθεί και η Χαμάς. Η μαζική ισραηλινή αντεπίθεση επισκίασε τον τρόμο της Χαμάς και αντ’ αυτού τους έκανε ήρωες για κάποιους. Έχει επίσης αναγκάσει τους νέους Άραβες συμμάχους του Ισραήλ στις Συμφωνίες του Αβραάμ να αποστασιοποιηθούν από το εβραϊκό κράτος.

Εν τω μεταξύ, με την κλήση περίπου 360.000 εφέδρων, η οικονομία του Ισραήλ θα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υποστεί ύφεση εάν η εκδίωξη της Χαμάς από το Ισραήλ από τη Γάζα απαιτήσει μήνες, όπως είχε προβλεφθεί. Ήδη αναμένεται να συρρικνωθεί περισσότερο από 10% σε ετήσια βάση για τους τελευταίους τρεις μήνες του έτους. Αυτό αφού κατατάχθηκε από τον Economist ως η τέταρτη οικονομία με τις καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των χωρών του O.E.C.D. το 2022.

Σε προσωπικό επίπεδο, με τρομάζει η αντίδραση εκείνων των φοιτητών και των προοδευτικών που τάχθηκαν στο πλευρό της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ —σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και πριν τα αντίποινα— σαν να μην είχε δικαίωμα ο εβραϊκός λαός ούτε στην αυτοδιάθεση ούτε στην αυτοάμυνα σε οποιοδήποτε μέρος της πατρίδας τους. Αυτή η αντίδραση δεν λαμβάνει επίσης υπόψη ότι το Ισραήλ, παρ’ όλα τα ελαττώματα του, είναι μια πολυπολιτισμική κοινωνία όπου σχεδόν οι μισοί από τους πτυχιούχους γιατρούς σήμερα είναι Άραβες ή Δρούζοι. Ή ότι η Χαμάς είναι μια μαχητική, ισλαμιστική οργάνωση που δεν ανέχεται διαφωνίες ή L.G.B.T.Q. άτομα και έχει αφιερωθεί στην εξάλειψη του εβραϊκού κράτους από προσώπου γης.

Έτσι, στέκομαι με συμπάθεια απέναντι στις τρομερές επιλογές που αντιμετώπισε η κυβέρνηση του Ισραήλ μετά τη χειρότερη σφαγή Εβραίων από το Ολοκαύτωμα. Αλλά ακριβώς επειδή παρακολούθησα στενά τη μοναδική αντίδραση του Σινγκ στις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη, υποστήριξα αμέσως μια πολύ πιο στοχευμένη, πλήρως μελετημένη απάντηση από το Ισραήλ.

Θα έπρεπε να είχε ονομάσει αυτή την επιχείρηση Save Our Hostages και να επικεντρωθεί στη σύλληψη και τη δολοφονία των απαγωγέων παιδιών και παππούδων. Κάθε γονιός μπορούσε να το καταλάβει.

Αντίθετα, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έσπευσε αμέσως σε ένα σχέδιο για, όπως το έθεσε ο υπουργός Άμυνας Yoav Gallant, να «εξαφανίσει» τη Χαμάς «από προσώπου γης». Και μέσα σε τρεις εβδομάδες το Ισραήλ προκάλεσε εύκολα περισσότερο από τριπλάσιο αριθμό απωλειών αμάχων και καταστροφών στη Γάζα απο όσες υπέστη το Ισραήλ, ενώ δεσμεύτηκε να πάρει τον στρατιωτικό έλεγχο της Γάζας — μια επιχείρηση που είναι περίπου ισοδύναμη, σε σχετική πληθυσμιακή βάση, με το να θέλουν οι ΗΠΑ να καταλάβουν εν μία νυκτί το μισό Μεξικό. Το ισραηλινό σχέδιο, σύμφωνα με τον Νετανιάχου, θα είναι μια «μακρά και δύσκολη» μάχη για «να καταστρέψει τις στρατιωτικές και κυβερνητικές δυνατότητες της Χαμάς και να φέρει τους ομήρους στα σπίτια τους».

Όπως είπα, το Ισραήλ δεν είναι Ινδία, και δεν υπάρχει περίπτωση να περιμένει κανείς να γυρίσει το άλλο μάγουλο — όχι σε αυτή τη γειτονιά. Ποιο είναι όμως το σχέδιο του Νετανιάχου; Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι με τους οποίους μιλάω μου λένε ότι γνωρίζουν δύο πράγματα σίγουρα: η Χαμάς δεν θα διοικήσει ποτέ ξανά τη Γάζα και το Ισραήλ δεν θα κυβερνήσει τη Γάζα μετά τη Χαμάς.

Προτείνουν ότι θα δημιουργήσουν μια κατάσταση παρόμοια με αυτήν που παρατηρείται σε μέρη της Δυτικής Όχθης σήμερα, με Παλαιστίνιους στη Γάζα να διαχειρίζονται την καθημερινή ζωή και ισραηλινές στρατιωτικές ομάδες και ομάδες ασφαλείας της Shin Bet να παρέχουν τη δύναμη από τα παρασκήνια.

Αυτό είναι ένα μισοψημένο σχέδιο.

-Ποιοι είναι αυτοί οι Παλαιστίνιοι που θα στρατολογηθούν για να κυβερνήσουν τη Γάζα για λογαριασμό του Ισραήλ;

-Τι συμβαίνει το πρωί αφότου ένας Παλαιστίνιος που εργάζεται για το Ισραήλ στη Γάζα βρίσκεται δολοφονημένος σε ένα δρομάκι με ένα σημείωμα καρφωμένο στο στήθος του: «Προδότη», με την υπογραφή «η υπόγεια Χαμάς».

-Επιπλέον, ποιος θα πληρώσει για να ελέγχει το Ισραήλ, την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση των 2,2 εκατομμυρίων ανθρώπων της Γάζας;

Σηκώστε το χέρι σας αν πιστεύετε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα αραβικά κράτη του Κόλπου ή η ουσιαστική προοδευτική κοινοβουλευτική ομάδα στο Δημοκρατικό Κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ θα χρηματοδοτήσουν μια επ’ αόριστον ισραηλινή εποπτεία της Γάζας — ενώ ο Νετανιάχου και η ομάδα των Εβραίων υπερεξουσιαστών του δεσμεύονται να προσαρτήσουν τη Δυτική Όχθη χωρίς ίσα δικαιώματα για τους Παλαιστίνιους εκεί. Το κόστος της κατοχής της Γάζας θα μπορούσε να επιβαρύνει υπερβολικά τον ισραηλινό στρατό και την οικονομία για τα επόμενα χρόνια.

Πάνω από όλα, πώς θα διαχειριστεί στο Ισραήλ μια τόσο περίπλοκη επιχείρηση όταν υπάρχει —βάσιμα— ελάχιστη εμπιστοσύνη στον Νετανιάχου; Μόλις το περασμένο Σάββατο υπέδειξε τους επικεφαλής της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και την Shin Bet ως υπεύθυνους για την αιφνιδιαστική επίθεση της Χαμάς, ενώ απεκδύθηκε κάθε ευθύνης. Μια μέρα αργότερα, ένα αγανακτισμένο ισραηλινό κοινό ανάγκασε τον πρωθυπουργό να ανακαλέσει τις κατηγορίες του κατά των συναδέλφων του εν καιρώ πολέμου. Όμως η ζημιά έγινε.

Ο Νετανιάχου δεν έχει ομάδα αντιπάλων να τον υποστηρίζει. Έχει μια ομάδα ανθρώπων που του ζητούν να κάνει εξονυχιστικές μακροπρόθεσμες επιλογές, ενώ γνωρίζουν ότι ο πρωθυπουργός τους είναι ένα άτομο τόσο χαμηλού χαρακτήρα που θα τους κατηγορήσει για ό,τι πάει στραβά και θα κρατήσει τα εύσημα για οτιδήποτε πάει σωστά.

Εν ολίγοις, αγαπητέ αναγνώστη, καταλαβαίνω γιατί το Ισραήλ πιστεύει ότι πρέπει να καταστρέψει τη Χαμάς και έτσι να αποτρέψει άλλους στη γειτονιά από το να σκεφτούν να κάνουν κάτι τέτοιο. Αλλά η άποψη από την Ουάσιγκτον είναι ότι η ηγεσία του Ισραήλ δεν έχει ένα βιώσιμο σχέδιο για να κερδίσει ή έναν ηγέτη που να μπορεί να αντιμετωπίσει τις πιέσεις και την πολυπλοκότητα αυτής της κρίσης.

Το Ισραήλ πρέπει να γνωρίζει ότι η ανοχή του Αμερικανού συμμάχου του για τεράστιες απώλειες αμάχων στη Γάζα σε μια στρατιωτική επιχείρηση απεριόριστης διάρκειας δεν είναι απεριόριστη. Στην πραγματικότητα, μπορεί σύντομα να πλησιάσουμε το όριο.

Το Ισραήλ θα πρέπει να κρατήσει ανοιχτή την πόρτα σε μια ανθρωπιστική εκεχειρία και ανταλλαγή αιχμαλώτων που θα επιτρέψει επίσης στο Ισραήλ να σταματήσει και να σκεφτεί ακριβώς πού πηγαίνει με την εσπευσμένη στρατιωτική του επιχείρηση στη Γάζα — και το τίμημα που θα μπορούσε να πληρώσει σε μακροπρόθεσμη βάση.

Γι’ αυτό αναφέρω το ινδικό παράδειγμα. Επειδή η στοχευμένη χρήση βίας με περιορισμένους, επιτεύξιμους στόχους μπορεί να εξυπηρετήσει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και ευημερία του Ισραήλ περισσότερο από έναν πόλεμο ανοιχτού τέλους για την εξάλειψη της Χαμάς. Τουλάχιστον το Ισραήλ θα έπρεπε να θέσει αυτήν την ερώτηση.

Μια τέτοια παύση θα μπορούσε επίσης να επιτρέψει στον λαό της Γάζας να κάνει απολογισμό του τι έχει κάνει η επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ – και η απολύτως προβλέψιμη απάντηση του Ισραήλ – στις ζωές, τις οικογένειες, τα σπίτια και τις επιχειρήσεις τους. Τι ακριβώς πίστευε η Χαμάς ότι επρόκειτο να επιτύχει με αυτόν τον πόλεμο για τον λαό της Γάζας, χιλιάδες από τους οποίους πήγαιναν να δουλέψουν στο Ισραήλ καθημερινά ή εξήγαγαν γεωργικά προϊόντα και άλλα αγαθά στα σύνορα Γάζας-Ισραήλ μόλις πριν από λίγες εβδομάδες;

Θέλω να δω τους ηγέτες της Χαμάς να βγαίνουν από τα τούνελ τους κάτω από τα νοσοκομεία και να κοιτούν στα μάτια τους ανθρώπους τους και τα μέσα ενημέρωσης του κόσμου και να μας πουν γιατί νόμιζαν ότι ήταν τόσο υπέροχη ιδέα να ακρωτηριάσουν και να απαγάγουν παιδιά και γιαγιάδες Ισραηλινών και να το πυροδοτήσουν τρομερό χτύπημα στα παιδιά και τις γιαγιάδες των γειτόνων τους στη Γάζα — για να μην αναφέρουμε τη δική τους.

Πάντα πίστευα ότι μπορείτε να μειώσετε τη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων από τις αρχές του 1900 σε μία γραμμή: σύγκρουση, timeout, σύγκρουση, timeout, σύγκρουση, timeout, σύγκρουση, timeout, σύγκρουση και timeout. Η πιο σημαντική διαφορά μεταξύ των μερών είναι το τι έκανε η καθεμία κατά τη διάρκεια των τάιμ άουτ.

Το Ισραήλ έχτισε μια εντυπωσιακή κοινωνία και οικονομία, έστω και με ελαττώματα, και η Χαμάς πήρε σχεδόν όλους τους πόρους της και κατασκεύασε σήραγγες επίθεσης.

Παρακαλώ, Ισραήλ, μην χαθείτε σε αυτά τα τούνελ.

*Ο Thomas L. Friedman είναι ο αρθρογράφος του Opinion για τις εξωτερικές υποθέσεις. Έγινε μέλος της εφημερίδας το 1981 και έχει κερδίσει τρία βραβεία Πούλιτζερ. Είναι συγγραφέας επτά βιβλίων, μεταξύ των οποίων το «Από τη Βηρυτό στην Ιερουσαλήμ», το οποίο κέρδισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου.

The New York Times

 

 

ΕΙΝΑΙ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ. ΘΑ ΜΠΟΡΕΣΕΙ ΝΑ ΑΝΤΑΠΕΞΕΛΘΕΙ;

7
του Παντελή Σαββίδη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συζήτηση που είχε με τον Φράνσις Φουκουγιάμα στο πλαίσιο του 27ου ετήσιου συνεδρίου «Economist Government Roundable» είπε πως λύση της κρίσης χωρίς στρατηγική ήττα της Χαμάς δεν υπάρχει. Και θεώρησε πως ο Ερντογάν βρίσκεται στη λάθος πλευρά της ιστορίας.
Έχει γίνει και στρατηγός ο Μητσοτάκης. Στρατηγική ήττα της Χαμάς δεν πρόκειται να υπάρξει. Η Χαμάς δεν είναι, απλώς, μια παλαιστινιακή οργάνωση. Είναι ένα ισλαμιστικό κίνημα που χρησιμοποιεί και τρομοκρατικές μεθόδους για την επιβολή του.
Στον κ. Μητσοτάκη οι συνεργάτες του πρέπει να προσκομίσουν το χθεσινό άρθρο του εμβληματικού, εβραϊκής καταγωγής, δημοσιογράφου των New York Times Τζώρτζ Φρίντμαν να το διαβάσει και να προβληματιστεί για το πως σκέφτεται το βαθύ κράτος στην Αμερική. Επιλέγω δύο σημεία.
Στο πρώτο ο Φρίντμαν παραθέτει την θέση του Ισραήλ “η Χαμάς δεν θα διοικήσει ποτέ ξανά τη Γάζα και το Ισραήλ δεν θα κυβερνήσει τη Γάζα μετά τη Χαμάς”. Και αναρωτιέται:
-Ποιοι είναι αυτοί οι Παλαιστίνιοι που θα στρατολογηθούν για να κυβερνήσουν τη Γάζα για λογαριασμό του Ισραήλ;
-Τι συμβαίνει το πρωί αφότου ένας Παλαιστίνιος που εργάζεται για το Ισραήλ στη Γάζα βρίσκεται δολοφονημένος σε ένα δρομάκι με ένα σημείωμα καρφωμένο στο στήθος του: «Προδότη», με την υπογραφή «η υπόγεια Χαμάς».
-Επιπλέον, ποιος θα πληρώσει για να ελέγχει το Ισραήλ, την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση των 2,2 εκατομμυρίων ανθρώπων της Γάζας;
Προσέξτε, όμως, περισσότερο την δεύτερη επισήμανση του Φρίντμαν:
” Η άποψη της Ουάσιγκτον είναι ότι η ηγεσία του Ισραήλ δεν έχει ένα βιώσιμο σχέδιο για να κερδίσει ή έναν ηγέτη που να μπορεί να αντιμετωπίσει τις πιέσεις και την πολυπλοκότητα αυτής της κρίσης. Το Ισραήλ πρέπει να γνωρίζει ότι η ανοχή του Αμερικανού συμμάχου του για τεράστιες απώλειες αμάχων στη Γάζα σε μια στρατιωτική επιχείρηση απεριόριστης διάρκειας δεν είναι απεριόριστη. Στην πραγματικότητα, μπορεί σύντομα να πλησιάσουμε το όριο”.
Και κάτι απο τη συνέντευξη στο Βήμα του Ρίτσαρντ Φαλκ αμερικανοεβραίου ομότιμου καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, προέδρου του ΔΣ του Ευρωμεσογειακού Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και πρώην Ειδικού Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Ερωτάται ο κ. Φάλκ απο τη δημοσιογράφο:
Ερ: Κατά πόσο μπορούν οι ΗΠΑ, εν μέσω μιας εσωτερικής κρίσης διαρκείας, να συνεχίσουν να διαδραματίζουν τον ρόλο που έπαιζαν στη Μέση Ανατολή;
ΑΠ: «Οι ΗΠΑ, λόγω εσωτερικής κρίσης, δεν μπορούν να συνεχίσουν να ενεργούν ανεύθυνα. Αν πάντως δεν αποδειχτούν ικανές να ασκήσουν τη μορφή ηγεσίας που ασκούσαν στην περιοχή, τότε θα υπάρξει χώρος για άλλες χώρες».
ΕΡ:Ποιες χώρες θα μπορούσαν να «αναλάβουν» αυτόν τον χώρο;
ΑΠ: «Εγώ θα έδειχνα προς Αίγυπτο και Τουρκία».
Αυτά για ενημέρωση και βοήθεια του κ. Μητσοτάκη. Ο ίδιος δεν έχει χρόνο να διαβάσει και είναι κατανοητό. Οι συνεργάτες του, όμως, πρέπει να τον βοηθούν να αντιληφθεί την ουσία της κρίσης και πως δρουν οι παράγοντες που την επηρεάζουν.
Και κάτι τελευταίο:
Η Ελλάδα έχει διαμορφωμένες, εδώ και χρόνια, πολύ καλές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο οι οποίες τείνουν να διαρραγούν. Και αυτό θα ήταν εγκληματικό ως πολιτική πρακτική.
Απο την άλλη έχει διαμορφώσει καλές σχέσεις και με το Ισραήλ τις οποίες, επίσης, πρέπει να κρατήσει.
Η ελληνική εξωτερική πολιτική βρίσκεται, πράγματι, σε ένα δύσκολο και λεπτό μεταίχμιο. Δυστυχώς, δεν μας έχει δώσει δείγματα ότι μπορεί να διαχειριστεί τέτοιες λεπτές ισορροπίες.
Θα μπορούσε ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης, αφού κάνει ορισμένες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με ΗΠΑ, ΕΕ και Ισραήλ, να αναλάβει μια πρωτοβουλία επισκεπτόμενες όλες τις αραβικές χώρες. Όχι, απλώς, να φανεί αλλά να προσπαθήσει να ηρεμήσει η κατάσταση στη Γάζα. Μια τέτοια δραστηριότητα θα βοηθούσε να κρατηθεί κάτι απο τις ελληνοαραβικές σχέσεις και ίσως θα βοηθούσε στη δρομολόγηση λύσης δύο κρατών.
Ο Φρίντμαν δεν είναι τυχαίος δημοσιογράφος στις ΗΠΑ. Προσέξτε το σημείο που λέει ότι η ανοχή των ΗΠΑ απέναντι στο Ισραήλ έχει φθάσει στα όριά της.
Είναι η ώρα για την ελληνική διπλωματία.

Εργοστάσια παραγωγής προσωπικών δεδομένων

2

του Έκτορα-Ξαβιέ Δελαστίκ
Πηγή: ΠΡΙΝ

Ποιοι και πώς εμπορεύονται τη ζωή μας

Κλικ πρώτο: μια καθημερινή ιστορία πηγαίνοντας στη δουλειά

Η νικήτρια εταιρία κάθε θέσης καλείται να αποφασίσει ποια από όλες τις διαφημίσεις που εμπορεύεται θα στείλει προς εμφάνιση στην οθόνη σας. Συχνά έχει ήδη από την ιστοσελίδα πληροφορίες όπως το στίγμα σας στο χάρτη, το μοντέλο συσκευής που χρησιμοποιείτε, την ανάλυση της οθόνης σας και το πρόγραμμα πλοήγησης που χρησιμοποιείτε. Άρα μια εύλογη εκτίμηση της ηλικίας σας, των δημογραφικών στοιχείων σας, του οικονομικού επιπέδου σας και της πιθανότητας να ανήκετε σε κάποια ειδική κατηγορία (π.χ. προγραμματιστές, αγρότες, εισοδηματίες).

Όμως! Η διαφημιστική ταυτότητα συσκευής («mobile advertising ID») [β] του κινητού σας τηλεφώνου έτυχε να βρίσκεται σε μια από τις βάσεις δεδομένων που έχει καταρτίσει η διαφημιστική και έχει συμπληρώσει με στοιχεία που αγόρασε από μεσίτες προσωπικών δεδομένων. Οι αλγόριθμοι της εταιρίας προκρίνουν ως σημαντικά στοιχεία το ότι έχετε γυναικείο όνομα, σταθερή συγκατοίκηση με παλιές συσκευές τηλεφώνων που περνούν τις περισσότερες ώρες τους μεταξύ σπιτιού και του κοντινού σχολείου (άρα μάλλον ανήκουν σε παιδιά) και συσκευής που φαίνεται να ανήκει σε άνδρα. Μια άλλη συνεργαζόμενη εταιρία μέσω «third-party cookies» τους παρείχε το e-mail σας, τις ιστοσελίδες που επισκέπτεστε και το τι ψάχνετε στο διαδίκτυο. Προκρίνονται έτσι ως σημαντικά στοιχεία το γεγονός πως χαζεύετε προφίλ ομοφυλόφιλων γυναικών σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης [γ] και πως έχετε ψάξει τον τελευταίο χρόνο τις παρενέργειες αντικαταθλιπτικών [δ].

Το αυτόματο σύστημα της εταιρίας τα ζυγιάζει και εκτιμά ως πιο αποτελεσματικές προς εμφάνιση στην οθόνη σας (αντί για τους οικογενειακούς τουριστικούς προορισμούς που υπολόγιζε αρχικά) μια διακριτική διαφήμιση για ξενοδοχείο ημιδιαμονής και μια διαφήμιση για εφαρμογή μηνυμάτων με κρυπτογράφηση ώστε να διασφαλίζεται το απαραβίαστο των επικοινωνιών σας.

Το ρολόι δείχνει μισό δευτερόλεπτο από τη στιγμή που ανοίξατε το άρθρο ενημερωτικής ιστοσελίδας.

Κλικ δεύτερο: Τι είναι οι «μεσίτες δεδομένων», και γιατί δεν είναι απλώς ένας αστείος νεολογισμός;

Μεγάλο μέρος της διαδικτυακής μας ζωής είναι δωρεάν. Ιστότοποι με περίπλοκη και χρηστική δομή, δωρεάν χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή/και διαμοιρασμού καλλιτεχνικού περιεχομένου, βάσεις δεδομένων κι ενημερωτικές-δημοσιογραφικές σελίδες είναι προσβάσιμες σε μια στιγμή χωρίς κανένα άμεσο κόστος πέρα από τη συντήρηση της συσκευής στο χέρι μας. Η λουστραρισμένη πλευρά της cyberpunk λογοτεχνίας; Επειδή αυτό το λογοτεχνικό ρεύμα ήταν ως επί το πλείστον κριτική στην καπιταλιστική ανάπτυξη, ανοίγουμε το καπό για να μελετήσουμε τη σκοτεινότερη πλευρά που οφείλει να έχει.

Τετριμμένη ρήση είναι πως «όταν κάτι είναι δωρεάν, το προϊόν είσαι εσύ». Πιο συγκεκριμένα, το σύνολο σχεδόν της οικονομίας του διαδικτύου βασίζεται στη συλλογή, διαχείριση και μεταπώληση των «προσωπικών δεδομένων» των χρηστών. Οι επιχειρήσεις που έχουν αναπτυχθεί σε αυτό το πεδίο μπορούν να περιγραφούν ως «μεσίτες δεδομένων» (data brokers), καθώς όντως αυτό είναι το ουσιαστικό αντικείμενό τους: μεσολαβούν μεταξύ εταιριών που παρέχουν προσωπικά δεδομένα και ψάχνουν αγοραστές και φυσικών ή νομικών προσώπων που ψάχνουν μεγάλες ποσότητες οργανωμένων προσωπικών δεδομένων.

Αυτός ο κλάδος, με μέγεθος (αναλόγως του εκτιμητή) ~250-270 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2022 [ε], αποτελεί την οικονομική ραχοκοκκαλιά του σύγχρονου διαδικτύου λαϊκής κατανάλωσης. Αφήνουμε κατά μέρος το πιο ιστορικό μέρος του, το οποίο αφορά τις εταιρίες αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας καταναλωτών (εταιρίες που συλλέγουν και διατηρούν δεδομένα χρηστών πιστωτικών καρτών και προσώπων συναλασσόμενων με τράπεζες και δραστηριοποιούνται κυρίως στις Η.Π.Α.). Θα επικεντρωθούμε στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, διαχείριση και εμπόριο διαφημιστικών, δημογραφικών, επαγγελματικών δεδομένων και δεδομένων συναισθηματικής ανάλυσης.

Κλικ τρίτο: Πώς μπορεί να περιγραφεί αυτός ο κλάδος με μαρξιστικούς όρους;

Για να καταλάβουμε τη θέση της βιομηχανίας παραγωγής και εμπορίου προσωπικών δεδομένων μαρξιστικά, πρέπει να ξεκινήσουμε από την τριπλή διάκριση της αξίας: αξία χρήσης, ανταλλακτική αξία και αξία ως αφηρημένη ανθρώπινη εργασία η οποία αποτελεί τη βάση της ανταλλακτικής αξίας.

Η αξία χρήσης μπορεί να προσεγγιστεί δια της συγκρίσεως. Ένας κλάδος παραγωγής (π.χ. κατασκευαστές εσωρούχων ή τοπικοί σύλλογοι ξενοδόχων) που ήθελε να «μάθει» για το κοινό του έπρεπε να προσλάβει ειδικούς ή εταιρίες και να διοργανώσει μια στοχευμένη έρευνα με ερωτηματολόγια (υλικά και ηλεκτρονικά), συνεντεύξεις (τηλεφωνικές και δια ζώσης), διαφημιστικές καμπάνιες από διάφορους διαύλους και παρακολούθηση των αποτελεσμάτων τους. Το εμπορεύσιμο προϊόν αυτής της διαδικασίας είναι παρουσιάσεις και πίνακες που συνδέουν στοιχεία δημογραφικά, συμπεριφορικά, οικονομικά, εθνοτικά, σεξουαλικά, εκπαιδευτικά κ.α. με τους σκοπούς της εταιρίας. Οι χρήσεις τους ποικίλλουν, από την καθοδήγηση στρατηγικών αποφάσεων για τη μελλοντική παραγωγή της εταιρίας έως την επέκτασή της ή μη σε μια γεωγραφική περιοχή και φυσικά την οργάνωση και στόχευση των διαφημιστικών εκστρατειών. Σε αυτό το σημείο, ένα σημαντικό ποιοτικό στοιχείο είναι το γεγονός ότι το 2020 στη Μ. Βρετανία το 31% των χρημάτων για διαφημιστικούς σκοπούς εταιριών κατευθύνθηκαν συγκεκριμένα στη διαφημιστική έρευνα, χωρίς η Βρετανία να βρίσκεται καν στην κορυφή της λίστας [στ].

Μπαίνοντας στην ποσοτική συζήτηση για την ανταλλακτική αξία, μιλούμε για έναν κλάδο τζίρου άνω των 250 δις. δολλαρίων για το 2022 [ε], στον οποίο δραστηριοποιούνται άνω των 2.500 εταιριών [ζ]. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα στις Η.Π.Α. [δ], λίστες με προσωπικά (ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, ποινικό μητρώο, επίπεδο άσκησης και πολλά άλλα) και ιατρικά (πιθανότητα κατάθλιψης, φαρμακευτικές αγωγές, κοινωνική ασφάλιση, νοσοκομεία που έχουν επισκεφθεί και δεκάδες άλλα) δεδομένα πολιτών μπορούσε να αγοραστεί λιγότερο από 2,75 σεντς ανά πρόσωπο. Δεδομένης της ποικιλομορφίας των προσωπικών δεδομένων προς πώληση οι τιμές μπορούν να έχουν πολύ μεγάλες διακυμάνσεις, χωρίς όμως να απειλείται σημαντικά το περιθώριο κέρδους.

Η αξία των προσωπικών δεδομένων ως συμπυκνωμένη ανθρώπινη εργασία είναι ιδιαίτερα δύσκολο να υπολογιστεί, καθώς σημαντικό ποσοστό των εργαζομένων του τομέα εμφανίζονται ως εξωτερικοί συνεργάτες. Πρόκειται σίγουρα πλέον για εντόνως αυτοματοποιημένο τομέα (υψηλή οργανική σύνθεση ως Κεφάλαιο), πολλώ δε μάλλον όταν αναλογιστούμε το αντικείμενό του. Βάσει στοιχείων του 2021, η διενέργεια δια ζώσης ερευνών για διαφημιστικούς σκοπούς ήταν περίπου διπλάσια ως κόστος παραγωγής από τις ιντερνετικές μεθοδολογίες για τον ίδιο σκοπό [η]. Πρέπει να θυμηθούμε πως όταν η αύξηση της οργανικής σύνθεσης εδραιώνεται σε ένα ολόκληρο τομέα, τείνουν να πέφτουν τα ποσοστά κέρδους. Αποτέλεσμα είναι η όλο και ισχυρότερη απαίτηση για γιγάντωση της παραγωγής ώστε η ξαφνική πλημμύρα φτηνού προϊόντος με χαμηλό ποσοστό κέρδους να αποφέρει τον ωμό όγκο εσόδων που επιτυγχάνονταν, αν όχι περισσότερα. Με άλλα λόγια, η ανάγκη για δημιουργία και εμπόριο τιτάνιων όγκων προσωπικών δεδομένων.

Κλικ τέταρτο: Τι εστί «παραγωγή» σε αυτόν τον κλάδο, και ποια είναι τα κοιτάσματά του;

Είναι πλέον η ώρα να εξετάσουμε λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο παράγεται αυτός ο ολοένα αυξανόμενος όγκος προσωπικών δεδομένων. Η λέξη «παραγωγή» είναι συνειδητή επιλογή. Η αγάπη ενός ανθρώπου για βιντεοταινίες του ‘90 με το Ζαν Κλωντ Βαν Νταμ είναι ένα απλό γεγονός. Τη στιγμή που καταγράφεται σε μια βάση δεδομένων και συσχετίζεται με άλλα στοιχεία μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο δεδομένο. Με άλλα λόγια, η ίδια η διαδικασία καταγραφής και συσχέτισης στοιχείων σε βάσεις δεδομένων είναι η καθ’ εαυτό παραγωγική διαδικασία του τομέα αυτού. Μετέπειτα ανάλυση και η εμπορική αξιοποίηση αποτελεί επεξεργασία ή κατανάλωση του προϊόντος «προσωπικά δεδομένα». Όσον αφορά την παραγωγή τους μέσω του διαδικτύου την οποία εξετάζουμε στα πλαίσια αυτού του άρθρου, έχουμε τρεις διακριτές πηγές.

Πρώτον, τα στοιχεία που κρατά για την επίσκεψή μας κάθε ιστότοπος για την καλή λειτουργία του. Τα «cookies» είναι μικρά αρχεία που δημιουργούνται στον υπολογιστή μας, επιτρέποντας στον ιστότοπο να «θυμάται» στοιχεία από τις επισκέψεις μας, όπως π.χ. την ανάλυση της οθόνης ώστε να εμφανίζεται σωστά ή παλαιότερες αγορές μας αν είναι εμπορικού ενδιαφέροντος. Cookies που ονομάζονται «trackers» κρατούν πιο σημαντικά στοιχεία, όπως το πού κάναμε κλικ, την τοποθεσία μας και τις αναζητήσεις που κάνουμε. Αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τη διαδικασία της διαφήμισης ή να πουληθούν σε μεσίτη προσωπικών δεδομένων ή ακόμα και το site να ανήκει εν μέρει σε τέτοια εταιρία. Το ίδιο ισχύει και για εφαρμογές κινητών, όπως θα αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο.

Δεύτερον, έχουμε τα «third-party cookies». Λειτουργούν όπως παραπάνω, αλλά είναι ακόμα πιο επιθετικά καθώς πρόκειται για κώδικα άλλων, άγνωστων στο χρήστη εταιριών συχνά άσχετων με τον ιστότοπο. Τον χρησιμοποιούν (νόμιμα και κατόπιν συμβολαίου) ως μέσο για να αποκτήσουν πρόσβαση στη συσκευή του χρήστη και να συλλέξουν δεδομένα για τη διαδικτυακή (και όχι μόνο) συμπεριφορά.

Τρίτον, έχουμε τις βάσεις δεδομένων επίσημου χαρακτήρα. Αυτές συμπεριλαμβάνουν από αρχεία δημοτολογίου και μητρώα επιχειρήσεων έως ποινικά μητρώα, βάσεις δεδομένων αδειών αυτοκινήτων και λίστες υπαλλήλων δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα. Οι εταιρίες που αποκτούν πρόσβαση σε αυτές τις βάσεις, είτε ως ιδιοκτήτριες, είτε ως μέτοχοι, είτε κατόπιν επιχειρησιακής συμφωνίας είτε επειδή είναι δημόσια προσβάσιμες κατόπιν αιτήματος, έχουν τη δυνατότητα να διανθίσουν τα στοιχεία που ήδη έχουν με εξαιρετικά σημαντικές κοινωνικοοικονομικές μεταβλητές.

Τα δεδομένα αυτών των τριών πηγών διασταυρώνονται συνεχώς εντός ενός δαιδαλώδους δικτύου χιλιάδων εταιριών. Στελέχη της Acxiom, της μεγαλύτερης εταιρίας του τομέα, έχουν δηλώσει πως διαχειρίζεται προσωπικά δεδομένα άνω των 500 εκατομμυρίων καταναλωτών, με περίπου 1500 στοιχεία για κάθε άτομο (!) [θ]. Αυτό και μόνο το στοιχείο μας δίνει αίσθηση των μεγεθών της διαθέσιμης πληροφορίας και της ισχύος που αυτή μπορεί να δώσει. Αυτού του τύπου οι πληροφορίες συχνά συνδέονται με ηλεκτρονικά διακριτικά όπως η διαφημιστική ταυτότητα συσκευής («mobile advertising ID») [β], επιτρέποντας προσωπική  και βαθύτατα χειριστική στοχοποίηση των ανθρώπων-καταναλωτών.

Κλικ πέμπτο: Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης αξίζουν ειδική αναφορά

Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ). Το χρηματοδοτικό τους μοντέλο είναι η παραγωγή του μέγιστου δυνατού όγκου προσωπικών δεδομένων. Υπό αυτή την έννοια, λειτουργούν όπως η πρώτη πηγή δεδομένων, ιστοσελίδες που καταγράφουν οι ίδιες τις κινήσεις των χρηστών εντός τους. Εδώ όμως η παραγωγή δεδομένων αποτελεί αυτοσκοπό και τη βασική σχεδιαστική λογική.

Κάθε φιλία, κάθε αντίδραση σε κάποια ανάρτηση, κάθε λέξη που γράφεται σε ένα ΜΚΔ αποτελεί στοιχείο που μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο προσωπικό δεδομένο. Ακόμα και η μη αλληλεπίδραση: από το 2015 γνωρίζουμε πως το Facebook παρακολουθεί και αξιολογεί το χρόνο που κοιτάζουμε μια ανάρτηση [ι] ακόμα και αν δεν αλληλεπιδράσουμε μαζί της. Η καταγραφή της κίνησης του ποντικιού μας σε μια ιστοσελίδα αποτελεί πάγιο τρόπο καταγραφής του πού βρισκόταν η προσοχή μας ή ποιες φράσεις ενός άρθρου μας τράβηξαν την προσοχή. Τέτοιες πληροφορίες κοστολογούνται σημαντικά καθώς μπορούν να υποδείξουν ηλικία, κοινωνικό δίκτυο, κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, πολιτικές προτιμήσεις, επίπεδα κατάθλιψης, πολιτιστικές προτιμήσεις και εκτίμηση αποτελεσματικότητας μιας καμπάνιας.

Το γεγονός πως η ύπαρξη αυτών των υπηρεσιών αποτελεί το διαδικτυακό ανάλογο ενός εργοστασίου παραγωγής προσωπικών δεδομένων ως εμπόρευμα εξηγεί μια σειρά αποφάσεις τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σκέψη της Meta (Facebook) να ξεκινήσει να δημιουργήσει χρήστες δύο ταχυτήτων στην Ευρώπη (δωρεάν για το χρήστη με άντληση προσωπικών δεδομένων και στοχευμένη διαφήμιση, ή επί συνδρομή χωρίς αυτά) [ια]. Η κίνηση αυτή αποτελεί εκβιασμό, αλλά κυρίως περιφρούρηση του ιδιαίτερου «πλουτοπαραγωγικού πόρου» που εκμεταλλεύεται από τους περιορισμούς της Ε.Ε. στην εκμετάλλευση των δεδομένων των χρηστών.

Βιβλιογραφία:

[α] Titone, T. (2022, March 6). Real-time bidding explained – how do ad auctions work?. Ad Tech Explained. https://adtechexplained.com/real-time-bidding-explained/

[β] Wikimedia Foundation. (2023, July 26). Advertising Id. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Advertising_ID

[γ] Keegan, J., & Ng, A. (n.d.). Gay/Bi Dating App, Muslim prayer apps sold data on people’s location to a controversial data broker – the Markup. https://themarkup.org/privacy/2022/01/27/gay-bi-dating-app-muslim-prayer-apps-sold-data-on-peoples-location-to-a-controversial-data-broker

[δ] Kim, J. (2023, July 10). Data brokers and the sale of Americans’ mental health data. Tech Policy @ Sanford. https://techpolicy.sanford.duke.edu/data-brokers-and-the-sale-of-americans-mental-health-data/

[ε] Data broker market: Global industry analysis and forecast (2023-2029). MAXIMIZE MARKET RESEARCH. (2023, September 26). https://www.maximizemarketresearch.com/market-report/global-data-broker-market/55670/

[στ] Global prices study 2021. ESOMAR. (n.d.). https://esomar.org/global-prices-study

[ζ] Boutin, P. (2016, June 16). The secretive world of selling data about you. Newsweek. https://www.newsweek.com/secretive-world-selling-data-about-you-464789

[η] Research and Markets. (2021, December 13). Global Prices Market Research Study 2021 with contributions from 521 respondents across 106 countries. GlobeNewswire News Room. https://www.globenewswire.com/news-release/2021/12/13/2350684/28124/en/Global-Prices-Market-Research-Study-2021-with-Contributions-from-521-Respondents-Across-106-Countries.html

[θ] Singer, N. (2012, June 16). Mapping, and sharing, the consumer genome. The New York Times. https://www.nytimes.com/2012/06/17/technology/acxiom-the-quiet-giant-of-consumer-database-marketing.html

[ι] Taking into account time spent on stories. Meta. (2019, November 7). https://about.fb.com/news/2015/06/news-feed-fyi-taking-into-account-time-spent-on-stories/

[ια] Mukherjee, S., & Narayan, J. (2023, October 4). Meta’s Instagram, facebook to charge EU users for ad-free service – sources. Reuters. https://www.reuters.com/technology/meta-floats-charging-14-month-ad-free-instagram-or-facebook-europe-wsj-2023-10-03/

 

Λ. Χρυσανθόπουλος: γιατί η Ελλάδα χρειάζεται μια σκιώδη κυβέρνηση

4
Η χώρα δεν έχει αξιωματική αντιπολίτευση. Απαιτείται η δημιουργία μιας σκιώδους κυβέρνησης από διακεκριμένους πολίτες.
Βουλή των Ελλήνων

ΗΕλλάδα ουσιαστικά δεν έχει αξιωματική αντιπολίτευση και γενικά στερείται αντιπολίτευσης. Υπάρχει ένας Πρωθυπουργός που παρουσιάζει τη χώρα μας ως πρότυπο επιτυχίας (για να μην χρησιμοποιηθεί η αγγλική ορολογία που συνηθίζουν όλοι μιας και η γλώσσα μας είναι πιο πλούσια) από τη στιγμή που υπάρχουν ακόμη άστεγοι από τις τελευταίες πλημμύρες στη Θεσσαλία οι οποίοι φιλοξενούνται σε δομές, σε συγγενείς, σε ξενοδοχεία ή σε κοντέινερ και με τη διαδικασία καταγραφής των ζημιών στον πρωτογενή τομέα να μην έχει καν ολοκληρωθεί, ενώ η ακρίβεια και ο πληθωρισμός κάνουν θραύση και με τους φτωχούς ν’ αυξάνονται.

Στο εξωτερικό και για τα εθνικά θέματα η Ελλάδα είναι ανύπαρκτη. Ακολουθεί τις οδηγίες των ΗΠΑ σ’ όλα τα ζητήματα. Πρόσφατα παραχώρησε και το αεροδρόμιο της Ελευσίνας για τις ανάγκες της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ για να διευκολυνθούν οι βομβαρδισμοί των εχθρών του Ισραήλ. Η αποχή της Ελλάδας στο τελευταίο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την ανθρωπιστική εκεχειρία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Από τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν τήρησε ενιαία στάση στη σχετική ψηφοφορία και η Γαλλία, Βέλγιο, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία και Σλοβενία ψήφισαν υπέρ, δεν υπήρχε κανένα εμπόδιο για να ακολουθήσει και η Ελλάδα την ίδια γραμμή, εκτός βεβαίως από την πίεση των ΗΠΑ που φαίνεται τελικά να επικράτησε.

Ανύπαρκτη η χώρα μας και στο Κυπριακό όπου θα έπρεπε, μαζί με την Κυπριακή Δημοκρατία, να έχει υποβάλει νέες προτάσεις που να προβλέπουν την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα και στο πλαίσιο αυτό τη συνέχιση των διακοινοτικών διαπραγματεύσεων, αντί να περιμένουμε τις αρνητικές προτάσεις της Τουρκίας που ευτυχώς ακόμη απορρίπτουμε.

Η συμφωνία των Πρεσπών έχει παραβιαστεί και δεν εξετάζεται καν η ακύρωσή της σύμφωνα με τις διατάξεις τις Συμφωνίας της Βιέννης περί του Δικαίου των Συνθηκών του 1969. Η Ελλάδα δεν ασκεί καμία πίεση ούτε παίρνει μέτρα εναντίον της Γερμανίας για τις αποζημιώσεις των Γερμανικών Επανορθώσεων και του Κατοχικού Δανείου που ξεπερνούν το ένα τρις ευρώ ενώ δεν παραλείπει να πληρώνει με απόλυτη συνέπεια το Βερολίνο στα πλαίσια των μνημονιακών μας υποχρεώσεων. Θα μπορούσαμε ν’ αναφέρουμε και πολλά άλλα ακόμη δυσάρεστα συμβάντα που μας είναι γνωστά και τα ζούμε καθημερινά.

Απαιτείται συνεπώς η δημιουργία μιας σκιώδους κυβέρνησης από διακεκριμένους πολίτες που θα ελέγχει, υποβάλλει προτάσεις, ασκεί θετική και αρνητική κριτική στην κυβέρνηση και γιατί όχι θα τη βοηθάει στο νομοθετικό της έργο.

Αυτή η σκιώδης κυβέρνηση θα καλύπτει όλα τα υπουργεία με έναν σκιώδη υπουργό κάτω από τον οποίο θα υπάρχει ένα επιτελείο που θα τον υποστηρίζει. Με τον τρόπο αυτό θα καταβληθεί μια προσπάθεια να καλυφθεί το κενό της ανυπαρξίας αντιπολίτευσης και θα βοηθηθεί η κυβέρνηση (και οι εκάστοτε κυβερνήσεις) να συμπλέει περισσότερο με τα συμφέροντα των Ελλήνων πολιτών κατά την εκτέλεση του έργου της. Γνωρίζουμε ότι το εγχείρημα αυτό είναι δύσκολο γιατί θα βασιστεί στον εθελοντισμό και τον πατριωτισμό των Ελλήνων, μιας και δεν θα υπάρχουν χρηματικοί πόροι. Θεωρούμε όμως ότι αξίζει τον κόπο να κάνουμε την προσπάθεια για το καλό της χώρας μας και σας καλούμε με αισιοδοξία, όλους τους Έλληνες, να συμμετέχετε στην επίτευξη του ιερού αυτού σκοπού.

Ρίτσαρντ Φαλκ στο ΒΗΜΑ: Οι ΗΠΑ θα είναι ο μεγάλος χαμένος του πολέμου Ισραήλ – Χαμάς

2

Ο ομότιμος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου αναφέρεται σε σχέδιο του Ισραήλ για πλήρη έλεγχο της Παλαιστίνης και «βλέπει» ρόλο στην περιοχή για Αίγυπτο και Τουρκία

«Τα γεγονότα στη Γάζα λανθασμένα θεωρούνται διεθνώς αντίποινα στο έγκλημα που διέπραξε η Χαμάς σε βάρος αμάχων. Είναι μια επιχείρηση που εντάσσεται στο σιωνιστικό σχέδιο πλήρους ελέγχου όλης της Παλαιστίνης. Είναι άκρως παραπλανητικό να αντιμετωπίζεται το Ισραήλ αποκλειστικά σε αντιπαράθεση με τη Χαμάς. Η Χαμάς είναι το πρόσχημα. Ο στόχος είναι κρυμμένος. Αυτός προκαλεί τη στρατιωτική αντίδραση» υποστηρίζει μιλώντας στο «Βήμα» ο αμερικανοεβραίος ομότιμος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, πρόεδρος του ΔΣ του Ευρωμεσογειακού Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και πρώην Ειδικός Εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, Ρίτσαρντ Φαλκ.

Το αν θα εισέλθει σε νέα φάση το Παλαιστινιακό, προσθέτει, θα εξαρτηθεί «από το μέχρι πού θα φτάσει η χερσαία επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα και μέχρι πού θα επιτρέψουν να φτάσει οι δυτικές δυνάμεις».

Επισημαίνει ότι «η λύση των δύο κρατών δεν μπορεί να αποτελέσει λύση», εκφράζοντας την εκτίμηση πως ο χαμένος από τον νέο κύκλο αίματος στη Μέση Ανατολή θα είναι οι ΗΠΑ, την ώρα που η Κίνα εμφανίζεται ως «ο μοναδικός ενήλικος στο δωμάτιο». Το Ιράν «είναι το μεγάλο ζήτημα πιθανής διεύρυνσης του πολέμου. Θα είναι και το μεγάλο τεστ», εκτιμά.

Η Χαμάς και το Ισραήλ έχουν διαπράξει αμφότεροι, σε αυτή τη νέα φάση των εχθροπραξιών, εγκλήματα πολέμου;

«Κατ’ αρχάς, το να κατηγορείς και τις δύο πλευρές, όταν ανθρώπινα δικαιώματα καταπατούνται σε συνθήκες καθεστώτος απαρτχάιντ, είναι παραπλανητικό. Ο καταπιεστής δεν είναι το ίδιο με τον καταπιεζόμενο. Παρ’ όλα αυτά, ναι, η Χαμάς είναι όντως υπόλογη στο διεθνές ποινικό δίκαιο για τις θηριωδίες που διέπραξε κατά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και πρέπει να τιμωρηθούν. Από την άλλη, τα αντίποινα του Ισραήλ είναι δυσανάλογα και παραπέμπουν σε πράξεις αντεκδίκησης, μη συνδεδεμένες πραγματικά με την αποκατάσταση της ασφάλειάς του. Το Ισραήλ έχει πολιτική ατζέντα, που συνίσταται στην ολοκλήρωση του σιωνιστικού σχεδίου πλήρους ελέγχου όλης της Παλαιστίνης. Είναι άκρως παραπλανητικό να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά σε αντιπαράθεση με τη Χαμάς. Η Χαμάς είναι το πρόσχημα. Ο στόχος είναι κρυμμένος. Αυτός προκαλεί τη στρατιωτική αντίδραση».

Οι εξελίξεις βάζουν σε νέα βάση το Παλαιστινιακό;

«Αυτό θα εξαρτηθεί από το μέχρι πού θα φτάσει η χερσαία επιχείρηση του Ισραήλ και μέχρι πού οι δυτικές δυνάμεις θα επιτρέψουν να φτάσει. Αν γίνουμε μάρτυρες μιας γενοκτονίας, θα είναι αδύνατο να ακολουθήσει ειρηνευτική διαδικασία».

Μπορεί ο πόλεμος να διευρυνθεί, παρόλο που το Ιράν δεν δείχνει να προτίθεται να εμπλακεί στο πεδίο;

«Ο Νετανιάχου και το Ισραήλ προσβλέπουν σε μια σύγκρουση που θα ανατρέψει το καθεστώς στην Τεχεράνη. Αν συμβεί, θα προκληθεί η αντίδραση της Ρωσίας και της Κίνας, οδηγώντας σε περιφερειακό πόλεμο. Η Χεζμπολάχ είναι η ελεγχόμενη επέκταση του πολέμου. Το Ιράν είναι το μεγάλο ζήτημα πιθανής διεύρυνσής του. Θα είναι και το μεγάλο τεστ για το αν υπάρχουν όρια στην αμερικανική υποστήριξη στο Ισραήλ. Το αληθινό πρόβλημα είναι το Ιράν, όχι ο Λίβανος».

Κατά πόσο μπορούν οι ΗΠΑ, εν μέσω μιας εσωτερικής κρίσης διαρκείας, να συνεχίσουν να διαδραματίζουν τον ρόλο που έπαιζαν στη Μέση Ανατολή;

«Οι ΗΠΑ, λόγω εσωτερικής κρίσης, δεν μπορούν να συνεχίσουν να ενεργούν ανεύθυνα. Αν πάντως δεν αποδειχτούν ικανές να ασκήσουν τη μορφή ηγεσίας που ασκούσαν στην περιοχή, τότε θα υπάρξει χώρος για άλλες χώρες».

Ποιες χώρες θα μπορούσαν να «αναλάβουν» αυτόν τον χώρο;

«Εγώ θα έδειχνα προς Αίγυπτο και Τουρκία».

Ποιος θα είναι ο νικητής του πολέμου στη Γάζα, όταν τελειώσει;

«Είναι πιο εύκολο να πούμε ποιος θα είναι ο μεγαλύτερος χαμένος, που θα είναι οι ΗΠΑ».

Η Κίνα μπορεί να βγει κερδισμένη;

«Η Κίνα έχει κρατήσει μια απόσταση. Θα βγει νικητής όντας ο γεωπολιτικός παράγοντας που συμπεριφέρεται υπεύθυνα, ως ο μοναδικός ενήλικος στο δωμάτιο».

Η μοναδική λύση είναι όντως η λύση των δύο κρατών;

«Οχι. Η λύση των δύο κρατών δεν μπορεί να αποτελέσει λύση. Το Ισραήλ από το 1967, είτε διέθετε μετριοπαθείς είτε εξτρεμιστές στην κυβέρνηση, αρνείται τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Απέσπασε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, συνεχίζει να χτίζει οικισμούς στη Δυτική Οχθη. Δεν βλέπω κανένα μέλλον στη λύση των δύο κρατών. Από την άλλη, η λύση του ενός κράτους, που να βασίζεται στη Δημοκρατία και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλου του πληθυσμού, θα απαιτούσε τον τερματισμό του σιωνιστικού σχεδίου».

Το Βήμα

Welt am Sontag: 700 εκατ. δολάρια τα μυστικά κονδύλια της Χαμάς για επιθέσεις και dolce vita των ηγετών της στο εξωτερικό – Η Τουρκία είναι η οικονομική έδρα των τρομοκρατών

1

Εγγραφα που έχουν περιέλθει κατά αποκλειστικότητα σε γνώση της κυριακάτικης έκδοσης της Welt (Welt am Sontag) αποδεικνύουν ότι η τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς διατηρεί ένα τεράστιο δίκτυο εταιρειών, τη στιγμή μάλιστα που η αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA) προειδοποιεί για ολοκληρωτική κατάρρευση με ασύλληπτες συνέπειες για πάνω από δύο εκατομμύρια αμάχους.

Το άρθρο της ανταποκρίτριας της εφημερίδας στη Μέση Ανατολή Christine Kensche με τίτλο «Τα μυστικά κονδύλια της Χαμάς» αναφέρει ότι εκατοντάδες εκατομμύρια δολαρίων των τραπεζικών λογαριασμών της Χαμάς αντί να αξιοποιούνται για την ανακούφιση των Παλαιστινίων, χρησιμοποιούνται για τις επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ αλλά και τον πολυτελή τρόπο ζωής των ηγετών της στο εξωτερικό.

H αρθρογράφος επικαλείται πληροφορίες από πρώην ανώτερο Iσραηλινό αξιωματούχο πληροφοριών ο οποίος ερευνά τις χρηματοοικονομικές ροές τρομοκρατικών οργανώσεων, και σύμφωνα με τον οποίο οι ηγέτες της Χαμάς έχουν δημιουργήσει μια οικονομική αυτοκρατορία έξω από τη Λωρίδα της Γάζας συνολικής αξίας περίπου 700 εκατομμυρίων δολαρίων που περιλαμβάνει περί τις 30-40 εταιρείες από τον κατασκευαστικό κλάδο και τις επιχειρήσεις ακινήτων υπό τον έλεγχο της Χαμάς, οι οποίες βρίσκονται στην Τουρκία, το Κατάρ, την Αλγερία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Σουδάν, και αποτελούν το «χρυσό δίχτυ ασφαλείας για την ηγεσία της Χαμάς και τις οικογένειές τους», μεταξύ των οποίων οι Ismail Haniyeh, Khaled Mashaal και Saleh al-Arouri.

Επίσης, σύμφωνα με άλλα απόρρητα έγγραφα που περιήλθαν στην Welt am Sonntag, η ηγεσία της Χαμάς έχει πρόσβαση σε δεκάδες λογαριασμούς σε τουρκικές τράπεζες -όπως οι Türkiye Finans, Albaraka, Kuveyt Türk, Vakif Katilim και η κρατική τράπεζα Ziraat Katilim- που διατηρούνται σε ευρώ και δολάρια ΗΠΑ, ενώ για τη μεταφορά των χρημάτων για λογαριασμό τουρκικών υποκαταστημάτων χρησιμοποιούνται γερμανικές τράπεζες όπως η Deutsche Zentral-Genossenschaftsbank στο Ντίσελντορφ, η Unicredit Bank στο Μόναχο, καθώς και τα υποκαταστήματα της Deutsche Bank, της Commerzbank και της Citibank Europe στη Φρανκφούρτη.

«Είναι κοινό μυστικό ότι η Τουρκία είναι η δεύτερη πατρίδα των υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Χαμάς. Ο Ερντογάν εξάλλου δεν κρύβει την εγγύτητά του με την τρομοκρατική οργάνωση που προέκυψε από τους Αδελφούς Μουσουλμάνους», σχολιάζει η ανταποκρίτρια υπενθυμίζοντας ότι ο Τούρκος Πρόεδρος «μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και τον σφαγιασμό ένα σωρό αμάχων, συμπεριλαμβανομένων μικρών παιδιών και μωρών» δήλωσε κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην Άγκυρα ότι «η Χαμάς δεν είναι τρομοκρατική οργάνωση, αλλά απελευθερωτική, η οποία παλεύει για την απελευθέρωση της πατρίδας της».

The sun sets behind northern Gaza, 30 October 2023. More than 8,000 Palestinians and at least 1,400 Israelis have been killed, according to the Israel Defense Forces (IDF) and the Palestinian health authority, since Hamas militants launched an attack against Israel from the Gaza Strip on 07 October, and the Israeli operations in Gaza and the West Bank which followed it. EPA/HANNIBAL HANSCHKE

https://hellasjournal.com/2023/10/welt-am-sontag-700-ekat-dolaria-ta-mistika-kondilia-tis-chamas-gia-epithesis-ke-dolce-vita-ton-igeton-tis-sto-exoteriko-i-tourkia-ine-i-ikonomiki-edra-ton-tromokraton/

Facts about Russia’s republic of Dagestan

0

Twenty people were injured when hundreds of anti-Israeli protesters stormed on Sunday an airport in Russia’s Dagestan region before security forces closed the airport and removed the demonstrators.

Here are some facts about Russia’s mainly Muslim republic of Dagestan, where waves of violence have erupted in the past.

* A mountainous territory in the eastern part of the North Caucasus, Dagestan is Russia’s most ethnically and linguistically varied region and home to at least 40 different ethnicities. A republic within the Russian Federation, Dagestan’s population is about 3.2 million, according to Russia’s official figures.

* The majority of Dagestanis are Sunni Muslims.

* It is sometimes known as the Mountain of Languages, or Mountain of Nationalities – with some national groups occupying no more than one or two villages.

* The capital, Makhachkala, on Russia’s Caspian Sea coast, was conquered by the Russian Imperial army in the 19th century and served as a major pre-revolutionary trading port. Today, Dagestan is a conduit for major oil and gas pipelines, which go from the Caspian Sea to the Russian heartland.

* For almost a decade until 2017, Russian security forces were battling an armed insurgency conducted by an array of Islamist militant groups in Dagestan, neighbouring Chechnya and Ingushetia.

* Islam came to present-day Russia by way of Dagestan’s ancient southern city of Derbent, when Arabs brought the faith at least 1,000 years ago. After being discouraged under communism, Islam in Dagestan has flourished. The republic hosts some 3,000 mosques, Islamic institutes and schools.

* Dagestan is the birthplace of legendary Islamic fighter Imam Shamil, who resisted Russian rule for 25 years in the 19th century. Many streets and places are named after him.

Reporting by Lidia Kelly in Melbourne; editing by Miral Fahmy

Pro-Palestinian protesters storm an airport building, in Makhachkala, Russia, October 29, 2023, in this screengrab taken from a video obtained by Reuters. Video Obtained by Reuters/via REUTERS THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. MANDATORY CREDIT. NO RESALES. NO ARCHIVES. Acquire Licensing Rights

https://www.reuters.com/world/europe/facts-about-russias-republic-dagestan-2023-10-30/

Οι παλινωδίες της ΕΕ στο μεταναστευτικό

3

Κρίσιμες προβλέψεις της Συνθήκης της ΕΕ παραβιάζουν οι κατά καιρούς αποφάσεις των Συμβουλίων. Οι απλοϊκές αναλύσεις, η ουσία του προβλήματος και το παράδειγμα του Ισραήλ. Γράφει ο Δημ. Μάρδας.

  • του Δημήτρη Μάρδα*
Μετά τα όσα συνέβησαν στην Πύλο με τη βύθιση του πλοίου γεμάτο πρόσφυγες, μια παράξενη σιωπή πλανάται για το προσφυγικό, ενώ καθημερινά βλέπουμε εισροή προσφύγων από την Τουρκία. Ήταν αναμενόμενη η εξέλιξη αυτή μετά το, με πολλά ερωτηματικά, πολυσυζητημένο δυστύχημα.

Ο Ερντογάν δεν χάνει τέτοιες ευκαιρίες, παρά τις υφιστάμενες συμφωνίες με την ΕΕ περί μη εισροής προσφύγων από την Τουρκία. Αυτό δε σημαίνει, όμως, ότι εμείς μένουμε αδρανείς και άπραγοι. Από την άλλη, οι προτάσεις της Επιτροπής επί του θέματος οτιδήποτε άλλο παρά σοβαρές μπορούν να χαρακτηριστούν, κινούμενες σε ένα περιβάλλον μακριά από τις σαφείς προβλέψεις των Συνθηκών της ΕΕ.

Τα σύνορα μας χερσαία – θαλάσσια οφείλουν να παραμείνουν κλειστά ως την πλήρη εφαρμογή των σχετικών με το θέμα προβλέψεων της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ) στα κράτη-μέλη.

Το Άρθρο 80 γράφει χωρίς αστερίσκους ότι: «Οι πολιτικές της Ένωσης που προβλέπονται στο παρόν κεφάλαιο (σχετικό με άσυλο, πρόσφυγες, μετανάστες)… διέπονται από την αρχή της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, μεταξύ άλλων και στο οικονομικό επίπεδο. Οπότε απαιτείται οι πράξεις της Ένωσης που θεσπίζονται… να περιέχουν κατάλληλα μέτρα για την εφαρμογή της εν λόγω αρχής».

Οι Αποφάσεις των διαφόρων Συμβουλίων (Δουβλίνο και οι πρόσφατες) είναι αντίθετες και παραβιάζουν κατάφορα τις προβλέψεις της Συνθήκης. Στην περίπτωση μη εφαρμογής Άρθρων της Συνθήκης ή των παραβάσεων τους τον λόγο έχει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το θεσμικό αυτό όργανο δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο ούτε έχει περιθώρια μη εφαρμογής των διατάξεων των Συνθηκών της ΕΕ.

Σημειώνεται, ότι τα ανοιχτά σύνορα είναι μια πάγια επιδίωξη των συντηρητικών πολιτικών δυνάμεων του πλανήτη που επιδιώκουν, μέσω των μετακινήσεων μεταναστών-προσφύγων και την άφθονη προσφορά της εργασίας τους (ακόμη και επιστημόνων, βλ. πολυμερή γύρο διαπραγματεύσεων «Γύρο της Ντόχα»), την αλλαγή των όρων απασχόλησης στα ανεπτυγμένα κράτη.

Ειδικότερα, μέρος της ατζέντας της παγκοσμιοποίησης είναι και το άνοιγμα των συνόρων σε μετανάστες-πρόσφυγες, καθώς η άφθονη φθηνή εργασία πιέζει προς τα κάτω ή εμποδίζει την άνοδο των μισθών στις χώρες υποδοχής ευνοώντας τα κέρδη. Η μεταβλητή αυτή συνήθως υποβαθμίζεται ή αγνοείται από τους υποστηρικτές των ανοικτών συνόρων (συνήθως κάποιων ανορθόδοξων-ριζοσπαστών) πλην όσων συνειδητά λειτουργούν υπέρ της ενίσχυσης των κερδών και εις βάρος των μισθών (συνήθως των συντηρητικών- νεοφιλελεύθερων).

Συγκράτηση όμως των μισθών σημαίνει συνέχιση της εξόδου των Ελλήνων προς άλλες χώρες και μη προσφορά εργασίας εκ μέρους των νέων κυρίως. Και δεν μεταναστεύουν μόνο οι Έλληνες επιστήμονες. Στο τελευταίο Φόρουμ των Δελφών κυβερνητικοί υπουργοί τάχθηκαν υπέρ της ένταξης των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία ενώ και ο πρωθυπουργός τόνισε κατ’ επανάληψη ότι με τον τρόπο αυτόν λύνεται το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, απόψεις συμβατές με τα προαναφερθέντα και υποκριτικές φυσικά ως προς τα κλειστά σύνορα.

Δεν είναι ο εχθρός το χρώμα του δέρματος ή η καταγωγή των ανθρώπων. Ο εχθρός είναι αλλού, τον βλέπουμε στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό του Ισλάμ, τη χυδαιότερη ίσως μορφή φασισμού, που κηρύσσει το μίσος και επιβάλλεται με την καταπίεση και τη βία. Επίσης τον βλέπουμε είτε στις σκοπιμότητες γεωπολιτικού χαρακτήρα που μετατρέπουν τους ταλαίπωρους πρόσφυγες και μετανάστες σε πιόνια, είτε στα αρρωστημένα μυαλά όλων όσων εκμεταλλεύονται τις ευαισθησίες του κόσμου για ανθρωπιά και αλληλεγγύη υπέρ κάθε κατατρεγμένου.

Το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερη πολυπλοκότητα. Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα λοιπόν, οι παράγοντες που την προσδιορίζουν δεν περιορίζονται μόνο στο σεβασμό της ζωής και την προστασία των προσφύγων, κάτι φυσικά αδιαμφισβήτητο. Υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι όταν αγνοούνται και υποβαθμίζονται τότε οι λύσεις που δίνονται είναι είτε λάθος είτε ανεπαρκείς ή ακόμη και μοιραίες.

Οι υποστηρικτές, λοιπόν, των ανοικτών συνόρων, από όπου και να προέρχονται, απλώς γίνονται φερέφωνα των επιλογών της παγκοσμιοποίησης, κινούμενοι πίσω από σωρεία συνθημάτων. Επίσης, η εργαλειοποίηση του ζητήματος από διάφορες κυβερνήσεις, οι πολιτικές επιλογές που κρύβονται πίσω από τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών φτωχών κρατών, το ερώτημα της ένταξης ή της ενσωμάτωσης όλου αυτού του κόσμου ή μέρος του στην ελληνική κοινωνία και άλλα πολλά έρχονται να συμπληρώσουν το πάζλ της πολυπλοκότητας.

Αυτό επιζητεί απλές λύσεις, που φυσικά κινούνται στο πλαίσιο των αρχών του ανθρωπισμού, αλλά και άλλων αρχών και αξιών που επηρεάζουν την πολιτικοοικονομική ζωή των χωρών υποδοχής. Λάθος επιλογές, μπορούν να αποβούν μοιραίες. Οι 2,2 εκατ. Τούρκοι μετανάστες στη Γερμανία με γερμανική πλέον υπηκοότητα που εύκολα χειραγωγούνται από τις τουρκικές κυβερνήσεις –το βλέπουμε παραμονές εκλογών στην Τουρκία– και η αμφισβήτηση από τους ίδιους τους Σουηδούς των αποτελεσμάτων της μεταναστευτικής πολιτικής των ανοιχτών συνόρων που ακολουθεί χρόνια η χώρα τους, ας μας προβληματίσουν.

Τέλος, όπως τονίστηκε, ακούγεται η θέση σύμφωνα με την οποία οι πρόσφυγες και οι μη προσκεκλημένοι μετανάστες θα καλύψουν μέρος του δημογραφικού κενού της χώρας. Το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι το ακόλουθο: Είναι προτιμότερη αυτή η λύση ή χρειάζεται μια προσπάθεια επαναπατρισμού των Ελλήνων της διασποράς;

Επιτυχημένα παραδείγματα τέτοιων πολιτικών υπάρχουν πολλά. Το πιο αποτελεσματικό δίνεται ίσως από το Ισραήλ και τον θεσμό που έκτισε για τον σκοπό αυτόν, τον Jewish Agency for Israel. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της χώρας αυτής από 5 εκατ. άτομα στη δεκαετία του 1980 σήμερα ανέρχεται σε 9,2 εκατ. Ισραηλινούς πολίτες εν πολλοίς επαναπατρισθέντες.

* Ο Δημήτρης Μάρδας είναι Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, π. Αν. Υπουργός Οικονομικών και Υφ. Εξωτερικών.

  Euro2day.gr.

Μπαρτ Λάνκαστερ: Ο πάμφτωχος ακροβάτης που κατέκτησε την κορυφή του Χόλιγουντ αφήνοντας αθάνατες ερμηνείες

0

Το τρανταχτό γέλιο του ταρακουνούσε όλο τον κινηματογράφο και η μεγάλη οθόνη έμοιαζε μικρή για να χωρέσει την απαστράπτουσα επιβλητική του παρουσία.

Mα πάλι, όταν σκοτείνιαζε, η βλοσυρή ματιά του μπορούσε να κάνει κομμάτια την ψυχολογία των εκατομμυρίων θαυμαστών του. Και πάντα το αγέρωχο, αθλητικό παράστημα, ενός ακροβάτη, που έκανε τους διπλανούς του να φαίνονται καρικατούρες.

Ο Μπαρτ Λάνκαστερ, που από ένα απίστευτο παιχνίδι της τύχης, έγινε ηθοποιός, είχε το ταλέντο, αλλά πάνω απ’ όλα είχε το θεϊκό χάρισμα, αυτή την ανεξήγητη έλξη του φακού, την ερωτική σχέση με το σελιλόιντ, που δημιούργησε έναν κινηματογραφικό μύθο, ένα σταρ συνώνυμο της λάμψης, που δεν πρόκειται να θολώσει ποτέ.

Ο Μπαρτ Λάνκαστερ, πραγματοποίησε συγκλονιστικές ερμηνείες, ενώ σπανίως δεν ήταν καλός, σε ό,τι κι αν ερμήνευε, από δράματα και περιπέτειες, κωμωδίες και ρομάντζα μέχρι γουέστερν και φιλμ νουάρ, παρότι δεν πέρασε ποτέ από δραματικές σχολές. Ένας επιβλητικός ηθοποιός, που μπορούσε να γίνει και υποβλητικός, να παίξει με τις σιωπές, τη ματιά, ένα σπασμό του προσώπου. Την ερμηνευτική του δεινότητα εκμεταλλεύτηκαν δεκάδες σημαντικοί και σπουδαίοι σκηνοθέτες, ενώ εκτός από τις σταρ που τον ήθελαν πάντα δίπλα τους, υπήρξαν και πολλοί κορυφαίοι πρωταγωνιστές που θεωρούσαν θείο δώρο τη συνύπαρξη μαζί του, καθώς κέρδιζαν πολλά από την καθοριστική παρουσία του. Ο Κερκ Ντάγκλας και ο Τόνι Κέρτις είναι χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Αλλά, ο Λάνκαστερ ήταν και μία σημαντική προσωπικότητα, ένας ιδεολόγος, που δεν αρκέστηκε στα πλούτη και τη δόξα, αλλά έδωσε μάχες για τους περιφρονημένους ανθρώπους. Ένιωθε τον πόνο τους, γνωρίζοντας τι σημαίνει φτώχεια από παιδί και στάθηκε περήφανα απέναντι σε πανίσχυρες υπηρεσίες που τον στοχοποίησαν και το μόνο που κατάφεραν ήταν να σπιλώσουν, μετά θάνατο, τη μνήμη του, διαχέοντας φήμες και ανυπόστατες κατηγορίες.

Πριν από 110 χρόνια, στις 2 Νοεμβρίου του 1913, θα έρθει στη ζωή ο Μπαρτ Λάνκαστερ, σε δύσκολες εποχές και ακόμη δυσκολότερες για τον ίδιο. Θα ξεπεράσει τη φτώχεια του και τον κοινωνικό αποκλεισμό, για να φτάσει στην κορυφή του παγκόσμιου σινεμά, να γίνει θρύλος.

Από παιδί στη βιοπάλη

Γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη ως το τέταρτο παιδί από τα πέντε που απέκτησαν οι φτωχοί γονείς του, μετανάστες από την Ιρλανδία, που ζούσαν στο μίζερο προάστιο του Χάρλεμ. Τα έσοδα της οικογένειας ήταν τόσο πενιχρά, που ανάγκασε τον μικρό Μπαρτ και τα αδέλφια του να βγουν στη βιοπάλη από παιδιά. Πριν γίνει ακόμη 14 χρόνων, θα βγει για το μεροκάματο, ως λούστρος, εφημεριδοπώλης ή φτυαρίζοντας το χιόνι από τα πεζοδρόμια. Ήταν όμως και καλός μαθητής, ενώ στην εφηβεία του πρόλαβε να διαβάσει όλα τα βιβλία της σχολικής βιβλιοθήκης.

Τα καλομαθημένα αγόρια

Αγαπούσε τα βιβλία, μοναδική διέξοδο από τα δύσκολα παιδικά του χρόνια, αλλά λάτρευε το σινεμά. Παρόλα αυτά δεν το έβλεπε ως επάγγελμα, καθώς προτιμούσε την κλασική μουσική, ενώ λόγω του αθλητικού του παραστήματος, είχε έφεση και στα σπορ. Θα τον πείσουν, ωστόσο, να παίξει σε μία σχολική παράσταση, λόγω της απαράμιλλης ομορφιάς του, κάτι που θα τραβήξει το ενδιαφέρον κάποιων επαγγελματιών του χώρου, αλλά θα απορρίψει τις προτάσεις, θεωρώντας ότι η ηθοποιία είναι μόνο για «ευαίσθητα καλομαθημένα αγόρια». Γι’ αυτό θα στραφεί προς την γυμναστική και την Γυμναστική Ακαδημία της Νέας Υόρκης, τα παράτησε όμως γρήγορα, για να γίνει επαγγελματίας ακροβάτης σε τσίρκο, που μπορούσε να βγάλει το πρώτο του μεροκάματο.

Ακροβάτης στο μέτωπο

Ο Λάνκαστερ, δουλεύοντας σε τσίρκο θα γνωρίσει την επίσης ακροβάτισσα Τζουν Ερνστ, την οποία ερωτεύθηκε παράφορα και την παντρεύτηκε το 1935, όταν ήταν μόλις 21 χρόνων – εκείνη 18. Θα χωρίσουν δυο χρόνια μετά, ενώ την ίδια εποχή θα τραυματιστεί στο χέρι και θα εγκαταλείψει για πάντα το τσίρκο. Θα πιάσει διάφορες δουλειές, μέχρι να καταταγεί στον αμερικάνικο στρατό το 1942, όπου διακρίθηκε στην ψυχαγωγία των στρατιωτών. Σε μια περιοδεία του στην Ιταλία το 1944 θα γνωρίσει τη δεύτερη σύζυγό του, την Νόρμα Άντερσον, η οποία διασκέδαζε κι αυτή τα φανταράκια.

Ξυπνώντας σταρ

Από μία σύμπτωση, θα βρεθεί στο ραδιόφωνο του ABC, όπου δούλευε η γυναίκα του κι εκεί θα εντυπωσιάσει τους πάντες άμα τη εμφανίσει και θα δεχθεί προτάσεις για να παίξει σε ένα θεατρικό έργο. Με λιγοστές εμφανίσεις έπεισε παραγωγούς ότι μπορούσε να κάνει καριέρα στο σινεμά, με δεδομένο ότι στην κάμερα έδειχνε ακόμη πιο ωραίος. Έτσι, με την πρώτη, θα πάρει πρωταγωνιστικό ρόλο στο φιλμ νουάρ «Οι Δολοφόνοι» του Ρόμπερτ Σιόντμακ, έχοντας δίπλα του την Άβα Γκάρντνερ. Εξαιρετική ταινία και τεράστια εισπρακτική επιτυχία που θα στρέψουν τους προβολείς πάνω του. Όπως είχε πει ο ίδιος, «ξύπνησα μια μέρα και ήμουν σταρ. Ήταν τρομαχτικό».

Ο Μπαρτ Λάνκαστερ, πολύ γρήγορα θα καταστεί ένα από τα πιο καυτά ονόματα του Χόλιγουντ και θα αρχίσει να παίζει σε πολλές και καλές ταινίες. Στην τρίτη του ταινία, «Ματωμένες Αλυσίδες», θα συνεργαστεί με τον Κερκ Ντάγκλας, με τον οποίο θα αναπτύξουν μία μεγάλη φιλία, που είχε όμως και τα κάτω της, ενώ θα πρωταγωνιστήσουν μαζί σε επτά φιλμ και ανάμεσά τους το κλασικό γουέστερν του Τζον Στάρτζες «Μονομαχία στον Πράσινο Βάλτο».

Μεγάλες ταινίες – υπέροχες ερμηνείες

Η πορεία του θα είναι θριαμβευτική μέχρι τα βαθιά γεράματά του, προκαλώντας το δέος και τον θαυμασμό. Θα συνεργαστεί με σπουδαίους σκηνοθέτες και ηθοποιούς, ενώ το 1960 θα κερδίσει το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου, το μοναδικό από τις τέσσερις συνολικά υποψηφιότητες, για το δραματικό «Είμαστε Διεφθαρμένοι» του Ρίτσαρντ Μπρουκς. Ωστόσο, τις κορυφαίες ερμηνείες του – που δεν ήταν λίγες – θα τις κάνει στις κλασικές ταινίες «Όσο Υπάρχουν Άνθρωποι» του Φρεντ Τσίνεμαν, με τη σκηνή του φιλιού στην παραλία με την Ντέμπορα Κερ να περνά στο κινηματογραφικό πάνθεον, «Σκοτεινοί Δολοφόνοι» του Αλεξάντερ Μακέντρικ, έχοντας δίπλα του έναν έξοχο Τόνι Κέρτις, με τον οποίο συνεργάστηκε αρκετές φορές, «Ο Βαρυποινίτης του Αλκατράζ» του Τζον Φρανκεχάιμερ, «Ο Βροχοποιός» του Τζόζεφ Άντονι, «Η Δίκη της Νυρεμβέργης» του Στάνλεϊ Κρέιμερ, «Ατλάντικ Σίτι» του Λουί Μαλ, «Οι Ασυγχώρητοι» του Τζον Χιούστον, «Επτά Ημέρες του Μαΐου» του Φρανκεχάιμερ, «Ο Κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι, «Το Τρένο» του Άρθουρ Πεν, «Ο Γατόπαρδος» του Λουκίνο Βισκόντι, αλλά και μια σειρά από εξαιρετικά γουέστερν («Βέρα Κρουζ», «Οι Επαγγελματίες», «Ο Άνθρωπος του Νόμου» κλπ).

Κοινωνικοί αγώνες

Ο Λάνκαστερ, αν και πολυάσχολος, καθώς είχε πάντα να διαλέξει ανάμεσα σε πολλά σενάρια, αλλά και ένας άνδρας με τεράστιες επιτυχίες στις γυναίκες, ηθοποιούς και μη, δεν θα ξεχάσει ποτέ την ταπεινή του καταγωγή και θα πάρει μέρος σε πολλούς κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. Το 1947 κι ενώ η Επιτροπή Αντι-Αμερικανικών Ενεργειών τρομοκρατούσε όλο το Χόλιγουντ, ο Λάνκαστερ θα αντιταχθεί και θα δημιουργήσει μία επιτροπή ενάντια στις διώξεις, μαζεύοντας πολλά μεγάλα ονόματα του κινηματογράφου. Επίσης, βοήθησε και οικονομικά τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ενώ συμμετείχε στη μεγάλη ιστορική πορεία προς την Ουάσινγκτον. Η πολιτική του δράση υπέρ των ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων, η υπεράσπιση των αριστερών συναδέλφων του και άλλες πολλές ενέργειές του, κόντρα στο συντηρητικό κατεστημένο, θα τον βάλουν στο στόχαστρο του FBI και άλλων υπηρεσιών, οι οποίες προσπάθησαν να τον βλάψουν διασπείροντας φήμες και βάζοντας πολλούς πρόθυμους συναδέλφους του να τον προκαλούν και να του κάνουν τη ζωή δύσκολη, αλλά αυτός τους έβαζε πάντα στη θέση τους, ακόμη και χρησιμοποιώντας τα τεράστια γεροδεμένα χέρια του.

Όσο υπάρχουν άνθρωποι…

Από τα 60 του, άρχισαν τα προβλήματα με την καρδιά του, η οποία τον ταλαιπώρησε μέχρι το τέλος. Παρά ταύτα ο Μπαρτ Λάνκαστερ θα συνεχίσει να έχει κοινωνική και πολιτική δράση και να δουλεύει μέχρι τα βαθιά γεράματα. Το 1988 ένα σοβαρό εγκεφαλικό θα τον αφήσει μερικώς παράλυτο και χωρίς φωνή και στις 20 Οκτωβρίου του 1994 θα αφήσει την τελευταία του πνοή στο διαμέρισμά του στο Λος Άντζελες. Όπως είχε ζητήσει ο ίδιος, δεν θα γίνει κηδεία ούτε μνημόσυνο. Μία μικρή επίγεια πλάκα, με το όνομά του, βρίσκεται πάνω από τον τάφο του. Γιατί, ο Μπαρτ Λάνκαστερ μπορεί να τρόμαξε όταν σε μια μέρα ξύπνησε σταρ, αλλά δεν φοβήθηκε ποτέ να κάνει πράξη αυτά που πίστευε.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ, Χ. Αναγνωστάκης
Αθήνα, Ελλάδα