Εν μέσω σκόπιμα παρατεταμένων διαπραγματεύσεων μεταξύ Τουρκίας και Σουηδίας σχετικά με την έγκριση από την Άγκυρα της ένταξης του σκανδιναβικού έθνους στο ΝΑΤΟ, οι Τούρκοι διαπραγματευτές έχουν εισαγάγει μια σκανδαλώδη απαίτηση:
Ζητούν το κλείσιμο του Nordic Monitor, μιας ερευνητικής ιστοσελίδας ειδήσεων με έδρα στη Στοκχόλμη, που διοικείται από δύο εξόριστους Τούρκους δημοσιογράφους.
Το άκρως προκλητικό αίτημα, που προφανώς τέθηκε κατά τις εμπιστευτικές συναντήσεις μεταξύ της τουρκικής και της σουηδικής αντιπροσωπείας, αποκαλύφθηκε κατά λάθος από τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών Burak Akçapar κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου, η οποία ήταν επιφορτισμένη με την αναθεώρηση του πρωτοκόλλου ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ στις 25 Οκτωβρίου.
«Το θέμα του Nordic Monitor είναι ένα σοβαρό θέμα. … Φυσικά, το κλείσιμο αυτού είναι μέρος και θα συνεχίσει να είναι μέρος των διαπραγματεύσεων που διεξάγουμε με τη Σουηδία», ενημέρωσε ο Akçapar τους νομοθέτες στις 16 Νοεμβρίου, παρέχοντας παράλληλα πληροφορίες για τις συνεχιζόμενες συνομιλίες με τη σουηδική αντιπροσωπεία για την ικανοποίηση των αιτημάτων της Άγκυρας.
Το Nordic Monitor, που ιδρύθηκε στη Σουηδία από δύο Τούρκους δημοσιογράφους με έδρα τη Στοκχόλμη, τον Abdullah Bozkurt και τον Levent Kenez, το 2019, είναι αφιερωμένο στη σε βάθος κάλυψη της Τουρκίας μέσω της ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Η πλατφόρμα αποκαλύπτει τις αδικίες της κυβέρνησης του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που θεωρούνται ότι είναι προς το δημόσιο συμφέρον.
Άρθρα που δημοσιεύονται από το Nordic Monitor αναφέρονται συχνά από διεθνή μέσα ενημέρωσης και η παρουσίαση τεκμηριωμένων στοιχείων σχετικά με τις παράνομες δραστηριότητες της κυβέρνησης Ερντογάν προσελκύει την προσοχή του διεθνούς κοινού.
Και οι δύο δημοσιογράφοι, ο Bozkurt και ο Kenez, είναι μέλη της Σουηδικής Ένωσης Δημοσιογράφων (Journalistförbundet), μιας επαγγελματικής οργάνωσης αφιερωμένης στην προώθηση της ελευθερίας του Τύπου και στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των δημοσιογράφων στη Σουηδία.
Δικαιολογώντας το αίτημα της Τουρκίας για το κλείσιμο του Nordic Monitor, ο Akçapar αναφέρθηκε σε μια σειρά άρθρων που δημοσίευσε το Nordic Monitor που αποκάλυψε εκτεταμένες δραστηριότητες παρακολούθησης που διεξήγαγαν Τούρκοι διπλωμάτες σε ξένες χώρες.
Δημοσιευμένα έγγραφα έδειξαν ότι πολλοί Τούρκοι πρεσβευτές διεξήγαγαν εκτενείς επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών για επικριτές της κυβέρνησης Ερντογάν σε ξένες χώρες. Οι πληροφορίες αυτές διαβιβάστηκαν στη συνέχεια στα κεντρικά γραφεία στην Άγκυρα, με αποτέλεσμα να ληφθούν διάφορα τιμωρητικά μέτρα κατά των επικριτών και των αντιπάλων, ακόμη και εκείνων που ήταν εξόριστοι, καθώς και των μελών των οικογενειών τους στην Τουρκία.
Ο Akçapar ήταν μεταξύ εκείνων που εντοπίστηκαν σε μια επιχείρηση κατασκοπείας στην Ινδία κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πρεσβευτής στο Νέο Δελχί, διαπιστευμένος να εκπροσωπεί την Τουρκία σε πολλές γειτονικές χώρες.
Η αποκάλυψη, μετά από εξέταση εκατοντάδων τουρκικών κυβερνητικών εγγράφων, επιβεβαίωσε ότι οι τουρκικές διπλωματικές αποστολές παραβιάζουν τους εσωτερικούς νόμους των κρατών υποδοχής και τις αρχές του διεθνούς δικαίου διενεργώντας παράνομες εκστρατείες συλλογής πληροφοριών και εκτεταμένες επιχειρήσεις πληροφοριών.
Οι απεσταλμένοι του Ερντογάν απολάμβαναν τα προνόμια και τις ασυλίες που ορίζονται στις διεθνείς συμβάσεις, ενώ κατασκόπευαν συστηματικά τους επικριτές του προέδρου, συλλέγοντας πληροφορίες για Τούρκους που ζουν στο εξωτερικό και τις μετέφεραν στα κεντρικά γραφεία.
Οι ασυλίες και τα προνόμια που παρέχονται στους διπλωμάτες και το προξενικό προσωπικό ρυθμίζονται από διεθνείς συμβάσεις. Ωστόσο, οι διπλωμάτες, παρά το γεγονός ότι απολαμβάνουν τα προνόμια και τις ασυλίες που περιγράφονται στη Σύμβαση της Βιέννης για τις Διπλωματικές Σχέσεις, είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τους νόμους και τους κανονισμούς του κράτους υποδοχής.
Έχουν ρητή εντολή να αποφεύγουν την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις του κράτους υποδοχής, όπως ορίζεται στο άρθρο 41. Ομοίως, το προξενικό προσωπικό, στο οποίο χορηγούνται περιορισμένα προνόμια και ασυλίες από τη Σύμβαση της Βιέννης για τις Προξενικές Υποθέσεις, μπορεί να υπόκειται σε έρευνες και διώξεις από τις αρχές του κράτους υποδοχής για εγκλήματα που διαπράχθηκαν τόσο εντός όσο και εκτός των χώρων του προξενείου, όπως περιγράφεται στο άρθρο 43 της σύμβασης.
Σύμφωνα με τον Akçapar, η Τουρκία έχει πετύχει πολλές παραχωρήσεις κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τη Σουηδία και τη Φινλανδία, υποχρεώνοντάς τις να υιοθετήσουν διάφορα μέτρα που θα ήταν επωφελή για την Τουρκία.
Υποστήριξε ότι μέσω της δημιουργίας μόνιμων κοινών μηχανισμών μεταξύ των τριών χωρών, προϋπόθεση για την έγκριση της Τουρκίας για την έναρξη των προσφορών ένταξης κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη τον Ιούνιο του 2022, η Τουρκία στοχεύει να αποσπάσει περαιτέρω οφέλη από αυτά τα έθνη.
Για τη Σουηδία, ο Akçapar υποστήριξε ότι υπό την πίεση της Τουρκίας, η χώρα υπέστη μια σημαντική αλλαγή παραδείγματος στην προσέγγισή της στην τρομοκρατία. Αυτή η αλλαγή είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη δεδομένου ότι η κυβέρνηση Ερντογάν έχει κατηγορηθεί ότι εκμεταλλεύεται την έννοια της τρομοκρατίας για να κρατά αδιάκριτα τους επικριτές της, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, ακτιβιστών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Καθώς οι κατηγορίες που σχετίζονται με την τρομοκρατία επιφέρουν βαρύτερες ποινές και μεγαλύτερες ποινές φυλάκισης, η κυβέρνηση ζήτησε από το καταχρηστικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης να επιβάλει τέτοιες κατηγορίες σε άτομα που δεν έχουν καμία σχέση με τη βία ή την τρομοκρατία.
Αυτή η πρακτική θέτει τις βάσεις για αυτολογοκρισία στην Τουρκία και συμβάλλει σε ένα διαρκές κλίμα φόβου. Η Τουρκία, με ανησυχητικό ιστορικό στην ελευθερία του Τύπου, κατατάσσεται τώρα στην 165η θέση μεταξύ 180 χωρών στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (RSF) 2023 – πτώση 16 θέσεων από την κατάταξή της το 2022 στην 149η.
Πολλοί δημοσιογράφοι βρίσκονται έγκλειστοι στις τουρκικές φυλακές επειδή η επαγγελματική τους εργασία θεωρείται απειλή από την κυβέρνηση για τη συνταγματική τάξη και την αντιτρομοκρατική εκστρατεία της Τουρκίας.
Σύμφωνα με την Επιτροπή Προστασίας των Δημοσιογράφων (CPJ) που εδρεύει στη Νέα Υόρκη, τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης της Τουρκίας έχουν αποδεκατιστεί από διακοπές λειτουργίας, εξαγορές και εξαναγκασμό πολλών δημοσιογράφων στην εξορία ή εκτός του επαγγέλματος.
Από το 2014, μετά από υποθέσεις διαφθοράς που ενέπλεξαν τον Ερντογάν, τα μέλη της οικογένειάς του και τους στενούς του συνεργάτες σε ένα σχέδιο εξάλειψης κυρώσεων στο Ιράν αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, η τουρκική κυβέρνηση ξεκίνησε μια αυστηρή καταστολή σε δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης.
Η καταστολή είχε ως αποτέλεσμα το κλείσιμο σχεδόν 200 μέσων ενημέρωσης και τη φυλάκιση εκατοντάδων δημοσιογράφων. Πολλοί δημοσιογράφοι αναγκάστηκαν να πάνε στην εξορία για να αποφύγουν την παράνομη φυλάκιση, συμπεριλαμβανομένων των συντακτών του Nordic Monitor Bozkurt και Kenez, οι οποίοι ζήτησαν άσυλο στη Σουηδία το 2016.
Η εκστρατεία της κυβέρνησης Ερντογάν για την καταστολή των επικριτικών και ανεξάρτητων δημοσιογράφων έχει επεκταθεί πέρα από τα τουρκικά σύνορα, με τουρκικές μυστικές υπηρεσίες, ξένες υπηρεσίες και υπερπόντια ιδρύματα να στοχεύουν δημοσιογράφους που ζουν στην εξορία.
Αυτοί οι δημοσιογράφοι συνεχίζουν το επαγγελματικό τους έργο κάτω από απειλητικές και δύσκολες συνθήκες.
Ο Τούρκος Υφυπουργός Εξωτερικών κατέστησε σαφές ότι η Τουρκία θα προσπαθήσει να χειραγωγήσει τον κοινό μηχανισμό ασφαλείας που δημιουργήθηκε σε υπουργικό επίπεδο μεταξύ Τουρκίας και Σουηδίας στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στη Σύνοδο Κορυφής του Βίλνιους τον Ιούλιο για να αποσπάσει περισσότερες παραχωρήσεις στο μέλλον ακόμη και μετά την αποδοχή της Σουηδίας ως πλήρεους μέλους του ΝΑΤΟ. Είπε ότι ένας οδικός χάρτης για τον τρόπο εκτέλεσης των εκκρεμών αιτημάτων της Τουρκίας θα παρασχεθεί από τις σουηδικές αρχές.
Φαίνεται ότι το Nordic Monitor και οι συντάκτες του θα παραμείνουν στο στόχαστρο των τουρκικών αρχών, οι οποίες έχουν ήδη λάβει διάφορα μέτρα για να πιέσουν τους εξόριστους δημοσιογράφους να εγκαταλείψουν το επάγγελμά τους και να σταματήσουν να γράφουν επικριτικά άρθρα για την κυβέρνηση Ερντογάν.
Η τουρκική κυβέρνηση είχε υποβάλει στο παρελθόν αίτημα έκδοσης για τον Kenez, αλλά τον Δεκέμβριο του 2021, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σουηδίας απέρριψε την έφεση της τουρκικής κυβέρνησης.
Το δικαστήριο έκρινε ότι το δημοσιογραφικό έργο του Κένεθ δεν θεωρείται έγκλημα στη Σουηδία, απορρίπτοντας τις κατηγορίες για τρομοκρατία που απήγγειλε η Τουρκία εναντίον του δημοσιογράφου.
Οι τουρκικές αρχές εξέδωσαν πολλαπλά εντάλματα σύλληψης για τον Bozkurt για μια σειρά άρθρων που είχε γράψει για το Nordic Monitor. Αντιμετωπίζει ποινική δίκη στην Τουρκία με την κατηγορία της προσβολής του προέδρου Ερντογάν σε ένα άρθρο που έγραψε για τον Muhammet Emin Tokcan, έναν καταδικασμένο τζιχαντιστή με ιστορικό αεροπειρατείας πορθμείου για τη Ρωσία, εμπλοκή σε συγκρούσεις στην Τσετσενία και τη Γεωργία, ενορχήστρωση επίθεσης σε πολυτελές ξενοδοχείο στην Κωνσταντινούπολη και ίδρυση συνδικάτου οργανωμένου εγκλήματος.
Ενώ η Τουρκία δεν έχει ακόμη ζητήσει επίσημα την έκδοση του Bozkurt, υπάρχουν ενδείξεις ότι ένα αίτημα βρίσκεται σε εξέλιξη βάσει της οδηγίας του υπουργείου Δικαιοσύνης. Αναμένεται να διαβιβαστεί στις σουηδικές αρχές στο εγγύς μέλλον.
Τόσο ο Bozkurt όσο και ο Kenez βρέθηκαν στη λίστα στόχων της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών MIT, η οποία έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές της στην Ευρώπη. Η υπηρεσία διεξάγει επιτήρηση και διεξάγει επιθετικές δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών στην Ευρώπη.
Τον Δεκέμβριο του 2016 ο Cem Küçük, ένας κυβερνητικός προπαγανδιστής με στενούς δεσμούς με τους Τούρκους υπουργούς Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, κάλεσε τη MIT να δολοφονήσει τον Bozkurt.
Μιλώντας στο TGRT TV, ένα πιστό κυβερνητικό μέσο ενημέρωσης, ο Küçük είπε ότι η διεύθυνση κατοικίας του Bozkurt στη Στοκχόλμη ήταν γνωστή από τις τουρκικές αρχές και απαίτησε την «εξόντωση» του δημοσιογράφου.
«Δεν χρειάζεται πια να χτυπάς γύρω από τον θάμνο. Το πού ζουν [οι επικριτικοί δημοσιογράφοι] είναι γνωστό, συμπεριλαμβανομένων των διευθύνσεών τους στο εξωτερικό. Ας δούμε τι θα συμβεί αν αρκετοί από αυτούς εξοντωθούν. Πόσο τρομοκρατημένοι θα ήταν αν βάζατε σφαίρες στα κεφάλια κάποιων [επικριτικών] δημοσιογράφων», είπε.
Ο Küçük είχε ερευνηθεί στο παρελθόν για δραστηριότητες της Δύναμης Quds του Ιρανικού Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) στην Τουρκία και τα κείμενα του Bozkurt για τις μυστικές επιχειρήσεις της Quds Force τον ενόχλησαν προφανώς.
Ο Mesut Hakkı Caşın, σύμβουλος του Τούρκου προέδρου για την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική, απείλησε ανοιχτά τον Bozkurt με δολοφονία σε ζωντανή τηλεόραση, που μεταδόθηκε από εθνικό τηλεοπτικό δίκτυο, λέγοντας ότι οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες θα τον βρουν και θα τον ταΐσουν στους καρχαρίες.
Μιλώντας κατά τη διάρκεια ενός προγράμματος συζήτησης στο φιλοκυβερνητικό CNN Türk στις 15 Ιανουαρίου 2021, ο Caşın στόχευσε τον Bozkurt και είπε: «Η τουρκική εθνική υπηρεσία πληροφοριών θα τον βρει, θα σας το πω. Δεν ξέρω αν η MIT θα τον ταΐσει με τα ψάρια ή τους καρχαρίες, αλλά οι προδότες πάντα τελικά τιμωρούνται».
Ο Caşın, ένας 65χρονος καθηγητής και πρώην στρατιωτικός, είναι μέλος του Προεδρικού Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της Τουρκίας, συμβουλεύοντας τον Ερντογάν για στρατηγικά θέματα.
Ο Bozkurt δέχθηκε επίθεση από τρεις άγνωστους άνδρες τον Σεπτέμβριο του 2020 μπροστά από το σπίτι του σε ένα προάστιο της Στοκχόλμης και είχε μετακομίσει σε ασφαλή τοποθεσία. Η διεύθυνση και τα προσωπικά του στοιχεία κρατήθηκαν μυστικά σύμφωνα με τους νόμους της Σουηδίας που προστατεύουν τα ευάλωτα άτομα.
Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, υπέστη γρατζουνιές και μώλωπες στο πρόσωπο, τα χέρια και τα πόδια του και νοσηλεύτηκε σε τοπικό νοσοκομείο.
Στις 10 Οκτωβρίου 2022 η MIT διέρρευσε κρυφές φωτογραφίες του στην εφημερίδα Sabah, ένα φερέφωνο του καθεστώτος που ανήκει στην οικογένεια του Ερντογάν. Η μέχρι τότε μυστική διεύθυνση κατοικίας του αποκαλύφθηκε ως συνέχεια μιας συνεχιζόμενης στρατηγικής της τουρκικής κυβέρνησης με στόχο την παρενόχληση και τον εκφοβισμό του δημοσιογράφου. Λίγες εβδομάδες αργότερα, η MIT διέρρευσε και φωτογραφίες παρακολούθησης του Kenez στη Sabah.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ), επιτέλους, αποφάσισε την ενίσχυση της άμυνας μέσω της προετοιμασίας μιας εθνικής αμυντικής βιομηχανικής στρατηγικής. Εκτιμάται ότι έγινε αντιληπτό πως έχουμε φτάσει σε μια εποχή αυξημένης προσοχής στην ικανότητα της αμυντικής βιομηχανίας. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έδειξε πόσο κοστοβόρα μπορεί να είναι μια μακροπρόθεσμη σύγκρουση, επίσης η επίθεση της οργάνωσης Χαμάς στο Ισραήλ ανέδειξε την απαιτούμενη ετοιμότητα και ανθεκτικότητα κατά των ασύμμετρων επιθέσεων με φτηνά όπλα κορεσμού, ενώ ο ανταγωνισμός με την Τουρκία απαιτεί από το ΥΕΘΑ, να παράγει η ελληνική αμυντική βιομηχανία πιο τεχνολογικά προηγμένα όπλα.
Στόχοι της αμυντικής βιομηχανικής στρατηγικής, μάλλον είναι να αλλάξει τις αγοραστικές συνήθειες μας και να μεθοδεύσει την αξιοποίηση των υπαρχόντων αμυντικών συστημάτων σε σχέση με τη βιομηχανική βάση. Είναι προφανής η ανάγκη από το παρελθόν για τη μεταρρύθμιση των αγορών των οπλικών και αμυντικών συστημάτων, αλλά μέχρι σήμερα τίποτα σημαντικό δεν επιτεύχθηκε.
Πώς μπορεί το Υπουργείο Άμυνας να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα, σε κλίμακα, ενός αξιοσημείωτου αριθμού όπλων και στρατιωτικών συστημάτων που χρειάζεται τώρα και στο μέλλον;
Κατ’ αρχάς πρέπει να αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα με μια νέα αμυντική βιομηχανική στρατηγική που θα καθοδηγήσει τις πολιτικές, τα προγράμματα και τις επενδύσεις του για τουλάχιστον τα επόμενα τρία χρόνια για να καταλύσει μια αλλαγή πνεύματος γενεών στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν οι ελληνικές κυβερνήσεις. Υπάρχει, όμως, ο πραγματικός κίνδυνος αυτή η στρατηγική όπως τόσα άλλα που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση, να καταρρεύσει υπό το βάρος των πολλών ανταγωνιστικών απαιτήσεών της. Ως εκ τούτου θα απαιτηθεί η πολιτική βούληση στην εμμονή του σκοπού και η εθνική συναίνεση.
Κατά δεύτερο η αδίστακτη ιεράρχηση, αν και απαραίτητη για την επιτυχία, θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί δεδομένης της πολυπλοκότητας της αμυντικής βιομηχανικής βάσης, των περιορισμένων πόρων και των ισχυρών ενδιαφερομένων που δραστηριοποιούνται από όλες τις πλευρές. Πάνω απ’ όλα, η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων θα περιπλέκεται από την πραγματικότητα ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο σύνολο πολιτικών που να έχει το σωστό μέγεθος για να καλύψει τις ανάγκες του εκτεταμένου και διαφορετικού συνόλου εταιρειών, συστημάτων και τεχνολογιών που εμπίπτουν στην ομπρέλα της αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Αντιμέτωποι με αυτές τις προκλήσεις και έναν πεπερασμένο προϋπολογισμό, το Υπουργείο Άμυνας χρειάζεται μια υψηλή βιομηχανική στρατηγική που να είναι μακροπρόθεσμη σε εύρος, να σχετίζεται με τις υψηλότερες προτεραιότητες της πολιτείας και να ασχολείται με όλους τους τομείς της βάσης. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να αναγνωρίσουν τα πεπερασμένα μέσα που διαθέτουμε, απαιτώντας δύσκολες επιλογές σχετικά με το πού να επενδύσουν και πού να μην επενδύσουν. Ως βάση μιας τέτοιας υψηλής στρατηγικής, προτείνεται μια αναπροσανατολισμένη προσέγγιση που θα χωρίζει την αμυντική βιομηχανική βάση σε μερικές κατασκευαστικές σφαίρες, θα προσδιορίζει έναν μικρό αριθμό προσαρμοσμένων βιομηχανικών στόχων για την καθεμία και θα προτείνει τομείς που πρέπει να ανατεθούν σε διεθνείς οίκους και εταίρους του ιδιωτικού τομέα. Αυτή η προσέγγιση θα απαιτούσε μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι υπεύθυνοι χάραξης αμυντικής πολιτικής σκέφτονται για την αμυντική βιομηχανική βάση και τον ρόλο τους σε αυτήν, επιτρέποντας την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων, ενώ παράλληλα θα καλύπτονται οι αμυντικές ανάγκες της Ελλάδας.
Καθώς αποφάσισε ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης ότι είναι «Εθνικός στόχος η ισχυρή αμυντική βιομηχανία» θα πρέπει να καθορίσει μια προσέγγιση που του επιτρέπει να πλοηγείται τόσο στα αμυντικά συστήματα που χαρακτηρίζουν το σύγχρονο πόλεμο για τα επόμενα χρόνια όσο και στις νέες αναδυόμενες τεχνολογίες που θα τον διαμορφώσουν για τις επόμενες δεκαετίες. Για να διατηρήσει τη μοναδική ισχύ της αμυντικής της βιομηχανικής βάσης ενόψει ενός έντονου δημοσιονομικού περιορισμού, η ηγεσία του ΥΕΘΑ θα πρέπει να κάνει δύσκολες επιλογές σχετικά με το πού θα δώσει προτεραιότητα και πού θα διατηρήσει την ευελιξία. Το κλειδί για την εύρεση αυτής της ισορροπίας είναι η αναγνώριση της ποικιλομορφίας του δικτύου προμηθευτών και η χρήση της μόχλευσης της αγοράς και της οικονομικής και τεχνολογικής πολυπλοκότητας για την καθοδήγηση της κατανομής της προσοχής και των επενδύσεων.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI). Συγγραφέας του βιβλίου «Ο Σύγχρονος Πόλεμος» Προκλήσεις για την Ελληνική Ασφάλεια. Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Η αντιπολίτευση της Αλβανίας πέταξε καπνογόνα και προκάλεσε μια μικρή φωτιά στη μέση του κοινοβουλίου σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εμποδίσει την πλειοψηφία να ψηφίσει για τον προϋπολογισμό του 2024.
Οι βουλευτές που συμμετείχαν στη διαδήλωση τη Δευτέρα στοίβαξαν καρέκλες στο κέντρο της αίθουσας και κόκκινος, πράσινος και μωβ καπνός γέμισε τον αέρα, ενώ η ασφάλεια προσπάθησε να απομακρύνει τους διαδηλωτές από την έδρα του πρωθυπουργού, Έντι Ράμα.
Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο και έσβησε με παρέμβαση των γύρω πολιτικών.
Ο ντε φάκτο ηγέτης του Δημοκρατικού κόμματος της αντιπολίτευσης, Σαλί Μπερίσα, πρώην πρωθυπουργός που ήταν και ο πρώτος μετακομμουνιστής πρόεδρος της Αλβανίας από το 1992 έως το 1997, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προσπαθεί να φιμώσει την αντιπολίτευση στο κοινοβούλιο, όπου το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Ράμα έχει την πλειοψηφία.
«Η μάχη δεν έχει πισογύρισμα», είπε ο Μπερίσα στους δημοσιογράφους μετά την αναταραχή στην αίθουσα όπου ο προϋπολογισμός πέρασε την πρώτη ψηφοφορία σε μια συνεδρίαση που διήρκεσε λιγότερο από πέντε λεπτά. «Στόχος μας είναι να φέρουμε τον πλουραλισμό στο κοινοβούλιο».
Τον περασμένο μήνα οι εισαγγελείς κατηγόρησαν τον Μπερίσα και τον γαμπρό του για διαφθορά σχετικά με μια συμφωνία γης που αφορούσε τους χώρους ενός αθλητικού συλλόγου.
Τον κατηγόρησαν ότι χρησιμοποίησε την επιρροή του ως πρωθυπουργός από το 2005 έως το 2009 για να ασκήσει πίεση «για την ολοκλήρωση των διαδικασιών ιδιωτικοποίησης υπέρ άλλων, συμπεριλαμβανομένου του συζύγου της κόρης του».
Ο γαμπρός του συνελήφθη αλλά ως βουλευτής ο Μπερίσα έχει ασυλία από τη δίωξη. Του δόθηκε εντολή να μην εγκαταλείψει τη χώρα. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.
Ο Μπερίσα κατηγορεί τον Ράμα ότι ενορχήστρωσε τη δίωξη εναντίον του. Ο Ράμα αρνείται την κατηγορία.
«Αυτοί [η αντιπολίτευση] έφεραν το λεξιλόγιο και τα ήθη του δρόμου στην πολιτική», είπε ο Ράμα στο X μετά την αναταραχή.
Φίλοι και εχθροί του επόμενου προέδρου της Αργεντινής τον συγκρίνουν με τους ακροδεξιούς λαϊκιστές Ντόναλντ Τραμπ και Ζαΐρ Μπολσονάρο. Άλλοι έχουν χαρακτηρίσει τον συνήθως αχτένιστο ή αναμαλλιασμένο οικονομολόγο ώς ένα μείγμα του [επίσης συνήθως αναμαλλιασμένου] πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Μπόρις Τζόνσον και της κούκλας δολοφόνου Τσάκι.
Σημειώνεται ότι ο Τσάκι έγινε γνωστός πριν μια τριακονταετία περίπου με την ταινία «Η Κούκλα του Σατανά». Πέραν των οπτικών παραπομπών στον κούκλο Τσάκι, σαφώς συνυπάρχουν και άλλες έστω υπόγειες συσχετίσεις…
Oπαδός του Μιλέι ντυμένη κούκλα Τσάκι, πανηγυρίζει για τον νέο Πρόεδρο της Αργεντινής. EPA/Juan Ignacio Roncoroni
Αλλά όταν η ειδική σύμβουλος του Χαβιέρ Μιλέι για θέματα δημόσιας εικόνας συνέλαβε την ιδέα για την ανορθόδοξη κόμμωση του, είχε στο μυαλό της δύο διαφορετικούς άντρες: τον Έλβις Πρίσλει και τον Γούλβεριν, τον φανταστικό υπερήρωα που εμφανίστηκε σε κόμικς της Marvel.
Μια μη εξουσιοδοτημένη βιογραφία του Μιλέι – ο οποίος την Κυριακή νίκησε τον περονιστή αντίπαλό του στις πιο σημαντικές εκλογές της Αργεντινής εδώ και δεκαετίες – τον εμφανίζει ως έναν ασταθή μοναχικό τύπο ο οποίος υπέστη στην παιδική του ηλικία γονική κακοποίηση και σχολικό εκφοβισμό κατά τη δεκαετία του 1980 και στον οποίο δόθηκε το παρατσούκλι El Loco (Ο Τρελός ).
«Περισσότερο από τις ιδέες του Μιλέι, αυτό που με ανησυχεί είναι η ψυχική του κατάσταση και η συναισθηματική του σταθερότητα», αναφέρει ο συγγραφέας του βιβλίου, Χουάν Λουίς Γκονζάλες.
Λάτρης της μουσικής, ο Μιλέι υπήρξε τραγουδιστής του συγκροτήματος με την ονομασία Everest και το οποίο παρουσίαζε διασκευές τραγουδιών των Rolling Stones, ενώ όπως αναφέρει στον βρετανικό Guardian μια βουλευτής που δηλώνει ότι “τον λατρεύει”, ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής απολαμβάνει επίσης τον Μπομπ Μάρλει αλλά και τον Βέρντι.
«Λατρεύει την όπερα. Τραγουδάει όπερα. Δεν είναι πολύ καλός – αλλά μην πείτε ότι το είπα αυτό», καταλήγει
Ο Μιλέι υπήρξε πολύ επιτυχημένος ως περσόνα των media, εμφανιζόμενος ως οικονομικός ειδήμονας σε τηλεοπτικές εκπομπές της Αργεντινής, όπου μιλούσε τόσο για τη δυστυχία του πληθωρισμού όσο και για τη χαρά του ταντρικού σεξ…[σ.σ μυστικιστική συνένωση του ανθρώπου με το θείο, βάσει της ινδουιστικής Τάντρα. Η δυτική μορφή αυτής της “ιερής σεξουαλικότητας” διδάσκει την αργή, μη-οργασμική σεξουαλική επαφή].
«Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του δυναμική. Στη συγκεκριμένη περίπτωσή μου, εκσπερματίζω κάθε τρεις μήνες», καυχήθηκε κάποτε ο Μιλέι, σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση….
Τέτοιες σοκαριστικές δημόσιες δηλώσεις – και η τάση του Μιλέι για αχρείαστες εκρήξεις που τραβούν την προσοχή – τον έκαναν γνωστό και τον βοήθησαν να ξεκινήσει την καριέρα του στην πολιτική πριν από περίπου πέντε χρόνια.
Εξελέγη στο Κογκρέσο το 2021 με το κόμμα του Libertad Avanza (Εμπρός Ελευθερία) φτάνοντας μέχρι την προεδρία αυτή την εβδομάδα “καθισμένος” πάνω σε ένα τσουνάμι οργής των ψηφοφόρων για τη διαφθορά και την κακοδιαχείριση, με λίγα λόγια την χειρότερη οικονομική κρίση στην Αργεντινή εδώ και δεκαετίες.
«Το αποτέλεσμα των εκλογών αντιπροσωπεύει μια απέλπιδα προσπάθεια για κάτι νέο, ό,τι κι αν συμβεί», δήλωσε ο Μπενγιαμίν Γεδάν, ειδικός σε θέμα Αργεντινής από το Wilson Centre.
«Η επιλογή [που είχαν οι ψηφοφόροι] ήταν μάλλον ή παραμονή στις ίδιες καταστροφικές οικονομικές συνθήκες ή ένα ριζοσπαστικό στοίχημα για ένα δυνητικά λαμπρό μέλλον με εξαιρετικό ρίσκο κινδύνου ».
Ο Γεδάν πιστεύει πίστευε ότι θα νοιώσουν μεγάλη απογοήτευση πολλοί ψηφοφόροι στην Αργεντινή εάν ο Μιλέι ακολουθήσει έστω και ένα μικρό μέρος των ιδεών του. Γιατί;
Ο Μιλέι κέρδισε τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών με το 55,95% των ψήφων έναντι 44,04% του αντιπάλου του, του κεντροαριστερού υπουργού Οικονομίας Σέρχιο Μάσα, με το 86% των ψηφοδελτίων καταμετρημένο.
Θα μετανιώσουν οι Αργεντίνοι, αν κάνει έστω κι ένα απ’ αυτά που λέει
Αυτές οι ιδέες περιλαμβάνουν τη νομιμοποίηση της πώλησης ανθρώπινων οργάνων, τη δραματική μείωση των κοινωνικών δαπανών, την υποβάθμιση των εγκλημάτων της δικτατορίας της Αργεντινής το 1976-83 και τη διακοπή των σχέσεων με τους δύο σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αργεντινής, τη Βραζιλία και την Κίνα.
Στην προεκλογική εκστρατεία, ο Μιλέι υποσχέθηκε να καταργήσει την Κεντρική Τράπεζα της Αργεντινής και να δολαριοποιήσει την οικονομία , ενώ κραδαίνοντας ένα αλυσοπρίονο εικονοποίησε τις άγριες περικοπές που πιστεύει ότι θα βοηθήσουν στη σταθεροποίηση της οικονομίας και στην «εξάλειψη» του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού.
Η βιογραφία του Μιλέι υποδηλώνει ότι μερικές από αυτές τις ιδέες μπορεί να προήλθαν …από τα πέντε κλωνοποιημένα σκυλιά του που φέρουν ονόματα οικονοολόγων, όπως Murray Rothbard και Robert Lucas.
«Έχουν ύψος δύο μέτρα, ζυγίζουν 100 κιλά… Τα αποκαλεί τετράποδα παιδιά του», είπε ο νεοεκλεγείσα στη Γερουσία της Αγεντινής και θαυμάστρια του Μιλέι, Λίλα Λεμουάν, γελώντας με τις φήμες ότι ο μελλοντικός ηγέτης της Αργεντινής παίρνει πολιτικές συμβουλές από αυτά τα ζωντανά….
Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι ο Μιλέι θα αναγκαστεί να μετριάσει τα λόγια και τις πολιτικές του μετά την ανάληψη της εξουσίας τον επόμενο μήνα και θα δυσκολευτεί να εφαρμόσει τις – ηπίως μιλώντας – αμφιλεγόμενες προτάσεις του.
Το κόμμα του Μιλέι ελέγχει μόλις 38 από τις 257 έδρες στην Κάτω Βουλή της Αργεντινής και οκτώ από τις 72 στη Γερουσία.
Ωστόσο, το βράδυ της Κυριακής, ο Μιλέι έδειξε ελάχιστα σημάδια μετριασμού του οράματός του για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Νότιας Αμερικής.
«Οι αλλαγές που χρειάζεται αυτή η χώρα είναι δραστικές», δήλωσε, κάνοντας χρήση του σλόγκαν του Τραμπ αλλά για τη χώρα του, δηλαδή «να κάνει την Αργεντινή ξανά μεγάλη».
Ακόμη και πριν ολοκληρωθεί η νίκη του Μιλέι, η Λεμουάν είπε ότι ήταν σίγουρη ότι ο φίλος της – και οι φαβορίτες του – θα επικρατούσαν.
«Είμαι χαρούμενη γιατί το είδα από την αρχή. Είναι ωραίο να ξέρεις ότι είχες δίκιο ακόμα κι όταν κανείς δεν πίστευε σε αυτό», κατέληξε.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, προειδοποιούσε στα μέσα Οκτωβρίου ότι η κινητοποίηση των μουσουλμάνων θα είναι ασταμάτητη αν συνεχιστούν οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στη Γάζα.
Και είναι αλήθεια ότι ήταν πολλές οι διαδηλώσεις αλληλεγγύης με τους Παλαιστίνιους στις χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία. Όμως ένα μεγάλο μέρος των Ιρανών πήρε τις αποστάσεις του από τη σύγκρουση και συντάχθηκε με το Ισραήλ.
Η συνενοχή των ηγετών της Ισλαμικής Δημοκρατίας με τη Χαμάς και άλλες οργανώσεις του λεγομένου άξονα της αντίστασης έχει διευρύνει το χάσμα ανάμεσα στο καθεστώς της Τεχεράνης και την κοινωνία.
Η απόσταση ανάμεσα στην επίσημη πολιτική και την κοινή γνώμη κατέστη σαφής από την αρχή. Την επομένη της βάρβαρης επίθεσης της Χαμάς, η ποδοσφαιρική ομάδα Περσέπολις έπαιξε στο γήπεδο Αζάντι της Τεχεράνης με την Gol Gohar από την επαρχία Κερμάν. Οι υπεύθυνοι θέλησαν να υψώσουν την παλαιστινιακή σημαία, αλλά οι φίλαθλοι αντέδρασαν.
Το επεισόδιο αυτό είναι χαρακτηριστικό, γιατί τα ποδοσφαιρικά γήπεδα, μαζί με τα τζαμιά, είναι οι μόνοι δημόσιοι χώροι όπου επιτρέπεται να συγκεντρώνονται οι Ιρανοί (η παρουσία των γυναικών παραμένει απαγορευμένη). Και οι φίλαθλοι αρνήθηκαν στην περίπτωση αυτή τη χρησιμοποίηση του ποδοσφαίρου για πολιτικούς σκοπούς.
Δεν εξεπλάγην. Στα ταξίδια που έκανα στο Ιράν ως ανταποκρίτρια της El Pais άκουσα επανειλημμένα παράπονα για τη βοήθεια προς την Παλαιστίνη και τη Χεζμπολάχ. Και τώρα, που η χώρα μαστίζεται από μια σοβαρή οικονομική κρίση λόγω των διεθνών κυρώσεων και της κακοδιαχείρισης, η μεταφορά πόρων για πολεμικές περιπέτειες στο εξωτερικό είναι ακόμη πιο δυσβάσταχτη.
Τις τελευταίες ημέρες έχει γίνει δημοφιλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το hashtag #IraniansStandWithIsrael (Οι Ιρανοί είναι με το Ισραήλ). Με το σύνθημα αυτό, οι χρήστες καταγγέλλουν τη βαρβαρότητα τόσο του Ιράν (που είναι σιιτικό) όσο και της Χαμάς (που είναι σουνιτική). Αυτό δεν σημαίνει απόρριψη του αγώνα των Παλαιστινίων -πολλοί προσθέτουν και το hashtag #FreePalestineNow (Ελεύθερη Παλαιστίνη τώρα).
Όλο και συχνότερα όμως διαφαίνεται η υποστήριξη στον Ρεζά Παχλεβί, γιο του τελευταίου Σάχη, χωρίς την επιστροφή του οποίου στο Ιράν η ειρήνη στη Μέση Ανατολή θεωρείται από πολλούς δύσκολη.
Οι περισσότεροι από τους λογαριασμούς αυτούς, βέβαια, βρίσκονται στο εξωτερικό. Ακόμη κι έτσι, όμως, το καθεστώς δεν κρύβει την ανησυχία του.
Ο γενικός εισαγγελέας ανακοίνωσε προ ημερών ότι απαγορεύεται οποιαδήποτε κίνηση υπέρ του Ισραήλ στα social media. Απαγορευμένη είναι και οποιαδήποτε σχέση με Ισραηλινούς πολίτες, ακόμη και σε φιλικό επίπεδο. Οι Ιρανοί αθλητές δεν μπορούν έτσι κι αλλιώς να αγωνίζονται εναντίον Ισραηλινών.
Αν το μοναρχικό Ιράν διατηρούσε καλές σχέσεις με το Ισραήλ, η ισλαμική δημοκρατία αρνείται την ύπαρξή του και οι ηγέτες της απευθύνουν κάθε τόσο έκκληση για την καταστροφή του.
Ο ζήλος όμως με τον οποίο το καθεστώς σπεύδει να φιμώσει οποιαδήποτε έκφραση συμπάθειας προς τα θύματα της Χαμάς δείχνει την προσπάθειά του να εμποδίσει την εισαγωγή στη χώρα τής αντικαθεστωτικής εκστρατείας που διεξάγεται στο εξωτερικό.
Η πρώτη είναι η συναισθηματική. Και η δεύτερη η πραγματιστική.
Με βάση την πρώτη η επιθυμία μας είναι να επανακτήσουμε την Πόλη, τον Πόντο, τα μικρασιατικά παράλια, να εξωθήσουμε τους Τούρκους προσωρινά στο Ματζικέρτ και σιγά σιγά στις στέπες της Ανατολής. (Τέτοιοι τούρκοι που ήρθαν απο κει πάνω δεν υπάρχουν, πλέον, ανεξαρτήτως του τουρκισμού που επικράτησε ως ιδεολογία στον μικρασιατικό χώρο).
Η δεύτερη βλέπει τα πράγματα ψυχρά, υπολογιστικά. Θα ασχοληθούμε με την δεύτερη χωρίς συναισθηματισμούς. Σαν να λύνουμε ένα μαθηματικό πρόβλημα. Τα λίγα χρόνια που ασχολήθηκα με τα μαθηματικά, πριν η σύλληψη της λύσης ενός προβλήματος σου γίνει συνήθεια απο την επανάληψη, όταν το πρόβλημα ήταν σύνθετο και δύσκολο λειτουργούσε η διαίσθηση. Και στη φυσική η πρώτη προσέγγιση μιας θεωρίας ήταν διαισθητική. Στη συνέχεια οι μεγάλοι φυσικοί ζητούσαν την βοήθεια των μεγάλων μαθηματικών για να δώσουν στην σύλληψή τους συγκεκριμένη υπόσταση. Τα αναφέρω αυτά διότι στις πολλές θεωρίες ανάλυσης των διεθνών σχέσεων πρέπει να γίνει αποδεκτή και η μαθηματική. Τα αφηγήματα γίνονται επιστήμη όταν εντάσσουν μέσα τους μαθηματικά.
Στο προκείμενο τώρα. Ποιές είναι οι διαπιστώσεις:
1.-Η Τουρκία όταν στην Ελλάδα όλοι κοιμόντουσαν συνέλαβε λίγο διαισθητικά, λίγο αναλυτικά με την βοήθεια του Νταβούτογλου τον κόσμο που αλλάζει. Και με βάση τις αλλαγές που προέβλεψε διαμόρφωσε την πολιτική της. Μπήκε στο κάδρο να γίνει περιφερειακή δύναμη και έγινε. Στην Ελλάδα οι αγκυλώσεις είναι τόσο έντονες σε όλα τα επίπεδα που όταν πρότεινα να φέρουμε τον Νταβούτογλου στη Θεσσαλονίκη και μέσα απο μια συζύτηση μαζί του να διαγνώσουμε το βάθος των εξελίξεων, όπως τις διαπίστωνε και να ανιχνεύσουμε την τουρκική πολιτική και τους κοινωνικούς και ατομικούς φορείς που θα την υποστηρίζουν, έπεσαν να με φάνε. Ούτε συζήτηση δεν αντέχουμε οι, κατά τα άλλα, δημοκράτες απόγονοι της άμεσης αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας.
2.-Η Τουρκία είναι αυτήν την στιγμή περιφερειακή δύναμη. Επηρεάζει, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο τις εξελίξεις απο την Αφρική ώς τον Καύκασο. Και σε ένα βαθμό και στα Βαλκάνια. Σε αντίθεση με την Ελλάδα που η επιρροή της εξαντλείται στο γνωστό αθηναϊκό τρίγωνο. Η Αθήνα δεν είχε την δυνατότητα να αντιληφθεί ότι ποτέ, ούτε όταν υποδουλώνεσαι, δεν δηλώνεις δεδομένος. Εκτός και αν η δήλωση Μητσοτάκη επεδίωκε να στείλει το μήνυμα πως είναι δικός τους προς αξιοποίηση. Σε βάρος της χώρας.
3.- Τουρκία ως περιφερειακή δύναμη σημαίνει ότι η πολυπλοκότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει είναι πιο σύνθετη. Θα μπορέσει να ανταπεξέλθει; Δεν είναι σίγουρο. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων έχει να κάνει με την ικανότητα του συστήματος να βρει λύσεις και με τις δυνατότητες των ανθρώπων που υπηρετούν το σύστημα. Το τουρκικό σύστημα έδειξε ότι μέχρι εδώ μπορούσε να φθάσει. Το αν θα μπορέσει να προχωρήσει θα το δούμε απο το πως θα απαντήσει στα αδιέξοδα που δημιουργεί η πολιτική του. Στην περίπτωση της Γάζας, αν προσέξετε, τα προβλήματα που δημιούργησε με την απολυτότητα των θέσεών του ο Ερντογάν, προσπαθεί να τα εξισορροπήσει με τις τελευταίες θέσεις που παίρνει σε ζητήματα που αφορούν στο Ισραήλ.
4.-Η Τουρκία δεν θα περάσει στην άλλη πλευρά, την ανατολική, της διαχωριστικής γραμμής. Και δεν είναι σίγουρο ότι τέτοια γραμμή, έντονα διαχωριστική, θα υπάρξει. Το αμερικανικό κατεστημένο φαίνεται να αρχίζει να αντιλαμβάνεται πως δεν το συμφέρει μια απόλυτη αντιπαράθεση και με τις δύο μεγάλες δυνάμεις Κίνα και Ρωσία. Το επόμενο διάστημα θα δούμε κινήσεις εξισορρόπησης της πολιτικής του, αρχής γενομένης απο την Ουκρανία. Οι ΗΠΑ στην εξισορροπιστική τους πολιτική θα χρειαστούν την Τουρκία. Και η Τουρκία θα ξαναμπεί στο παιχνίδι.
5.-Τα σύνορα της καρδιάς του Ερντογάν είναι ευρέα αλλά ο Ερντογάν ξέρει ότι δεν μπορεί να τα φτάσει. Η φράση είναι η Μεγάλη Ιδέα της Τουρκίας που κρατά εν εγρηγόρσει λαό και σύστημα. Επιδιώκει το μείζον για να πετύχει ό,τι μπορέσει. Η θεατρική παράσταση που κατά καιρούς δίνει ο Ερντογάν στο έργο “Τα σύνορα της καρδιάς μου” είναι διδακτική για την ελληνική κοινωνία. Με αυτήν την απειλή επικρεμάμενη το ελληνικό σύστημα τείνει σε διάλυση και η ελληνική κοινωνία στην απόλυτη παρακμή. Χωρίς αυτήν δεν μπορεί να φανταστεί κανείς την εικόνα που θα είχαμε. Μπορεί η διάλυση να είχε επιτευχθεί.
6.- Το βασικό ερώτημα του ελληνικού λαού είναι αν η Ελλάδα θα αναγκαστεί να έρθει σε πόλεμο με την Τουρκία. Η απάντηση είναι πως με τις προβολές που μπορούν να γίνουν στο μέλλον, όχι. Αλλά το φαινόμενο δεν είναι γραμμικό. Αίφνης κάτι μπορεί να αλλάξει και το ενδεχόμενο να μην αποκλειστεί. Και η Τουρκία και η Ελλάδα αντιλαμβάνονται πως ένας πόλεμος θα ήταν καταστροφικός για τις δύο χώρες. ‘Άλλο πόλεμος, όμως, και άλλο τοπικά επεισόδια από την εξέλιξη των οποίων μπορούν να δημιουργηθούν τετελεσμένα τύπου Ιμίων.
7.- Αυτή η αβεβαιότητα στα ελληνοτουρκικά δημιουργεί μια οικονομική αιμορραγία στα εξοπλιστικά η οποία συνοδεύεται από την άσκηση του κύριου χαρίσματος της φυλής, της διαφθοράς. Τα λεφτά είναι πολλά-κατά τη γνωστή κινηματογραφική έκφραση- για να περάσει το φαινόμενο αδιάφορα. Η διαφθορά δεν αποδομεί, απλώς, τον κοινωνικό ιστό. Η διαφθορά είναι η κύρια ιδεολογία μιας παρηκμασμένης κοινωνίας χωρίς κανένα όραμα. Μπορεί να έχει αντικαταστήσει αυτό που θα θεωρούσαμε όραμα.
8.-Η Τουρκία αυξάνει πληθυσμιακά, έχει όραμα το οποίο προσπαθεί να υλοποιήσει, μπορεί να περνά οικονομική κρίση αλλά έχει τις προϋποθέσεις να την ξεπεράσει με ορισμένους ελιγμούς στην πολιτική της. Μπορεί, επίσης, αυτήν την στιγμή, να αντιμετωπίζει προβλήματα στους εξοπλισμούς της αλλά και αυτά είναι ελεγχόμενα. Μια συναίνεση στο θέμα της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, το οποίο κρατά ανοικτό για να διαπραγματευτεί όσο το δυνατόν περισσότερα οφέλη, θα της έλυνε το σύνολο, σχεδόν, των εξοπλιστικών της προβλημάτων.
9.-Αν η οικονομία της Τουρκίας ξεπεράσει την τρέχουσα κρίση της η οποία προέρχεται, επίσης, από πολιτικούς λόγους, η χώρα θα έχει μια δυναμική οικονομική ανάπτυξη. Είναι δελεαστική αγορά και δελεαστικός οικονομικός χώρος για τις διεθνείς επιχειρήσεις.
10.-Η γενική τάση μεταξύ των δύο χωρών (Ελλάδας και Τουρκίας) είναι της μεν Τουρκίας δυναμική αύξηση της δε Ελλάδας πτωτική. Ο δημογραφικός παράγων και η κοινωνική παρακμή (οι κοινωνίες παρακμάζουν όταν δεν βρίσκουν κανένα ενδιαφέρον για την ύπαρξή τους και απολαμβάνουν στον χρόνο που διαρκεί, την ευημερία τους χωρίς την διαμόρφωση των προϋποθέσεων αναπαραγωγής της) παίζουν τον ρόλο τους. Και η τουρκική κοινωνία θα φθάσει στο σημείο αυτό, αλλά προς το παρόν τα χαρακτηριστικά της είναι δυναμικά.
11.-Αυτές είναι μερικές διαπιστώσεις για να θέσει κανείς το ερώτημα: Πως αντιμετωπίζεις μια τέτοια Τουρκία; Με κούρσα εξοπλισμών; Με στρατιωτικοποίηση της κοινωνίας; Με αντιπαράθεση; Με συνεργασία; Και ως που μπορεί να φθάσει αυτή η συνεργασία;
12.-Η Τουρκία λίγο πολύ έφθασε στα όρια των δυνατοτήτων της ως κοινωνίας που συγκροτεί το συγκεκριμένο κράτος. (δομές, ιδεολογία, πολιτική, οικονομία). Οποιοδήποτε βήμα προς τα πάνω απαιτεί άλλο ανθρώπινο δυναμικό. Έφθασε ως το σημείο αυτό διότι εδώ και πολλά χρόνια επένδυσε στην έρευνα στα πανεπιστήμια, διέγνωσε τις επερχόμενες εξελίξεις και βρήκε τον ηγέτη και το πολιτικό, οικονομικό και πνευματικό δυναμικό για να τα πετύχει. Οι δυνατότητες όλων αυτών των παραμέτρων έφθασαν στα όριά τους. Το κάτι άλλο που χρειάζεται δεν είναι σίγουρο πως με τις υπάρχουσες δομές και αντιλήψεις μπορεί να το πετύχει. Οι αφανείς παράμετροι της γειτονικής χώρας για να την διαγνώσει κάποιος αναλυτής έχουν περιορισθεί. Η Τουρκία είναι, πλέον, προβλέψιμη και αναλύσιμη. Η ανάλυσή της μπορεί να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Η αντιμετώπισή της χρειάζεται πολιτική από την Αθήνα. Υπάρχει τέτοια πολιτική; Μάλλον όχι, αφού δεν θα έχει γίνει καν η ανάλυση της γειτονικής χώρας.
13.-Σε αυτό το γενικό πλαίσιο θα γίνει η ελληνοτουρκική συνάντηση. Αρκετοί Έλληνες αναλυτές ανησυχούν για το αποτέλεσμά της. Οι ανησυχίες τους ξεκινούν από διαδικαστικές ως στρατηγικές. Οι διαδικαστικές είναι του είδους τι θα κάνει ο Μητσοτάκης αν ο Ερντογάν εξαπολύσει επίθεση κατά του Ισραήλ από την Αθήνα. Οι στρατηγικές, οι διάφοροι αθηναϊκοί φόβοι.
14.-Ο Ερντογάν δεν πρόκειται να εξαπολύσει κατά του Ισραήλ το είδος των επιθέσεων που είχε κάνει πριν μερικές ημέρες. Αυτά τα είπε, κέρδισε ή έχασε ό,τι ήταν να κερδίσει η να χάσει, τώρα είναι στη φάση της αναδίπλωσης. Το «στρατόπεδο της αντίστασης», όπως χαρακτηρίζει το Ιράν τις δυνάμεις που αντιδρούν στην περιοχή κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δεν θεωρεί την Τουρκία σύμμαχό του. Και δεν είναι. Η Τουρκία προσπαθεί να φανεί χρήσιμη σε όλους και να κερδίσει από όπου μπορεί. Σε ατομικό επίπεδο μπορεί αυτός που ακολουθεί μια τέτοια τακτική να χαρακτηρισθεί γλοιώδης. Σε κρατικό είναι μια τουρκική ιδιαιτερότητα, συνήθως, προσοδοφόρα, την οποία η διεθνής κοινότητα έχει αποδεχθεί.
Η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν μπορεί να δώσει στον Έλληνα πρωθυπουργό τη δυνατότητα να εξισορροπήσει τις σχέσεις της χώρας με την αραβική κοινή γνώμη χωρίς να προκαλέσει ενόχληση του Ισραήλ. Μπορεί, δηλαδή, να αποτελέσει μια ευκαιρία.
15.-Ο άλλος τομέας στον οποίο υπάρχουν αθηναϊκές ανησυχίες είναι η επιρροή ήπιας ισχύος της γειτονικής χώρας προς την Αθήνα (έχω προσχωρήσει στην αθηναϊκή αντίληψη και όταν γράφω Αθήνα εννοώ Ελλάδα) σε τομείς όπως η πολιτική, η οικονομία και ο πολιτιστικός χώρος. Στην πολιτική, η Τουρκία έχει πετύχει εδώ και καιρό κάποιου είδους δορυφοροποίηση της Αθήνας. Όλες οι κινήσεις και αποφάσεις των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας της Αθήνας, λαμβάνουν υπόψη τις αντιδράσεις της Τουρκίας. Στον πολιτισμό, τα αθηναϊκά ΜΜΕ έχουν πληθώρα τουρκικών σειρών τις οποίες απολαμβάνει (αφού τις δίνει μεγάλες τηλεθεάσεις), το φιλοθεάμον κοινό της Αθήνας. Και το νέο ερώτημα που ανακύπτει είναι τι θα γίνει με την οικονομία; Υπάρχει ένα τουρκικό κεφάλαιο που θέλει να επενδύσει στην Ελλάδα. Για πολλούς λόγους θα ήθελε να επενδύσει στα ελληνικά σύνορα της καρδιάς του Ερντογάν αλλά αυτό δεν το επιθυμεί η Αθήνα και ίσως, να είναι ένας από τους λόγους που ο Μητσοτάκης επεδίωξε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα. Το ζήτημα είναι πόσο, εθνικά, συμφέρον είναι μια τουρκική οικονομική διείσδυση στην Ελλάδα; Αλλά ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Η ιθύνουσα τάξη της Αθήνας δεν έχει εθνικές ανησυχίες. Αυτά είναι θέματα μιας άλλης εποχής η οποία παρήλθε.
16.-Η συνάντηση της Αθήνας είναι μια κλιμάκωση στην προσέγγιση των δύο χωρών που άρχισε με τον Πολιτικό Διάλογο. Όπως έχω επισημάνει εδώ και καιρό, Πολιτικός Διάλογος σημαίνει συνομιλίες για «διευθετήσεις» (βλέπε αθηναϊκές παραχωρήσεις) εκτός πλαισίου διεθνούς δικαίου. Έτσι, επειδή ο Μητσοτάκης είναι γαλαντόμος. Τέτοιου είδους κλιμάκωση είναι και οι συνομιλίες για τα ΜΟΕ το περιεχόμενο των οποίων διατηρείται μυστικό. Δεν γνωρίζουμε, δηλαδή, τι συζητείται. Και όταν θα μάθουμε, αν μάθουμε, μπορεί να είναι αργά. Πάντως, αυτά που μας λένε ότι συμφώνησαν είναι παλιές ιστορίες. Η κόκκινη γραμμή μεταξύ των δύο χωρών υπάρχει εδώ και δεκαετίες, το μορατόριουμ το καλοκαίρι και στις εθνικές επετείους χρονολογείται από την εποχή των Παπούλια-Γιλμάζ και η κυβέρνηση και τα κομματικοποιημένα ΜΜΕ της χώρας (δεν υπάρχει ανεξάρτητος τύπος στην χώρα) περνούν στην κοινωνία ανύπαρκτες επιτυχίες.
Η χώρα βιώνει το παρακμιακό δράμα της. Η μόνη περίπτωση να σταματήσει αυτό το δράμα είναι ένας πολιτικός φορέας εκτός Αθηνών που θα υποστηρίξει το δικαίωμα των Ελλήνων να υπάρξουν. Όσο ένας τέτοιος φορέας δεν συγκροτείται, η πορεία προς την καταστροφή είναι βεβαία.
Ο επίσημος χάρτης για τον εναέριο χώρο και τα χωρικά ύδατα.
Στη διαδικτυακή τηλεόραση Ανιχνεύσεις wb tv προσκεκλημένος ήταν, χθες, ο Πρέσβης ε.τ. Ελευθέριος Καραγιάννης ενώ στο πάνελ συμμετείχε και ο Επισμηναγός (Ι) ε.α. και υποψήφιος διδάκτωρ Γεωπολιτικής Στέφανος Καραβίδας.
Ο κ. πρέσβης διετέλεσε διπλωματικός σύμβουλος δύο υπουργών άμυνας και όταν ήταν στην υπηρεσία διετέλεσε και εκπρόσωπος της χώρας στον ICAO. Ο ICAO είναι ο διεθνής οργανισμός για τις πολιτικές πτήσεις.
Ανέκυψε κάποια στιγμή θέμα εθνικού εναέριου χώρου με έμφαση στο “ελληνικό παράδοξο” ,όπως αποκαλείται στη διεθνή βιβλιογραφία. Να έχει, δηλαδή, μια χώρα διαφορετικό εύρος χωρικών υδάτων και εναέριου χώρου.
Ο ορισμός που δίδεται για τον εναέριο χώρο είναι: “Εθνικός εναέριος χώρος ονομάζεται ο εναέριος χώρος που εκτείνεται πάνω από την επικράτεια ενός κυρίαρχου κράτους. Στη περίπτωση που το κράτος είναι παράλιο, ή νήσος, ή αρχιπελαγικό, καθίσταται σαφές ότι ο όρος περιλαμβάνει και τον υπερκείμενο χώρο της έκτασης των χωρικών των υδάτων, δυνάμενο να επεκταθεί και σε διεθνή”.
Αν και θα παραθέσω σχετικές θέσεις για να έχετε ιδίαν αντίληψη διαβάζοντάς τες, για να μην σας ταλαιπωρώ πολύ εκείνο που κατάλαβα είναι το εξής:
Η Ελλάδα όρισε μονομερώς, το 1931 εναέριο χώρο 10 ναυτικών μιλίων, μεγαλύτερο απο τα χωρικά ύδατα και επειδή η τουρκία δεν αντέδρασε η Ελλάδα θεωρεί πως η ανακήρυξή της έγινε αποδεκτή.
Είναι έτσι;
Κανείς πλην της Ελλάδας δεν δέχεται ότι η χώρα έχει εναέριο χώρο 10 ν.μ. Και όλη η διεθνής κοινότητα δέχεται ότι ο εναέριος χώρος της Ελλάδας είναι 6.ν.μ όσος και η αιγιαλίτιδα ζώνη. Προφανώς, αν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 10 νμ ή στα 12 νμ θα επεκταθεί αναλόγως και ο εναέριος χώρος.
Άρα, σύμφωνα με την διεθνή παραδοχή η Ελλάδα ασκεί κυριαρχία στα 6 νμ. αιγιαλίτιδας ζώνης και εναέριου χώρου. Απο τα 6νμ και πέρα υπάρχει ένα εύρος στον αέρα όπου ο ICAO έχει αναθέσει στην Ελλάδα δικαιώματα. Δικαιώματα να κρατήσει τον χώρο ασφαλή. Όχι κυρίαρχο.
Κάνοντας χρήση αυτών των δικαιωμάτων η Ελλάδα απαιτεί απο τα κρατικά αεροπλάνα να υποβάλλουν σχέδια πτήσεως όταν εισέρχονται και στον χώρο πέραν των 6νμ (Η Ελλάδα, όπως είπαμε, θεωρεί, ότι η κυριαρχία της εκτείνεται ως τα 10 νμ). Καμιά χώρα, όμως, δεν υποβάλλει τέτοια σχέδια πέραν των 6 νμ. Η Ελλάδα διαμαρτύρεται στον ICAO, ο ICAO προβαίνει στις ανάλογες κινήσεις αλλά οι χώρες δεν συμμορφώνονται. Και αδιαφορούν.
Τον εναέριο χώρο μεταξύ 6νμ και 10 νμ που η Ελλάδα θεωρεί δικό της ως κυρίαρχο, δεν τον αναγνωρίζουν ως ελληνική κυριαρχία ούτε οι ΗΠΑ. Και πετούν σε αυτόν τα αεροπλάνα τους (στρατιωτικά) χωρίς υποβολή σχεδίων πτήσεως. Και η Ελλάδα δεν τα αναχαιτίζει. Αναχαιτίζει, όμως, τα τουρκικά. Και μόνο τα τουρκικά.
Απο μια άποψη θα μου πείτε καλά κάνει και αναχαιτίζει, έστω, μόνο τα τουρκικά διότι η Τουρκία απειλεί την ελληνική επικράτεια. Οι ΗΠΑ όχι. Ναι, αλλά αυτή δεν είναι συμπεριφορά σοβαρής χώρας. Ή θεωρείς δικό σου εναέριο χώρο τα 10 νμ και τα υπερασπίζεσαι ή όταν επιλεκτικά αναχαιτίζεις ευλόγως ο γείτονας σου λέει, καλά εμένα με αναχαιτίζεις διότι θεωρείς δικό σου τον εναέριο χώρο, τους άλλους γιατί δεν τους αναχαιτίζεις;
Σημειωτέον ότι τα τουρικά αεροπλάνα δεν εισέρχονται στον ελληνικό εναέριο χώρο ως τα 6 μίλια. Όλες οι παραβιάσεις που κάνουν αφορούν στον εναέριο χώρο μεταξύ 6 και 10 νμ.
Αυτά ως υπόβαθρο. Σε ερώτηση δική μου προς φίλο καθηγητή Διεθνούς Δικαίου, καλά ανακηρύξαμε εναέριο χώρο 10 νμ και κανείς δεν τον αποδέχεται, πως επιβάλλουμε τον σεβασμό του, η απάντησή του ήταν: δια της ισχύος. Και η εύλογη απορία μου: ποιας ισχύος; Και επίδειξη ισχύος μόνο προς την Τουρκία; (Αφήστε που τώρα ούτε εκεί μπορούμε να την επιδείξουμε).
Το γενικό πνεύμα του κ. Καραβίδα στην εκπομπή ήταν πως όταν συμμετέχουμε σε διάφορα φόρα, ως εκπρόσωποι της χώρας, υποστηρίζουμε τις κρατικές θέσεις. Δεν εξετάζουμε το σωστό ή λάθος.
Ο κ. Καραγιάννης θεωρεί αυτονόητο πως οι κρατικοί εκπρόσωποι θα υποστηρίζουν στα φόρα που διαπιστεύονται τις επίσημες εθνικές θέσεις. Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα.
Δείτε παρακάτω, λοιπόν, απο την παράθεση του σχετικού ιστορικού ποιες είναι οι κρατικές θέσεις. Και βγάλτε τα συμπεράσματά σας.
Εθνικός Εναέριος Χώρος -ΥΠΑΜ
Η Ελλάδα από το 1931 [με το Π.Δ. (Φ.Ε.Κ Α’ 325 της 18 Σεπτεμβρίου 1931)] έχει καθορίσει αιγιαλίτιδα ζώνη εύρους 10 ν.μ. για τους σκοπούς της αεροπορίας και της αστυνόμευσης αυτής. Η Τουρκία δεν υπέβαλε καμία ένσταση τότε ως προς το εύρος του ελληνικού εναερίου χώρου και επί σειρά δεκαετιών αναγνώριζε και σεβόταν το πλήρες εύρος του ελληνικού εναερίου χώρου.
Το σχετικό Π.Δ. εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα με ρητή πρόβλεψη του άρθρου 191 παρ.2 του Κώδικα Αεροπορικού Δικαίου [Ν. 1815/1988 (ΦΕΚ Α΄ 250)].
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 της Σύμβασης του Σικάγου του 1944 για την Διεθνή Πολιτική Αεροπορία και τα άρθρα 2 και 3 της Διεθνούς Συμβάσεως για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, ο εθνικός εναέριος χώρος ενός κράτους είναι ο εναέριος χώρος που εκτείνεται πάνω από το χερσαίο έδαφος και τα χωρικά του ύδατα.
Κατά συνέπεια, το εύρος του ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου εκτείνεται στα 10 ν.μ. σύμφωνα με το προαναφερθέν Π.Δ. του 1931.
Η Ελλάδα έχει προβεί, ήδη από την θεσμοθέτηση του ελληνικού εναερίου χώρου, σε κάθε αναγκαία διεθνή γνωστοποίηση του εύρους αυτού (δημοσίευση σε χάρτες CINA, στους χάρτες του ICAO, στο Περιοχικό Σχέδιο Αεροναυτιλίας Ευρώπης, στο Εθνικό Εγχειρίδιο Αεροναυτιλίας (ΑΙΡ) κ.λπ.). Σημειωτέον ότι στη δεύτερη δημοσίευση των αεροναυτικών χαρτών του ICAO, το 1955, συμπεριελήφθησαν και πάλι αεροναυτικοί χάρτες, ελληνικοί αλλά και τουρκικοί, με απεικόνιση των εξωτερικών ορίων του ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου (10 ν.μ.).
Εθνικός εναέριος χώρος -ΥΠΕΞ
Η κυριαρχία της Ελλάδας στον αέρα ασκείται εντός 10 ν.μ. από τις ακτές της (δυνάμει του Διατάγματος της 6ης Σεπτεμβρίου 1931 (το οποίο όρισε προς τούτο ειδική αιγιαλίτιδα ζώνη 10 ν.μ. από τις ακτές της), σε συνδυασμό με τους νόμους 5017/1931, 230/1936 και 1815/1988). Η Ελλάδα, ως κυρίαρχο κράτος, επέλεξε να ασκεί κυριαρχία στον αέρα μέχρι το όριο των 10 ν.μ. των χωρικών της υδάτων που όρισε το 1931, όσον αφορά τα ζητήματα αεροπορίας και αστυνομεύσεως αυτής, ενώ στη θάλασσα επέλεξε να ασκεί κυριαρχία μέχρι τα 6 ν.μ. (Ν. 230/1936 και Ν.Δ. 187/1973).
Η Τουρκία παραβιάζει συνεχώς τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο με στρατιωτικά αεροσκάφη, συχνότατα οπλισμένα, τα οποία πραγματοποιούν και πτήσεις σε χαμηλό ύψος ακόμη και άνωθεν κατοικημένων νησιών.
Η συμπεριφορά αυτή της Τουρκίας, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της ελληνικής κυριαρχίας και δύναται να προκαλέσει θερμό επεισόδιο. Ο ισχυρισμός της Τουρκίας περί αντιθέσεως του εύρους του ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου προς το διεθνές δίκαιο είναι αβάσιμος για τους εξής λόγους:
α) δεδομένου ότι ο «δικαιούμενος το μείζον, δικαιούται και το έλασσον», η άσκηση κυριαρχίας στον εναέριο χώρο μέχρι τα 10 ν.μ. είναι απολύτως νόμιμη, αφού δεν υπερβαίνει τα 12 ν.μ. που ορίζει το δίκαιο της θάλασσας ως ανώτατο όριο του εύρους της αιγιαλίτιδας ζώνης και του εθνικού εναέριου χώρου,
β) η Ελλάδα έχει προβεί στη γνωστοποίηση της ανωτέρω νομοθεσίας,
γ) η Τουρκία, από το 1931 και για πολλές δεκαετίες αποδεχόταν το εύρος των 10 ν.μ. του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου χωρίς ουδεμία διαμαρτυρία ή αμφισβήτηση, γεγονός που θεμελιώνει κατά το διεθνές δίκαιο σιωπηρή αποδοχή. Το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα εφαρμόσθηκε από το 1931 ομοιόμορφα, χωρίς οποιαδήποτε διαμαρτυρία όσον αφορά στη νομική του βάση.
Όλα αυτά επισημαίνονται επειδή στον ελληνοτουρκικό διάλογο που διεξάγεται για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ο εναέριος χώρος στον οποίο θα γίνονται αναχαιτίσεις και το αν τα αεροπλάνα θα είναι εξοπλισμένα ή μη εξοπλισμένα κατέχουν κυρίαρχη θέση.
Cypriot president Nicos Anastasiades (left) and Israeli prime minister Benjamin Netanyahu signed an agreement along with Greece for the East Med gas pipeline to Europe, Athens, January 2, 2020.
The foreign policy of the Republic of Cyprus is grounded in the premise that its partners ought to help in defending its cause and subsequently contribute to the resolution of the “Cyprus question,” an international problem created by the Turkish invasion and subsequent continued occupation of northern Cyprus in 1974. For four decades following its independence in 1960, closer ties with the Arab world were seen as an appropriate policy decision to achieve this goal. In the second decade of the twenty-first century, however, Cyprus began an approach to Israel.
This reorientation of strategic interests has created opportunities and challenges for Nicosia with reference to the Palestinian issue and beyond. In the last years in particular, new trends are evolving while the regional importance of the island has dramatically grown. Although opportunities for a resolution of the Cyprus question are almost non-existent, Cyprus is currently drawing closer to the United States politically and militarily—especially since the start of the war in Ukraine—a development that causes concern to both Russia and Türkiye. The Republic of Cyprus is thus in the process of making strategic choices that reinforce its position in the Western world so as to recontextualize the “Cyprus question” into conditions favorable to its national interest.
The “Cyprus Problem”
Nicosia’s foreign policy is anchored to the “Cyprus problem.” Its relations with other eastern Mediterranean countries echo this fundamental interest. During the Cold War, the Cypriot governments reached an understanding with Arab countries in which Nicosia would offer them support on the Palestinian question and would, in return, receive support on the Cyprus question. Cypriot-Israeli relations were affected by this reality—in tandem with the warming in Israeli-Turkish relations. Although Jerusalem and Nicosia established diplomatic relations in 1960, it was only in 1993 that Nicosia opened an embassy in Israel, and only in 1994, did the government appoint an ambassador to the Jewish state. For the Israelis, the importance of Cyprus as the closest non-Arab state to its territory could not be ignored in a period during which Jerusalem was seeking to lessen its isolation, position itself better in the region, and enhance trade.[1]
The stance of Nicosia in the aftermath of the Six-Day War and the Yom Kippur War and that of Jerusalem after the invasion of the island by Türkiye in 1974 reflected their contrary positions in regional affairs. Although not involved in their conflicts, Nicosia cultivated a strong relationship with Arab countries, which it considered more important for its interests than the Jewish state, while Jerusalem preserved military ties with Ankara. Also, in 1988, the Cypriot government officially recognized the state of Palestine, leading the Palestine Liberation Organization (PLO) to open an embassy in Nicosia and Cyprus to establish a representative office in Ramallah. Jerusalem, for its part, did not recognize Turkish northern Cyprus as the “Republic of Northern Cyprus,” which only Ankara has done in the international sphere. After the end of the Cold War, relations between the governments of Cyprus and Israel did improve in practice but Jerusalem still considered its close relationship with Türkiye as one of its major foreign policy achievements.[2] Within this context, pre-existing strategic choices did not change, but did begin to modify at the start of deteriorating Turkish-Israeli relations beginning in 2008
A New Regional Foreign Policy
Cyprus—like Greece—saw an opportunity in the Turkish-Israeli crisis. Under the new circumstances, cooperation with Jerusalem could begin to serve its strategic interests by building partnerships with powerful regional actors and alienating Türkiye. In May 2010, Cypriot authorities prevented pro-Palestinian activists from leaving the island to join a flotilla sailing to Gaza. One year later, they reiterated their decision and notified any pro-Palestinian activists who might use Cypriot ports as a springboard to challenge the Israeli blockade of Gaza that these facilities were not available for this purpose.[3] In 2011, President Demitris Christofias travelled to Jerusalem and President Shimon Peres made a reciprocal visit to Nicosia. During his official trip to Jerusalem, Christofias described Israel as one of Cyprus’s “most important strategic partners.”[4]
The discovery of natural gas in the eastern Mediterranean created the potential for Nicosia and Jerusalem to get closer. The Israelis found the Mari-B field in their waters in 2000, and more importantly, the Tamar and Leviathan fields in 2009 and 2010 while Cyprus discovered the Aphrodite field in 2011. By 2010, the two countries agreed on the delimitation of their Exclusive Economic Zones (EEZs).[5] In 2012, Benjamin Netanyahu became the first Israeli prime minister to visit Cyprus. At that point, Jerusalem and Nicosia publicly discussed the possibility of constructing a pipeline to transport natural gas from the Eastern Mediterranean reservoirs to Europe via Greece and Italy, the so-called “East Med” pipeline.[6] In 2016, a tripartite mechanism—with the participation of Greece—was inaugurated to facilitate multidimensional collaborations.[7] The first trilateral meeting took place in Nicosia, in January 2016. Prime ministers Netanyahu and Alexis Tsipras of Greece as well as Cypriot president Nicos Anastasiades took part. Since then, seven more trilateral summits have been organized. The last one took place in Jerusalem in December 2021 where the Israeli government was represented by then-prime minister Naftali Bennett. In the interim, trilateral meetings of foreign and defense ministers have frequently been convened.
The results of the Cypriot-Israeli cooperation have been multifaceted. In 2014, almost 70,000 Israelis visited the island compared to 30-35,000 in 2010-13.[8] Τhis number rose to 293,756 in 2019, the year before the outbreak of the COVID-19 pandemic.[9]
Bilateral trade between Israel and Cyprus has risen as has tourism. In 2019, prior to the COVID-19 pandemic, close to 300,000 Israelis visited the island.
The volume of bilateral trade rose from $950.7 million in 2014 to $1.33 billion in 2022.[10] Additionally, Nicosia has intensified efforts to fight anti-Semitism. In 2019, it adopted the International Holocaust Remembrance Alliance’s definition. Then-Israeli foreign minister Israel Katz welcomed the decision as “an important step in the fight against all forms of anti-Semitism, including anti-Zionism.”[11] This momentum is reflected in public opinion. A 2012 survey organized by the Embassy of Israel in Nicosia indicates that 69 percent of Cypriots had a positive view of the Jewish state, and 89 percent saw the development of bilateral relations favorably.[12] In fact, bonds between Cypriots and Israelis have some historical roots. More than 50,000 Jews experienced the hospitality and friendship of the Cypriots during their detention by the British in camps on the island from 1946 until 1949.
As trust between Nicosia and Jerusalem grew, practical cooperation began to develop. Analyst Gal Luft argued that Cyprus can provide Israel with landing rights on its runways and hence an exit to the world as well as with space for training.[13] A number of military exercises have taken place. In June 2017, the Israeli Defense Forces’ (IDF) newly formed commando brigade chose Cyprus for its first foreign drill, in mountainous areas resembling those along Israel’s northern border.[14] A few months later, Israeli and Cypriot soldiers trained together in urban warfare and tactical planning at Tzeelim training base in southern Israel.[15] Israeli forces have also trained in Cyprus in an exercise designed to simulate war against Hezbollah.[16] In 2022, the two sides went further and signed defense export agreements that will provide the Cypriot army with protective and tactical carrying systems developed by Source Defense company and a tactical carrying system for Cypriot soldiers developed by Marom Dolphin, a provider of military supplies for armed forces.[17]
With a clearer understanding of Israeli security sensitivities in a turbulent neighborhood, Nicosia welcomed the 2020 Abraham accords and conveyed its willingness to take part in common projects with the parties to the accords. In 2021, the Cypriot government hosted a quadrilateral meeting of the foreign ministers of Cyprus, Greece, Israel, and the United Arab Emirates (UAE) in the city of Paphos.[18] In a similar vein, the governments of Cyprus and Israel have joined forces in responding together to terror threats. In a remarkable case, the Israeli government accused Iran in 2021 of plotting to attack Israelis on the island. The Cypriot police reportedly arrested a suspect.[19]
The Palestinian Factor
Cypriot president Nicos Anastasiades (right) with PA president Mahmoud Abbas, Nicosia, June 14, 2022. Cypriot support for the Palestinians has been in line with European views since Cyprus joined the EU in 2004.
Closer ties with Jerusalem threatened to impact on Nicosia’s previously warm relations with the Arab world. As a result, the Cypriot government attempted to strike a balance and accompany its pragmatic foreign policy reorientation with continued rhetoric in favor of the Palestinians. In response to the December 2008 Gaza crisis, Nicosia condemned Jerusalem. In a rare indication of unity on the island, President Christofias and Turkish Cypriot leader Mehmet Ali Talat issued a joint statement to criticize the “disproportionate use of force applied by the Israeli forces that has led to huge loss of life of innocent civilians including women and children.”[20] In 2011, according to the Palestinian news agency, Christofias sent a letter to Palestinian president Mahmoud Abbas in which he recognized the state of Palestine within the 1967 borders and expressed his hope for East Jerusalem to be its capital.[21]
Christofias’ successor Nikos Anastasiades employed a similar approach, albeit milder in style. In 2015, he combined his trip to Israel with a visit to Ramallah where he met Abbas and talked about the importance of Cypriot-Palestinian relations.[22] Abbas made a return visit to Nicosia in 2022. During Anastasiades’s administration, the Cypriot House of Representatives passed a resolution condemning Israeli actions in Gaza in 2018. The Israeli embassy to Cyprus responded to the resolution and asserted that “it cannot be justified” as the Jewish state was responding to violence initiated by Hamas.[23] On the whole, the traditional Cypriot support for the Palestinians has been in line with European mainstream views since Cyprus became an EU member in 2004. Nevertheless, the historical background and European guidelines have not prevented Nicosia from opting for a balanced stance vis-à-vis Israel in some U.N. votes. In a remarkable case, Cyprus abstained when a resolution on the protection of the Palestinian civilian population was debated in the U.N. General Assembly in 2018.[24] It again chose neutrality in January 2023 when the U.N. moved to refer Israel’s “occupation, settlement and annexation of Palestinian territory” to the International Court of Justice.[25] Nicosia is also playing a minor role in facilitating some Israeli-Palestinian contacts. In 2018, Jerusalem asked the Cypriots to examine the possibility of establishing a shipping point on the island for sending goods to the Gaza Strip.[26] And, in 2022, the two sides cooperated on a pilot program for Palestinians to fly abroad from Ramon airport via Larnaca airport.[27]
The Palestinian reaction to the Cypriot pivot toward Jerusalem does not necessarily demonstrate an understanding of regional readjustments. In 2016, former Palestinian foreign minister Nabil Shaath demanded that the leader of the governing Democratic Rally party in Cyprus, Averof Neofytou, retract his comments that Israel is not an aggressive country.[28] Within this framework, the most important concern for Nicosia is the potential influence the Turkish government might exert on the Palestinian Authority to embrace its positions in the eastern Mediterranean. Ankara is steadily spreading information about Turkish-Palestinian potential synergies, among other things on maritime zones.[29] Further to this, the Turks are courting their partners to recognize Northern Cyprus as the “Turkish Republic of Northern Cyprus” in a period during which it is advocating for a two-state solution on the island. In November 2022, the “Turkish Republic of Northern Cyprus” was admitted to the Organization of Turkic States as an observer.[30] In a recent interview, Palestinian ambassador to Cyprus Abdallah Attari was asked about this move and said that Palestinian foreign policy would not damage the interest of the Cypriot people. [31]
Eastern Mediterranean Energy
Energy opportunities in the eastern Mediterranean do not mean disagreements are absent, even between partners such as the governments of Cyprus and Israel. A delicate Cypriot-Israeli disagreement derives from geological reality as Aphrodite gas findings stretch into the Yishai field. Article 2 of the 2010 bilateral agreement states that if there are natural resources extending from the maritime zones of one country to that of another, the two parties shall cooperate to reach a framework utilization agreement on the modalities of the joint development and exploitation of such resources while Article 4 stipulates for arbitration if required.[32] Nicosia and Jerusalem reached a compromise in 2021 to give the involved stakeholders time to start negotiations and possibly agree upon how the Israeli companies would be compensated for their share in the reservoir.[33] Media reports suggest progress, but notwithstanding friendly consultations, differences have not yet been definitely settled.[34]
Beyond the Aphrodite-Yishai issue, Nicosia and Jerusalem have joined forces in multilateral mechanisms to foster energy synergies in the eastern Mediterranean. The East Med Gas Forum (EMGF), proposed by Egypt in 2018, already functions as a regional organization. Along with the governments of Egypt, Cyprus, and Israel, five additional actors have joined, namely France, Greece, Italy, Jordan, and the Palestinian Authority. Libya and Syria cannot participate due to internal instability caused by their civil wars while Lebanon and Türkiye remain outside due to their complicated relations with their neighbors. The October 2022 Israeli-Lebanese maritime accord, if realized, will perhaps pave the way for Lebanon to be invited to the EMGF. Nicosia welcomed this accord in hopes of re-energizing Beirut to ratify the 2007 agreement they had signed on maritime zones.[35] In fact, Nicosia has been pushing in this direction for years starting from Christofias’ term.[36] Lebanon also must come to a maritime agreement with Syria for a holistic demarcation of maritime zones in the region to be made.
Another consideration is how natural gas could be transported from the eastern Mediterranean to Europe. During the Trump administration, Washington had appeared enthusiastic in supporting trilateral Cypriot-Israeli-Greek cooperation, including the potential construction of the East Med pipeline.[37] The Biden presidency, however, opted for a lukewarm stance regarding the tripartite mechanism and practically withdrew its support for the ambitious pipeline project.[38] Under the new circumstances, Nicosia’s most important concern derives from ongoing conversations between the Israeli and the Turkish governments to realize another, cheaper subsea pipeline that will connect the eastern Mediterranean reservoirs with the Turkish port of Ceyhan. This project appears controversial because such an Israeli-Turkish pipeline might pass through the waters of Northern Cyprus without a prior resolution of the Cyprus question, so another option has been suggested: the use of Egyptian terminals for liquefied natural gas where Egyptian ships can carry the gas to other European markets. The U.S. abandonment of the East Med pipeline does not exclude other energy connectivity routes for the governments of Cyprus, Israel, and Greece. The three sides may cooperate in constructing the Euro-Asia Interconnector, a subsea cable to connect their electricity grids starting from Hadera.[39]
Expectations from Israel and Türkiye
The deterioration of relations between Jerusalem and Ankara served as the catalyst for the strategic alignment of interests between Nicosia and Jerusalem. Although Nicosia, Jerusalem, (and also Athens) gradually reached multidimensional collaboration themselves, the lack of trust between Jerusalem and Ankara facilitated the process. The new partnership, however, has some limits. No military alliance was formed because Nicosia and Jerusalem perceived threats differently. The former was not willing to break ties with Iran and the Palestinians while the latter sought to keep open channels of communication with Ankara. The Israeli government never expressed any interest in becoming actively involved in Cypriot-Turkish spats. During the eastern Mediterranean crisis of summer 2020 when the Turkish seismographic vessel Oruc Reis endeavored to do research in waters not delimited, which both Nicosia and Athens consider part of their continental shelves, the Jewish state limited its solidarity to a tweet.[40]
Following years of complex negotiations, the governments of Israel and Türkiye resumed diplomatic relations in 2022. This development certainly removes the conditions that permitted Nicosia and Jerusalem to reach common ground in the years prior. The depth of the Cypriot-Israeli cooperation—with or without Greece’s participation—is the result of a mutual diplomatic effort that was not made in vain, though. Nicosia and Jerusalem have learned to work together for years by acknowledging the limits of their partnership, a trend that continuously benefits both and is unlikely to be reversed. In March 2023, for instance, only months after the resumption of Turkish-Israeli diplomatic ties, Nicosia and Jerusalem discussed a new plan for the construction of a pipeline that will bring natural gas from the Israeli reservoirs to Cyprus for liquefaction, and subsequently complement Egyptian terminals in linking the eastern Mediterranean to European markets.[41]
Israeli foreign minister Yair Lapid (center) with Turkish foreign minister Mevlüt Çavuşoğlu, Jerusalem, May 25, 2022. Renewed diplomatic relations between Jerusalem and Ankara will not prevent the Israelis from pursuing a partnership with Nicosia.
The Israeli-Turkish reconciliation can be seen in the context of the adjustment of Ankara’s strategy since the beginning of the Joe Biden administration; relations with Egypt, Saudi Arabia, and the UAE are other examples—in tandem with Israel. President Recep Tayyip Erdoğan has seen the risks in constantly feuding with others and is striving to recalibrate relations with his country’s neighbors. By approaching the Jewish state, he is interested in appeasing Washington and preventing a situation where his government might be sidelined from regional deliberations about natural gas and beyond. Whether full normalcy in Israeli-Turkish ties can be achieved, remains to be seen. Confidence looks set to be restored in the short and medium term, but concerns remain. Under Erdoğan’s presidency, Ankara has cooperated with Hamas.[42] It has also condemned Israel about Al-Aqsa Mosque tensions.[43] Erdoğan’s victory in the presidential elections of May 2023 is likely to produce a certain continuity in Turkish practices. Jerusalem may see opportunities in the new chapter of its relations with Ankara, but these will not automatically restore the bilateral relationship to the pre-2008 level or prevent the Israelis from pursuing their partnership with Nicosia. A combination of selective policies in the eastern Mediterranean is the most likely scenario for its regional strategy.
Closer to the West
While Nicosia has re-defined its regional policy towards Israel, Washington has been eager to safeguard the Western orientation of the island. Cyprus can hardly become a NATO member state because of the unresolved Cyprus question and Turkish objections. But this reality has not prevented Washington from exploring opportunities of deeper military collaboration in spite of Ankara’s concerns. In particular, the Eastern Mediterranean Security and Partnership Act of 2019 stipulates for “robust International Military Education and Training (IMET) programming with the Republic of Cyprus” and also for countering Russian interference and influence in the eastern Mediterranean “through increased security cooperation with the Republic of Cyprus (as well as Greece and Israel).”[44] More importantly, in 2020 Washington decided to ease the arms embargo on Cyprus partially, and two years later, in 2022, to lift it completely. President Anastasiades hailed the decision by tweeting his gratitude.[45] Türkiye condemned the U.S. decision, warning that as it is a
guarantor country, in line with its legal and historical responsibilities, [it] will continue to take necessary steps for the existence, security and serenity of the Turkish Cypriots, by all means.[46]
French and Cypriot ships joined the Israeli navy in joint anti-submarine exercises in waters west of Cyprus, 2021.
The French are also expanding military collaboration with Nicosia. The two countries signed a defense cooperation agreement in 2017 that came into force in 2020.[47] According to Naval News, the deal will likely permit French naval vessels to dock on the island for long durations.[48] Moreover, Nicosia plans to upgrade a naval base on its southern shores. The Evangelos Florakis naval base located in Zygi is attracting the interest of Paris. In recent years, French ships including aircraft carrier Charles de Gaulle have participated in exercises around Cyprus. These exercises are not of a bilateral nature. Other countries including Egypt, Israel, Italy, the UAE, and the United States have participated.[49] This highlights the new geopolitical role Cyprus has begun playing and the emphasis several countries have placed on it.
Even before the outbreak of the war in Ukraine, Nicosia was spending more on defense as a percentage of gross domestic product (GDP) than most EU member states. In 2021, it was ranked fifth in the European list (together with France and Lithuania) with 1.8 percent, preceded by Greece, Latvia, Estonia, and Romania.[50] Cyprus is also a participant in the Permanent Structure Cooperation (PESCO), an EU initiative to enhance the operational readiness of the armed forces of the twenty-five member states that have joined, and in Operation Irini, another EU structure to enforce the arms embargo on Libya. The rising contribution of Nicosia to European defense projects can, to some degree, facilitate the Western military presence on the island that cannot be channeled via NATO.
The implications of the new strategic assessment of Cyprus by Washington entail implications also for the region. At first, the U.S. government will likely provide military equipment to the country in parallel with others such as Israel and Germany. Reportedly, since the beginning of the war in Ukraine, Nicosia has been under pressure by Washington to send its S-300 missiles to Ukraine and receive new weapons from Western states.[51] Publicly, President Anastasiades rejected any potential military shipment from his country to Ukraine although he appeared positive about the prospect of seeing the Cypriot arsenal replaced by modernized weapons.[52] His successor, Nikos Christodoulides, who became the president of the Republic of Cyprus in February 2023, has pledged to spend 2 percent of the country’s GDP on defense. Whether this could lead to an arms race remains to be seen.
Cyprus, under Christodoulides, will likely expand defense cooperation with both Washington and Jerusalem. The strengthening of Nicosia’s air defenses is expected to be on the agenda in a period during which voices in the United States for arming Cyprus are getting louder.[53] Obviously, Türkiye’s ire and determination to expand its military presence in Northern Cyprus will increase, whereas Russia’s traditional privileges on the island will possibly be challenged. As it will be very difficult for Christodoulides to get security guarantees from either Washington or Jerusalem against Ankara, he will need to ensure that stronger deterrence will function practically as a peaceful game changer on the island. The closer Nicosia grows to Washington, the more likely it will be asked to play an active military role in Ukraine, including by supplying Kyiv with Russian-built weapons. Christodoulides’s responsibility is to ensure that closer ties with Washington will not lead to an alignment of Turkish-Russian security objectives with the potential of damaging Nicosia’s national interests. There is a risk that the Cypriots could be squeezed in the growing antagonism of others. But, what matters more for Nicosia is not only to invest in new arms but to link new military expenditures and new military deals to a specific goal, perhaps NATO membership.
Conclusion
The Republic of Cyprus finds itself at a crossroads. While the Cyprus question remains unresolved and prospects for a breakthrough look rather grim, the country needs to forge a foreign policy carefully for a new era. Its dynamic cooperation with Jerusalem is one of its most important projects and one that serves its strategic interests. Closer ties with the Israelis, however, are not a panacea for the resolution of the Cyprus conflict. Türkiye, traditionally employing a muscular strategy, does not hide its own ambitions for the Mediterranean, pushing for a two-state solution on the island and building drone bases on the northern part. Ankara also approaches closer Cypriot-Israeli ties from the prism of its own interests and seeks to receive Palestinian support for its cause. The situation is made even more complicated in an environment of international uncertainty where Washington sees the island as a theatre for the ongoing antagonism with Russia in the eastern Mediterranean. It is in this theatre where already tense U.S.-Turkish relations are tested. Cyprus’s new president faces perhaps the most critical geopolitical equation since the Turkish invasion of 1974.
George N. Tzogopoulos is lecturer at the European Institute of Nice (Cife), a senior fellow at the Hellenic Foundation for European and Foreign Policy, and an associate at the Begin Sadat Centre for Strategic Studies.
[1] Zach Levey, “Israel’s Entry into Cyprus, 1959-1963: Diplomacy and Strategy in the Eastern Mediterranean,” Middle East Review of International Affairs, Sept. 2003.
[2] Arnikam Nachmani, “A Triangular Relationship: Turkish-Israeli Cooperation and Its Implications for Greece,” Cahiers d’Études sur la Méditerranée Orientale et le Monde Turco-Iranien, June-Dec. 1999, pp. 149-62.
[5] “Agreement between the Government of the State of Israel and the Government of the Republic of Cyprus on the Delimitation of the Exclusive Economic Zone,” Office of Legal Affairs, U.N., New York, Dec. 7, 2010.
[7] Orna Mizrahi, “Israel’s Policy in Its Triangular Relations with Greece and Cyprus,” Strategic Assessment, Institute for National Security Studies, Tel Aviv, July 2020.
[8] “Israeli Ambassador: Cyprus and Israel Engaged in a Constant Dialogue to Deepen Relations,” Association of the Balkan News Agencies-Southeast Europe (ABNA-SE), May 10, 2015.
[10] “Israel’s Foreign Trade in Goods, by Country: With a Focus on Trade in Goods between Israel and Cyprus,” Israeli Central Bureau of Statistics (CBS), Jerusalem, Oct. 31, 2016; “Israel’s Foreign Trade in Goods by Country,” CBS, Jan. 19, 2023.
[36] Simon Henderson, “Cyprus Helping with Israel-Lebanon Maritime Dispute,” Washington Institute for Near East Policy, Washington, D.C., Jan. 10, 2013.
[46] “Regarding the US Decision to Lift the Arms Embargo on the Greek Cypriot Administration,” Turkish Ministry of Foreign Affairs, Ankara, Sept. 17, 2022.
[47] “France-Chypre: Relations Bilatérales,” French Ministry of European and Foreign Affairs, Paris, Mar. 8, 2023.
[49] Charalampos Petridis, minister of defense, Evangelos Florakis Naval Base, Ministry of Defense, Republic of Cyprus, Dec. 6, 2021; The Times of Israel, Mar. 24, 2022.
Η εκκαθάριση του πληθυσμού της Γάζας από τα στοιχεία της Χαμάς κυριαρχεί στην ατζέντα του Ισραήλ.
Επικαλούμενη ενημερωμένες πηγές, η εφημερίδα Farhikhtegan αποκάλυψε μερικά από τα μελλοντικά σχέδια του Ισραήλ για τη Γάζα. Σύμφωνα με ανάλυση της εφημερίδας, το καθεστώς σκοπεύει να δημιουργήσει περιοχές ελέγχοντας τον πληθυσμό, με στόχο την πλήρη κατεδάφιση του βόρειου τμήματος της Γάζας, τη μετεγκατάσταση των κατοίκων προς τα νότια και τη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για να προχωρήσει στην υλοποίηση αυτού του σχεδίου.
Μετά τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, το σχέδιο των Ισραηλινών είναι η ανοικοδόμηση να πραγματοποιηθεί στη βόρεια Γάζα με τη συνεργασία των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Κατάρ, της Τουρκίας και της Αιγύπτου. Σε επιλεγμένα άτομα που δεν επιθυμούν να συνεχίσουν την αντίσταση, θα επιτραπεί να επιστρέψουν σε αυτήν την περιοχή η οποία θα έχει σημαντικά μειωμένο πληθυσμό. Αυτή η περιοχή, με τον ελεγχόμενο στη σύνθεσή του πληθυσμό θα έχει νέες υποδομές και θα είναι αυτοδιοίκητη. Το σχέδιο λαμβάνει υπόψη δεδομένα όπως η αδυναμία μετεγκατάστασης του πληθυσμού της Γάζας στην έρημο του Σινά, στην Αίγυπτο και η έντονη τάση του τοπικού πληθυσμού υπέρ τη Χαμάς και των ομάδων αντίστασης. Οι Σιωνιστές επιδιώκουν να αναγκάσουν άτομα και οικογένειες που παραμένουν στις βόρειες κατοικημένες περιοχές να εγκαταλείψουν τελικά τα σπίτια τους και σκοπεύουν να φτάσουν σε αυτόν τον στόχο, μέσω της συνέχισης των σφαγών στην περιοχή. Επιπλέον, το Τελ Αβίβ ενδέχεται να διαπιστώσει ότι τα άτομα που παραμένουν επιδεικνύουν ισχυρότερο πνεύμα αντίστασης σε σύγκριση με άλλα, γεγονός που θα μπορούσε ενδεχομένως να συμβάλει στην κλιμάκωση των εγκλημάτων εναντίον τους.
Το Ισραήλ αποτελεί δυτική στρατιωτική βάση στην περιοχή
Σε άρθρο της, η εφημερίδα Kayhan περιγράφει το Ισραήλ, ως δυτική αποικιακή στρατιωτική βάση με στόχο τον έλεγχο του ισλαμικού κόσμου. Κατά συνέπεια, οι αντιστασιακές δυνάμεις στην Παλαιστίνη αντιπροσωπεύουν όλα τα ισλαμικά έθνη και χώρες που είναι αντίθετες σε αυτό το καθεστώς. Η παροχή ολοκληρωμένης υποστήριξης σε αυτές τις δυνάμεις αντίστασης δεν είναι μόνο θρησκευτικό καθήκον για τα μουσουλμανικά έθνη και τις ισλαμικές χώρες, αλλά και υπεράσπιση της ασφάλειας και της ταυτότητάς τους. Δυστυχώς, πολλοί ηγέτες ισλαμικών χωρών αποφεύγουν αυτή την ευθύνη.
Οι Ιρανοί υποστηρίζουν την Γάζα
Η εφημερίδα Etemad τόνισε την πανεθνική συγκέντρωση των Ιρανών που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο για υποστήριξη του παλαιστινιακού λαού, αποδεικνύοντας την υποστήριξη του ιρανικού λαού στη Γάζα. Στην Τεχεράνη, άτομα καταδίκασαν τα εγκλήματα του σιωνιστικού καθεστώτος κατά των καταπιεσμένων παιδιών της Γάζας. Εκφράζοντας τη δυσαρέσκεια τους για τη σιωπή των διεθνών οργανισμών και ζήτησαν την παγκόσμια υποστήριξη στους πολιορκούμενους στη Λωρίδα της Γάζας. Η αξιοσημείωτη παρουσία πολιτικών προσώπων στη συγκέντρωση τράβηξε την προσοχή των μέσων ενημέρωσης. Ο Mohammad Mokhber, Αντιπρόεδρος του Ιράν, συμμετείχε στη διαδήλωση για την υποστήριξη των αθώων παιδιών της Γάζας.
Δυτικοί διανοούμενοι υποστηρίζουν τη σφαγή στη Γάζα
Σε μια πολιτική ανάλυση, η Ham-Mihan εξέτασε τις προοπτικές των δυτικών διανοούμενων σχετικά με τη σφαγή του λαού της Γάζας από το Ισραήλ. Η εφημερίδα υπογράμμισε τις απόψεις διακεκριμένων διανοουμένων, του Yuval Noah Harari και του Jürgen Habermas. Το άρθρο επέκρινε την υποστήριξη αυτών των διανοουμένων για τις απάνθρωπες επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα, τονίζοντας ότι η συνεχιζόμενη σύγκρουση αποτελεί πλέον μια παγκόσμια ανησυχία, που διαμορφώνει τις πεποιθήσεις και τα ήθη μας. Το άρθρο υποστήριξε ότι η αποτυχία να γίνει διάκριση μεταξύ των κινήτρων των φονταμενταλιστών και εκείνων που επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν ανθρωπιστικά, πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα μέσω του πολέμου, εμπλέκει άτομα σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η τραγωδία στη Γάζα, που ξεκίνησε από τους Σιωνιστές πολεμοκάπηλους για να εδραιώσουν την εξουσία τους, είναι μια ανθρωπιστική καταστροφή. Όταν μορφές όπως ο Χάμπερμας και ο Νόα Χαράρι γίνονται υποστηρικτές μιας τέτοιας τραγωδίας, συμβαίνει μια μεγαλύτερη καταστροφή, που οδηγεί την ανθρωπότητα σε μεγαλύτερο φιλοσοφικό αδιέξοδο. Αν και τα γεγονότα που εκτυλίσσονται στη Γάζα φέρνουν κάποια υπόσχεση για την αφύπνιση της παγκόσμιας ανθρώπινης συνείδησης, δημιουργώντας ένα αίσθημα αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, η τραγωδία θα επηρεάσει βαθιά τη λειτουργία των μελλοντικών σχεδίων στον κόσμο. Έτσι, η ανθρωπιστική καταστροφή θα επιφέρει βαθιές μεταμορφώσεις στον κόσμο, επηρεάζοντας την προοπτική της παγκόσμιας κοινότητας στη διαδικασία.
Φωτογραφία: Μικρό αστικό αντιπλημμυρικό φράγμα της πόλης Sherbrooke του Καναδά. Φωτογραφία-Copyright: Χρίστος Γαλλής
Η πόλη Sherbrooke, έχει 150 000 κατοίκους, του Καναδά είναι χτισμένη στη συμβολή των ποταμών Saint Franois and Magog.
Ο ποταμός Saint Franois δεν επηρεάζει σημαντικά την πόλη και δεν δημιουργεί πλημμυρικά φαινόμενα σε αντίθεση με τον Magog που διασχίζει την πόλη και κατά περιόδους στο παρελθόν είχε να δημιουργήσει πλημμυρικά φαινόμενα σε μέρος της πόλης.
Έτσι οι αρχές της πόλης ήδη απο τον περασμένο αιώνα αποφάσισαν την κατασκευή μικρών αστικών αντιπλημμυρικών φραγμάτων.
Το πρώτο μικρό αστικό αντιπλημμυρικό φράγμα κατασκευάστηκε στον ποταμό Magog το 1888! Είναι το φράγμα που φαίνεται στην πρώτη φωτογραφία. Την τράβηξα από την γέφυρα της κεντρικής λεωφόρου της πόλης.
Όπως βλέπεται είναι μέσα στον αστικό ιστό, σχεδόν στο κέντρο της πόλης. Είναι μια φιλική προς το αστικό τοπίο κατασκευή που έχει σαν σκοπό την ρύθμιση της ταχύτητας και της ποσότητας της ροής νερού προς το κατάντι για την αποφυγή πλημμυρικών φαινομένων.
Στα δεξιά της φωτογραφίας τους φράγματος βλέπετε έναν αγωγό. Μεταφέρει νερό απο το φράγμα προς το κατάντι όπου απο το 1888 λειτουργεί μικρός υδροηλεκτρικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτός ο υδροηλεκτρικός σταθμός λειτουργεί ανελλιπώς απο το 1888 μέχρι σήμερα! Ανήκει στον δήμο.
Γύρω απο την μικρή λίμνη που σχηματίζεται από το φράγμα, υπάρχουν χώροι περιπάτου και αναψυχής. Η λίμνη λειτουργικά είναι ένας μικρός υδροβιότοπος που αυξάνει την αστική βιοποικιλότητα. Όπως φαίνεται στην φωτογραφία έχει κατασκευαστεί πεζογέφυρα υπεράνω του φράγματος.
Μικρό αντιπλημμυρικό φράγμα 30 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης Sherbrooke του Καναδά. Φωτογραφία-Copyright: Χρίστος Γαλλης
Στην υπηρεσία της δημοτικής Πολιτικής Προστασίας λειτουργεί γραφείο που ελέγχει συνεχώς σε πραγματικό χρόνο τη στάθμη του νερού σε αυτό και γενικά τα φράγματα της πόλης και ενεργεί αναλόγως.
Αργότερα κατασκευάστηκαν και αλλά μικρότερα αστικά αντιπλημμυρικά φράγματα συνοδευόμενα απο μικρούς αστικούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Τρία στο κατάντι του φράγματος της φωτογραφίας και αλλά τρία στο ανάντι.
Οι δημοτικοί αστικοί αυτοί υδροηλεκτρικοί σταθμοί παράγουν 19.7 MW ηλεκτρικό ρεύμα που καλύπτει τις ανάγκες 70 000 καταναλωτών της πόλης.
Ουσιαστικά η πόλη έχει μία σημαντική ενεργειακή ανεξαρτησία.
Εκτός της πόλεως έχουν κατασκευαστεί και άλλα μικρά αντιπλημμυρικά φράγματα. Ένα από αυτά βρίσκεται σε απόσταση 30 χιλιομέτρων στο ανάντι. Το επισκέφτηκα. Είναι το φράγμα που βλέπετε στη δεύτερη φωτογραφία. Είναι απλά αντιπλημμυρικό φράγμα χωρίς παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος.
Με τα φράγματα αυτά η πόλη δεν έχει πλημμυρικά φαινόμενα. Όπως όμως μου τόνισαν οι αρμόδιοι της πόλης αν σε περιόδους που λιώνουν τα χιόνια έχουν και έντονη βροχόπτωση μπορεί σε κάποιά σημεία της πόλης να έχουν πλημμυρικά φαινόμενα πολύ μικρής έκτασης και ελεγχόμενα που δεν επηρεάζουν τον κυρίως αστικό ιστό.
Στην χώρα μας απουσιάζει παντελώς η πολιτική φιλοσοφία των μικρών αστικών φραγμάτων οχι μόνο των μικρών αστικών αντιπλημμυρικών φραγμάτων σε ποτάμια και χειμάρρους που περνούν μέσα ή δίπλα απο πόλεις αλλά και γενικά σε όλα τα ποτάμια της χώρας μας.
Η πρακτική είναι να εγκλωβίζουμε τα ποτάμια σε τσιμεντένιους οχετούς που απλά διοχετεύουν το νερό,. Μάλιστα λόγω της κατά κανόνα μικρής τους διατομής και της περιορισμένης φερόμενης ικανότητας απορροής νερού σε περίπτωση έντονης βροχόπτωσης μπορεί να είναι η αιτία εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων, όπως δυστυχώς συμβαίνει συχνά στην χώρα μας.
Αφήνω αυτό το κείμενό μου εδώ για ενημέρωση και φυσικά για σκέψη , προβληματισμό, νέες ιδέες και πρακτικές!
To help fill its looming fighter gap, Turkey is in talks to buy 40 Eurofighter Typhoons, the country’s top defense official said, in a move analysts said could give Ankara bargaining power in its years-long quest for new American F-16s but could also face resistance in Berlin.
Turkish Defense Minister Yasar Gular said Thursday at a parliamentary hearing that Turkey is “working on procurement.”
“Now the UK and Spain are making efforts to convince Germany, [though] we are not in talks with Germany… If possible, we plan to purchase 40 Eurofighter Typhoon jets,” he said.
Turkey is currently facing a fighter gap as it waits for its planned 5th generation KAAN fighter to come online in 2030. As the Turkish air force already flies F-16s, it has sought new versions of the plane from the US, but that deal has been on hold over geopolitical strain between Turkey and the US.
So the “contemplation” of the Eurofighter “serves a dual purpose,” according to Ali Bakir, nonresident senior fellow at Atlantic Council’s Scowcroft Middle East Security Initiative. He said the talks “could either act as a strategic leverage in negotiations with the US over the F-16s or complement it, depending on the outcome of these discussions.”
“I believe the ongoing negotiations for the F-16 deal, marked by prolonged delays and uncertainties, have led Turkey to consider the Eurofighter as a viable alternative,” he said. “From the Turkish perspective, historical patterns reveal a lack of reliability in dealings with US administrations, with Congress often exerting its power to halt defense agreements unpredictably.”
Can Kasapoglu, director of defense research at the Istanbul-based Edam think tank, emphasized that a successful Eurofighter deal wouldn’t necessarily preclude an F-16 deal as well — but it would eat into F-16 maker Lockheed Martin’s “dominance over the Turkish weapons market in the fighter segment.”
“Turkish air power has a stopgap trouble up until the indigenous KAAN makes it,” Kasapoglu said. “The [Eurofighter] can offer some relief, depending on the tranche.”
Will Berlin Balk?
Gular’s assertion that the UK and Spain are attempting to convince Germany to approve the sale highlights the potential logjam in Berlin.
“We have seen a lot of interest in military trainers… since every country in the region is looking to modernize their military trainers,” Bell’s Patrick Moulay told Breaking Defense.
Any of the four partners in the Eurofighter consortium — the UK, Germany, Italy and Spain — can veto an export order and have used such a power in cases where prospective buyers have been subject to an arms embargo. For that very reason, Germany continues to block a second tranche order to Saudi Arabia, which shows no sign of progress despite UK Prime Minister lobbying Germany’s Olaf Scholz to overturn the ban.
“Turkey’s approach to securing the Eurofighter deal involves leveraging diplomatic relations, with the UK and Spain playing pivotal roles in persuading Germany not to veto the agreement. However, Germany’s history of imposing restrictions and sanctions on defense deals with Turkey, often under dubious or politically motivated pretexts, remains possible,” Bakir told Breaking Defense.
He said that if Germany obstructs deal, Turkey would be propelled to seek other options further afield.
“The acquisition of the [Russian] S-400 missile system is a testament to Turkey’s readiness to explore non-Western options when its supposed Western allies block its reach to defense equipment vital to its defense strategies,” Bakir added. ” If Germany were to impede the Eurofighter deal, it would reinforce Turkey’s rationale to seek alternatives, validating its reach out to non-Western defense markets.”
Eurofighter Builders’ Warning
Other developments in Germany could affect Turkey’s bid for Eurofighters as well.
Long term production of the Typhoon has been thrown into doubt in recent days with Airbus and Germany’s metalworkers union IG Metall holding an “action day” in Manching, home to Eurofighter’s largest production line, demanding the German government deliver Tranche 5 jet and Long Term Evolution (LTE) contracts or face the prospect of a production shutdown in 2030.
The warning contrasts with trade media being told at the Paris Air Show in June that up to 200 Eurofighter jets could potentially be ordered in the next two years. As of October 2023, a total of 83 aircraft are on order, per program figures.
Spain has also committed to buy an additional 25 Eurofighter Tranche 4+ jets under Halcon 2, an acquisition to replace Boeing EF-18 Hornets. An order is expected in 2024 once a Request for Quotation phase has been completed, a Eurofighter consortium official told Breaking Defense at the International Fighter Conference last month.
The UK’s BAE Systems, one of three industry partners from the consortium, alongside Italy’s Leonardo and Germany’s Airbus, maintains close ties with Turkey, even collaborating with Turkish Aerospace on the design of KAAN.
The two manufacturers signed a landmark deal worth more than £100 million ($124 million) in 2017, based around a plan, with the potential, “to deliver multi-billion pound contracts between Team UK and Turkish firms over the life-time of the project,” according to the UK MoD.
Neither BAE nor the UK Ministry of Defence responded to a request for comment for this report as of publication.