Αρχική Blog Σελίδα 1514

Η σερβική αντιπολίτευση ζητά ακύρωση και επανάληψη των εκλογών στο Βελιγράδι.

0

Η σερβική αντιπολίτευση ζητά ακύρωση και επανάληψη των εκλογών στο Βελιγράδι, ξεκινούν διαδηλώσεις και απεργίες πείνας

 

Ο συνασπισμός “Η Σερβία κατά της βίας”, ο οποίος αντιτάχθηκε στα αποτελέσματα των κοινοβουλευτικών εκλογών στην πόλη του Βελιγραδίου, διοργάνωσε διαμαρτυρία απαιτώντας την ακύρωσή τους.

Οι ηγέτες του συνασπισμού της αντιπολίτευσης Μίροσλαβ Άλεξιτς και Μαρίνκα Τέπιτς ξεκίνησαν απεργία πείνας μπροστά από το κτίριο της Εκλογικής Επιτροπής μέχρι την ακύρωση των εκλογών στο Βελιγράδι.

Σύμφωνα με τους ίδιους, υπήρξαν πολλές παρατυπίες στη διαδικασία και ζητούν την επανάληψη των εκλογών.

«Ζητάμε από την Εκλογική Επιτροπή να ακυρώσει τις εκλογές στο Βελιγράδι, λόγω νοθείας και παρατυπίας των αποτελεσμάτων, λόγω παραβίασης της εκλογικής βούλησης των πολιτών του Βελιγραδίου.

Θα στείλουμε όλα τα στοιχεία και τα υλικά που συγκεντρώσαμε χθες, τα οποία δείχνουν ξεκάθαρα ότι το αποτέλεσμα που πέτυχε το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα στο Βελιγράδι επιτεύχθηκε χάρη στους ανθρώπους που ήρθαν να ψηφίσουν στο Βελιγράδι, παρόλο που δεν ζουν εκεί.

Έχουμε μια κατάσταση όπου ο υπουργός της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης έχει έρθει να ψηφίσει, κάτι που δεν έχει προηγούμενο και δεν τίθεται θέμα κανονικότητας. Επομένως, αυτές οι εκλογές πρέπει να ακυρωθούν», είπε ο Μίροσλαβ Άλεξιτς.

Novosti

https://echedoros.blog/2023/12/18/%ce%b7-%cf%83%ce%b5%cf%81%ce%b2%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%af%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%ce%b6%ce%b7%cf%84%ce%ac-%ce%b1%ce%ba%cf%8d%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7/

 

Άρ. Μιχαηλίδης: ποιος μετέτρεψε το νησί από παράδεισο σε κόλαση

1

Έξι δεκαετίες σήμερα από την έναρξη της τουρκοανταρσίας, που δεν τη λέμε πλέον έτσι, τη λέμε: τα γεγονότα του ΄63. Τα γεγονότα που ονομάστηκαν Ματωμένα Χριστούγεννα.

Φροντίζουν πολλοί να τα παρουσιάζουν αποσπασματικά, διαστρεβλωμένα και ενοχικά. Ότι από εκεί ξεκίνησε το Κυπριακό πρόβλημα. Ειδικά, ξεκινώντας από «τα 13 σημεία Μακαρίου», τις προτάσεις για αλλαγές στο Σύνταγμα, που δεν λειτούργησε ούτε λίγους μήνες μετά την εφαρμογή του.

Για να επιβεβαιώνουν, άλλοι συνειδητά κι άλλοι πάσχοντας από πνευματική ανεπάρκεια, τον Ερσίν Τατάρ, που μέσα στο θράσος της τουρκικής προστασίας του, δηλώνει πως «ο Μακάριος μετέτρεψε το νησί από παράδεισο σε κόλαση και σκότωσε αθώους Τούρκους» (15/9/2023). Ή και πως «η εταιρική Δημοκρατία μετατράπηκε σε ελληνοκυπριακό κράτος με την επίθεση εναντίον του άμαχου πληθυσμού στις 21 Δεκεμβρίου 1963 ενώ οι Τουρκοκύπριοι αξιωματούχοι εκδιώχθηκαν από τον κρατικό μηχανισμό με τη δύναμη των όπλων» (2/10/23).

Αυτό βολεύει να λένε οι Τούρκοι, οι Τουρκοκύπριοι, αλλά και η νεοκυπριακή νομενκλατούρα, δικαιολογώντας την τουρκική εισβολή πάνω σε εξωφρενικές θεωρίες για σφαγές Τουρκοκυπρίων. Αλλά, η ιστορική αλήθεια λέει ότι τα ματωμένα Χριστούγεννα του ΄63 δεν ήταν ένα τυχαίο επεισόδιο που προκάλεσε την έκρηξη και οδήγησε τελικά στη διχοτόμηση. Ήταν ένα οργανωμένο σχέδιο που άρχισε να εφαρμόζεται από την ίδια ώρα που οι Τουρκοκύπριοι υπόγραψαν τις συμφωνίες Ζυρίχης, αποφασισμένοι να τις χρησιμοποιήσουν μόνο για να διαλύσουν την πιθανότητα συμβίωσης σε ένα και αδιαίρετο κράτος.

Πριν από τα επεισόδια φρόντισαν να παραλύσουν το κράτος καταψηφίζοντας τους φορολογικούς νόμους, φρόντισαν να γεμίσουν τα σπίτια τους με όπλα από την Τουρκία, φρόντισαν να ξεκινήσουν την εθνοκάθαρση γειτονιά με γειτονιά πολύ πριν τα Χριστούγεννα του ΄63.

Είναι από τον Μάιο του 1958, που η τουρκοκυπριακή ηγεσία, Ντενκτάς και ΤΜΤ, τιμωρούσαν όσους Τουρκοκύπριους συνεργάζονταν με Ελληνοκύπριους. Και είναι από τότε που δολοφόνησαν Τουρκοκύπριους συνδικαλιστές, δημοσιογράφους και άλλους οι οποίοι υπερασπίζονταν τη συμβίωση με τους Ελληνοκύπριους.

Ξέρουν άραγε οι νεοκύπριοι για τις λεηλασίες και τα φονικά επεισόδια του 1958 στον Άγιο Κασσιανό και αλλού; Ξέρουν ότι η ΤΜΤ, με εντολή του Ντενκτάς (το ομολόγησε το 1984) τοποθετούσε βόμβες και ξεσήκωνε τον τουρκοκυπριακό όχλο, για να κάνει επιδρομές εναντίον ελληνοκυπριακών περιουσιών, έκαιγαν καταστήματα, εκκλησίες, δολοφονούσαν αθώους πολίτες, ξεσπίτωναν οικογένειες; Πολύ πριν από το 1963. Ξέρουν για την ομαδική σφαγή οκτώ Κοντεμενιωτών στο Κιόνελι τον Ιούνιο του 1958; Ξέρουν για το πλοιάριο Ντενίς, που βυθίστηκε φορτωμένο με όπλα στις 18 Οκτωβρίου 1959, δηλαδή μετά τις Συμφωνίες Ζυρίχης και πολύ πριν το 63; Ξέρουν ποιος δολοφόνησε τους Τουρκοκύπριους εκδότες της «Τζουμχουριέτ», Αχμέτ Γκιουράν και Αϊχάν Χικμέτ, το 1962 (πολύ πριν από τα γεγονότα του 63) και πολλούς άλλους Τουρκοκύπριους, που μιλούσαν για τη συμβίωση;

Έκαναν ομάδες και οργανώθηκαν για να αντιμετωπίσουν την ένοπλη επίθεση, που ετοίμαζε η ΤΜΤ και οι Τούρκοι αξιωματικοί, που διοικούσαν τα τουρκοκυπριακά χωριά. Αλλά δεν ήταν αυτοί που σχεδίαζαν θύλακες και τρομοκρατούσαν τους Τουρκοκύπριους επιβάλλοντας τις μετακινήσεις από 17 τουρκικά χωριά και από 40 μεικτά σε συγκεκριμένες περιοχές, που θα αποτελούσαν τη βάση του γεωγραφικού διαχωρισμού και της απόσχισης.

Υ.Γ. Αφού λέμε αλήθειες να τις λέμε όλες. Όπως τις έλεγε όταν ήταν φρέσκα τα γεγονότα, δεν είχαν περάσει ακόμα από τα πλυντήρια, στις 23 Ιουλίου 1964 στη Βουλή ο Εζεκίας Παπαϊωάννου: «Η ρίζα της σημερινής ανώμαλης κατάστασης βρίσκεται στο γεγονός ότι ο κυπριακός λαός εμποδίστηκε από του να ενασκήσει το ιερό και αναφαίρετο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης».

philenews.com

Καμία πρόοδος στη συμφωνία για τους ομήρους, ωστόσο το Ισραήλ υπερτονίζει τις (υποτιθέμενες) συνομιλίες για να περιορίσει τη δημόσια πίεση

0

Jonathan Lis (Haaretz)

 Το Ισραήλ δεν έχει ακόμη φανερώσει το τίμημα που είναι διατεθειμένο να πληρώσει για την απελευθέρωση ομήρων, αλλά, προκειμένου να ενθαρρύνει τη Χαμάς, λέγεται πως εξετάζει το ενδεχόμενο μιας σχετικά μακράς κατάπαυσης πυρός.

Δεν υπάρχει ακόμη περίγραμμα των συνομιλιών, ωστόσο “όλοι περιμένουν τη Χαμάς”, αναφέρει πηγή με γνώση του θέματος.

Οι συνομιλίες για μια συμφωνία απελευθέρωσης ομήρων μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς δεν βρίσκονται σε καθόλου ώριμο στάδιο. Ο επικεφαλής της Mossad, Barnea, και ο Πρωθυπουργός του Κατάρ, al- Thani, πραγματοποίησαν δύο συναντήσεις, ωστόσο η Χαμάς έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται τους προαπαιτούμενους όρους του Ισραήλ, ενώ, εξ όσων είναι μέχρι στιγμής γνωστά, δεν έχει παρουσιάσει δικές της προτάσεις για συμφωνία.

Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, Haniyeh, μετέβη σήμερα στο Κάιρο για «εντατικές συνομιλίες», σε μια προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας για νέα κατάπαυση πυρός, με Αιγυπτίους αξιωματούχους, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters.

Ελλείψει προόδου, το Ισραήλ υπερτονίζει το ζήτημα, προκειμένου να δώσει την εντύπωση στις οικογένειες των ομήρων ότι ο πρωθυπουργός και το Πολεμικό Υπουργικό Συμβούλιο κάνουν ό,τι μπορούν για να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση των συγγενών τους το συντομότερο δυνατό.

Περαιτέρω, τόσο ο Πρόεδρος Herzog όσο κι ο αδερφός του, Πρέσβυς του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Mike Herzog, δήλωσαν δημοσίως ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο για άλλη μια ανθρωπιστική παύση των μαχών, ενώ ξένα ΜΜΕ ανέφεραν ότι το Ισραήλ είναι πρόθυμο να δείξει ευελιξία αναφορικά με τη διάρκεια της παύσης.

Συγκεκριμένα, ο αρθρογράφος της εφημερίδας Washington Post, David Ignatius, έγραψε χθες ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να συμφωνήσει σε μια παύση δύο εβδομάδων, ακολουθούμενη από σταδιακή απόσυρση των στρατευμάτων του από τη βόρεια Γάζα. Κατά τον Ignatius, η ισραηλινή ηγεσία γνωρίζει ότι οι ΙΕΔ πρέπει να περάσουν προσεχώς σε ένα νέο στάδιο της σύγκρουσης, κυρίως για να επιτρέψουν στους εφέδρους να εγκαταλείψουν τις πρώτες γραμμές της μάχης και να επιστρέψουν στις δουλειές τους.

Η Χαμάς έχει, κατ’ αρχάς, εκφράσει συμφωνία στην προοπτική μιας ανταλλαγής ομήρων-κρατουμένων “all for all”, που θα περιελάμβανε παύση των εχθροπραξιών. Κεκλεισμένων των θυρών, η θέση του Ισραήλ εμφανίζεται εδώ και καιρό συνεπής: απαιτεί επανέναρξη της ανθρωπιστικής συμφωνίας από το σημείο που διεκόπη η προηγούμενη και απελευθέρωση μιας ομάδας περίπου 40 ομήρων, συμπεριλαμβανομένων γυναικών που δεν απελευθερώθηκαν στην προηγούμενη συμφωνία καθώς και ηλικιωμένων και αρρώστων.

Το Ισραήλ, απ’ την πλευρά του, έχει επίσης ξεκαθαρίσει κατ’ επανάληψη ότι, αντίθετα με τις απαιτήσεις της Χαμάς, μια τέτοια συμφωνία δε θα οδηγούσε σε διαρκή κατάπαυση του πυρός, αλλά μάλλον σε μια εκεχειρία που θα επέτρεπε στη Χαμάς να εντοπίσει υπόλοιπους ομήρους και να τους απελευθερώσει. Σε αντίθεση δε με την προηγούμενη συμφωνία, βάσει της οποίας απελευθερώνονταν 10 όμηροι ανά ημέρα, αυτή τη φορά το Ισραήλ εξετάζει το ενδεχόμενο παύσης διάρκειας μίας έως δύο εβδομάδων, προκειμένου να αυξήσει τις πιθανότητες να δεχτεί η Χαμάς τη συμφωνία.

Όπως εκτιμάται, προτεραιότητα της Χαμάς είναι ο τερματισμός των επιχειρήσεων του Ισραήλ και, όπως λέγεται, λίγο την ενδιαφέρει η ταυτότητα των κρατουμένων που μπορεί να αποφυλακίσει το Ισραήλ. Μέχρι στιγμής, το τελευταίο δεν έχει ακόμη αποκαλύψει το τίμημα που είναι διατεθειμένο να πληρώσει, δηλαδή ποιους κρατούμενους θα συμφωνήσει να αποφυλακίσει κι εάν θα επιτρέψει αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας που εισέρχεται στη Λωρίδα.

Πηγή που γνωρίζει τα περί διαπραγματεύσεων υποστήριξε πως δεν υπάρχει περίγραμμα των συνομιλιών και πως στην παρούσα φάση επιχειρείται προσπάθεια διατύπωσης των βασικών σημείων του Ισραήλ για τη συμφωνία με τους διαμεσολαβητές. Ωστόσο, κατά τον ίδιο, όλοι περιμένουν την αντίδραση της Χαμάς.

Άλλη δε πηγή ανέφερε νωρίτερα στη διάρκεια της εβδομάδας ότι η κυβέρνηση εργάζεται ταυτόχρονα προσπαθώντας να συγκεράσει δύο αντικρουόμενες επιλογές: απ’ τη μια, το Ισραήλ υπολογίζει ότι, δεδομένης της πίεσης των ΗΠΑ, οι μάχες στη Λωρίδα θα πρέπει να ολοκληρωθούν εντός τριών ή τεσσάρων εβδομάδων, περίοδος που μπορεί να είναι μάλιστα κι ακόμη μικρότερη, εφόσον συμφωνηθεί και παύση. Την ίδια στιγμή, όμως, η ισραηλινή κυβέρνηση αντιλαμβάνεται (και λαμβάνει υπόψη της) την πίεση της κοινής γνώμης για την επίτευξη συμφωνίας απελευθέρωσης ομήρων.

Έφυγε από τη ζωή ο πρέσβης Γιώργος Κωστούλας – Η Άκρως Απόρρητη ΕΧ “Έκθεση Κωστούλα” για τα γεγονότα στο Ναϊρόμπι και την παράδοση Οτζαλάν

1

Έφυγε από τη ζωή ένας ευπατρίδης Ηπειρώτης 

Ο Γεώργιος Κωστούλας ήταν ένας ευπατρίδης, που αφιέρωσε τη ζωή του στην υπηρεσία της πατρίδας. Η πορεία του στο διπλωματικό σώμα καταστράφηκε από την Υπόθεση Οτζαλάν, μια εξ αρχής υπονομευμένη υπόθεση από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία υπόθεση, ανεξαρτήτως της κατάληξής της, θα οδηγούσε στην ανεπανόρθωτη υπηρεσιακή έκθεσή του Έλληνα πρέσβη στο Ναϊρόμπι.

Ενώ από την πρώτη ημέρα της άφιξής μας στο Ναϊρόμπι, η εντολή της κυβέρνησης ήταν “ουδέν γραπτόν” για την πορεία της υπόθεσης, μετά την παράδοση του Κούρδου ηγέτη και την παραίτηση του Θεόδωρου Πάγκαλου, ο αείμνηστος Γιάννος Κρανιδιώτης έδωσε εντολή να καταγραφούν σε άκρως απόρηση ειδικού χειρισμού υπηρεσιακή έκθεση τα πάντα που αφορούσαν την άφιξη, παραμονή και σύλληψη του Οτζαλάν.

Μετά από αυτό, έθεσα υπ’ όψιν του κυρίου Κωστούλα τις σημειώσεις που κρατούσα για όλα όσα υπέπιπταν στην αντίληψή μου και έτσι προέκυψε η άκρως απόρρητη ειδικού χειρισμού “Έκθεση Κωστούλα”, που αποτελεί ιστορικό ντοκουμέντο.

Επειδή λοιδωρήθηκε από τους αρχιτέκτονες της παράδοσης Οτζαλάν στους Τούρκους και από Έλληνες που δεν γνωρίζουν τα γεγονότα εκείνα, παραθέτω την “Έκθεση Κωστούλα”, εις ένδειξιν τιμής και ευνγωμωσύνης στο πρόσωπό του.

Σάββας Καλεντερίδης

Ναϊρόμπι 21 Φεβρουαρίου 1999

ΑΠ 1847Β/5/ΑΣ 162

Από: Πρεσβεία Ναϊρόμπι

Προς: Γραφείο ΑΝΥΠΕΞ (για κ. ΑΝΥΠΕΞ)

Κοιν.: Γραφείο Υπουργού (για κ. Υπουργό) Γραφείο Γενικού Γραμματέα (για κ. Γενικό)

WWWW Ζ01, Ζ02, Ζ05

Άκρως απόρρητο – ειδικού χειρισμού άμεση επίδοση

Θέμα: Υπόθεση Οτσαλάν

Σχετ.: τηλ/μά σας ΑΠ ΕΧ ΑΣ 01/20.2.99

Α. Συμφώνως προς οδηγίες σας, πρεσβεία παραθέτει ό,τι γνωρίζει για υπόθεση Οτσαλάν:

ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Περί ώρα 13.00, διευθυντής διπλωματικού γραφείου υπουργού κ. Βασίλης Παπαϊωάννου επεκοινώνησε τηλεφωνικά με πρεσβεία και εζήτησε υπογράφοντα.

Υπογράφοντος απουσιάζοντος σε UNEP (σημείωση: από 1 έως και 5 Φεβρουαρίου, συνεδρίασε σε Ναϊρόμπι Εκτελεστικό Συμβούλιο UNEP – Ναϊρόμπι είναι έδρα UNEP και Habitat, οποίων προΐσταται βοηθός γενικός γραμματέας ΟΗΕ κ. Κλάους Τόπφερ, Γερμανός), κ. Παπαϊωάννου συνομίλησε με συνεργάτη μου κ. Διακοφωτάκη, γραμματέα πρεσβείας Α’, και του είπε εξής:

«Ό, τι ακολουθεί είναι ειδικού χειρισμού. Πρόσεχε. Σημείωνε ό,τι λέω. Θα έρθει ένα αεροπλάνο. Μεριμνήσετε για παραλαβή του. Δεν γνωρίζομε ώρα αφίξεως, ειδοποιηθεί αμέσως πρέσβυς».

Συνεργάτης μου ερώτησε περί τίνος πρόκειται και έλαβε απάντηση ότι «αν γνωρίζετε τι συμβαίνει πέριξ της Ιταλίας, θα καταλάβετε». Κ. Παπαϊωάννου είπε, τέλος, ότι θα καλέσει εκείνος εκ νέου πρεσβεία, ευθύς ως έχει νεώτερα.

Συνεργάτης μου επικοινώνησε αμέσως μαζί μου με ασύρματη επικοινωνία. Έτσι διέκοψα συμμετοχή μου σε εργασίες UNEP και επέστρεψα σε πρεσβεία περί ώρα 14.00.

Μαζί με συνεργάτη μου εκτιμήσαμε ότι αεροπλάνο επρόκειτο μεταφέρει κάποιον αξιωματούχο Σέρβο ή Σερβοβόσνιο, οποίος αντιμετώπιζε προβλήματα. Σημειώνω ότι ημέρες εκείνες, σύμφωνα με διεθνή Τύπο, επέκειτο βομβαρδισμός Κοσσυφοπεδίου από ΝΑΤΟ.

Κ. Παπαΐωάννου επεκοινώνησε εκ νέου με πρεσβεία περί ώρα 16.00 και είπε σε υπογράφοντα εξής:

«Αεροπλάνο πρόκειται αφιχθεί Ναϊρόμπι μεταξύ 00.00 και 01.00 πρωινή, επομένης 2 Φεβρουαρίου. Αεροσκάφος είναι τύπου Falcon 900, call sign 9 Μ ΒΑΒ. Ονόματα επιβατών έχουν ως εξής:

1. Κος Αρίστος Αριστείδου, κάτοχος υπ’ αριθμόν C 110226 κυπριακού διαβατηρίου, ημερομηνία γεννήσεως 10.6.1949.

2. Κος Ayaz Ibrahim, κάτοχος υπ’ αριθμόν 76315983 σουηδικού διαβατηρίου, ημερομηνία γεννήσεως 1.1.1959.

3. Κος Berivan Gungor, κάτοχος γερμανικής ταυτότητος υπ’ αριθμόν 5031665406, γεννηθείς 3.12.1981.

4. Κος Μαύρος Λάζαρος, γεννηθείς 9.8.1953, κάτοχος υπ’ αριθμόν C 015918 κυπριακού διαβατηρίου.

5. Κος Σάββας Καλεντερίδης, κάτοχος υπ’ αριθμόν Κ 392127 ελληνικού διαβατηρίου.

Κος Καλεντερίδης δεν πρόκειται αποβιβασθεί αλλά επιστρέψει αμέσως Ελλάδα.

Μεριμνήσατε για παραλαβή τους σε επίπεδο γραμματέως πρεσβείας καθώς και για φιλοξενία τους, περίπου μία εβδομάδα για σαφάρι. Κανονίστε τους λιοντάρια και τίγρεις, έξοδα σας αποσταλούν».

Υπογράφων ερώτησε αν στοιχεία αυτά επαρκούσαν για αποστολή ρηματικής διακοινώσεως σε εδώ ΥΠΕΞ για άδεια υπερπτήσεως, κλπ. Κ. Παπαϊωάννου απήντησε ότι θα επικοινωνούσε εκ νέου με πρεσβεία και ό,τι εν πάση περιπτώσει πρεσβεία έπρεπε ενεργήσει ταχύτερο δυνατόν για εξασφάλιση άδειας υπερπτήσεως, προσγειώσεως, κλπ. Κατά γνώμη του και γνώμη μας, λόγω προκεχωρημένης ώρας και εδώ ρυθμών εργασίας, διακοίνωση έπρεπε γίνει ταχύτερο δυνατόν. Επιφυλάχθηκε μας δώσει πλείονα στοιχεία αργότερα.

Σε συνέχεια επικοινωνίας αυτής, πρεσβεία απέστειλε ρηματική διακοίνωση (ΑΠ 1069/1/ΑΣ 103/1.2.99) σε εδώ ΥΠΕΞ ζητώντας άδεια υπερπτήσεως προσγειώσεως, κλπ., βάσει ανωτέρω στοιχείων και προβάλλουσα ως λόγο ταξιδίου τουρισμό.

ΤΡΙΤΗ, 2 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Υπογράφων και συνεργάτης του συμφώνησαν συναντηθούν ώρα 23.00 προκειμένου μεταβούν ίδιοι σε αεροδρόμιο με δύο αυτοκίνητα.

Περί ώρα 22.00, υπογράφων δέχεται σε κατοικία του τηλεφώνημα κ. Παπαϊωάννου, οποίος τον πληροφορεί ότι αεροσκάφος πρόκειται φθάσει τελικώς περί ώραν 06.00 πρωινή.

Υπογράφων συνεννοείται εκ νέου με συνεργάτη του σχετικά.

Περί ώρα 03.00, υπογράφων δέχεται τηλεφώνημα από κ. Υπουργό, οποίος του λέγει ότι «επισκέπτες σας θα καθυστερήσουν».

Νεώτερο τηλεφώνημα κ. Παπαϊωάννου αλλάζει εκ νέου ώρα αφίξεως αεροσκάφους και την τοποθετεί μεταξύ 09.00 και 10.00 ώρα, 2 Φεβρουαρίου. Υπογράφων συνεννοείται εκ νέου με συνεργάτη του.

Υπογράφων και συνεργάτης του μεταβαίνουν αεροδρόμιο περί ώρα 09.30. Σύστημα ασύρματης επικοινωνίας επιτρέπει σε κ. Διακοφωτάκη, οποίος εισήλθε σε χώρους transit αεροδρομίου, να επικοινωνεί συνεχώς με υπογράφοντα.

Μέχρι ώρα 10.45, αεροσκάφος δεν είχε εμφανισθεί. Μέσω πρεσβείας κ. Παπαϊωάννου ειδοποιήθηκε σχετικά και είπε ότι 11.30, αεροσκάφος επρόκειτο εισέλθει σε εναέριο χώρο Κένυα.

Τελικώς, εντελώς τυχαία, λόγω τηλεφωνικής επικοινωνίας πρεσβείας με πύργο ελέγχου, πληροφορηθήκαμε ότι αεροσκάφος είχε μόλις προσγειωθεί (περίπου 11.00).

Κ. Διακοφωτάκης εμερίμνησε για παραλαβή αφιχθέντων, διεκπεραίωση τελωνειακών διατυπώσεων, παραλαβή αποσκευών, κλπ., σε συντομώτατο χρονικό διάστημα.

Σημειώνομε ότι άπαντες οι επιβάτες εισήλθαν νομιμώτατα εντός Κένυα με σφραγίδα θεωρήσεως σε διαβατήριό τους και συμπλήρωση κάρτας εισόδου. Κ. Καλεντερίδης παρέμεινε διότι, όπως μας είπε, εν τω μεταξύ οδηγίες του είχαν αλλάξει.

Σημειώνομε, επίσης, ότι:

Α Οτσαλάν εισήλθε σε Κένυα με πλαστό κυπριακό διαβατήριο και όνομα Λάζαρος Μαύρος.

Β Κος Berivan Gungor ήταν κα Melsa Deniz, οποία εισήλθε σε Κένυα με γερμανική ταυτότητα, οποία ανήκε σε άλλο πρόσωπο. Πρόκειται για μοναδικό επιβάτη αεροσκάφους, οποίος, λόγω ελλείψεως διαβατηρίου, δεν φέρει σφραγίδα εισόδου σε έγγραφά του.

Άμα τη παραλαβή των επιβατών, αναχωρήσαμε αμέσως για κατοικία. Σημειώνω ότι άφησα Κενυάτη οδηγό πρεσβείας σε αεροδρόμιο διότι χώρος αυτοκινήτων δεν επαρκούσε για μεταφορά αφιχθέντων.

Μέχρι στιγμή εκείνη πρεσβεία ουδέν εγνώριζε για ταυτότητα επισκέπτη. Υπογράφων, πάντως, ανεγνώρισε αμέσως Οτσαλάν ενώ συνεργάτης του λίγο αργότερα.

Σε κατοικία κατέλυσε σύνολο ταξιδιωτών. Ενημερώσαμε αμέσως κ. Παπαϊωάννου για ασφαλή άφιξη και παραλαβή τους. Σε κ. Παπαϊωάννου ελέχθη μέσω υπαλλήλου πρεσβείας ότι «κος πρέσβυς ευχαριστεί θερμώς για φάρμακα που του στείλατε». Κος Παπαϊωάννου απήντησε «εγώ τον ευχαριστώ που τα παρέλαβε».

Ταξιδιώτες είναι άπαντες κατάκοποι και άγρυπνοι. Μετά μεσημεριανό φαγητό σπεύδουν για ύπνο, εξαιρέσει κ. Καλεντερίδη.

Απόγευμα κ. Καλεντερίδης αναχωρεί με κ. Διακοφωτάκη από κατοικία με κατεύθυνση πρεσβεία. Κος Καλεντερίδης επιθυμεί αποστείλει μήνυμα σε υπηρεσία του και μεταβιβάσει μήνυμα κ. Αριστείδου σε γυναίκα του ότι είναι καλά.

Κ. Διακοφωτάκης συνεννοείται τηλεφωνικώς με κ. Παπαϊωάννου, οποίος τον συμβουλεύει αποστείλει σε γραφείο υπουργού δύο χωριστά τηλεγραφήματα ειδικού χειρισμού, εκ των οποίων υπηρεσιακό να είναι προσωπικό για κ. υπουργό. Όπερ και εγένετο.

Δυσκολία κρυπτό επικοινωνίας αναγκάζει κ. Διακοφωτάκη συνεννοηθεί με ακόλουθο κα Βεβέ, οποία ήταν βάρδια σε γραφείο υπουργού, και αποστείλει δύο φορές εν λόγω σήματα.

ΤΕΤΑΡΤΗ, 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Κ. Διακοφωτάκης επικοινωνεί με κ. Παπαϊωάννου, οποίος του μεταφέρει ότι κατ’ εντολήν υπουργού, εφεξής επικοινωνία με γραφείο υπουργού θα γίνεται μόνο προφορικά, δηλαδή από τηλεφώνου.

Πρεσβεία πληροφορείται από κ. Καλεντερίδη ότι έχει οδηγίες αναχωρήσει ταχύτερο δυνατόν για Νότιο Αφρική προκειμένου συνεννοηθεί με εκεί αρχές για παροχή ασύλου και κανονικού διαβατηρίου σε Οτσαλάν. Πληροφορείται, επίσης, ότι κ. Αριστείδου πρέπει αναχωρήσει ταχύτερο δυνατόν διότι «αποστολή του έληξε, χωρίς να αποκλείεται επιστροφή του σε Κένυα». Αναχώρησή τους προγραμματίζεται για επομένη. Τέλος, ότι εντός προσεχών ημερών, πρόκειται αφιχθούν σε Κένυα συνεργάτες Οτσαλάν για να μεριμνήσουν για φύλαξή του.

Σημειωτέον ότι κ. Καλεντερίδης ευρίσκετο σε συνεχή επικοινωνία με αρχηγό υπηρεσίας του.

Απόγευμα, γενικός γραμματέας (permanent secretary) εδώ ΥΠΕΞ κ. Καθουρίμα ζητά επικοινωνήσει με κ. πρέσβυ επομένη.

ΠΕΜΠΤΗ, 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Κενυατική εφημερίδα The Nation δημοσιεύει σε στήλες διεθνών ειδήσεων άρθρο περί Οτσαλάν καθώς και φωτογραφία του. Πρεσβεία αποστέλλει σχετικό δημοσίευμα κεντρική υπηρεσία (Α4 δ/νση) με υπ’ αριθμόν ΑΠ 1841/29/ΑΣ 120/4.2.99).

Ώρα 08.45, Αμερικανός γραμματέας πρεσβείας ζητά κ. Διακοφωτάκη και δηλώνει ότι επιθυμεί τον συναντήσει. Περίεργη πρωινή ώρα αναγκάζει κ. Διακοφωτάκη τον ρωτήσει αν συμβαίνει τίποτα. Αμερικανός απαντά αρνητικά και συμφωνείται συναντηθούν επομένη σε οικογενειακό περιβάλλον.

Υπογράφων μεταβαίνει σε εδώ ΥΠΕΞ περί ώρα 10.000, ενώ κ. Αριστείδου και κ. Καλεντερίδης έρχονται σε πρεσβεία και αναμένουν επιστροφή πρέσβεως ώστε ενημερωθούν και, εν συνεχεία, αναχωρήσουν για αεροδρόμιο.

Κ. Καθουρίμα ερωτά υπογράφοντα τι γνωρίζει περί αεροσκάφους και επιβατών του. Υπογράφων απαντά πως ελάχιστα γνωρίζει καθ’ ότι γραμματεύς πρεσβείας είχε φροντίσει σχετικά.

Κ. Καθουρίμα επιδεικνύει σε υπογράφοντα δημοσίευμα εφημερίδος The Nation και τον ερωτά κατά πόσον γνωρίζει εν λόγω άτομο, «οποίο φέρνει σε δύσκολη θέση Ελλάδα». Υπογράφων απαντά πως όχι και προφασίζεται δυσκολίες για ανάγνωση άρθρου, λόγω ελλείψεως γυαλιών πρεσβυωπίας.

Μετά πέρας συναντήσεως, υπογράφων, πληροφορείται από συνεργάτη του μέσω ασυρμάτου ότι συνεργάτης του συνοδεύει κ. Καλεντερίδη και κ. Αριστείδου σε αεροδρόμιο. Αναχωρεί και αυτός για αεροδρόμιο, όπου συναντώνται όλοι.

Κ. Καλεντερίδης μεριμνά για έκδοση εισιτηρίου του προς Νότιο Αφρική με Κένυα Airways και ώρα αναχωρήσεως 12.00. Κος Αριστείδου μεριμνά για αναχώρησή του για Ζυρίχη με Swissair, περί ώρα 12.30.

Υπογράφων και συνεργάτης του αποχαιρετούν ταξιδιώτες και επιστρέφουν πρεσβεία. Εκεί πληροφορούνται ότι Αμερικανός συνάδελφος είχε εν τω μεταξύ επικοινωνήσει εκ νέου και, προφασιζόμενος προσωπική του εργασία σε κέντρο πόλεως, εζήτησε συναντηθεί με κ. Διακοφωτάκη. Δεδομένου ότι αυτός ήταν σε αεροδρόμιο, Αμερικανός δεν επέμεινε και είπε ότι πρόκειται ισχύσει καθορισμένο ραντεβού.

Συνομιλία με Καθουρίμα, περίεργο τηλεφώνημα Αμερικανού και αναχώρηση δύο επισκεπτών αναφέρονται αμέσως σε κ. Παπαΐωάννου, οποίος λέγει ότι θα τα μεταφέρει σε «μεγάλο τραγουδιστή», δηλαδή κ. υπουργό, και αναλαμβάνει υποχρέωση «να μας τραγουδήσει, αφού ακούσει τραγούδι μεγάλου τραγουδιστή».

Περί ώρα 14.00, κ. Καλεντερίδης τηλεφωνά σε πρεσβεία και αναφέρει ότι υπήρχε πρόβλημα σε αναχώρησή του και ότι είχε κρατηθεί με ευγενικό τρόπο, για περίπου μία ώρα, από αρχές ασφαλείας αεροδρομίου με συνέπεια να χάσει την πτήση του.

Σημειώνεται ότι σε διαβατήριό του εμφαίνεται σφραγίδα εξόδου από χώρα και υπάρχει κάρτα επιβιβάσεως αχρησιμοποίητη.

Κ. Διακοφωτάκης αναχωρεί εκ νέου για αεροδρόμιο προκειμένου τον παραλάβει. Σε χώρους αεροδρομίου αντιλαμβάνεται μεγάλη παρουσία λευκών, οποίοι δεν μοιάζουν για ταξιδιώτες και παρατηρούν κινήσεις του. Αναζητά αλλά δεν βρίσκει κ. Καλεντερίδη και επιστρέφει εκ νέου σε πρεσβεία. Εν τέλει κ. Καλεντερίδης επιστρέφει σε πρεσβεία με ταξί.

Εξελίξεις αναφέρονται σε κ. Παπαϊωάννου από υπογράφοντα και αρχηγό ΕΥΠ από κ. Καλεντερίδη.

Κ. Καλεντερίδης λαμβάνει εντολή από αρχηγό ΕΥΠ αναχωρήσει ταχύτερο δυνατόν από Κένυα και οδεύσει προς Νότιο Αφρική. Κ. Καλεντερίδης ζητά από αρχηγό του εξετάσει δυνατότητα αποστολής άλλου ατόμου σε Νότιο Αφρική καθόσον αναχώρηση ιδίου δεν ήταν ούτε βέβαιη ούτε γρήγορη, λόγω προηγουμένης εμπλοκής του σε αεροδρόμιο.

Κ. Παπαϊωάννου επικοινωνεί με υπογράφοντα και μεταφέροντας οδηγίες κ. υπουργού τονίζει ότι πρέπει πάντοτε αρνούμεθα οιαδήποτε σχέση με Οτσαλάν ενώπιον κενυατικών αρχών.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 5 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Πρωινές ώρες, κ. Καθουρίμα επικοινωνεί με υπογράφοντα και τον ερωτά για τύχη επιβατών αεροσκάφους.

Υπογράφων απαντά ότι δεν γνωρίζει πού ευρίσκονται τρεις εξ αυτών, γνωρίζει ότι ένας ανεχώρησε και ότι ένας εκρατήθη από αρχές αεροδρομίου άνευ λόγου και ότι εξακολουθεί ευρίσκεται Ναϊρόμπι.

Κ. Καθουρίμα ζητά να δει διαβατήριο παραμείναντος, δηλαδή κ. Καλεντερίδη. Υπογράφων απαντά ότι λόγω προβλήματος υγείας, δεν δύναται μεταβεί σε ΥΠΕΞ και κ. Καθουρίμα προτείνει όπως δευτέρα γραμματεύς πρεσβείας προσκομίσει διαβατήριο σε γραφείο του.

Ανωτέρω αναφέρονται σε κ. Παπαϊωάννου, οποίος επιμένει σε οδηγίες «Μεγάλου τραγουδιστή», κατά οποίες υπογράφων πρέπει «Να είναι τσομπάνος και να σφυρά αμέριμνα, σε σχέση με θέμα».

Κ. Καλεντερίδης αναφέρει γεγονότα σε αρχηγό ΕΥΠ, οποίος του λέγει αναχωρήσει τάχιστα από Κένυα. Τούτο δεν είναι δυνατόν καθόσον πρέσβυς ανέλαβε υποχρέωση επιδείξει διαβατήριό του σε κ. Καθουρίμα.

Ανωτέρω αναφέρονται σε κ. Παπαϊωάννου, οποίος τα μεταφέρει σε κ. υπουργό. Τελικά δίδεται εντολή από αρχηγό ΕΥΠ σε κ. Καλεντερίδη παραμείνει σε Ναϊρόμπι.

Κ. Καλεντερίδης επαναλαμβάνει σε αρχηγό ΕΥΠ πρότασή του όπως τρίτο άτομο υπηρεσίας του οδεύσει προς Νότιο Αφρική.

Περί ώρα 14.00 μ.μ., κ. Παπαϊωάννου επικοινωνεί με πρεσβεία και εντέλλει υπογράφοντα μεταφέρει με «δεσποινίδα Κατεχάκη», δηλαδή κ. Καλεντερίδη, σε Οτσαλάν ότι πρέπει ταχύτερο δυνατόν απομακρυνθεί από «εθνικά χρώματα». Σε ερώτησή μου «και να πάει πού;», κ. Παπαϊωάννου απαντά ως εξής:

«Μεγάλος τραγουδιστής έχει εκνευρισθεί. Κάναμε μια εξυπηρέτηση. Μην μας την βγάζουν από την μύτη. Να πάει σαφάρι. Να πάει όπου θέλει. Μακριά από εθνικά χρώματα».

Σε σχετική ερώτησή μου απέκλεισε και μεταφορά του σε χώρους Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Υπογράφων, κ. Καλεντερίδης και κ. Διακοφωτάκης συσκέπτονται σε πρεσβεία περί του πρακτέου, προτείνεται ιδέα όπως μερίμνη πρεσβείας, Οτσαλάν μεταφερθεί σε χώρους ΟΗΕ και εκεί, εμφανιζόμενος, ενώπιον αναπληρωτού γενικού γραμματέα κ. Τόπφερ, παραδοθεί και ζητήσει προστασία και άσυλο από ΟΗΕ.

Πρόταση αυτή μεταφέρεται σε κ. Παπαϊωάννου αλλά απορρίπτεται και ζητείται από πρεσβεία μη ολιγωρεί πλέον και ζητήσει από Οτσαλάν άμεση απομάκρυνσή του από «εθνικά χρώματα».

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης μεταβαίνουν σε κατοικία και κοινοποιούν σε Οτσαλάν με πλέον κατηγορηματικό τρόπο απόφασή μας για απομάκρυνσή του από κατοικία.

Οτσαλάν δεν πείθεται. Όντας έξυπνος και αποφασισμένος αντιλαμβάνεται αμέσως κίνδυνο. Σηκώνεται από κάθισμά του, χαιρετά στρατιωτικά και αναφέρει σε υπογράφοντα ότι ζητά πολιτικό άσυλο από Ελλάδα και μας εγχειρίζει αίτηση ασύλου προς ελληνική κυβέρνηση, συντεταγμένη ιδιόχειρα σε τουρκική γλώσσα.

Υπογράφων του τονίζει ότι ελληνική κυβέρνηση έχει αποφασίσει για σοβαρώτατους λόγους να μην του χορηγήσει άσυλο. Και ότι για λόγο αυτόν ευρίσκεται εδώ, δηλαδή σε Κένυα, με δική του συναίνεση.

Τότε Οτσαλάν λέγει εξής:

«Ναι, είχα δεχθεί σε Αθήνα μεταφερθώ εκτός πρεσβευτικής κατοικίας αλλά από σήμερα είμαι σίγουρος ότι οποιοδήποτε βήμα εκτός αυτού του χώρου, χωρίς επίσημη διασφαλισμένη εγγύηση οποιασδήποτε χώρας, θα ισοδυναμεί με φυσική καταστροφή μου. Να ζητήσετε προστασία από Ελλάδα και τοπικές αρχές. Απόρριψη ασύλου μας γνωστοποιηθεί μέσα από επίσημες και θεσμοθετημένες διαδικασίες ελληνικών αρχών.

Επίσης, ζητώ από Ελλάδα λάβει απαραίτητα μέτρα για ασφάλειά μου και ζητήσετε από τοπικές αρχές περιφερειακή ασφάλεια κατοικίας».

Κ. Καλεντερίδης, άριστος γνώστης τουρκικής, μεταφράζει πρόχειρα κείμενο αιτήσεως ασύλου. Εν συνεχεία, μαζί με υπογράφοντα επανέρχονται σε πρεσβεία.

Κατάσταση περιγράφεται σε κ. Παπαϊωάννου και αρχηγό ΕΥΠ. Μετά από λίγο αρχηγός ΕΥΠ επικοινωνεί και ζητά από κ. Καλεντερίδη μεταπείσει Οτσαλάν, τονίζοντας «ότι αν το θέλεις, θα τα καταφέρεις». Κ. Καλεντερίδης εκθέτει εκ νέου κατάσταση σε αρχηγό του και υπογραμμίζει αποφασιστικότητα Οτσαλάν.

Υπογράφων, συνεργάτης του και κ. Καλεντερίδης συσκέπτονται περί του πρακτέου. Αποφασίζεται διαβίβαση αιτήσεως ασύλου σε γραφείο υπουργού με έγγραφο ειδικού χειρισμού και έκτακτο διπλωματικό ταχυδρομείο (βλ. έγγραφό μας ΑΠ 1841/28/ΑΣ 119/5.2.99).

Έκτακτο ταχυδρομείο μεταφέρει εμπειρογνώμων ΥΠΕΞ κ. Καμπίτσης, οποίος ήρθε σε Ναϊρόμπι για παρακολούθηση εργασιών UNEP. Κ. Καμπίτσης αναχωρεί για Γενεύη και λαμβάνει οδηγίες από υπογράφοντα παραδώσει διπλωματικό ταχυδρομείο σε πρέσβυ ΜΑ Γενεύης κ. Καραϊτίδη, ώστε μέσω αυτού και χωρίς να ανοιχθεί, να παραδοθεί σε γραφείο υπουργού, εις χείρας κ. Παπαϊωάννου.

Ανωτέρω αναφέρονται σε κ. Παπαϊωάννου, οποίος αναλαμβάνει ενημερώσει κ. υπουργό. Εντολή, κατά οποία Οτσαλάν όφειλε εγκαταλείψει «εθνικά χρώματα» επιβεβαιώνεται και πρέπει εκτελεσθεί αμέσως. Ζητείται όπως συνεννοήσεις γίνουν απ’ ευθείας από κ. Καλεντερίδη, χωρίς μεσολάβηση ή συμμετοχή σε συζήτηση υπογράφοντος.

Ανωτέρω μεταφέρονται σε Οτσαλάν, οποίος αρνείται ακολουθήσει οδηγίες μας. Δύο συνεργάτες του ζητούν να μην πιέζεται αρχηγός τους και απειλούν αυτοπυρποληθούν σε κήπο κατοικίας.

Σημειωτέον ότι, σε χρόνο άσχετο με Οτσαλάν, είχε προγραμματισθεί αναχώρηση κ. Διακοφωτάκη Αθήνα με διπλωματικό ταχυδρομείο. Αναχώρηση αυτή ματαιούται.

Κ. Διακοφωτάκης αποστέλλει οικογένειά του Αθήνα και παραμένει για υποβοήθηση χειρισμού υποθέσεως. Σύζυγός του ουδέν εγνώριζε για όλο θέμα.

ΣΑΒΒΑΤΟ, 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Νέες άκαρπες συνεννοήσεις και προσπάθειες τόσο κ. Καλεντερίδη όσο και υπογράφοντος με Οτσαλάν μεταφέρονται σε κ. Παπαϊωάννου και αρχηγό ΕΥΠ. Τελευταίος ζητά από κ. Καλεντερίδη εγκαταλείψει ταχύτερο δυνατόν Κένυα.

Από κ. Παπαϊωάννου πληροφορούμεθα ότι επομένη αναχωρεί «εκτός συνόρων» και ότι «επικοινωνία μαζί του θα είναι δύσκολη». Ζητείται εκ νέου «άμεση απομάκρυνση από εθνικά χρώματα».

Υπογράφων, εκμεταλλευόμενος φιλίες του με Έλληνα επιχειρηματία, εφεξής «Πάνος», καθώς και άριστο κλίμα διμερών σχέσεων με Σεϋχέλλες, και έχοντας κατά νου οικονομικές δυσχέρειες χώρας αυτής, προτείνει σε κ. Παπαϊωάννου να γίνουν σχετικές κρούσεις σε κ. Πάνο.

Πρόταση δεν γίνεται αμέσως δεκτή. Όμως, λίγο αργότερα, περί ώρα 16.00, κ. Παπαϊωάννου λέγει ότι εδόθη σχετική έγκριση και ζητείται από υπογράφοντα υποδείξει τρόπο επικοινωνίας. Αίτημα είναι έκδοση ισχυρού, γνήσιου και, ει δυνατόν, διπλωματικού διαβατηρίου από Σεϋχέλλες επ’ ονόματι Οτσαλάν με πραγματικό του όνομα. Δηλαδή πλήρης πολιτογράφησή του ως πολίτου Σεϋχελλών ή, τουλάχιστον, παραμονή του σε χώρα αυτή για κάποιο διάστημα.

Συνεννοήσεις με κ. Πάνο αναλαμβάνει ΕΥΠ και φαίνεται ότι δημιουργούν συγχύσεις καθόσον αρμόδιοι ΕΥΠ παρουσιάζουν σε κ. Πάνο γνήσιο διαβατήριο Πορτογαλίας με φωτογραφία Οτσαλάν και άλλο όνομα για μεσολάβηση προς έκδοση θεωρήσεως. Κ. Πάνος απήντησε ότι πορτογαλικά διαβατήρια δεν έχουν ανάγκη θεωρήσεως σε Σεϋχέλλες.

Περί ώρα 18.00, κ. Διακοφωτάκης, οποίος ευρίσκεται μόνος σε πρεσβεία δέχεται τηλεφώνημα από κ. Αριστείδου, οποίος του λέγει «είμαι κάπου στην Ευρώπη και Δευτέρα – Τρίτη θα έρθω σε σας». Ερωτά για υγεία φιλοξενουμένων και υπόσχεται ότι γίνονται απαραίτητες προσπάθειες για ασφαλή και γρήγορη επίλυση κρίσεως.

Βραδυνές ώρες, εδώ συνεργάτιδα Οτσαλάν πληροφορήθηκε από Ευρώπη ότι δύο συνεργάτες του ταξιδεύουν ήδη προς Ναϊρόμπι και ότι πρέπει μεριμνήσωμε για παραλαβή τους.

ΚΥΡΙΑΚΗ, 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Ημέρα κυλά ήρεμα, Οτσαλάν αρνούμενου εγκαταλείψει κατοικία.

Αρχηγός ΕΥΠ επικοινωνεί με κ. Καλεντερίδη και του λέγει ότι «κάποιος θα έρθει και θα φέρει κάτι».

Κ. Καλεντερίδης αναζητά συνεργάτες Οτσαλάν αλλά δεν τους ευρίσκει. Αργότερα πληροφορείται ότι συνεργάτες αυτοί ήταν κάτοχοι ελληνικών προσφυγικών διαβατηρίων και ότι δεν τους είχε επιτραπεί είσοδος σε Κένυα.

Κ. Παπαϊωάννου επικοινωνεί με υπογράφοντα και του λέγει ότι «Δεσποινίδα πρέπει κάνει δουλειά της όσο πιο γρήγορα γίνεται», δηλαδή πείσει Οτσαλάν εγκαταλείψει κατοικία. Μας επισημαίνει ότι λόγω ταξιδιού του εκτός συνόρων θα υπάρχει πρόβλημα επικοινωνίας και ζητά του δίδονται μηνύματα μέσω γραφείου υπουργού.

Πληροφορούμεθα όλως τυχαίως ότι κ. υπουργός αναχωρεί αυθημερόν για βαλκανική περιοδεία και ότι πρόκειται επιστρέψει Αθήνα βράδυ προσεχούς Τετάρτης.

ΔΕΥΤΕΡΑ, 8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Κατ’ εντολήν υπογράφοντος, κ. Διακοφωτάκης, περί ώρα 15.00 μεταβαίνει σε ΥΠΕΞ Κένυα προκειμένου συναντηθεί με γενικό γραμματέα κ. Καθουρίμα και του επιδείξει διαβατήριο κ. Καλεντερίδη.

Σε γραφείο γενικού γραμματέα, ευρίσκονται επίσης επικεφαλής υπηρεσίας πρωτοκόλλου και έτερο άτομο, οποίος συνεργάτης μου δεν γνωρίζει και οποίο δεν συστήνεται. Κ. Διακοφωτάκης εικάζει ότι είτε επρόκειτο για κάποιο στέλεχος αστυνομίας ή ασφάλειας, ή για άτομο προεδρικού περιβάλλοντος.

Σε κ. Διακοφωτάκη τίθενται εξής ερωτήματα:

1 Πού είναι αυτοί που ήρθαν.

Απάντηση: Τρεις δεν γνωρίζω, ένας έφυγε, ένας είναι εδώ κι αυτό είναι διαβατήριό του.

2 Ποιος ήταν τύπος αεροσκάφους.

Απάντηση: Δεν γνωρίζω από αεροπλάνα.

Άγνωστος συνομιλητής επιμένει ότι ήταν Falcon.

3 Ποιος έδωσε άδεια υπερπτήσεως και προσγειώσεως.

Απάντηση: Άδεια ζητήθηκε με ρηματική διακοίνωση. Δεν γνωρίζω συνέχεια από πλευράς αρμοδίων υπηρεσιών (πύργος ελέγχου κ.λπ.).

Διευθυντής πρωτοκόλλου επιμένει ότι άδεια έπρεπε δοθεί γραπτώς και ερωτά κατά πόσον μας εδόθη γραπτή άδεια. Απάντηση αρνητική.

4 Πώς βγήκαν ταξιδιώτες από αεροδρόμιο.

Απάντηση: Όπως κάθε άλλος επιβάτης.

Διευθυντής πρωτοκόλλου αρνείται εκδοχή αυτή, οποία είναι πέρα για πέρα αληθής, και επιμένει ότι ταξιδιώτες βγήκαν κρυφά από αεροδρόμιο, μάλλον από χώρο υποδοχής VIP (Vice – President Lounge), οποίο ανοίγει μόνο για υποδοχή υπουργών.

Κ. Διακοφωτάκης εξηγεί όλη διαδικασία, οποία ακολουθείται σε περιπτώσεις αφίξεως σε διεθνές αεροδρόμιο Ναϊρόμπι αλλά δεν γίνεται πιστευτός. Κενυάτες αδυνατούν αντιληφθούν πώς ετέθησαν θεωρήσεις σε διαβατήρια, πώς συμπληρώθηκαν δελτία εισόδου, οποία προφανώς είχαν απολέσει.

Κ. Διακοφωτάκης επιδεικνύει διαβατήριο κ. Καλεντερίδη, σε οποίο εμφαίνεται σφραγίδα εισόδου και θεώρηση.

Κ. Καθουρίμα ζητά άδεια κρατήσει διαβατήριο 24 ώρες. Κ. Διακοφωτάκης τον παρακαλεί συνεννοηθεί με κ. πρέσβυ. Κ. Καθουρίμα δεν επιμένει και ζητά από άγνωστο άτομο φωτοτυπήσει διαβατήριο.

5 Τι δουλειά κάνουν τα άτομα που ήρθαν.

Απάντηση: Δεν ξέρω. Νομίζω ότι ήταν επιχειρηματίες.

6 Τα άτομα αυτά είχαν εντεταλμένη υπηρεσία από ελληνική κυβέρνηση επιθεωρήσουν χώρους πρεσβείας. Ήρθαν σε πρεσβεία.

Απάντηση: Όχι, άτομα αυτά δεν έχουν καμμία απολύτως σχέση με ελληνική κυβέρνηση και ούτε ήρθαν σε χώρο πρεσβείας για οποιαδήποτε εργασία πλην κ. Καλεντερίδη, οποίος διαμαρτύρεται για κράτησή του σε αεροδρόμιο Ναϊρόμπι χωρίς λόγο.

Διευθυντής πρωτοκόλλου ερωτά αν διαβατήριο αυτό είναι πλαστό και συνεργάτης μου απαντά αρνητικά. Επιμένει ότι υπάρχει κι άλλο ελληνικό διαβατήριο εντός Κένυα με τα αυτά στοιχεία και τον ίδιο αριθμό.

Κ. Διακοφωτάκης επαναλαμβάνει ότι διαβατήριο δεν είναι πλαστό και ότι του προξενεί εντύπωση ύπαρξη πλαστού διαβατηρίου με τον αυτόν αριθμό.

Διευθυντής πρωτοκόλλου επιμένει και λέγει ότι γίνονται έρευνες για θέμα πλαστού διαβατηρίου.

  1. Ποιος παρέλαβε επιβάτες αεροσκάφους.

Απάντηση: Εγώ.

  1. Πρέσβυς ήταν σε αεροδρόμιο.

Απάντηση: Ναι, αλλά δεν ήταν σε παραλαβή τους.

Σημειώνω ότι λόγω υπηρεσιακού αυτοκινήτου, παρουσία μου σε αεροδρόμιο ήταν γνωστή.

Εντύπωση επροκάλεσε σε συνεργάτη μου ότι δεν ηρωτήθη πού μετεφέρθησαν ταξιδιώτες καθώς και ότι δεν επέμειναν για λοιπούς τρεις.

Ανωτέρω αναφέρθηκαν από κ. Καλεντερίδη σε αρχηγό ΕΥΠ, οποίος του είπε να περιμένει άφιξη «φίλου». Προσπαθήσαμε επικοινωνήσωμε με κ. Παπαϊωάννου, μέσω γραφείου υπουργού (κ. Τσαούσης, κα Θεοφίλη) αλλά εν τέλει δεν κατέστη δυνατό.

ΤΡΙΤΗ, 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Ημέρα αυτή κυλά χωρίς εξελίξεις. Αδυνατούμε επικοινωνήσωμε με κ. Παπαϊωάννου.

Οτσαλάν εξακολουθεί ευρίσκεται σε κατοικία. Ενημερώνεται από τουρκικό Τύπο, μέσω Ιντερνέτ, οποίον του προμηθεύει κ. Καλεντερίδης καθημερινώς.

Κ. Καλεντερίδης μας ενημερώνει ότι ένα άρθρο εφημερίδος Χουριέτ ισχυρίζεται ότι εντός προσεχών ημερών Οτσαλάν πρόκειται συλληφθεί.

Σημειώνω, επίσης, ότι από 2 Φεβρουαρίου, ανά διήμερο, συνεργάτις Οτσαλάν Melsa Deniz έρχεται σε πρεσβεία προκειμένου τηλεφωνήσει και διαβεβαιώσει κάποια υψηλόβαθμα στελέχη ΡΚΚ σε Ευρώπη πως Οτσαλάν είναι καλά και είναι ασφαλής. Επικοινωνία γίνεται μόνο σε ελληνική γλώσσα και υπό στενή επιτήρηση κ. Καλεντερίδη.

ΤΕΤΑΡΤΗ, 10 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Περί ώρα 11.00, έρχεται σε πρεσβεία κ. Πάνος. Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης, ευρισκόμενοι σε κατοικία, ειδοποιούνται από κ. Διακοφωτάκη έρθουν αμέσως σε πρεσβεία.

Κ. Πάνος αναφέρει συνεννοήσεις του με ΕΥΠ σε Αθήνα. Κατόπιν οδηγιών ΕΥΠ επεκοινώνησε με Σεϋχέλλες και είχε θετική ανταπόκριση. Αρμόδιοι Σεϋχελλών δέχονται φιλοξενήσουν και δώσουν διαβατήριο σε Οτσαλάν, οποίου όμως αγνοούν ταυτότητα. Κ. Πάνος υποστηρίζει ότι Σεϋχέλλες ζητούν 15 εκατομμύρια δολλάρια και ότι ήδη κ. Αριστείδου προσπαθεί εξασφαλίσει κάποιο ποσό ως προκαταβολή και, εν συνεχεία, αναχωρήσει για Σεϋχέλλες.

Κ. Πάνος ήρθε σε πρεσβεία εφοδιασμένος με τηλέφωνο Panafon a la carte, οποίο του επρομήθευσε αρχηγός ΕΥΠ προς επίλυση σοβαρώτατου προβλήματος τηλεπικοινωνιών αρχής μας, μέσω ανοικτών γραμμών.

Δυστυχώς, όμως, για πρεσβεία, σύστημα κινητής τηλεφωνίας Κένυα δεν είναι συμβατό με ελληνικό. Ως εκ τούτου, τηλέφωνο ήταν άχρηστο.

Υπογράφων δέχεται τηλεφώνημα από ΜΑ Γενεύης. Κ. Καραϊτίδης ζητά πληροφορηθεί περιεχόμενο διπλωματικού φακέλου και ερωτά γιατί δεν μπορεί να το ανοίξει. Υπογράφων τον παρακαλεί αποστείλει φάκελο αμέσως σε Αθήνα και γραφείο υπουργού.

Ακολούθησε σύσκεψη περί του πρακτέου. Αρχίσαμε επεξεργαζόμαστε σενάρια για ασφαλή αναχώρηση Οτσαλάν σε Σεϋχέλλες. Μεταξύ άλλων, σκεφθήκαμε μεταφορά του σε αγρόκτημα και αναχώρησή του από Κένυα προς Σομαλία ή Τανζανία με μικρό δικινητήριο αεροπλάνο, οποίο θα αναχωρούσε από έναν από χωμάτινους διαδρόμους (air strips), οποίοι αφθονούν σε Κένυα. Συζήτηση δεν κατέληξε, ελλείψει επικοινωνίας με ΥΠΕΞ και άγνοια εξελίξεων θέματος σε Αθήνα.

Περί ώρα 17.30, υπογράφων δέχεται τηλεφώνημα από άγνωστο, οποίο ακούν συνεργάτης μου, κ. Πάνος και κ. Καλεντερίδης.

Άγνωστος ισχυρίζεται ότι είναι δημοσιογράφος Βήματος Νίκος Μαράκης και ότι έμαθε πως Οτσαλάν ευρίσκεται σε Κένυα και ζητά πληροφορηθεί κατά πόσον αυτό είναι αληθές. Κ. Διακοφωτάκης αντιλαμβάνεται ξενικό χαρακτήρα προφοράς και ότι ομιλών δεν είναι Νίκος Μαράκης. Υπογράφων διαψεύδει τα περί Οτσαλάν. Τηλεφώνημα λαμβάνει τέλος.

Κος Καλεντερίδης επικοινωνεί με αρχηγό του, σε οποίον αναφέρει περιστατικό καθώς και ότι Πάνος ευρίσκεται Ναϊρόμπι. Περιστατικό αναφέρει και υπογράφων σε κ. Παπαϊωάννου.

Κος Αριστείδου επικοινωνεί με κ. Καλεντερίδη, σε οποίον αναφέρει ότι δύο συνεργάτες Οτσαλάν ταξιδεύουν ήδη προς Ναϊρόμπι. Κατά συνομιλητή του, κίνηση τελεί εν γνώσει ΕΥΠ.

Υπογράφων προσπαθεί επικοινωνήσει με γραφείο υπουργού. Πληροφορείται ότι αεροσκάφος κ. υπουργού ευρίσκεται εν πτήσει προς Αθήνα, προερχόμενο από βαλκανική χώρα.

Περί ώρα 21.30, επικοινωνούμε με κ. Παπαϊωάννου, οποίος μόλις έχει προσγειωθεί και κατευθύνεται σε οικία του. Αναλαμβάνει μας ενημερώσει ταχύτερο δυνατόν.

Επισημαίνω ότι, από μεσημεριανές ώρες Κυριακής έως βραδυνές ώρες Τετάρτης, πρεσβεία ουδεμία είχε επικοινωνία με κ. Παπαϊωάννου ή άλλο πρόσωπο ΥΠΕΞ για συγκεκριμένο θέμα.

Βραδυνές ώρες έρχονται σε πρεσβεία δύο συνεργάτιδες Οτσαλάν, οποίες ενημερώνονται για κατάσταση και ζητούν δουν αμέσως Οτσαλάν.

Υπογράφων, κ. Πάνος, κ. Καλεντερίδης και δύο συνεργάτιδες Οτσαλάν αναχωρούν για κατοικία. Εκεί γίνεται σύσκεψη και κ. Πάνος εξηγεί κατάσταση σε Οτσαλάν με αντικειμενικό σκοπό να πεισθεί και να επιλέξει λύση Σεϋχελλών. Εξαίρεται επαναστατικό παρελθόν Σεϋχελλών καθώς και νυν Προέδρου Δημοκρατίας καθώς και κακές σχέσεις τους με ΗΠΑ. Τονίζεται ασφαλές περιβάλλον νήσων για παραμονή του εκεί.

Οτσαλάν φαίνεται να πείθεται, λέγοντας μάλιστα πως «αν είναι όπως μου τα λέτε, να πάμε εκεί και να κάνωμε και επενδύσεις».

ΠΕΜΠΤΗ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Περί ώρα 10.00, άγνωστος τηλεφωνά σε πρεσβεία, ισχυριζόμενος ότι είναι δημοσιογράφος UPI και ότι ζητά πρέσβυ προκειμένου τον ερωτήσει κατά πόσον αληθεύει πως Οτσαλάν ευρίσκεται Κένυα. Τηλέφωνο απαντάται από διοικητικό υπάλληλο, οποίος λέγει ότι κ. πρέσβυς δεν είναι σε πρεσβεία και ότι ουδέν γνωρίζει σχετικά.

Περί ώρα 12.00, κ. Αριστείδου μας πληροφορεί ότι εξεύρεση χρημάτων δεν είναι δυνατή σε Αθήνα κι ότι αναχωρεί για Ευρώπη προς εξεύρεσή τους, μέσω ΡΚΚ.

Υπογράφων αναφέρει ανωτέρω σε κ. Παπαϊωάννου. Τελευταίος επαναλαμβάνει ανάγκη αμέσου απομακρύνσεως Οτσαλάν από «εθνικά χρώματα».

Υπογράφων μαζί με κ. Καλεντερίδη μετέβησαν αμέσως σε κατοικία προκειμένου ενημερώσουν Οτσαλάν και του ζητήσουν για μια ακόμη φορά άμεση αποχώρησή του από κατοικία και μεταφορά του σε άλλο χώρο. Τότε μας επανέλαβε θέση του ότι θα φύγει μόνον εάν παρασχεθούν απαραίτητες εγγυήσεις, διαφορετικά είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης επιστρέφουν σε πρεσβεία. Αναφέρουν τελευταίες εξελίξεις σε κ. Παπαϊωάννου και αρχηγό ΕΥΠ. Κ. Παπαϊωάννου αναφέρει ότι «μεγάλος τραγουδιστής ζητά πάραυτα άμεση απομάκρυνσή τους από κονάκι» και μεταφορά τους οπουδήποτε, «εν ανάγκη στη χριστιανοσύνη», δηλαδή εδώ εδρεύουσα Ορθόδοξη Μητρόπολη.

Περί ώρα 20.00, λαμβάνει χώρα σύσκεψη σε πρεσβεία με συμμετοχή κ. Πάνου και κ. Διακοφωτάκη. Εξετάζεται ενδεχόμενο αναχωρήσεως οδικά για Τανζανία με δυο αυτοκίνητα, οποία θα οδηγούντο από υπογράφοντα και κ. Διακοφωτάκη. Πρόταση προέβλεπε αναχώρηση 04.00 επομένης και διέλευση συνόρων περί ώρα 06.00.

Πρόταση μεταβιβάζεται σε κ. Παπαϊωάννου, οποίος αναλαμβάνει την μεταφέρει σε «μεγάλο τραγουδιστή» και μας «τραγουδήσει» αναλόγως. Μετά από λίγο, κ. Παπαϊωάννου μας καλεί και ζητά διευκρινίσεις ως προς αυτοκίνητα (πρεσβείας ή μη), συμμετοχή μας κ.λπ.

Του ελέχθη πως άλλος τρόπος μεταφοράς δεν υπάρχει. Τα μεταβιβάζει σε κ. υπουργό, οποίος εν τέλει αποδέχεται πρόταση, αν και είναι εμφανές, με κάποιους δισταγμούς.

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης μεταβαίνουν εκ νέου σε κατοικία. Οτσαλάν, όμως, είναι αμετακίνητος σε αποφάσεις του.

Ώρα είναι περί 01.00 πρωινή.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Περί ώρα 09.30, υπογράφων δέχεται τηλεγράφημα από κ. Καθουρίμα, οποίος τον παρακαλεί συναντηθεί μαζί του. Κος πρέσβυς, προφασιζόμενος ασθένεια, μεταθέτει συνάντηση για επόμενη εβδομάδα.

Περί 10.00, κ. Καλεντερίδης επικοινωνεί με αρχηγό του. Τελευταίος μόλις έχει πληροφορηθεί τα περί αιτήσεως ασύλου και εξαγριωμένος απαντά ως εξής:

«Να του πεις ότι είναι ηλίθιος. Διέπραξε αθλιότητα. Αυτό που έκανε δεν είναι τίποτα. Δεν ισχύει. Να του πεις να τσακιστεί να φύγει γρήγορα και να πάει όπου θέλει. Εμείς δεν του τάξαμε τίποτα. Πέτα τον έξω, ρε Σάββα, να τελειώνομε. Σε παρακαλώ, παιδί μου».

Υπογράφων και κ. Διακοφωτάκης υπήρξαν αυτήκοοι μάρτυρες περιστατικού.

Περί ώρα 10.30, κ. Καλεντερίδης πληροφορήθηκε άφιξη κ. Αριστείδου σε Σεϋχέλλες. Εν συνεχεία, πήρε από αρχηγό του τηλεφωνικό αριθμό και επικοινώνησε μαζί του σε Σεϋχέλλες. Εκεί, κ. Αριστείδου, όπως μας είπε, προσπαθεί πείσει Σεϋχελλέζους αποδεχθούν Οτσαλάν, οποίου απεκάλυψε ταυτότητα. Πάντως, ανέφερε ότι κατ’ αρχάς θα τον δεχθούν αν αφιχθεί σε νησί με ξένο διαβατήριο και εν συνεχεία θα γίνει προσπάθεια να εκδοθεί διπλωματικό διαβατήριο σε όνομά του.

Κος Καλεντερίδης του είπε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να βγει αυθημερόν διαβατήριο γιατί Οτσαλάν το θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση για αποχώρησή του από κατοικία και αναχώρησή του εκεί. Τότε κ. Αριστείδου μας είπε ότι είναι πιθανόν να στείλει διαβατήρια με ένα άτομο εμπιστοσύνης του. Περί ώρα 07.30 επομένης.

Μετά από αυτό, τόσο κ. Παπαϊωάννου όσο και αρχηγός ΕΥΠ ζήτησαν με απόλυτα επιτακτικό τρόπο μετεγκατάσταση Οτσαλάν εντός της ημέρας σε Ορθόδοξη Εκκλησία Ναϊρόμπι. Αρχηγός ΕΥΠ είπε σε κ. Καλεντερίδη «να πας να του τα πεις, κι αν δεν τον πείσεις να του πεις ότι θα σηκωθείς να φύγεις». Αρχηγός ΕΥΠ δίνει εντολή σε κ. Καλεντερίδη αναχωρήσει από Ναϊρόμπι, συντομώτερο δυνατόν.

Περί ώρα 12.00, έρχεται σε πρεσβεία μας χαιρετίσει μητροπολίτης Κένυα κ. Σεραφείμ, οποίος προηγουμένη είχε φθάσει από Αθήνα.

Υπογράφων και συνεργάτης του τον απομονώνουν σε ένα γραφείο και του λένε ότι για εθνικούς λόγους τον παρακαλούν όπως βράδυ ίδιας ημέρας δεχθεί σε ιεραποστολή Ριρούτα ένα ζευγάρι. Του τονίζουν ότι δεν του ζητούν προσωπική χάρη, αλλά ότι αυτό επιβάλλεται για το καλό της Ελλάδος.

Μητροπολίτης Σεραφείμ δεν αντιλαμβάνεται περί τίνος πρόκειται. Όμως, με ύφος χαρμόσυνο, ελπιδοφόρο και συνωμοτικό μας ερωτά:

«Είναι εδώ ο Κωνσταντίνος;».

Υπογράφων και συνεργάτης του μόλις μπόρεσαν κρατήσουν ψυχραιμία τους. Μητροπολίτης, πάντως, δέχεται.

Εν τω μεταξύ, πληροφορούμεθα από συνεργάτες Οτσαλάν ότι Έλληνας δικηγόρος πρόκειται έλθει σε Ναϊρόμπι και ότι πρόκειται ακολουθήσουν και άλλοι, Ιταλοί, Ολλανδοί, κλπ. Μία συνεργατών Οτσαλάν, κα Simsi Kilic, διατηρεί συνεχείς τηλεφωνικές επαφές με συντρόφους της Ευρώπη, εξέρχεται κατοικίας και τηλεφωνά με τηλεφωνικές κάρτες. Αθήνα ενημερώνεται σχετικά με συνθηματικό ότι «επίκειται άφιξη πολλών Λυκουρέζων, Ελλήνων και άλλων».

Κος Πάνος, εν τω μεταξύ, επροσπαθούσε εξασφαλίσει πλαστές σφραγίδες εισόδου και θεωρήσεως ώστε αυτές επιτεθούν σε πορτογαλικό διαβατήριο Οτσαλάν, και τούτο ώστε καταστεί δυνατή αναχώρηση Οτσαλάν εκείνο το βράδυ για Σεϋχέλλες.

Εξελίξεις αυτές αναφέρονται σε Αθήνα, κ. Παπαϊωάννου ζητά άμεση απομάκρυνση Οτσαλάν από κατοικία.

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης μετέβησαν προς αναγνώριση χώρου εκκλησίας, αντελήφθησαν παρουσία αστυνομικών με πολιτικά και επέστρεψαν σε πρεσβεία.

Ανέφεραν γεγονός και υπογράφων επρότεινε συνεννόηση με αρχές Κένυα ώστε, με βοήθεια εντοπίων, καταστεί δυνατή αναχώρηση Οτσαλάν σε Σεϋχέλλες με αεροπλάνο γραμμής. Πρόταση απερρίφθη ασυζητητί από κ. Παπαϊωάννου, ενώ συνεχίσθηκε προσπάθεια για ασφαλή έξοδο Οτσαλάν από Κένυα.

Αρχηγός ΕΥΠ τηλεφωνά κ. Καλεντερίδη. Του λέγει ότι κ. Αριστείδου ήταν σε Σεϋχέλλες και του ζήτησε όπως κα Nucan, δεύτερη συνεργάτις Οτσαλάν, οποία αφίχθηκε 10 Φεβρουαρίου και είναι υπεύθυνη ΡΚΚ για Κύπρο, επικοινωνήσει με κ. Αριστείδου, οποίον εγνώριζε προσωπικά ώστε πεισθεί από τον ίδιο για ασφαλή αναχώρησή του σε Σεϋχέλλες, όπου θα τον υποδεχόταν ο ίδιος.

Τηλεφώνημα εγένετο, αποτελέσματα οποίου ήταν μάλλον πενιχρά. Τότε κ. Αριστείδου ανέφερε ότι πήρε εντολή από αρχηγό ΕΥΠ να ευρίσκεται Ναϊρόμπι 03.00 Σαββάτου, 13 τρέχοντος, για να πείσει Οτσαλάν αναχωρήσει για Σεϋχέλλες.

Κος Αριστείδου είπε σε κ. Καλεντερίδη ότι δεν κατανοεί λόγο νέας επισκέψεώς του Ναϊρόμπι, αφού ό,τι είχε να πει το είχε πει ήδη σε Nucan.

Με προοπτική αφίξεως κ. Αριστείδου, υπογράφων και κ. Καλεντερίδης μετέβησαν σε κατοικία, περί ώρα 20.00, για να πείσουν εκ νέου Οτσαλάν αναχωρήσει για Σεϋχέλλες. Αυτός, όμως, και πάλι αρνείται, αφού θεωρεί ότι δεν έχει καμμιά εγγύηση. Όταν του ανεφέρθη ότι κ. Αριστείδου είτε θα φέρει ο ίδιος είτε θα στείλει διαβατήριο, απήντησε ότι θα δεχόταν έξοδό του από κατοικία μόνο εφ’ όσον είχε γνήσιο διαβατήριο Σεϋχελλών και θα επήγαινε σε χώρα αυτή, μέσω τρίτης χώρας, οποία άφηνε σε διακριτική ευχέρεια πρεσβείας.

Προκειμένου μεθοδευθεί αναχώρησή του από κατοικία και ταξίδι του σε Σεϋχέλλες, υπογράφων εξασφάλισε από κ. Παπαϊωάννου άδεια ώστε συνεννοηθεί με ιδιώτη επιχειρηματία, οποίος δραστηριοποιείται σε τουριστικό τομέα.

Ιδιώτης αυτός υποσχέθηκε φιλοξενία Οτσαλάν, οποίου δεν εγνώριζε ταυτότητα, εκτός Ναϊρόμπι σε απομονωμένο τουριστικό περίπτερο. Υποσχέθηκε επίσης αποστείλει αυτοκίνητα σε κατοικία. Επομένη, ώρα 09.00 τέλος, είπε ότι θα εξετάσει ενδεχόμενο συνεννοήσεώς του με Ιταλό πιλότο, οποίος διέθετε κατάλληλο αεροσκάφος και, έναντι αδρής αμοιβής, θα εμεθόδευε αναχώρηση Οτσαλάν από Κένυα.

Ανωτέρω αναφέρονται σε Αθήνα περί ώρα 01.00 πρωινή. Κ. Παπαϊωάννου και αρχηγός ΕΥΠ συμφωνούν απολύτως και παύουν να πιέζουν για αναχώρησή του αμέσως από κατοικία.

Σημειώνω ότι περί ώρα 18.00, κ. Διακοφωτάκης δέχεται σε πρεσβεία τηλεφώνημα από «δημοσιογράφο UPI», οποίος τον ερωτά αν αληθεύει ότι Οτσαλάν ευρίσκεται σε Κένυα και πού είναι. Συνεργάτης μου διακωμωδεί λεχθέντα, δημοσιογράφος του λέγει ότι «αν μέχρι Δευτέρα δεν έχω απάντηση από πρέσβυ σας, τότε θα πάω στον εκδότη μου».

Σημειώνω, τέλος, ότι το πρωί, υπογράφων δέχθηκε τηλέφωνο από reporter «Free Lancer», οποίος απείλησε ότι επομένη, ώρα 09.00, θα τον επισκέπτετο σε κατοικία του για φωτογράφηση. Εν τέλει, πάντως, δεν ήρθε.

ΣΑΒΒΑΤΟ, 13 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Πρωινές ώρες Σαββάτου φθάνει Ναϊρόμπι Έλληνας δικηγόρος Οτσαλάν κ. Φαήλος Κρανιδιώτης. Κ. Αριστείδου δεν φθάνει και κανείς δεν φέρνει αναμενόμενο διαβατήριο, οποίο ήταν προϋπόθεση για αναχώρηση Οτσαλάν από κατοικία.

Περί ώρα 09.00, δεχθήκαμε τηλεφώνημα από επιχειρηματία, με οποίον είχαμε συνεννοηθεί προηγουμένη, οποίος μας είπε ότι αυτοκίνητα ήταν έτοιμα για αναχώρηση σε απόσταση 500 μέτρων από κατοικία, σε πάρκινγκ Muthaiga Club.

Οτσαλάν αρνείται αποχωρήσει και ζητά συσκεφθεί ιδιαιτέρως με συνοδεία του και δικηγόρο Φ. Κρανιδιώτη. Μετά σύσκεψη, μας ανακοινώθηκε ότι ζητά από Έλληνα να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για προστασία ζωής του, αφού πλέον είναι σίγουρος ότι «κίνδυνος είναι πάρα πολύ κοντά». Ζήτησε δε από εμάς αιτηθούμε επισήμως μέτρα προστασίας από κενυατικές αρχές. Σε αυτές ανακοινώσωμε ότι εκκρεμεί αίτηση ασύλου και, μέχρι επίσημη απάντηση Ελλάδας, κρίνεται απαραίτητη προστασία ζωής του.

Σε φάση αυτή, Οτσαλάν ανέφερε ότι, ακόμη κι αν χώρα μας δεν του δώσει άσυλο, οφείλει τον δεχθεί, τον δικάσει και, εν ανάγκη, τον εκδώσει σε τουρκικές αρχές. Ζήτησε επιτακτικά σαν άνθρωπος πλέον, οποίου ζωή είναι σε κίνδυνο, και όχι ως αρχηγός ΡΚΚ ή πολιτικό ον, εφαρμογή ελληνικού και διεθνούς δικαίου και υποχρεώσεων χώρας μας βάσει διεθνών συμβάσεων, που έχει υπογράψει.

Ανωτέρω ξεκάθαρη θέση Οτσαλάν σε σχέση με εφαρμογή κανόνων δικαίου και σοβαρή απειλή κατά ζωής του αναφέρθηκε αμέσως και αναλυτικά σε Αθήνα. Δικηγόρος Κρανιδιώτης ήλθε σε πρεσβεία και είπε σε υπογράφοντα και σε κ. Καλεντερίδη ότι ως πληρεξούσιος δικηγόρος ζητά από πρεσβεία να προστατεύσει κατά νόμον τον πελάτη του.

Εν τω μεταξύ, πίεση Αθηνών για άμεση αποχώρηση Οτσαλάν από κατοικία ήταν αφόρητη.

Κος Καλεντερίδης δέχεται τηλέφωνο από αρχηγό ΕΥΠ, οποίος με οργίλο ύφος τον διατάσσει να πάει και να πετάξει αμέσως έξω από κατοικία Οτσαλάν διά της βίας. Κος Καλεντερίδης επικαλείται αδυναμία εκτελέσεως εντολής για πρακτικούς λόγους. Αρχηγός ΕΥΠ τον επιπλήττει και ουσιαστικά τον κατηγορεί ότι στηρίζει Οτσαλάν και δεν εφαρμόζει αποφάσεις υπηρεσίας του.

Μετ’ ολίγον, κος Διακοφωτάκης απαντά σε τηλέφωνο, σε οποίο «κάποιος ονόματι Μιχάλης» ζητά κ. Καλεντερίδη.

Κος Καλεντερίδης προσέρχεται και σε ανοικτή ακρόαση λέγονται εξής:

«Σάββα άκουσέ με, είμαι ο Τζοβάρας, είναι εδώ τρεις υπουργοί και ο αρχηγός, κρέμονται τρεις υπουργοί από σένα, το καταλαβαίνεις; Να πας αμέσως και να τον πετάξεις έξω με τη βία».

Κος Καλεντερίδης απάντησε σε έντονο ύφος ότι δεν είναι δυνατόν να του ζητούν να κάνει τέτοια πράγματα. Συζήτηση ήταν εντονώτατη και προκάλεσε προσοχή δικηγόρου κ. Κρανιδιώτη, οποίος βρισκόταν σε διάδρομο και, ανοίγοντας πόρτα γραφείου, προσήλθε σε συνακρόαση.

Τζοβάρας συνεχίζει:

«Σε παρακαλώ Σάββα, πέτα τα έξω τα μουνόπανα να τελειώνομε. Μπορείς να το κάνεις. Πρόσεξε γιατί αν δεν το κάνεις, όταν έρθεις πίσω θα σε αποστρατεύσουν. Μπορείς να το κάνεις. Είναι τρεις υπουργοί εδώ».

Τελικώς συνομιλία έκλεισε με δηλωμένη θέση κ. Καλεντερίδη ότι αδυνατεί χρησιμοποιήσει βία.

Λίγο αργότερα, μας τηλεφωνεί κ. Παπαϊώαννου και ζητά να «ερευνήσωμε αγορά» ώστε εξευρεθούν ντόπιοι «φουσκωτοί», δηλαδή, μπράβοι, οποίοι αναλάβουν επιχείρηση βίαιης αποχωρήσεως Οτσαλάν και συνοδών του από κατοικία.

Υπογράφων απαντά ότι αυτό είναι αδύνατον.

Ύστερα, δεχθήκαμε τηλεφωνήματα από κ. Παπαϊωάννου και ΕΥΠ και μας έγινε γνωστό ότι Αθήνα αποφάσισε εδώ έλευση τεσσάρων «φουσκωτών», οποίοι αναλάβουν επιχείρηση βίαιης απομακρύνσεως.

Κος Παπαϊωάννου μάς είπε ότι θα έρθει «θίασος, ποδοσφαιρική ομάδα», οποία, εν ανάγκη «θα παίξει μπάλα». Είπε επίσης ότι στιγμή εκείνη είχε «πάνω από κεφάλι του τρεις τραγουδιστές και η κυρία Κατεχάκη», εννοώντας τρεις υπουργούς και διοικητή ΕΥΠ. Τέλος, ότι λεπτομέρειες θα μας περιήρχοντο αργότερα.

Νέο τηλεφώνημα διοικητή ΕΥΠ πιέζει κ. Καλεντερίδη αναχωρήσει αμέσως από Ναϊρόμπι. Τελευταίος επισημαίνει σε αρχηγό ότι «αυτά δεν πρέπει να γίνουν, καλύτερα να τον παραδώσουμε. Όπως ζητά ο ίδιος, δηλαδή νόμιμα, παρά να γίνουν τέτοια πράγματα. Προσέξτε, πέστε στους υπουργούς ότι αυτά θα προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις. Μας βάζουν να παίξουμε σε άσχημο παιγνίδι, είναι μέρος σχεδίου για πολιτική αποσταθεροποίηση χώρας».

Αρχηγός ΕΥΠ δεν σχολιάζει και ζητά από κ. Καλεντερίδη επιστρέψει Αθήνα.

Κος Καλεντερίδης ετοιμάζει αποσκευές του και σκοπεύει επιστρέψει Αθήνα με κ. Κρανιδιώτη.

Κος Κρανιδιώτης λέγει ότι όλα αυτά είναι παράνομα και ανεπίτρεπτα και ότι προτίθεται επιστρέφοντας Αθήνα επιδιώξει συναντηθεί αμέσως με παράγοντες ΥΠΕΞ.

Ώρα ήταν πλέον περί 16.00. Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης επιστρέφουν σε κατοικία σε μια ύστατη προσπάθεια πείσουν Οτσαλάν εξέλθει αυτοβούλως από κατοικία προς όποια κατεύθυνση επιθυμούσε, μεταφέροντας σε αυτόν κλίμα μεγίστης εντάσεως, οποίο επικρατούσε Αθήνα.

Οτσαλάν παρέμεινε αμετακίνητος σε θέσεις του. Τότε, εκ νέου συνοδεία του απείλησαν αυτοπυρποληθούν εντός κατοικίας. Αμέσως, Οτσαλάν υπαγόρευσε κείμενο ανακοινώσεως, οποίο κα Kilic μετέδωσε τηλεφωνικά ή με φαξ σε Ευρώπη από τηλέφωνο εκτός πρεσβείας. Με ανακοίνωση αυτή, όπως πληροφορηθήκαμε, Οτσαλάν ζητούσε προστασία και άσυλο από Ελλάδα, Ιταλία και Ρωσία.

Επανήλθαμε όλοι σε πρεσβεία για ενημέρωση Αθηνών. Σε λίγο ήρθε και κα Kilic, οποία είπε ότι οιαδήποτε έξοδος Οτσαλάν από κατοικία δεν ήταν δυνατόν να λάβει χώρα χωρίς εγγυήσεις. Εζήτησε δε εξής:

  1. Αεροπλάνο, οποίο αναχωρήσει από Ελλάδα και ακολουθήσει διαδρομή Σεϋχέλλες-Ναϊρόμπι-Σεϋχέλλες.

Αεροπλάνο όφειλε να μεταφέρει από Σεϋχέλλες σε Ναϊρόμπι κ. Αριστείδου με διαβατήριο Σεϋχελλών και γραπτές εγγυήσεις ότι τον δέχονται.

  1. Έγγραφη εγγύηση ότι σε περίπτωση αποπομπής του από Σεϋχέλλες, Οτσαλάν θα κατέληγε σε Αθήνα. Ελλάδα όφειλε πληρώσει ποσό 15 εκατομμυρίων δολαρίων, οποίο ζητούσαν Σεϋχέλλες.
  2. Εγγυήσεις από αρχές Κένυα για ασφαλή έξοδό του από χώρα.
  3. Συνοδεία Οτσαλάν σε Σεϋχέλλες από υπογράφοντα.

Όροι κας Kilic μεταφέρθηκαν αμέσως σε κ. Παπαϊωάννου. Όπως ανεμένετο δεν έγιναν δεκτοί. Κος Παπαϊωάννου ανέφερε σε υπογράφοντα ότι «ποδοσφαιρική ομάδα είχε ήδη αναχωρήσει μέσω χώρας με μεγάλο αρχαίο πολιτισμό (σημείωση: Κάιρο), και ότι από αύριο θα έπρεπε «να είμαστε έτοιμοι να παίξωμε μπάλα».

Κ. Διακοφωτάκης ερωτά κ. Παπαϊωάννου «πώς έρχονται». Αυτός απαντά «επίσημα», δηλαδή «έχουν επίσημη ιδιότητα, οποία επιδείξουν σε αεροδρόμιο».

Κος Διακοφωτάκης ερωτά «αν έχουν μπλε ή κόκκινα βιβλιαράκια», δηλαδή διπλωματικά ή κοινά διαβατήρια. Κος Παπαϊωάννου δεν γνωρίζει αλλά απαντά αργότερα ότι έχουν κοινά.

Πρεσβεία καλείται μεριμνήσει για παραλαβή τους από αεροδρόμιο. Κος Διακοφωτάκης προβάλλει αντιρρήσεις καθ’ ότι σε αεροδρόμιο είχε μεταβεί κατ’ επανάληψιν τελευταίες ημέρες και χώρος έβριθε περίεργων ξένων. Εν τέλει συμφωνείται παραλαβή τους από ξενοδοχείο, σε οποίο είχε καταλύσει συνοδεία κ. υπουργού κατά επίσκεψη τελευταίου Ναϊρόμπι (Νοέμβριος 1998), δηλαδή ξενοδοχείο Regency.

Κα Kilic αντελήφθη πίεση Αθηνών κατά πρεσβείας, καίτοι δεν γνωρίζει ελληνικά. Έβγαλε από τσάντα της περίστροφο και απείλησε να αυτοκτονήσει εντός πρεσβείας, σε περίπτωση που συνεχιζόταν μη αποδοχή όρων της και πίεση προς Οτσαλάν εγκαταλείψει κατοικία.

Μετ’ ολίγον μεταπείθεται, αντιλαμβανόμενη ότι δεν έχουν εξαντληθεί περιθώρια και ότι πυροβολισμός θα έθετε σε συναγερμό ασφάλεια κτιρίου πρεσβείας. Μετά από αυτό, κα Kilic κλειδώνεται σε ένα από γραφεία πρεσβείας και απειλεί αυτοκτονήσει αν ενοχληθεί. Επίσης, δηλώνει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει πρεσβεία και ζητά επιμόνως απαντήσεις σε όρους της.

Ανωτέρω αναφέρονται σε Αθήνα, οποία δίδει εντολή παύσουν αμέσως συνομιλίες με Κούρδους και επιχειρηθεί κατευνασμός πνευμάτων μέχρις αφίξεως «θιάσου» ή «ποδοσφαιρικής ομάδας».

Ώρα είναι πλέον περί 22.00. Πλησιάζει ώρα αναχωρήσεως αεροσκάφους κ. Κρανιδιώτου και κ. Καλεντερίδη.

Υπογράφων αναφέρει σε κ. Παπαϊωάννου ότι «δεσποινίδα» έχει λάβει εντολή από «κυρία» αναχωρήσει αμέσως. Κ. Παπαϊωάννου συνεννοείται αμέσως, προφανώς με κ. υπουργό και λέγει ότι «δεσποινίδα» οφείλει παραμείνει για κατευνασμό.

Ύστερα από λίγα λεπτά εντολή επιβεβαιώνεται από αρχηγό ΕΥΠ, οποίος λέγει σε κ. Καλεντερίδη ότι «αφού πλατεία λέει να μείνεις, να μείνεις. Αφού θέλουν αδιέξοδο ας γίνει αδιέξοδο».

Εν αναμονή ποδοσφαιρικής ομάδος, άπαντες αποχωρούν από πρεσβεία.

Κος Κρανιδιώτης αναχωρεί για αεροδρόμιο. Όπως μάθαμε επομένη, κενυατικές αρχές έψαξαν πράγματά του και κατέσχον μια κασέτα με μήνυμα Οτσαλάν, εξουσιοδότηση με οποία ορίζεται πληρεξούσιός του να ζητήσει για λογαριασμό του άσυλο σε χώρα μας και ένα άλλο έγγραφο, οποίο δεν γνωρίζομε τι ήταν.

ΚΥΡΙΑΚΗ, 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Υπογράφων έρχεται πρωί σε πρεσβεία με κ. Καλεντερίδη.

Κος Διακοφωτάκης λαμβάνει εντολή από υπογράφοντα μεταβεί σε ξενοδοχείο Regency προς παραλαβήν τετράδος αστυνομικών. Σε ξενοδοχείο δεν ευρίσκονται. Υπογράφων του λέγει να μεταβεί σε αεροδρόμιο. Όπερ και εγένετο αλλά μάταια, καθόσον δεν ανευρίσκονται ούτε εκεί.

Τελικά, περί ώραν 11.00 αστυνομικοί, οποίοι είχαν ήδη φθάσει σε ξενοδοχείο, εκάλεσαν πρεσβεία και υπογράφων μετέβη εκεί για παραλαβή τους. Αστυνομικοί ήταν αγχωμένοι καθόσον είχαν υποστεί ταλαιπωρία και καθυστέρηση από αρχές ασφαλείας αεροδρομίου. Φθάσαμε σε πρεσβεία περί 13.00. Υπογράφων και αστυνομικοί αντιλαμβάνονται παρακολούθηση όχι μόνον από Κενυάτες αλλά και, κατά εκτίμήσή τους, και από Αμερικανούς.

Αστυνομικοί αυτοί ήταν Τμήματος Ασφαλείας ΕΥΠ:

  1. Μπόμπος Ιωάννης, επικεφαλής.
  2. Σπανιάς Αθανάσιος.
  3. Ιωαννίδης Ιωάννης.
  4. Στάθης….

Εν τω μεταξύ κ. Διακοφωτάκης είχε επιστρέψει πρεσβεία, περί ώρα 11.30. Παρουσία κ. Καλεντερίδη δέχεται τηλεφώνημα από κ. Παπαϊωάννου, οποίος του λέγει εξής: «Εντολές πρέπει εφαρμοσθούν αμέσως και κατά γράμμα. Σημείωνε ό,τι ακριβώς σου λέω. Γράφε.

1. Ποδοσφαιρική ομάδα λάβει οδηγίες ενεργήσει τάχιστα, εν ανάγκη και με βία.

2. Γιαγιά, δηλαδή Οτσαλάν, πρέπει απομακρυνθεί αμέσως.

3. Νοικιάστε του δωμάτια σε ξενοδοχείο.

4. Έστω και μέσα σε σεντόνι, να μεταφερθεί με συνοδεία του σε χώρο δίπλα σε ξενοδοχείο.

5. Να τους παρατήσετε εκεί, να φύγετε αμέσως και εφεξής καμία επικοινωνία.

6. Αν χρειασθεί αφήστε τους και λίγα λεφτά.

7. Μέχρι Δευτέρα πρωί, όλα πρέπει να έχουν τελειώσει.

Καλή τύχη, περιμένομε».

Κος Διακοφωτάκης σημειώνει κατά λέξιν ανωτέρω και ζητά από κ. Παπαϊωάννου όπως οδηγίες δοθούν αμέσως από αρμοδίους Αθηνών χωρίς ανάμειξη πρεσβείας.

Κος Παπαϊωάννου δεν εκφράζεται αλλά μάλλον συμφωνεί.

Αστυνομικοί έρχονται σε πρεσβεία. Κ. Μπόμπος, απευθυνόμενος σε κ. Καλεντερίδη, ερωτά «Σάββα γιατί μας ταλαιπωρείς;». Κος Μπόμπος επιθυμεί πληροφορηθεί λεπτομέρειες για Οτσαλάν και συνοδεία του, διάρθρωση κατοικίας, τυχόν οπλισμό τους, κλπ.

Κος Καλεντερίδης εξηγεί, ως έχει υποχρέωση, επιχειρησιακά στοιχεία χώρου και προσώπων.

Κος Μπόμπος τηλεφωνά σε αρχηγό του και δέχεται οδηγίες, οποίες δεν ακούσαμε αλλά, όπως μας είπε αργότερα, ήταν ίδιες με εντολές κ. Παπαϊωάννου προς κ. Διακοφωτάκη.

Κος Μπόμπος είπε ότι αστυνομικοί είχαν έρθει άοπλοι και με ποσό 300 δολαρίων έκαστος. Τους είχε λεχθεί από υπηρεσία τους ότι πρεσβεία επρόκειτο τους διαθέσει όπλα και χρήματα.

Υπογράφων εξήγησε ότι πρεσβεία δεν διαθέτει οπλοστάσιο και ότι, ως προς χρήματα, πρεσβεία δεν είχε. Κατόπιν προφορικής εντολής κ. Παπαϊωάννου, είχε ήδη γίνει ανάληψη ποσού 12.000 δολαρίων από λογαριασμούς πρεσβείας, οποία είχαν εξαντληθεί ήδη, και είχε κατ’ επανάληψιν ζητηθεί από κ. Παπαϊωάννου κατεπείγουσα αποστολή χρημάτων σε πρεσβεία.

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης λέγουν σε αστυνομικούς ότι Κούρδοι οπλοφορούν και ότι δεν γνωρίζουν ακριβώς τι είδος όπλα έχουν. Υπάρχει και μια ύποπτη μικρή βαλίτσα, τύπου Samsonite, οποία ενδεχομένως έκρυβε εκρηκτικό μηχανισμό και ήταν εξαιρετικά βαρειά.

Κος Μπόμπος συνεννοείται τηλεφωνικά με αρχηγό ΕΥΠ και του λέγει ότι «επιχείρηση δεν γίνεται. Φοβόμαστε νέα οδό Νιόβης».

Σε υπογράφοντα και κ. Καλεντερίδη λέγει, επίσης, ότι τέτοιου είδους επιχειρήσεις δεν γίνονται χωρίς γραπτές εντολές. Αποφασίζει αναχωρήσει ταχύτερο δυνατόν με ομάδα του για Αθήνα, ανεξαρτήτως οδηγιών. Μας είπε ότι «και να μου πουν να μείνω, εγώ παίρνω τα παιδιά και φεύγω με πρώτο αεροπλάνο».

Αστυνομικοί αναχωρούν από πρεσβεία και επιστρέφουν σε ξενοδοχείο τους.

Κατάσταση αναφέρεται σε κ. Παπαϊωάννου. Ζητείται άδεια ώστε Οτσαλάν επικοινωνήσει με Ιταλό βουλευτή-δικηγόρο, οποίος, όπως μας ελέχθη από κα Kilic, είχε φθάσει προηγουμένη σε Ναϊρόμπι και σκεφτόταν μεταφέρει Οτσαλάν σε εδώ ιταλική πρεσβεία.

Κος Παπαϊωάννου δίδει εντολή: «Μην μπλεχτείς καθόλου. Να τον πάρουν με ταξί από σπίτι κι ας τον πάνε όπου θέλουν. Καμιά επαφή με Ιταλό ή άλλους».

Περί ώρα 16.00, υπογράφων και κ. Καλεντερίδης αναχωρούν για κατοικία. Εκεί πληροφορούνται ότι Ιταλός βουλευτής κ. Πία Πία είχε μεταβεί σε κατοικία, είχε συνεννοηθεί με Οτσαλάν και είχε αναχωρήσει για ξενοδοχείο του με σκοπό επιστρέψει σε χώρα του αυθημερόν, όπερ και εγένετο.

Σε πρεσβεία παραμένει κ. Διακοφωτάκης, δέχεται τηλεφώνημα από κ. Παπαϊωάννου, οποίος τον πληροφορεί ότι εντός ολίγου αναχωρεί για σύσκεψη σε «κα Κατεχάκη» και ζητά κατεπειγόντως έχει απόψεις κ. πρέσβεως περί του πρακτέου.

Κ. Διακοφωτάκης του λέγει ότι χρονικά περιθώρια εξαντλούνται. Τονίζει ότι δεν έχει άμεση αντίληψη καταστάσεως σε κατοικία. Οτσαλάν, πάντως, αρνείται την εγκαταλείψει. Του λέγει ότι, κατά εκτίμησή του, πρέσβυς πρόκειται κληθεί επομένη σε ΥΠΕΞ.

Κ. Παπαϊωάννου τον ερωτά «πώς θα έβλεπε προοπτική έρθει εδώ ένα άλλο πουλί για τη γιαγιά». Κ. Διακοφωτάκης απαντά ότι «αυτό είναι θετικό αλλά ότι προϋποθέτει συνεννόηση με εντόπιες αρχές».

Κ. Διακοφωτάκης καλεί κατεπειγόντως υπογράφοντα έλθει σε πρεσβεία προκειμένου επικοινωνήσει με κ. Παπαϊωάννου, πριν από έναρξη συσκέψεως.

Υπογράφων συνομιλεί με κ. Παπαϊωάννου σε πλαίσια προηγούμενης επικοινωνίας τελευταίου με κ. Διακοφωτάκη. Ζητά άδεια ομιλήσει σε κενυατικές αρχές και ζητήσει βοήθειά τους. Άδεια δεν δίδεται.

Κ. Παπαϊωάννου ερωτά υπογράφοντα για υποχρεώσεις, οποίες είχαν αναληφθεί έναντι Σεϋχελλών από ΥΠΕΞ, σε άσχετο χρόνο με υπόθεση Οτσαλάν (επίσκεψη ΥΠΕΞ Σεϋχελλών Αθήνα, 24 Αυγούστου 1998). Υπογράφων τον ενημερώνει σχετικά. Κ. Παπαϊωάννου ερωτά αν Οτσαλάν δέχεται παραδοθεί σε ΟΗΕ ή άλλο διεθνή οργανισμό. Υπογράφων απαντά καταφατικά.

Κατά διάρκεια συσκέψεως, κ. Παπαϊωάννου τηλεφωνά εκ νέου, ρωτώντας ακριβές ποσό οικονομικών υποχρεώσεών μας έναντι Σεϋχελλών.

Αποτελέσματα συσκέψεως δεν κοινοποιούνται σε πρεσβεία.

Απόγευμα, περί ώρα 17.00, κ. Διακοφωτάκης συναντάται με Αμερικανό συνάδελφό του, οποίος είχε από προηγούμενη εβδομάδα ζητήσει τον συναντήσει. Κ. Διακοφωτάκης μεταβαίνει σε οικία του, αφού προηγουμένως ειδοποιεί σύζυγό του τηλεφωνικά. Αμερικανός καταλαμβάνεται εξαπίνης. Συζήτηση είναι γενικής φύσεως και για επίμαχο ζήτημα ουδέν αναφέρεται από Αμερικανό. Τελευταίος, όμως, προτείνει σε κ. Διακοφωτάκη βγουν το βράδυ μαζί και πάνε σε εστιατόριο. Επικαλούμενος φόρτο εργασίας και ανάγκη μείνει λίγες ώρες με μητέρα του, οποία είναι μόνη της, κ. Διακοφωτάκης αρνείται και επιστρέφει σε πρεσβεία.

Περί ώρα 19.00, αστυνομικός κ. Μπόμπος τηλεφωνά σε πρεσβεία και ζητά όπως του διατεθεί αυτοκίνητο για να έρθει και τηλεφωνήσει Αθήνα. Κ. Διακοφωτάκης μεταβαίνει σε ξενοδοχείο τους και φέρνει σε πρεσβεία κ. Μπόμπο και άλλον έναν. Κ. Μπόμπος παραπονείται για συνεχή παρακολούθηση «στο ένα μέτρο» από Κενυάτες και Αμερικανούς, οποίοι οπλοφορούν και έχουν μέσα σε τσάντες αυτόματα, σχήμα οποίων διαγράφεται εμφανώς. Αναφέρει σε αρχηγό ΕΥΠ ότι «μας πάνε χέρι-πόδι».

Σε κάποια φάση παρουσίας αστυνομικών σε πρεσβεία (μεσημέρι ή βράδυ), ένας εξ αυτών είπε σε κ. Καλεντερίδη ότι έφεραν μαζί τους «σκονάκια», εννοώντας αναισθητικά φάρμακα για ροφήματα, οποία εξαφάνισε σε λεκάνη τουαλέτας ξενοδοχείου, φοβούμενος έρευνες κενυατικών αρχών.

Κ. Διακοφωτάκης συνοδεύει δύο αστυνομικούς σε ξενοδοχείο και επιστρέφει, περί ώρα 22.00, σε οικία του.

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης επιστρέφουν σε κατοικία. Ατμόσφαιρα σε συνοδούς Οτσαλάν είναι μάλλον συγκεχυμένη. Παρατηρείται ηρεμία αλλά και αγωνία μαζί για τα μελλούμενα.

Οτσαλάν λέγει σε υπογράφοντα και κ. Καλεντερίδη ότι «αισθάνομαι πως τελείωσε μια φάση αυτής της ιστορίας».

Σημειώνω ότι αστυνομικοί αποφασίζουν αναχωρήσουν πρωία Δευτέρας, ώρα 07.30 με Egypt Air για Αθήνα μέσω Καΐρου.

ΔΕΥΤΕΡΑ, 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Κ. Διακοφωτάκης ευρίσκεται από 08.00 σε πρεσβεία. Δέχεται τηλεφώνημα από διευθυντή πρωτοκόλλου εδώ ΥΠΕΞ, οποίος τον πληροφορεί ότι πρέσβυς καλείται κατεπειγόντως από κ. Καθουρίμα.

Κ. Διακοφωτάκης ενημερώνει αμέσως υπογράφοντα και κ. Παπαϊωάννου. Τελευταίος του δίδει εντολή όπως υπογράφων μη μεταβεί σε ΥΠΕΞ χωρίς λάβει προηγουμένως οδηγίες από Αθήνα.

Υπογράφων έρχεται σε πρεσβεία με κ. Καλεντερίδη, περί ώρα 09.30. Οδηγίες από Αθήνα δεν έχουν έρθει ακόμη.

Υπογράφων, συνεργάτης του και κ. Καλεντερίδης προσπαθούν από διαφορετικά τηλέφωνα επικοινωνήσουν με Αθήνα. Εις μάτην. Κ. Καλεντερίδης το επιχειρεί και εκτός πρεσβείας. Εις μάτην και πάλι. Τηλεφωνικό black out με Ελλάδα διαρκεί από 09.00 έως απογευματινές ώρες, περί ώρα 14.00

Περί ώρα 10.30, έρχεται σε πρεσβεία απροειδοποίητα επικεφαλής πρωτοκόλλου, οποίος ζητά από κ. Διακοφωτάκη να μιλήσει σε υπογράφοντα και του τονίζει ότι «ξέρομε πως είναι εδώ».

Υπογράφων συναντάται με διευθυντή πρωτοκόλλου και προσπαθεί τον καθυστερήσει. Του προσφέρεται καφές κλπ., ώστε λάβωμε εντολές από Αθήνα. Μάταια.

Τελικά περί ώρα 11.00, υπογράφων θεωρεί ότι χρονικά περιθώρια εξαντλούνται και μεταβαίνει με διευθυντή πρωτοκόλλου σε ΥΠΕΞ. Υπογράφων ζητά από συνεργάτη του τον συνοδεύσει. Διευθυντής πρωτοκόλλου το αρνείται, καθησυχάζει υπογράφοντα, λέγοντας ότι «κ. Καθουρίμα επιθυμεί σας συναντήσει κατ’ ιδίαν, για λίγα λεπτά και μια φιλική κουβέντα».

Σε γραφείο Καθουρίμα υπογράφων συναντά κ. Καθουρίμα, πολιτικό διευθυντή, αρχηγό μυστικών υπηρεσιών και κάποιον άλλο, οποίο μου εσύστησαν με μικρό όνομα, οποίο δεν συνεκράτησα.

Μου ανέφεραν ότι θέλουν να μου μιλήσουν για συγκεκριμένη υπόθεση.

Μου επέδειξαν φωτογραφίες Οτσαλάν και συνεργατών του σε χώρο κατοικίας και μου είπαν ότι άτομα Οτσαλάν περιφέρονται σε Ναϊρόμπι. Όταν τους είπα ότι όλα αυτά τα αγνοώ, με ερώτησαν αν γνωρίζω ότι υπάρχουν τέσσερα άτομα, που έχουν σταλεί από ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να μας δουν. Στιγμή εκείνη καταλαβαίνοντας ότι έχουν στοιχεία για τέσσερις αστυνομικούς και γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι ένας από αυτούς επέδειξε υπηρεσιακή ταυτότητα σε αεροδρόμιο, απήντησα ότι άνθρωποι αυτοί είχαν αποστολή από ελληνική κυβέρνηση για προστασία μου. Πλην, όμως, υποστήριξα σε κυβέρνησή μου ότι δεν συντρέχει πρόβλημα ασφάλειας και τους εζήτησα να αναχωρήσουν.

Τότε έβγαλαν διαβατήρια τεσσάρων αστυνομικών και τα άφησαν πάνω σε τραπέζι. Μου είπαν να μην ανησυχώ διότι ευρίσκοντο σε καλά χέρια και ότι είναι σε τελωνείο αεροδρομίου.

Κ. Καθουρίμα μου είπε εξής:

1. Είναι γνωστό σε κενυατικές αρχές ότι Οτσαλάν είναι σε κατοικία Έλληνα πρέσβυ από αφίξεώς του.

2. Πρόθεση τους είναι συνεργασθούν με ελληνική πλευρά προκειμένου αναχωρήσει ταχύτερο δυνατόν από χώρα και αποφευχθεί οποιαδήποτε ζημιά σε Κένυα, οποία έχει ήδη πληγεί από βόμβα κατά πρεσβείας ΗΠΑ.

3. Διατίθενται προσφέρουν αεροσκάφος για ταχύτερη δυνατή αναχώρηση Οτσαλάν προς όποια χώρα επιθυμούσε.

4. Προϋπόθεση για συνεργασία με Ελλάδα είναι αυστηρή εχεμύθεια ελληνικής πλευράς, ώστε μην μαθευθεί ότι Οτσαλάν πάτησε ποτέ πόδι του σε Κένυα.

Απήντησα σε κ. Καθουρίμα ότι δεν μπορώ απαντήσω παρά μόνον αφού μιλήσω με Αθήνα.

Εν τω μεταξύ, κ. Παπαϊωάννου, μέσω ΟΤΕ, καλεί πρεσβεία και δίδει εξής οδηγίες σε κ. Διακοφωτάκη:

1. Κ. πρέσβυς αρνηθεί οιαδήποτε γνώση περί Οτσαλάν τόσο ιδίου όσο και ελληνικής κυβερνήσεως.

2. Κ. πρέσβυς ισχυρισθεί ότι εγνώριζε μόνο επιχειρηματία, οποίος έχει ήδη αναχωρήσει, και όχι υπόλοιπους επισκέπτες.

3. Κ. πρέσβυς ζητήσει βοήθεια κενυατικών αρχών για έξοδο Οτσαλάν από χώρα».

Κ. Διακοφωτάκης ενημερώνει κ. Παπαϊωάννου ότι υπογράφων ευρίσκεται ήδη σε ΥΠΕΞ και οδηγίες Αθηνών είναι πλέον άνευ αξίας καθόσον Κενυάτες γνωρίζουν πολλά.

Υπογράφων επικοινωνεί με συνεργάτη με ασύρματο, οποίος τον ενημερώνει για οδηγίες κ. Παπαϊωάννου. Υπογράφων ζητά τηλέφωνα γραφείου υπουργού και Κενυάτες του προσφέρουν δορυφορικό τηλέφωνο προκειμένου επικοινωνήσει με Ελλάδα. Κενυάτες ήθελαν απάντηση αμέσως και άφησαν εννοηθεί ότι προτιμούσαν παραμείνω σε ΥΠΕΞ για ταχύτερη συνεννόηση.

Με δορυφορικό τηλέφωνο ανέφερα κατάσταση σε κ. Παπαϊωάννου. Τελικά σε νεώτερη επικοινωνία μας, κ. Παπαϊωάννου έδωσε έγκριση «μεγάλου τραγουδιστή» για αποδοχή προτάσεων κενυατικής πλευράς.

Μεταφέρω σε κ. Καθουρίμα απάντηση Αθηνών. Αυτός μας δίνει διορία και παρακαλεί όπως Οτσαλάν εγκαταλείψει έδαφος Κένυα μέχρι ώρα 17.30. Υπογράφων ερωτά «αν προκύψει πρόβλημα αποδοχής από πλευράς Οτσαλάν, έχομε κάποιο μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο».

Κ. Καθουρίμα απαντά ότι πρότασή τους είναι και τελεσίγραφο.

Υπογράφων επιστρέφει πρεσβεία, περί ώρα 15.30. Εξηγεί κατάσταση σε κ. Διακοφωτάκη και κ. Καλεντερίδη, ως ανωτέρω. Αναχωρεί με κ. Καλεντερίδη για κατοικία αμέσως.

Σε κατοικία συναντηθήκαμε αμέσως με Οτσαλάν. Του αναφέραμε διάθεση συνεργασίας Κενυατών προκειμένου αναχωρήσει με ασφάλεια από Κένυα προς όποια κατεύθυνση επιθυμούσε.

Με κεντρική επιλογή Σεϋχέλλες, Οτσαλάν διερωτάται κατά πόσον είναι δυνατόν έρθει σε επικοινωνία με Ιταλία, οποία του είχε υποσχεθεί εξεύρεση λύσεως τρίτης χώρας σε μια από έξι χώρες Δυτικής Αφρικής. Λόγω στενότητος χρόνου, δεν κατέστη δυνατόν διερευνηθεί δυνατότητα λύσεως προς κατεύθυνση αυτή. Οτσαλάν αναφέρει κάτι για Ολλανδία, Φινλανδία ή και Γερμανία, ασχέτως εκκρεμούντος εις βάρος του εντάλματος συλλήψεως. Πίεση χρόνου και έλλειψη δυνατότητας απ’ ευθείας επικοινωνίας του με δικούς του μηχανισμούς, του αφαίρεσε δυνατότητα εκτιμήσεως καταστάσεως. Λέγει, «δεν πάω πουθενά, θα μείνω εδώ».

Υπογράφων μεταφέρει απειλή Κενυατών ότι αν αρνηθεί αναχωρήσει, τότε δεν εγγυώνται για ασφάλειά του και τι είναι δυνατόν συμβεί την νύχτα. Οτσαλάν αναλογιζόμενος κατάσταση, λέγει σε υπογράφοντα ότι «δεν θέλει δημιουργήσει προβλήματα σε φίλους» και ζητάει όπως κ. Καλεντερίδης και πρέσβυς τον συνοδεύσουν μέχρι πέρας διαδρομής.

Πρέσβυς απαντά ότι έχει οδηγίες τον συνοδεύσει μέχρι αεροδρόμιο. Κατόπιν εντολής κ. Παπαϊωάννου, κ. Καλεντερίδης λαμβάνει εντολή τον συνοδεύσει σε Σεϋχέλλες, αλλά όχι σε ευρωπαϊκό προορισμό.

Σημειώνω ότι τηλέφωνο κατοικίας δεν λειτουργεί και ότι επικοινωνώ με συνεργάτη μου με ασύρματο.

Σε πρεσβεία, τηλεφωνική επικοινωνία με Αθήνα έχει αποκατασταθεί. Κ. Παπαϊωάννου τηλεφωνά κ. Διακοφωτάκη και τον ερωτά πώς έχει κατάσταση. Κ. Διακοφωτάκης τον ενημερώνει σχετικά. Κ. Παπαϊωάννου λέγει πως «πρέπει τονισθεί σε Οτσαλάν πως δεν έχει δικαίωμα επιλογής και πως, εν ανάγκη, προκειμένου εξέλθει κατοικίας, να ζητηθεί συνδρομή κενυατικών αρχών». Κ. Διακοφωτάκης κρατά ανοικτό τηλέφωνο, επικοινωνεί με ασύρματο και ζητά από κ. Παπαϊωάννου επαναλάβει οδηγίες του κατ’ ευθείαν σε υπογράφοντα.

Ως άνω οδηγίες ακούγονται από υπογράφοντα, κ. Καλεντερίδη, Οτσαλάν και ομάδα του.

Υπογράφων επικοινωνεί εκ νέου με κ. Διακοφωτάκη και του ζητά λάβει έγκριση Αθηνών ώστε Οτσαλάν μεταβεί σε Ολλανδία.

Κ. Διακοφωτάκης καλεί κ. Παπαϊωάννου και του θέτει ερώτημα. Σε φάση αυτή παρατηρείται ότι ενώ Κενυάτες ζητούσαν μυστικότητα, συγχρόνως, ήταν διατεθειμένοι μεριμνήσουν για ταξίδι Οτσαλάν οπουδήποτε.

Κ. Παπαϊωάννου τηλεφωνά σε κ. Διακοφωτάκη και δίδει έγκριση για αναχώρηση Οτσαλάν προς Ολλανδία. Συγχρόνως, του ζητά επίμονα στοιχεία αεροσκάφους και πτήσεως διότι, όπως είπε, «να μην μας έρθει ξανά καπέλλο σε Αθήνα».

Περί ώρα 18.00, εισέρχεται σε κατοικία Κενυάτης από συνοδεία, οποίος ζητά συζητήσει με υπογράφοντα λεπτομέρειες μεταφοράς Οτσαλάν σε αεροδρόμιο.

Υπογράφων ζητά από Κενυάτη στοιχεία αεροσκάφους. Κενυάτης δεν γνωρίζει. Επικοινωνεί, όμως, από τηλεφώνου με κ. Καθουρίμα, οποίος, όπως μου μετεφέρθη, αγνοούσε και αυτός στοιχεία αεροσκάφους και ζήτησε από υπογράφοντα μη ολιγωρεί πλέον διότι «κάθε νέα καθυστέρηση θα είναι εις βάρος ζωής Οτσαλάν, αφού πέφτει νύκτα».

Ζητώ από Κενυάτη συνομιλητή μου αναμείνει μέχρις ότου συνεννοηθώ με Οτσαλάν. Λέγω σε Οτσαλάν ότι τα πάντα είναι έτοιμα αλλά ότι δεν μου δίδουν στοιχεία αεροσκάφους και πτήσεως. Οτσαλάν τότε λέγει ότι προτιμά μεταβεί Άμστερνταμ και όχι Σεϋχέλλες. Του ανέφερα ότι αυτό δεν είναι δική μου απόφαση και ότι πρέπει συνεννοηθώ με Αθήνα.

Κ. Διακοφωτάκης αναφέρει τελευταίες εξελίξεις ως προς προορισμό. Κ. Παπαϊωάννου δίνει και νέα έγκριση για Άμστερνταμ, επιμένοντας συνεχώς εφεξής δοθούν στοιχεία πτήσεως.

Κενυάτης επικοινωνεί εκ νέου με κ. Καθουρίμα. Τελευταίος επισημαίνει ότι αεροσκάφος έχει εμβέλεια πτήσεως 4.30 ώρες. Προτείνεται προσγειωθεί Κάιρο για ανεφοδιασμό. Κενυάτης ερώτησε αν ελληνική κυβέρνηση ή Οτσαλάν είχε συνεννοηθεί σχετικά με ολλανδική κυβέρνηση. Απαντήσαμε ότι δεν γνωρίζομε.

Μέσω Κενυάτη, πληροφορούμεθα ότι, κατά κ. Καθουρίμα, υπογράφων αθετεί υπεσχημένα και ότι θα είναι υπεύθυνος «για ό,τι ήθελε συμβεί σε μερικές ώρες». Μετέφερα αυτά σε Οτσαλάν, οποίος δέχθηκε τελικά αναχωρήσει.

Έδωσα εντολή βάλουν αποσκευές του σε αυτοκίνητο πρεσβείας. Κενυάτες μας παρεκάλεσαν να διώξωμε οδηγό πρεσβείας για να μην υπάρχει μαρτυρία. Έδωσα εντολή σε οδηγό να φύγει. Εν συνεχεία, Κενυάτες δεν επιτρέπουν σε Οτσαλάν επιβιβασθεί σε αυτοκίνητο πρεσβείας. Επιμένουν ότι «δεν είναι δυνατόν μπει σε φάλαγγα υπηρεσιακών κενυατικών αυτοκινήτων αυτοκίνητο Έλληνα πρέσβυ».

Υπογράφων επιμένει αλλά Κενυάτες αρνούνται και επικαλούνται πάλι τον χρόνο και ό,τι επρόκειτο συμβεί μετά από λίγο. Συζήτηση υπογράφοντος με Κενυάτη ξέφυγε από κοσμιότητα. Κενυάτης τονίζει σε υπογράφοντα ότι «θα τον θεωρήσει προσωπικά υπεύθυνο για ό,τι πρόκειται συμβεί».

Σε είσοδο κατοικίας, υπογράφων συναντάται με άλλο Κενυάτη, οποίος συμμετείχε σε πρωινή συνάντηση σε γραφείο κ. Καθουρίμα. Αυτός ερωτά υπογράφοντα γιατί φέρνει αντιρρήσεις. Απειλεί μάλιστα ότι σε περίπτωση μη αναχωρήσεως Οτσαλάν, υπογράφων φέρει ακεραία ευθύνη και ίδιος πρόκειται ειδοποιήσει editors εφημερίδων έρθουν σε κατοικία.

Υπογράφων ερωτά πώς είναι δυνατόν έχει εμπιστοσύνη σε κενυατική πλευρά, αφ’ ης στιγμής συμφωνηθέντα ένα μετά το άλλο δεν τηρούνται και στοιχεία αεροσκάφους δεν δίδονται.

Τότε Κενυάτης επιμένει ότι κενυατική κυβέρνηση έχει ευθύνη μεταφοράς και ότι μπορούμε επιβιβασθούμε σε κενυατικά οχήματα μέχρι αεροδρόμιο.

Ανέφερα ανωτέρω σε Οτσαλάν καθώς και ανησυχίες μου. Αυτός απαντά, λέγοντας ότι πρέπει να πάμε αφού «αρκετά προβλήματα προκάλεσα σε φίλους και εσάς προσωπικά και δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Δεν θέλω να σας θέσω σε κίνδυνο».

Γίνεται επιβίβαση σε αυτοκίνητα. Έξω από κατοικία ήταν πέντε αυτοκίνητα. Οτσαλάν επιβιβάζεται σε πίσω κάθισμα μεσαίου αυτοκινήτου, τύπου Toyota Land Cruiser, χρώματος μπλε. Κενυάτες αρνούνται σε υπογράφοντα και κ. Καλεντερίδη επιβίβαση σε ίδιο αυτοκίνητο.

Συνεργάτης του κα Kilic παρακαλεί Οτσαλάν κλαίγοντας να μην φύγει. Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης κρατούν ανοικτές πόρτες αυτοκινήτου διά της βίας ώστε αποτρέψουν αιφνίδια αναχώρηση αυτοκινήτου.

Εν τω μεταξύ, κ. Παπαϊωάννου επικοινωνεί με κ. Διακοφωτάκη και τον ερωτά πού ευρίσκεται θέμα. Κ. Διακοφωτάκης τον ενημερώνει ότι ευρίσκονται άπαντες σε διαδικασία αναχωρήσεως από κατοικία. Κ. Παπαϊωάννου εκφράζει δυσαρέσκειά του για καθυστέρηση και τονίζει ότι πρέπει να φύγει πάραυτα από κατοικία. Επιμένει πως πρέπει δοθούν ταχύτερο δυνατό στοιχεία αεροσκάφους. Αυτά μεταβιβάζονται σε υπογράφοντα από ασύρματο.

Όσο διαρκούσαν διαπραγματεύσεις για επιβίβαση συνοδών Οτσαλάν, υπογράφοντος και κ. Καλεντερίδη σε οχήματα πομπής, αναχώρησαν απότομα τρία πρώτα αυτοκίνητα. Πρώτο ουσιαστικό δείγμα του τι επρόκειτο ακολουθήσει. Αυτοκίνητο, σε οποίο επέβαινε υπογράφων και κ. Καλεντερίδης, έμεινε λίγο πίσω από προπορευόμενα τρία.

Διαδρομή προς αεροδρόμιο ήταν διαφορετική από συνήθη. Όπως μας ελέχθη, αυτό έγινε για λόγους ασφάλειας και ταχύτητα.

Σε αεροδρόμιο, συναντήσαμε συνοδούς Οτσαλάν, οποίες μας είπαν ότι αυτοκίνητο, οποίο τον μετέφερε, παρεξέκλινε πορείας και εισήλθε σε χώρο αεροδρομίου από ειδικό δρόμο, που χρησιμοποιούν οχήματα ασφάλειας. Συνοδοί Οτσαλάν επιμένουν ότι είδαν Οτσαλάν σε αεροδρόμιο. Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης δεν τον είδαν.

Αυτοκίνητα, οποία μας μετέφεραν, εστάθμευσαν σε χώρους αεροδρομίου, μας αποβίβασαν, έβαλαν αποσκευές όλων μας σε trailer και μετ’ ολίγο σταδιακά εξαφανίσθηκαν.

Σε χώρο παρέμειναν υπογράφων, κ. Καλεντερίδης και τέσσερις συνοδοί Οτσαλάν. Επί δεκάλεπτο περίπου έγινε προσπάθεια επικοινωνίας με κάποιο υπεύθυνο. Φυσικά αυτές απέβησαν άκαρπες.

Ώρα ήταν περίπου 20.30. Υπογράφων αναφέρει καθέκαστα τηλεφωνικά σε κ. Διακοφωτάκη, οποίος ενημερώνει αμέσως κ. Παπαϊωάννου. Επίσης, τηλεφωνά σε εδώ ΥΠΕΞ και ζητά επικοινωνήσει αμέσως με κ. Καθουρίμα.

Τελευταίος δεν ανευρίσκεται. Αντ’ αυτού, τηλεφωνά μετά από δεκάλεπτο περίπου κάποιος, οποίος είπε ότι είναι πολιτικός διευθυντής ΥΠΕΞ.

Κ. Διακοφωτάκης ζητά μιλήσει με κ. Καθουρίμα. Συνομιλητής του λέγει ότι γνωρίζει πρόβλημά μας και ερωτά τι ζητούμε από αυτόν. Κ. Διακοφωτάκης, οποίος δεν έχει πεισθεί για πραγματική ταυτότητα συνομιλητή του, ερωτά τι έγιναν αυτοκίνητα σε αεροδρόμιο.

Συνομιλητής ερωτά αν κ. Διακοφωτάκης περιμένει κάποια αντιπροσωπεία και ερωτά τι ώρα φθάνει αεροπλάνο.

Κ. Διακοφωτάκης ζητά εκ νέου επικοινωνήσει με κ. Καθουρίμα. Συνομιλητής του λέγει ότι «You don’t want to help yourself».

Ανωτέρω αναφέρονται αμέσως σε κ. Παπαϊωάννου και υπογράφοντα.

Κ. Παπαϊωάννου δίδει εντολή σε κ. Διακοφωτάκη όπως υπογράφων και κ. Καλεντερίδης αναχωρήσουν αμέσως από χώρο αεροδρομίου, εγκαταλείψουν συνοδούς Οτσαλάν εκεί και επιστρέψουν πρεσβεία, κόβοντας κάθε περαιτέρω επαφή με συνοδούς Οτσαλάν.

Κ. Διακοφωτάκης μεταβιβάζει εντολή σε υπογράφοντα, οποίος ζητά εντολή αυτή επιβεβαιωθεί εκ νέου. Κ. Διακοφωτάκης πλησιάζει δύο διαφορετικά τηλέφωνα και υπογράφων ακούει κ. Παπαϊωάννου να επαναλαμβάνει εντολές του.

Υπογράφων και κ. Καλεντερίδης παραμένουν σε χώρο αεροδρομίου. Θεωρώ σκόπιμο όπως μην αναφέρω κλίμα, οποίο επικρατούσε μεταξύ συνοδών Οτσαλάν. Κι αν ήταν δυνατόν εκτελεσθεί παρόμοια εντολή.

Τελικά με ταξί, επιστρέψαμε όλοι σε κατοικία και από εκεί πήγαμε σε πρεσβεία για επικοινωνία με Αθήνα.

Μέχρι ώρα 02.00 προσπαθούσαμε επικοινωνήσουμε με αστυνομία για να πληροφορηθούμε τύχη τεσσάρων αστυνομικών. Τελικά μάθαμε ότι εκρατούντο σε κρατητήρια αεροδρομίου. Υπογράφων ζήτησε επίσκεψη την ίδια ώρα αλλά μας είπαν ότι αυτό ήταν αδύνατο.

Σημειώνω, τέλος, ότι κατά αρχηγό ΕΥΠ, «ζήτημα τεσσάρων αστυνομικών ήταν πιο σημαντικό από εξαφάνιση Οτσαλάν».

Β. Εν κατακλείδι, σημειώνω εξής:

1 Πρεσβεία ουδέν εγνώριζε περί αφίξεως Οτσαλάν, ουδείς την είχε ενημερώσει ή προϊδεάσει σχετικά.

2 Πρεσβεία, δηλαδή υπογράφων, συνεργάτης του και κ. Καλεντερίδης ενήργησαν πάντοτε κατόπιν σύμφωνου γνώμης κεντρικής υπηρεσίας. Ουδείς ενήργησε αυτοβούλως.

3 Οδηγίες γραφείου υπουργού και αρχηγού ΕΥΠ εσημειώνοντο για ασφαλή μεταφορά τους. Επίσης, λόγω κωδικών λέξεων και περιφραστικών εκφράσεων, επελέγη σε πολλές περιπτώσεις συνακρόαση, ως ασφαλεστέρα οδός ώστε αποφευχθούν λάθη ή παρανοήσεις.

4 Οδηγίες Αθηνών προς Οτσαλάν και συνεργάτες του μετεφέρθησαν αυτολεξεί και υποστηρίχθηκαν από πλευράς μας με κάθε δυνατά επιχειρήματα.

5 Διοικητικοί υπάλληλοι πρεσβείας ουδέν εγνώριζαν μέχρι 15 Φεβρουαρίου.

6 Υπογράφων θεωρεί πως ό,τι εζητήθη από πρεσβεία υπερέβαινε δυνατότητες πρεσβείας Ναϊρόμπι, αρμοδιότητες ΥΠΕΞ και εμπειρία υπαλλήλων σε τέτοιου είδους υποθέσεις. Και μάλιστα, χωρίς καμμία διοικητική και τεχνική υποστήριξη από Αθήνα (ανοικτά τηλέφωνα, έλλειψη χρημάτων, κ.λπ.).

7 Ζωή υπογράφοντος και συνεργάτου του ετέθη αδικαιολόγητα και κατ’ επανάληψιν σε κίνδυνο.

Το ίδιο ισχύει και για κ. Καλεντερίδη.

Ευρισκόμενοι σε Ναϊρόμπι, δεν είμαστε σε θέση εκτιμήσωμε γενικώτερες επιπτώσεις υποθέσεως Οτσαλάν για χώρα μας. Όμως, όσον αφορά στάση πρεσβείας, υπογράφων εκτιμά ότι αυτή ήταν πάντοτε σύννομη, με σεβασμό και τήρηση ελληνικού Συντάγματος, ελληνικών νόμων, καθώς και κανόνων διεθνούς δικαίου.

Τέλος, αναφέρω ότι μεθεόρτια 15ης Φεβρουαρίου ακολουθήσουν με άλλο τηλεγράφημα και ότι ευχαριστώ κ. αναπληρωτή υπουργό διότι μας επετράπη γραπτή επικοινωνία με κεντρική υπηρεσία μετά από δεκαπέντε ημέρες κρίσεως και σιωπής.

ΚΩΣΤΟΥΛΑΣ

infognomonpolitics.gr

Πλάμεν Τόντσεφ: εκλογές στην Ταϊβάν: Τα «προπύλαια» ενός κρίσιμου έτους

0

Το «εκλογικά πυκνό» 2024 ξεκινά από την Ταϊβάν, στις 13 Ιανουαρίου

Σε λιγότερο από έναν μήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2024, διεξάγονται προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές στην Ταϊβάν. Τρόπον τινά, η αναμέτρηση αυτή θα εγκαινιάσει ένα πολύ κρίσιμο έτος για το σύνολο της υφηλίου. Στη συνέχεια, οι ευρωεκλογές το ερχόμενο καλοκαίρι, όπως και οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ προς το τέλος του 2024, θα καθορίσουν εν πολλοίς τον συσχετισμό δυνάμεων σε παγκόσμια κλίμακα.

Σε αυτά πρέπει να προστεθούν οι δύο πολεμικές συρράξεις στην Ουκρανία και τη Γάζα, ενώ όλοι απεύχονται το ενδεχόμενο να αυξηθεί η ένταση γύρω από την Ταϊβάν. Ολες οι εν λόγω εξελίξεις συνδέονται μεταξύ τους και, υπό αυτήν την έννοια, μια νέα κρίση ως απόρροια των εκλογών στην Ταϊβάν αναπόφευκτα θα επηρέαζε και τα άλλα μέτωπα.

Το καθεστώς της Ταϊβάν

Η Δημοκρατία της Κίνας, όπως είναι το επίσημο όνομα της Ταϊβάν, ιδρύθηκε από το εθνικιστικό κόμμα Κουομιντάνγκ του Τσιαγνκ Κάι-Σεκ μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου στην ηπειρωτική Κίνα. Εκτοτε, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (ΛΔΚ) σταθερά διεκδικεί την Ταϊβάν ως αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς της.

Εδώ και ογδόντα χρόνια περίπου, το καθεστώς της de facto αυτόνομης νήσου δεν έχει διευκρινιστεί. Παρά την αναγνώριση της κομμουνιστικής Κίνας από την Ουάσιγκτον το 1979, παραμένει σε ισχύ η μεταπολεμική αμερικανική στρατηγική αμφισημίας ως ένα δόγμα διπλής ανάσχεσης. Με αυτόν τον τρόπο, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποτρέψουν τη βίαιη προσάρτηση της Ταϊβάν από την Κίνα, αλλά ταυτόχρονα να αποθαρρύνουν και την Ταϊπέι από την ανακήρυξη ανεξαρτησίας.

Εκλογές στην Ταϊβάν: Τα «προπύλαια» ενός κρίσιμου έτους-1
(AP Photo/Chiang Ying-ying)

H Ε.Ε. επίσης έχει υιοθετήσει την «πολιτική της μίας Κίνας» (one-China policy), εφόσον όμως η ενοποίηση πραγματοποιηθεί με ειρηνικά μέσα και απολύτως συναινετικά. Σημειώνεται ότι το Πεκίνο προβάλλει την «αρχή της μίας Κίνας» (one-China principle) η οποία όμως δεν απορρίπτει τη χρήση βίας. Η λεπτή αυτή διαφορά δεν γίνεται πάντοτε αντιληπτή από τις ελληνικές κυβερνήσεις, όπως φαίνεται από την υιοθέτηση της κοινής δήλωσης κατά την επίσκεψη του Κινέζου προέδρου, Σι Τζινπίνγκ, στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 2019.

Η προεκλογική ατζέντα των υποψηφίων

Τη θέση της απερχόμενης προέδρου Τσάι Ινγκ-Γουέν διεκδικούν οι υποψήφιοι τριών κομμάτων: ο νυν αντιπροεδρος Λάι Τσινγκ-Τε του Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος (ΔΠΚ), ο Χου Γιου-Γι του Κουομιντάνγκ (KMT) και ο Κο Γουέν-Τζε του Λαϊκού Κόμματος της Ταϊβάν (ΛΚΤ).

Ο Λάι τονίζει την επιλογή μεταξύ δημοκρατίας και αυταρχισμού, κάνοντας σαφή αναφορά στα διαφορετικά πολιτικά συστήματα της Ταϊβάν και της ΛΔΚ. Ταυτόχρονα, όμως, αποφεύγει επιμελώς να μιλήσει για «ανεξαρτησία», ισχυριζόμενος –όπως και η πρόεδρος Τσάι– ότι εν τοις πράγμασι η Ταϊβάν είναι ήδη ανεξάρτητη.

Oι δύο υποψήφιοι της αντιπολίτευσης κατηγορούν το ΔΠΠ για εμπρηστική ρητορική που μπορεί να οδηγήσει σε πολεμική σύρραξη με την ΛΔΚ λόγω της απόρριψης της επίσημης πολιτικής του Πεκίνου περί ενός και μοναδικού κινεζικού έθνους. Ο Χου του KMT σχοινοβατεί ανάμεσα στην επιδίωξη για πιο στενές σχέσεις με την ηπειρωτική Κίνα και την προσπάθεια η θέση του αυτή να μην είναι τόσο προφανής. Ο Κο του ΛΚΤ τοποθετείται μεταξύ της επαναπροσέγγισης με την ΛΔΚ και της αποσύνδεσης από αυτήν.

Ο Χου του ΚΜΤ και ο Κο του ΛΚΤ απέτυχαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε κοινή εκστρατεία κατά του Λάι, παρά τις δημοσκοπήσεις που έδειχναν ότι η σύμπραξη των δύο κομμάτων θα τούς εξασφάλιζε την νίκη με 60%. Ως αποτέλεσμα, είναι δύσκολο να ανιχνεύσει κανείς τις διαθέσεις του κατακερματισμένου εκλογικού σώματος.

Αλλωστε, η Ταϊβάν έχει προϊστορία έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων και συχνά απρόβλεπτων εκλογικών αποτελεσμάτων. Π.χ. τον Μάρτιο του 2004, ο τότε πρόεδρος Τσεν Σούι-Μπιέν και η αντιπρόεδρος Αννέτ Λου που διεκδικούσαν την επανεκλογή τους τραυματίστηκαν κατά την απόπειρα δολοφονίας τους. Τελικά, το δίδυμο επενεξελέγη, εν μέσω ενός ορυμαγδού θεωριών συνωμοσίας.

Το Πεκίνο έχει αποκαλέσει τον Λάι «αποσχιστή» και «πολεμοχαρή», ενώ μετά βίας κρύβει την προτίμησή του για τον υποψήφιο του KMT. Την ίδια στιγμή, όμως, η κινεζική κυβέρνηση κινείται προσεκτικά, καθώς αντιλαμβάνεται ότι η απροκάλυπτη στήριξη του Χου ενδέχεται να προκαλέσει αντισυσπείρωση εναντίον του και να ευνοήσει τον Λάι.

Πιθανά σενάρια και επιπτώσεις

Τρία είναι τα βασικά ενδεχόμενα που προκρίνονται σε πλήθος αναλύσεων.

Πιο ακραίο –και λιγότερο πιθανό– θεωρείται το σενάριο ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ της ΛΔΚ και της Ταϊβάν τους επόμενους μήνες, ως αποτέλεσμα της επικράτησης του Λάι και ιδιαίτερα σε περίπτωση που η Ταϊπέι προβεί σε ενέργειες που ισοδυναμούν με την κήρυξη ανεξαρτησίας της νήσου.

Η επικράτηση του υποψηφίου του ΚΜΤ ή του ΛΚΤ θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την απαρχή μιας ήπιας επαναπροσέγγισης με το Πεκίνο, αν και η απορρόφηση της Ταϊβάν από την ηπειρωτική Κίνα φαντάζει αδύνατη στο ορατό μέλλον. Για αυτό, λοιπόν, το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τη συνέχιση της πορείας της Ταϊβάν ως de facto ξεχωριστής οντότητας, εν μέσω τεταμένων σχέσεων με το Πεκίνο.

Μια μεγάλη κρίση με επίκεντρο την Ταϊβάν δεν θα εξυπηρετούσε ούτε το Πεκίνο ούτε την Ουάσιγκτον εντός του 2024. Οι μεν ΗΠΑ κινδυνεύουν από το «σύνδρομο της υπερεξάπλωσης», με τη βοήθεια που προσφέρουν –με αυξανόμενες δυσκολίες– στην Ουκρανία, ενώ έχουν ήδη δεσμεύσει σημαντικούς στρατιωτικούς πόρους και πολιτικό κεφάλαιο στη Μέση Ανατολή εξαιτίας της κρίσης στη Γάζα. Αλλη μια κρίση είναι το τελευταίο που θα επιθυμούσε ο Αμερικανός πρόεδρος εν μέσω της προεκλογικής του εκστρατείας.

Η δε Κίνα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις σοβαρότερες προκλήσεις εδώ και τέσσερις δεκαετίες, λόγω της εξάντλησης του οικονομικού της μοντέλου και της δύσκολης προσπάθειας να στραφεί προς ένα διαφορετικό αναπτυξιακό πρότυπο. Η ανάκαμψη της κινεζικής οικονομίας μετά την πανδημία παραμένει αναιμική και προκαλεί μεγάλη ανησυχία στις αρχές η φυγή ξένων επενδυτικών κεφαλαίων.

Η σύνθετη ταυτότητα της Ταϊβάν

Ωστόσο, οι σχέσεις Πεκίνου-Ταϊπέι δεν καθορίζονται μόνο από τον σινο-αμερικανικό ανταγωνισμό και τις προτεραιότητες των ΗΠΑ και της ΛΔΚ. Σημαντική παράμετρος σε αυτήν τη σύνθετη εξίσωση είναι και η ίδια η Ταϊβάν, με 23,5 εκατομμύρια κατοίκους, πολύ προηγμένη οικονομία και δημοκρατικό πολίτευμα. Εδώ και μια τριακονταετία περίπου, συντελούνται βαθιές αλλαγές στην κοινωνία της αυτοδιοικούμενης νήσου, με αποτέλεσμα να διευρύνεται συνεχώς το ψυχικό χάσμα ανάμεσα στην Ταϊβάν και την κομμουνιστική Κίνα.

Προϊόντος του χρόνου, εμπεδώνεται η σταδιακή διαμόρφωση μιας διακριτής ταυτότητας της Ταϊβάν, διαφορετικής από την κινεζική. Αυτή η τάση προκαλεί μεγάλο πονοκέφαλο στις αρχές της ΛΔΚ, οι οποίες αντιλαμβάνονται ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ τους και η ειρηνική «επανένωση» καθίσταται ολοένα και δυσχερέστερη.

Πρόσφατη κοινωνιολογική έρευνα στην Ταϊβάν δείχνει ότι μόλις 2,5% των κατοίκων της αυτοδιοικούμενης νήσου αυτοπροσδιορίζονται ως Κινέζοι, 30,5% ως Κινέζοι και Ταϊβανέζοι συγχρόνως, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτηθέντων –κατά 63%– δηλώνει ως μοναδική ταυτότητα την ταϊβανέζικη. Σύμφωνα με τα ευρήματα αυτής της έρευνας, μόλις 1,6% επιθυμεί την ενοποίηση με την ηπειρωτική Κίνα.

Αλλά εκτός από το θέμα της εθνικής ταυτότητας, είναι πολύ σημαντικό και το σύστημα διακυβέρνησης. Η Ταϊβάν έχει μια ανοικτή κοινωνία που λειτουργεί με κανόνες πολύ διαφορετικούς από τον ασφυκτικό κρατικό έλεγχο και την κοινωνική ομογενοποίηση που προωθούνται από την κυβέρνηση της ΛΔΚ.

Για αυτούς τους λόγους η φόρμουλα «μία χώρα, δύο συστήματα» δεν ήταν ποτέ ελκυστική για την Ταϊβάν, ιδίως μετά τις ταραχές του 2019 στο Χονγκ Κονγκ. Η κατ’ ουσίαν υπαγωγή του μέχρι πρότινος αυτόνομου και φιλελεύθερου θύλακα στη δικαιοδοσία του Πεκίνου αποτέλεσε την ταφόπλακα στα σχέδια για ειρηνική ένωση της Ταϊβάν με την ηπειρωτική Κίνα, έστω και με ξεχωριστά προνόμια. Αλλωστε, το άδοξο τέλος του δόγματος «μία χώρα, δύο συστήματα» ήταν ένας από τους κυριότερους λόγους για την επανεκλογή της νυν προέδρου Τσάι τον Ιανουάριο του 2020.

Αναπόφευκτες οι εντάσεις στην ανατολική Ασία

Τέλος, ανεξαρτήτως της έκβασης των επικείμενων εκλογών, εκτιμάται ότι ο κίνδυνος κλιμάκωσης της έντασης γύρω από την Ταϊβάν θα παραμείνει υψηλός. Κι αυτό, όχι μόνο γιατί τα τελευταία χρόνια πολλαπλασιάζονται σταθερά οι ασκήσεις των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων γύρω από την Ταϊβάν, με αποκορύφωμα τον πολυήμερο αεροναυτικό αποκλεισμό της αυτοδιοικούμενης νήσου μετά την επίσκεψη της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊπέι τον Αύγουστο του 2022.

Υπάρχουν πολλοί άλλοι λόγοι που καθιστούν την Ταϊβάν την πιο επικίνδυνη εστία ανάφλεξης παγκοσμίως. Εκτός από την παγκόσμια πρωτιά των ταϊβανέζικων επιχειρήσεων στον τομέα των ημιαγωγών με προφανείς γεωοικονομικές προεκτάσεις, η Ταϊβάν έχει πολύ μεγάλη πολιτική και γεωστρατηγική σημασία:

– Είναι ακρογωνιαίος λίθος του αφηγήματος για την «εθνική αναγέννηση» της Κίνας, αλλά και της πολιτικής νομιμοποίησης της ηγεσίας της ΛΔΚ. Οπως έχει δηλώσει ο Τσούι Τιενκάι, πρώην Κινέζος πρέσβης στις ΗΠΑ, η Ταϊβάν είναι «ζήτημα ζωής ή θανάτου» για το Πεκίνο.

– Η Ταϊβάν αποτελεί κρίκο της –υπό αμερικανικό έλεγχο– πρώτης νησιωτικής αλυσίδας που εκτείνεται από την Ιαπωνία έως την Ινδονησία και εμποδίζει την προβολή στρατιωτικής ισχύος από τη ΛΔΚ στον Ειρηνικό Ωκεανό. Το Πεκίνο παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία τη δημιουργία νέων αμερικανικών βάσεων στις Φιλιππίνες, όπως και τη σύσφιξη των στρατιωτικών σχέσεων ΗΠΑ-Ινδονησίας που υπέγραψαν συμφωνία αμυντικής συνεργασίας στις 16 Νοεμβρίου, την επομένη της συνάντησης Μπάιντεν-Σι στο Σαν Φρανσίσκο.

– Η ηγεσία της ΛΔΚ επιδιώκει την εγκαθίδρυση μιας Pax Sinica στο ανατολικό ημισφαίριο και πρωτίστως στην Ασία. Η επιβολή του Πεκίνου επί της Ταϊπέι θα έστελνε ηχηρό μήνυμα σε όλους τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Ινδο-ειρηνικό ότι η εποχή της αμερικανικής ηγεμονίας βαίνει προς το τέλος της.

Ενώ τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα ελπίζουν να αποφύγουν μια κατά μέτωπο αναμέτρηση μετά τις εκλογές στην αυτοδιοικούμενη νήσο, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο επικίνδυνης υποτροπής λόγω απρόβλεπτων εξελίξεων – είτε γύρω από την Ταϊβάν, είτε στην ευρύτερη περιοχή. Ολόκληρη η ανατολική Ασία έχει καταστεί πυριτιδαποθήκη και το παραμικρό ατύχημα εξαιτίας εσφαλμένων υπολογισμών μπορεί να οδηγήσει σε ανάφλεξη με παγκόσμιες διαστάσεις.

*Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)

Καθημερινή

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΡΟΖ ΣΗΜΑΙΑΣ

24
του Παντελή Σαββίδη
Η τέχνη είναι ελεύθερη, ασεβής και χωρίς όρια. Δεκτόν. Αν και θα μπορούσε να πει κανείς πως το μόνο που θα ήταν καλό να σεβαστεί είναι η υπαρξιακή αγωνία του ανθρώπου. Αλλά ας δεχθούμε ότι δεν σέβεται ούτε αυτή. (‘Αλλωστε, η ακραία πρόκληση είναι τακτική καλλιτεχνών που δεν τους δίνεται προσοχή και θέλουν να τραβήξουν το ενδιαφέρον. Η επισήμανση δεν αναφέρεται στην συγκεκριμένη καλλιτέχνιδα, την οποία δεν γνωρίζω).
Το ελληνικό κράτος, όμως, δεν είναι γκαλερί.
Επιλέγει τι θα φιλοξενήσει στους χώρους του. Υποτίθεται ότι έχει έρμα. Αρχές, ιστορία, σύμβολα, λαό, υποδομές, δομές, και νεκρούς που έπεσαν στις μάχες για να υφίσταται.
Οποιοσδήποτε καλλιτέχνης έχει δικαίωμα να το λοιδορεί. Να λοιδορεί, ακόμη, και τους νεκρούς του. Δεκτόν. Αλλά όχι στους χώρους του. Όχι σε κρατικούς χώρους.
Φανταστείτε, εν ονόματι της ελευθερίας της έκφρασης να φιλοξενείται έκθεση στην 110 Πτέρυγα Μάχης, ή στο Καστέλι καλύτερα, (στο Καστέλι να καλέσουν και την οικογένεια του Ηλιάκη στα εγκαίνεια) για το πόσο αφελείς ήταν οι αεροπόροι που έπεσαν εν ώρα υπηρεσίας για την ακεραιότητα του κράτους. (Τα ιδεολογικά, ρομαντικά και συναισθηματικά τα αφήνω γιατί θα θεωρηθεί το σχόλιο αφελές).
Προτείνω στον Καιρίδη και την Ντόρα να μεταφέρουν την Έκθεση με τη ροζ σημαία εκεί. Στο Καστέλι.
Το κράτος είναι υποχρεωμένο να σέβεται τα σύμβολα και τους νεκρούς του.. Ξέρετε γιατί;
Πέραν των ηθικών, ρομαντικών και ιδεολογικών λόγων, διότι

την επόμενη φορά κανείς δεν θα πάει να δώσει την ζωή του για να ασχημονούν στον τάφο του και στο σύμβολο που κρατούσε, ο οποιοσδήποτε καλλιτέχνης ήθελε να εκφραστεί άνευ ορίων, η Ντόρα, ο Καιρίδης και ο άλλος αθηναϊκός πολιτικός συρφετός. ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Συριζα κλπ.

Διαπιστευτήρια για να κρατήσουν την επιχείρησή τους (κρατική καρέκλα) να δώσουν σε όσους τους τοποθετούν. Διαφορετικά θα την χάσουν. Αλλά να επιλέγουν το είδος των διαπιστευτηρίων. Δεν καταλαβαίνουν ότι πριονίζουν το κλαδί που κάθονται;
Δεν καταλαβαίνουν ότι αποδομούν με τον τρόπο που συμπεριφέρονται στα σύμβολα του έθνους (και του κράτους) το ηθικό όσων θα κληθούν να τα υπερασπιστούν αν και όταν χρειαστεί;
Γιατί να το κάνουν; Για την πατρίδα, θα μου πείτε; Ποια πατρίδα; Αυτήν που λοιδορείται; Αυτήν που ο Σαμαράς αποκάλεσε χώρο; Με το δίκιο του με όσα βλέπει;
ΥΓ: Πατρίδα δεν είναι, μόνο, το ποίημα του Ιωάννη Πολέμη. Πατρίδα είναι και η αίσθηση μιας ομάδας ανθρώπων με κοινή πορεία στον ιστορικό χρόνο, σε έναν γεωγραφικό χώρο τον οποίο υπερασπίσθηκε απο το 2000 π.χ. ως σήμερα. Τίμησε και αναγνώρισε όσους έπεσαν στην προσπάθεια αυτή. Σήμερα αυτή η αίσθηση έχει ρευστοποιηθεί. Με μεγάλο μέρος ανθρώπων με δημόσιο λόγο- και εξουσία- πολλοί δεν νοιώθουν να έχουν τίποτε κοινό. Και η αίσθηση της κονής καταγωγής και πορείας περιγελάται. Σε ποια πατρίδα αναφερόμαστε;  

Whasington Post: Τα παράδοξα του μεταναστευτικού, του Lee Hockstader*

1

του Lee Hockstader*

Ενώ 1 εκατομμύριο πρόσφυγες, κυρίως από τους πολέμους στη Μέση Ανατολή, κατευθύνονταν πριν από οκτώ χρόνια προς την Ευρώπη, και κυρίως τη Γερμανία, η τότε καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ προσπάθησε να καθησυχάσει τους συμπατριώτες της, διαβεβαιώνοντάς τους ότι μπορεί να χειριστεί την κρίση. Στο τέλος μιας άλλης χρονιάς με προσφυγικές ροές, είναι σαφές ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να χειριστεί την κατάσταση.

Σε όλη την ήπειρο, το μεταναστευτικό πυροδοτεί πηχυαίους τίτλους στις εφημερίδες, πολιτική αναταραχή και νέους κανόνες για την αντιμετώπιση των ροών. Έχει συμβάλει επίσης στην ενίσχυση λαϊκιστικών και εξτρεμιστικών κομμάτων σε χώρες όπου κάτι τέτοιο θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα αδύνατο.

Καθώς η Ευρώπη ζει μια στροφή στη μεταπολεμική της ταυτότητα -η οποία χαρακτηριζόταν από ανεκτικότητα, πλουραλισμό και συλλογικότητα-, τα λόγια της Μέρκελ ακούγονται κούφια. Και είναι περίεργο ότι η πολιτική τάξη και οι αναλυτές δεν είχαν διακρίνει αυτή την κρίση νωρίτερα.

Ένας λόγος είναι οι δημοσκοπήσεις, όπου το μεταναστευτικό σπανίως βρίσκεται στις πρώτες θέσεις όσων απασχολούν τους πολίτες. Όταν όμως οι δημοσκόποι καταγράφουν δυσαρέσκεια για τις δημόσιες υπηρεσίες, την εκπαίδευση, τη στέγη και την πρόσβαση σε βασικά αγαθά, υποτιμούν την άποψη ότι η μετανάστευση έχει οξύνει αυτά τα προβλήματα.

Το τελευταίο παράδειγμα είναι η Ολλανδία, που βρίσκεται στην 68η θέση ως προς τον πληθυσμό, έχει όμως περισσότερες εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ απ’ ό,τι η Γαλλία, η Ιταλία ή η Βραζιλία. Η σταθερότητα που τη χαρακτηρίζει απέκλειε τις εκπλήξεις στις εκλογές του περασμένου μήνα. Όμως η έκπληξη έγινε, και ήταν η νίκη του Γκέερτ Βίλντερς, ο οποίος υποστηρίζει ότι πρέπει να απαγορευτεί το Κοράνι, να κλείσουν οι πόρτες για τους αιτούντες άσυλο και να αποχωρήσει η Ολλανδία από την ΕΕ. Οι Ολλανδοί βέβαια τον ήξεραν, αφού είναι μέλος του Κοινοβουλίου εδώ κι ένα τέταρτο του αιώνα.

Ο Βίλντερς μπορεί να μην τα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, αφού στερείται συμμάχων. Ό,τι κι αν γίνει όμως, η ανησυχία στην Ευρώπη είναι αισθητή, ιδιαίτερα μάλιστα αν ληφθεί υπόψη η άνοδος της Ακροδεξιάς στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Αυστρία ή το Βέλγιο, καθώς και η συμμετοχή της Ακροδεξιάς στη διακυβέρνηση χωρών όπως η Ιταλία, η Ουγγαρία, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Σλοβακία. Η Ευρώπη αυτή θα ήταν αγνώριστη πριν από πέντε μόλις χρόνια. Και ο κοινός παρονομαστής όλων αυτών των εξελίξεων είναι η αντίδραση στη μετανάστευση.

Σε όλη την ήπειρο, ούτε τα κεντρώα ούτε τα αριστερά κόμματα δεν έχουν βρει απαντήσεις στο μεταναστευτικό ούτε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την αντιμετώπιση της ανόδου της Ακροδεξιάς. Ακόμη χειρότερα, όταν τα παραδοσιακά κόμματα λαμβάνουν μέτρα που θεωρούν δραστικά, πολλοί ψηφοφόροι μπορεί να τα χαρακτηρίσουν αντιγραφή των προτάσεων της Ακροδεξιάς και να στραφούν προς την τελευταία.

Το ένα παράδοξο είναι αυτό. Το άλλο είναι ότι η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να αποτελεί έναν μαγνήτη για τους πρόσφυγες από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, όσα εμπόδια κι αν ορθώσουν οι κυβερνήσεις. Και το τρίτο παράδοξο είναι ότι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να αποκλείσουν τους πρόσφυγες την ίδια στιγμή που αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικής δύναμης στα νοσοκομεία, τα εργοτάξια, τα εστιατόρια ή τα ξενοδοχεία.

(*) O Λι Χοκστέιντερ είναι αρθρογράφος ευρωπαϊκών θεμάτων της Washington Post

Πηγή: Washington Post

ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙ ΗΓΕΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ

0

 

Δεκέμβριος 19, 2023. Ελλάδα.

Η επανεκλογή του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2023 του έδωσε την ευκαιρία να συνεχίσει τα σχέδιά του να κάνει την Τουρκία ηγέτιδα δύναμη στην περιοχή και τον ισλαμικό κόσμο, καθώς και τη δέσμευσή του να έρθει πιο κοντά στους ιστορικούς εχθρούς του.

 Όπως αναφέρει ο δημοσιογράφος-αναλυτής της Φωνής της Αμερικής στην Κωνσταντινούπολη, Ντόριαν Τζόουνς, οι επικριτές κατηγορούν τον Πρόεδρο Ερντογάν ότι χρησιμοποιεί την εντολή του για να φιμώσει τους πολιτικούς αντιπάλους στη χώρα.

 

Η νίκη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές του Μαΐου έδωσε στον Τούρκο ηγέτη την ευκαιρία για μια νέα αρχή στις σχέσεις με τους ηγέτες της Μέσης Ανατολής, εγκαταλείποντας την πολιτική του ανταγωνισμού σε μια προσπάθεια να ανακτήσει την ηγεσία στην περιοχή, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές.

 

Αλλαγή πολιτικής

«Η Τουρκία έχει κάνει προσπάθειες να αλλάξει την εξωτερική και περιφερειακή της πολιτική. Ο Πρόεδρος Ερντογάν και το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για συνομιλίες με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ και την Αίγυπτο», λέει ο Μουσταφά Αϊντίν από το Τουρκικό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων.

Το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ έδειξε την ισχυρή υποστήριξη του Προέδρου Ερντογάν στη Χαμάς, μια κίνηση που θεωρείται ευρέως ως προσπάθεια κατευνασμού της θρησκευτικής του βάσης και προσέλκυσης υποστήριξης από τις αραβικές χώρες.

 Πρόκειται για μια αποστασιοποίηση από προηγούμενες προσπάθειες προσέγγισης με το Ισραήλ.

Άκαρπες οι προσπάθειες για μεσολαβητικό ρόλο

 Όμως, οι ελπίδες του κ. Ερντογάν να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην περιοχή δέχθηκαν πλήγμα από τον ηγετικό ρόλο του Κατάρ και της Αιγύπτου ως μεσολαβητών στη σύγκρουση Ισραήλ-Χαμάς.

«Η κρίση στη Λωρίδα της Γάζας έδειξε τις διπλωματικές αδυναμίες της Τουρκίας. Στη διπλωματία, όσο λιγότερο είσαι στο επίκεντρο της προσοχής, τόσο λιγότεροι άνθρωποι και χώρες ενδιαφέρονται για σένα», λέει ο Ilhan Uzgel, αναλυτής διεθνών σχέσεων.

Ακόμη και η Ουάσιγκτον έχει παρακάμψει σε μεγάλο βαθμό την Άγκυρα στις προσπάθειες διαμεσολάβησης σε αυτή τη σύγκρουση, εστιάζοντας περισσότερο στις χώρες του Κόλπου.

Οι σχέσεις με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ είναι τεταμένες λόγω της καθυστέρησης της Τουρκίας να εγκρίνει το αίτημα της Σουηδίας για ένταξη στη στρατιωτική συμμαχία.

Επιτυχία με την Ελλάδα

Ωστόσο, ο Πρόεδρος Ερντογάν σημείωσε επιτυχία στις προσπάθειές του να βελτιώσει τις σχέσεις με τον ιστορικό αντίπαλο της Τουρκίας, την Ελλάδα.

Τον Δεκέμβριο, οι ηγέτες των δύο χωρών είχαν συνάντηση, στην οποία δεσμεύτηκαν να βελτιώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις.

Αναλυτές λένε ότι αυτό θα βοηθήσει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ.

Ωστόσο, οι ανησυχίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το ιστορικό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Τουρκίας είναι πιθανό να επιμείνουν καθώς οι επικριτές κατηγορούν τον κ. Ερντογάν ότι χρησιμοποιεί τη νέα εντολή για να πατάξει τους αντιπάλους και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τις οποίες ο Τούρκος πρόεδρος κατηγόρησε ότι απειλούν την εξουσία του.

«Υπήρξε ένας μεγάλος περιορισμός της κοινωνίας των πολιτών και δεν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω περιορισμό της. Άρα, περιοριζόμαστε σε ένα μικρό πεδίο δράσης όσον αφορά την ακτιβιστική δραστηριότητα και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών», λέει ο Sinan Gokcen από την οργάνωση Civil Rights Defenders.

Ο κ. Ερντογάν έχει βάλει στο στόχαστρο το συνταγματικό δικαστήριο της Τουρκίας, κατηγορώντας το ότι υπονόμευσε την εκλογική του εντολή, μια κίνηση που απειλεί να βαθύνει την εχθρότητα της Άγκυρας με τους δυτικούς συμμάχους της.

Δεδομένης όμως της στρατηγικής σημασίας της Τουρκίας σε μια ταραγμένη περιοχή, οι αναλυτές λένε ότι οι δύο πλευρές θα συνεργαστούν καθώς ο κ. Ερντογάν θα βρίσκεται στην εξουσία για τουλάχιστον μερικά ακόμη χρόνια.

—

The Hellenic Information Team

 

Τροπολογία για μετανάστες: Τι προβλέπει τελικά

0

Η τροπολογία για τους μετανάστες, που προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Αντώνη Σαμαρά, κατατέθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την «αναμόρφωση της επαγγελματικής ασφάλισης».

Τι ακριβώς, όμως, προβλέπεται στην τροπολογία για τους μετανάστες;

Όπως αναφέρεται στην ανάλυση συνεπειών ρύθμισης της τροπολογίας, με την αξιολογούμενη ρύθμιση εισάγεται η δυνατότητα και καθορίζεται η διαδικασία χορήγησης άδειας διαμονής με δικαίωμα πρόσβασης σε εξαρτημένη εργασία ή παροχή υπηρεσιών ή έργου σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις και:

  • διαθέτουν δήλωση προσφοράς εργασίας από εργοδότη στην Ελλάδα για την απασχόλησή τους με καθεστώς εξαρτημένης εργασίας ή παροχής υπηρεσιών ή έργου,
  • διέμεναν στην Ελλάδα έως και την 30ή Νοεμβρίου 2023 χωρίς άδεια διαμονής,
  • συνεχίζουν να διαμένουν στη χώρα και
  • συμπληρώνουν τουλάχιστον τρία συνεχή έτη παραμονής στη χώρα πριν από την υποβολή αίτησης, σύμφωνα με έγγραφα βέβαιης χρονολογίας.

Επιπλέον, προβλέπεται η υπό προϋποθέσεις χορήγηση της άδειας διαμονής και στον ή στη σύζυγο-γονέα και τα ανήλικα τέκνα των πολιτών τρίτων χωρών.

Αίτηση έως την 31η Δεκεμβρίου 2024

Οι πολίτες τρίτων χωρών που πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης της άδειας διαμονής δύνανται να υποβάλουν αίτηση έως την 31η Δεκεμβρίου 2024. Η άδεια διαμονής χορηγείται άπαξ, έχει διάρκεια ισχύος τρία (3) έτη και ο κάτοχός της κατά τη λήξη της δύναται να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 12 του v. 5038/2023.

Πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν παρανόμως στη χώρα και δεν έχουν υπαχθεί στη ρύθμιση της προτεινόμενης διάταξης, υπάγονται στη διαδικασία επιστροφής κατά τις διατάξεις του v. 3907/2011 (Α’ 7).

Η αξιολογούμενη ρύθμιση αφορά σε έναν, κατ’ εκτίμηση, αριθμό ωφελουμένων που ενδέχεται να ανέλθει στις 30.000 μετανάστες και προκύπτει με αναγωγή στον αριθμό των αιτήσεων που υποβλήθηκαν για τη χορήγηση αδειών διαμονής για εξαιρετικούς λόγους, κατά τη διάρκεια της τελευταίας τετραετίας. Ωστόσο, προβλέπεται ανάκληση της άδειας διαμονής προς αποφυγή καταστρατήγησης του σκοπού τής ρύθμισης και καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος υποβολής αίτησης για χορήγησή της όταν οι κάτοχοι άδειας διαμονής δεν απασχολούνται επί μακρό χρονικό διάστημα.

Με το συγκεκριμένο άρθρο «αντιμετωπίζεται το πρόβλημα αφενός μεν καταγραφής των παράτυπα διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών που διέμεναν στην Ελλάδα έως και την 30ή Νοεμβρίου 2023 και πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης της νέου τύπου άδειας διαμονής, αφετέρου δε της παράνομης εργασίας, καθώς παρέχεται δυνατότητα ένταξης σε καθεστώς νόμιμης διαμονής, αλλά και στην αγορά εργασίας, προσώπων που διαμένουν και απασχολούνται παράτυπα στη χώρα».

Σημειώνεται ότι την περασμένη Παρασκευή το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έδωσε στη δημοσιότητα 17 ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την επίμαχη τροπολογία.

Αναλυτικά:

«1. Τι προβλέπει η ρύθμιση;

Η ρύθμιση επιβάλλει αυξημένες κυρώσεις σε εργοδότες και μετακλητούς αλλοδαπούς εργαζόμενους που παραβιάζουν τους όρους της μετάκλησης και οργανώνει καλύτερα, επιταχύνοντας, τις επιστροφές όσων αλλοδαπών δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας και ενισχύει την πάταξη της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Ταυτόχρονα, η ρύθμιση βάζει τάξη στο καθεστώς όσων αλλοδαπών διαμένουν στην Ελλάδα, για μεγάλο χρονικό διάστημα, και εργάζονται και ενισχύει τη δημόσια ασφάλεια.

Πιο συγκεκριμένα, η ρύθμιση παρέχει τη δυνατότητα χορήγησης άδειας διαμονής για εξαρτημένη εργασία και παροχή υπηρεσιών ή έργου σε πολίτες τρίτων χωρών που:

α) διαθέτουν προσφορά εργασίας από εργοδότη στην Ελλάδα για την απασχόλησή τους με καθεστώς εξαρτημένης εργασίας και υπηρεσιών ή έργου και, αποδεδειγμένα, στη συνέχεια, εργάζονται,

β) διέμεναν στην Ελλάδα έως και την 30η Νοεμβρίου 2023,

γ) συνεχίζουν να διαμένουν στη χώρα, και

δ) συμπληρώνουν τρία (3) τουλάχιστον συνεχή έτη παραμονής πριν την υποβολή αίτησης, σύμφωνα με δημόσια έγγραφα βέβαιης χρονολογίας.

Σημειώνεται ότι η άδεια διαμονής εκδίδεται εάν και εφόσον, εντός αποκλειστικής προθεσμίας μετά την υποβολή της αίτησης, ο αλλοδαπός υποβάλλει στοιχεία που θα αποδεικνύουν ότι έχει ξεκινήσει πραγματικά να εργάζεται και θα ανακαλείται αν αυτός/ή δεν εργάζεται. Η άδεια δεν παρέχει κανένα άλλο δικαίωμα.

2. Ποιος ο στόχος της ρύθμισης;

Η ρύθμιση συνεισφέρει στη διαδικασία ενίσχυσης του εργατικού δυναμικού στη χώρα μας και διασφαλίζει τη δημόσια τάξη και ασφάλεια.

Ειδικότερα:

α) η ρύθμιση εισάγει μια διαδικασία που επιτρέπει στις ελληνικές αρχές να προχωρήσουν στην πλήρη καταγραφή και ταυτοποίηση των πολιτών τρίτων χωρών, οι οποίοι ευρίσκονται σε καθεστώς παρανομίας για πολλά έτη στην Ελλάδα, διαδικασία που θα ενισχύσει την εσωτερική ασφάλεια της χώρας. Άλλωστε, για όλους τους αλλοδαπούς, οι οποίοι θα εισέλθουν σε διαδικασία υποβολής αιτήματος για άδεια διαμονής, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα προβούν σε όλους τους απαιτούμενους ελέγχους ασφαλείας πριν την έκδοση της άδειας διαμονής,

β) η διάταξη προβλέπει τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής επιστροφών και της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών, μέσω του διορισμού εθνικών συντονιστών για τα ζητήματα αυτά. Σημειώνεται ότι στόχος της θέσπισης των δύο αυτών θέσεων είναι ο συντονισμός των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων των αρχών ασφαλείας και επιβολής του νόμου, και η προώθηση της συνεργασίας στους τομείς αυτούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη, αφενός την έναρξη της επιχειρησιακής λειτουργίας του Ευρωπαίου Συντονιστή Επιστροφών, αφετέρου τις πρόσφατες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση της διακίνησης μεταναστών,

γ) η παρέμβαση θεσπίζει μια διαδικασία αξιοποίησης του υφιστάμενου στην Ελλάδα εργατικού δυναμικού αλλοδαπών πολιτών που βρίσκονται για πολλά έτη στην Ελλάδα και απασχολείται σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, με μαύρη, αδήλωτη εργασία. Στόχος της διάταξης είναι αυτοί οι εργαζόμενοι να βγουν από την ανωνυμία και να τους παρασχεθεί η δυνατότητα νόμιμης απασχόλησης, δεδομένων των αυξημένων αναγκών για εργατικό δυναμικό σε όλους τους τομείς της χαμηλής και μέσης ειδίκευσης της ελληνικής οικονομίας.

Η διάταξη ικανοποιεί το αίτημα των παραγωγικών φορέων της ελληνικής οικονομίας προς την κατεύθυνση της εισδοχής πρόσθετου εργατικού δυναμικού. Ταυτόχρονα, διασφαλίζεται ότι η ρύθμιση των για πολλά χρόνια διαμενόντων αλλοδαπών καταλήγει σε πραγματική απασχόληση, καθώς η άδεια διαμονής θα εκδίδεται μόνον εφόσον και αφότου ο πολίτης τρίτης χώρας αποδείξει ότι έχει ξεκινήσει να εργάζεται νόμιμα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις του εργατικού δικαίου και θα ανακαλείται αν διακοπεί η απασχόληση,

δ) η διάταξη παρέχει τη δυνατότητα σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι ευρίσκονται στη χώρα άνευ ισχύουσας άδειας διαμονής, για μεγάλη χρονική περίοδο (τουλάχιστον τρία έτη), να εργαστούν και να αυτοσυντηρηθούν, προσφέροντας τη δυνατότητα στα τέκνα και τις συζύγους των αιτούντων να εξομαλύνουν και αυτοί το καθεστώς διαμονής τους, εφόσον μένουν στη χώρα πριν την έναρξη εφαρμογής της ρύθμισης.. Στόχος είναι η διασφάλιση της οικογενειακής ενότητας καθώς και της κοινωνικής ασφάλειας, καθώς έχει αποδειχθεί ότι η παρουσία της οικογένειας ενός πολίτη τρίτης χώρας διευκολύνει την ενσωμάτωση και καταπολεμά την παραβατικότητα.

ε) η διάταξη ενισχύει τα δημόσια έσοδα, σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, και μειώνει τη δαπάνη των μηνιαίων επιδομάτων που σήμερα χορηγούνται στους αιτούντες άσυλο, σε όλη τη διάρκεια εξέτασης της αίτησής τους.

3. Ποια τα χαρακτηριστικά της ρύθμισης;

Η ρύθμιση είναι άπαξ, με ισχύ ενός έτους, και δεν αλλάζει σε τίποτα τις πάγιες διατάξεις περί νόμιμης μετανάστευσης, όπως αυτές ισχύουν σήμερα ή διαμορφώνονται με τον νέο Κώδικα Μετανάστευσης. Είναι μια ρύθμιση που βάζει τάξη στην αταξία, φέρνει τον νόμο εκεί που επικρατεί η ανομία και αφορά ανθρώπους που αποδεδειγμένα έχουν αποκτήσει κάποιες ρίζες εδώ, αφού προϋπόθεση είναι να διαμένουν στην Ελλάδα πάνω από τρία χρόνια πριν τις 30 Νοεμβρίου 2023 και να έχουν συγκεκριμένη και πιστοποιήσιμη εργασία. Εάν δεν την αξιοποιήσουν ή αν απορριφθούν καθίστανται εκ νέου παράνομα διαμένοντες και αυτόματα επιστρεπτέοι. Η ρύθμιση σχετίζεται και συνδέεται άμεσα με την πολιτική της αυστηρής φύλαξης των συνόρων, που ενισχύεται, σιγά-σιγά και με τη συνεργασία των γειτονικών χωρών, αλλά και με μια ευρύτερη στρατηγική νόμιμης μετανάστευσης, όπως αναλύεται στο σημείο 12.

4. Είναι η πρώτη φορά μιας τέτοιας ρύθμισης;

Η ελληνική πολιτεία, κατά το παρελθόν, έχει προβεί σε ρυθμίσεις του καθεστώτος διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, ως εξής:

α) 1997 – 1998: τακτοποίηση μέσω της πράσινης κάρτας του ΟΑΕΔ (συνιστά την πρώτη μαζική τακτοποίηση, η οποία ουσιαστικά είχε γνώμονα καταγραφής των παρανόμως διαμενόντων μεταναστών στην Ελλάδα με πράσινη κάρτα 220.000 άδειες),

β) 2001: τακτοποίηση σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2910/2001 (συνιστά τη δεύτερη μαζική τακτοποίηση, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά την υιοθέτηση του πρώτου ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου για τη νόμιμη μετανάστευση, ν. 2910/2001, 228.000 άδειες), και,

γ) 2005 – 2007: τακτοποίηση σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3386/2005 (συνιστά την τρίτη μαζική τακτοποίηση, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά την υιοθέτηση του δεύτερου ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου για τη νόμιμη μετανάστευση, ν. 3386/2005 – η διαδικασία τακτοποίησης περιλάμβανε σειρά περιπτώσεων προς τακτοποίηση, 95.800 άδειες με τον 3386/2005 + 20.000 άδειες το 2007).

Καμία, ωστόσο, από τις ως άνω παρεμβάσεις δεν προϋπέθετε την εργασία του δικαιούχου άδειας διαμονής, όπως προβλέπει η παρούσα ρύθμιση.

5. Πώς αξιολογείται η προηγούμενη πολιτική;

Οι τρεις προηγούμενες ρυθμίσεις επέτρεψαν την εξομάλυνση της διαβίωσης σημαντικού αριθμού μεταναστών, κατά κύριο λόγο, από την Αλβανία στην Ελλάδα. Η περίπτωσή της παρουσίας των Αλβανών πολιτών στην ελληνική κοινωνία, μετά το 1990, θεωρείται μια από τις πιο επιτυχημένες διαδικασίες ένταξης και ενσωμάτωσης διεθνώς και, σίγουρα, στην Ευρώπη.

6. Τι γίνεται στην Ευρώπη και αλλού;

Η πολιτική ρύθμισης ή τακτοποίησης (regularization διεθνώς) συνιστά ένα εργαλείο πολιτικής, το οποίο τα κ-μ της ΕΕ, αλλά και διεθνώς, αξιοποιούν στο πλαίσιο διαχείρισης του μεταναστευτικού πληθυσμού που ευρίσκεται στην επικράτειά τους, αλλά και ικανοποίησης των αναγκών των εθνικών αγορών εργασίας σε, ανειδίκευτο, κυρίως, εργατικό δυναμικό.

Πιο συγκεκριμένα:

Στην Ιταλία οι αντίστοιχες ρυθμίσες άπαξ υπήρξαν πολυάριθμες:

  • 1986 (105.000 τακτοποιήσεις)
  • 1990 (220.000 τακτοποιήσεις)
  • 1995-6 (245.000 τακτοποιήσεις)
  • 1998 (περί τις 210.000 τακτοποιήσεις)
  • 2002 (650.000 τακτοποιήσεις)
  • 2009 (υπεβλήθησαν 295.000 αιτήσεις)
  • 2012 (υπεβλήθησαν 135.000 αιτήσεις)

Η τελευταία ρύθμιση έγινε το 2020 (πέραν των 83.000 τακτοποιήσεων μέχρι τον Οκτώβριο του 2022), όταν η ιταλική κυβέρνηση εισήγαγε ειδική άδεια διαμονής για σκοπούς αγροτικής κυρίως εργασίας 6μηνης ή και μεγαλύτερης διάρκειας. Υπεβλήθησαν πλέον των 230.000 αιτήσεων. Σήμερα στην Ιταλία όσοι νεοεισερχόμενοι παράνομα δεν παίρνουν άσυλο μπορούν να αιτηθούν υπαγωγή σε ειδικό καθεστώς προστασίας υπό προϋποθέσεις, με πρόσβαση στην αγορά εργασίας για δυο καταρχήν χρόνια, χωρίς χρονικό περιορισμό πρότερης διαμονής.

Στη Γαλλία, ανεξαρτήτως της τύχης του νομοσχεδίου Νταρμανέν, τακτοποιείται η διαμονή 30.000 αλλοδαπών ετησίως επί τη βάσει της εγκυκλίου Βαλς (Valls) του 2012.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Γερμανία προβλέπεται πλέον η χορήγηση ιθαγένειας με τη συμπλήρωση πενταετούς ή και τριετούς διαμονής (υπό προϋποθέσεις).

Είναι η συγκεκριμένη ρύθμιση νομιμοποίηση; Κάνετε τους παράνομους νόμιμους;

Όχι. Ρυθμίζεται η παρουσία στη χώρα των ωφελούμενων και επιτρέπεται η εργασία τους. Οι δικαιούχοι ανταποκρίνονται στην προσφορά εργασίας και καλύπτουν συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς, πληρώνοντας φόρους και ασφαλιστικές εισφορές για μια τριετία.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν παρέχει κανένα άλλο δικαίωμα. Ούτε καν αυτό της οικογενειακής επανένωσης. Ούτε οδηγεί σε μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα και, σε καμία περίπτωση, στην ελληνική ιθαγένεια. Το μόνο δικαίωμα που έχουν οι ωφελούμενοι είναι η πρόσβαση στην αγορά εργασίας για όσο εργάζονται. Αν σταματήσουν να εργάζονται, επιστρέφουν στο προηγούμενο καθεστώς, με τη διαφορά ότι η Πολιτεία διαθέτει όλα τα στοιχεία τους και είναι πλήρως καταγεγραμμένοι και ταυτοποιημένοι.

Και, βέβαια, σε καμία περίπτωση η ρύθμιση δεν επιβραβεύει παραβατικές συμπεριφορές και δεν αθωώνει εγκληματίες. Τουναντίον, ασκείται ενδελεχής έλεγχος και η αίτηση μπορεί να ευδοκιμήσει μόνον αν ο αλλοδαπός έχει καθαρό ποινικό μητρώο. Σε κάθε περίπτωση, ο απορριφθείς και όποιος δεν αιτηθεί εμπίπτει στην αυστηροποιημένη διαδικασία απέλασης υπό τον νέο Εθνικό Συντονιστή Επιστροφών.

7. Επί της αρχής, ωστόσο, εισάγεται μια εξαίρεση. Σωστά;

Λάθος. Η ισχύουσα νομοθεσία, από το 2014 (αλλά και παλαιότερα), προβλέπει τη χορήγηση άδειας διαμονής σε αλλοδαπούς για εξαιρετικούς λόγους, όταν συμπληρώσουν επτά (7) χρόνια διαμονής στην Ελλάδα. Η ρύθμιση του 2014 εισάγει μια μόνιμη και πάγια εξαίρεση που ισχύει και σήμερα. Κάθε χρόνο χορηγούνται περίπου 6-8.000 τέτοιες άδειες σε αλλοδαπούς.

8. Πώς αποδεικνύεται ο χρόνος διαμονής στην Ελλάδα;

Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες διαδικασίες και οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν μεγάλη σχετική πείρα στη διαπίστωση του χρόνου διαμονής ενός αλλοδαπού στην Ελλάδα μέσω δημοσίων εγγράφων βέβαιης χρονολογίας, όπως διαβατήριο, τραπεζικό έμβασμα, εισαγωγή σε νοσοκομείο, λογαριασμό κοινής ωφέλειας κλπ. Προς τούτο, οι υπηρεσίες θα εφαρμόσουν την ισχύουσα απόφαση για τα έγγραφα βέβαιης χρονολογίας, μέσω των οποίων οι αλλοδαποί θα έχουν τη δυνατότητα να αποδείξουν την τριετή διαμονή τους στη χώρα. Η απόφαση παρέχει διασφαλίσεις αναφορικά με τα έγγραφα που θα υποβληθούν και οι αρχές προβαίνουν σε όλους τους απαραίτητους ελέγχους γνησιότητας των υποβληθέντων εγγράφων.

9. Γιατί τώρα;

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μια διαρροή νόμιμου αλλά και μη νόμιμου μεταναστευτικού πληθυσμού από την Ελλάδα προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι αλβανικής καταγωγής έχουν, για παράδειγμα, φύγει αυξάνοντας την πίεση στην ελληνική αγορά εργασίας, ιδίως σήμερα που η ανεργία μειώνεται και η οικονομία αναπτύσσεται. Πολλοί από τους μη νόμιμα διαμένοντες στην Ελλάδα, που απασχολούνται ως εργάτες γης, προτιμούν να φύγουν στην Ιταλία ή την Ισπανία, για παράδειγμα, όπου μπορούν πιο εύκολα να αποκτήσουν «χαρτιά» και να απασχοληθούν σε αγροτικές εργασίες.

10. Γιατί θέλουν «χαρτιά»;

Για να μπορούν να διαμένουν με ασφάλεια στη χώρα υποδοχής, να έχουν πρόσβαση στις κοινωνικές υπηρεσίες, όπως είναι ο εμβολιασμός υπέρ της δημόσιας υγείας και ασφάλειας, αλλά και να ταξιδεύουν με ασφάλεια στις πατρίδες τους, αν χρειαστεί και όταν το επιθυμούν. Σύμφωνα με μαρτυρίες, πολλοί εργάτες γης «χωρίς χαρτιά» έφυγαν για την Ιταλία, προκειμένου να εκμεταλλευτούν όχι μόνο τους υψηλότερους μισθούς αλλά και τις πρόσφατες ρυθμίσεις των ιταλικών αρχών που δίνουν «χαρτιά» σε αλλοδαπούς εργάτες γης πολύ πιο εύκολα.

11. Ποια είναι η στρατηγική;

Η συγκεκριμένη ρύθμιση είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πέντε βημάτων:

α) Το πρώτο βήμα έχει να κάνει με την εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης και, ειδικότερα, την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης: αυστηρή φύλαξη συνόρων, επιτάχυνση των επιστροφών, απηνής καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και πρωτοβουλίες σε διεθνές, ευρωπαϊκό και διμερές επίπεδο. Σε αυτό το βήμα συμπεριλαμβάνεται και η θέσπιση, για πρώτη φορά, Εθνικού Συντονιστή Επιστροφών και Εθνικού Συντονιστή κατά της Διακίνησης Μεταναστών αλλά και η αυστηροποίηση των κυρώσεων εναντίον όσων παραβιάζουν τους όρους των μετακλήσεων εργαζομένων από το εξωτερικό.

β) Το δεύτερο βήμα περιλαμβάνει τη συγκεκριμένη ρύθμιση που δίνει μια ευκαιρία άπαξ σε όποιον μπορεί και θέλει να εργαστεί νόμιμα εδώ.

γ) Το τρίτο βήμα αφορά στην υπογραφή διμερών συμφωνιών εργασιακής κινητικότητας, με χώρες όπως η Μολδαβία, η Γεωργία και η Ινδία. Η πρώτη τέτοια συμφωνία, με την Ινδία, αναμένεται να ολοκληρωθεί, να υπογραφεί και να κυρωθεί εντός του πρώτου εξαμήνου του 2024.

δ) Το τέταρτο βήμα αφορά στην πλήρη αναδιοργάνωση του διοικητικού μηχανισμού της νόμιμης μετανάστευσης ώστε να πάψουν οι καθυστερήσεις και οι γραφειοκρατικές εμπλοκές στη διαδικασία αδειοδοτήσεων. Μέχρι πρότινος, λόγω της σφοδρής οικονομικής κρίσης, οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην Ελλάδα ήταν περιορισμένες. Σήμερα, ωστόσο, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας έχουν αλλάξει άρδην τα δεδομένα και καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Οι δυσλειτουργίες του συστήματος της νόμιμης μετανάστευσης έχουν άμεσο οικονομικό αντίκτυπο και απειλούν να επηρεάσουν αρνητικά την ανάκαμψη της οικονομίας της χώρας. Η μεταρρύθμιση και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος είναι συνεπώς απαραίτητος.

ε) Τέλος, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος νόμιμης μετανάστευσης πρέπει να συνοδεύεται με ένα πέμπτο βήμα που αφορά στις ενισχυμένες πολιτικές ένταξης, ώστε να αποφευχθεί κάθε φαινόμενο περιθωριοποίησης και παραβατικότητας.

12. Πόσοι θα ενταχθούν και ποιους θα αφορά η ρύθμιση;

Κανείς δεν μπορεί να το πει με ακρίβεια και αυτό είναι το πρόβλημα: οι μη νόμιμα διαμένοντες δεν έχουν καταγραφεί και η Πολιτεία δεν μπορεί συνεπώς να έχει ασφαλή εικόνα. Το ίδιο πρόβλημα υφίσταται και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που προσπαθούν με διάφορες μεθόδους, με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα, να υπολογίσουν τον μη νόμιμα διαμένοντα πληθυσμό, πάντοτε κατά προσέγγιση.

Ωστόσο, μπορεί να γίνει μια εκτίμηση για περίπου 30.000 αιτούντες συνολικά, βάση ενός απλού υπολογισμού. Αν κάθε χρόνο χορηγούνται 6-8.000 άδειες για εξαιρετικούς λόγους σε όσους έχουν συμπληρώσει την επταετία, τότε στα τέσσερα χρόνια μεταξύ της επταετίας και της τριετίας, που προβλέπει η παρούσα ρύθμιση, οι άδειες μπορεί να φθάσουν τις 30.000.

Από αυτόν τον αριθμό, στη ρύθμιση θα ενταχθούν όσοι μπορούν να απορροφηθούν από την αγορά εργασίας και όσοι χρειάζονται για να καλύψουν τις ανάγκες της εθνικής οικονομίας».

https://www.militaire.gr/tropologia-gia-metanastes-ti-provlepei-telika/

Κώστας Λάβδας / Μεταβάσεις, αβεβαιότητα και συγκρούσεις το 2024

1

Είναι βέβαιο ότι οι περιφερειακές συγκρούσεις αυξάνονται στον υβριδικό ολιγοπολικό κόσμο με τα πολλαπλά κέντρα. Βεβαίως, οι τάσεις του 2023 δεν συνεχίζονται απλώς το 2024 αλλά διέρχονται μέσα και από νέους, εν πολλοίς απρόβλεπτους παράγοντες. Διότι το 2024 είναι έτος διεθνών εξελίξεων αλλά και κρίσιμων εθνικών εκλογών, με τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου 2024 να ολοκληρώνουν στις ΗΠΑ μια πολύμηνη εκλογική διαδικασία διακριτών αλλά έντονα πολωτικών σταδίων . Εάν ο Τραμπ επικρατήσει, οι ευρωατλαντικές ισορροπίες θα επηρεαστούν σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Του Κώστα Λάβδα*

Βέβαια το Κογκρέσο, με ισχυρή δικομματική πρωτοβουλία (Δημοκρατικός γερουσιαστής Τίμ Κέιν και Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μάρκο Ρούμπιο), μόλις πέρασε, τις προηγούμενες ημέρες, και από τα δυο σώματα τροπολογία που εμποδίζει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να αποχωρήσει μονομερώς από το ΝΑΤΟ χωρίς έγκριση των νομοθετικών σωμάτων. Όμως η θεσμική δυσκολία αποχώρησης από το ΝΑΤΟ δεν εγγυάται την λειτουργική – πόσο μάλλον την ηγετική – παρουσία εντός του.

Εκτός από τις ΗΠΑ, εκλογές σημαντικές για τις διεθνείς και τις ευρωπαϊκές ισορροπίες θα πραγματοποιηθούν το 2024 σε εθνικό επίπεδο στην Αυστρία, το Βέλγιο, το Αζερμπάϊτζάν, την Λευκορωσία, την Ρωσία και το Πακιστάν. Στη Γερμανία υπάρχουν οι προγραμματισμένες εκλογές σε τρία κρατίδια (Σαξονία, Θουριγγία, Βραδεμβούργο), αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο προσφυγής στις εθνικές κάλπες εάν η κυβερνητική συμμαχία υπό τον Σολτς δεν κατορθώσει να συγκεράσει με πειστικότερο τρόπο σε περισσότερα πεδία πολιτικής τις απόψεις των τριών εταίρων (Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, Φιλελεύθεροι) συγκρατώντας, παράλληλα, την ανοδική πορεία του ακροδεξιού AfD. Σημειωτέον ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 59% των πολιτών είναι υπέρ της διεξαγωγής πρόωρων εθνικών εκλογών.

Σημαντικές για τις ισορροπίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα είναι, φυσικά, οι ευρωεκλογές του Ιουνίου. Θα πρόκειται για δύσκολη και αμφίρροπη αναμέτρηση. Αναμένεται να επιβεβαιωθεί, σε ένα βαθμό, η άνοδος της δεξιάς που καταγράφεται δημοσκοπικά, αλλά η πρώτη θέση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φαίνεται αυτή τη στιγμή να απειλείται σοβαρά από τις ανερχόμενες ακδροδεξιές δυνάμεις.

Πέρα από τις εκλογές σε χώρες κλειδιά όπως οι ΗΠΑ, δυο κρίσιμοι παράγοντες θα συνδυαστούν για να διαμορφώσουν τις διεθνείς εξελίξεις τους επόμενους μήνες. Ο πρώτος αναφέρεται στη σχέση μεταξύ συνεχιζόμενων κρίσεων και παγκόσμιας οικονομίας. Οι περιφερειακές κρίσεις, που καθίστανται πιθανότερες σε ένα ολιγοπολικό κόσμο με πολλαπλά κέντρα, προκαλούν, αργά ή γρήγορα, κλασικού τύπου προβλήματα για την παγκόσμια οικονομία.

Ο Δεκέμβριος 2023 θα μείνει στην μνήμη, μεταξύ άλλων, ως μήνας της «νέας κρίσης του Σουέζ», όπου οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρίες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων σταμάτησαν – άραγε για πόσο; – να χρησιμοποιούν τη διώρυγα του Σουέζ. Σύμφωνα με τον Economist, τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, η CMA CGM, η Hapag-Lloyd, η Maersk και η MSC σταμάτησαν ή ανέστειλαν από τις 15 Δεκεμβρίου τη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας, μέσω της οποίας διέρχεται η κυκλοφορία από τη Διώρυγα του Σουέζ.

Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν μαχητές Χούτι, οπλισμένοι τώρα με εξελιγμένα όπλα, κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους στις παγκόσμιες ναυτιλιακές ροές. Καθώς μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές αρτηρίες του κόσμου κλείνει, οι ΗΠΑ και οι άλλες δυτικές χώρες πιθανότατα θα πιεστούν να εμπλακούν περισσότερο ενεργητικά στην Μέση Ανατολή για να αποκαταστήσουν την ελεύθερη διέλευση.

Ο δεύτερος παράγοντας αναφέρεται στην μετεξέλιξη της ΕΕ. Για την Ευρώπη, ο συνδυασμός επαναφοράς στη δημοσιονομική πειθαρχία, αύξησης στρατιωτικών δαπανών και περαιτέρω διεύρυνσης θα είναι εκρηκτικός. Οι θριαμβολογίες που συνόδευσαν την απόφαση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία δεν μπορούν να υποβαθμίσουν το κρίσιμο σταυροδρόμι στο οποίο βρίσκεται η Ευρώπη.

Η παραδοσιακή επιμονή της Ουάσιγκτον για τον ρόλο των διευρύνσεων της ΕΕ ως παράγοντα περιφερειακής σταθεροποίησης επιβεβαιώνεται πάλι, αυτή τη φορά όχι μόνο με τα Δυτικά Βαλκάνια αλλά και την Ουκρανία και την Μολδαβία. Παλαιότερα, όταν οι ΗΠΑ επιθυμούσαν τη στήριξη της Άγκυρας για την εισβολή στο Ιράκ, άσκησαν συστηματική πίεση στην ΕΕ να δει με νέο μάτι την προοπτική της Τουρκίας ως μελλοντικού εταίρου. Γενικότερα, η εμμονή στον ρόλο της ΕΕ ως περιφερειακού σταθεροποιητή μέσω διευρύνσεων (και όχι μέσων σχημάτων βοήθειας αλλά και ειδικών καθεστώτων σύνδεσης, όπως θα ήταν προσφορότερο) σταδιακά καταστρέφει τις πιθανότητες για εμβάθυνση, ενώ παράλληλα ασκούνται πιέσεις και για εξάλειψη του εθνικού βέτο από τα εθνικά ευαίσθητα ζητήματα. Κλασική περίπτωση τοποθέτησης της άμαξας μπροστά από το άλογο, όπως έχω εξηγήσει στο παρελθόν.

Όπως έχω εξηγήσει από χρόνια, ο νέος, μετα-μονοπολικός κόσμος που αναδύεται είναι πλουραλιστικός, με λίγους (αλλά περισσότερους από δυο) πόλους και πολλά κέντρα. Παρά τις τάσεις πολώσεων που εστιάζονται σε επιμέρους θέματα, τάσεις που ενίοτε δημιουργούν σύγχυση σε επιπόλαιους παρατηρητές, δεν βαδίζουμε προς ένα νέο διπολισμό. Η ΕΕ είτε θα διαδραματίσει έναν ρόλο σε αυτό τον αναδυόμενο κόσμο είτε θα μετασχηματιστεί σε απλό εμπορικό και οικονομικό υπόβαθρο επιμέρους συνασπισμών δυνάμεων που θα διαδραματίσουν, ξεχωριστά, τους δικούς τους ρόλους. Για την Ελλάδα, οι προαναφερθέντες παράγοντες σε συνδυασμό με την δομική απειλή που σαφώς εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει η Τουρκία επιβάλλουν επαγρύπνηση και συνεχή επεξεργασία σεναρίων.

Τα επόμενα χρόνια, οι δυτικές κοινωνίες θα δοκιμαστούν καθώς θα εντείνεται η αναζήτηση νέων ισορροπιών μεταξύ των αυξημένων αναγκών ασφάλειας, της διαχείρισης των ζητημάτων της μετανάστευσης και της ένταξης, καθώς και της υπεράσπισης του δυτικού τρόπου ζωής. Δυστυχώς, όσοι νομίζουν ότι οι ήπιες περίοδοι στις σχέσεις μεταξύ δομικών αντιπάλων σημαίνουν ριζική αναδιάταξη των σχέσεών τους και, παρασυρόμενοι από αυτή την αντίληψη, οδηγηθούν να παραμελήσουν τον καθοριστικό ρόλο της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος και τη διαρκή ανάγκη για ενίσχυση της αποτροπής, θα διαψευσθούν οικτρά.

* Ο Κώστας Α. Λάβδας είναι Καθηγητής Ευρωπαϊκής και Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έχει διατελέσει, μεταξύ πολλών άλλων, Senior Research Fellow στη London School of Economics και Καθηγητής της Έδρας Ελληνικών και Ευρωπαϊκών Σπουδών «Κωνσταντίνος Καραμανλής» στη Fletcher School of Law and Diplomacy της Μασαχουσέτης.

www.anatropinews.gr

Ανάλυση CT: Μπορεί ή θέλει η Ρωσία να αναγνωρίσει το ψευδοκράτος;

0

Δεν το βάζει κάτω ο Ερσίν Τατάρ – Εξακολουθεί να ζητάει αναγνώριση από τη Μόσχα – Προσπαθεί να την… πείσει πως είναι προς το συμφέρον της, καθώς σε περίπτωση ομοσπονδιακής λύσης στην Κύπρο «θα χάσει την επιρροή της στην περιοχή» – Αρνείται να του κάνει το… χατήρι η ρωσική κυβέρνηση

Με τις δηλώσεις του στο πρακτορείο TASS, ο Ερσίν Τατάρ επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση περί αναγνώρισης του ψευδοκράτους από την Ρωσική Ομοσπονδία. Για πολλοστή φορά, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης εκλιπαρεί δημοσίως τη Μόσχα να αναγνωρίσει και να αναπτύξει σχέσεις με το παράνομο μόρφωμα. Πόσο μακριά βρισκόμαστε από ένα τέτοιο ενδεχόμενο;

Φιλτράροντας τις λέξεις του, ο Τατάρ ζήτησε από την ρωσική κυβέρνηση και τους Ρώσους «να επανεξετάσουν την πολιτική τους απέναντι στην Κύπρο, ειδικά μετά από αυτό που συνέβη στην Ουκρανία». Πρόσθεσε πως αυτό θα ήταν προς το συμφέρον της Μόσχας, υποστηρίζοντας πως εάν υπάρξει ομοσπονδιακή λύση εντός ΕΕ «η Ρωσία θα χάσει την επιρροή της στην περιοχή και πολιτικούς δεσμούς με το νησί».

Δεν είναι η πρώτη φορά, σίγουρα ούτε η τελευταία, που ο Τουρκοκύπριος ηγέτης προσπαθεί να πείσει την Ρωσική Ομοσπονδία να αλλάξει στάση στο Κυπριακό και να προχωρήσει σε αναγνώριση του ψευδοκράτους. Μάταια, καθώς η Μόσχα έδειξε σε πολλές περιπτώσεις τα τελευταία δύο χρόνια πως δεν προτίθεται να κάνει κάτι τέτοιο. Παρά τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ουκρανικό.

Η Ρωσία δεν σκοπεύει να νομιμοποιήσει την τουρκική εισβολή και κατοχή μέρους της Κύπρου για να εκδικηθεί τη Δύση ή να καλοπιάσει την Άγκυρα. Και δεν θα το κάνει καθώς εδώ και δεκαετίες παραμένει συνεπής στις θέσεις αρχής για λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, του οποίου είναι Μόνιμο Μέλος.

Για παράδειγμα τον Οκτώβριο του 2022, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, η Εκπρόσωπος Τύπου του Ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών έσπευσε να καταστήσει σαφές πως η Μόσχα δεν πρόκειται να αλλάξει στάση στο Κυπριακό και να αναγνωρίσει το ψευδοκράτος. Αφορμή τότε ήταν τα δημοσιεύματα για απευθείας πτήσεις από ρωσικά αεροδρόμια προς το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμβου. Η Ζαχάροβα είχε δηλώσει πως «η θέση της Ρωσίας για τη διευθέτηση στο Κυπριακό παραμένει απαράλλακτη. Είμαστε προσηλωμένοι στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μεταξύ των οποίων το 541 του 1983, το 550 του 1984, τα οποία ορίζουν προς όλα τα μέλη της διεθνούς κοινότητας να μην αναγνωρίσουν κανένα κυπριακό κράτος, πλην της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Παρόμοια λόγια χρησιμοποίησε όταν το περασμένο καλοκαίρι άνοιξε η συζήτηση για το ρωσικό γραφείο παροχής προξενικών υπηρεσιών σε Ρώσους στα κατεχόμενα. Το γραφείο άρχισε να λειτουργεί τον Σεπτέμβριο και πάλι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Ρωσίας έσπευσε να επαναλάβει πως «σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει τη θέση αρχών της Ρωσίας για τη διευθέτηση του Κυπριακού».

Όλα αυτά προφανώς τα γνωρίζει καλά ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, ο οποίος εξακολουθεί να μάχεται για κάτι που δεν μπορεί να πετύχει. Ενδεικτικές είναι οι πρόσφατες δηλώσεις δύο Τουρκοκυπρίων αναλυτών στο ΚΥΠΕ. Ο Αχμέτ Σοζέν είχε πει πως «εδώ οι φίλες χώρες της Τουρκίας δεν μπορούν και δεν υποστηρίζουν το μοντέλο των δύο κρατών. Ούτε και κάνουν κάτι για το θέμα της αναγνώρισης». Όπως και ο Χασάν Καφετζίογλου είχε πει πως «όσο υπάρχει αυτός ο κόσμος, αναγνώριση δεν θα υπάρξει». Αυτή είναι η καλύτερη απάντηση προς τον Ερσίν Τατάρ, οι προσπάθειες του οποίου μπορούν να παρομοιωθούν με την προσπάθεια ενός ορειβάτη να ανέβει στην κορυφή του Έβερεστ φορώντας σανδάλια.

cyprustimes.com

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΜΑΣ ΧΩΡΑΣ

26

 

του Παντελή Σαββίδη

Η ρύθμιση που έφερε η κυβέρνηση στη βουλή για τους εργάτες γης προκάλεσε αντιδράσεις στον πολιτικό χώρο, ιδιαιτέρως, της ΝΔ και ανησυχία στην κοινή γνώμη. Η κυβέρνηση καθησυχάζει υποστηρίζοντας πως δεν παρέχει ιθαγένεια αλλά νομιμοποίηση εργασίας, κάτι που το έχει ανάγκη η οικονομία της χώρας.

Ορισμένες παρατηρήσεις:

1.-Η οικονομία της χώρας έχει ανάγκη ξένα εργατικά χέρια για τρείς λόγους. Λόγω υπογεννητικότητας, λόγω εγκατάλειψης των αγροτικών ενασχολήσεων από τους Έλληνες και λόγω ακραίου αθηναϊκού συγκεντρωτισμού που οδήγησε στην εγκατάλειψη της υπαίθρου και την συσσώρευση του πληθυσμού στην Αθήνα για να βρει εργασία. Και οι τρείς παράμετροι αποτελούν συνειδητή καταστρεπτική πολιτική επιλογή του πολιτικού συστήματος που αποτελεί παραποίηση της πραγματικότητας η ονομασία του ως ελληνικού.

Δεν είναι ελληνικό το πολιτικό σύστημα. Είναι αθηναϊκό και αντιμετωπίζει την ελληνική επικράτεια ως υπο κατοχήν αποικία.

Όταν το πρωτοέγραψα οι αντιδράσεις ήταν έντονες. Όσο περνά ο καιρός και συνειδητοποιείται η αλήθειά του, οι αντιδράσεις όχι, μόνο, υποχωρούν αλλά μεταβάλλονται σε υποστηρικτές της θέσης περί κράτους αθηναϊκής αποικίας.

2.-Το αθηναϊκό πολιτικό σύστημα έχει αντιληφθεί που οδηγείται η ανθρωπότητα επειδή συμμετέχει στα διεθνή φόρα που λαμβάνονται αποφάσεις. Η διεθνής τάση όπως καθοδηγείται από τα κέντρα αυτά είναι: υπέρβαση των εθνικών συνόρων, πληθυσμιακή ανάμειξη ανθρώπων από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές λόγω του φαινομένου της μετανάστευσης και σύγκλιση ανθρώπου-μηχανής.

3.-Το ότι τα εθνικά σύνορα έχουν διαρραγεί δεν είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό, αν και πολλοί επιστήμονες και διεθνολόγοι πιστεύουν πως η έννοια του έθνους είναι διαχρονική και αναλλοίωτη. Δεν ξέρω αν θα παραμείνει ως τέτοια αλλά τα έθνη και τα κράτη είναι διαφορετικές έννοιες και ουσίες. Τα έθνη έχουν ζήσει σε διαφορετικά κρατικά μορφώματα. Το εθνικό κράτος ό,τι ήταν να δώσει το έδωσε. Ήταν αναγκαίο όσο η αστική τάξη με τις βιομηχανίες της, στα πρώτα στάδιά της, ήθελε έναν εργατικό και οικονομικό χώρο για τα προϊόντα της. Όταν πέρασε στη φάση του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας η ανάγκη αυτή άρχισε να περιορίζεται μέχρι που εξέλιπε σήμερα με τις δυνατότητες που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες. Εκλείπει, ακόμη, και η έννοια του παραδοσιακού αστού. Ο σύγχρονος οικονομικός παράγων δεν έχει αστικά χαρακτηριστικά. Ούτε και την αστική ιδεολογία. Είναι κάτι διαφορετικό. Είναι ένας πολίτης του κόσμου που προσπαθεί και επηρεάζει τις παγκόσμιες εξελίξεις. Τα εθνικά κράτη δεν μπορούν να του αντισταθούν. Και αν το κάνουν θα απομονωθούν. Η απομόνωση σημαίνει αυτοκτονία.

 4.-Η ιδεολογία της νέας τάξης έχει ξεπεράσει τις εθνικές αγκυλώσεις περί μιας ομάδας ανθρώπων που κυριαρχεί πληθυσμιακά και πολιτισμικά σε μια περιοχή (το εθνικό κράτος). Και ενθαρρύνει την μίξη ανθρώπων και πολιτισμών χωρίς την αγωνία να κρατηθεί κυρίαρχο κάποιο μοντέλο τρόπου ζωής. Η έγνοια της είναι η κινητικότητα και η κατανάλωση αγαθών που προσφέρονται σε παγκόσμια εμβέλεια. Αδυνατεί να ελέγξει-αλλά και δεν την ενδιαφέρει- τις παγκόσμιες μετακινήσεις, γνωστές στην ιστορία ως μεταναστεύσεις των λαών, διότι θεωρεί πως είναι αναγκαίες. Η πλέον προφανής αναγκαιότητα που τις προκαλεί είναι η οικονομία αλλά στο άμεσο μέλλον θα είναι και η κλιματική κρίση. Δεν είναι δυνατόν να σταματήσουν αυτές οι ροές. Πολλές, δε, από τις καινοτομίες στις νέες τεχνολογίες, έχουν επιτευχθεί από επιστήμονες και τεχνικούς των λαών αυτών.

5.-Η επόμενη αναγκαιότητα που εμφανίζεται ως ιδεολογία της νέας τάξης είναι η σύγκλιση ανθρώπου μηχανής. Η υπέρβαση της φυσικής οντότητας του ανθρώπου και η σταδιακή μετατροπή του σε μια μεταναθρώπινη μορφή που θα είναι κάτι σαν άνθρωπος με ιστούς αλλά και με ψηφιακά χαρακτηριστικά. Το πρώτο στάδιο αυτής της μετατροπής είναι η υπέρβαση της αίσθησης του φύλου. Ο υπερτονισμός του μη φύλου ή των πολλαπλών φύλων κατατείνει στην διαμόρφωση μιας συνείδησης ότι είμαστε τα πάντα. Ακόμη και προστάδιο μηχανής. Και έχουν βρεθεί πρόθυμοι προωθητές της ιδέας στο όνομα των δικαιωμάτων. Η αντίσταση και σε αυτήν την τάση είναι αδύνατη. Κανένα θρησκευτικό δόγμα ή ανθρώπινη ομάδα δεν μπορεί να σταματήσει την σχετική έρευνα. Σύμφωνα με την θεωρία δικτύων η έρευνα αυτή θα αποκτήσει εκθετικές δυνατότητες παραγωγής και η αυτονόμηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από την ανθρώπινη παρέμβαση θα εμφανισθεί, ξαφνικά, μια ημέρα, όχι όπως ο Ερντογάν. Πραγματικά ξαφνικά.

6.-Η ελληνική άρχουσα τάξη (οι Αθηναίοι κοτζαμπάσηδες, δηλαδή) δεν μπορούν να πρωταγωνιστήσουν σε αυτές τις αλλαγές. Μπορούν να διαδραματίσουν, κυρίως η πόλη τους, έναν μεταπρατικό ρόλο. Και η πολιτική τάξη που στηρίζουν εφαρμόζει κατά γράμμα αυτές τις πολιτικές. Ο Μητσοτάκης κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να συγκεντρώσει στην Αθήνα ό,τι διεθνές βρίσκεται στην τεχνολογική πρωτοπορία και ενδιαφέρεται να εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Δεν λειτουργεί ως πρωθυπουργός χώρας. Αλλά ως αθηναίος ντήλερ.

7.-Στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα δεν είναι, μόνο εκλόγιμη μοναρχία, όπως λέει ο Γιώργος Κοντογιώργης αλλά είναι και μονοκομματικό. Ο μονοκομματισμός επιδιώχθηκε σε έναν λαό που κατά τους διεθνείς διαμορφωτές της νέας τάξης δεν αξίζει τίποτε περισσότερο. Την περιφρόνηση του δυτικού ανθρώπου προς τον Έλληνα την συνειδητοποιεί όποιος την βιώνει στο εξωτερικό. Στο μονοκομματικό, λοιπόν, ελληνικό πολιτικό σύστημα η αντιπολίτευση, αν υπάρξει, θα είναι εσωκομματική. Και εκεί διαφαίνεται. Ο μόνος που εξέφρασε αντίθετη άποψη στην επιχειρούμενη πολιτική είναι ο πρώην πρωθυπουργός, προερχόμενος από την κυβερνώσα παράταξη, Αντώνης Σαμαράς. Και σε άλλα θέματα, εκείνος που αντιτίθεται είναι ο ανιψιός του ιδρυτή του κόμματος, Κ.  Καραμανλής. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, όμως, έχει τέτοια αίσθηση διεθνούς υποστήριξης σε αυτό που κάνει που αντιμετωπίζει με περιφρόνηση αυτές τις αντιδράσεις. Διότι γνωρίζει ο κ. Μητσοτάκης πως η πολιτική του τυγχάνει αναγνώρισης από τα διεθνή κέντρα. Τα οποία, δεν έχουν εντοπίσει κανέναν άλλον στην Ελλάδα που να θέλει- και να μπορεί- να επιβάλλει τέτοια πολιτική. Αν ο κ. Σαμαράς και ο κ. Καραμανλής έχουν κατά νου κάτι περισσότερο από μια εσωκομματική απόκλιση θα αποτύχουν.

Εν κατακλείδι: το παιχνίδι είναι χαμένο. Διότι δεν υπάρχει η κρίσιμη μάζα στην Ελλάδα που ξεκινώντας από την επιθυμία να διατηρήσει τον τρόπο ζωής της, να μετατρέψει το πολιτιστικό παράδειγμα σε πολιτική πρόταση και να διεκδικήσει αποτελεσματικά την εξουσία. Οι φωνές διαφοροποίησης που ακούγονται, αν δεν κινούνται στη σφαίρα του γραφικού, αναζητούν προστασία και έκφραση στον άλλο πόλο που επιδιώκει τα ίδια με τον δικό του- πιο καθυστερημένο-τρόπο. Τη Ρωσία.

Ακόμη και η λεγόμενη αριστερά, σε όλες της τις μορφές είναι μέρος αυτού του παιχνιδιού. Το προωθούσε πριν γίνει αποδεκτό απο την άρχουσα, παγκοσμίως, τάξη. Η ιδεολογία της, πράγματι, κυριάρχησε με κάποια διαφοροποίηση στα κέντρα που την καθοδηγούν. Δεν είναι το κόμμα αλλά η διεθνής των αγορών που έχει τον πρώτο λόγο. 

Αυτός ο τόπος-η Ελλάδα και οι Έλληνες- δεν έχει προοπτική. Είναι και θα παραμείνει ουραγός. Αν υπήρχε κάποια δυναμική θα εμφανιζόταν.

Μπορεί η Θεσαλονίκη να βγει πρωτοποριακά μπροστά;