Αρχική Blog Σελίδα 1509

Γ. Τσουκαλάς: «Herr Schäuble, Sie sind nicht Themistokles»*

0
του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου
Θα ψηφίζονταν ο Σόιμπλε αν κατέβαινε υποψήφιος στις εκλογές στην Ελλάδα;
Άτομο ή κοινωνία; Τι φτιάχνει τον πολιτικό; Θα γίνονταν ο Θεμιστοκλής ο Αθηναίος, μεγάλος πολιτικός, αν ήταν από την Σέριφο; Αντιστοίχως, θα αναδεικνύονταν ο Σόιμπλε, αν ζούσε στην σύγχρονη Ελλάδα;
…”Σ᾽ αυτόν από τη Σέριφο πάλι που του είπε κάποτε πως δεν έχει αποχτήσει δόξα από προσωπική του αξία, παρά χάρη στην πόλη από την οποία κατάγεται, ο Θεμιστοκλής του αποκρίθηκε: «Αλήθεια λες, μα ούτ᾽ εγώ αν ήμουν από τη Σέριφο θα γινόμουν ένδοξος ούτ᾽ εσύ αν ήσουν Αθηναίος»”. [Τοῦ δὲ Σεριφίου πρὸς αὐτὸν εἰπόντος ὡς οὐ δι᾽ αὑτὸν ἔσχηκε δόξαν, ἀλλὰ διὰ τὴν πόλιν, «ἀληθῆ λέγεις» εἶπεν· «ἀλλ᾽ οὔτ᾽ ἂν ἐγὼ Σερίφιος ὢν ἐγενόμην ἔνδοξος, οὔτε σὺ Ἀθηναῖος». – Πλούταρχος, Θεμιστοκλῆς (18.5)]
…«Αν δεν υπήρχαν κάποια παλιοτόμαρα στις πολιτικές δυνάμεις που μας κυβέρνησαν, δεν θα μπορούσε ο Σόιμπλε να χορεύει στο ταψί ολόκληρο τον ελληνικό λαό. Και ποιος ξέρει μέχρι πότε θα πονάμε όχι μόνο οικονομικά αλλά και ηθικά. Πότε θα ανακτήσουμε την αυτοπεποίθηση και κυριαρχία μας» (1)…
Οι Έλληνες μάλλον ποτέ δεν θα αναδείκνυαν τον Σόιμπλε σε κανένα νεοελληνικό δημόσιο αξίωμα. Γιατί όμως διαφέρει ο Γερμανός ψηφοφόρος από τον Έλληνα; Προφανώς, όχι επειδή οι Έλληνες υπολείπονται στην λογική, αλλά επειδή τούς πλεονάζει το συναίσθημα.
Οι Έλληνες είναι συναισθηματικός λαός. Βασίζονται επίσης στις διαπροσωπικές σχέσεις. Όταν ο απλός Έλληνας φτάνει στην κάλπη, αρχίζει να συλλογίζεται εάν είναι ηθικά υποχρεωμένος να ψηφίσει για βουλευτή το παιδί της γειτόνισσας, τον συγχωριανό, τον κουμπάρο, τον γιο μιας φίλης, μια ωραία κοπέλα, έναν γνωστό, γενικότερα «φίλους και καλά παιδιά».
Έτσι όμως το πολιτικό κριτήριο «να ψηφιστεί ο καταλληλότερος για την δουλειά» αρχίζει να ξεθωριάζει. Ο απλός Έλληνας θα ψηφίσει αυτόν που τον ασπάζεται θερμά στον δρόμο και του χαμογελά μιλώντας του με το μικρό του όνομα, που τον θυμάται στις κηδείες αγαπημένων προσώπων, που τον αισθάνεται ως δικό του άνθρωπο, εκείνος που έχει κοινωνική υποχρέωση. Ώστε να μπορέσει αργότερα να τον βοηθήσει αν χρειαστεί, ανταποδίδοντας το καλό που του έκανε. Επειδή ακριβώς αυτά τα κριτήρια δεν είναι πολιτικά, για αυτό και ουκ ολίγες φορές στην Ελλάδα έχουν ψηφιστεί «Μαυρογιαλούροι».
Κατ’ αυτόν τον τρόπο όμως «ένας Σόιμπλε» δεν θα μπορούσε να εκλεγεί στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά, οι Έλληνες παραπονέθηκαν γιατί κατέληξαν να τους ταπεινώνει «ένας Σόιμπλε», και γιατί πολλά από τα «καλά παιδιά» που ψηφίστηκαν και ψηφίζονται, αποδείχτηκαν τελικά «παλιοτόμαρα»…
___________
*Κύριε Σόιμπλε δεν είστε ο Θεμιστοκλής.
(1) Από σχόλιο στην δημοσίευση «ΡΕΚΒΙΕΜ (Requiem) ΣΤΟΝ ΣΟΙΜΠΛΕ (Wolfgang Schäuble, 1942-2023)»
Απο τη σελίδα του κ. Γιώργου Τσουκαλά στο fb

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΕΣ

24

του Παντελή Σαββίδη

Από το 1821 ως το 1922 ο ελληνισμός, σε όλες τις μορφές του, προσπαθούσε να περιλάβει στο υπο διαμόρφωσιν ελληνικό κράτος τα διεσπαρμένα στην ευρύτερη περιοχή τμήματά του. Μια διασπορά που ξεκίνησε από τον 8ο αιώνα π.χ.

Το 1922 η προσπάθεια σταμάτησε στα όρια που άντεξε η δυναμική του ελληνισμού. Και το 1940 η γενιά που έχασε το 1922 έδωσε την τελευταία μάχη της. Νικηφόρα, για να ξεπλύνει και την ήττα που δεν άντεχε να ταλανίζει τη συνείδησή της.

Οι πολεμιστές του 40 ήταν οι ηττημένοι του 1922 και οι στρατιωτικοί που η παράταξη η οποία δημιουργεί δεινά στη χώρα από την εποχή του Όθωνα, εξεδίωξε από το στράτευμα. Το 1935.

Από το 1940, καλύτερα το 1948, και εδώ έχουμε συνεχείς υποχωρήσεις και πολιτικές και στρατιωτικές.

Αλλά αναδύθηκε μια άλλη αρετή μιας ευνουχισμένης, πια, κοινωνίας: η κριτική εκ του ασφαλούς, η οποία στις μέρες μας παίρνει ιλαροτραγικά χαρακτηριστικά.

Αν περιορίσει κανείς την χρονική περίοδο από την πρόσκληση του Βενιζέλου, το 1909 ως το 1922, οι περιοχές που διακυβεύονταν να περιέλθουν στην ελληνική επικράτεια ήταν τα νησιά, τα μικρασιατικά παράλια και η Βόρειος Ήπειρος.

Και στις τρείς ο Βενιζέλος, που κυριαρχούσε στην πολιτική σκηνή, είχε άμεση εμπλοκή.

Χρόνια μετά, η αναθεωρητική, βασιλική δεξιά εκ του ασφαλούς (από το σαλόνι του σπιτιού της και διαβάζοντας τις επικεφαλίδες της ιστορίας) του κάνει κριτική για το αποτέλεσμα. Ιδιαίτερη κριτική γίνεται για την ήττα του 22 αλλά, εσχάτως, και στο θέμα της Βορείου Ηπείρου.

Στο θέμα του 1922 η λαϊκή ψήφος στις εκλογές του 1920 και η πολιτική της δεξιάς έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις. Η μόνη δύναμη που είχε απομείνει να υποστηρίζει την ελληνική προσπάθεια ήταν η Βρετανία και οι δηλώσεις αξιωματούχων της κατά της πολιτικής παράταξης που ευνοούσε την επιστροφή του βασιλιά ήταν σαφείς. Πράγματι, αμέσως μετά την ήττα του Βενιζέλου η Βρετανία διέκοψε κάθε διπλωματική και πολιτική υποστήριξη της Ελλάδας. Τώρα, γιατί φταίει ο Βενιζέλος γι αυτήν την εξέλιξη και όχι η ψήφος του λαού και η πολιτική της φιλοβασιλικής δεξιάς είναι θέμα ψυχαναλυτικής προσέγγισης, όχι πολιτικής.

Η μικρασιατική εκστρατεία έχει πολυσυζητηθεί. Εκείνο που δεν πολυσυζητήθηκε- και τώρα αποδίδονται ευθύνες στο Βενιζέλο- είναι το θέμα της παραχώρησης της Βορείου Ηπείρου.

Η απόσυρση του ελληνικού στρατού από την Βόρειο Ήπειρο είχε τεθεί ως προϋπόθεση για την πολιτική που θα ακολουθούσε η Βρετανία στο θέμα της παραχώρησης των νησιών του Αιγαίου στην Ελλάδα.

Παρά το γεγονός ότι τα νησιά απελευθερώθηκαν από το ελληνικό ναυτικό, όλες οι δυνάμεις της εποχής δεν επιθυμούσαν την παραχώρησή τους στην Ελλάδα. Η λύση που προέκριναν ήταν η ουδετεροποίησή τους.

Η Ιταλία ήταν η εντονότερη φωνή μέσα στην Ευρωπαϊκή Συμφωνία, που έφερνε και τις περισσότερες αντιρρήσεις, ώστε η Ελλάδα να μην διατηρήσει στην κατοχή της τα απελευθεροθέντα νησιά του Β.Α. Αιγαίου. Εν τέλει οι Ιταλοί συμβιβάστηκαν και αυτοί με την απόφαση για την ουδετεροποίηση των νησιών.  Απαίτησαν όμως την ουδετεροποίηση των Στενών της Κέρκυρας και την αποχώρηση του ελληνικού στρατού από όλα τα εδάφη που βρίσκονταν βορειότερα από το ακρωτήριο του Στύλου, απέναντι από την Κέρκυρα.

Η τελική λύση δόθηκε στην Πρεσβευτική Διάσκεψη των Παρισίων, τον Νοέμβριο του 1921 οπότε η Βόρειος Ήπειρος αποδόθηκε στην Αλβανία. Δηλαδή, η λύση δόθηκε μετά τις εκλογές του 1920 και την επικράτηση των δεξιών βασιλικών.

Τα νησιά με την Συνθήκη της Λωζάννης δόθηκαν στην Ελλάδα με τις γνωστές προϋποθέσεις.

Αν και η επιτυχία και στα δύο μέτωπα (Βόρειος Ήπειρος, νησιά) φαίνεται αδύνατη, η λογική σκέψη αναζητά γιατί φταίει ο Βενιζέλος.

Οι Μεγάλοι Ιεροεξεταστές από το σαλόνι του σπιτιού τους αποφαίνονται. Γιατί έτσι.

Λεπτομέρειες και την χρονική αλληλουχία όλων αυτών μπορείτε να διαβάσετε σε ένα ενδιαφέρον και σήμερα κείμενο του ιστορικού ερευνητή Δημητρίου Μερκούριου Κόντη στις Ανιχνεύσεις (http://www.anixneuseis.gr/%cf%84%ce%bf-%ce%b1%ce%b9%ce%b3%ce%b1%ce%af%ce%bf-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%bf-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c/

 

 

 

Το Αιγαίο και ο ιστορικός ανταγωνισμός των Βρετανών και των Μεγάλων Δυνάμεων

4

 

 του Δημητρίου-Μερκουρίου Κόντη*

Φωτογραφία:η ελληνική αντιπροσωπεία στη Λωζάννη.

Το ξέσπασμα του Πρώτου Βαλκανικού πολέμου τον Οκτώβριο του 1912 και η απελευθέρωση των νησιών του Β.Α. Αιγαίου από το ελληνικό ναυτικό διατάραξε για δεύτερη φορά το ευρωπαϊκό στάτους κβο στο Αιγαίο, μετά από τον ιταλοτουρκικό πόλεμο του 1911-1912 και την ιταλική κατοχή των Δωδεκανήσων. Η Ευρωπαϊκή Συμφωνία, οι Έξι Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, μέχρι και το 1912 ήταν ικανοποιημένη με την Οθωμανική κατοχή των νησιών του Αιγαίου, καθώς η Τουρκία μετά από την Ναυμαχία του Ναβαρίνου δεν αποτελούσε μια υπολογίσιμη ναυτική δύναμη.

Η de facto αλλαγή των δεδομένων που επέφεραν οι δύο προαναφερόμενοι πόλεμοι έπρεπε να οδηγήσουν την Ευρωπαϊκή Συμφωνία σε μια καινούργια διευθέτηση για την περιοχή. Το ζήτημα των νησιών του Αιγαίου ποτέ δεν ήταν ένα διμερές ελληνοτουρκικό πρόβλημα, αλλά ένα ευρύτερο Ευρωπαϊκό ζήτημα, που συνδεόταν άμεσα με το ζήτημα των Στενών των Δαρδανελίων. Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και το ενεργό ενδιαφέρον των Η.Π.Α. για την ευρύτερη περιοχή, το ζήτημα του Αιγαίου έχει ανελιχθεί σε παγκόσμιο. Απασχόλησε την παγκόσμια κοινότητα ως ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν στα πλαίσια των συνομιλιών για το Δίκαιο της Θάλασσας (LOS) από το 1973 μέχρι και την υπογραφή του UNCLOS III στο Μontego Βay της Τζαμάικα το 1982.

Ακολουθεί η πολιτική των τεσσάρων Δυνάμεων της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας στα τέλη του 1912. Η Αυστροουγγαρία δεν είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Αιγαίο, ενώ η Γαλλία είχε αναθέσει στους Βρετανούς την πρωτοβουλία των κινήσεων:

Μ. Βρετανία: Η πολιτική της Μεγάλης Βρετανίας, της ισχυρότερης Δύναμης σε ναυτική και διπλωματική ισχύ στις αρχές του 20ου αιώνα, αναφορικά με το Αιγαίο ήταν τα νησιά του Αρχιπελάγους να ελέγχονται από μια αδύναμη ναυτική δύναμη, μια κατάσταση που εξυπηρετούσε και διατηρούσε τις ευαίσθητες ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Συμφωνία. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία πληρούσε το κριτήριο καθώς το βρετανικό ναυαρχείο το καλοκαίρι του 1912, έχοντας ως πολιτικό προϊστάμενο τον Ουίνστων Τσώρτσιλ, θεωρούσε το τουρκικό ναυτικό ως μια ασήμαντη ποσότητα. Άλλωστε ο ναύαρχος Κουντουριώτης, λίγους μήνες αργότερα θα απελευθέρωνε σταδιακά τα νησιά του Βορείου και του Ανατολικού Αιγαίου βασιζόμενος στην τακτική υπεροπλία που του προσέφερε η ταχύτητα και η δύναμη πυρός του θωρηκτού «Αβέρωφ».

Ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών Έντουαρντ Γκρέι

Οι Βρετανοί θεωρούσαν πως αν μια Μεγάλη Δύναμη εγκαθιστούσε βάσεις στα νησιά του Αιγαίου θα μπορούσε έμμεσα να ελέγχει όλες τις εμπορικές διαδρομές από τα Δαρδανέλια προς τα λιμάνια της Μικράς Ασίας και την Αίγυπτο, μέχρι και την διώρυγα του Σουέζ. Κομβική στρατηγική σημασία είχαν αποδώσει ήδη από το 1895 στο νησί της Λήμνου. Το βρετανικό ναυαρχείο είχε εισηγηθεί στην πολιτική ηγεσία ότι στην περίπτωση που οι Τούρκοι επιτρέψουν την έξοδο των ρωσικών πολεμικών πλοίων από τα Δαρδανέλια, ο μόνος τρόπος για να εμποδιστεί η κάθοδός τους προς την Μεσόγειο ήταν να οχυρωθεί η Λήμνος με μία ναυτική βάση στο λιμάνι του Μούδρου. Την ίδια εντύπωση είχε και ο υπουργός των Εξωτερικών της Βρετανίας Έντουαρντ Γκρέι στις αρχές του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, ότι η Ελλάδα με μερικά υποβρύχια που θα επιχειρούν από τον Μούδρο θα μπορούσε να ελέγχει πλήρως τις ναυτιλιακές ροές προς και από τα Στενά.

Ελευθέριος Βενιζέλος

Για τους Βρετανούς ο Βενιζέλος ήταν ένας «πιστός φίλος» που ποτέ δεν αμφιταλαντεύτηκε ως προς την (φιλοβρετανική) στάση του, γεγονός που θα αναγνώριζε ο Γκρέι στην αυτοβιογραφία του. Δεν εξέφραζε όμως την μοναδική πολιτική τάση στην Ελλάδα, καθώς ο μεγάλος πολιτικός του αντίπαλος ήταν ο βασιλιάς Κωσταντίνος, που ήταν ανέκαθεν φιλικά προσκείμενος στο Βερολίνο. Άλλωστε η βασίλισσα Σοφία ήταν πριγκίπισσα της Πρωσίας και αδελφή του αυτοκράτορα της Γερμανίας Γουλιέλμου Β΄. Όπως αποδείχτηκε στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920, ο Βενιζέλος δεν θα παρέμενε για πάντα στην εξουσία. Την ταραγμένη περίοδο του 1912-1914 υπήρχε πάντα το ενδεχόμενο να διενεργηθούν εκλογές και νικητής να είναι ο Θεοτόκης, που ήταν βασιλόφρων.

Μια ενδεχόμενη ουδετεροποίηση του Αιγαίου θα εξασφάλιζε σε κάθε περίπτωση τα βρετανικά συμφέροντα στην περιοχή, ανεξαρτήτως με το τι θα συνέβαινε στο μέλλον στα εσωτερικά της Ελλάδας.

Ρωσία: Για την Ρωσία η ελεύθερη ναυσιπλοΐα των Στενών των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου ήταν ένα ζήτημα επιβίωσης. Η σημασία των Στενών για τη Ρωσία και οι προθέσεις της να αποκτήσει πρόσβαση στη Μεσόγειο Θάλασσα ήταν η βασική αιτία  των ρωσοτουρκικών πολέμων των προηγούμενων αιώνων. Ο τελευταίος ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1877-1878 θα είχε βρει τους Ρώσους να εισέρχονται στην Κωνσταντινούπολη, ώστε να γίνουν τα απόλυτα αφεντικά των Στενών, εάν η Μ. Βρετανία και οι λοιπές Μεγάλες Δυνάμεις δεν είχαν παρέμβει. Εκείνη την εποχή, σε μια αντιστοιχία με τη σημερινή κατάσταση, η οικονομία της Ρωσίας βασιζόταν στο εξωτερικό εμπόριο πρώτων υλών και σιτηρών. Το 90% των σιτηρών και το 50% της παραγωγής άνθρακα και σιδήρου εξαγόταν μέσω των Στενών, ενώ η Ρωσία εισήγε μηχανήματα και βιομηχανικό εξοπλισμό από τις πιο προηγμένες τεχνολογικά δυνάμεις.

Οι Ρώσοι γνώριζαν την στενή σχέση του Βενιζέλου με το Λονδίνο γι’ αυτό και δεν θα επέτρεπαν σε καμία περίπτωση η Ελλάδα, και κατ’ επέκταση η Βρετανία, να ελέγχει τα Στενά. Αυτός ήταν ο λόγος που στα τέλη του 1912 στην Αγία Πετρούπολη ήταν αρνητικοί να συναινέσουν στην ελληνική κυριαρχία των νησιών του Βορείου Αιγαίου. Προέκριναν την λύση μιας αυτόνομης πολιτείας ή την επιστροφή τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο συμβιβασμός που πρότειναν οι Ρώσοι τον Δεκέμβριο του 1912 στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας ήταν η ουδετεροποίηση των νησιών του Βορείου Αιγαίου.

Η κομβική σημασία των Στενών για την Ρωσία θα οδηγούσε στην άρνηση του Γκρέι και της Βρετανίας να δεχτούν την συμμετοχή της Ελλάδας σε μια εκστρατεία στην Καλλίπολη το φθινόπωρο του 1914, σε αντίθεση με τον Τσώρτσιλ που θεωρούσε απαραίτητη την ελληνική συμμετοχή για την επιτυχή έκβαση της επιχείρησης. Μια ενδεχόμενη νίκη ενός αγγλοελληνικού στρατού εναντίον των Οθωμανών θα είχε ως αποτέλεσμα την θριαμβευτική είσοδο του Βασιλιά Κωσταντίνου στην Κωνσταντινούπολη, ως επικεφαλής του ελληνικού στρατού, κάτι που θα οδηγούσε τους Βρετανούς σε πλήρη ρήξη με την τσαρική Ρωσία. Τελικά οι Βρετανοί αναγκάστηκαν να υποσχεθούν τον έλεγχο της Κωνσταντινούπολης στους Ρώσους, ώστε αυτοί να παραμείνουν σύμμαχοι στην Αντάντ, αλλάζοντας την πάγια πολιτική τους που ακολούθησαν πιστά κατά τον 19ου αιώνα, η οποία ήταν η Ρωσία να μην αποκτήσει τον έλεγχο των Στενών και πρόσβαση σε θερμές θάλασσες. Η μυστική συμφωνία για την Κωνσταντινούπολη του 1915 ανετράπη εκ των πραγμάτων με την Ρωσική Επανάσταση του 1917 και την έξοδο της Ρωσίας από τον Α΄ΠΠ.

Ιταλία: Μια τρίτη Δύναμη που ενδιαφερόταν για το Αιγαίο, που ήταν και μεσογειακή χώρα, ήταν η Ιταλία που κατείχε τα Δωδεκάνησα από τον ιταλοτουρκικό πόλεμο του 1911-1912. Στόχος των Ιταλών ήταν να κρατήσουν τουλάχιστον ένα νησί, τη Ρόδο ή την Αστυπάλαια, ώστε να το μετατρέψουν σε ναυτική βάση. Δεν ήταν στα αρχικά τους σχέδια να διατηρήσουν στην κατοχή τους όλα τα Δωδεκάνησα, καθώς υπολόγιζαν πως το οικονομικό κόστος θα ήταν μεγάλο. Από την άλλη θεωρούσαν πως τα Δωδεκάνησα αποτελούσαν μέρος του Ανατολικού Ζητήματος και δεν επιθυμούσαν να τα εγκαταλείψουν χωρίς ανταλλάγματα. Οι Βρετανοί και οι Γάλλοι πίεζαν για την άμεση αποχώρηση των Ιταλών από το Αιγαίο, όπως είχε συμφωνηθεί με την Συνθήκη του Ουσύ τον Οκτώβριο του 1912, καθώς η παραμονή τους δημιουργούσε μια «ανώμαλη» κατά τον Γκρέι κατάσταση στην ισορροπία των Δυνάμεων στην περιοχή. Οι Βρετανοί διατηρούσαν το στρατηγικό πλεονέκτημα της βάσης της Μάλτας και φοβόντουσταν τον ελλιμενισμό του γερμανικού στόλου στο Αιγαίο, σε έναν ενδεχόμενο πόλεμο μεταξύ της Αντάντ και των Κεντρικών Δυνάμεων.

Ρόδος, τέλη δεκαετίας 1930. Ο Κυβερνήτης της Δωδεκανήσου Cesare Maria De Vecchi (στη μέση, δείχνοντας με τη ράβδο), ανάμεσα σε άλλους επίσημους (Φωτογραφία από τα Αρχεία Νομού Δωδεκανήσου)

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Σαν Τζουλιάνο έβλεπε την Ελλάδα σαν μια δυνητικά ανταγωνιστική Δύναμη στην Μεσόγειο. Γι’ αυτό και η Ιταλία ήταν η εντονότερη φωνή μέσα στην Ευρωπαϊκή Συμφωνία, που έφερνε και τις περισσότερες αντιρρήσεις, ώστε η Ελλάδα να μην διατηρήσει στην κατοχή της τα απελευθεροθέντα νησιά του Β.Α. Αιγαίου. Εν τέλει οι Ιταλοί συμβιβάστηκαν και αυτοί με την απόφαση για την ουδετεροποίηση των νησιών του Β.Α. Αιγαίου, καθώς οι Βρετανοί επιθυμούσαν την παραμονή τους στην Ελλάδα, τα οποία είχαν αμιγή ελληνικό πληθυσμό και είχαν ήδη απελευθερωθεί από το ελληνικό ναυτικό. Απαίτησαν όμως την ουδετεροποίηση των Στενών της Κέρκυρας και την αποχώρηση του ελληνικού στρατού από όλα τα εδάφη που βρίσκονταν βορειότερα από το ακρωτήριο του Στύλου, απέναντι από την Κέρκυρα.

Γερμανία: Η Γερμανία ήταν η τέταρτη Δύναμη που ενδιαφερόταν για το Αιγαίο. Η Γερμανία άργησε να μετασχηματιστεί σε εθνικό κράτος και μόλις το 1871 ο Πρώσος βασιλιάς ανακηρύχτηκε «Κάιζερ» της Γερμανίας. Οι Γερμανοί μπήκαν πολύ αργά στον ανταγωνισμό με τις παραδοσιακές αποικιοκρατικές Δυνάμεις και  έβλεπαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως μια μεγάλη αποικία στην οποία θα μπορούσαν να βρουν ζωτικό χώρο για να επεκτείνουν τα συμφέροντά τους. Όσον αφορά τα «νησιά της Μικράς Ασίας», την Χίο και την Μυτιλήνη, οι Γερμανοί είχαν ενστερνιστεί τη ρητορική των Νεοτούρκων, ότι αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της Ανατολίας, και ασκούσαν πιέσεις, ώστε να παραμείνουν στον έλεγχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο Γερμανός πρεσβευτής στο Λονδίνο πρίγκηπας Λιχνόφσκι κατέθεσε τις αντιρρήσεις του στην Πρεσβευτική Συνδιάσκεψη του Λονδίνου και τελικά ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Συμφωνία να επεκτείνει την

ουδετεροποίηση των νησιών του Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα με την αρχική πρόταση των Ρώσων, και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Ο στόχος των Γερμανών ήταν διττός, να γίνουν αρεστοί στην Υψηλή Πύλη και να καταστήσουν εύκολο στους Τούρκους να ανακαταλάβουν την Χίο και την Μυτιλήνη, όταν αυτοί θα το επιθυμούσαν, καθώς τα νησιά θα παρέμεναν ανοχύρωτα.

Το ζήτημα των νησιών του Αιγαίου περιπλέχτηκε ακόμα περισσότερο καθώς συνδέθηκε με το ζήτημα της Βορείου Ηπείρου, που με το τέλος του Α’ Βαλκανικού Πολέμου είχε περιέλθει και αυτή σε ελληνικό έλεγχο. Ο Βενιζέλος εναπόθεσε τις ελπίδες ενός ολόκληρου έθνους στον «Κύριο Εδουάρδο», όπως αποκαλούσε τον Γκρέι, ώστε να διαπραγματευτεί με τους Ιταλούς και τους Αυστριακούς μια «συμφωνία πακέτο» για τη Βόρειο Ήπειρο, τα Στενά της Κέρκυρας και τα νησιά του Αιγαίου. Η δυναμική σχέση των δύο αντρών διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων της περιόδου.

Ο Γκρέι ανάλογα με την περίπτωση είτε συμβούλευε τον Βενιζέλο είτε τον αποθάρρυνε από το να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες.

Ο Γκρέι υπήρξε ο μακροβιότερος υπουργός των Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας και σε πολλές περιπτώσεις είχε το ελεύθερο να ακολουθεί ανεξάρτητη και προσωπική εξωτερική πολιτική. Με μονομερείς ενέργειες, εκτός της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας, καθόρισε την τύχη των νησιών του Αιγαίου για τις επόμενες δεκαετίες. Ο Γκρέι κατάφερε να εντάξει την κυριαρχία των Δωδεκανήσων στους όρους που επιδόθηκαν στην Υψηλή Πύλη, ώστε η Ευρωπαϊκή Συμφωνία να διαμεσολαβήσει και να θέσει τέλος στον Πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο.

Η βασική επιδίωξη των Βρετανών ήταν καμία Δύναμη να μην έχει την δυνατότητα στο παρόν ή στο μέλλον να εγκαταστήσει ναυτική βάση στα νησιά του Αιγαίου.

Η οξυδέρκεια του Γκρέι εκμεταλλεύτηκε το διαχρονικό ενδιαφέρον των Ρώσων για την περιοχή των Στενών και την ανάγκη του Βερολίνου να γίνει αρεστό στην Υψηλή Πύλη, χειραγωγώντας την Ευρωπαϊκή Συμφωνία να λάβει την απόφαση για την ουδετεροποίηση των νησιών του Αιγαίου υπό την εγγύησή της.

Ο Γκρέι κατόρθωσε να εξυπηρετήσει τα βρετανικά συμφέροντα χωρίς να εισπράξει την οργή και την δυσαρέσκεια της Αθήνας, αφού η πρόταση για την ουδετεροποίηση του Αιγαίου παρουσιάστηκε ως ιδέα της Αγίας Πετρούπολης και του Βερολίνου και όχι του Λονδίνου.

Έτσι εξηγείται το φαινομενικά παράδοξο να επιβληθούν περιορισμοί αποστρατιωτικοποίησης στα νησιά του Αιγαίου στην νικήτρια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου Ελλάδα.

Ο κλιμακούμενος ανταγωνισμός Γερμανίας-Βρετανίας και η κατάρρευση της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας το 1914, που οδήγησε στον A’ΠΠ γλίτωσε την Ελλάδα από πολλές περιπέτειες, καθώς η προτεινόμενη ουδετεροποίηση του Αιγαίου του 1912-1914 δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

Το διαχρονικό πρόβλημα ήταν και παραμένει το ζήτημα των εγγυήσεων για την εξασφάλιση της ειρηνικής τους κατοχής από την Ελλάδα και η αποτροπή της τουρκικής απειλής, όπως πρώτος έθεσε το ζήτημα ο Βενιζέλος στον Γκρέι δια ζώσης στο Λονδίνο τον Ιανουάριο του 1914.

Η μοναδική Μεγάλη Δύναμη που αποτέλεσε τον «απρόθυμο» εγγυητή των ελληνικών νησιών του Αιγαίου έναντι των Τούρκων ήταν η Μεγάλη Βρετανία τον Σεπτέμβριο του 1914, καθώς οι Οθωμανοί είχαν προσχωρήσει στο στρατόπεδο της Γερμανίας και των Κεντρικών Δυνάμεων.

Η «φιλελληνική» πολιτική της Βρετανίας έναντι της Ελλάδας, δεν θα μπορούσε να συνοψιστεί καλύτερα από την παράγραφο που ακολουθεί, όπως διατυπώθηκε από τον βρετανό διπλωμάτη Χάρολντ Νίκολσον στο μνημόνιο του προς το Foreign Office για την πολιτική που θα έπρεπε να ακολουθήσει η Μεγάλη Βρετανία στο ελληνικό ζήτημα μετά από την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920:

«Ο λόγος που μας έσπρωξε στην υποστήριξη της Ελλάδας δεν ήταν η συναισθηματική παρόρμηση, αλλά η φυσική έκφραση της παραδοσιακής μας πολιτικής – η προστασία των Ινδιών και της Διώρυγας του Σουέζ. Για έναν ολόκληρο αιώνα υποστηρίξαμε την Τουρκία, ως την πρώτη γραμμή άμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο. Όμως αποδείχθηκε αδύναμη και έτσι υποχωρήσαμε στη δεύτερη γραμμή, τη γραμμή Σαλαμίνας-Σμύρνης. Γεωγραφικά η θέση της Ελλάδας ήταν μοναδική για τον σκοπό μας: Πολιτικά ήταν όσο δυνατή χρειαζόταν για να μας εξοικονομήσει έξοδα εν καιρώ ειρήνης και όσο αδύναμη έπρεπε, ώστε να είναι τελείως εξαρτώμενη [από την Βρετανία] εν καιρώ πολέμου».

Η ήττα του Βενιζέλου και η επάνοδος του Βασιλιά Κωσταντίνου, που αποτελούσε «κόκκινο πανί» για τους Αγγλογάλους οδήγησαν στην άρση κάθε διπλωματικής και στρατιωτικής βοήθειας της Βρετανίας προς την Ελλάδα. Το αποτέλεσμα ήταν να ακολουθήσουν η οριστική απόδοση της Β. Ηπείρου στην Αλβανία τον Νοέμβριο του 1921, στην Πρεσβευτική Συνδιάσκεψη των Παρισίων, και η μικρασιατική καταστροφή.

*Ο Δημήτριος-Μερκούριος Κόντης είναι ιστορικός ερευνητής και συγγραφέας δύο βιβλίων που αναφέρονται στην κρίσιμη περίοδο του 1912-1914.

 

 

 

 

 

 

 

 

Το Ισραήλ κατέστρεψε το διαμέρισμα-κρησφύγετο του ηγέτης της Χαμάς – Ήταν 20 μέτρα κάτω από την γη 

0

Οι Ισραηλινοί θεωρούν πως εντόπισαν και κατέστρεψαν ένα από τα σημαντικότερα τούνελ

Την καταστροφή ενός διαμερίσματος, το οποίο χρησιμοποιούσε σαν κρυψώνα ο ηγέτης της Χαμάς, Γιαχία Σινουάρ, ανακοίνωσε ο στρατός του Ισραήλ (IDF). 

Το υπόγειο του διαμερίσματος, το οποίο βρισκόταν στην πόλη της Γάζας, αποδείχτηκε πως συνδεόταν με ένα από τα βασικά τούνελ που χρησιμοποιούσαν ανώτερα μέλη τόσο του στρατιωτικού όσο και του πολιτικού βραχίονα της οργάνωσης.

Το συγκεριμένο τούνελ είχε μήκος 218 μέτρων και βρισκόταν 20 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας, ενώ είχε εγκατεστημένο ένα ηλεκτρικό δίκτυο, διέθετε υποδομές εξαερισμού και αποχέτευσης, δωμάτια προσευχής και ανάπαυσης, και ήταν κατασκευασμένο έτσι ώστε να είναι δυνατή η παραμονή σε αυτό και η διεξαγωγή μάχης από αυτό για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

«Βρήκαμε ένα πολύ σημαντικό τούνελ της Χαμάς» δήλωσε ο διοικητής της 14ης Ταξιαρχίας, προσθέτοντας πως «το σύστημα είναι βαθύ, πολύ βαθύτερο από τα άλλα». Πέρα από το διαμέρισμα του Σινουάρ, οι IDF προχώρησαν και στην καταστροφή τηε υπόγειας σήραγγας.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/to-israil-katestrepse-to-diamerisma-krisfygeto-tou-igetis-tis-xamas-itan-20-metra-kato-apo-tin-gi-vinteo/

Ανδρέας Τσιφτσιάν: η σιωπή είναι συνενοχή

2

Του Ανδρέα Τσιφτσιάν

 Τρίτη 26/12/2023 

Για πρώτη φορά μετά από 1700 χρόνια,

δε θα γίνει η χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία στους χριστιανικούς ναούς του Αρτσάχ, από την αρχαιότερη εκκλησία στον κόσμο. Ως γνωστόν, ο Λαός των Αρμενίων ήταν ο πρώτος που ασπάστηκε τον χριστιανισμό, ήδη το 301 μ.Χ.

Σχεδόν όλοι οι ναοί (και αυτό είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε σήμερα), βρίσκονται σε στάδιο μετασκευής σε τζαμιά (όπως για παράδειγμα, ο ναός Γαζαντσετσότς στο Σουσί, ο ναός της Αναλήψεως στο Μπερτσόρ κ.α.).

Κατασκευάζονται ήδη οι μιναρέδες, κατακλέβονται τα κειμήλια, καταστρέφονται τα Άγια των Αγίων και αφαιρείται η Αγία Τράπεζα.

Του χρόνου τέτοιον καιρό, αντί για χριστουγεννιάτικες ψαλμωδίες, θα ακούγονται οι κραυγές του χότζα, εκεί που κάποτε χτυπούσαν τα καμπαναριά.

Τα ίδια ξέρουμε κι από την Κύπρο άλλωστε: Σύμφωνα με στοιχεία, 77 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε τεμένη, 28 εκκλησίες χρησιμοποιούνται από τον τουρκικό στρατό ως αποθήκες και πολυβολεία, 15 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε στάβλους, 20 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε μπαράκια, καφετέριες, νυχτερινά κέντρα και καζίνα!

Ας μην πάμε όμως σε μέρη αλαργινά και σε «’ο,τι κείται μακράν». Στη γειτονιά μας, μια δρασκελιά δρόμος, μόλις πριν 5 μήνες, ο ορθόδοξος ναός του Αγίου Βουκόλου στη Σμύρνη:

Άρπαγες, σφετεριστές και καταπατητές θα μαγαρίσουν τώρα τα ιερά και τα όσια στο Αρτσάχ. Κοράκια που ζουν από την οσμή πτωμάτων, θα βεβηλώσουν ό,τι αγγίξουν.

Σιωπή από όλους.

Έτσι το θέλει η συστημική ελίτ, έτσι το θέλει και η ορθοπολιτική νομενκλατούρα. Έτσι το θέλει το διεθνές σύστημα εξουσίας, έτσι το θέλουν και οι a la carte ευαισθητούληδες, οι επαγγελματίες αγαπιστές, οι ειρηνολόγοι της «πνευματικής» θολοκουλτούρας που νοιάζεται μετά σπαραγμών και δακρίων για την ειρήνη -λέει- στον κόσμο.

Πεπλανημένοι ή μη, οι πιο αποτελεσματικοί υποστηρικτές του φασισμού είναι οι δήθεν αντιφασίστες. Οι επιλεκτικά εθελοτυφλούντες και εκλεκτικά πενθούντες.

Αυτοί που τάχα προειδοποιούν για το τέρας, είναι και αυτοί που το αφήνουν να φάει αχόρταγα, κοιτώντας αλλού. Σέβονται τις διατροφικές του συνήθειες, δεν ενοχλούνται από αυτές. Ξέρουν να σιωπούν, όταν δεν εξυπηρετούνται συγκεκριμένα πολιτικά αφηγήματα και δεν ικανοποιούνται ειδικότερα πολιτικά ιδεολογήματα: «Αμερικανικός ιμπεριαλισμός» π.χ. Πιασάρικο, αλλά δεν ταιριάζει στην περίπτωση του Αρτσάχ, «κολλάει» αλλού.

Μην έχετε αυταπάτες: μόνον η χαμένη επιβεβαίωση της ημετέρας ιδεολογίας είναι το κριτήριο της εκάστοτε διαμαρτυρίας.

Διαφορετικά, θα διαμαρτύρονταν και για τις επιθέσεις της Τουρκίας στη Συρία και στο Β. Ιράκ, οι οποίες συνεχίζονται απρόσκοπτα μέχρι σήμερα. 665 αεροπορικές επιθέσεις το 1ο εξάμηνο του έτους 2023. Θα διαμαρτύρονταν και για τις παράνομες καταπατήσεις γης των Ελλήνων της Χειμμάρας από το καθεστώς Ράμα σε συνεργασία με την αλβανική μαφία. Αλλά ο εθνικισμός είναι κακός μόνον όταν είναι ελληνικός. Ο ξένος μέλι έχει.

Αν ο πόλεμος είναι εθνικιστικός, τότε τους «ενοχλεί» (μη φανταστείτε βέβαια… πού και πού). Αν είναι τζιχαντιστικός, τότε κάνουν αβαβά, οι ορθοπολιτικοί προοδευτιστές, αυτοί που διαμαρτύρονται κραδαίνοντας στους δρόμους «παλαιστινιακές» σημαίες, αλλά που δεν κράτησαν ποτέ τη δική τους.

Αλίμονο, μη μας πουν και ισλαμοφοβικούς. Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα. Κατηγορούν για ισλαμοφοβία, οι χριστιανοφοβικοί.

«Αδέρφια του Αζερμπαϊτζάν: Ας είναι η ghazwa (στο Αρτσάχ) ευλογημένη». (Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν).

Αυτά τα Χριστούγεννα, θα είναι τα πρώτα που οι καμπάνες δε θα χτυπήσουν μετά από αιώνες, στη γη του Αρτσάχ. Αυτά τα Χριστούγεννα τα πνίγει η σιωπή, κάπου σε μια ξεχασμένη γωνιά του κόσμου. Μια σιωπή που σπάει μόνο σαν κυμβάλου αλαλαγμός από τα ξεφωνητά ξένων μιναρέδων.

Κι αν είναι ξεχασμένοι από όλους, τουλάχιστον ας μην είναι από αυτούς που, σε αντίσταση απέναντι τόσο στη συστημικη ελίτ, όσο και την ορθολοπιτική-woke ηγεμονία, θέλουν να λέγονται ακόμα δημοκράτες.

Χριστός ετέχθη!

Χρόνια πολλά σε όλους για τις άγιες μέρες των Χριστουγέννων.

Ανδρέας Τσιφτσιάν
Οικονομολόγος

ΥΓ. Σύμφωνα με το Κοράνι, ο όρος «γκάζβα» σημαίνει μάχη ή επιδρομή εναντίον μη μουσουλμάνων για την επέκταση της μουσουλμανικής επικράτειας ή τον βίαιο προσηλυτισμό των μη μουσουλμάνων στο Ισλάμ.

www.prlogos.gr

Ο Φατίχ Τερίμ και το “ποδόσφαιρο του χάους”.- Γνωρίζουν στον ΠΑΟ ποιον προπονητή προσέλαβαν;

0

Αυτό το άρθρο-πορτρέτο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nokta στις 27 Ιουνίου 2016 και αναδημοσιεύτηκε από το Medyaradar.

Σε μια σεζόν που τα πράγματα πήγαιναν άσχημα για τη Γαλατασαράι, ο αγώνας Mersin Idmanyurdu… Ο Φατίχ Τερίμ πηγαίνει προς τον διαιτητή σε μια κρίση οργής. Είναι σε τέτοια οργή που η σωματική του παρέμβαση στον διαιτητή είναι αναπόφευκτη. Ο διαιτητής δεν κάνει ούτε βήμα πίσω και περιμένει να έρθει ο Τερίμ. Η απόσταση μεταξύ των δύο γίνεται μηδενική.  Οι θεατές είναι σίγουροι ότι θα χτυπήσει τον διαιτητή. Αλλά ο Terim σπρώχνει βίαια πρώτα το προσωπικό του συλλόγου στα δεξιά του και μετά τον Drogba στα αριστερά του. Με αυτόν τον τρόπο, συμπεριφέρεται σαν να είχε χτυπήσει τον διαιτητή αν αυτοί οι δύο δεν κρατιόντουσαν. Αυτό όμως δεν συμβαίνει. Κανένας από τους δύο δεν κρατάει τον Τερίμ. Ο Terim προσπαθεί να κερδίσει χρόνο για να μπουν άλλοι ανάμεσα σε αυτόν και τον διαιτητή. Αφού παρεμβαίνει ο πάγκος, ξεσπάει ξανά και προσπαθεί να περπατήσει ξανά πάνω στον διαιτητή. Φυσικά, τον εμποδίζουν… Ξεσπά χάος στον αγωνιστικό χώρο… Δεν μπορεί να φτάσει στο σημείο να χτυπήσει τον διαιτητή που δεν υποχωρεί, αλλά δεν σταματά να διαλύει τον αγωνιστικό χώρο.

Turkey superleague match between Galatasaray and Mersin Idman Yurdu at Turk Telekom Arena Stadium in Istanbul on 06.04.2013
Match Scored: Galatasaray 3 – Mersin Idman Yurdu 1
Pictured: Coach Fatih Terim of Galatasaray .

Αυτή είναι η κατάσταση που συνοψίζει την προπονητική του Φατίχ Τερίμ: Ποδόσφαιρο χάος...

Όπου υπάρχει ο Fatih Terim, ο πιο γνωστός τοπικός προπονητής του τουρκικού ποδοσφαίρου, είναι σπάνιο να μιλάμε για ποδόσφαιρο, τακτική και τεχνική. Στους αγώνες όπου ο Τερίμ βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, μιλάμε για οτιδήποτε άλλο εκτός από το ποδόσφαιρο. Περπατάει προς το στόχο του αξιοποιώντας παράγοντες εκτός γηπέδου.

Η τροφοδότηση της έντασης ανάγεται στα ποδοσφαιρικά του χρόνια. Χειροδικεί με τον διαιτητή, φτύνει στο πρόσωπο του διαιτητή, γρονθοκοπεί τον αντίπαλό του, επιτίθεται, βρίζει… Έφτασε στο σημείο να συλληφθεί για τις πράξεις του.

Αλλά σύμφωνα με τα αποκόμματα των εφημερίδων της δεκαετίας του ’80, τον προστάτευε και τον έσωζε πάντα “ένα κρυφό χέρι”. Παρ’ όλα αυτά, μόνο μετά την εμπλοκή του σε ένα σκάνδαλο με βρισιές και φτυσίματα, εγκατέλειψε το ποδόσφαιρο.

Οι ψίθυροι για το ποιος μπορεί να ήταν το “κρυφό χέρι” που ήταν μαζί του κατά τη διάρκεια της ενεργής ποδοσφαιρικής του καριέρας συγκλίνουν πάντα στο ίδιο όνομα. Ο Tanju Çolak δήλωσε σε μια εκπομπή στην οποία συμμετείχε στην τηλεόραση 24: “Ο Mehmet Ağar έφερε τον Terim στη θέση του βοηθού του Sepp Piontek, ο οποίος προπονούσε την Εθνική ομάδα το 1990″. Στο παρελθόν και το παρόν του Τερίμ, ήταν πάντα το όνομα που συναντούσαμε: Mehmet Ağar, ο βαθύς αδελφός που καταδικάστηκε στο Susurluk…

Μεχμέτ Αγάρ (αριστερα): ο άνθρωπος του τουρκικού υποκόσμου και του τουρκικού βαθέως κράτους που τη δεκαετία του 90 διετέλεσε υπουργός εσωτερικών. Δεξιά ο Φατίχ Τερίμ.

Στα χρόνια που ανέλαβε τη Γαλατάσαραϊ ως τεχνικός διευθυντής, γράφτηκε ότι οι δυο τους πήγαιναν μαζί σε διαπραγματεύσεις για μεταγραφές και ο Ağar εθεάθη να παρακολουθεί τις προπονήσεις από την ταράτσα του κτιρίου του συλλόγου. Ήταν μάλιστα και στη φωτογραφία της ομάδας μετά την κατάκτηση των πρωταθλημάτων. Πολλές ιστορίες σχετικά με την επίδραση αυτής της στενής σχέσης στη Γαλατασαράι για τα τέσσερα συνεχόμενα πρωταθλήματα που κατέκτησε.

Αυτές τις μέρες που ο Veli Küçük καλωσορίστηκε και πάλι στο πρωτόκολλο, ήταν αδιανόητο να λείπει ο Mehmet Ağar. Στο στρατόπεδο της Εθνικής ομάδας που προετοιμάζεται για το EURO 2016, ο Mehmet Ağar επανεμφανίστηκε με την Terim. Ήταν μαζί με τους παίκτες και περιπλανήθηκε στο στρατόπεδο από την ποσόστωση “VIP Guest”.

Ο Τερίμ είναι ένας άνθρωπος που μιλάει περισσότερο για ιερές αξίες παρά για το ποδόσφαιρο και το παιχνίδι στο γήπεδο. Ενώ δεν κάνει πίσω από τα νούμερα με τα πολλά μηδενικά την ώρα του συμβολαίου, μπροστά στον Τύπο μιλάει πάντα για την εργασία για το κράτος και την αγάπη του για την πατρίδα του.

Τα λόγια του ήταν τα ίδια μετά τον αγώνα Τουρκία-Ελβετία το 2005, όταν διαδραματίστηκαν οι πιο ντροπιαστικές σκηνές στην ιστορία του ποδοσφαίρου μας: “Δεν κάναμε τίποτα κακό, κάναμε αυτό που έπρεπε να γίνει για το φεγγάρι και το αστέρι.” Αυτές οι φράσεις ήταν αντίγραφο των φράσεων του Μεχμέτ Αγκάρ “Ό,τι κάναμε, το κάναμε για το κράτος.” Ωστόσο, αυτό που συνέβη στο γήπεδο ήταν διαφορετικό. Οι παίκτες της φιλοξενούμενης ομάδας ξυλοκοπήθηκαν, ακόμη και στο δρόμο προς τα αποδυτήρια τους κλωτσούσαν οι βοηθοί του Τερίμ, το γήπεδο τρομοκρατήθηκε και το παρακολούθησε όλος ο κόσμος ζωντανά. Τα πάντα έγιναν για το χάος. Και πάλι στην Τουρκία, τα πάντα για τον αγώνα συζητούνταν, εκτός από το ποδόσφαιρο.

Ωστόσο, ο 70χρονος και πλέον προπονητής της αντίπαλης ομάδας που ηττήθηκε δήλωσε: “Η τελευταία φορά που η τουρκική εθνική ομάδα έπαιξε το ποδόσφαιρο με το γέμισμα και το άδειασμα ήταν τη δεκαετία του 1950, όταν το έπαιζαν οι αγγλικές ομάδες”.

Αυτός είναι ο δεύτερος χαρακτηρισμός του ποδοσφαίρου του Φατίχ Τερίμ: “Ποδοσφαίρο με γέμισμα και άδειασμα”. Ο Τερίμ, ο οποίος θέτει το κίνητρο στο επίκεντρο του παιχνιδιού, παίζει το ίδιο ποδόσφαιρο εδώ και 30 χρόνια. Παρακινεί την ομάδα, τη βγάζει στο γήπεδο και ελπίζει ότι θα κερδίσει…

 

Μίλαν Μπάρος: “Στην Τουρκία έλεγαν ότι ήταν σπουδαίος προπονητής, αλλά μετά τη συνεργασία μου μαζί του συνειδητοποίησα την αλήθεια. Δεν θυμάμαι να μίλησε ποτέ για τακτική στη Γαλατασαράι. Μιλούσε μόνο για την καταστροφή του αντιπάλου, για το σπάσιμο του”.

 

Ο Αντρέα Πίρλο είναι ένας από αυτούς που συμμερίζονται τις παρατηρήσεις του Μπάρος, του πρώην επιθετικού των κιτρινόμαυρων. Ο Πίρλο, ο οποίος ήταν αρχηγός της ομάδας κατά τη διάρκεια της βραχύβιας περιπέτειας του Τερίμ στο Μιλάνο, περιγράφει στο βιβλίο του το κύριο στοιχείο στο πορτρέτο του Τερίμ: την κατανόηση του ποδοσφαίρου χωρίς τακτική:

“Οι συναντήσεις της ομάδας του τις πρώτες ημέρες της θητείας του ήταν αξέχαστες. Ο Τερίμ έπαιρνε ένα κομμάτι κιμωλίας και ζωγράφιζε 11 κύκλους στον τακτικό πίνακα. Κάθε κύκλος στον πίνακα αντιπροσώπευε έναν παίκτη που θα έμπαινε στο γήπεδο. Ωστόσο, στη μέση της συζήτησης, ο τακτικός πίνακας γέμιζε τόσο πολύ με βέλη και μουτζούρες που ήταν αδύνατο να καταλάβει κανείς ποιος κύκλος έδειχνε σε ποιον. Ο πίνακας τακτικής γινόταν ένα ακατάστατο χάος όπου ήταν αδύνατο να διακρίνει κανείς τους παίκτες και τις θέσεις. Εν ολίγοις, το απόλυτο χάος… Ένα χάος στο οποίο μόνο ο τερματοφύλακας θα μπορούσε να είναι σίγουρος για τη θέση του…

Κατά τη διάρκεια μιας σύσκεψης, έδειχνε έναν κύκλο και άρχιζε να μιλάει: “Costacurta, πρέπει να είσαι εδώ”. Μια μέρα δεν άντεξα άλλο και ένιωσα ότι έπρεπε να του πω: ‘Μα αφεντικό, μόλις είπες ότι αυτός ο κύκλος είναι δικός μου, δεν είναι ο Costacurta’. Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, καθώς η συζήτηση προχωρούσε, άρχισε να μπερδεύει τους κύκλους στην άμυνα με εκείνους στην περιοχή του επιθετικού. Φτάσαμε στο σημείο να αρχίσουμε να αστειευόμαστε μεταξύ μας: “Αναρωτιέμαι αν το κάνει επίτηδες για να πραγματοποιήσει το κρυφό όνειρο του Μπερλουσκόνι για την τακτική 2-4-4”. Πέρα όμως από τα αστεία, δεν αργήσαμε να καταλάβουμε ότι οι τακτικές γνώσεις του Τερίμ ήταν ανεπαρκείς και ότι όλο του το σχέδιο ήταν να παρακινεί την ομάδα φωνάζοντας και ελπίζοντας σε ένα καλό αποτέλεσμα στο γήπεδο. Ίσως ένα τέτοιο σχέδιο να δούλευε αλλού, αλλά όχι στο Μιλάνο, και δεν δούλεψε… Χρειαζόσουν πολλά περισσότερα από αυτό για να έχεις μια μακρά θητεία στη Μίλαν”.

Η περιπέτεια του Φατίχ Τερίμ στην Ιταλία μετά το 2000, όταν η Γαλατασαράι έγινε πρωταθλήτρια UEFA, ήταν βραχύβια, όπως συνόψισε ο Πίρλο. Ο Τερίμ έπρεπε να επιστρέψει και πάλι στην πατρίδα του. Ωστόσο, περίμενε αδρανής για δύο χρόνια. Για να εισπράξει το ποσό που αναγραφόταν στο μελιστάλαχτο συμβόλαιο που υπέγραψε με τη Μίλαν, υπήρχε ο όρος “να είναι άνεργος για δύο χρόνια”. Ο Τερίμ δεν είχε κανένα πρόβλημα με την κατάσταση αυτή, δεν είπε “δεν θα ταίριαζε στην καριέρα μου”. Κάθισε στο σπίτι του για δύο χρόνια και εισέπραττε τον υψηλό μισθό του από τη Μίλαν. (Η Μίλαν, που πέρασε άσχημες μέρες με τον Τερίμ, έγινε πρωταθλήτρια Τσάμπιονς Λιγκ μετά την απόλυση του Τερίμ) Όπως και να ‘χει, στην Τουρκία είχε γίνει θρύλος και ήταν πανεύκολο να κάνει τις κινήσεις που θα τον έκαναν επικεφαλής της Γαλατασαράι, αν όχι της Γαλατασαράι, τότε της Εθνικής. Ήταν η δουλειά του να δημιουργεί χάος.

Ενώ ο τραπεζικός λογαριασμός του Τερίμ γέμιζε, οι ειδικοί του ποδοσφαίρου άρχισαν να τον αμφισβητούν. Οι παραδοξότητες με τα τέσσερα συνεχόμενα πρωταθλήματα της Γαλατάσαραϊ, ο παράγοντας Αγκάρ και η κατανομή των μετοχών της νίκης της UEFA.

Στην πρώτη του θητεία, η Γαλατασαράι τερμάτισε τελευταία στους ομίλους του Champions League εκτός από μία φορά. Αν και οι βασικοί παίκτες όπως ο Χακάν, ο Οκάν, ο Εμρέ και ο Χαγκί είχαν φύγει, οι προπονητές που ήρθαν μετά από αυτόν έβγαλαν την ομάδα, που είχε χάσει τους μισούς, τρεις φορές μέσα σε δύο χρόνια από τους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ και έφτασαν μέχρι τα προημιτελικά.

Ο λόγος γι’ αυτό ήταν το σχολείο του Γαλατασαράι. Η θεσμική δομή που βασιζόταν στο Γυμνάσιο Γαλατασαράι και στη σχολή του Ντεργουάλ είχε χτίσει τους κιτρινόμαυρους σε ένα σύστημα που έπαιζε μπάλα ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Ο Φατίχ Τερίμ ήταν η αφρόκρεμα αυτής της σχολής.

Όταν ο Τερίμ, ο οποίος είχε περάσει δύο χρόνια στο κρεβάτι μετά το Μιλάνο, επέστρεψε στη Γαλατασαράι, τα ΜΜΕ περίμεναν μεγαλύτερη επιτυχία. Στον Τερίμ δόθηκε απεριόριστη άδεια μεταγραφών. Αγόρασε τους παίκτες που ήθελε. Έκανε τη Γαλατασαράι, η οποία είχε καταφέρει να βγει από τους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ τα δύο χρόνια που δεν ήταν επικεφαλής, τελευταία στον όμιλο. Στη δεύτερη σεζόν του, λόγω της ακόμα πιο φρικτής μεταγραφικής του στρατηγικής, υπέγραψε τις ήττες στις οποίες δέχθηκε 6 γκολ από τη Φενέρμπαχτσε. Τα κίνητρά του, οι φωνές και η πρόκληση χάους δεν έπιαναν τόπο. Απολύθηκε πριν από το τέλος της σεζόν. Η ομάδα τερμάτισε στην 6η θέση του πρωταθλήματος.

Αυτή ήταν μια μεγάλη ήττα για τον Τερίμ, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την κατάκτηση του Κυπέλλου UEFA. Η διοίκηση είχε κάνει ένα μεγάλο λάθος δίνοντάς του όλες τις μεταγραφικές εξουσιοδοτήσεις, προκαλώντας την καταστροφή του συστήματος που υπήρχε από την εποχή του Ντεργουάλ.

GALATASARAY ILE MERSIN IDMANYURDU SPOR TOTO SUPER LIGI KARSILASMASI, ALI SAMI YEN SPOR KOMPLEKSI TT ARENA STADI’NDA OYNANDI. GALATASARAY TEKNIK DIREKTORU FATIH TERIM, HAKEM SULEYMAN ABAY’A TEPKI GOSTEREREK USTUNE YURUDU. (ANADOLU AJANSI / OKTAY CILESIZ) (20130406)

Το ίδιο πρόβλημα του συστήματος εκδηλώθηκε και στην Εθνική ομάδα. Η ομάδα του πρωταθλήματος του 1992, η οποία ήταν έργο συστήματος και σχεδιασμού, κατάφερε να πάει στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του ’96. Ως συνέχεια του σχεδιασμού, η τουρκική εθνική ομάδα κατέλαβε την τρίτη θέση στον κόσμο το 2002 υπό την προπονητική καθοδήγηση του Şenol Güneş. Αυτό ήταν δουλειά 10 ετών και ο Şenol Güneş έδωσε έμφαση σε αυτή τη δουλειά.

Μετά τη δεύτερη ανεργία του, ο Τερίμ διορίστηκε ταυτόχρονα προπονητής και συντονιστής των εθνικών ομάδων, με την υποστήριξη των κοντινών του προσώπων στα μέσα ενημέρωσης. Φυσικά, και πάλι με αστρονομικό μισθό. Άλλαξε το σύστημα των ετών στην Εθνική ομάδα. Ο Τερίμ, ο οποίος κατέστρεψε την παγκόσμια βιβλιογραφία λέγοντας σε μία από τις δηλώσεις του ότι “η στατιστική δεν είναι επιστήμη”, έκανε το ίδιο και στο σύστημα των 10 ετών. Έδωσε θέσεις βοηθών στον Oğuz Çetin της Φενέρμπαχτσε και στον Mehmet Özdilek της Beşiktaş. Έτσι, οι τρεις μεγάλοι ήταν στην κορυφή της Εθνικής ομάδας μαζί του. Έπαιξε πάνω στην ισορροπία των δυνάμεων.

Μητέρες του Σαββατου. Μπροστά στην πύλη του Σχολείου Γαλατασαραγ στη Μεγάλη Λεωφόρο του Πέρα 20 χρονια, τώρα, κάθε Σάββατο μητέρες κάνουν καθιστική διαμαρτυρία και περιμένουν να μάθουν νέα για τα παιδιά τους που συνέλαβε η αστυνομία την δεκαετία του 90 όταν υπουργός εσωτερικών ήτσν ο Μεχμέτ Αγάρ. Ο Μεχμέτ Αγάρ ήταν και παραμένει ο προστάτης του Φατίχ Τερίμ,

Μετά το αίσχος της Ελβετίας, συνέβη η καταστροφή της Μάλτας. Επέζησε χάρη στην ισορροπία δυνάμεων που είχε δημιουργήσει. Η Εθνική ομάδα έπαιζε πολύ κάτω από την απόδοσή της. Αυτή ήταν η ηρωική ευκαιρία που έψαχνε ο Τερίμ. Οι αγώνες που θα έπρεπε να είχαν κερδηθεί άνετα χάθηκαν με γκολ της τελευταίας στιγμής και οι όμιλοι που θα έπρεπε να είναι άνετοι έφυγαν την τελευταία στιγμή. Ο Τερίμ κλιμάκωσε την ένταση στον πάγκο και με τη βοήθεια των ΜΜΕ, ο μοναδικός ήρωας αναδύθηκε μέσα από αυτό το χάος: Ο αυτοκράτορας Φατίχ Τερίμ… Κανείς δεν μπορούσε καν να αμφισβητήσει την καταστροφή του συστήματος της εθνικής ομάδας, την παρακμή της μετά την επιτυχία του 2002, γιατί μια ομάδα που έπαιζε κάτω από την απόδοσή της καταδικάστηκε σε τέτοιες ευκαιρίες της τελευταίας στιγμής. Όσοι αμφισβητούσαν θα εξαφανίζονταν χάρη στη δύναμη του Τερίμ στα ΜΜΕ.

Σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και ένας τοπικός δημοσιογράφος που ανέφερε ότι ο Τερίμ ενοχλούνταν από τα σκυλιά γύρω από το εξοχικό του στο Alaçatı και ήθελε να τα πετάξει στην άκρη του αυτοκινητόδρομου πλήρωσε το τίμημα με την απώλεια της δουλειάς του.

Αν οι στόχοι του 2023, ακολουθούμενοι από τους στόχους του 2071, κάνουν τον τουρκικό λαό να κοιτάζει συνεχώς στο μέλλον γεμάτος ελπίδα και να ξεχνά την κατάσταση στην οποία βρίσκεται, η αμετάβλητη πρόταση του Τερίμ είναι η ίδια: “Διαμορφώνουμε την ομάδα των επόμενων 10 ετών του τουρκικού ποδοσφαίρου”… Ωστόσο, εδώ και 30 χρόνια αυτή η ομάδα δεν έχει αναδειχθεί ποτέ. Ούτε στη Γαλατασαράι μπόρεσε να αφήσει πίσω του την ομάδα των επόμενων γενεών, ούτε στις Εθνικές ομάδες. Αν και οι υποδομές τόσο της Γαλατασαράι όσο και της Εθνικής ομάδας ήταν υπό την εποπτεία του, δεν φάνηκε ότι ανέδειξε μια γενιά ή ανέδειξε αστέρια από την υποδομή. Για το λόγο αυτό, σχεδόν όλη η νέα γενιά παικτών στην Εθνική ομάδα της Τουρκίας είναι παιδιά ομογενών που μεγάλωσαν στις υποδομές χωρών όπως η Γερμανία και η Ολλανδία. Η Εθνική ομάδα γίνεται όλο και περισσότερο υποχρεωμένη στην Ευρώπη. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι έχει κολλήσει με παίκτες δεύτερης ποιότητας. Ο Μεσούτ Οζίλ, αντιμέτωπος με ένα δίλημμα, επέλεξε τη Γερμανία. Ωστόσο, οι παίκτες που δεν καλούνται στην εθνική ομάδα της χώρας στην οποία ζουν προτιμούν την εθνική ομάδα της Τουρκίας. Έτσι έχουμε κολλήσει με τη μετριότητα.

Όταν τα πράγματα πάνε άσχημα, ένα από τα σημαντικότερα ατού του Τερίμ είναι να δημιουργεί ένταση με τη διοίκηση του συλλόγου. Χρησιμοποιεί πολύ καλά τα μέσα ενημέρωσης, αλλά πρώτα δημιουργεί ένα “σχέδιο Β”. Αν ο Τερίμ είναι επικεφαλής της Γαλατάσαραϊ, το “Plan B” του είναι η Εθνική ομάδα- αν είναι επικεφαλής της Εθνικής, είναι το αντίθετο. Πρώτον, οι πένες κοντά στον Τερίμ γράφουν ειδήσεις ότι τον θέλουν σύλλογοι από το εξωτερικό, ειδικά από την Ιταλία.

Turkey superleague match between Galatasaray and Mersin Idman Yurdu at Turk Telekom Arena Stadium in Istanbul on 06.04.2013
Match Scored: Galatasaray 3 – Mersin Idman Yurdu 1
Pictured: Coach Fatih Terim of Galatasaray and referee Suleyman Abay.

Τότε εμφανίζεται η είδηση “Επιστρέφει στη Γαλατασαράι… Επιστρέφει στην Εθνική ομάδα…” και με τον αέρα των ΜΜΕ, η συμφωνία εξασφαλίζεται οριστικά. Ο άνεμος των ΜΜΕ προσαρμόζεται με τέτοιο τρόπο ώστε ο Τερίμ να μετατραπεί σε “καταζητούμενο” και όχι σε “επιθυμητό”.

Το πιο κλασικό παράδειγμα είναι η περίοδος που ο Ünal Aysal ήταν πρόεδρος της Γαλατάσαραϊ. Τα πράγματα πήγαιναν άσχημα στη Γαλατασαράι και ο Φατίχ Τερίμ είχε εξασφαλίσει τη θέση του στην Εθνική ομάδα. Το μόνο που απέμενε ήταν να κόψει τους δεσμούς του με τους κιτρινόμαυρους. Έφτασε στο σημείο να μην απαντά στα τηλεφωνήματα του προέδρου για να μην απολυθεί λόγω αποτυχίας.

Χάρη στο ισχυρό του λόμπι, ο Τερίμ χρησιμοποίησε τη Γαλατασαράι και την Εθνική ομάδα ως θερινή και χειμερινή έπαυλη για τον εαυτό του. Τα πηγαινέλα του επαναλήφθηκαν 6 φορές. Κατατάσσεται στην πρώτη τριάδα μεταξύ των πιο ακριβοπληρωμένων προπονητών στον κόσμο. Υπήρχε ένα πράγμα στο οποίο έδινε προσοχή κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Το να παίζει μουσικές καρέκλες με τους Mustafa Denizli και Şenol Güneş. Αυτό έγινε για να αποφύγει την αντιπαράθεση με το δίδυμο στο πρωτάθλημα. Στην τρίτη του επίσκεψη στη Γαλατασαράι, ήρθε αντιμέτωπος με έναν άλλο τοπικό προπονητή, τον Αϊκούτ Κοτζαμάν. Αλλά και εκεί, επέλεξε πολύ καλά τη χρονική στιγμή. Η Φενέρμπαχτσε πάλευε με την έρευνα για τα στημένα παιχνίδια και πάνω από τη μισή ομάδα του Αϊκούτ είχε διαλυθεί. Παρ’ όλα αυτά, η Γαλατασαράι κατάφερε με το ζόρι να γίνει πρωταθλήτρια στον τελευταίο αγώνα.

Στις επιτυχίες, ο Τερίμ βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Στις αποτυχίες, είναι οι κατηγορίες του Τερίμ… Όταν τα πράγματα πάνε άσχημα, έρχεται στο προσκήνιο με τους καβγάδες του, κατηγορώντας τη διοίκηση ή τους παίκτες. Στο τελευταίο Euro 2016, υπερβάλλει και κατηγορεί όλη τη χώρα: “Οι παίκτες δεν ήρθαν έτοιμοι. Δεν μπορείς να προετοιμαστείς για το Ευρωπαϊκό Κύπελλο στο Ευρωπαϊκό Κύπελλο. Ως χώρα, δεν ήμασταν έτοιμοι για αυτό το τουρνουά”.

Ποιος έπρεπε να προετοιμάσει την ομάδα; Έτσι ο Φατίχ Τερίμ κάλυψε την αποτυχία του λόγω της επιλογής μιας εθνικής ομάδας που αποτελείται από παίκτες εκτός φόρμας που δεν μπορούσαν να βρουν ευκαιρία να παίξουν στους συλλόγους τους. Πίσω από αυτή την απόφαση βρισκόταν ο ορεινός εγωισμός του. Ανταγωνιζόταν τους προπονητές των συλλόγων εξαιτίας του εγωισμού του. Επιλέγοντας παίκτες που δεν έπαιζαν στην ομάδα του, έλεγε στους προπονητές του “οι επιλογές των παικτών σας είναι λανθασμένες”- παίζοντας παίκτες σε εντελώς διαφορετικές θέσεις, έλεγε στους προπονητές του “μάθετε ότι αυτή είναι η βασική τους θέση”.

Πριν από χρόνια, ο Πίρλο διηγήθηκε πώς ο Τερίμ συνήθιζε να αφήνει τον πρόεδρο Αντριάνο Γκαλιάνι μόνο του στο τραπέζι κατά τη διάρκεια των επίσημων δείπνων του συλλόγου, ώστε να μπορεί να παρακολουθεί το Biri Bizi Gözetliyor. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνει κανείς σε μια πόλη όπως το Μιλάνο από το να παρακολουθεί το Big Brother στην τουρκική τηλεόραση; Το δράμα του Φατίχ Τερίμ στην πραγματικότητα κρύβεται εδώ. Όλο αυτό το μπρος-πίσω μεταξύ της Γαλατασαράι και της εθνικής ομάδας οφείλεται στο ότι ο Τερίμ, ο οποίος έχει τραπεζικούς λογαριασμούς εκατομμυρίων δολαρίων, δεν έχει τίποτα άλλο στη ζωή του. Είναι σαν ένας γέρων γέρος που δεν μπορεί να φύγει από τα μέρη που σύχναζε στα νιάτα του γιατί δεν έχει πουθενά αλλού να πάει. Ο Φατίχ Τερίμ, ο οποίος δεν αποδέχεται τη στατιστική ως επιστήμη, δεν είναι επιτυχημένος προπονητής όσον αφορά τη στατιστική. Το όνομά του είναι αδιάβαστο στο Τσάμπιονς Λιγκ, την Α’ κατηγορία του ποδοσφαίρου. Τα στατιστικά του στην Εθνική ομάδα είναι πίσω από τον Ersun Yanal και ούτε καν κοντά στον Şenol Güneş. Ωστόσο, ο τουρκικός λαός εξακολουθεί να τον αγαπάει. Ο λόγος είναι ότι τους δίνει αυτό που θέλουν.

Είναι κάποιος που μιλάει σαν θείος, μαλώνει όταν χρειάζεται, φωνάζει και φωνάζει, κροταλίζει τον πάγκο, δείχνει δυνατός, ντύνεται ακριβά, ζει ακριβά, μιλάει με απλές προτάσεις, μπορεί να ρίξει τη σάλτσα του εθνικισμού και, το κυριότερο, μπορεί να δημιουργήσει ενθουσιασμό και ένταση.

Ένα από τα κόμπλεξ του Fatih Terim είναι το ύψος του. Για το λόγο αυτό, τα παπούτσια με φλατ τακούνι είναι απαραίτητα. Ο Frank De Boer τον περιέγραψε καλύτερα για τα ρούχα του: “Τον απασχολούσε περισσότερο η εμφάνισή του παρά το ποδόσφαιρο. Ήταν κάτι που δεν είχα ξαναδεί πουθενά. Δεν τον έχω δει ποτέ σε μισή σεζόν να φοράει την ίδια στολή σε άλλη προπόνηση, ήταν πραγματικά απίστευτο. Ήταν ένας πραγματικός μεγαλομανής”. Ένας άλλος παίκτης, ο Αντρέα Πίρλο, θυμάται τον Τερίμ να κυκλοφορεί σαν τον Τζον Τραβόλτα με έντονα ρούχα.

 

 

 

 

 

 

 

ΝΕΟΟΘΩΜΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΦΑΝΑΡΙΩΤΙΣΜΟΣ;

2

του Παντελή Σαββίδη

Το ότι από εποχής Οζάλ -και όχι Ερντογάν- έχουμε μια προσπάθεια αναβίωσης του νεοοθωμανικού οράματος είναι πασίδηλο και προφανές.

Μήπως, πλέον, έχουμε και μια προσπάθεια αναβίωσης του νέο-φαναριωτισμού;

Ας ορίσουμε τι θεωρούμε φαναριωτισμό. Την προσπάθεια ηγετικών μορφών της ρωμιοσύνης να συμμετάσχει στη διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Βαθύτερα, άλωση εκ των έσω.

Το ιδεολογικό περιεχόμενο αυτής της συμμετοχής είναι πως η ρωμιοσύνη (αργότερα η ρωμιοσύνη ταυτίστηκε με τον ελληνισμό, ρωμιοί ήταν στην Αυτοκρατορία οι μη μουσουλμάνοι), θα μπορούσε, καταλαμβάνοντας καίριες θέσεις του κράτους, να ελέγξει την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η αντίληψη αυτή ήταν υπαρκτή μέχρι την Επανάσταση του 1821 αλλά δεν επικράτησε. Επικράτησε η ιδεολογία της δημιουργίας ενός ελληνικού εθνικού κράτους. Αυτό που δημιουργήθηκε μεταξύ 1830 και 32 και επεκτάθηκε ως το 1948.

Υπάρχουν σήμερα ενδείξεις ενός νέου φαναριωτισμού;

Νομίζω ναι. Θέτω έναν προβληματισμό.

1.-Δεν πιστεύω πως στον ελληνισμό υπάρχουν οι πολιτικές, οικονομικές και πνευματικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν έναν νέο-φαναριωτισμό. Υπάρχουν όμως ορισμένες ενδείξεις προς αυτήν την κατεύθυνση οι οποίες χρήζουν προσοχής.

2.-Το παρασκήνιο μέχρι την υπογραφή της Διακήρυξης Φιλίας Ελλάδας-Τουρκίας δεν το γνωρίζω αλλά πρέπει να υπήρξε. Και να ήταν έντονο. Η Διακήρυξη Φιλίας είναι η κατάληξη της συνειδητοποίησης ότι αντί να αντιπαρατιθέμεθα, ας επιχειρήσουμε μια προσέγγιση μήπως και βρούμε έναν κοινό τόπο συμβίωσης.

3.-Οι προϋποθέσεις συμβίωσης υπαγορεύουν ελληνικές υποχωρήσεις. Δεν υπάρχει τίποτε στο οποίο υποχωρεί η Άγκυρα, σε αντίθεση με την Αθήνα. Το θέμα έχει αναλυθεί. Η μόνη υποχώρηση της Άγκυρας είναι να μην προκαλεί. Της Αθήνας πολλές και επικίνδυνες αλλά αυτό είναι άλλο θέμα.

4.-Η σύγκληση προϋποθέτει ιδεολογική ηγεμονία της ιδέας. Στην Τουρκία τα ΜΜΕ είναι απολύτως ελεγχόμενα. Το ίδιο και στην Ελλάδα, τουλάχιστον, τα θεωρούμενα ως κύρια. Με άλλον τρόπο (χρηματοδότηση και κυβερνητική υποστήριξη των επιχειρηματιών τους) αλλά ελεγχόμενα. Έτοιμα να υποστηρίξουν το εγχείρημα.

5.-Αρκεί ο έλεγχος των ΜΜΕ; Όχι. Χρειάζεται και μια κοινωνική δυναμική στην κατεύθυνση της προαναφερθείσας ιδεολογίας. Τα τουρκικά σήριαλ και ίσως και κάποια ελληνικά ανάλογα θα προσφερθούν σε αυτήν την κατεύθυνση. Ούτε και αυτό αρκεί. Η έλευση του Φατίχ Τερίμ ως προπονητή του Παναθηναϊκού θα λειτουργήσει και αυτή θετικά προς αυτήν την κατεύθυνση σε πολύ λαϊκό επίπεδο. Των φιλάθλων. Αλλά ούτε αυτό αρκεί. Πρέπει να γίνει κάτι και σε πνευματικό επίπεδο. Ας περιμένουμε να δούμε ανταλλαγές σε επίπεδο πανεπιστημίων και πνευματικών ιδρυμάτων. Η επιχείρηση βρίσκεται σε εξέλιξη.

6.-Αν υπάρχουν κάποιοι που σκέπτονται πιο σύνθετα στην ελληνική άρχουσα τάξη, προφανώς έθεσαν το ερώτημα: μας εξυπηρετεί μια διαρκής αντιπαράθεση με την Τουρκία ή να τα βρούμε μαζί της σε κάποιο πλαίσιο σύγκλισης νεοοθωμανισμού και νεοφαναριωτισμού και να ωφεληθούμε από την συμμετοχή αυτή;

7.-Επανέρχεται, δηλαδή, το προεπαναστατικό δίλημμα, αυτήν την φορά με δοκιμασμένο-και εν πολλοίς αποτυχημένο- νεοελληνικό εθνικό κράτος.

8.-Θα μου πείτε πιστεύεις πως ο Μητσοτάκης και το περιβάλλον του σκέφθηκαν όλα αυτά και τα υλοποιούν; Όχι. Στην ελληνική πολιτική και οικονομική τάξη υπαγορεύονται πολιτικές. Και γι αυτό το εγχείρημα παρουσιάζει ενδιαφέρον. Υπάρχουν, όμως, κάποιοι θύλακες που έχουν την σχετική θεσμική μνήμη. Και μπορούν να την καθοδηγήσουν.

9.-Τα αποτελέσματα του νεοελληνικού εθνικού κράτους τα αμφισβητώ και εγώ. Αλλά στο δίλημμα Δύση ή Ανατολή. Το σχετικό δίλημμα ετέθη ως Τιάρα ή Φακιόλιο κατά την Άλωση αλλά σήμερα η έκφραση είναι πιο ήπια χωρίς να αμφισβητεί την εθνική παρακαταθήκη, τον εθνικό πολιτισμό και παράδοση.  Ναι σε ένα ευρύτερο, του εθνικού, πλαίσιο αλλά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όχι στην Νεοοθωμανική Αυτοκρατορία. Σε μια Ομοσπονδιακή Ευρώπη ως ελληνική δημοκρατία με την γλώσσα, τις παραδόσεις και την ιστορία μας.

10.- Οι συγκρίσεις με το παρελθόν, τηρουμένων των πολλών αναλογιών.

Δ. Κωνσταντακόπουλος: ο Χριστός ξανασταυρώνεται

0

Θα βρείτε εδώ ένα πολύ μικρό κλάσμα ειδήσεων που κάθε δημοσιογράφος που σέβεται τον εαυτό του θα διάλεγε να προβάλλει. Όμως, δεν θα τις βρείτε.

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
28 Δεκεμβρίου 2023

Το τελευταίο που ήθελα να κάνω, και μάλιστα μέρες Χριστουγέννων, ήταν να γράψω αυτό το άρθρο. Δεν το κάνω τόσο για τους αναγνώστες μου, ούτε καν τόσο για τους Παλαιστίνιους, την τύχη των οποίων ελάχιστα μπορώ να επηρεάσω. Το γράφω για μένα, γιατί κάπως πρέπει να αντιδράσω σε όσα διαβάζω και μαθαίνω, για να μπορώ να λέω ότι παραμένω άνθρωπος, ότι διατηρώ κάποια αξιοπρέπεια. Για να μπορώ να κοιμάμαι ήσυχα, που έλεγε και ο Τσίπρας προτού ξεπουληθεί ο ίδιος και ξεπουλήσει κι όλους εμάς.

Θα βρείτε εδώ ένα πολύ μικρό κλάσμα, διόλου εξαντλητικό, ειδήσεων που κάθε δημοσιογράφος που σέβεται τον εαυτό του θα διάλεγε να προβάλλει στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας του, ή μεταξύ των πρώτων σε ένα δελτίο ειδήσεων. Που όμως δεν θα τις βρείτε στη συντριπτική πλειοψηφία των ΜΜΕ και των social media.

Δεν θα τις βρείτε όχι βέβαια γιατί αυτοί που διευθύνουν εφημερίδες, τηλεοράσεις, ιστοσελίδες είναι ανίκανοι και δεν καταλαβαίνουν τη σημασία τους, αλλά για τον ακριβώς αντίθετο λόγο. Την παρακαταλαβαίνουν. Αλλά για διάφορους λόγους «χρωστάνε» στο ή «φοβούνται» ή και τα δύο, το πανίσχυρο λόμπι, το κέντρο της εξουσίας του παγκόσμιου καπιταλισμού. Και βέβαια, όπως συμβαίνει σε όλες τις περιόδους μεγάλων κρίσεων, οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ και των social media δεν έχουν περιθώρια να κρυφτούν, θέλοντας και μη αποκαλύπτουν ποιοι πραγματικά είναι.

Αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τους εκδότες, συμβαίνει επίσης και με τους Έλληνες πολιτικούς, σχολιαστές, δημοσιογράφους, δήθεν «διανοούμενους», πανεπιστημιακούς της κακιάς ώρας, ακόμα και με τους ιεράρχες της Ορθόδοξης Εκκλησίας που σιωπούν ακόμα κι όταν ο ισραηλινός Στρατός πυροβολεί και σκοτώνει τους πιστούς στον Άγιο Πορφύριο. Η Γάζα φωτίζει ανελέητα το ποιόν τους.

Μια χώρα της οποίας η «ηγέτιδα τάξη» έχει χάσει κάθε στοιχείο ανθρωπιάς και αξιοπρέπειας είναι καταδικασμένη, αργά ή γρήγορα, να σβήσει και να χαθεί. Και ο λαός, μετά από ήττες επί ηττών, θυμίζει τώρα τον παλαμικό στίχο: Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα, ραγιάδες έχεις, μάνα Γη, σκυφτούς για το χαράτσι. Άνθρωποι που δεν επαναστατούν διαβάζοντας την ιστορία της τετράχρονης Ghazal, τις ιστορίες ως και χιλίων μικρών παιδιών που τα ακρωτηριάζουν χωρίς αναισθησία, δεν αξίζει να λέγονται άνθρωποι. Οι ίδιοι κι η χώρα τους δεν θάχει αύριο δικαίωμα σε κανενός τη συμπαράσταση.

1.Ομαδικές εκτελέσεις Παλαιστινίων ενώπιων των οικογενειών τους

Ισραηλινοί στρατιώτες μπήκαν σε πολυκατοικίες της Γάζας, ξεχώρισαν σε κάθε όροφο τους άνδρες από τα γυναικόπαιδα και εκτέλεσαν τους πρώτους ενώπιον των οικογενειών τους. Στη συνέχεια μάζεψαν τα γυναικόπαιδα σε ένα δωμάτιο τους πυροβόλησαν και τους έριξαν χειροβομβίδα. Την κατηγορία διατύπωσε το Γραφείο Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ζητώντας τη διεξαγωγή έρευνας από τις ισραηλινές αρχές .

Η οργάνωση EuroMed Monitor παρέδωσε στις 26 Δεκεμβρίου στους εισηγητές του ΟΗΕ και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο τα στοιχεία για την εκτέλεση εν ψυχρώ δεκάδων αμάχων στο κέντρο της Γάζας.

2.Εκτελέσεις ηλικιωμένων και αναπήρων αμάχων

Επιπλέον οι Ισραηλινοί καλούν ηλικιωμένους και ανάπηρους Παλαιστινίους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και, μόλις το κάνουν, τους πυροβολούν και ενίοτε τους αφήνουν να πεθάνουν στον δρόμο από αιμορραγία. Αναφέρονται επίσης περιστατικά δολοφονιών παιδιών ενώ έπαιζαν στον ήλιο με πυροβολισμούς από περιπλέοντα πολεμικά πλοία του Ισραήλ.

3.Βασανισμοί και δολοφονίες Παλαιστινίων κρατουμένων

Έξι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι πέθαναν στις ισραηλινές φυλακές μετά την 7η Οκτωβρίου, σύμφωνα με την εγκυρότερη ίσως ισραηλινή εφημερίδα Haaretz που τιτλοφορεί το σχετικό άρθρο της: «Να μη γίνουν οι φυλακές τόπος εκτέλεσης». Τα σώματα των τεσσάρων έφεραν τραύματα, ενώ η νεκροψία δύο άλλων δημιούργησε την εντύπωση ότι πέθαναν από απουσία κατάλληλης ιατρικής περίθαλψης. Οι έξι είναι ακραίες περιπτώσεις, αλλά υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός καταγγελιών για κακομεταχείριση κρατουμένων από φύλακες των φυλακών και στρατιώτες. Μερικές φορές οι ίδιοι οι συνήγοροι των κρατουμένων παρακαλούν να διεξαχθούν οι δίκες χωρίς τους κατηγορούμενους για να μην τους κακοποιήσουν στο δρόμο προς τα δικαστήρια. Σε άλλες περιπτώσεις δεν ανακοινώνουν στις οικογένειες τον θάνατο κρατουμένων όπως συνέβη με δύο εργάτες από τη Γάζα. Η κατάσταση επιδεινώνεται, γράφει η Haaretz, γιατί η εβραϊκή κοινή γνώμη πιέζει για μεγαλύτερη σκληρότητα και μη τήρηση των νόμων.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ «στον βορρά και την πόλη της Γάζας, οι ισραηλινές δυνάμεις αναφέρεται ότι συνέλαβαν εκατοντάδες άνδρες και παιδιά και τους έβαλαν να στέκονται στα γόνατα σε δημόσιους χώρους και σε σπίτια γυμνούς, με μόνο το εσώρουχό τους, με χειροπέδες, υποκείμενοι σε χτυπήματα, κακομεταχείριση, σκληρές καιρικές συνθήκες και άρνηση βασικών αναγκών». «Η δημοσίευση από τον ισραηλινό στρατό σοκαριστικών φωτογραφιών γυμνών ανθρώπων με δεμένα τα μάτια συνιστά καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και μορφή απάνθρωπης μεταχείρισης, ισοδύναμη με έγκλημα πολέμου και οι υπεύθυνοι πρέπει να δώσουν λόγο», υπογραμμίζει σε δήλωσή του ο Ομάρ Σακίρ, διευθυντής Ισραήλ και Παλαιστίνης του Human Rights Watch.

Σε μερικές φωτογραφίες διακρίνονται μεταξύ των αιχμαλώτων αμάχων που οι Ισραηλινοί υποχρέωσαν να γδυθούν και μικρά παιδιά η τύχη των οποίων αγνοείται.

4.Το χριστουγεννιάτικο δώρο του Ισραήλ στους Παλαιστινίους

Μετά από δυόμισι μήνες ανηλεών και αδιάκριτων βομβαρδισμών ξέρουμε ότι δεν έχουμε παράπλευρες απώλειες. Οι παράπλευρες απώλειες είναι η συνειδητή επιδίωξη του Ισραήλ που θέλει να τρομοκρατήσει τους νόμιμους από αιώνων κατοίκους της Παλαιστίνης και να τους αναγκάσει να φύγουν για να τους πάρει όλη τη γη της Παλαιστίνης. ‘Ένα Ισραήλ που έχει λυσσάξει τώρα γιατί οι Παλαιστίνιοι δεν πάνε πουθενά.

Η ημέρα των Χριστουγέννων ξεκίνησε με Ισραηλινές επιθέσεις στη δυτική ‘Οχθη, στην ίδια τη γενέτειρα του Χριστού, τη Βηθλεέμ και τις γύρω περιοχές. Ήταν όμως κυρίως στη λωρίδα της Γάζας που, παραμονή των Χριστουγέννων, το Ισραήλ εντατικοποίησε τις επιθέσεις του σκοτώνοντας πάνω από 100 αμάχους στο προσφυγικό στρατόπεδο Maghazi και το σύνολο των θυμάτων να υπερβαίνει τους 250 σε 24 ώρες. Επτά οικογένειες Παλαιστινίων εξοντώθηκαν ολοκληρωτικά.

Λένε ότι τα θύματα από τους βομβαρδισμούς έχουν τώρα ξεπεράσει τις 20.000. Αλλά κανείς δεν ξέρει πόσοι βρίσκονται κάτω από τα ερείπια πολυώροφων κτιρίων, καθώς μάλιστα δεν υπάρχουν μηχανήματα για να σηκώσουν τα χαλάσματα. Οι άνθρωποι σκάβουν με τα χέρια για να βρουν τους συγγενείς τους. Και οι τηλεοράσεις μας φροντίζουν να μας απαλλάξουν από το θέαμα.

Ο Πάπας μίλησε για τα σκοτωμένα παιδιά κάτω από τα ερείπια, τους «μικρούς Χριστούς της εποχής μας». Ιεράρχες από όλο τον κόσμο ταξίδεψαν στη Βηθλεέμ για να συμπαρασταθούν στους Παλαιστίνιους Χριστιανούς. Ένα ιορδανικό αεροπλάνο πέταξε εφόδια στην ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Πορφυρίου στη Γάζα, όπου έχουν βρει καταφύγιο 300 χριστιανοί Παλαιστίνιοι.  Οι δικοί μας «σεπτοί Ιεράρχες», με την άκρα και ακραία αποκαλυπτική σιωπή τους, μας τα είπαν όλα, για το τι είναι και το τι αξίζουν. Το μόνο που τους μάρανε είναι να στέλνουν αεροπλάνα να φέρνουνε το φως στην Ανάσταση. Τώρα που ματώνει το ίδιο το σώμα του Ιησού τι κάνουν;

Συνεχίζεται…

Πηγή:kosmodromio.gr

Περίεργη χρονιά το 2023

0

Το 2023, που τώρα κλείνει, ήταν μια περίεργη χρονιά. Όχι επειδή οι ρυθμοί άλλαξαν: τα γεγονότα παραμένουν καταιγιστικά, η αβεβαιότητα και η αίσθηση ότι όλα μπορεί να συμβούν εξακολουθούν να είναι παρούσες. Συνεχίζεται μια πορεία «γυμνής μετάβασης» σε τοπία γεωπολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά, χωρίς ναυπάρχει από κάπου μια εναλλακτική πρόταση που να αγκαλιάζεται ως ελπίδα από ευρύτατα στρώματα. Την πρωτοβουλία την έχουν κέντρα ισχύος, που όμως δεν μπορούν να ελέγξουν την πορεία της «γυμνής μετάβασης».

Κι έτσι έρχονται στην επιφάνεια με μεγαλύτερη σφοδρότητα φαινόμενα «εκδίκησης της φύσης» απέναντι στην Ύβρη και την αλαζονεία του καλπάζοντος Κέρδους, που με την ψηφιακή του φορεσιά επιβάλλει ανελέητη ασφυξία στην οικονομία, την πολιτεία, τη δημοκρατία, τους υλικούς όρους διαβίωσης δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Η «γυμνή μετάβαση» προχωρά με σπασμούς: ήδη δύο είναι σε πλήρη εξέλιξη, στην καρδιά της Ευρώπης (Ουκρανία) και στη Μέση Ανατολή, χωρίς να υπάρχει καμία εγγύηση ότι δεν θα επεκταθούν.

Το περίεργο της χρονιάς 2023 έγκειται, λοιπόν, στο γεγονός ότι παρά το σφυροκόπημα, την τρομακτική σύγχυση, τις τεράστιες βιοπολιτικές καμπάνιες ελέγχου, αρχίζουν να υπάρχουν σημάδια σκεπτικισμού, σημάδια συνειδητοποίησης ότι κάτι πάει πολύ άσχημα, ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί το «πάμε κι όπου βγει». Επιπλέον, μέσα σε αυτόν τον χρόνο έχουμε μεγαλύτερη αγκύρωση της συνείδησης ότι μεταβαίνουμε σε έναν κόσμο όπου η Δύση θα έχει μικρότερο μερτικό, θα ακολουθήσει μια φθίνουσα πορεία, κι ότι αναδύονται νέα κέντρα και καταγράφονται νέοι συσχετισμοί.

Παρά το σφυροκόπημα, την τρομακτική σύγχυση, τις τεράστιες βιοπολιτικές καμπάνιες ελέγχου, αρχίζουν να υπάρχουν σημάδια σκεπτικισμού, σημάδια συνειδητοποίησης ότι κάτι πάει πολύ άσχημα, ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί το «πάμε κι όπου βγει»

Πρώτα δείγματα επιφυλακτικότητας απέναντι στον τεχνοκρατικό λόγο

Τα περασμένα χρόνια (χρόνια πανδημίας και εγκλωβισμού, χρόνια παγκόσμιου πραξικοπήματος και ολομέτωπης επίθεσης, χρόνια απαρχής ενός πολέμου στην Ουκρανία που δημιούργησε πολλές αναστατώσεις στις συνειδήσεις πλατιών μαζών αλλά και διανοούμενων) δεν ήταν δυνατόν να αρχίσουν να υπάρχουν κάποια απαυγάσματα, κάποια έστω στοιχειώδη συμπεράσματα για το προς τα πού πηγαίνει ο οδοστρωτήρας χωρίς οδηγό και χωρίς πηδάλιο. Το 2023 όμως μπορεί να ήταν η απαρχή μιας αντίστροφης συνειδητοποίησης απέναντι σε ό,τι διακήρυσσαν με τεχνοκρατική ψηφιακή γλώσσα οι ιθύνοντες της παγκοσμιοποίησης και του μετανεωτερικού στάτους.

Ποιος σήμερα δεν κατανοεί ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη βρίσκονται σε μια βαθύτατη κρίση; Πως δεν έχουν τα φόντα αλλά και τις δυνατότητες να ηγηθούν του σύγχρονου κόσμου; Ποιος δεν βλέπει πως μια νέα –έστω ακόμα αδιαμόρφωτη και αντιφατική– συμμαχία άλλων κέντρων (Κίνα-Ρωσία κ.λπ.) αποκτά μεγαλύτερο βάρος και λογίζεται ως πιο σοβαρή και λιγότερο επικίνδυνη ή τυχοδιωκτική από τη φθίνουσα Δύση; Περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο πλέον βλέπουν ή μαθαίνουν ότι υπάρχουν οι BRICS και άλλοι οργανισμοί χωρών που αναζητούν έναν διαφορετικό βηματισμό. Ή αντιλαμβάνονται ότι από τις ρωγμές των αντιθέσεων που έχουν τα κέντρα αυτά απέναντι στη «συλλογική Δύση» μπορεί να αναδυθούν δυνατότητες άλλης πορείας για δυνάμεις και χώρες που συνθλίβονται από την παγκοσμιοποίηση, τον ιμπεριαλισμό και τον επεκτατισμό.

Είναι περίεργη χρονιά το 2023 επειδή όλο και περισσότερο τεκμηριώνεται μια επιφυλακτικότητα απέναντι στον τεχνοκρατικό λόγο και την επίθεση-«πανδημία» επιστημονισμού που είχε κυριαρχήσει την εποχή της πανδημίας του κορωνοϊού. Η οποία ήταν και εποχή παγκόσμιου πραξικοπήματος ενάντια στο δημόσιο χώρο, τις ελευθερίες, τη δημοκρατία. Σήμερα όλοι σχεδόν παραδέχονται ότι η πανδημία υπήρξε ένας επιταχυντής των διαδικασιών του παγκόσμιου ψηφιακού καπιταλισμού (σε Δύση και Ανατολή), και ότι εξασφάλισε –σε μια περίοδο έντονης κρίσης– εξαιρετικά κέρδη για τμήματα-λίντερ του παγκόσμιου κεφαλαίου. Τηλεργασία, ψηφιακό κράτος, κοινωνίες υπό βιοπολιτικό έλεγχο, αποστασιοποίηση κ.λπ. πήραν ιλιγγιώδη μορφή, και έχουν αλλάξει κατά πολύ την καθημερινή ζωή, τον χρόνο και τον τόπο, την επικοινωνία και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Και τώρα, Τεχνητή Νοημοσύνη: το νέο κύμα επιστημονισμού

Το 2023 ήταν λοιπόν χρονιά ψυλλιάσματος του τι έγινε, τι αποτελέσματα είχε, πόσο έβλαψε η διαχείριση της πανδημίας, τι σχέση είχε αυτή η διαχείριση με τη «γυμνή μετάβαση». Και ήταν περίεργη χρονιά το 2023 διότι, ενώ άρχιζε να παίρνει έκταση ο σκεπτικισμός απέναντι στον επιστημονισμό, ήρθε ένα νέο κύμα πιο προωθημένης εκδοχής του να κατακλύσει, να μαγέψει και να αποκρύψει αλήθειες, αντιθέσεις και πραγματικότητες: το κύμα της Τεχνητής Νοημοσύνης και των τεράστιων αλλαγών που αυτή θα επιφέρει. Η τεχνητή νοημοσύνη που θα θεραπεύσει κάθε «νόσο», που θα δώσει λύση σε ανεπίλυτα μέχρι σήμερα προβλήματα. Το νέο «αυτόματο» που τάχα θα αλλάξει τα πάντα προς το καλύτερο.

Η χρονιά του 2023 ήταν χρονιά μαζικής εισβολής της ΤΝ σε ολόκληρο τον κόσμο ως απολυτρωτή από κάθε καθυστέρηση. Ήδη ο «αλγόριθμος» είχε γίνει πρωταγωνιστής σε πολλές διαδικασίες. Τώρα η ΤΝ καταπίνει δεδομένα που της παρέχουν σχεδόν όλοι οι άνθρωποι στη Γη με το κινητό ή τον υπολογιστή τους. Φορτώνεται δηλαδή με κάρβουνο όπως οι παλιές ατμομηχανές, και από κοντά χιλιάδες αλγόριθμοι οδηγούν σε κάθε απίθανο συνδυασμό τα δεδομένα. Έτσι μπορούν να εκδοθούν «συνταγές» και «υπηρεσίες», ακόμα και «προϊόντα», που το χέρι και το μυαλό δεν θα μπορούσαν να φθάσουν. Και αυτά στον χρόνο dt που μπορούν να προσφέρουν οι κβαντικοί υπολογιστές.

Η όρεξη ανοίγει κι άλλο. Οι σχεδιασμοί για ένα commando (γενική διεύθυνση), μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού και της ΤΝ, επί των 7-8 δισεκατομμυρίων ανθρώπων είναι σε εξέλιξη. Φθάνει να φέρνει κέρδος, να απομυζά υπεραξία, να μην κόβεται το ηλεκτρικό ρεύμα. Ο γιγαντισμός μηχανισμών και διαδικασιών, πέρα από τη συγκεντροποίηση που επιτυγχάνει, οδηγεί και σε μια ευθραυστότητα τεραστίων διαστάσεων.

Επιστροφή σε παλιότερα τοπία, καταστροφές που θα μπορούσαν να αποφευχθούν

Και ενώ όλοι οι κραταιοί του κόσμου, οι λίντερ αυτών των διαδικασιών, υπόσχονται ένα καλύτερο και πιο ισορροπημένο μέλλον, βλέπουμε ότι ο ανταγωνισμός που λαμβάνει χώρα στα ίδια αυτά πεδία ανάμεσα στα διάφορα κέντρα ισχύος, οδηγεί σε διαιρέσεις, στρατοπεδεύσεις, πολέμους για πρώτες ύλες, για ενέργεια, για στρατηγικούς γεωπολιτικούς κόμβους. Βλέπουμε, είτε στην περίοδο της πανδημίας είτε τώρα των δύο πολέμων (που μπορεί να κλιμακωθούν και να αποδειχθούν προθάλαμος ενός Γ΄ Παγκόσμιου Πολέμου), να σπάνε αλυσίδες του παγκόσμιου εμπορίου, οι αλυσίδες αξιοποίησης των προϊόντων που παράγονται, και η καταφυγή στην «πραγματοποίηση των προϊόντων» της πολεμικής βιομηχανίας να είναι μία από τις πιο επικερδείς επιχειρήσεις.

Γι’ αυτό τα ειδυλλιακά τοπία της ΤΝ διαταράσσονται από επιστροφές σε κοινωνικά και γεωπολιτικά τοπία που μοιάζουν αρκετά με τα τέλη του 19ου αιώνα ή τις αρχές του 20ού. Η τάση λοιπόν προς τον πόλεμο είναι εγγενής στο σημερινό σύστημα κοινωνικών σχέσεων σε Δύση και Ανατολή. Και τα προβλήματα δεν θα λυθούν με ιδεολογική συζήτηση ή ειρηνικό διάλογοι αλγορίθμων. Θα λυθούν και σε επίπεδο «κρεοπωλείου».

Το 2023 το περιβαλλοντικό, το κλιματικό, το οικολογικό ζήτημα συνέχισε να μπαίνει σε όλο τον κόσμο με τρομερή ένταση. Αν και είμαστε μακριά από μια συνειδητοποίηση που να συνδέει τον οικονομικό και στρατιωτικό παράγοντα ως άκρως επιδραστικό και σε πολλά φαινόμενα που αποκαλούμε «κλιματική κρίση», η συχνότητα καταστροφών και ανισορροπιών –μαζί με τη γιγάντωση των επιπτώσεων που αυτά έχουν σε στοιβαγμένους πληθυσμούς χωρίς καμία προστασία– φέρνει τεράστιες καταστροφές. Οι πυρκαγιές σε πολλές χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου (και στην Ελλάδα), ή στη Χαβάη, θα μπορούσαν να είναι πολύ λιγότερο καταστροφικές αν υπήρχαν στοιχειώδη μέτρα και πρόληψη. Οι πλημμύρες περιοχών, το γκρέμισμα γεφυρών ή άλλων κατασκευών, οι καταστροφές ολόκληρων πόλεων από σεισμούς στην Τουρκία, τη Συρία ή το Νεπάλ θα μπορούσαν να μην προκαλούν τέτοια εκατόμβη ανθρώπινων θυμάτων και θάνατο εκατομμυρίων ζώων, καταστροφή δασών, εξαφάνιση ειδών.

Η Ζωή και η Φύση κραυγάζουν ότι δεν πάει άλλο με τη διαχείριση υπό τον καπιταλισμό. Αυτό δεν μπορεί να το αντιληφθεί το σύγχρονο ιερατείο των «ειδικών». Μπορεί να βλέπει μόνο το σύμπτωμα, αλλά όχι την αιτία. Αυτή πρέπει να συγκαλυφθεί, και οι υπεύθυνοι να μείνουν στην περιοχή του «ακαταδίωκτου».

Τέλος, παραμένοντας περίεργη χρονιά το 2023 μέχρι να εκπνεύσει, έσβησε το καλοκαιρινό χαμόγελο που μας έστειλε η Αφρική με την αποτίναξη πολλών νεοαποικιακών καθεστώτων. Το έσβησε με την απίστευτη σφαγή που διεξάγουν Ισραήλ και συλλογική Δύση ενάντια στον Παλαιστινιακό λαό. Βλέπουμε μια εθνοκάθαρση, ένα διαρκές έγκλημα σε απευθείας μετάδοση. Συνάμα όμως, βιώνουμε και μια μεγάλη καταδίκη και απομόνωση του σιωνιστικού κράτους του Ισραήλ, των ΗΠΑ και της άκρως αμαρτωλής Ευρώπης – η οποία φασιστικοποιείται με γρήγορους ρυθμούς, φτάνοντας να διώκει ακόμα και ποδοσφαιριστές για μια τους ανάρτηση υπέρ της Παλαιστίνης…

Περίεργη χρονιά και για την Ελλάδα

Η χρονιά κλείνει με πανηγυρισμούς για την επενδυτική βαθμίδα και την ανακήρυξη της Ελλάδας από τον Economist ως… χώρας της χρονιάς. Ο κόσμος του κέρδους, δια λεηλασίας και της εκποίησης, επιβραβεύει τους «άξιους» διαχειριστές. Αλλά για τη χώρα το 2023 ήταν χρονιά ταραχώδης, περίεργη, δύσκολη. Τον Μάρτη ζήσαμε τα Τέμπη και το πένθος της νεολαίας και του λαού για το συστημικό (και ατιμώρητο) έγκλημα. Τον Μάιο και τον Ιούνιο, εκλογές και έκπληξη από το 41-20 και τις εξελίξεις που αυτό το σκορ τροφοδότησε: γκρέμισμα του ΣΥΡΙΖΑ, κυριαρχία του Μητσοτάκη, μεγέθυνση της αλαζονείας και του ουσιαστικού τραμπουκισμού απέναντι σε δημοκρατία και λαό. Ακολούθησαν οι απίστευτες καταστροφές του καλοκαιριού, όπου κάηκε όλη η Ελλάδα, κι έπειτα ήρθε η πλημμύρα της Θεσσαλίας. Η χώρα κόπηκε στα δύο από τα Τέμπη, χωρίς σιδηρόδρομο για μήνες. Νομοί ολόκληροι και νησιά κατακάηκαν, χωριά βυθίστηκαν, δρόμοι καταποντίστηκαν, πόλεις έμειναν για εβδομάδες χωρίς ηλεκτρικό και νερό.

Ενώ το ζωτικό μέρος της χώρας βυθίζεται, το επίσημο παρέχει ό,τι ζητηθεί από Πρεσβεία και ΝΑΤΟ, κινείται στη σφαίρα της «σωστής πλευράς της Ιστορίας», εκθέτει τη χώρα σε απίθανους τυχοδιωκτισμούς, και δηλώνει πανέτοιμο για «μεγάλες υποχωρήσεις»

Η πολιτεία, η κυβέρνηση και ο λοιπός πολιτικός κόσμος πάνε απλά «παρακάτω», χωρίς να λογίζονται τι γίνεται και προς τα πού βαδίζει αυτή η χώρα. Ο νους τους πάντα είναι στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, στα ποσοστά των κομμάτων, άντε και στο πώς θα ξεμπλέξουν με τις πιέσεις και τα σκάνδαλα. Και τώρα που τελειώνει ο χρόνος, η κυβέρνηση του Μητσοτάκη αποφάσισε να κάνει ένα φίνις με νομοσχέδια, με αλλαγές σε όλους τους τομείς, κύριο χαρακτηριστικό των οποίων είναι μια επιθετική ανασυγκρότηση του αστισμού και μια γενίκευση της επίθεσης στο λαϊκό εισόδημα, καλυμμένη από λουκουμόσκονη επιδομάτων.

Ενώ λοιπόν το ζωτικό μέρος της χώρας βυθίζεται, το επίσημο παρέχει ό,τι ζητηθεί από Πρεσβεία και ΝΑΤΟ, κινείται στη σφαίρα της «σωστής πλευράς της Ιστορίας», εκθέτει τη χώρα και την κυριαρχία της σε απίθανους τυχοδιωκτισμούς. Και δηλώνει πανέτοιμο για «μεγάλες υποχωρήσεις» που θα κριθούν αναγκαίες ώστε να έχουμε ειρήνη με την γείτονα Τουρκία… Το «κόμμα της Χάγης» έκανε μεγάλους βηματισμούς ετούτη τη χρονιά!

Μια φράση που μιλά στην καρδιά και τον νου πολλών

Πού είναι λοιπόν το περίεργο στοιχείο της χρονιάς για την Ελλάδα; Αυτό βρίσκεται κατά τη γνώμη μου στο ότι η φράση «υπαρξιακό πρόβλημα της χώρας» μιλά στην καρδιά και το νου πολλών χιλιάδων ανθρώπων. Η ρευστότητα, η αβεβαιότητα, ο κυριολεκτικός αγώνας για την επιβίωση, ακόμα και σε συνθήκες απομόνωσης και ατομικής προσπάθειας, συνοδεύονται από ένα αίσθημα ότι δεν πάμε καλά, ότι κάτι χειρότερο κι όχι καλύτερο έρχεται. Επικρέμεται το ερώτημα «πούθε είναι ο πάτος;».

Παρόλο που όλοι ξέρουν ότι δεν υπάρχει πολιτική και κοινωνική αντιπολίτευση, παρόλο που ο φόβος, η οργή, η παραίτηση είναι τα κυρίαρχα συναισθήματα, την ίδια στιγμή οι πολίτες της χώρας απαιτούν σεβασμό και αξιοπρέπεια. Δεν έχουν τρόπο να τα εκφράσουν, δεν έχουν δρόμο να τα διαβούν, αλλά μέσα τους οι εθνικές απειλές και ταπεινώσεις, η ανάγκη και το άγχος για επιβίωση σπρώχνουν σε πιο λογικές σκέψεις. Ωθούν σε μια επιφυλακτικότητα προς τα μεγάλα συνθήματα και τις διαφημίσεις, σπρώχνουν στη σκέψη ότι δεν υπάρχει ατομική και μόνο διάσωση. Περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι ο κόσμος δεν θα τα έβγαζε πέρα στα δάση που καίγονταν, στις πλημμυρισμένες περιοχές, στα γεμάτα λάσπη σπίτια, αν δεν υπήρχαν κύματα αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας!

***

Οι ευχές μου για τη νέα χρονιά, πέρα από υγεία και δύναμη:

Αντίσταση και νέα συνείδηση. Να σπάσουν τα μικροφέουδα του υποκειμενισμού, διότι είμαστε ζωηρός πολιτικά λαός, αλλά και με πολλούς που θέλουν να ανέβουν στο πεζούλι και να βγάζουν λόγους. Να δώσουμε ζωή σε ένα εγχείρημα σοβαρό, προσγειωμένο, με φιλοδοξία να εκφράσει κάτι ουσιαστικό, να δώσει φωνή σε όσους νοιώθουν, αισθάνονται, αλλά δεν έχουν φωνή.

Καλή χρονιά φίλοι και φίλες! Να πιστέψουμε ότι πολλά εξαρτώνται και από εμάς!

edromos.gr

Πέντε προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία το 2024

0

Είναι γνωστή η ρήση ότι οι προβλέψεις είναι δύσκολο σπορ, ιδιαίτερα όταν αφορούν το μέλλον. Οι ασκήσεις αυτού του τύπου πάντοτε ενδέχεται να διαψευστούν από την εμφάνιση απροσδόκητων κλυδωνισμών με σοβαρότατες επιπτώσεις (black swans), δίπλα στους γνωστούς και συχνά παραμελημένους κινδύνους (gray rhinos). Ωστόσο, όσο κι αν είναι παρακινδυνευμένες οι προβλέψεις, η χρησιμότητά τους συνίσταται στη διατύπωση πιθανών σεναρίων με στόχο τη μέγιστη δυνατή ετοιμότητα για γρήγορη αντίδραση σε περίπτωση επιβεβαίωσής τους.

Επιπροσθέτως, ήδη διαφαίνονται γενικότερες τάσεις (megatrends), όπως είναι η αμφισβήτηση της μεταψυχροπολεμικής παγκόσμιας τάξης, η επιστροφή της γεωπολιτικής, η κλιματική κρίση, κ.λπ. Επομένως, μπορεί να ισχυριστεί κανείς με ικανή δόση βεβαιότητας ότι το 2024 δεν μπαίνει με καλούς οιωνούς και ο πλανήτης θα βρεθεί αντιμέτωπος με πλήθος προκλήσεων.

Πιθανές προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία το 2024

1. Το Long Covid της παγκόσμιας οικονομίας

Εκφράζονται ελπίδες ότι το 2024 ο πλανήτης θα εξέλθει από τον κύκλο του COVID-19. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι η πανδημία – που δεν έχει λήξει οριστικά – έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Η «κληρονομιά» της συνίσταται στο δυσθεώρητο δημόσιο χρέος παγκοσμίως ύψους 97 τρισ. δολαρίων φέτος, ανεβασμένο κατά 40% σε σύγκριση με το 2019. Αυτό καθιστά αναγκαίες τις δημοσιονομικές περικοπές σ’ όλες τις χώρες, σε συνδυασμό με τα μέτρα αντιμετώπισης του υψηλού πληθωρισμού εν μέσω αναταράξεων στις αγορές ενέργειας και τροφίμων. Βέβαια, σ’ αυτό συμβάλλουν και οι τρέχουσες πολεμικές συγκρούσεις και οι αυξημένοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι.

Ως απάντηση στις πληθωριστικές πιέσεις, την τελευταία διετία οι κεντρικές τράπεζες των μεγάλων οικονομιών ακολούθησαν αυστηρότερη νομισματική πολιτική, π.χ. μόνο η Fed των ΗΠΑ προέβη σε 11 αυξήσεις του βασικού επιτοκίου. Ο υψηλός πληθωρισμός σε παγκόσμια κλίμακα δεν αναμένεται να τιθασευτεί πλήρως το 2024. Ωστόσο, οι αγορές προεξοφλούν κάποια αποκλιμάκωση των επιτοκίων το επόμενο έτος, πιο επιθετικά στις ΗΠΑ και πιο διστακτικά στην Ευρωζώνη. Ενδέχεται το δολάριο να εξασθενήσει ως ένα βαθμό, αλλά θα παραμείνει το κυρίαρχο νόμισμα διεθνώς.

Για το 2024, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) προβλέπει μεγέθυνση της παγκόσμιας οικονομίας κατά 2,7%, ελαφρώς χαμηλότερα από το φετινό 2,9%. Πρωταθλήτριες ανάμεσα στις μεγάλες και μεσαίες οικονομικές δυνάμεις αναμένεται να αναδειχθούν χώρες της Ασίας, όπως η Ινδία, το Μπανγκλαντές, οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ.

2. Η πιθανή πορεία των μεγάλων οικονομιών

Προβλέπεται στην εκλογική χρονιά του 2024 οι ΗΠΑ να επιτύχουν ρυθμό μεγέθυνσης 1,5%, ενώ οι ΕΕ και Ευρωζώνη θα κινηθούν κάτω από το 1%. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει πλήθος πιεστικών προβλημάτων που δεν σχετίζονται μόνο με το hangover της πανδημίας. Η υποστήριξη της Ουκρανίας και η προώθηση απαραίτητων βιομηχανικών πολιτικών δεν ευνοούνται από το πρόταγμα για επιστροφή στην δημοσιονομική σύνεση. Στην δύσκολη «τρίλιζα» που πρέπει να λύσει η ΕΕ το 2024, αλλά και τα επόμενα χρόνια, προστίθενται το υψηλό κόστος της πράσινης μετάβασης και η εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής οικονομικής ασφάλειας που συνεπάγεται μείωση της εξάρτησης από τις κινεζικές εισαγωγές. Ταυτόχρονα, ανησυχία προκαλεί η έξοδος ευρωπαϊκών εταιρειών προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, μια τάση που αναμένεται να ενισχυθεί έτι περισσότερο το 2024.

H Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, άλλες τρεις μεγάλες οικονομίες, επιβεβαιώνουν ότι η όποια ανάπτυξη το 2024 θα προέλθει κυρίως από τον παγκόσμιο Νότο. Εκτιμάται ότι το νοτιοκορεατικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2,1% και το ιαπωνικό κατά 1,3%, ενώ οι εκτιμήσεις για τις προοπτικές του Ηνωμένου Βασιλείου το επόμενο έτος κυμαίνοναι μεταξύ στασιμότητας και ήπιας ύφεσης.

Εικάζεται ότι η ηγεσία της Κίνας θα θέσει στόχο περί το 5%, αν και καλείται να αποφασίσει αν ενδείκνυνται οι τεχνηέντως υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης μέσω δημοσιονομικών ενέσεων και με συνεχώς αυξανόμενα χρέη ή προκρίνεται η στροφή σ’ ένα υγιέστερο αναπτυξιακο πρότυπο, το οποίο όμως συνεπάγεται «χαμηλές πτήσεις». Πιθανότατα θα επιλεγούν οι «ορθοπεταλιές» και η πεπατημένη του πατερναλιστικού κράτους παρά η πολιτικά δύσκολη μεταφορά πόρων στα νοικοκυριά και η ανάδειξη της εγχώριας κατανάλωσης ως κινητήριας δύναμης της οικονομίας. Η φούσκα των ακινήτων θα παραμείνει βαρίδι το 2024, ενώ η νέα έμφαση στη μεταποίηση θα καταστήσει την Κίνα ακόμη πιο εξαρτημένη από τις εξαγωγές της.

Σε ό,τι αφορά τον παγκόσμιο Νότο, την διετία 2022-23 χρεοκόπησαν η Ζάμπια, η Γκάνα, η Σρι Λάνκα και η Αιθιοπία, ενώ θεωρείται βέβαιο ότι το επόμενο έτος κι άλλες αναπτυσσόμενες χώρες θα προστεθούν σ’ αυτήν τη λίστα. Το 2024 με ιδιαίτερη έμφαση θα τεθεί το ζήτημα της επαναδιαπραγμάτευσης ή/και διαγραφής χρεών, όπως και της δύσκολης – αλλά απαραίτητης – συνεργασίας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με την Κίνα, η οποία είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής του αναπτυσσόμενου κόσμου. Δεδομένου ότι έχει «κοκκινίσει» έως και το 60% των δανείων που έχουν χορηγήσει οι κινεζικές τράπεζες κατά μήκος του νέου Δρόμου του Μεταξιού (Belt and Road Initiative), η Κίνα θα κληθεί το επόμενο έτος να λάβει επώδυνες αποφάσεις και να αποδεχθεί ζημίες, προκειμένου να διατηρήσει την σχετικά θετικά εικόνα της στον παγκόσμιο Νότο.

Η ρωσική οικονομία δεν κατέρρευσε υπό την πίεση των δυτικών κυρώσεων και του κόστους του πολέμου στην Ουκρανία, εν πολλοίς χάρη στις μαζικές πωλήσεις υδρογονανθράκων στην Κίνα και την Ινδία. Μετά την ύφεση του 2022, η Ρωσία κατέγραψε ρυθμό μεγέθυνσης 3,1% φέτος, αλλά αναμένει επιβράδυνση στο 1,1% το επόμενο έτος και πασχίζει να αναχαιτίσει την απαξίωση του νομίσματός της, με τα επιτόκια στο 16% αυτήν την περίοδο.

3. Προς νέα δομή της παγκόσμιας οικονομίας;

Έπειτα από μία ισχυρή ανάκαμψη το 2021, ο όγκος των παγκόσμιων άμεσων ξένων επενδύσεων έπεσε τα επόμενα δύο χρόνια εξαιτίας των διαδοχικών κρίσεων στο παγκόσμιο στερέωμα και η τάση αυτή πιθανότατα θα επιβεβαιωθεί το 2024. Ωστόσο, ενώ είναι εμφανή τα σημάδια επιστροφής του προστατευτισμού, η συζήτηση για το τέλος της παγκοσμιοποίησης φαίνεται να είναι, αν μη τι άλλο, πρόωρη. Οι ενδείξεις στην παρούσα φάση συντείνουν περισσότερο σε αναδιάταξη των παγκόσμιων αγορών και μετάλλαξη της παγκοσμιοποίησης, με δύο κύρια χαρακτηριστικά.

Πρώτον, εντείνεται η ανακατεύθυνση των εμπορικών ροών και κεφαλαίων σε γεωπολιτικά φιλικές χώρες (friend-shoring και near-shoring) και, συνεπώς, η αναμόρφωση των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Παραδείγματα γι’ αυτήν την τάση είναι τα κίνητρα της αμερικανικής κυβέρνησης για την προσέλκυση επιχειρήσεων. Επίσης, το 2024 ορισμένες αναδυόμενες οικονομίες, π.χ. η Ινδία, το Μεξικό, το Βιετνάμ και το Μαρόκο, θα συνεχίσουν να επωφελούνται της φυγής επενδυτικών κεφαλαίων από την Κίνα.

Δεύτερον, ως αποτέλεσμα αυτής της αναδιάταξης οι παγκόσμιες αγορές δείχνουν να ομαδοποιούνται ως ένα βαθμό σε περιφερειακά μπλοκ γύρω από μεγάλες οικονομίες ως «πόλους» ή «μαγνήτες». Σε αδρές γραμμές, πρόκειται για συσσωματώσεις που σχηματίζονται γύρω από τις ΗΠΑ και την Κίνα, κάτι που έχει να κάνει και με τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ τους. Πολλοί αναλυτές προσπαθούν να προσδιορίσουν το μέγεθος και το οικονομικό βάρος αυτών των στρατοπέδων, π.χ. εκτιμάται ότι το κινεζικό μπλοκ καλύπτει το 54% των εδαφών του πλανήτη και το 46% του πληθυσμού της υφηλίου, ενώ στο αμερικανικό στράτοπεδο αντιστοιχεί το 67% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Ωστόσο, η θεωρία των οικονομικών στρατοπέδων δεν φαίνεται να ισχύει απολύτως. Π.χ. παρά τις στενές διατλαντικές σχέσεις, η ΕΕ έχει ως μεγαλύτερο οικονομικό εταίρο της την Κίνα και, μάλιστα, με συνεχώς αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα –  ύψους 390 δισ. ευρώ το 2022. Μένει να αποδειχθεί αν το νομικό οπλοστάσιο της ΕΕ που αποβλέπει στην αντιμετώπιση του αθέμιτου κινεζικού ανταγωνισμού θα αναχαιτίσει αυτήν την τάση το 2024 ή η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να απορροφά τις κινεζικές εξαγωγές.

Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ έχουν μειώσει το εμπορικό τους έλλειμμα έναντι της Κίνας (ύψους 367 δισ. δολαρίων το 2022) και, σε περίπτωση που ο Τραμπ επιστρέψει στον Λευκό Οίκο τον ερχόμενο Νοέμβριο, θεωρείται βέβαιο πως θα επανέλθει η συζήτηση για decoupling, δηλαδή αποσύνδεση της αμερικανικής οικονομίας από την κινεζική.

Σημαντικό νέο γνώρισμα της παγκόσμιας οικονομίας είναι και η ραγδαία ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών, κυρίως σε σχέση με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Τα τελευταία χρόνια σ’ αυτόν τον τομέα συντελείται πραγματική επανάσταση, η οποία δεν αφήνει ανεπηρέαστη καμία απολύτως χώρα.

4. Τα συν και τα πλην της τεχνολογικής επανάστασης

Καθίσταται ύψιστη προτεραιότητα η περαιτέρω ανάπτυξη και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αναγνωρίζοντας τη σημασία της στη μεταμόρφωση της παγκόσμιας οικονομίας. Π.χ. αυξάνονται συνεχώς οι επιστημονικές ανακαλύψεις στους τομείς της ιατρικής και των βιοτεχνολογιών, με άμεσα οφέλη για τη δημόσια υγεία, ενώ πολλαπλασιάζονται και οι εφαρμογές με θετικό αντίκτυπo στην καθημερινότητα των πολιτών, όπως είναι η παροχή δημοσίων υπηρεσιών. Βελτιώνεται η λειτουργία παραγωγικών μονάδων και δικτύων διανομής χάρη στις απεριόριστες δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ταυτόχρονα, όμως, αναδύονται ισχυρές ανησυχίες σχετικά με τον βαθμό που η ΤΝ δύναται να επηρεάσει αρνητικά την αγορά εργασίας (έως και 30% των θέσεων απασχόλησης έως το 2030), αλλά και την ίδια την ιδιοσυστασία της ανθρώπινης κοινωνίας. Ολοένα και περισσότερο τονίζεται και ο κίνδυνος της παραπληροφόρησης, με βάση τα εργαλεία της παραγωγικής ή γενετικής ΤΝ (generative AI) που διακρίνεται από την ικανότητά της να παράγει περιεχόμενο (content).

Το 2024 θα είναι κρίσιμο έτος ως προς τις ρυθμίσεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, στη βάση όσων έχουν ήδη δρομολογηθεί στην ΕΕ και πρέπει να τεθούν σε ισχύ μέχρι το 2026. Τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα συζητηθεί το λεγόμενο Παγκόσμιο Ψηφιακό Σύμφωνο στην Σύνοδο για το Μέλλον (Summit of the Future) υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Σχετικές πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί και στο πλαίσιο της G-7 και ειδικά σε ό,τι αφορά στην παραπληροφόρηση.

Σημαντικές ρυθμίσεις προωθούνται και στις εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης για στρατιωτικούς σκοπούς, ιδίως στην διαχείριση προηγμένων οπλικών συστημάτων. Σχετική συζήτηση διεξήχθη στο Σαν Φρανσίσκο μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ και της Κίνας τον περασμένο Νοέμβριο. Την πρώτη διεθνή διάσκεψη που έγινε φέτος στο Λονδίνο γι’αυτά τα θέματα θα ακολουθήσουν άλλες δύο το νέο έτος, στην Σεούλ και το Παρίσι.

5. Όξυνση της κλιματικής κρίσης

Η χρονιά που φεύγει καταγράφηκε ως το θερμότερο έτος στα χρονικά και δεν αποκλείεται να δούμε νέα θλιβερά «ρεκόρ» το 2024. Οι κίνδυνοι από τα ακραία καιρικά φαινόμενα πληθαίνουν σταθερά και ασφαλώς θα κάνουν την εμφάνισή τους και το επόμενο έτος. Πιθανότατα θα επιβεβαιωθεί το γεγονός ότι, εκτός από την υπαρξιακή απειλή που αποτελεί για την ανθρωπότητα, η κλιματική κρίση συνεπάγεται και τρομακτικό οικονομικό κόστος για όλες τις χώρες, ιδιαίτερα για τα πιο ευάλωτα νησιωτικά κράτη, αλλά και για το σύνολο του αναπτυσσόμενου κόσμου.

Δεδομένου ότι γίνονται όλο και λιγότερο προβλέψιμοι, αυξάνονται οι κίνδυνοι σε κρίσιμους κρίκους των παγκόσμιων μεταφορικών διαδρόμων. Π.χ. το 2024 ή τα αμέσως επόμενα έτη μπορεί να κρίνουν το μέλλον της διώρυγας του Παναμά λόγω της ξηρασίας στην περιοχή και της πτώσης της στάθμης των υδάτων. Ελλοχεύει δε πάντοτε ο κίνδυνος οι κλιματικές αλλαγές να εξωθήσουν πολλά εκατομμύρια «περιβαλλοντικούς πρόσφυγες» στη μετανάστευση.

Η πρόσφατη COP28 του Ντουμπάι απέφερε μεικτά αποτελέσματα στην καλύτερη περίπτωση. Υπήρξε μεν συμφωνία ότι τα ορυκτά καύσιμα ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή και η ανθρωπότητα πρέπει να κάνει τη «μετάβαση» προς ένα μέλλον χωρίς αέρια του θερμοκηπίου, αλλά δεν αναφέρθηκε ρητά ο όρος «κατάργηση» των ρυπογόνων πηγών ενέργειας. Το γεγονός αυτό χαρακτηρίστηκε καταστροφικό από περιβαλλοντολογικές οργανώσεις και ορισμένα κράτη, ενώ το ενδιαφέρον τώρα στρέφεται στην επόμενη συνδιάσκεψη (COP29) στο Αζερμπαϊτζάν τον ερχόμενο Νοέμβριο.

*  Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ).

liberal.gr

Η τουρκο-ισραηλινή διγλωσσία και η άνθιση των εμπορικών τους συναλλαγών

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Φωτογραφία: το λιμάνι της Αλεξανδρέττας από όπου μεταφέρεται σημαντικό μέρος των συναλλαγών Τουρκίας-Ισραήλ

 Μην παρασυρόμαστε από τις σχεδόν καθημερινές «φιλοφρονήσεις» του Ερντογάν και του Νετανιάχου

Η πολιτική διγλωσσία είναι η κορωνίδα της εξαπάτησης των Λαών που τη χάφτουν είτε εξαιτίας του φανατισμού τους εναντίον κάποιου «εχθρού», είτε επειδή δεν «ερευνούν τας γραφάς». Χαρακτηριστική είναι τους τελευταίους μήνες η περίπτωση της Τουρκίας και του Ισραήλ που ανταλλάσσουν σχεδόν καθημερινές «φιλοφρονήσεις» με αφορμή τον πόλεμο στη Γάζα και την Χαμάς.

Τούτο τεκμηριώνεται μέσα από τις παραπομπές του παρακάτω ρεπορτάζ του Nicolas Bourcier στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le Monde, στις 27-12-2023, με τίτλο : «Αντιμέτωπη με το Ισραήλ, το διπλό πρόσωπο της Τουρκίας» (Face à Israël, le double visage de la Turquie).

«Εάν ο Τούρκος πρόεδρος παίρνει θέση υπέρ των Παλαιστινίων, κολακεύοντας έτσι την πλειοψηφία της τουρκικής κοινής γνώμης, τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από έναν ανεξάρτητο δημοσιογράφο δείχνουν ότι η Τουρκία δεν έχει διακόψει τις συναλλαγές της με το εβραϊκό κράτος», συνοψίζει ο ρεπόρτερ.

Από την έναρξη της ισραηλινής στρατιωτικής επέμβασης στη Λωρίδα της Γάζας, ο Ερντογάν φόρεσε την αγαπημένη του λεοντή, αυτήν του πρωταθλητή του παλαιστινιακού δικαίου και του αραβικού δρόμου. Αφού συγκράτησε τα χτυπήματά του τις πρώτες κιόλας μέρες, μετά την επίθεση που διέπραξε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, ζητώντας να τερματιστούν οι «επιθετικές ενέργειες», συνέχισε να καταδικάζει, τις επόμενες εβδομάδες, τις «βάρβαρες επιθέσεις» από το εβραϊκό κράτος. αποκαλώντας τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου «χασάπη της Γάζας» ή ακόμα και «γενοκτόνο». Με την ιστορική υποστήριξη της Χαμάς, στην οποία είναι δίπλα και την οποία θεωρεί «απελευθερωτική οργάνωση», ο ισχυρός άνδρας της Άγκυρας έχει επιλέξει πλήρως το στρατόπεδό  του, δυναμώνοντας την ισλαμο-εθνικιστική βάση του, ενώ προσπαθεί να εδραιώσει την πλειοψηφία της τουρκικής κοινής γνώμης, πολύ ευαίσθητης στο παλαιστινιακό ζήτημα.

Μετίν Τζιχάν

Ωστόσο, μια χαμηλή φωνή ήρθε να αντικρούσει αυτήν την επίσημη γραμμή. Επί σχεδόν δύο μήνες, ο Metin Cihan, 44 ετών, ανεξάρτητος δημοσιογράφος και εξόριστος από το 2020 στο Βερολίνο, απογράφει μέρα με τη μέρα, στον λογαριασμό του X, τα πλοία που κατευθύνονται από τα τουρκικά λιμάνια προς το Ισραήλ. Ένα επίπονο έργο που αποτελείται από τη συγκέντρωση δεδομένων για τις ναυτιλιακές δραστηριότητες, ελεύθερα προσβάσιμες σε ναυτιλιακούς ιστότοπους και ελεύθερων συναλλαγών, αλλά που σήμερα ρίχνει έντονο φως στους στενούς εμπορικούς δεσμούς που οι δύο χώρες συνεχίζουν να διατηρούν, μερικές φορές ακόμη και μέχρι την κορυφή της κρατικής εξουσίας.

«Οι τουρκικές αρχές μπορεί δημοσίως να χαρακτηρίζουν το Ισραήλ ως «τρομοκρατικό κράτος» και να κατηγορούν τη Δύση για «διπλά πρότυπα», δεν έχουν όμως αλλάξει απολύτως τίποτα στις επιχειρηματικές υποθέσεις τους», αναφέρει ο εν λόγω δημοσιογράφος. Η ροή αγαθών και υπηρεσιών, όπως ο χάλυβας και το πετρέλαιο, που τροφοδοτούν την πολεμική μηχανή του Τελ Αβίβ, συνεχίζεται σαν να μην έχει συμβεί τίποτα, αναδεικνύοντας την υποκρισία και την διγλωσσία των ηγετών».

Λιμάνι της Αλεξανδρέττας

Από τότε που ξεκίνησαν τα ισραηλινά χτυπήματα, ο Μετίν Τζιχάν κατέγραψε συνολικά 450 πλοία που αναχώρησαν από την Τουρκία για το Ισραήλ! Με τη βοήθεια της βάσης δεδομένων Marinetraffic.com, παρακολουθεί καθημερινά τις αποστολές της Limak Holding, ενός βιομηχανικού κολοσσού που είναι γνωστό ότι συνδέεται με την τουρκική εξουσία, από το λιμάνι του Iskenderun. Επίσης αυτές, που αναχωρούν τακτικά από το λιμάνι της Κωνσταντινούπολης Ambarli Akçansa, του σημαντικού Ομίλου Sabanci. Στο ναυπηγείο Sefine, που βρίσκεται στην άκρη της Θάλασσας του Μαρμαρά και που ανήκει στο Kolin Holding, φιλοκυβερνητικού, γίνεται συντήρηση, σύμφωνα με την έρευνα του ίδιου Τούρκου δημοσιογράφου, στο δεξαμενόπλοιο που είναι υπεύθυνο για την παράδοση καυσίμων στα ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη τα οποία βομβαρδίζουν φυσικά τον άμαχο πληθυσμό στη Γάζα και όχι μόνο.

«Μη διάψευση»

Το σήμα του ακροδεξιού κόμματος BBP

Εκμεταλλευόμενος τα υφιστάμενα δεδομένα, ο Metin Cihan εντοπίζει ένα πλοίο που εκτελεί συχνές μεταφορές στο Ισραήλ και ανήκει σε κάποιον Ibrahim Güler, πρώην πρόεδρο του κυβερνώντος κόμματος, δηλαδή του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), της επαρχίας Hatay. Ανακάλυψε επίσης ότι η εταιρεία Pamukkale Kablo, που ανήκει στον Mustafa Semerci, ιδρυτικό ηγέτη του Κόμματος Μεγάλης Ένωσης (BBP), μιας ακροδεξιάς υπερ-εθνικιστικής ομάδας, μέλους του κυβερνητικού συνασπισμού, συνέχισε, μετά τις 7 Οκτωβρίου, να προμηθεύει καλώδια στο εβραϊκό κράτος . Το BBP είχε, ωστόσο, ξεχωρίσει τις τελευταίες εβδομάδες για τις εκκλήσεις του για μποϊκοτάζ του Ισραήλ στο σύνολό του και για τις βαριές επιδρομές του εναντίον των καφετεριών Starbucks, με στόχο την υποτιθέμενη υποστήριξή τους στο Τελ Αβίβ.

Στον κύκλο ο Burak Erdogan

Και στη συνέχεια, ο εν λόγω δημοσιογράφος εντόπισε ότι η μεταφορική εταιρεία Manta Shipping συνεχίζει τις δραστηριότητές της με το Ισραήλ. Η εταιρεία ανήκει στον Mert Cetinkaya, «συνεργάτη του Burak Erdogan, γιου του Τούρκου προέδρου», λέει ο Μετίν Τζιχάν. «Μοιράστηκα όλες τις πηγές και τις μεθόδους έρευνάς μου. Είναι αδιαμφισβήτητες και αυτό δεν έχει διαψευσθεί. Η εταιρεία δήλωσε ότι το εμπόριο με το Ισραήλ συνεχίστηκε και δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα για αυτό, επειδή είχε συναφθεί σχετικό συμβόλαιο πριν από τον πόλεμο». Λίγες μέρες αργότερα, ο δημοσιογράφος αποκάλυψε ότι ο Erkam Yildirim, γιος του πρώην πρωθυπουργού Binali Yildirim (AKP), είναι συνεργάτης της Oras Shipping, μιας ναυτιλιακής εταιρείας που εμπορεύεται με το Ισραήλ.

Erkam Yildirim, γιος του πρώην πρωθυπουργού Binali Yildirim (AKP),

Στην Άγκυρα, τα tweets του Metin Cihan κατέληξαν να προκαλέσουν σάλο στο πολιτικό σύστημα. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του AKP και πρώην πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση και τους επιχειρηματίες που συνεχίζουν τις δραστηριότητές τους με το Ισραήλ. Στη Βουλή η αντιπολίτευση ζήτησε εξηγήσεις από την κυβέρνηση. Και αρκετές ημερήσιες εφημερίδες έχουν λάβει λεπτομερώς τους καταλόγους εμπορευμάτων και αγαθών που εξάγονται ή επανα-δρομολογούνται με αυτόν τον τρόπο κάθε μήνα.

Αχμέτ Νταβούτογλου
Ομέρ Μπολάτ, Υπουργός Εμπορίου

Σε ερώτηση του Al–Jazeera, ο υπουργός Εμπορίου Omer Bolat  βεβαίωσε ότι το θαλάσσιο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών μειώθηκε περισσότερο από το 50% τον Νοέμβριο 2023. «Το ποσοστό γειτνιάζει περισσότερο με το 40», διορθώνει ο Μετίν Τζιχάν, «και πάνω από όλα αυτή η μείωση δεν έχει να κάνει με πολιτική βούληση περιορισμού των σχέσεων με το Ισραήλ ή με ένα πιθανό μποϊκοτάζ, όπως υπονοεί ο υπουργός. Αυτή η πτώση είναι μόνο το αποτέλεσμα των επιπτώσεων που προκαλούνται από μια σύγκρουση αυτού του τύπου, όπως επιβεβαιώνουν οι ειδικοί. Το εμπόριο μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ συνεχίζεται αδιάκοπα».

Οι πληροφορίες είναι πλέον απρόσιτες

Χακάν Φιντάν

Στους βουλευτές, ο Χακάν Φιντάν, υπουργός Εξωτερικών, απάντησε ότι «οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, οι οποίες διαρκούν περισσότερα από 74 χρόνια, δεν έγιναν ποτέ εις βάρος της παλαιστινιακής υπόθεσης». Μια απάντηση «με μορφή ομολογίας (δηλαδή ότι οι οικονομικές συναλλαγές δεν σταμάτησαν ποτέ), αλλά μάλλον ειλικρινούς από την πλευρά του», αναγνωρίζει ο Metin Cihan.

Σύμφωνα με την φιλοκυβερνητική εφημερίδα Sabah, ο Ερντογάν και η οικογένειά του σκοπεύουν να υποβάλουν μήνυση κατά του παραπάνω δημοσιογράφου. Ο ίδιος λέει ότι δεν έχει λάβει ακόμη τίποτα σχετικό από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Μετά από  εντολή ενός δικαστηρίου της Κωνσταντινούπολης, που διέταξε τη διαγραφή των tweets που αναφέρονται στην οικογένεια του Γιλντιρίμ, απάντησε με ένα tweet : «Δεν θα τα διαγράψω. Αυτά δεν είναι ισχυρισμοί. Αυτά είναι επίσημες πηγές, ανοιχτές σε όλους (…). Για τα παιδιά της Παλαιστίνης, δεν πρόκειται να τα σβήσω».

Από την πλευρά του Ισραήλ, παρατηρεί ο δημοσιογράφος, οι αρχές αποφάσισαν, από τις 14 Δεκεμβρίου 2023, για αδιευκρίνιστο λόγο, να μην καθιστούν πλέον προσβάσιμες ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τις λιμενικές τους δραστηριότητες. «Αντί για τα 6 ή 7 πλοία που θα μπορούσαμε εύκολα να αναγνωρίσουμε κάθε μέρα, τώρα βλέπουμε μόνο 2 στην ισραηλινή πλευρά, αλλά δεν απελπίζομαι ότι θα βρω τα πραγματικά δεδομένα. Θα βγουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Το 2020, εν μέσω έντονης οικονομικής δραστηριότητας, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, αναφέρει η εφημερίδα Jerusalem Post, είπε τα εξής : «Οι θέσεις του Τούρκου προέδρου απέναντί ​​μου δημόσια είναι διαφορετικές όσον αφορά τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας». Και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου πρόσθεσε : «Με αποκαλεί Χίτλερ κάθε τρεις ώρες… Τώρα το κάνει κάθε έξι ώρες, αλλά, δόξα τω Θεώ, το εμπόριο μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ ανθεί».

Φαίνεται ότι οι «αχμάκηδες» Τούρκοι πιστεύουν τον Ερντογάν και οι «ορθόδοξοι» Εβραίοι τον Νετιανάχου, στις «φιλοφρονήσεις» που ανταλλάσσουν.

 

Αργεντινή: Χιλιάδες άνθρωποι στους δρόμους εναντίον της μαζικής «απορρύθμισης» που προωθεί  ο Μιλέι

0

Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν χθες Τετάρτη στο Μπουένος Άιρες, όπου σημειώθηκαν αψιμαχίες με την αστυνομία και προσαγωγές, στο πλαίσιο της τρίτης μαζικής κινητοποίησης μέσα σε οκτώ ημέρες εναντίον διατάγματος που προωθεί μέτρα μαζικής απορρύθμισης της οικονομίας, τα οποία θέλει ο νέος ακραίος φιλελεύθερος πρόεδρος Χαβιέρ Μιλέι.

Ο πρόεδρος που εξελέγη τον περασμένο μήνα συνεχίζει αυτή που ο ίδιος χαρακτηρίζει «φιλελεύθερη επανάσταση» στέλνοντας στο κοινοβούλιο, σε έκτακτη σύνοδο από προχθές Τρίτη ως τα τέλη Ιανουαρίου, ομοβροντία νόμων και τροποποιήσεων νόμων που αφορούν άπειρα πεδία της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, φορολογικά θέματα, εκλογικά ζητήματα, υποθέσεις κληρονομιάς, ελέγχου των διαδηλώσεων…

Μπροστά στο δικαστικό μέγαρο χθες διαδηλωτές, κατόπιν έκκλησης συνδικαλιστικών οργανώσεων, συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης συνομοσπονδίας CGT, συνόδευσαν την προσφυγή από ενώσεις εργαζομένων που αμφισβητούν το κατά πόσο είναι συνταγματικό το «mega-διάταγμα» της 20ής Δεκεμβρίου, όπως το βάφτισε ο Τύπος.

«Δεν αμφισβητούμε τη νομιμοποίηση του προέδρου Μιλέι, όμως θέλουμε να σέβεται τον διαχωρισμό των εξουσιών. Οι εργαζόμενοι χρειάζεται να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους όταν υπάρχει ζήτημα αντισυνταγματικότητας», τόνισε στον Τύπο ο Χεράρδο Μαρτίνες, επικεφαλής συνδικάτου εργαζομένων στις κατασκευές.

Η συγκέντρωση διαλύθηκε σε ατμόσφαιρα ηρεμίας το απόγευμα, όμως μικρές ομάδες συγκρούστηκαν με αστυνομικούς —είχε αναπτυχθεί ισχυρή αστυνομική δύναμη— που προσπάθησαν να ανοίξουν λεωφόρο. Συνελήφθησαν επτά άνθρωποι που κατηγορούνται για «ανταρσία», σύμφωνα με ΜΜΕ.

Ο κ. Μιλέι δημοσιοποίησε την περασμένη εβδομάδα, δέκα ημέρες αφού ανέλαβε τα καθήκοντά του, διάταγμα «αναγκαίων και επειγόντων» μέτρων, που έχει σκοπό να τροποποιηθούν πάνω από 300 διατάξεις — μεταξύ άλλων καταργούνται το πλαφόν στα ενοίκια, τα όρια τιμών σε είδη πρώτης ανάγκης, εξασθενίζουν μέτρα προστασίας των εργαζομένων, διευκολύνονται οι ιδιωτικοποιήσεις κ.ο.κ..

Το διάταγμα θα τεθεί σε ισχύ αύριο Παρασκευή, ενόψει της επικύρωσής του από το κοινοβούλιο, που όμως δεν αναμένεται να το εξετάσει αμέσως. Θεωρητικά σε θερινές διακοπές, το κοινοβούλιο βρίσκεται από προχθές Τρίτη σε έκτακτη σύνοδο, αλλά μόνο για να εξετάσει επιπρόσθετα σχέδια νόμου, συμπληρωματικά του επίμαχου διατάγματος, που κατατέθηκαν χθες.

Η εθνική αντιπροσωπεία έχει θεωρητικά τη δυνατότητα να καταργήσει το προεδρικό διάταγμα, αλλά για αυτό θα απαιτείτο απόλυτη πλειοψηφία (δύο τρίτων) και στα δυο σώματά της, κάτι που δεν διαθέτει καμιά πολιτική παράταξη. Το κόμμα του Μιλέι, το Libertad Avanza («Η Ελευθερία Προχωρά»), δεν είναι παρά τρίτη δύναμη, αν και μπορεί να λογαριάζει στην υποστήριξη της κεντροδεξιάς, της δεύτερης δύναμης στο κοινοβούλιο.

«Σήμερα προσφεύγουμε στη δικαιοσύνη, όμως άλλο κεφάλαιο θα παιχτεί στο κοινοβούλιο, όπου θα πρέπει να γίνει συζήτηση σε βάθος», τόνισε ο Χεράρδο Μαρτίνες.

Το κείμενο 600 άρθρων και πλέον που κατατέθηκε χθες στο κοινοβούλιο για τις «βάσεις και τις αφετηρίες για την ελευθερία των Αργεντινών», έχει σκοπό, κατά την προεδρία, να «αποκατασταθεί η οικονομική και κοινωνική τάξη με βάση το φιλελεύθερο δόγμα που ενσάρκωνε το Σύνταγμα του 1853», για την υπεράσπιση «της ζωής, της ελευθερίας και της ιδιοκτησίας των Αργεντινών».

Μεταξύ άλλων, θα αλλάξει το εκλογικό σύστημα —προβλέπεται κατάργηση των υποχρεωτικών κομματικών ψηφοφοριών για την ανάδειξη υποψηφίων, που είναι πολύ δαπανηρές για τους φορολογούμενους, όπως κρίνει η νέα κυβέρνηση—, ενώ θα γίνουν πολύ αυστηρότερες οι ποινές για επεισόδια ή παρακώλυση της κίνησης σε διαδηλώσεις. Προβλέπονται επίσης αλλαγές στις συντάξεις, θα υπολογίζονται αυτόματα με «οικονομικά βιώσιμο» τρόπο.

Ακόμη, κατονομάζονται 41 δημόσιες επιχειρήσεις —ανάμεσά τους η γιγαντιαία δημόσια επιχείρηση πετρελαίου YPF, ο εθνικός αερομεταφορέας Aerolíneas Argentinas, η δημόσια σιδηροδρομική επιχείρηση Ferrocarriles Argentinos κ.ά.— που θα ιδιωτικοποιηθούν. Και «φιλελευθεροποιείται» επίσης η ιδιωτική σφαίρα, με τη θέσπιση «διαζυγίου εξπρές», με απλή διοικητική πράξη.

Το νομοσχέδιο-ποταμός αυτό δείχνει την πρόθεση της κυβέρνησης του κ. Μιλέι να επιτύχει πρόοδο στο κοινοβούλιο καθώς ο διάλογος για το κατά πόσον είναι συνταγματικό το διάταγμα-μαμούθ της 20ής Δεκεμβρίου δίνει και παίρνει.

Πάντως τα πρώτα μέτρα λιτότητας που ανακοινώθηκαν αμέσως μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον κ. Μιλέι έχουν τεθεί σε ισχύ.

Το πέσο υποτιμήθηκε κατά 50% και πλέον, ενώ μειώθηκαν δραστικά οι επιδοτήσεις στις συγκοινωνίες και στην ενέργεια. Τα μέτρα αυτή ήδη πλήττουν εκατομμύρια πολίτες. Η νέα κυβέρνηση λέει πως σκοπός της είναι να περιστείλει το χρόνιο δημοσιονομικό έλλειμμα της Αργεντινής και να μειώσει τον πληθωρισμό (160% σε ετήσια βάση).

https://www.militaire.gr/argentini-chiliades-anthropoi-stoys-dromoys-enantion-tis-mazikis-aporrythmisis-poy-proothei-o-milei/