Greece and Turkey conflict. Country flags on chess pawns on a chess board. 3D illustration.
Σήμερα στο τραπέζι του Πολιτικού Διαλόγου Ελλάδας – Τουρκίας που θα διεξαχθεί αυτή τη φορά στην Αγκυρα, θα καθίσουν οι υφυπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και Μπουράκ Ακτσαπάρ. Και θα τεθεί για πρώτη φορά ένα ζήτημα εξαιρετικού ενδιαφέροντος που αφορά μαθητές και μαθήτριες.
Σήμερα στο τραπέζι του Πολιτικού Διαλόγου Ελλάδας – Τουρκίας που θα διεξαχθεί αυτή τη φορά στην Αγκυρα, θα καθίσουν οι υφυπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και Μπουράκ Ακτσαπάρ. Και θα τεθεί για πρώτη φορά ένα ζήτημα εξαιρετικού ενδιαφέροντος που αφορά μαθητές και μαθήτριες! Θα συμφωνηθεί ώστε οι τοποθετήσεις εκπαιδευτικών στα ελληνικά σχολεία της Κωνσταντινούπολης (και σε ένα σχολείο, στα Αγρίδια, στην Ιμβρο) καθώς και στα μουσουλμανικά – μειονοτικά της Θράκης να γίνονται εφεξής τον Ιούνιο και όχι τον Σεπτέμβριο (όπως έως τώρα συνέβαινε), ώστε όταν ανοίγουν τα παιδιά να αρχίζουν αμέσως τα μαθήματα. Χρειάστηκε, τελικά, να υπάρξει μια περίοδος ηρεμίας στο Αιγαίο και να υπογραφεί μια διακήρυξη συνεργασίας (αυτή των Αθηνών) για να έχουν οι μαθητές δασκάλους από την αρχή της σχολικής χρονιάς.
***
Η βίζα
Αυτή τη Δευτέρα θα συζητηθούν άλλα θέματα. Θυμάστε αυτή τη συμφωνία για τη χορήγηση βίζας 72 ωρών σε Τούρκους ώστε να επισκέπτονται δέκα ελληνικά νησιά; Σας πληροφορώ, λοιπόν, ότι προτού τεθεί σε ισχύ… αναθεωρήθηκε. Η βίζα 72 ωρών έγινε βίζα μίας εβδομάδας, την οποία οι Τούρκοι θα μπορούν να την έχουν για όλον τον χρόνο. Αυτό που επείγει είναι να επισπευσθεί η λειτουργία τελωνείων, αστυνομικών τμημάτων, υπηρεσιών κ.λπ. στα 14 λιμάνια των δέκα αυτών νησιών ώστε οι τούρκοι τουρίστες να αρχίσουν να έρχονται το συντομότερο. Τέλος συζητείται και η ένταξη της Πάτμου στη συμφωνία, καθώς και η ακτοπλοϊκή σύνδεση Λήμνου – Ιμβρου, ώστε να μην αναγκάζονται οι συμπατριώτες μας να πηγαίνουν στο νησί μέσω Σμύρνης ή Κωνσταντινούπολης όταν θέλουν να επισκεφθούν την Ίμβρο.
***
…και το Μεταναστευτικό
Οσον αφορά τώρα το Μεταναστευτικό, μπαίνουν στο τραπέζι και οι κοινές περιπολίες του ελληνικού Λιμενικού και της τουρκικής Ακτοφυλακής στο Αιγαίο. Η συνεργασία για την καταπολέμηση των λαθροδιακινητών που γίνεται ακόμα πιο ισχυρή με την ΕΥΠ (του Θεμιστοκλή Δεμίρη) να ανταλλάσσει πληροφορίες με την τουρκική ΜΙΤ (του Ιμπραήμ Καλίν) για τον εντοπισμό και τη σύλληψη διακινητών από τις τουρκικές αρχές. Εως τώρα, σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά (γιατί οι μυστικές υπηρεσίες δίνουν πληροφόρηση με το σταγονόμετρο), έχουν συλληφθεί 90 τούρκοι διακινητές, ύστερα από πληροφορίες που έδωσε στη ΜΙΤ η ΕΥΠ. Αφού έγινε λόγος για μεικτές περιπολίες, σας ενημερώνω ότι εδώ και δύο εβδομάδες έχουν αρχίσει οι πρώτες συζητήσεις και για ανάλογες με την Αίγυπτο. Ο λόγος; Η αυξημένη ροή μεταναστών (κυρίως Λιβύων) που ξεκινούν από την Αίγυπτο με προορισμό τη Γαύδο. Θυμίζω ότι στο Κάιρο θα βρεθεί και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με τη Φον ντερ Λάιεν και την Τζόρτζια Μελόνι τις επόμενες μέρες. Βασικό θέμα της ατζέντας τους; Το Μεταναστευτικό.
Για τις πρόσφατες συγκρούσεις μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας μίλησε ο πρώην διοικητής των Ναυτικών Δυνάμεων Αρτούρ Μετσολάρι.
Καλεσμένος στην εκπομπή «Review» του Euronews Albania, ο Μετσολάρι είπε ότι οι συγκρούσεις του αρχηγού της κυβέρνησης Έντι Ράμα και του Έλληνα ομολόγου του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν ξεκίνησαν από τον Φρέντη Μπελέρη αλλά με το θέμα της θαλάσσιας οριοθέτησης.
«Οι αντιθέσεις ανάμεσα στον Ράμα και τον Έλληνα ομόλογό του δεν ξεκίνησαν από το θέμα «Μπελέρη», αλλά για θέματα θάλασσας. Ξεκίνησαν 8 μήνες πριν συμβεί η υπόθεση «Μπελέρη». Η αντιπαράθεση ξεκίνησε στην Μπρατισλάβα. Οι ενστάσεις ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2022.
Ο Δένδιας δήλωσε, εμμένουμε στην πολιτική συμφωνία, ενώ η αλβανική πλευρά ζήτησε την τροποποίηση της πολιτικής συμφωνίας της 20ης Οκτωβρίου 2020 και εδώ έφτασε στο αποκορύφωμα, ακριβώς με την εισαγωγή του ελληνικού πλοίου για υποβρύχιες έρευνες στην επικράτεια της Αλβανίας, καθώς και η συνάντηση του Ράμα με τον Έλληνα ομόλογό του στην Μπρατισλάβα, όπου μετά από αυτή τη συνάντηση ο Ράμα είπε ότι το θέμα της θάλασσας δεν είναι τόσο εύκολο αλλά είναι περίπλοκο», όπως είπε.
Φωτό από τη συνάντηση Μητσοτάκη- Ράμα στο Βίλνιους
Από τότε που ανέλαβα τα καθήκοντα του πρέσβη της Σερβίας στην Ελλάδα είχαμε διαφορετικές συνθέσεις της Βουλής των Ελλήνων. Δύο Προέδρους της Δημοκρατίας, δύο πρωθυπουργούς, έως και έξι υπουργούς Εξωτερικών. ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ άλλαξαν αρχηγούς, Αθήνα και Θεσσαλονίκη άλλαξαν δημάρχους.
Γράφει ο πρέσβης της Σερβίας Ντούσαν Σπάσογιεβιτς
Οι θητείες που αναφέρω δεν είχαν μικρή διάρκεια, απλώς η δική μου κράτησε πολύ. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου οι μόνοι που δεν άλλαξαν ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ και ο περιφερειάρχης Κρήτης. Ναι, και ο διευθυντής της «Καθημερινής», μιας εφημερίδας –την οποία ανελλιπώς διάβαζα μόλις άρχισα να κατέχω την ελληνική γλώσσα– που τόσο ευγενικά μου παραχωρεί σήμερα το βήμα για να πω δυο λόγια, με αφορμή τη λήξη της θητείας μου.
Είμαι ευγνώμων, εκ των προτέρων, στους αναγνώστες που κατανοούν την πρόθεσή μου, τη σύνταξη ενός κειμένου που δεν αποτελεί ένα συμβατικό και ευγενικό αντίο. Δεν θα επεκταθώ σε περιγραφή ή έκθεση των διπλωματικών επιτευγμάτων αναφορικά με την εδραίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο εξαιρετικά φιλικών χωρών και των δύο αδελφικών λαών μας. Θα αξιοποιήσω τις παρακάτω γραμμές για να μεταφέρω μερικά από τα συναισθήματα που με ενώνουν με την Ελλάδα. Τη δική μου Ελλάδα. Τη μεταπολιτευτική Ελλάδα, τη συνομήλική μου, μιας και γεννηθήκαμε την ίδια χρονιά.
Τα τελευταία 50 χρόνια έχω δει την Ελλάδα να εξελίσσεται σε διαφορετικά στάδια. Από τους σκονισμένους δρόμους και τα μεταχειρισμένα ιαπωνικά αυτοκίνητα στα μέσα της δεκαετίας του ’80, μέχρι τη μετάλλαξή της σε μια χώρα που δύσκολα αναγνώρισα μόλις δέκα χρόνια αργότερα. Σε καλές και σε άσχημες στιγμές. Από τις ένδοξες και εορταστικές στιγμές, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας και ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, μέχρι κάποιες δραματικές κρίσεις, μεγάλα ανθρώπινα δεινά και τραγωδίες.
Τη συνάντησα πολλές φορές, σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μου, και άλλες τόσες την αποχαιρέτησα. Στην Ελλάδα ήρθα για πρώτη φορά πριν από 40 χρόνια από τη Γιουγκοσλαβία, μια χώρα που βρέθηκε στην άλλη πλευρά του Σιδηρού Παραπετάσματος με τη συμφωνία Τσώρτσιλ και Στάλιν. Εμαθα για όλα αυτά που στη χώρα μου, εκείνη την περίοδο, δεν ήταν επιτρεπτά και επιθυμητά να τα γνωρίζει κανείς. Εδώ πραγματοποιήθηκαν η πρώτη μου συνάντηση με τη σύγχρονη δημοκρατία και τις ελεύθερες εκλογές, η εισαγωγή μου στην Ορθοδοξία, η κατήχησή μου και η βάπτισή μου στη Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Oρους.
Γνώρισα την Ελλάδα για πρώτη φορά, πρόσωπο με πρόσωπο, στα τέλη της άνοιξης του 1985. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν ήταν ακόμη ξεκάθαρα αισθητό. Πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Ρόναλντ Ρέιγκαν, ενώ ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ μόλις λίγους μήνες πριν είχε γίνει ο ηγέτης της ΕΣΣΔ. Hμουν έντεκα χρόνων και, ως παιδί δύο Σέρβων δημοσιογράφων, είχα ήδη μια κάπως διαμορφωμένη εικόνα για τη φίλη χώρα και τον αδελφό λαό που ζει σε αυτή. Από τη στιγμή που ο πατέρας μου, η μητέρα μου και εγώ περάσαμε τα σύνορα στους Ευζώνους, με ενθουσιασμό κατέγραφα κάθε λεπτομέρεια παρατηρώντας κυρίως τις διαφορές που υπήρχαν σε σχέση με τη χώρα μας.
Μπαμπά, τι είναι ΠΑΣΟΚ;
Εκτός από την κόκα κόλα σε κουτάκι, που πωλούνταν μόνο σε γυάλινα μπουκάλια στην κομμουνιστική Γιουγκοσλαβία εκείνη την εποχή, τράβηξαν την προσοχή μου επίσης τα συνθήματα, γραμμένα παντού με πράσινο χρώμα. Ρώτησα τους γονείς μου τι είναι το ΠΑΣΟΚ και γιατί είναι γραμμένη αυτή η λέξη σε κάθε αερογέφυρα και σε κάθε κολόνα κατά μήκος του αυτοκινητοδρόμου. Μου εξήγησαν ότι, σε αντίθεση με τη μονοκομματική Γιουγκοσλαβία, χάρη σε έναν πολιτικό ονόματι Κωνσταντίνο Καραμανλή στην Ελλάδα γίνονται δημοκρατικές εκλογές, όπου διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις ανταγωνίζονται ελεύθερα. Συμπεριλαμβανομένων και των κομμουνιστών.
Ο πρέσβης Ντούσαν Σπάσογιεβιτς
Όταν έφθασα στην Ελλάδα στα μέσα Φεβρουαρίου του 2016, αυτή τη φορά ως πρέσβης της Σερβίας, ακολούθησα την ίδια διαδρομή. Eτυχε την ημέρα εκείνη να κάνουν απεργία οι αγρότες σε όλη τη χώρα. Η εθνική οδός από τους Ευζώνους μέχρι την Αθήνα ήταν αποκλεισμένη σε πολλά σημεία, αλλά οι Ελληνες αγρότες με άφηναν να περνάω ελεύθερα μόλις έβλεπαν σερβικές πινακίδες, μάθαιναν ποιος είμαι, πού και γιατί πηγαίνω. Δεν μπορούσα να μην επαναφέρω στη μνήμη μου την πρώτη μου επαφή με την Ελλάδα και τους γονείς μου. Σταμάτησα να βάλω βενζίνη στο ίδιο πρατήριο καυσίμων αμέσως μετά τη διέλευση των συνόρων. Σαράντα χρόνια μετά, η ίδια κόκα κόλα σε κουτάκι, μόνο που αυτή τη φορά ήταν light. Και αντί συνθημάτων με έντονο πράσινο χρώμα, υπήρχαν ξεθωριασμένα κόκκινα συνθήματα με τη λέξη ΣΥΡΙΖΑ και το κάλεσμα στο «Οχι» στο δημοψήφισμα.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ την πρώτη μου επαγγελματική επίσκεψη στην Κρήτη λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2017. Στην ευρύτερη παρέα υπήρχε και ένας Ευρωπαίος συνάδελφος που συνεχώς, από το πρωί μέχρι το βράδυ, έβρισκε ελαττώματα στους Έλληνες και στην Ελλάδα. Όλα τον ενοχλούσαν. Ενώ περπατούσαμε στους δρόμους των Χανίων, ένα βροχερό πρωινό, δεν σταμάτησε να μουρμουρίζει: «Κοίτα αυτόν, δεν φοράει ζώνη, κοίτα αυτήν, πέρασε με κόκκινο και οδηγεί στο αντίθετο ρεύμα, κοίτα αυτούς τους τρεις, καπνίζουν στο αυτοκίνητο». Αργά εκείνο το απόγευμα, αφού διασχίσαμε το φαράγγι της Ίμπρου και φθάσαμε στις ακτές του Λιβυκού Πελάγους, βρεθήκαμε σε έναν οικισμό με ελάχιστα σπίτια. Είχε ήδη αρχίσει να νυχτώνει και στα γύρω βουνά άρχισε να χιονίζει. Τον ανυπόφορο διπλωμάτη τώρα πλέον διέκρινε η σιωπή, καθώς ήταν ανήσυχος για το πώς θα επιστρέψουμε στο σημείο που πριν από λίγες ώρες σταθμεύσαμε τα αυτοκίνητά μας.
Το πιο όμορφο και πολύτιμο που έχει η Ελλάδα είναι οι άνθρωποί της, αυτοί που ζουν κάτω από τον γαλάζιο ελληνικό ουρανό. Αν και ένα απλό ευχαριστώ είναι πολύ λίγο, τους το οφείλω όμως για την αξεπέραστη φιλοξενία και τη μεγάλη αγάπη με την οποία με αγκάλιαζαν σε κάθε μου βήμα.
Eτσι πεινασμένοι και ταλαιπωρημένοι όπως ήμασταν από το κρύο, μας εντόπισε ένας μαυροφορεμένος Κρητικός. Αμέσως κατάλαβε ότι κάτι μας συμβαίνει. Oχι μόνο μας τάισε και μας πότισε στο σπίτι του, αλλά μας μετέφερε με το παλιό του βανάκι στο ορεινό σημείο όπου αφήσαμε τα αυτοκίνητά μας στην είσοδο του φαραγγιού. Τον περίεργο συνάδελφό μου δεν ενοχλούσε πλέον ούτε εάν φοράμε ζώνες, ούτε εάν καπνίζουμε στο αυτοκίνητο. Ενώ ακολουθούσαμε τον γεμάτο στροφές δρόμο που από τα Λευκά Ορη οδηγεί στα Χανιά, δεν μπόρεσα να κρατηθώ και του είπα ότι οι Ελληνες μπορεί περιστασιακά να διαπράττουν κάποια μικρή τροχαία ή άλλη παράβαση, αλλά την ανθρωπιά και τη φιλοξενία, το ελληνικό φιλότιμο δεν μπορεί να τα ενσταλάξει στην ψυχή του ανθρώπου κανένας κανονισμός των Βρυξελλών.
Τα τελευταία οκτώ χρόνια, ως πρέσβης της Σερβίας, μοιράστηκα μαζί με τους Ελληνες γιορτές, ανησυχίες και στενοχώριες. Γιόρτασα ονομαστικές γιορτές, γεννήσεις και γάμους, συνόδευσα στο τελευταίο τους ταξίδι τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Κάρολο Παπούλια.
Οσο καλύτερα και βαθύτερα γνώριζα την Ελλάδα, την πραγματική και ομορφότερη πλευρά της, συχνά κεκαλυμμένη από τη συνηθισμένη τουριστική προσφορά –από τα προάστια της Θεσσαλονίκης, όπως είναι οι Σαράντα Εκκλησιές και η Τριανδρία, τα Επτάνησα στις αρχές της άνοιξης και τα Δωδεκάνησα στα τέλη του φθινοπώρου, μέχρι και τα χιονισμένα οροπέδια του Ψηλορείτη, πάνω από τα Ανώγεια–, μου ήταν όλο και ομορφότερη. Μου άρεσε όλο και περισσότερο και μου ήταν όλο και πιο δύσκολο να την αποχωριστώ. Αυτός ο αποχαιρετισμός, μετά από οκτώ χρόνια συνεχούς διαμονής στην Ελλάδα και ζώντας με τους Έλληνες, είναι ο πλέον δύσκολος.
Γράφοντας το βιβλίο «Ελλάδα: Ο αγώνας για την Ανεξαρτησία, η Συγκρότηση του Κράτους και η Παλιγγενεσία του Εθνους», αλλά και από την προσωπική μου εμπειρία, συνειδητοποίησα ότι, από πολιτικής και πολιτιστικής απόψεως, τελικά, στην έννοια του σύγχρονου εθνικού χαρακτήρα και της σημερινής ταυτότητας των Ελλήνων, στο σύνολό τους, η αίσθηση του μέτρου είναι η μεγαλύτερη ελληνική αρετή. Ενα είδος ελληνικής ισορροπίας, δηλαδή η νίκη της μέσης γραμμής ως αποτέλεσμα όλων των δυνάμεων.
Η επιτυχής συμφιλίωση και σύνθεση των αντίπαλων άκρων –της Ανατολής και της Δύσης, του παραδοσιακού και του σύγχρονου, της Ορθοδοξίας και του Διαφωτισμού, της εθνικής υπερηφάνειας και της επίγνωσης των αδυναμιών μας, του ισχυρού κράτους και της δημοκρατίας, του ισχυρού στρατού και του πολιτικού του ελέγχου– είναι η μεγαλύτερη νίκη των σημερινών Ελλήνων.
Η μεταπολιτευτική Ελλάδα του Καραμανλή και του Παπανδρέου δεν έφθασε τόσο εύκολα σε αυτή τη νίκη. Σίγουρα όχι πριν οι διάφορες ακρότητες αποδειχθούν λανθασμένες και μετά από όχι και τόσο σπάνιες αιματηρές εσωτερικές συγκρούσεις.
Εθνική ανασφάλεια
Αν τολμούσα μετά από οκτώ χρόνια συνύπαρξης να προβώ σε μια κριτική ως προς τους Ελληνες, δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από αυτήν που κάνω και στους συμπολίτες μου: η περιστασιακή έλλειψη αυτοεκτίμησης. Μια έλλειψη η οποία συχνά συνοδεύεται από ανεπαρκή αυτοπεποίθηση και ταυτόχρονα από μια υπερβολική γοητεία για ξενόφερτα στοιχεία. Αρα, απόκλιση από τη μέση γραμμή. Απόκλιση από την αρχαία αφετηρία του μέτρου.
Η Ελλάδα είναι μια εκπληκτικά ωραία χώρα. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ομορφιά της δεν έγκειται στο φυσικό της κάλλος. Ο μεγαλύτερος πλούτος της δεν είναι οι φυσικοί της πόροι. Το πιο όμορφο και πολύτιμο που έχει η Ελλάδα είναι οι άνθρωποί της, αυτοί που ζουν κάτω από τον γαλάζιο ελληνικό ουρανό. Από την Κέρκυρα μέχρι το Καστελλόριζο, από το Διδυμότειχο μέχρι τα Σφακιά. Οι δικοί της άνθρωποι, οι Ελληνίδες και οι Ελληνες.
Αν και ένα απλό ευχαριστώ είναι πολύ λίγο, τους το οφείλω όμως για την αξεπέραστη φιλοξενία και τη μεγάλη αγάπη με την οποία με αγκάλιαζαν σε κάθε μου βήμα. Τίποτα δεν θα μπορέσει να ξεθωριάσει ή να σβήσει τη θύμησή της. Ούτε καν η χιλιομετρική απόσταση, που για την αγάπη είναι ό,τι ο άνεμος για τη φωτιά. Τις μικρές φωτιές τις σβήνει, ενώ τις μεγάλες τις θεριεύει.
O κ. Ντούσαν Σπάσογιεβιτς είναι πρέσβης της Δημοκρατίας της Σερβίας και συγγραφέας του βιβλίου «Ελλάδα: Ο αγώνας για την Ανεξαρτησία, η Συγκρότηση του Κράτους και η Παλιγγενεσία του Εθνους».
Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και Μπουράκ Ακτσαπάρ θα εκπροσωπήσουν τα υπουργεία Ελλάδας και Τουρκίας στις συνομιλίες που διεξάγονται σήμερα στην Άγκυρα.
Στην Άγκυρα διεξάγονται σήμερα οι συνομιλίες, στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου των υπουργείων Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας, μεταξύ της υφυπουργού Εξωτερικών, Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου και του Τούρκου ομολόγου της, πρέσβεως Μπουράκ Ακτσαπάρ.
Αντικείμενο των συνομιλιών κατά τη δεύτερη φάση του πολιτικού διαλόγου θα αποτελέσουν οι διμερείς σχέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, καθώς και οι περιφερειακές και οι διεθνείς εξελίξεις.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στην ατζέντα βρίσκονται μεταξύ άλλων, θέματα όπως το μεταναστευτικό, η πολιτική προστασία κ.ά.
Οριακός νικητής η κεντροδεξιά στις πρόωρες εκλογές στην Πορτογαλία. Στο 18% η ακροδεξιά
Oριακή επικράτηση για την κεντροδεξιά Δημοκρατική Συμμαχία (AD) στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της Πορτογαλίας.
Σχεδόν στο 99% της καταμέτρησης, ο κεντροδεξιός συνασπισμπός του Λουίς Μοντενέγκρο προηγείται με 29,5% έναντι 28,7% του Σοσιαλιστικού κόμματος (PS).
Η Δημοκρατική Συμμαχία αποτελείται από το μεγάλο Σοσιαλιστικό Κόμμα Πορτογαλίας (PSD) και δύο ακόμα συντηρητικά δεξιά κόμματα.
Το ακροδεξιό κόμμα Chega του Αντρέ Βεντούρα βρέθηκε στην τρίτη θέση με 18%
Τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, ο Μοντενέγκρο επανέλαβε την προεκλογική του υπόσχεση να μην βασιστεί στο ακροδεξιό κόμμα Chega για να κυβερνήσει ή να συνάψει οποιεσδήποτε κυβερνητικές συμφωνίες, πράγμα το οποίο ωστόσο αμφισβητείται για το πώς θα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση.
Ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού κόμματος Πέδρο Νούνο Σάντος, παραδέχτηκε την ήττα και συνεχάρη τη Δημοκρατική Συμμαχία για τη νίκη της.
«Όλα δείχνουν ότι το αποτέλεσμα δεν θα επιτρέψει στο Σοσιαλιστικό Κόμμα να είναι το κόμμα με τις περισσότερες ψήφους», είπε ο Νούνο Σάντος.
Μεγάλη άνοδος για την ακροδεξιά
Ο αρχηγός του Chega, Andres Vendura (AP Photo)
Το highlight της βραδιάς δεν θα μπορούσε παρά να είναι η άνοδος του ακροδεξιού κόμματος Chega του Αντρέ Βεντούρα.
Το κόμμα ιδρύθηκε πριν από πέντε χρόνια από έναν πρώην σχολιαστή ποδοσφαίρου στην τηλεόραση που ήταν ανερχόμενο αστέρι στο PSD. H πρώτη του εμφάνιση ήταν στις εκλογές του 2019 όταν έλαβε 1,3% και έβγαλε τον πρώτο του βουλευτή στο 230 εδρών κοινοβούλιο της Πορτογαλίας. Τρία χρόνια αργότερα, πήρε το 7,2% των ψήφων και κέρδισε 12 έδρες για να φτάσει τώρα στο 18%.
Το κόμμα φλερτάρει με τον εξτρεμισμό και έχει κατηγορηθεί για ρατσισμό. Ο ίδιος ο Βεντούρα έχει καταδικαστεί για ρατσιστικά σχόλια. Το κόμμα έχει αρνηθεί τις κατηγορίες για ρατσισμό, αλλά ορισμένα μέλη, και πολλοί από τους υποστηρικτές του, επιδεικνύουν ανοιχτά ρατσιστικό λόγο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι πιέσεις από τα δεξιά
Αν και ο Λουίς Μοντενέγκρο έχει ρητά αποκλείσει οποιαδήποτε συμφωνία με το ακροδεξιό Chega, λόγω των «συχνών ξενοφοβικών, ρατσιστικών και λαϊκιστικών του απόψεων» του Βεντούρα, είναι πλέον πιθανό να δεχθεί σημαντική πίεση από το ίδιο του το κόμμα να καταλήξει σε συμφωνία με την ακροδεξια.
Ακόμη και με την υποστήριξη της μικρότερης κεντροδεξιάς Φιλελεύθερης Πρωτοβουλίας – η οποία πρόκειται τερμάτισε τέταρτη με ποσοστό περίπου 4,9% – κάθε ενδεχόμενη κυβέρνηση μειοψηφίας υπό την ηγεσία της Δημοκρατικής Συμμαχίας θα πρέπει πιθανώς να εξακολουθεί να βασίζεται στην υποστήριξη του κόμματος Chega για την ψήφιση νομοσχεδίων, μετατρέποντάς το σε κόμμα ρυθμιστή.
Ο Santiago Abascal, ο ηγέτης του ισπανικού κόμματος Vox, συνεχάρη τον Ventura και τους «Πορτογάλους φίλους και γείτονές μας» για «αυτό το υπέροχο αποτέλεσμα», ενώ η Maximilian Krah, ηγέτης της Εναλλακτικής για τη Γερμανία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είπε ότι το Chega ήταν καθ’ οδόν σε μια «φανταστική επιτυχία».
Ο Jordan Bardella, ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού της Μαρίν Λεπέν, χαιρέτισε ένα «μεγάλο αποτέλεσμα», λέγοντας ότι ο πορτογαλικός λαός «υπερασπίζεται την ταυτότητά του και την ευημερία του και σαρώνει τους διεφθαρμένους σοσιαλιστές!».
Στην Ουγγαρία, ο Ádám Samu Balázs, γραμματέας του κόμματος Fidesz του Viktor Orbán, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα της Πορτογαλάις μια «ένα μεγάλο και σημαντικό αποτέλεσμα».
Οι πρόωρες εκλογές προκηρύχθηκαν από τον σοσιαλιστή πρωθυπουργό Αντόνιο Κόστα όταν και παραιτήθηκε τον Νοέμβριο μετά από έναρξη έρευνας σκανδάλου για φερόμενες παρανομίες στον χειρισμό μεγάλων πράσινων επενδυτικών σχεδίων από την κυβέρνησή του.
Ο Κόστα –ο οποίος ήταν στην εξουσία από το 2015 και κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία στις γενικές εκλογές του 2022– δεν έχει κατηγορηθεί για κανένα έγκλημα.
Είπε ότι ενώ η συνείδησή του ήταν καθαρή, ένιωθε ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να παραιτηθεί επειδή «τα καθήκοντα του πρωθυπουργού δεν συνάδουν με καμία υποψία για την ακεραιότητά μου».
Ανακοίνωσε επίσης ότι δεν θα είναι υποψήφιος για την πρωθυπουργία στις εκλογές, αφήνοντας το Σοσιαλιστικό Κόμμα στα χέρια του Πέδρο Νούνο Σάντος, πρώην υπουργού υποδομών από την αριστερή πτέρυγα του κόμματος.
Με την ανακοίνωση των αποτελέσματων, ο Κόστα αναγνώρισε ότι η απόδοση του κόμματός του ήταν «μακριά από αυτήν που είχαμε πριν από δύο χρόνια και πολύ μακριά από αυτή που θα θέλαμε».
Εντελώς έξω έπεσαν οι δημοσκόποι που μιλούσαν για… «εύκολο ναι»
Οι συμμετέχοντες σε δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε την Ημέρα της Γυναίκας (8 Μαρτίου) στην Ιρλανδία ψήφισαν στη μεγάλη πλειοψηφία τους κατά αλλαγών στο Σύνταγμα της χώρας που άλλαζαν τις αναφορές στην οικογένεια και τον ρόλο της γυναίκας.
Αυτό επίσης που κάνει εντύπωση ήταν ότι οι δημοσκοπήσεις δεν έπεσαν ούτε καν κοντά στο τελικό αποτέλεσμα αλλά μιλούσαν και για εύκολη επικράτηση του “ναι”, ενώ η κυβέρνηση είπε ότι θα τηρήσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
Ειδικότερα, στην πρώτη ερώτηση που τέθηκε στους Ιρλανδούς και αφορούσε τη διεύρυνση του ορισμού της οικογένειας, ώστε να συμπεριλάβει επίσης τις «σχέσεις με διάρκεια», όπως τα ζευγάρια που συζούν εκτός γάμου, και τα παιδιά τους, το 67,7 των συμμετεχόντων ψήφισε «όχι».
Ακόμα υψηλότερο ήταν όμως το ποσοστό που απέρριψε τη δεύτερη πρόταση του δημοψηφίσματος, η οποία αφορούσε την απάλειψη μιας ξεπερασμένης αναφοράς στο ρόλο των γυναικών στο σπίτι, σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες έχουν το καθήκον να φροντίζουν τα άλλα πρόσωπα που βρίσκονται κάτω από τη στέγη τους.
Το 73,9% των συμμετεχόντων είπαν «όχι» σε αυτήν την αλλαγή, σπάζοντας το ρεκόρ αρνητικών απαντήσεων σε δημοψήφισμα της χώρας.
Και οι δύο προτεινόμενες τροπολογίες αφορούν το άρθρο 41 του Συντάγματος της Ιρλανδίας, το οποίο χρονολογείται από το 1937, όταν η Καθολική Εκκλησία κυριαρχούσε στη δημόσια και την ιδιωτική ζωή της χώρας.
Το περασμένο διάστημα, όλα τα μεγάλα πολιτικά κόμματα είχαν ταχθεί υπέρ του «Ναι» και, μέχρι πρόσφατα, οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν μια αρκετά εύκολη ψηφοφορία στο δημοψήφισμα, που ορίστηκε συμβολικά για τις 8 Μαρτίου, τη διεθνή ημέρα των δικαιωμάτων των γυναικών.
Αυτή η ασάφεια φαίνεται πως αποθάρρυνε πολλούς ψηφοφόρους να ψηφίσουν «ναι».
«Κανένας δεν ξέρει ακριβώς τι είναι μια ‘σχέση που διαρκεί’, ενώ όλοι ξέρουν ακριβώς τι είναι ένας γάμος», ανέφερε χαρακτηριστικά πριν το δημοψήφισμα ο Ντέιβιντ Κουίν, ιδρυτής του Ινστιτούτου Iona, που υπερασπίζεται τα συμφέροντα της καθολικής κοινότητας.
«Πολλοί θα ψηφίσουν ‘Όχι’ εξαιτίας της σύγχυσης» που προκαλείται και της εξαφάνισης των λέξεων «γυναίκα» και «μητέρα», εκτιμούσε ο ίδιος (προφανώς περνά για αγράμματους όλους τους πολίτες).
Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων το βράδυ του Σαββάτου, ο πρωθυπουργός Λίο Βαράντκαρ, ο οποίος ηγείται του κεντροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού που πρότεινε το δημοψήφισμα, δήλωσε ότι και οι δύο τροποποιήσεις απορρίφθηκαν ξεκάθαρα και με επαρκή συμμετοχή.
Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι η ιρλανδική κυβέρνηση αποδέχεται το αποτέλεσμα και θα το σεβαστεί πλήρως. «Ήταν δική μας ευθύνη να πείσουμε την πλειοψηφία να ψηφίσει “ναι” και είναι σαφές ότι αποτύχαμε. Αποδεχόμαστε την ευθύνη για το αποτέλεσμα» είπε χαρακτηριστικά.
Ο Σικόρσκι είπε μάλιστα πως δεν πρόκειται να αποκαλύψει ποια κράτη έστειλαν στρατιώτες εκεί, «σε αντίθεση με ορισμένους πολιτικούς» εξαπολύοντας σαφέστατη «αιχμή» κατά του Γερμανού καγκελάριο Όλαφ Σολτς.
Προχθές, ο Σικόρσκι είχε πει ότι η παρουσία των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία«δεν θα ήταν αδιανόητη», προσθέτοντας ότι συμφωνεί με την πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Ε.Μακρόν για μία αποστολή δυτικών στρατευμάτων, παρά το γεγονός ότι και οι δύο γνωρίζουν πως κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει πυρηνικό πόλεμο.
Ο Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα, είπε ότι η Βαρσοβία χρειάζεται να κατασκευάσει ένα μεγάλο αεροδρόμιο για τη μεταφορά στρατευμάτων του ΝΑΤΟ!
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, σχολίασε τη δήλωση αυτή:
«Δεν μπορούσαν να το κρύψουν άλλο».
Το pronews.gr έγκαιρα είχε ενημερώσει πως στην Ουκρανία βρίσκονται χιλιάδες ΝΑΤΟϊκοί στρατιώτες και πολλοί από αυτούς υπό την κάλυψη του «μισθοφόρου» πολεμούν κατά των ρωσικών δυνάμεων.
Πέρσι τέτοια εποχή ο Αυστριακός συνταγματάρχης Markus Reisner σε ερώτηση δημοσιογράφου, ποιος θα χειρίζεται τα εξελιγμένα δυτικά οπλικά συστήματα που θα παραδοθούν στην Ουκρανία και αν θα μεταφερθούν ΝΑΤΟϊκοί στρατιώτες εξήγησε με απλά λόγια πως «δεν χρειάζεται να στείλουμε στρατιώτες του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία, απλά βγάζω την στολή μου υπογράφω ένα συμβόλαιο με ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας και πάω στην Ουκρανία καθώς δεν είμαι πλέον μέλος των αυστριακών ενόπλων δυνάμεων αλλά ένας μισθοφόρος».
Η ερώτηση έγινε στα πλαίσια συνέντευξης στο AIES Institute.
Η ομολογία του Αυστριακού συνταγματάρχη επιβεβαίωνε ότι έχουν ήδη μεταφερθεί στρατιώτες δυτικών στρατών στην Ουκρανία οι οποίοι και χειρίζονται όλα τα δυτικά οπλικά συστήματα.
Αυτό εξηγεί την άριστη χρήση τους αλλά και το πως ακόμα οι Ουκρανοί παρά τις τεράστιες απώλειες που έχουν υποστεί συνεχίζουν να είναι λειτουργικοί.
Ο Αυστριακός συνταγματάρχης με λίγα λόγια εξήγησε πόσο εύκολα μπορεί να δημιουργήθηκε μία ΝΑΤΟϊκή δύναμη για την Ουκρανία.
Οι στρατιώτες υπογράφουν παραίτηση από τους Στρατούς τους και εν συνεχεία υπογράφουν ως μισθοφόροι σε κάποια εταιρεία για να μην υπάρχει επίσημη εμπλοκή των κυβερνήσεών τους.
Είναι σαφές ότι η ίδια τακτική θα συνεχίσει να χρησιμοποιείται από την Δύση ειδικά τώρα που το Κίεβο δεν βρίσκει άνδρες για στρατολόγηση.
Εκτεθειμένος ο Κ.Α.Καραμανλής που έλεγε πως ακόμα κι αν είχε ολοκληρωθεί δεν θα είχαν σωθεί τα θύματα λόγω του σταθμάρχη και των μηχανοδηγών
H Ευρωπαϊκή Eισαγγελία, η οποία κάνει ξεχωριστή δικογραφία από την κύρια του εφέτη ανακριτή στη Λάρισα, «ακύρωσε» το πόρισμα της ΝΔ για την σφαγή των Τεμπών, με το οποίο καταλογίζει ευθύνες μόνο στον σταθμάρχη Λάρισας και σε δύο μηχανοδηγούς και αναφέρει ότι εάν είχε ολοκληρωθεί η σύμβαση 717 για την τηλεδιοίκηση και τη σηματοδότηση του σιδηροδρομικού δικτύου., η τραγωδία δεν θα είχε συμβεί.
Αυτό είναι το συμπέρασμα στο βαρύ κατηγορητήριο που συνέταξε
Το πολυσέλιδο κατηγορητήριο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι κόλαφος για το πόρισμα της ΝΔ στην Εξεταστική Επιτροπή, που βγάζει «λάδι» τον Κώστα Αχ. Καραμανλή και βλέπει μόνο «ανθρώπινο λάθος».
Εκθέτει δε ανεπανόρθωτα τον τότε υπουργό Μεταφορών, ο οποίος στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής ισχυρίστηκε αναφερόμενος στην αμαρτωλή σύμβαση 717 ότι καμιά τεχνολογία δεν είναι σίγουρο ότι θα απέτρεπε το δυστύχημα αφού και τα πιο σύγχρονα συστήματα λειτουργούν από ανθρώπους.
«Οι κατηγορούμενοι υπάλληλοι της ΕΡΓΟΣΕ δεν είχαν ειλικρινή πρόθεση να εφαρμόσουν την Σύμβαση 717/2014 και να υλοποιήσουν το αντικείμενο αυτής —το οποίο μάλιστα συνδεόταν άρρηκτα με την ασφάλεια κυκλοφορίας των τρένων, όπως αποδείχθηκε με τον τραγικότερο τρόπο από το δυστύχημα στο Άδενδρο και το πρόσφατο πολύνεκρο δυστύχημα στα Τέμπη, τα οποία θα είχαν με βεβαιότητα αποφευχθεί εάν είχε ολοκληρωθεί το αντικείμενο της Σύμβασης 717 με το σύστημα ETCS σε λειτουργία» γράφει ξεκάθαρα το κατηγορητήριο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας όπως παρουσιάστηκε από την εφημερίδα «Τα Νέα» και στρέφεται κατά 14 στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, τα οποία χειρίστηκαν τη Σύμβαση 717, το διάστημα 2016-2021.
Αντίγραφο αυτής της δικογραφίας για τη μη υλοποίηση της σύμβασης βρίσκεται ήδη στα χέρια και του εφέτη – ειδικού ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη, ο οποίος διεύρυνε τον κύκλο των κατηγορουμένων για το δυστύχημα στα Τέμπη καλώντας σε απολογία πρώην στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ που ελέγχονται ποινικά και για τη μη εκτέλεση της σύμβασης 717.
Τα 14 πρώην στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ έχουν λάβει κλήσεις για απολογία ενώπιον της Ευρωπαίας ανακρίτριας στην Αθήνα Χριστίνας Σαλάππα από την τρέχουσα εβδομάδα έως τα τέλη Απριλίου.
Κατηγορούνται, κατά περίπτωση, για κακουργηματική απάτη σχετικά με τις επιχορηγήσεις σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από κοινού και κατ’ εξακολούθηση -η Σύμβαση 717 χρηματοδοτήθηκε κατά 85% με κοινοτικούς πόρους- ψευδή βεβαίωση και ηθική αυτουργία στα παραπάνω.
Η Σύμβαση 717 της ΕΡΓΟΣΕ υπογράφτηκε το 2014 με αρχικό προϋπολογισμό 41,3 εκατ. ευρώ.
Αφορούσε την κατασκευή 52 σταθμών και τριών κέντρων τηλεδιοίκησης, από την Αθήνα έως τη Θεσσαλονίκη και τον Προμαχώνα.
Η τηλεδιοίκηση είναι κρίσιμη, γιατί χωρίς αυτή δεν μπορεί να λειτουργήσει, μεταξύ άλλων, το σύστημα ελέγχου ETCS, το οποίο φρενάρει αυτόματα τα τρένα αν υπερβούν μία καθορισμένη ταχύτητα ή εντοπιστεί ένα σοβαρό πρόβλημα.
Ανάδοχος του έργου ανακηρύχθηκε η κοινοπραξία των εταιρειών ΤΟΜΗ (θυγατρικής του Άκτορα) με της γαλλικής ALSTOM TRANSPORT SA.
Η σύμβαση προέβλεπε ότι το έργο θα παραδοθεί εντός δύο ετών, όμως έως το δυστύχημα των Τεμπών, δηλαδή εννέα χρόνια αργότερα, παρέμενε στα χαρτιά.
Από το 2016 ως και το 2021 έγιναν δεκτά από τις διοικήσεις της ΕΡΓΟΣΕ συνολικά οκτώ αιτήματα παρατάσεων, χωρίς να κηρυχθεί έκπτωτος ο ανάδοχος.
Οι κατηγορούμενοι «επιδίωκαν την εξυπηρέτηση των οικονομικών συμφερόντων της κοινοπραξίας», λέει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι δύο εταιρείες είχαν χωρίσει αυθαίρετα το έργο σε δύο κομμάτια – βόρειο και νότιο τμήμα.
Στην πράξη, καθένα από τα δύο μέρη του ίδιου δικτύου στηνόταν με διαφορετικό λογισμικό και άλλα τερματικά.
Οι εμπειρότεροι Γάλλοι της ALSTOM δεν πιστοποιούσαν τις μελέτες του Άκτορα, όπως προέβλεπε η αρχική συμφωνία, καθώς έβλεπαν την ελληνική εταιρεία ως ανταγωνιστή, παρότι στην ίδια κοινοπραξία.
Και την ίδια στιγμή, η ΕΡΓΟΣΕ δεν πίεζε τον Άκτορα να εκπληρώσει τις δικές του συμβατικές του υποχρεώσεις.
Από την έρευνα προέκυψε, επίσης, ότι υπο-τμήματα του έργου φέρεται να είχαν ανατεθεί σε μικρότερες εταιρείες και εργολάβους, που δεν είχαν εμπειρία σε έργα σιδηροδρόμου ή δεν μπορούσαν να υποβάλουν μελέτες.
Μάρτυρες που αποκλείστηκαν από την Εξεταστική Επιτροπή, όμως κατέθεσαν στον ανακριτή, είπαν ότι για κάποια τμήματα του έργου είχαν εγκριθεί παρατάσεις χωρίς να υποβληθούν μελέτες.
«Εάν είχαν πραγματικά πρόθεση να εκτελέσουν το έργο-αντικείμενο της Σύμβασης 717/2014 (σσ: οι κατηγορούμενοι πρώην στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ), δεν θα αποδέχονταν σιωπηρά τον αυθαίρετο διαχωρισμό της εκτέλεσης του φυσικού αντικειμένου σε δύο μέρη (στο τμήμα ΣΚΑ-Πλατύ τεχνολογίας Bombardier και στο τμήμα Πλατύ-Προμαχώνας τεχνολογίας Alstom) και τη μη εμπλοκή στο τμήμα ΣΚΑ–Πλατύ της δανειοπαρόχου εταιρείας ALSTOM Ferroviaria S.p.A., η οποία έγινε αποδεκτή από την ΕΡΓΟΣΕ ακριβώς γιατί διέθετε αυτήν την “ειδική εμπειρία”», σημειώνεται στο κατηγορητήριο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
«Ούτε θα αποδέχονταν την εκτέλεση του έργου στο νότιο τμήμα από μόνη την εταιρεία ΤΟΜΗ, η οποία, όχι μόνον δεν διέθετε την ειδική εμπειρία σε σιδηροδρομική σηματοδότηση […] αλλά επιπροσθέτως χρησιμοποίησε παρανόμως την εταιρεία KOMEL, η οποία όμως δεν κατείχε το αντικείμενο της σηματοδότησης και δεν διέθετε καμία ειδική τεχνογνωσία».
Το έργο ξεμπλόκαρε στα μέσα του 2018, μετά την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου να δοθεί πράσινο φως για μία συμπληρωματική σύμβαση.
Επιπλέον, τον Ιούνιο του 2019 το Υπουργείο Οικονομικών καταλόγισε πρόστιμο 2,4 εκατ. ευρώ στην ΕΡΓΟΣΕ για κενά στην αρχική σύμβαση του 2014, τα οποία έδιναν στις εταιρείες τη δικαιολογία να ζητήσουν περισσότερα χρήματα.
Η κυβέρνηση άλλαξε, όμως χρειάστηκε να σπαταληθούν άλλα δύο χρόνια (Μάιος 2021) για την υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης 13,2 εκατ. ευρώ. Στο μεταξύ, μέρος του λογισμικού και των τερματικών θεωρήθηκαν απαρχαιωμένα και έπρεπε να ξηλωθούν.
«Εάν πρόθεση των κατηγορουμένων υπαλλήλων της ΕΡΓΟΣΕ ήταν να εκτελέσουν πράγματι το έργο-φυσικό αντικείμενο της Σύμβασης 717, δεν θα περίμεναν 35 ολόκληρους μήνες, σχεδόν τρία έτη, μετά την τελεσίδικη θετική Γνωμοδότηση του Τμήματος Μείζονος Σύνθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την υπογραφή της 1ης Σ.Σ.Ε, η οποία τελικώς υπεγράφη την 19-05-2021, ήτοι επτά χρόνια παρά τέσσερις μήνες από την υπογραφή της αρχικής Σύμβασης 717», σημειώνεται στο κατηγορητήριο.
Με επτά Όσκαρ, ανάμεσα τους αυτό της καλύτερης ταινίας, το «Οπενχάιμερ» επιβεβαίωσε τα προγνωστικά και έγινε ο μεγάλος νικητής της 96ης τελετής απονομής των Όσκαρ, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής στο Dolby Theater του Λος Αντζελες, χαρίζοντας στον Κρίστοφερ Νόλαν και το πρώτο του Όσκαρ Σκηνοθεσίας. Η ταινία που ανατέμνει μία σκοτεινή ιστορική περίοδο, σκιαγραφώντας την άνοδο και την πτώση του πατέρα της ατομικής βόμβας Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, κέρδισε 7 από τα 13 βραβεία που διεκδικούσε συνολικά στις μεγάλες κατηγορίες (Καλύτερης Ταινίας, Α’ Ανδρικού Ρόλου για τον Κίλιαν Μέρφι, Β’ Ανδρικού Ρόλου για τον Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ, σκηνοθεσίας, μοντάζ, φωτογραφίας, Μουσικής).
Το «Poor Things» του Γιώργου Λάνθιμου κέρδισε συνολικά τέσσερα βραβεία Όσκαρ (Α’ Γυναικείου Ρόλου -Έμμα Στόουν-, Μακιγιάζ και Κομμώσεων, Σκηνογραφίας, Κοστουμιών), δύο βραβεία κέρδισε η «Ζώνη Ενδιαφέροντος» του Τζόναθαν Γκλέιζερ (Διεθνούς Ταινίας, Ήχου) και από ένα Όσκαρ τα «Παιδιά του Χειμώνα» του Αλεξάντερ Πέιν (Β’ Γυναικείου Ρόλου), το «American Fiction» του Κορντ Τζέφερσον (Διασκευασμένου Σεναρίου), η «Ανατομία Μιας Πτώσης» της Ζιστίν Τριέ (Πρωτότυπου Σεναρίου) και η «Barbie» της Γκρέτα Γκέργουιγκ (Τραγουδιού). Ενώ οι «Δολοφόνοι του Ανθισμένου Φεγγαριού» του Μάρτιν Σκορσέζε έμειναν χωρίς βράβευση.
«Υπάρχουν τόσοι πολλοί που με οδήγησαν ως εδώ. Το υπέροχο καστ μου, το συνεργείο μου. Θέλω να ευχαριστήσω όλους όσους πίστεψαν σε εμένα κατά τη διάρκεια της καριέρας μου. Και φυσικά, την Έμμα (Τόμας) για την παραγωγή όλων των ταινιών μας και… των παιδιών μας» είπε ο Κρίστοφερ Νόλαν παραλαμβάνοντας το Όσκαρ Σκηνοθεσίας για το «Οπενχάιμερ» από τα χέρια του Στίβεν Σπίλμπεργκ.
Η Έμμα Στόουν κατάφερε να υπερισχύσει της Λίλυ Γκλαντστόουν, που για πολλούς ήταν το φαβορί, κερδίζοντας για δεύτερη φορά στην καριέρα της μετά το «La la Land» το Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της ως Μπέλα Μπάξτερ στο «Poor Things». Η Αμερικανίδα ηθοποιός ανεβαίνοντας στη σκηνή φανερά συγκινημένη, είπε με χιούμορ: «Εχει σπάσει το φερμουάρ μου. Νομίζω ότι συνέβη νωρίτερα όταν χορεύαμε στο “I’m Just Ken”».
«Πριν δυο βράδια πανικοβλήθηκα με αυτή την πίεση. Ο Γιώργος (Λάνθιμος) μου είπε “βγάλε τον εαυτό σου από αυτή την κατάσταση”. Και είχε δίκιο. Δεν είναι δικό μου αυτό το βραβείο. Μια ολόκληρη ομάδα δούλεψε σκληρά για αυτή την ταινία. Γιώργο, σ’ ευχαριστώ για αυτό τον ρόλο που άλλαξε τη ζωή μου» δήλωσε και ευχαρίστησε την οικογένειά της- την μητέρα της, τον σύζυγο της και την κόρη της που γίνεται τριών ετών σε λίγες μέρες και έχει κάνει τη ζωή της πολύχρωμη και σινεμασκόπ.
Ο Γιώργος Λάνθιμος «δίνει» για δεύτερη φορά το βραβείο της συγκεκριμένης κατηγορίας στην πρωταγωνίστριά του. Πριν λίγα χρόνια, είχε κερδίσει και η Ολίβια Κόλμαν Όσκαρ για το «The Favorite».
«Σας έχουμε ανάγκη»
Ο πρωταγωνιστής του «Οπενχάιμερ» Κίλιαν Μέρφι κρατώντας το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου , δήλωσε: «Κάναμε μια ταινία για τον άνθρωπο που δημιούργησε την ατομική βόμβα και θα ήθελα λοιπόν να αφιερώσω αυτό το βραβείο σε όλους τους ειρηνοποιούς εκεί έξω. Σας έχουμε ανάγκη». Ο ηθοποιός ολοκλήρωσε τον ευχαριστήριο λόγο του λέγοντας ότι είναι ένας «πολύ περήφανος Ιρλανδός».
Στις κατηγορίες των δεύτερων ρόλων δεν υπήρξαν ανατροπές. To Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου κέρδισε, όπως όλοι περίμεναν, η Ντα’ Βιν Τζόι Ράντολφ για «Τα Παιδιά του Χειμώνα» του Αλεξάντερ Πέιν. «Ο Θεός είναι τόσο καλός. Δεν πίστευα ότι θα έχω αυτή την καριέρα. Είμαι ευγνώμων σε όλους εσάς. Για καιρό προσπαθούσα τόσο πολύ να είμαι κάτι άλλο από ό,τι ήμουν, ενώ θα έπρεπε να είμαι ο εαυτός μου. Είμαι αρκετή. Σας ευχαριστώ που με είδατε» ανέφερε. Ενώ το Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου πήρε ο Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ για την ερμηνεία του στο «Οπενχάιμερ». «Θα ήθελα να ευχαριστήσω την απαίσια παιδική μου ηλικία και την Ακαδημία, ακριβώς με αυτή τη σειρά. Θέλω να ευχαριστήσω τη γυναίκα μου η οποία με βρήκε ένα παρατημένο κουτάβι και με υιοθέτησε, καθώς και όσους σε όλη μου την καριέρα με έσωζαν από τον εαυτό μου» σημείωσε. Μετά από πολλά χρόνια, την απονομή στους ερμηνευτικούς ρόλους έκαναν πέντε νικητές παλαιότερων διοργανώσεων Όσκαρ. Για παράδειγμα, στη σκηνή ανέβηκαν ονόματα όπως η Ρίτα Μορένο, η Σαρλίζ Θερόν, ο Μπρένταν Φρέιζερ, ο Μάθιου Μακόναχι, ο Νίκολας Κέιτζ κ.α.
Το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου δόθηκε στους Γάλλους Ζιστίν Τριέ και Αρτίρ Αραρί για την «Ανατομία μιας Πτώσης». «Θα με βοηθήσει στην κρίση μέσης ηλικίας που περνάω. Απόψε είναι μία λαμπερή στιγμή για εμάς. Όμως αυτό το σενάριο γράφτηκε από τους δυο μας μέσα στο λόκνταουν, με δύο μωρά στο σπίτι αλλάζοντας πάνες…» είπε η Τριέ. Το Όσκαρ Διασκευασμένου Σεναρίου κέρδισε ο Κορντ Τζέφερσον για το «American Fiction», ο οποίος μίλησε για τις δυσκολίες και τα εμπόδια που βάζει η βιομηχανία στους ανθρώπους που θέλουν να κάνουν φτηνές, ανεξάρτητες ταινίες. «Μπορεί να έχω αναφέρει πολλές φορές πόσοι ηθοποιοί, παραγωγοί, συνεργάτες δεν δέχθηκαν να συμμετέχουν σ’ αυτή την ταινία. Μοιάζει ότι το λέω εκδικητικά, αλλά δεν είναι έτσι. Απλά θα ήθελα να πω σε όλους να ρισκάρουν και με μικρές ταινίες. Άλλωστε, όλα είναι ρίσκο. Και τα blockbusters. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όσους είπαν το ναι και εμπιστεύθηκαν έναν 40χρονο μαύρο σκηνοθέτη που έκανε την πρώτη του ταινία».
Το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας κέρδισε το συγκλονιστικό δράμα του Βρετανού Τζόναθαν Γκλέιζερ, «Ζώνη Ενδιαφέροντος» που περιγράφει την καθημερινότητα της οικογένειας του διοικητή του ‘Άουσβιτς Ρούντολφ Ες ανατέμνοντας τη φρίκη του ναζισμού. «Όλες οι επιλογές μας έχουν μία άμεση αντανάκλαση στο παρόν. Η ταινία μας αναδεικνύει πως η απουσία ανθρωπιάς έχει ολέθρια αποτελέσματα» είπε ο Γκλέιζερ, αναφερόμενος στην εβραϊκή του καταγωγή διερωτώμενος πώς μπορούμε να αντισταθούμε σε αυτή τη σύρραξη στην οποία έχουν χαθεί τόσοι αθώοι, είτε θύματα της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ , είτε αυτά της συνεχιζόμενης επίθεση στη Γάζα.
Το Όσκαρ Μεγάλου Μήκους Ντοκιμαντέρ κέρδισε το «20 Μέρες στην Μαριούπολη» του Μστισλάβ Τσερνόφ ο οποίος αφού ευχαρίστησε όλους τους συνεργάτες του, είπε πως αυτό είναι το πρώτο βραβείο Όσκαρ στην ιστορία της Ουκρανίας: «Είναι μεγάλη μου τιμή. Όμως μπορεί να είμαι κι ο πρώτος σκηνοθέτης που από αυτή τη σκηνή θα πω ότι “εύχομαι να μη χρειαζόταν ποτέ να κάνω αυτή την ταινία”. Μακάρι να μπορούσα να ανταλλάξω αυτό το βραβείο με το να μην επιτεθεί ποτέ η Ρωσία στη χώρα μου. Αλλά δεν μπορώ να αλλάξω την ιστορία. Αυτό που μπορώ να κάνω, μαζί με τη δική σας βοήθεια, είναι να την πω σωστά. Το σινεμά βοηθάει στη συλλογική μνήμη. Ας μην ξεχαστούν οι νεκροί της Μαριούπολης».
O Γουές Άντερσον κέρδισε το πρώτο Όσκαρ της καριέρας του για την μικρού μήκους ταινία «The Wonderful Story of Henry Sugar». Το Όσκαρ Μουσικής δόθηκε στον Λούντβιχ Γκοράνσον για το «Οπενχάιμερ» και αυτό του Τραγουδιού στους Μπίλι ‘Αιλις και Φινέας Ο’ Κόνελ για το «What Was I Made For?» από την ταινία «Barbie».
«Δεν είναι ώρα να πας φυλακή;»
Κατά την διάρκεια της βραδιάς κάποιοι από τους παρευρισκομένους καλλιτέχνες φορούσαν μία κόκκινη κονκάρδα η οποία συμβολίζει το αίτημα για κατάπαυση του πυρός. Την τελετή παρουσίασε ο Τζίμι Κίμελ ο οποίος στην αρχή της βραδιάς δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην απεργία των ηθοποιών που κράτησε πολλούς μήνες: «Τώρα που έληξε η απεργία θα πρέπει να σταθούμε σε κάτι: δεν είμαστε μόνο μερικοί με μπότοξ που κρατάμε τσιουάουα σ’ αυτή την πόλη. Είμαστε μέλη ενός σωματείου. Ας χειροκροτήσουμε και τα υπόλοιπα σωματεία που στάθηκαν στο πλευρό των ηθοποιών!». Λίγο πριν κλείσει την τελετή, ο Τζίμι Κίμελ διάβασε μία δημοσίευση στα κοινωνικά δίκτυα του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την οποία ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ ισχυρίστηκε ότι ο Κίμελ είναι ο χειρότερος οσκαρικός οικοδεσπότης , η τελετή είναι βαρετή και τα βραβεία άδικα. «Πρόεδρε Τραμπ, δεν είναι ώρα να πας φυλακή;» είπε ο Κίμελ και η αίθουσα χειροκρότησε.
Ο πλήρης κατάλογος των βραβεύσεων
Αναλυτικά οι νικητές:
Καλύτερη Ταινία: Οπενχάιμερ
Σκηνοθεσία: Κρίστοφερ Νόλαν (Οπενχάιμερ)
Α’ Γυναικείος Ρόλος: Εμμα Στόουν (Poor Things)
Α’ Ανδρικός Ρόλος: Κίλιαν Μέρφι (Οπενχάιμερ)
Διασκευασμένο Σενάριο: American Fiction
Πρωτότυπο Σενάριο: Ανατομία μιας Πτώσης
Β’ Γυναικείος Ρόλος: Ντα’ Βιν Τζόι Ράντολφ (Τα Παιδιά του Χειμώνα)
Σε μείζον πρόβλημα, για το οποίο τα στελέχη του κατασκευαστικού κλάδου έχουν κρούσει πολλάκις τον κώδωνα του κινδύνου, έχει μετατραπεί η έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Τα έργα που δημοπρατήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια παίρνουν μπροστά και το ερώτημα που τίθεται -και από τους ίδιους τους Ομίλους- είναι ποιος θα τα κατασκευάσει, καθώς υπολογίζεται ότι σήμερα λείπουν πάνω από 250.000 εργατικά χέρια.
Παρά τις εκκλήσεις των εκπροσώπων του κατασκευαστικού κλάδου και τα όσα έχουν ακουστεί μέχρι σήμερα περί διακρατικών συμφωνιών, το πρόβλημα της εξεύρεσης εργατικού δυναμικού παραμένει.
Ενας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς Ομίλους της χώρας, η ΑΒΑΞ έχει στραφεί στην ανεύρεση εργατών από την Ινδία προκειμένου να δουλέψουν στα έργα που εκτελεί.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο όμιλος έχει απευθυνθεί σε εταιρεία η οποία συλλέγει βιογραφικά ανθρώπων από τρίτες χώρες. οι οποίοι επιθυμούν να εργαστούν στην χώρα μας.
Ήδη η ΑΒΑΞ έχει στα χέρια της δεκάδες βιογραφικά Ινδών εργατών, τα οποία εξετάζει προκειμένου να προχωρήσει στην πρόσληψή τους. Στη συνέχεια και με βάση το νομοθετικό πλαίσιο που επιτρέπει την προσέλκυση εργαζομένων και από άλλες χώρες, είτε πρόκειται για εποχική απασχόληση (έως 9 μήνες), είτε για θέσεις 12μηνης διάρκειας με δυνατότητα ανανέωσης, ο Όμιλος, θα καταθέσει το σχετικό αίτημα στην Περιφέρεια και αφού το αίτημα αυτό εξεταστεί και εγκριθεί, θα μεταβιβαστεί στην ελληνική πρεσβεία που βρίσκεται στην Ινδία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΑΒΑΞ αναμένεται να προχωρήσει στην πρόσληψη μερικών δεκάδων Ινδών εργατών. Σήμερα πάντως οι ανάγκες του κατασκευαστικού κλάδου για εργατικά χέρια ανέρχονται σε εκατοντάδες, ενώ όταν ανοίξουν όλα τα εργοτάξια των έργων στη χώρα μας οι ανάγκες θα είναι χιλιάδες.
Λείπουν 250.000 εργαζόμενοι στον κλάδο
Περίπου 250.000 νέες θέσεις εργασίας παραμένουν κενές στον κατασκευαστικό κλάδο.
Έρευνα του ΙΟΒΕ που είχε δημοσιευθεί μέσα στο 2022 ζωγράφιζε με μελανά χρώματα την εικόνα που υπάρχει σήμερα στο ζήτημα της απασχόλησης στον κλάδο των κατασκευών. Όπως σημείωνε, χρειάζονταν επιπλέον τουλάχιστον 160.000 εργαζόμενοι σε κατασκευαστικούς και τεχνικούς τομείς σε όλα τα επίπεδα ειδίκευσης.
Μέσα σε περίπου μία δεκαετία, το προσωπικό στον ευρύτερο κλάδο των κατασκευών μειώθηκε πάνω από 50%. Είναι ενδεικτικό ότι το συνολικό εργατικό δυναμικό στις κατασκευές ανερχόταν το 2008 σε 595.000. Έντεκα χρόνια μετά, το 2019 είχε πέσει στους 274.000 εργαζόμενους. Παράλληλα, ανησυχητικό για την πορεία και των επόμενων ετών ήταν το εύρημα πως οι νέοι έως 24 ετών αποτελούσαν μόλις το 2,1% του εργατικού δυναμικού του κλάδου το 2019, κατρακυλώντας από το 9,5% το 2008.
Στο πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού έχουν αναφερθεί όλοι οι επικεφαλής των μεγάλων κατασκευαστικών Ομίλων της χώρας, καθώς όπως έχει τονιστεί από τα σοβαρά μειονεκτήματα του κατασκευαστικού κλάδου είναι η συρρίκνωση του τεχνικού και εργατικού προσωπικού σαν παράπλευρη συνέπεια της περιορισμένης κατασκευαστικής δραστηριότητας όλη την προηγούμενη περίοδο. “Είμαστε στην Ευρώπη η χώρα με τη μικρότερη συμμετοχή των νέων στο εργατικό δυναμικό του κλάδου των κατασκευών”, αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Η αναζήτηση αλλά και η έλευση νέων εργατικών χεριών στην χώρα μας, γεννά και ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα, αυτός της στέγασης του. Μάλιστα πολλοί θεωρούν ότι αυτό αποτελεί μία ακόμη βασική παράμετρο που θα πρέπει να επιλυθεί.
“Πρέπει να φέρουμε ανθρώπους για να να φτιαχτούν τα έργα, πρέπει όμως να βρούμε και πού θα τους στεγάσουμε”, αναφέρει στο Capital.gr στέλεχος της κατασκευαστικής αγοράς, τονίζοντας ότι αυτή η διπλή παράμετρος αποτελεί και τη μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα.
Ενα ευρωπαϊκό πρόβλημα
Το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού στον κατασκευαστικό κλάδο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά το σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών.
Οι διάφορες εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές, όπως η Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ και τα Εθνικά Σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, θέτουν νέους περιβαλλοντικούς στόχους που απαιτούν ανάλογες επενδύσεις στις κατασκευές.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η πράσινη μετάβαση θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία μεταξύ 1 και 2,5 εκατ. πρόσθετων θέσεων εργασίας συνολικά έως το 2030. Οι εταιρείες θα πρέπει επομένως να έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό για να αντιμετωπίσουν αυτή την αυξανόμενη ζήτηση.
Σύμφωνα με τη FIEC – European Construction Industry Federation, αν και η κατάσταση ποικίλλει σημαντικά από χώρα σε χώρα, είναι απαραίτητο να αναβαθμιστεί και να επανεκπαιδευτεί συνολικά το 25% του εργατικού δυναμικού του κατασκευαστικού κλάδου μεταξύ 2022 και 2027, για να επιτευχθεί ο στόχος των 3 εκατομμυρίων εργαζομένων.
Στη Θεσσαλονίκη έγινε επίθεση κατά ΛΟΑΤΚΙ και η στήλη την καταδικάζει. Είμαστε κατά της βίας γενικώς και κατά της συγκεκριμένης βίας ειδικότερα. Μπορεί να ήρθαν στην επικαιρότητα το τελευταίο διάστημα οι ΛΟΑΤΚΙ και να ασχολείται με αυτούς όλο το πολιτικό σύστημα και η κοινωνία αλλά είναι μια αδύναμη κοινωνική κατηγορία.
Δεν φταίνε οι κοινωνικές κατηγορίες με τις ιδιαιτερότητές τους που θέλουν να αναγνωρισθούν. Προσπαθούν να πάρουν μια θέση στην κοινωνία και αυτό είναι λογικό.
Εκείνο που είναι καταδικαστέο είναι ο τρόπος που εντάσσει αυτές τις κοινωνικές κατηγορίες η πολιτεία στο κοινωνικό σύνολο. Και ο κ. Μητσοτάκης, ως πρωθυπουργός, το έκανε προκλητικά.
Η αντίδραση πρέπει να κατευθυνθεί προς την κυβερνηση.
Να δούμε αν την Δευτέρα που θα συνεδριάσει το κυβερνών κόμμα στη Θεσσαλονίκη υπάρξει κάποια κοινωνική αντίδραση για την παρουσία των κυβερνητικών στελεχών του. Και, κυρίως, για την πολιτική τους. Μια πολιτική που έχει τελειώσει την χώρα και κυρίως την ελληνική περιφέρεια.
Εκεί χρειάζεται αντίδραση. Όχι σε μεμονωμένες περιπτώσεις ανθρώπων που για κάποιο λόγο θέλουν να προβάλλουν τα αδύναμα χαρακτηριστικά τους.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε την επίθεση κατά των ΛΟΑΤΚΙ κοινωνικό εκφασισμό και είπε ότι δεν πρόκειται να γίνει ανεκτός.
Η επίθεση, όπως σημείωσα, είναι καταδικαστέα ενέργεια αλλά δεν μπορεί ο εκπρόσωπος μιας ολοκληρωτικών αντιλήψεων κυβέρνησης που η συμπεριφορά της φθάνει στα όρια του φασισμού να μιλά για κοινωνικό εκφασισμό. Φασίστας είναι ο κ. Μαρινάκης.
Και είναι φασίστας αυτός και η κυβέρνηση την οποία εκπροσωπεί για τον εξής απλό λόγο.
Και ο υποφαινόμενος, όπως και πολλοί άλλοι είμαστε υπερ των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Προσωπικά διότι θέλω να σπάσει η δικτατορία των αναρχοαυτόνομων και των αριστερών παραφυάδων τους να κάνουν ό,τι θέλουν στον πανεπιστημιακό χώρο. Και να μη γίνονται τα πανεπιστήμια χώρος παραγωγής κομματικών στελεχών.
Αλλά μου έκανε εντύπωση ο φασιστικός τρόπος που η κυβέρνηση ξεπέρασε το άρθρο 16 του Συντάγματος. Το άρθρο είναι σαφές. Δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Αλλά το έγραψε στα παλιά της τα παπούτσια η κυβέρνηση.
Αν κάτι είναι φασισμός στις μέρες μας είναι αυτός. Η αδιαφορία για τους θεσμούς, το Σύνταγμα , τους νόμους, τις ευαισθησίες, τις αρχέγονες αρχές και τις αγωνίες της κοινωνίας.