Κ. Λαμπρόπουλος: πως θα αποφύγετε την στράτευση
Θα μας σώσουν τα μαθηματικά;
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΩΣΕΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΜΗ;
Με αφορμή ένα ενδιαφέρον άρθρο του πρώην υπουργού Ελευθέριου Τζιόλα το οποίο αναδημοσίευσαν, χθες, οι Ανιχνεύσεις ακολουθούν ορισμένες επισημάνσεις για την νέα ιθύνουσα τάξη της Θεσσαλονίκης που βρίσκεται υπο διαμόρφωση και τις προοπτικές για την πόλη και την Ελλάδα.


Ο ευρωπαϊκός πλούτος που δίνεται στην Ελλάδα δεν κατανέμεται αναλόγως των κοινωνικών και περιφερειακών αναγκών.
Στον Άγιο Παύλο για ευχάριστη Τυροφάγου
Ο γιορτασμός της Αποκριάς, ειδικά στην Δυτική Μακεδονία είναι πάντα και γλεντζέδικος και ‘άσεμνος’. Μια φορά τον χρόνο, το βράδυ της Μεγάλης Αποκριάς (Τυροφάγου) μαζεύονται και χορεύουν όλοι, ιδιαίτερα οι νεότεροι, γύρω από μεγάλες υπαίθριες φωτιές (κλαδαριές ή φανούς ή μπουμπούνες). Τα διονυσιακά τραγούδια είναι άσεμνα, ευθέως σεξουαλικά και έντονα σκωπτικά.
Παραπέμπουν ευθέως στην Διονυσιακή λατρεία και στον χορό του αρχαίου θεάτρου. Ίσως παλιότερα χρησίμευαν στην μύηση των νέων στην σεξουαλικότητα (μάλλον δεν τα χρειάζονται πιά, οι νέοι έχουν τη γνώση τους).
Τα έθιμα αυτά είναι ακόμα πιο παλιά, διότι οι υπαίθριες φωτιές (bonfires) είναι συστατικό των χειμωνιάτικων εορτασμών σε όλες τις ινδοευρωπαϊκές χώρες από την Ιβηρία και Σκανδιναβία μέχρι τα Βαλκάνια, την Περσία και την Ινδία.
Στο γλέντι, το κρασί ρέει άφθονο, και οι μεζέδες είναι πάντα εκλεκτοί. Σε πολλά μέρη, οι χάλκινες κομπανίες δίνουν τον μουσικό τόνο και αφορμή για χορό μέχρι αργά.
Αυτό το αποκριάτικο γλέντι έρχεται φέτος από την Εράτυρα Κοζάνης (πάντα πρωτοπόρα στον πολιτισμό) στον Άγιο Παύλο-Σέιχ Σου Θεσσαλονίκης την Τρίτη 12 Μαρτίου.
Ο πρόεδρος και τα μέλη του Τοπικού Συμβουλίου Αγίου Παύλου & Ευαγγελίστριας σας προσκαλούν στην αποκριάτικη εκδήλωσή να διασκεδάσουμε, να χορέψουμε με τα χάλκινα,
και να τραγουδήσουμε σε παραδοσιακούς ρυθμούς. Η εκδήλωση είναι μια πρωτοβουλία του Τοπικού Συμβουλίου με την στήριξη του Δήμου Νεάπολης Συκεών και της Κοινωφελής Επιχείρησης Υπηρεσιών ΚΕΥΝΣ.
Τα εδέσματα θα είναι προσφορά των κυρίων του ΚΑΠΗ μας, το κρασί προσφορά της Ενωσης Ερατυραιων Θεσσαλονικης και άλλες πολλές εκπλήξεις από συντοπίτες μας και τους Eρατυρείς καλεσμένους μας.
Σας περιμένουμε όλους την Τρίτη 12 Μαρτιου μετά τις 7:30μμ στη συμβολή Λεωφόρου Όχι με Ηπείρου, στον Άγιο Παύλο να απολαύσουμε μια βραδιά γεμάτη Παράδοση!
Τοπικό Συμβούλιο Αγίου Παύλου & Ευαγγελιστριας
Δεν υπάρχει χρόνος, η κοινωνία χρειάζεται αλλαγές
Για την παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Μαγκριώτη, από την Χρύσα Αράπογλου, Δήμαρχο Καλαμαριάς και τον Φίλιππο Σαχινίδη, πρώην Υπουργό Οικονομικών.
Ο Γιάννης Μαγκριώτης, ευχαριστώντας την Χρύσα Αράπογλου, τον Φίλιππο Σαχινίδη και τους παρευρισκόμενους και, απαντώντας στις παρατηρήσεις και τις ερωτήσεις τους, τόνισε:
Το βιβλίο περιέχει κείμενα από το 1990-2022, είναι βιωματικά, στην προσπάθειά μου να προσφέρω στον δημόσιο διάλογο για τα μικρά και μεγάλα προβλήματα της Θεσσαλονίκης, της Ελλάδας, της ΕΕ και της κοινωνίας.
Παράλληλα γράφω για τις πολιτικές του ΠΑΣΟΚ, τα προβλήματά του και την προσφορά του.
Η παρουσίασή του σήμερα, είναι αφορμή διαλόγου για τα προβλήματα του σήμερα και τις επιλογές που πρέπει να κάνουμε, για να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες αβεβαιότητες και κρίσεις, πού προκαλούνται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την κλιματική κρίση.
Ιδιαίτερα η χώρα μας, οι πόλεις μας, η οικονομία και η κοινωνία, φαίνεται να είναι και πάλι εκτεθειμένες σε πολλούς κινδύνους.
Μπροστά στις ευρωπαϊκές εκλογές, πρέπει ιδιαίτερα να αναστοχαστούμε για τους λόγους, που η χώρα και η οικονομία της, βρέθηκαν ανοχύρωτες στην διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2009 και βίωσε με τόσο επώδυνο τρόπο τα τρία μνημόνια.
Ακόμη χειρότερα γιατί τα αποτελέσματα της υγειονομικής και ενεργειακής κρίσης, ήταν τα χειρότερα από τις άλλες χώρες της ΕΕ.
Η σχετική ομαλότητα που ζούμε είναι εύθραυστη και οι πολιτικές που ακολουθούνται τόσο στην ΕΕ, όσο για στην Ελλάδα, δεν φαίνεται να τις θωρακίζουν από τα μεγάλα οικονομικά και κοινωνικά ρήγματα που υπάρχουν, ειδικότερα την έκρηξη των κοινωνικών ανισοτήτων και την μειωμένη ανθεκτικότητα των πόλεών μας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Θεσσαλονίκη.
Δεν υπάρχει χρόνος για αναμονές, η αλλαγή επιλογών και πορείας είναι καθολική ανάγκη.
Η ευθύνη είναι στο ΠΑΣΟΚ, στις Προοδευτικές Δυνάμεις.

Στην παρέμβασή της η Χρύσα Αράπογλου, μεταξύ άλλων τόνισε:
«Το βιβλίο του Γιάννη Μαγκριώτη «Στοχασμοί και αναστοχασμοί-η πορεία της Ελλάδας και της Σοσιαλδημοκρατίας την περίοδο 1990-2022» περιλαμβάνει τη συγκέντρωση δεκάδων άρθρων, παρεμβάσεων και θέσεων μιας αδιάλειπτης πολιτικής παρουσίας δεκαετιών.
Με λόγο ευθύ, συμπυκνωμένο, τολμηρό και παραγωγικό αναλύει σε βάθος την πολιτική πραγματικότητα στη χώρα, κρίνει, επικρίνει και προτείνει, αναδεικνύει χρόνιες παθογένειες αλλά και παρεμβαίνει, λόγω και έργων, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει δρόμος πέρα από την ιδεοληψία του νεοφιλελευθερισμού αλλά και τη σιωπή μιας αμήχανης αντιπολίτευσης.
Με τους συνεχείς αγώνες του για τον δημόσιο χώρο και τη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης, αποτυπωμένη με παρρησία και τεκμηρίωση στην πρόσφατη αρθρογραφία του, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο, υπερασπίζεται την κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη ενώ αναδεικνύει την ανάγκη της αυτονομίας της πολιτικής. Καλοτάξιδο!!», ανέφερε, μεταξύ άλλων, η δήμαρχος Καλαμαριάς Χρύσα Αράπογλου, στην παρουσίαση του βιβλίου.
Από την πλευρά του ο Φίλιππος Σαχινίδης σημείωσε:
Σε ένα κείμενό του ο Γιάννης Μαγκριώτης, μεταξύ άλλων, αναφέρει:
«Η παγκοσμιοποίηση δείχνει να έχει δομικά προβλήματα, αφού πλέον όπως αναπτύσσεται δημιουργεί περισσότερα προβλήματα, από αυτά που λύνει, και δείχνει να υποχωρεί. Η επόμενη μέρα της γεωπολιτικής και ενεργειακής κρίσης, φαίνεται θα είναι μεγάλη και σκοτεινή, οι αβεβαιότητες ακόμη πιο μεγάλες, και το ερώτημα είναι πως θα αντιδράσει η Κίνα και οι άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, που ηγούνται πλέον της παγκοσμιοποίησης».
Μετά την υγειονομική και ενεργειακή κρίση οι χώρες της ΕΕ συνειδητοποίησαν πόσο ευάλωτες και εκτεθειμένες είναι καθώς αποδείχτηκε ότι η επιστήμη, η τεχνολογία, το εμπόριο, τα δεδομένα, οι επενδύσεις γίνονται σταδιακά πηγές και μέσα ισχύος στη διεθνή πολιτική σκηνή.
Επομένως, έχει σημασία η ομάδα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών να εργαστεί ώστε να προκριθούν πολιτικές που θα κρατήσουν την ΕΕ ισχυρή, ανταγωνιστική με αυτονομία αλλά θα χαράσσονται με το κριτήριο της κοινωνικής συνοχής και της βιώσιμης ανάπτυξης, ώστε να δημιουργούνται καλύτερες θέσεις εργασίας με υψηλότερες αμοιβές. ΅
Αυτές είναι οι μεγάλες προκλήσεις για τις χώρες της ΕΕ και θα μας απασχολούν ολοένα και πιο έντονα στο μέλλον.
Προκλήσεις Γιάννη που θα σου δώσουν την αφορμή να συνεχίσεις το δημιουργικό συγγραφικό σου έργο δίνοντας ταυτόχρονα τη μάχη για την ανανέωση και εμπλουτισμό των θέσεων του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής που με συνέπεια υπηρετείς όλα αυτά τα χρόνια.
Γ. Σωτηρέλης: ιδιωτικά πανεπιστήμια: Το Σύνταγμα και η ουρά της αλεπούς
11/03/2024
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα, που τέθηκε από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση παραρτημάτων ξένων ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, παραμένει ακέραιο: γιατί επελέγη μία τόσο τραυματική για το Σύνταγμα λύση, ενώ εφέτος συμπληρώνεται πενταετία από την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση, που επιτρέπει την μόνη θεσμικά καθαρή και συνταγματικά επιτρεπτή αντιμετώπιση του ζητήματος;
Το ερώτημα τέθηκε επανειλημμένα και σε όλους τους τόνους, από πολλές πλευρές, αλλά απάντηση δεν δόθηκε. Διότι κανείς, βέβαια, δεν πιστεύει ότι την κυβέρνηση, πέντε ολόκληρα χρόνια μετά την πρώτη εκλογική της νίκη –και αφού μεσολάβησε μία αλλοπρόσαλλη και πλήρως αποτυχημένη πολιτική από την προκάτοχο του σημερινού υπουργού– την έπιασε ξαφνικά ένας τόσο έντονος μεταρρυθμιστικός πόνος, που δεν μπορεί να κρατηθεί άλλα τρία χρόνια, προκειμένου να δοθούν οι επιβαλλόμενες ολοκληρωμένες και συναινετικές λύσεις.
Η μόνη πειστική απάντηση για την “πρεμούρα” της κυβέρνησης φαίνεται να είναι αυτό που τόνισε η αντιπολίτευση, όλων σχεδόν των αποχρώσεων. Η κυβέρνηση θέλει να δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα με μία ελεγχόμενη μονοκομματική πλειοψηφία, διότι γνωρίζει ότι οι λύσεις που ήθελε να επιβάλει τώρα δεν ήταν εύκολο να γίνουν αποδεκτές με τις ευρύτερες συναινέσεις που επιτάσσει η συνταγματική αναθεώρηση. Ή, για να το πούμε πιο απλά και πιο καθαρά, διότι φοβάται ότι τα υπόλοιπα κόμματα θα ζητήσουν ευλόγως μία συνολική ρύθμιση και δεν θα είναι διατεθειμένα να δεχθούν μία επιλεκτική και αποσπασματική διευθέτηση ιδιωτικών συμφερόντων σαν αυτήν που επιχειρείται σήμερα.
Μόνο έτσι εξηγείται γιατί ξαφνικά είδαν το φως της δημοσιότητας, σχεδόν ταυτόχρονα και με συντονισμένες κινήσεις όλων των ενδιαφερόμενων μερών (κυβέρνησης και προετοιμαζόμενων “επενδυτών”), ορισμένες επί τούτω γνωμοδοτήσεις και τοποθετήσεις (Φίλιππου Σπυρόπουλου, Ευάγγελου Βενιζέλου-Βασίλειου Σκουρή, Νίκου Αλιβιζάτου και Αντώνη Μανιτάκη), οι οποίες, κινούμενες στην λογική του “όπερ έδει δείξαι”, βάλθηκαν να μας πείσουν ότι πρέπει να ξεχάσουμε ό,τι έλεγε έως τώρα τόσο η θεωρία (των ιδίων συμπεριλαμβανομένων…) όσο και η νομολογία, ακόμη και η εντελώς πρόσφατη.
Κοινός τόπος όλων των σχετικών κυβερνητικών και γνωμοδοτικών παρεμβάσεων ήταν ότι το άρθρο 16 του Συντάγματος, παρά τις απόλυτες και κατηγορηματικές διατυπώσεις του, μπορεί (ή και επιβάλλεται) να παρακαμφθεί πλήρως, προκειμένου να ευοδωθούν τα σχέδια της κυβέρνησης, τα οποία αρχικά έφταναν μέχρι και την σύσταση ιδιωτικών κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Στην πορεία, όμως, ο υπουργός συνειδητοποίησε μάλλον ότι πρέπει να κινηθεί με αυτοσυγκράτηση και να περιορίσει την παρέμβασή του σε “μη κερδοσκοπικά” παραρτήματα ξένων Πανεπιστημίων, χωρίς πάντως να διασφαλίσει εν τέλει, παρά τις εξαγγελίες του, ούτε τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, αλλά ούτε και την στοιχειώδη έστω εξομοίωσή τους με τα δημόσια, από την άποψη της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
“Δεν κόψαμε την ουρά μας”
Το ζήτημα βέβαια της καθιέρωσης ιδιωτικών πανεπιστημίων δεν τίθεται για πρώτη φορά. Από την δεκαετία του 1990 το σημερινό κυβερνών κόμμα το θέτει διαρκώς σε όλες τις αναθεωρητικές πρωτοβουλίες. Ωστόσο, η μεγάλη διαφορά σε σχέση με το παρελθόν, είναι ότι κανένας από τους επιφανείς νομικούς που ανέλαβαν (με προεξάρχοντα τον τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο) το βάρος της υποστήριξης των σχετικών προτάσεων, δεν διανοήθηκε να ισχυρισθεί ότι θα μπορούσε να γίνει μία τόσο σημαντική αλλαγή, χωρίς συνταγματική αναθεώρηση.
Εξ άλλου, και η έως τώρα νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν αφήνει κανένα σχετικό περιθώριο, με σαφέστατες και κατηγορηματικές διατυπώσεις (Βλέπε ενδεικτικά τις πρόσφατες αποφάσεις του 922/2023, 1789/2023, που επαναλαμβάνουν όλες τις σχετικές προηγούμενες, και πρβλ. την σχετική Ανακοίνωση των Διοικητικών Δικαστών, 12.2.2024). Χαρακτηριστικές μάλιστα στο σημείο αυτό είναι οι μαχητικές πρόσφατες τοποθετήσεις αφ’ ενός της πρώην αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Μαρίας Καραμανώφ, αφ’ ετέρου του (εμβληματικού) πρώην Yπουργού Δικαιοσύνης και Συμβούλου Επικρατείας, Γιώργου Κουβελάκη.
Τα παράδοξα, όμως, δεν σταματούν εδώ. Δεν έφτασε το ότι οι επιστημονικές απόψεις υπέρ των κυβερνητικών επιδιώξεων έπεσαν σαν κεραυνός εν αιθρία – δεδομένης και της απολυτότητάς των περισσότερων από αυτές. Ξεκίνησε ταυτόχρονα και μία συστηματική προσπάθεια να πεισθούν όλοι (κόμματα και κοινή γνώμη) όχι μόνον ότι αυτή είναι η ορθή συνταγματικά άποψη, αλλά και ότι είναι κρατούσα, υπολογίζοντας μάλλον στην ευρύτατη προβολή της από τα “καθεστωτικά” Μέσα της διαπλοκής…
Ορισμένοι μάλιστα από τους γνωμοδοτήσαντες θύμισαν έντονα τον μύθο του Αισώπου για την αλεπού με την κομμένη ουρά, που προσπαθούσε να πείσει και τις άλλες ότι το σωστό θα ήταν να κόψουν και αυτές τις ουρές τους, γιατί έτσι είναι το σωστό… Ωστόσο, τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα ήθελαν. Η συντριπτική πλειονότητα των διδασκόντων στα ελληνικά Πανεπιστήμια και γενικότερα των επιστημόνων που έχουν σχέση με το δημόσιο δίκαιο (ελληνικό και ευρωπαϊκό) δεν ενέδωσε
Όχι μόνον δεν “κόψαμε τις ουρές μας”, αλλά και αντιδράσαμε με πλήθος δημόσιων κριτικών παρεμβάσεων, υπερασπιζόμενοι το ελληνικό Σύνταγμα (και την ορθή οριοθέτησή του σε σχέση με το ευρωπαϊκό δίκαιο) και αφήνοντας τους ελάχιστους που γνωμοδότησαν στην μοναξιά τους… Ελπίζουμε δε ότι και οι δικαστές του Συμβουλίου της Επικρατείας θα αρνηθούν και αυτοί με την σειρά τους να “κόψουν τις ουρές τους” και θα δώσουν την δέουσα απάντηση, που δεν μπορεί παρά να είναι μία: ιδιωτικά πανεπιστήμια, υπό οποιαδήποτε μορφή και με οποιαδήποτε παραλλαγή, δεν μπορούν να λειτουργήσουν στην χώρα μας, χωρίς συνταγματική αναθεώρηση.
Η διατροφική δυστοπία είναι εδώ
12/03/2024
Έντομα, συνθετικό κρέας και σκουλήκια είναι το νέο μενού που η παγκοσμιοποίηση ετοιμάζει να σερβίρει στους λαούς της Δύσης. Δεν πρόκειται για κάποιο φανταστικό σενάριο του μέλλοντος. Τα Νέα Τρόφιμα – «Novelty Foods» (NF), είναι εδώ.
Ως Νέα – Καινοτόμα – Τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που δεν είχαν καταναλωθεί στην ΕΕ πριν από τις 15/5/1997 (ημερομηνία που τέθηκε σε ισχύ ο σχετικός κανονισμός). Σύμφωνα με τον κανονισμό αυτόν, τα NF μπορεί να είναι τρόφιμα που παράγονται με νέες – καινοτόμες – τεχνολογίες και παραγωγικές διαδικασίες, καθώς και τρόφιμα που καταναλώνονται εκτός ΕΕ.
Ο οικοδίαιτος γρύλος, το γνωστό τριζόνι (Acheta domesticus), η μεταναστευτική ακρίδα (Locusta migratoria) και ο αλευροσκώληκας (Alphitobius diaperinus) έχουν αδειοδοτηθεί ήδη από τον EFSA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια των Τροφίμων), είναι διαθέσιμα στην αγορά και χρησιμοποιούνται στην παρασκευή προϊόντων για ανθρώπινη κατανάλωση. Στους σχεδιασμούς της ΕΕ είναι υπό έγκριση 12 έντομα.
Η πολυεθνική Ynsect, που ιδρύθηκε στο Παρίσι το 2011, σχεδιάζει παραγωγή 200.000 τόνων αλευροσκούληκων ετησίως. Έχει ως κεντρικό σύνθημα την «επανεφεύρεση της τροφικής αλυσίδας». Η εταιρεία κατέχει ηγετική θέση στην παραγωγή πρωτεϊνών και λιπασμάτων από έντομα. Έχει εγκαταστάσεις παραγωγής σε Γαλλία, Ολλανδία και ΗΠΑ. Κάνει εξαγωγές σ’ όλο τον κόσμο και έχει επενδυτές funds, τράπεζες και δημόσιους φορείς. Το «συμπαθές» ζωύφιο θα μπορεί να γίνεται αλεύρι και επίσης να τρώγεται αποξηραμένο, κατεψυγμένο και σε μορφή πάστας σύμφωνα με την άδεια που έλαβε τον Γενάρη 2023 από τον EFSA.
Με έδρα το Μοντεκασιάνο της Ιταλίας, η εταιρεία Nutrinsect εγκαινίασε προ μηνός εργοστάσιο για παραγωγή ενός τόνου αλεύρου από γρύλους το μήνα, για ανθρώπινη κατανάλωση. Η ίδια εταιρεία στην Ναβάρα της Ισπανίας παράγει αλεύρι από αλευροσκώληκες για ανθρώπινη κατανάλωση, και από την μύγα Hermetia illucens για ιχθυοτροφές.
Ο Καναδάς διαθέτει την μεγαλύτερη φάρμα γρύλων για ανθρώπινη κατανάλωση στην Β. Αμερική. Επίσης Ελβετία και Βέλγιο επιδοτούν την εκτροφή εντόμων.
Γκλομπαλιστές όπως ο Μπιλ Γκέιτς δεν θα μπορούσαν να λείπουν από το διατροφικό πάρτι των δισεκατομμυρίων που έρχεται. Η Upside Foods, η Beyond Meat, η Impossible Foods, η Mempis Meats, η Nature’s Fynd είναι μερικές από τις εταιρείες των νέων – «καινοτόμων» junk foods (διατροφικών σκουπιδιών), που έχουν επενδύσει.
Τα σκουληκάλευρα (mealworms) προορίζονται για χρήση σε μια απέραντη γκάμα προϊόντων ευρείας κατανάλωσης όπως ψωμί, προϊόντα αλευροποιίας, είδη ζαχαροπλαστικής, τρόφιμα με βάση τα ζυμαρικά και τα λαχανικά, προϊόντα πατάτας, συμπυκνωμένες σούπες, παρασκευάσματα κρέατος, μπισκότα, κράκερς, κριτσίνια, σνακ, μπάρες δημητριακών, σάλτσες, πίτσες (αντί για μπέικον αφυδατωμένες προνύμφες αλευροσκώληκων) κλπ. Όπως γίνεται αντιληπτό, πρόκειται για τζίρο πολλών δις.
Το γάλα της κατσαρίδας
Από το όλο σχέδιο δεν έχει ξεφύγει το γάλα. Η προαναφερθείσα Nature’s Fynd,εκτός από «κρέας», παράγει γαλακτοκομικά χωρίς γάλα, με βάση μικροβιακές πρωτεΐνες. Η εταιρεία Gourmet Grubb με έδρα το Κέιπ Τάουν, παρασκευάζει παγωτό με το προϊόν Ento Milk ένα υποτιθέμενο «γάλα» προερχόμενο από τα σκουλήκια (προνύμφες) της μύγας Hermetia illucens. «Γάλα» όμως έχουμε και από κατσαρίδες. Το κατσαριδόγαλο «αρμέγεται» από το έντερο εμβρύων της κατσαρίδας Diploptera punctata. Ακόμα είναι σε πειραματικό στάδιο αλλά η επιστήμη σήμερα τρέχει πολύ γρήγορα. Το είδαμε με τα «εμβόλια» covid.
Παϊδάκια από κύτταρα… ελευθέρας βοσκής
Το συνθετικό κρέας παρασκευάζεται από βλαστοκύτταρα ζωντανών ζώων που λαμβάνονται με τη διαδικασία της βιοψίας και αποθηκεύονται σε τράπεζα κυττάρων. Καλλιεργούνται με τη χρήση ορού εμβρύου βοοειδών (FBS), πράγμα ασύμφορο, γι’ αυτό ερευνάται η παραγωγή συνθετικού ορού. Για να πάρουν τη μορφή κρεατομάζας εφαρμόζονται τεχνικές μηχανικής των ιστών, ενώ για να έχει το τελικό προϊόν οργανοληπτικά χαρακτηριστικά κρέατος (γεύση, οσμή, υφή κλπ) χρησιμοποιούνται διάφορα προσθετικά. Η όλη διαδικασία εξελίσσεται μέσα σε τεράστιους ενεργοβόρους βιοαντιδραστήρες, αφού μιλάμε για τόνους «κρέατος», σταθερή θερμοκρασία στους 37ο C περίπου και συνεχή ανάδευση. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Davis της Καλιφόρνιας συμπέραναν ότι το συνθετικό «κρέας» είναι έως και 25 φορές πιο επιβλαβές για το περιβάλλον από το φυσικό κρέας.
Η Σιγκαπούρη είναι η πρώτη χώρα στο κόσμο που από το Δεκέμβρη του 2020 ενέκρινε την πώληση τεχνητού κρέατος κοτόπουλου από την αμερικάνικη εταιρεία Eat Just ως συστατικό κοτομπουκιών. Η FDA (Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων) έδωσε, προ 2ετίας, άδεια στην εταιρεία Upside Foods να διαθέσει στην αγορά συνθετικό κρέας κοτόπουλου. Τέτοιο κοτόπουλο σερβιρίστηκε στους συμμετέχοντες στη διεθνή διάσκεψη για το κλίμα, COP27, στην Αίγυπτο το 2022.
Συνθετικά φιλέτα μπριζόλας σχεδιάζει να διαθέσει στην αγορά η ελβετική εταιρεία Mirai Foods. Το ισπανικό κράτος έχει χορηγήσει σε 8 εταιρείες 3,7 εκ. ευρώ για την ανάπτυξη συνθετικού χοιρινού κρέατος με την ονομασία Ethica Meat. Πάνω από 100 εταιρείες ανά τον κόσμο ασχολούνται με την παραγωγή συνθετικού «κρέατος». Η ισραηλινή Redefine Meat παράγει «κρέας» σε εκτυπωτές 3D και το προωθεί σε εστιατόρια σε Ισραήλ, Γερμανία, Ολλανδία και Βρετανία.
ΑΠΘ και σουτζουκάκια σμυρναίικα από… σκουλήκια
Κεφτεδάκια, κουλουράκια, ψωμί και μαγιονέζα από αλευροσκώληκες παρασκευάζουν στο τμήμα Χημείας του ΑΠΘ με χρηματοδότηση του ΕΛΙΔΕΚ (Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας). Σκουληκοπρωτεΐνες παίρνουν τη θέση των ζωικών και φυτικών πρωτεϊνών και ζητούμενα είναι η εμφάνιση, η γεύση, το άρωμα και η συντήρηση των προϊόντων. Φυσικά και ο τρόπος λανσαρίσματος ώστε να πεισθεί ο πληθυσμός.
Με όραμα, «να φέρουμε τα οφέλη της καινοτόμου τεχνολογίας στη παραγωγή τροφίμων» η εταιρεία Food Novelties, με έδρα το Μαρούσι, ερευνά τις δυνατότητες για την παραγωγή τεχνητού κρέατος στην Ελλάδα. Για το σκοπό αυτό εργάζεται μια κοινοπραξία 6 καθηγητών και αντίστοιχων εργαστηρίων από 4 πανεπιστήμια της χώρας (ΕΚΠΑ,ΕΜΠ, Θεσσαλίας και Ιωαννίνων).
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας πρωτοστατεί, από το 2018, στην εκτροφή εντόμων. Σήμερα εκτρέφει 5 από τα 8 εγκεκριμένα από την ΕΕ έντομα (μαζί με αυτά που προορίζονται για ζωοτροφές), παράγοντας 1,5 τόνο τον μήνα έντομα για ανθρώπινη και ζωική κατανάλωση. Παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο ερευνητικό έργο με την ονομασία “CIPROMED” με την συμμετοχή 10 χωρών, 8 εταιρειών, 8 Πανεπιστημίων και μιας ΜΚΟ. Επίσης, το Πανεπιστήμιο Θράκης σχεδιάζει τη δημιουργία πιλοτικής μονάδας παραγωγής εντόμων στον Έβρο.
Η εποχή της μαζικής παραγωγής πρωτεϊνών, απόλυτα ελεγχόμενης από μια χούφτα πολυεθνικές με χρηματοδότες funds, μεγάλες τράπεζες και υπερεθνικούς θεσμούς, είναι εδώ. Πέραν του οικονομικού, προφανώς το θέμα είναι πολυδιάστατο αγγίζοντας πεδία πολιτισμικά, κοινωνικά, πολιτικά, ηθικά, απειλώντας σταθερές που χρονολογούνται όσο και η ανθρώπινη ύπαρξη. Το κυριότερο, υπηρετείται ο κεντρικός στόχος των γκλομπαλιστών: η ομογενοποίηση των λαών με την αποκοπή από τις διατροφικές παραδόσεις και την ευκολότερη ενσωμάτωσή τους στη νεοφασιστική ιδεολογία της παγκοσμιοποίησης.
Πρωτογενής τομέας, ο μεγάλος ανταγωνιστής
Με όχημα την ψευτοθεωρία της «ανθρωπογενούς κλιματικής κρίσης» η παγκοσμιοποίηση έχει κηρύξει τον πόλεμο στον μέχρι σήμερα συμβατικό τρόπο παραγωγής πρωτεϊνών, δηλαδή στον πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα στην κτηνοτροφία, επιδιώκοντας την πλήρη αποδόμησή του, δημιουργώντας χώρο για τις σκουληκοπρωτεϊνες και τα «κρέατα» εργαστηρίου. Υπάκουοι, πολιτικά «αυτιστικοί» κυβερνήτες της Δύσης, επιβάλλουν σφαγές και φορολόγηση στα εκτρεφόμενα ζώα (Ολλανδία, Ιρλανδία, Ν. Ζηλανδία κλπ). Αδιαφορούν για το υψηλό κόστος παραγωγής, ενώ φροντίζουν να γίνει ακόμα υψηλότερο, περικόπτοντας επιδοτήσεις, επιδοτώντας την αγρανάπαυση και μη παραγωγικές καλλιέργειες (μέχρι και τις τσουκνίδες επιδοτεί η νέα ΚΑΠ), κάνοντας συμφωνίες με τρίτες χώρες χαμηλού κόστους γνωρίζοντας ότι δεν τηρούν τα επιβαλλόμενα στους αγρότες της ΕΕ πρωτόκολλα παραγωγής.
Καρφί δεν τους καίγεται για τις συνέπειες που θα έχουν τα νέα διατροφικά σκουπίδια στην ανθρώπινη υγεία (μεταβολικά νοσήματα, αλλεργίες, αυτοάνοσα, ιώσεις, καρκινογενέσεις κλπ), παρότι στην έγκριση της εντομοφαγίας από τον EFSA αναφέρονται πιθανές αλλεργίες από τη χιτίνη (κύριο συστατικό των εντόμων) και επισημαίνεται ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες.
Στη χώρα μας, τουλάχιστον 9 Πανεπιστημιακές σχολές χρηματοδοτούνται για έρευνα και παραγωγή σκουληκοπρωτεϊνών και συνθετικού «κρέατος». Μια κουκίδα του πλανήτη προσπαθεί να σώσει τον πλανήτη. Καταστάσεις κωμικοτραγικές. Με «περιβαλλοντικό αποτύπωμα» διοξειδίου του άνθρακα 0,19% κλείσαμε τα εργοστάσια λιγνίτη, τώρα θέλουμε να κλείσουμε και τους στάβλους.
Το να μπαίνει η χώρα μας, η χώρα της Μεσογειακής Διατροφής, στο χορό των νέων διατροφικών σκουπιδιών, είναι Ύβρις. Γιατί η Ελλάδα μπορεί να θρέψει δέκα Ελλάδες. Απλά και φυσικά.
Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr
Νοοτροπία Ασφάλειας & Κρυπτογραφία | Bruce Schneier
Ο ειδικός ασφαλείας Bruce Schneier συνομιλεί με τον Charles Severance για την ασφάλεια από την οπτική γωνία τόσο της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας όσο και του Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας
H Ακαδημία αλλάζει, 95 χρόνια μετά
Ερχεται νόμος που εκσυγχρονίζει τον κανονισμό λειτουργίας της, για πρώτη φορά από την ίδρυσή της
ΗΑκαδημία Αθηνών εκσυγχρονίζεται. Ενενήντα οκτώ χρόνια μετά την ίδρυσή του και 95 από τη θέσπιση του κανονισμού λειτουργίας του, το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας αποκτά νέο «σκελετό» και νέα εργαλεία. Η Ακαδημία θα εμπλουτισθεί με νέα γνωστικά αντικείμενα και σκοπούς, θα γίνει λιγότερο γραφειοκρατική, ενώ οι εκλογικές διαδικασίες της θα οργανώνονται με μεγαλύτερη διαφάνεια. Ο λόγος που ο εκσυγχρονισμός δεν αποφασίσθηκε νωρίτερα ήταν, σύμφωνα με μέλη της Ακαδημίας που μίλησαν στην «Κ», ότι ο οργανισμός αλλάζει μόνο με νόμο. Οι ακαδημαϊκοί έως τώρα απέφευγαν να «εκθέσουν» τα εσωτερικά τους στο φως μιας κοινοβουλευτικής συζήτησης.
Ωστόσο, η ανάγκη για αλλαγή του οργανισμού ήταν επιτακτική και καταδεικνύεται εμφατικά από ορισμένα κατάλοιπα του παρελθόντος. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τον νόμο του 1929, για να προσμετρηθεί ένας ακαδημαϊκός στην απαρτία μιας συνεδρίασης έπρεπε να βρίσκεται εντός της Αττικής. «Τότε, για να έλθεις από τη… Χαλκίδα ή την Κόρινθο χρειαζόταν πολύς χρόνος», λέει στην «Κ» ακαδημαϊκός.
Για να επιτευχθεί το σημερινό φρεσκάρισμα, κομβικής σημασίας ήταν ότι στην ηγεσία της Ακαδημίας βρέθηκαν δύο ακαδημαϊκοί –ο Αντώνης Ρεγκάκος το 2022 και ο Μιχάλης Σταθόπουλος το 2023– που τάσσονται υπέρ της μεταρρύθμισης. «Ο συνδυασμός Ρεγκάκου – Σταθόπουλου ήταν ευτυχής συγκυρία. Ετσι, ο κ. Ρεγκάκος συγκρότησε επιτροπή από ακαδημαϊκούς για τη θέσπιση νέου οργανισμού και ο κ. Σταθόπουλος την ολοκλήρωσε», όπως τόνισε ακαδημαϊκός.
Καινοτομίες
Το σχέδιο νόμου θα καταθέσει στη Βουλή μέσα στο επόμενο δεκαήμερο ο αρμόδιος Υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης. Οπως ανέφεραν στην «Κ» υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου, «ο νέος οργανισμός στηρίζεται μεν στην αρχιτεκτονική και στις βασικές αρχές του ισχύοντος πλαισίου, εισάγει δε σειρά από καινοτομίες, εγγυήσεις αποτελεσματικής λειτουργίας και εξειδικεύσεις εσωτερικών διαδικασιών». Μεταξύ των βασικότερων είναι:
65 είναι ο μέγιστος αριθμός μελών. Είκοσι πέντε ανήκουν στην πρώτη τάξη των θετικών επιστημών, είκοσι πέντε στη δεύτερη τάξη των γραμμάτων και των καλών τεχνών και δεκαπέντε στην τάξη ηθικών και πολιτικών επιστημών. Σήμερα πληρούνται οι 50 από τις 65 θέσεις.
• Διευρύνονται οι σκοποί της Ακαδημίας. Ετσι εισάγονται: α) Η διάδοση και προστασία της ελληνικής γλώσσας και πολιτιστικής κληρονομιάς, β) η επικοινωνία με τους κοινωνικούς φορείς, την επιστημονική και καλλιτεχνική κοινότητα και γ) η προώθηση και βράβευση της αριστείας και της προόδου.
• Εμπλουτίζονται τα γνωστικά αντικείμενα που θεραπεύουν η Α΄ τάξη των θετικών επιστημών, όπου προστίθενται, μεταξύ άλλων, η μηχανική, η κοσμολογία και η αστροσωματιδιακή, η επιστήμη των υπολογιστών και η Β΄ τάξη των γραμμάτων και των καλών τεχνών όπου προστίθενται η γλωσσολογία, η λαογραφία, η επιγραφική, η αρχιτεκτονική και οι εικαστικές τέχνες.
• Για πρώτη φορά καθιερώνεται η φανερή ψηφοφορία για εκλογικές διαδικασίες, ενισχύοντας τη διαφάνεια.
• Η διαδικασία εκλογής τακτικών μελών εξακολουθεί να ξεκινά με υποβολή αιτιολογημένης πρότασης από την οικεία τάξη προς την Ολομέλεια για πλήρωση κενής έδρας. Ομως, η αποδοχή της πρότασης διενεργείται διαζευκτικά με πολλαπλούς τρόπους (απόφαση της Ολομέλειας με μικρότερη από την ισχύουσα πλειοψηφία των 2/3 στα 3/5 ή απόφαση της οικείας τάξης με αυξημένη πλειοψηφία ή πρόταση της οικείας τάξης με συντριπτική πλειοψηφία) με φανερή πλέον πλειοψηφία.
• Σε σχέση με την ψηφοφορία εκλογής, αφενός, μειώνεται το ποσοστό απαρτίας από 2/3 σε 3/5, και περαιτέρω θεσπίζεται ότι η πλειοψηφία, η οποία παραμένει απόλυτη επί των παρόντων, δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 2/5 του συνόλου. Με την πρόνοια αυτή, επιλύονται χρόνια κωλύματα και αδιέξοδα της εκλογικής διαδικασίας, που είχαν οδηγήσει στην αδυναμία κάλυψης δεκάδων εδρών. Κατ’ αναλογία, οι ρυθμίσεις αυτές εφαρμόζονται και για τις άλλες κατηγορίες μελών (αντεπιστέλλοντα, επίτιμα και ξένοι εταίροι).
• Κατά παρέκκλιση της χρονοβόρας και γραφειοκρατικής διαδικασίας, πρόσωπα ιδιαίτερα εγνωσμένου κύρους, τα οποία διαθέτουν γενική αναγνώριση στο επιστημονικό τους πεδίο, εκλέγονται χωρίς προκήρυξη θέσης, με αυξημένη πλειοψηφία (3/5) και φανερή ψηφοφορία.
• Η Ακαδημία Αθηνών θα μπορεί, πλέον, να προσφέρει γνωμοδοτικές ή ερευνητικές υπηρεσίες και σε ιδιώτες και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και όχι μόνο στο Δημόσιο.
• Τα δημοσιεύματα της Ακαδημίας, η Βιβλιοθήκη και τα Αρχεία της θα είναι προσιτά στους ερευνητές και στο κοινό. Σε αυτό το πλαίσιο, εισάγεται η υποχρεωτική ηλεκτρονική δημοσίευση όλων των εκδόσεων της Ακαδημίας. Παράλληλα, ιδρύεται ψηφιακό αποθετήριο όλων των δημοσιευμάτων.
• Διευκρινίζεται ρητά ότι τα ερευνητικά κέντρα και γραφεία της Ακαδημίας εντάσσονται στο νομικό της πρόσωπο και εξειδικεύεται η άσκηση εποπτείας επ’ αυτών από επιτροπές ακαδημαϊκών.
• Μειώνεται η θητεία του γραμματέα της Ακαδημίας από πενταετής σε τριετή.
«Διοικητική νωθρότητα»
«Η Ακαδημία μαστίζεται από συντηρητισμό, διοικητική νωθρότητα και ανεπάρκεια. Θα μπορούσε, βέβαια, κάποιος να τα δικαιολογήσει καθώς ο μέσος όρος ηλικίας των ακαδημαϊκών είναι γύρω στα 80 έτη, μειωμένος από τα 82 έτη προ δεκαετίας», υπογραμμίζει στην «Κ» ακαδημαϊκός που προσβλέπει σε ένα φρέσκο αέρα να διαπεράσει τα παράθυρα του κτιρίου της Ακαδημίας επί της οδού Πανεπιστημίου, το οποίο θεωρείται ένα από τα ωραιότερα νεοκλασικά κτίρια του κόσμου.
Τα πάθη της τηβέννου: ίντριγκες και ομάδες
Κόντρες, παρασκήνιο, ακόμη και δικαστικές διαμάχες βαρύνουν τη σχεδόν εκατονταετή ιστορία της Ακαδημίας Αθηνών. Η εκλογή ενός εκπροσώπου της επιστήμης και της πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας σε ακαδημαϊκό αποτελεί εξέχουσα τιμή και ύψιστη αναγνώριση. Αρα η διαδικασία δημιουργεί πεδίο για ίντριγκες σε ένα Σώμα συντηρητικό, εσωστρεφές και «ελιτίστικο», που λειτουργεί με «ταχύτητες παγετώνα», όπως ανέφερε στην «Κ» ακαδημαϊκός.
Μάλιστα, μεταξύ των 50 μελών της Ακαδημίας Αθηνών φέρεται να υπάρχει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους συντηρητικούς και στους προοδευτικούς (με διαβαθμίσεις σε κάθε ομάδα), η οποία γίνεται αισθητή σε ζητήματα με έντονη ιδεολογικοπολιτική χροιά. Ενδεικτικά, λέγεται ότι ο κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και συγγραφέας Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν εξελέγη ακαδημαϊκός διότι διετέλεσε το 2015 βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ. Μέτρησε και αυτό, αλλά μάλλον βάρυνε περισσότερο ότι «η Κοινωνιολογία αντιμετωπίζεται με μεγάλη καχυποψία από τους ακαδημαϊκούς διότι θεωρείται ριζοσπαστική επιστήμη», όπως λέει στην «Κ» μέλος της Τάξης Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών, με παράδοση φιλελεύθερων τοποθετήσεων. Με αρνητικό πρόσημο αντιμετωπίστηκε από αρκετούς και η υποψηφιότητα (δεν προχώρησε τελικά) του καθηγητή Κοινωνιολογίας Νίκου Μουζέλη.
Μια άλλη απόφαση της Ακαδημίας που επικρίθηκε με σφοδρότητα ήταν η μη εκλογή του ποιητή Τίτου Πατρίκιου. Στην περίπτωση αυτή λέγεται πως οι ακαδημαϊκοί επηρεάστηκαν αρνητικά από το γεγονός ότι ο σπουδαίος καλλιτέχνης είναι μεγάλης ηλικίας (95 ετών). Ομως, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», σε συνεδρίαση ακούστηκε για τον Τίτο Πατρίκιο πως «ε, δεν θα επιβραβεύσουμε και έναν πρώην κομμουνιστή». Στον αντίποδα, πάντως, εξελέγη ακαδημαϊκός ο φιλόσοφος Αλέξανδρος Νεχαμάς, παρά τον πόλεμο στρέβλωσης των θρησκευτικών στοιχείων της ταυτότητάς του που υπέστη από, εκλιπόν τώρα, μέλος της Ακαδημίας.
Τα δύο στρατόπεδα –το συντηρητικό μπλοκ και οι φιλελεύθεροι– έχουν και μπροστάρηδες, οι οποίοι δίνουν τον τόνο στις συνεδριάσεις της Ακαδημίας αλλά και στο παρασκήνιο πριν από αυτές. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», κυρίως δύο ακαδημαϊκοί της Τάξης των Θετικών Επιστημών «ηγούνται» του πρώτου μπλοκ, ενώ στο δεύτερο, πιο επιδραστικό λόγο έχουν δύο ακαδημαϊκοί της Τάξης των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών. Η Τάξη των Γραμμάτων και Καλών Τεχνών χαρακτηρίζεται ως ετερόκλητη ομάδα.
Βέβαια, δεν είναι μόνο ιδεολογικοπολιτικοί οι λόγοι που οι ακαδημαϊκοί βγάζουν τα μαχαίρια τους. Υπάρχουν και προσωπικοί ανταγωνισμοί μεταξύ επιστημόνων του ίδιου κλάδου – συνέβη πρόσφατα.
Ποιος ξεχνά, δε, το σίριαλ για την ηγεσία του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), δεκαπέντε μέρες μετά τον θάνατο του ιδρυτή του, καθηγητή Γρηγορίου Σκαλκέα. Το ΙΙΒΕΑΑ έχει σημαντικό έργο και προσωπικό πάνω από 500 εργαζομένους. Για την κατάρτιση του Δ.Σ. του ΙΙΒΕΑΑ οι ακαδημαϊκοί έφθασαν μέχρι και τη Δικαιοσύνη, με το Συμβούλιο της Επικρατείας να δίνει τη λύση.
Ο νέος Οργανισμός της Ακαδημίας Αθηνών θεωρείται ότι θα δώσει ώθηση σε όλες τις λειτουργίες του ιδρύματος και σύγχρονο πνεύμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ο πρόεδρός της για το 2024 κ. Σταμάτης Κριμιζής ζήτησε να προσληφθεί εκτελεστικός διευθυντής στο ίδρυμα, κατά τα πρότυπα των επιχειρήσεων. Βεβαίως τέτοια θέση δεν προβλέπεται. Ομως στον ισχύοντα Οργανισμό ανακαλύφθηκε ότι υπάρχει θέση εφόρου, με αρμοδιότητες σχετικές με αυτές του εκτελεστικού διευθυντή. Η θέση του εφόρου μένει κενή εδώ και 25 χρόνια, και ο κ. Κριμιζής αναμένεται να την προκηρύξει εντός του 2024. Επειτα από αυτή την απόφαση, οι γνώστες των εσωτερικών της Ακαδημίας θεωρούν σίγουρη μια σύγκρουση, αφού, όπως ανέφερε ακαδημαϊκός στην «Κ», «θα διαταραχθούν οι σχέσεις ιεραρχίας».
Η ΝΔ σκέφτεται να καταθέσει πρόταση νόμου για διαχωρισμό Κράτους – Εκκλησίας
Η ΝΔ αναμένεται να φέρει στη Βουλή πρόταση νόμου για τον διαχωρισμό Κράτους – Εκκλησίας
Αν η Νέα Δημοκρατία δεν δει σημαντική πτώση των ποσοστών της στις Ευρωεκλογές, αναμένεται να φέρει μετεκλογικά στα πλαίσια της αναθεώρησης του Συντάγματος- τον διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας και το «δίκαιο του εδάφους» στην απόδοση ιθαγένειας
Αξίζει να σημειωθεί ότι Ελλάδα είναι μία από τις ελάχιστες Ευρωπαϊκές χώρες που αναγνωρίζει επίσημη θρησκεία και δεν έχει προβεί στον διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας.
https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/nd/i-nd-skeftetai-na-katathesei-protasi-gia-diaxorismo-kratous-ekklisias/
Έκθεση Freedom House για Τουρκία και Ερντογάν: την Τουρκία του Ερντογάν! Καταπατά την ελευθερία, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα
Τουρκία και Ερντογάν γίνονται όλο και πιο αυταρχικοί τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με το Freedom House
Σύμφωνα με το Freedom House, η Τουρκία ακόμη και κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος του 1980 ήταν εν μέρει πιο ελεύθερη όσον αφορά τα πολιτικά δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες. Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία, η Τουρκία είναι μεταξύ των χωρών που έχει χάσει το μεγαλύτερο έδαφος στη δημοκρατία.
Διαβάστε την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία στην Τουρκία το 2023:
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), που κυβερνούν την Τουρκία από το 2002, γίνονται όλο και πιο αυταρχικοί τα τελευταία χρόνια, εδραιώνοντας σημαντική εξουσία μέσω συνταγματικών αλλαγών και φυλακίζοντας αντιπάλους και επικριτές. Μια εντεινόμενη οικονομική κρίση, ο καταστροφικός σεισμός και οι εκλογές που διεξήχθησαν τον Μάιο έδωσαν στην κυβέρνηση νέα κίνητρα για να καταστείλει τη διαφωνία και να περιορίσει τον δημόσιο διάλογο το 2023.
Βασικές εξελίξεις το 2023
- Ο Πρόεδρος Ερντογάν επανεξελέγη σε μια αναμέτρηση δύο γύρων τον Μάιο του 2023, νικώντας τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) εν μέσω υψηλής προσέλευσης. Οι παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) επέκριναν τις εκλογές, αναφέροντας ότι τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης ευνοούσαν έντονα το ΑΚΡ και ότι ο Ερντογάν κατηγόρησε επανειλημμένα τους νόμιμους πολιτικούς αντιπάλους για υποστήριξη της τρομοκρατίας κατά τη διάρκεια της εκστρατείας.
- Επίσης τον Μάιο, μια συμμαχία υπό την ηγεσία του AKP κέρδισε την πλειοψηφία των κοινοβουλευτικών εδρών με 49,5 % των ψήφων, ενώ μια συμμαχία υπό την ηγεσία του CHP κέρδισε το 35 %. Το φιλοκουρδικό Πράσινο Αριστερό Κόμμα (YSP) κέρδισε ποσοστό 10,6%. Οι παρατηρητές είπαν ότι οι εκλογές στιγματίστηκαν από περιορισμούς στις συνελεύσεις, πολιτική παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία και άλλους παράγοντες.
- Η κυβέρνηση περιόρισε την ελευθερία του λόγου και περιόρισε την πρόσβαση στα Μέσα Ενημέρωσης τόσο μετά τον καταστροφικό σεισμό τον Φεβρουάριο όσο και κατά την περίοδο της εκστρατείας. Οι αρχές περιόρισαν την πρόσβαση στο X—την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που προηγουμένως ήταν γνωστή ως Twitter—μετά τον σεισμό και απείλησαν να το κάνουν ξανά κατά τη διάρκεια των εκλογών. συνέλαβε δεκάδες άτομα για τις αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. και επέβαλε πρόστιμα σε ραδιοτηλεοπτικούς φορείς για την προβολή σχολίων που επέκριναν την αντιμετώπιση της καταστροφής ή τις εκλογικές προοπτικές της κυβέρνησης.
Πολιτικά Δικαιώματα – Εκλογική Διαδικασία
|
Ο σημερινός αρχηγός της κυβέρνησης ή άλλης κύριας εθνικής αρχής εξελέγη μέσω ελεύθερων και δίκαιων εκλογών;
|
Το 2018, η Τουρκία θέσπισε ένα προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης που καθιστά τον πρόεδρο την κύρια εθνική αρχή και εκχωρεί στο γραφείο σαρωτικές εκτελεστικές εξουσίες. Ο πρόεδρος εκλέγεται απευθείας για έως και δύο πενταετείς θητείες, αλλά μπορεί να είναι υποψήφιος για τρίτη θητεία σε περίπτωση πρόωρων εκλογών. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπηρέτησε ως πρωθυπουργός από το 2003 έως το 2014 και έκτοτε ως πρόεδρος.
Ο Ερντογάν, ο οποίος ηγείται του AKP, κέρδισε την προεδρική κούρσα του Μαΐου 2023 στον δεύτερο γύρο με 52,18 % των ψήφων, νικώντας τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου του CHP. Ο ΟΑΣΕ επέκρινε τις εκλογές, αναφέροντας ότι τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης ευνοούσαν έντονα το ΑΚΡ στην κάλυψή του και ότι ο Ερντογάν κατηγόρησε επανειλημμένα τους νόμιμους πολιτικούς αντιπάλους ότι υποστηρίζουν την τρομοκρατία κατά τη διάρκεια της εκστρατείας.
|
Οι σημερινοί εθνικοί νομοθετικοί εκπρόσωποι εξελέγησαν μέσω ελεύθερων και δίκαιων εκλογών;
|
Η μονοεδρική Μεγάλη Εθνοσυνέλευση έχει 600 έδρες. Οι νομοθέτες εκλέγονται για πενταετή θητεία με αναλογική εκπροσώπηση. Τα κόμματα χρειάζονται τουλάχιστον 7 % των εθνικών ψήφων για να ενταχθούν στο κοινοβούλιο από το 2022.
Στις εκλογές του Μαΐου 2023, το AKP προσχώρησε στο ακροδεξιό MHP και δύο μικρότερα κόμματα για να σχηματίσουν τη Λαϊκή Συμμαχία, η οποία κέρδισε το 49,5 % των ψήφων, που ανέρχεται σε 323 έδρες. Η αντιπολιτευόμενη Συμμαχία Έθνους, με επικεφαλής το CHP και συμπεριλαμβανομένου του Κόμματος İyi (IP) και τεσσάρων μικρότερων κομμάτων, κέρδισε το 35 % των ψήφων και έλαβε 212 έδρες. Το φιλοκουρδικό YSP κέρδισε το 10,6 % των ψήφων, κερδίζοντας 65 έδρες.
Ο ΟΑΣΕ περιέγραψε τις εκλογές του 2023 ως στιγματισμένες από τους συνεχείς περιορισμούς του AKP στις ελευθερίες του συνέρχεσθαι, του συνεταιρίζεσθαι και της έκφρασης, την πολιτική παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία και την έλλειψη διαφάνειας.
|
Είναι δίκαιοι οι εκλογικοί νόμοι και το πλαίσιο και εφαρμόζονται αμερόληπτα από τα αρμόδια εκλογικά όργανα διαχείρισης;
|
Οι δικαστές του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου (YSK), οι οποίοι επιβλέπουν όλες τις διαδικασίες ψηφοφορίας, διορίζονται από δικαστικά όργανα που κυριαρχούν το ΑΚΡ και συχνά υποβάλλουν τις αποφάσεις τους στο ΑΚΡ.
Ένας εκλογικός νόμος που ψηφίστηκε τον Μάρτιο του 2022 μείωσε το όριο εισόδου στο κοινοβούλιο από το 10 % στο 7 % και άλλαξε τον τρόπο κατανομής των κοινοβουλευτικών εδρών μεταξύ των συμμαχιών των κομμάτων. Ο νέος νόμος τροποποίησε επίσης τις διαδικασίες για την επιλογή των δικαστών που επιβλέπουν τις εκλογές και ελέγχουν τη διαδικασία καταμέτρησης των ψήφων με τρόπο που καθιστά πιο πιθανό ότι οι δικαστές ευθυγραμμισμένοι με το AKP που διορίστηκαν τα τελευταία χρόνια θα επιβλέπουν τις διαδικασίες. Η διαμάχη γύρω από αυτόν τον νέο κανόνα εντάθηκε κατά τον πρώτο γύρο των εκλογών του Μαΐου 2023, καθώς εμφανίστηκαν αναφορές για διαδικαστικές ασυνέπειες στην καταμέτρηση ψήφων.
Πολιτικός Πλουραλισμός και Συμμετοχή
|
Έχει ο λαός το δικαίωμα να οργανώνεται σε διαφορετικά πολιτικά κόμματα ή άλλες ανταγωνιστικές πολιτικές ομάδες της επιλογής του και είναι το σύστημα απαλλαγμένο από αδικαιολόγητα εμπόδια στην άνοδο και την πτώση αυτών των ανταγωνιστικών κομμάτων ή ομάδων;
|
Η Τουρκία διατηρεί πολυκομματικό σύστημα. Τα κόμματα υποχρεούνται να οργανώσουν κεφάλαια και να διοργανώσουν συνέδρια τουλάχιστον στις μισές επαρχίες της Τουρκίας το αργότερο έξι μήνες πριν από τις εκλογές για να συμμετάσχουν.
Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζουν διώξεις με πολιτικά κίνητρα, βίαιες επιθέσεις και άλλες παρενοχλήσεις που επηρεάζουν την ικανότητα των κομμάτων τους να λειτουργούν. Καθ’ όλη την εκλογική περίοδο του 2023, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης από το CHP και το IP αντιμετώπισαν απειλές δολοφονίας, ενώ τα γραφεία, τα λεωφορεία και οι προεκλογικές συγκεντρώσεις δέχτηκαν βίαιες επιθέσεις. Τα μέρη κατήγγειλαν ότι οι κρατικές δυνάμεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της αστυνομίας, δεν τους παρείχαν επαρκή προστασία.
Οι ηγέτες των κομμάτων της αντιπολίτευσης πολέμησαν επίσης δικαστικές αποφάσεις που αποσκοπούσαν στην υπονόμευση της πολιτικής τους δραστηριότητας. Ο πιο δημοφιλής ηγέτης του CHP, ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, καταδικάστηκε για προσβολή κρατικών θεσμών τον Δεκέμβριο του 2022, έξι μήνες πριν από τις εκλογές. Αυτή η ετυμηγορία ουσιαστικά εμπόδισε το CHP να ονομάσει τον Ιμάμογλου υποψήφιο για την προεδρία του. Τον Μάιο του 2022, ένα άλλο δικαστήριο επικύρωσε την ποινή φυλάκισης του προέδρου του CHP στην Κωνσταντινούπολη Τζανάν Καφτατζίογλου, ο οποίος καταδικάστηκε το 2019 για προσβολή του προέδρου.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης της Τουρκίας αντιμετωπίζουν επίσης απειλές για κλείσιμο. Για χρόνια, οι εισαγγελείς έχουν ξεκινήσει ποινικές έρευνες εναντίον μελών του φιλοκουρδικού αντιπολιτευόμενου Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP) για φερόμενους δεσμούς με το παράνομο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία καθώς και των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και έβαλε στη φυλακή αρκετούς ηγέτες του HDP —συμπεριλαμβανομένου του πρώην συμπροέδρου του Σελαχατίν Ντεμιρτάς. Το 2021, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας ανέλαβε μια υπόθεση για την πλήρη απαγόρευση του HDP, η οποία παρέμεινε σε εξέλιξη το 2023. Η πιθανή απαγόρευση μείωσε σημαντικά την ικανότητα του HDP να κάνει προεκλογική εκστρατεία και να εισέλθει στις εκλογές, αναγκάζοντας το κόμμα να ανασυνταχθεί υπό το YSP για να ανταγωνιστεί στο Εκλογές Μαΐου 2023.
|
Υπάρχει ρεαλιστική ευκαιρία για την αντιπολίτευση να αυξήσει την υποστήριξή της ή να αποκτήσει εξουσία μέσω εκλογών;
|
Ο Πρόεδρος Ερντογάν και το AKP επιβάλλουν κομματικό έλεγχο στο YSK, το δικαστικό σώμα, την αστυνομία και τα Μέσα Ενημέρωσης. Τα τελευταία χρόνια, έχουν χρησιμοποιήσει επιθετικά αυτά τα θεσμικά εργαλεία για να αποδυναμώσουν ή να συνεπιλέξουν πολιτικούς αντιπάλους, περιορίζοντας την ικανότητα της αντιπολίτευσης να χτίσει την υποστήριξη των ψηφοφόρων και να αποκτήσει εξουσία μέσω εκλογών.
Παρά αυτές τις σημαντικές προκλήσεις, η αντιπολίτευση κατάφερε να αυξήσει την υποστήριξή της και περιστασιακά να κερδίσει εκλογές: Στις δημοτικές εκλογές του 2019, η αντιπολίτευση κέρδισε τον έλεγχο των περισσότερων μεγάλων αστικών κέντρων. Αν και η αντιπολίτευση έχασε τόσο τις προεδρικές όσο και τις βουλευτικές εκλογές του 2023, συγκέντρωσε μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων από ό,τι στις εκλογές του 2018.
Ωστόσο, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζουν εμπόδια ακόμη και μετά τη νίκη στις εκλογές. Η κυβέρνηση έχει αντικαταστήσει δεκάδες δημάρχους του HDP με εντολοδόχους από τις εκλογές του 2019 και έχει εμποδίσει τους νεοεκλεγείς δημάρχους του CHP -συμπεριλαμβανομένου του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης İmamoğlu- να ασκήσουν τα καθήκοντά τους. Ηγετικά στελέχη της αντιπολίτευσης συνελήφθησαν και κατηγορήθηκαν σε υποθέσεις με πολιτικά κίνητρα για αδικήματα που κυμαίνονται από τρομοκρατία έως εξύβριση του προέδρου. Μετά τις εκλογές του Μαΐου 2023, ο δήμαρχος İmamoğlu αντιμετώπισε νέες κατηγορίες για νόθευση δημόσιου διαγωνισμού, ο οποίος επισύρει πιθανή ποινή φυλάκισης επτά ετών και πολιτική απαγόρευση.
|
Είναι οι πολιτικές επιλογές του λαού απαλλαγμένες από κυριαρχία από δυνάμεις που είναι εξωτερικές στην πολιτική σφαίρα ή από πολιτικές δυνάμεις που χρησιμοποιούν εξωπολιτικά μέσα;
|
Η θεσμική κυριαρχία του AKP απειλεί να καταστήσει το ίδιο το κράτος προέκταση του κόμματος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αλλάξει τα πολιτικά αποτελέσματα. Η χρήση κρατικών πόρων και προγραμμάτων δημοσίων παροχών από το ΑΚΡ για να αυξήσει τις ψήφους του κατά τις εκλογές, καθώς και η χρήση δημόσιων διαγωνισμών για να επηρεάσει και να ελέγξει τον ιδιωτικό τομέα, είναι ιδιαίτερα προβληματικές. Επιπλέον, οι βίαιες επιθέσεις και οι απειλές βίας κατά των κομμάτων της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια των εκλογών συμβάλλουν στον εκφοβισμό των ηγετών της αντιπολίτευσης καθ’ όλη την περίοδο της εκστρατείας και των ψηφοφόρων την ημέρα των εκλογών.
|
Έχουν διάφορα τμήματα του πληθυσμού (συμπεριλαμβανομένων των εθνοτικών, φυλετικών, θρησκευτικών, φύλων, LGBT+ και άλλων σχετικών ομάδων) πλήρη πολιτικά δικαιώματα και εκλογικές ευκαιρίες;
|
Τα πολιτικά δικαιώματα προστατεύονται άνισα. Οι επικριτές κατηγορούν ότι το AKP ευνοεί τους Σουνίτες Μουσουλμάνους. Ενώ μέλη της μη σουνιτικής κοινότητας των Αλεβί της Τουρκίας και οι μη μουσουλμάνοι πολίτες κατέχουν έδρες στο κοινοβούλιο, η καταστολή της κυβέρνησης στα κόμματα της αντιπολίτευσης όπου είναι συγκεντρωμένα έχει βλάψει σοβαρά τα πολιτικά τους δικαιώματα και τις εκλογικές ευκαιρίες. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου έγινε ο πρώτος αλεβίτης υποψήφιος για την προεδρία της χώρας και ο Ερντογάν και οι σύμμαχοί του στην κυβέρνηση και τα μέσα ενημέρωσης επιτέθηκαν ρητά στην αλεβιτική του ταυτότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.
Ενώ η εθνική κουρδική μειονότητα, η μεγαλύτερη εθνική μειονότητα της Τουρκίας, εκπροσωπείται στην πολιτική, τα φιλοκουρδικά κόμματα αντιμετωπίζουν τακτική παρενόχληση από την κυβέρνηση μέσω ρητορικής μίσους, διώξεων με πολιτικά κίνητρα και παραπληροφόρησης στα προκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης.
Οι γυναίκες και τα άτομα LGBT+ εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στην πολιτική και σε ηγετικές θέσεις στην κυβέρνηση. Οι γυναίκες καταλαμβάνουν 121 βουλευτικές έδρες, ή το 20 % της συνέλευσης, μια ελαφρά αύξηση από τις εκλογές του 2018. Μια χούφτα υποψηφίων LGBT+ έχουν θέσει υποψηφιότητα, αλλά τα άτομα LGBT+ παραμένουν πολιτικά περιθωριοποιημένα, εν μέρει επειδή η κυβέρνηση χρησιμοποιεί νόμους περί δημόσιας ηθικής για να περιορίσει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων LGBT+. Αντίθετα, στις εκλογές του 2023 εκλέχθηκαν αρκετοί ακροδεξιοί πολιτικοί που έθεσαν υποψηφιότητα σε ρητά ομοφοβικές πλατφόρμες.
Ενώ ορισμένοι πρόσφυγες στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων σχεδόν 4 εκατομμυρίων Σύριων, έχουν αποκτήσει υπηκοότητα τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχει ξεκάθαρος δρόμος για την απόκτηση του καθεστώτος υπηκοότητας.
Λειτουργία της Κυβέρνησης
|
Οι ελεύθερα εκλεγμένοι αρχηγοί της κυβέρνησης και οι εθνικοί νομοθετικοί εκπρόσωποι καθορίζουν τις πολιτικές της κυβέρνησης;
|
Ο Ερντογάν ελέγχει όλες τις εκτελεστικές λειτουργίες, κυβερνά με διάταγμα και λαμβάνει όλες τις πολιτικές αποφάσεις. Από το 2016, έχει αναθεωρήσει τα υπουργεία και τις υπηρεσίες της Τουρκίας, εκκαθαρίζοντας δεκάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους και αντικαθιστώντας τους με πολιτικούς πιστούς. Ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο στο νομοθετικό σώμα μέσω της ηγεσίας του στο ΑΚΡ. Η ικανότητα των νομοθετών να παρέχουν συνεισφορές πολιτικής έχει διαβρωθεί σημαντικά στο πλαίσιο του νέου προεδρικού συστήματος που ισχύει από το 2018. Ο Ερντογάν παρεμβαίνει συχνά εναντίον υπουργείων και ανεξάρτητων δημόσιων φορέων που αψηφούν τις επιθυμίες του.
|
Είναι ισχυρές και αποτελεσματικές οι διασφαλίσεις κατά της διαφθοράς των υπαλλήλων;
|
Η διαφθορά παραμένει μείζον πρόβλημα, συμπεριλαμβανομένων των ανώτατων βαθμίδων της κυβέρνησης. Η επιβολή των νόμων κατά της διαφθοράς είναι ασυνεπής και οι υπηρεσίες κατά της διαφθοράς είναι αναποτελεσματικές, δημιουργώντας μια κουλτούρα ατιμωρησίας.
Το 2021 και το 2022, το διαβόητο αφεντικό της μαφίας, Σεντάτ Πεκέρ, δημοσίευσε μια σειρά βίντεο στα οποία απήγγειλε μια σειρά από κατηγορίες -συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών, βιασμών, διαφθοράς και διακίνησης ναρκωτικών- εναντίον εξέχουσες κυβερνητικές προσωπικότητες, συμπεριλαμβανομένου του πρώην υπουργού Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού. Αν και τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν υποβάλει πολλαπλά αιτήματα για κοινοβουλευτικές και δικαστικές έρευνες για τους ισχυρισμούς, ο κυβερνών συνασπισμός υπό την ηγεσία του ΑΚΡ απέρριψε τις προτάσεις και καμία αρχή δεν έχει ξεκινήσει έρευνα για τους ισχυρισμούς του Πέκερ.
Ένας καταστροφικός σεισμός τον Φεβρουάριο του 2023 αποκάλυψε ότι πολλά κτίρια είχαν λάβει οικοδομικές άδειες παρά την αποτυχία τους να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις της Τουρκίας για την ασφάλεια κατά των καταστροφών, αντανακλώντας τα συνεχιζόμενα ζητήματα με την κρατική διαφθορά.
|
Λειτουργεί η κυβέρνηση με ειλικρίνεια και διαφάνεια;
|
Το πολιτικό και νομικό περιβάλλον της Τουρκίας έχει καταστήσει σχεδόν αδύνατη τη δημοκρατική εποπτεία της κυβέρνησης. Παρά τους νόμους που εγγυώνται την πρόσβαση σε πληροφορίες, η κυβέρνηση αποκρύπτει πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες κρατικών αξιωματούχων και ιδρυμάτων. Οι ηγέτες της κοινωνίας των πολιτών και οι δημοσιογράφοι στερούνται συνήθως πρόσβαση σε κυβερνητικούς αξιωματούχους, συναντήσεις και εκδηλώσεις. Οι δημόσιοι αξιωματούχοι κατηγορούνται ευρέως ότι δημοσίευσαν παραμορφωμένα στοιχεία για να υποβαθμίσουν τα προβλήματα της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων των ποσοστών μόλυνσης από τον COVID-19, καθώς και του πληθωρισμού και της ανεργίας.
Οι βασικοί διορισμοί που έγιναν μετά τις εκλογές του Μαΐου 2023 σηματοδοτούσαν μια στροφή προς περισσότερη διαφάνεια σε ορισμένους τομείς. Ο διορισμός του Χαφιζέ Γκαγιέ Ερκάν ως επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας και η επιστροφή του Μεχμέτ Σίμσεκ ως υπουργού Οικονομικών βοήθησαν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στην οικονομία της Τουρκίας. Και οι δύο διορισμένοι τόνισαν τη διαφάνεια ως μία από τις βασικές αρχές τους, η οποία συνέβαλε επίσης στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κοινού στην κυβέρνηση ευρύτερα. Από τον διορισμό της στη θέση, η Ερκάν πραγματοποιούσε περιοδικά συνεντεύξεις Τύπου όπου ανέφερε για την κατάσταση του πληθωρισμού και τις πολιτικές της τράπεζας, και συναντήθηκε τακτικά με βιομηχανικούς ομίλους σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει τη δέσμευση της τράπεζας για διαφάνεια.
Αλλαγή βαθμολογίας: Η βαθμολογία βελτιώθηκε από 0 σε 1 επειδή ο νεοδιορισθείς υπουργός Οικονομικών και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας άρχισαν να τηρούν τις δεσμεύσεις τους να αποκαταστήσουν τη διαφάνεια στη δημοσιονομική και νομισματική πολιτική της Τουρκίας.
Πολιτικές ελευθερίες
Ελευθερία της έκφρασης και της πίστης
|
Υπάρχουν ελεύθερα και ανεξάρτητα Μέσα Ενημέρωσης;
|
Τα περισσότερα τουρκικά δίκτυα μέσων ενημέρωσης ανήκουν σε επιχειρήσεις που εξαρτώνται από δημόσιους διαγωνισμούς ή έχουν στενούς δεσμούς με τον Πρόεδρο Ερντογάν. Τα κυρίαρχα Μέσα Ενημέρωσης αντικατοπτρίζουν κυβερνητικές θέσεις και συχνά φέρουν πανομοιότυπους τίτλους. Αν και υπάρχουν ανεξάρτητες υπηρεσίες, αντιμετωπίζουν τρομερή πολιτική πίεση και στοχοποιούνται συστηματικά για δίωξη. Τα Μέσα Ενημέρωσης συχνά λογοκρίνονται, επιβάλλονται πρόστιμα ή κλείνουν και οι δημοσιογράφοι κρατούνται τακτικά. Επιχειρηματικές ελίτ με στενούς δεσμούς με τον Ερντογάν έχουν κατηγορηθεί για δωροδοκία δημοσιογράφων και ενορχήστρωση αρνητικού τύπου κατά της αντιπολίτευσης. Οι δημοσιογράφοι έχουν επίσης αντιμετωπίσει σωματικές επιθέσεις, ιδίως εκείνους που καλύπτουν την πολιτική, τη διαφθορά ή το έγκλημα.
Σύμφωνα με την Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ), η Τουρκία ήταν ο τέταρτος πιο παραγωγικός δεσμοφύλακας δημοσιογράφων στον κόσμο το 2022, με 40 δημοσιογράφους στη φυλακή. Οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν και συνέλαβαν δεκάδες δημοσιογράφους το 2023. Τουλάχιστον τέσσερις δημοσιογράφοι συνελήφθησαν ή αντιμετώπισαν ποινικές διώξεις τον Φεβρουάριο λόγω της κριτικής κάλυψης των προσπαθειών διάσωσης της κυβέρνησης από τον σεισμό. Οι αρχές συνέλαβαν Κούρδους δημοσιογράφους στα τέλη Απριλίου για φερόμενους δεσμούς με το PKK και το CPJ περιέγραψε τις συλλήψεις ως προσπάθεια φίμωσης των διαφωνούντων πριν από τις εκλογές. Δημοσιογράφοι κρατήθηκαν επίσης σε διάφορες διαδηλώσεις κατά τη διάρκεια του έτους.
Δημοσιογράφοι που έκαναν κριτική για άτομα κοντά στον Ερντογάν έγιναν στόχος των αρχών ή είδαν την πρόσβαση στην εργασία τους περιορισμένη το 2023. Τον Ιούνιο, ένα τουρκικό δικαστήριο απέκλεισε την πρόσβαση σε 93 διαδικτυακά άρθρα ειδήσεων που βασίζονταν σε δημοσίευμα του Reuters σχετικά με τον φερόμενο ρόλο του γιου του Ερντογάν σε ένα διεθνές σύστημα δωροδοκίας. Τον ίδιο μήνα, ένα άλλο δικαστήριο επέβαλε ποινές φυλάκισης σε δύο δημοσιογράφους που ανέφεραν κατηγορίες για δωροδοκία εναντίον του πρώην δικηγόρου του Ερντογάν. Ο ερευνητής ρεπόρτερ Μπαρίς Πεχλιβάν, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο για την υποτιθέμενη σχέση του πρώην υπουργού Εσωτερικών Σοϊλού με το οργανωμένο έγκλημα το 2020, έχει φυλακιστεί πέντε φορές από τη δημοσίευση του βιβλίου, με πιο πρόσφατη τον Αύγουστο του 2023.
Τα μέλη της κρατικής ρυθμιστικής αρχής ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών της Τουρκίας, του Ανώτατου Συμβουλίου Ραδιοτηλεοπτικών Μεταδόσεων (RTÜK), διορίζονται από το κοινοβούλιο που ελέγχεται από το AKP. Το RTÜK συνέχισε να επιβάλλει πρόστιμα σε ανεξάρτητα δίκτυα που άσκησαν κριτική στην κυβέρνηση το 2023, επιβάλλοντας 76 πρόστιμα σε 10 τηλεοπτικά δίκτυα, η πλειοψηφία των οποίων είναι ανεξάρτητα ή ευθυγραμμισμένα με την αντιπολίτευση. Συγκεκριμένα, το RTÜK επέβαλε πρόστιμο σε τρία τηλεοπτικά κανάλια που ευθυγραμμίζονται με την αντιπολίτευση τον Μάρτιο για κάλυψη των προσπαθειών διάσωσης από τον σεισμό ή για επικρίσεις της αντιπολίτευσης για την αντίδραση της κυβέρνησης σε καταστροφές. Τον Ιούνιο, μόλις δύο ημέρες μετά τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, το RTÜK ξεκίνησε έρευνες στα ίδια τρία κανάλια καθώς και σε άλλα τρία για «προσβολή του κοινού» μέσω της εκλογικής τους κάλυψης. Από το 2019, το RTÜK απαιτεί από τους διεθνείς διαδικτυακούς παραγωγούς βίντεο να αποκτήσουν άδειες προκειμένου να δραστηριοποιηθούν στην Τουρκία και το 2022 απέκλεισε την πρόσβαση στη Φωνή της Αμερικής και τη Deutsche Welle επειδή αρνήθηκαν να συμμορφωθούν με τον κανονισμό.
Οι αρχές μπλοκάρουν και λογοκρίνουν περιεχόμενο στα τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ένας νόμος που εγκρίθηκε το 2022 εισήγαγε ποινή φυλάκισης έως και τριών ετών για άτομα που θεωρούνταν ότι προωθούν ψευδείς πληροφορίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι υποστηρικτές της ελευθερίας του Τύπου και η αντιπολίτευση επέκριναν έντονα τη ασαφή γλώσσα του νόμου και προειδοποίησαν ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για την περαιτέρω φίμωση των ανεξάρτητων δημοσιογράφων. Τον Φεβρουάριο του 2023, ένα δικαστήριο καταδίκασε τον Κούρδο δημοσιογράφο Σινάν Αϊγκιούλ σε 10 μήνες φυλάκιση για τη δημοσίευση μιας ανάρτησης στο X σχετικά με την υποτιθέμενη σεξουαλική επίθεση σε ένα 14χρονο κορίτσι από αστυνομικούς και στρατιώτες. Τον Ιούλιο, ο δημοσιογράφος Φιράτ Τζαν Αρσλάν συνελήφθη για αναρτήσεις που έκανε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλοι τέσσερις δημοσιογράφοι συνελήφθησαν επειδή μοιράστηκαν τις αναρτήσεις του.
Από το 2020, η κυβέρνηση έχει αναγκάσει μεγάλες εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, συμπεριλαμβανομένων των Facebook και YouTube, να διατηρούν γραφεία στη χώρα και να συμμορφώνονται με τις κυβερνητικές απαιτήσεις για κατάργηση περιεχομένου. Οι εταιρείες που αρνήθηκαν να συμμορφωθούν έχουν λάβει βαριά πρόστιμα και απαγορεύσεις διαφήμισης. Πριν από τις εκλογές του 2023, τα τουρκικά δικαστήρια διέταξαν το πρώην Twitter νυν Χ να καταργήσει δεκάδες λογαριασμούς και εκατοντάδες δημοσιεύσεις από αυτούς τους λογαριασμούς. Αν και το Χ είπε ότι υπέβαλε αντιρρήσεις σε αυτά τα αιτήματα, η εταιρεία απαγόρευσε την πρόσβαση σε τέσσερις λογαριασμούς και 409 αναρτήσεις, αφού οι τουρκικές αρχές απείλησαν να περιορίσουν την πρόσβαση στο Χ κατά τη διάρκεια των εκλογών.
Τα μέσα ενημέρωσης της Τουρκίας υπέρ της αντιπολίτευσης υποφέρουν επίσης από έμμεσες προσπάθειες λογοκρισίας, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις. Την ημέρα των εκλογών του Μαΐου, τρία δημοφιλή μέσα υπέρ της αντιπολίτευσης στην Τουρκία έγιναν στόχος κυβερνοεπιθέσεων που έκαναν τις ιστοσελίδες τους απρόσιτες στο κοινό.
|
Είναι τα άτομα ελεύθερα να ασκούν και να εκφράζουν τη θρησκευτική τους πίστη ή τη μη πίστη τους δημόσια και ιδιωτικά;
|
Το σουνιτικό Ισλάμ είναι η πλειοψηφική θρησκεία στην Τουρκία. Ενώ το σύνταγμα ορίζει ένα κοσμικό κράτος και εγγυάται την ελευθερία της θρησκείας, υπάρχουν περιορισμοί στα δικαιώματα τόσο των αναγνωρισμένων όσο και των μη αναγνωρισμένων θρησκευτικών μειονοτήτων. Τα σουνιτικά τζαμιά και τα σχολεία της Τουρκίας δικαιούνται κρατική χρηματοδότηση μέσω της κρατικά ελεγχόμενης Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων (Diyanet) της Τουρκίας—η οποία καλύπτει τους μισθούς των ιμάμηδων καθώς και τα έξοδα των τζαμιών όπως ρεύμα, νερό και φυσικό αέριο—αλλά τα ιδρύματα των Αλεβιτών και άλλες θρησκευτικές κοινότητες δεν είναι.
Το εθνικό πρόγραμμα σπουδών επιβάλλει την υποχρεωτική θρησκευτική εκπαίδευση και ενώ οι μη μουσουλμάνοι φοιτητές και οι Αλεβίτες εξαιρούνται επίσημα από αυτά τα μαθήματα, στην πράξη δυσκολεύονται να εξαιρεθούν από αυτά. Αν και οι Εβραίοι, οι Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί και οι Αρμένιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί αναγνωρίζονται επίσημα ως θρησκευτικές μειονότητες στην Τουρκία, οι διαφωνίες για την ιδιοκτησία και οι απαγορεύσεις εκπαίδευσης κληρικών παραμένουν πρόβλημα.
Οι Αλεβίτες και οι μη Μουσουλμάνοι συνεχίζουν επίσης να γίνονται στόχος ρητορικής μίσους και επιθέσεων όχλου.
|
Υπάρχει ακαδημαϊκή ελευθερία και είναι το εκπαιδευτικό σύστημα απαλλαγμένο από εκτεταμένη πολιτική κατήχηση;
|
Η ακαδημαϊκή ελευθερία, που δεν έγινε ποτέ καλά σεβαστή στην Τουρκία, αποδυναμώθηκε περαιτέρω από την εκκαθάριση του AKP από την κυβέρνηση και τους εργαζομένους της κοινωνίας των πολιτών μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Έκτοτε, η κυβέρνηση απέλυσε χιλιάδες ακαδημαϊκούς και εκπαιδευτικούς για τις αντιληπτές τους αριστερές, Γκιουλενιστές ή συμπάθειες του PKK. Περισσότεροι από χίλιοι μελετητές ερευνήθηκαν και εκατοντάδες διώχθηκαν επειδή δήλωσαν την υποστήριξή τους για την ειρήνη μεταξύ της κυβέρνησης και του PKK. Φοιτητές πανεπιστημίου κρατούνται τακτικά για ειρηνικές διαδηλώσεις ενάντια στις κυβερνητικές πολιτικές.
Η κυβέρνηση και οι διοικήσεις των πανεπιστημίων παρεμβαίνουν τακτικά για να εμποδίσουν τους ακαδημαϊκούς να ερευνήσουν ευαίσθητα θέματα, ενθαρρύνοντας την αυτολογοκρισία μεταξύ των μελετητών. Ο Πρόεδρος Ερντογάν έλαβε την εξουσία να διορίζει πρυτάνεις σε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια το 2018 και την χρησιμοποίησε για να παρεμβαίνει σε υποθέσεις ακαδημαϊκών ιδρυμάτων.
|
Είναι τα άτομα ελεύθερα να εκφράσουν τις προσωπικές τους απόψεις για πολιτικά ή άλλα ευαίσθητα θέματα χωρίς φόβο παρακολούθησης ή τιμωρίας;
|
Ενώ οι πολίτες συνεχίζουν να εκφράζουν τις απόψεις τους ανοιχτά κατ’ ιδίαν, πολλοί είναι προσεκτικοί σχετικά με το τι λένε δημόσια. Απλοί άνθρωποι έχουν αντιμετωπίσει ποινικές διώξεις για υποκίνηση ή εξύβριση του προέδρου, όπως και δημόσια πρόσωπα.
Η κυβέρνηση παρακολουθεί και λογοκρίνει έντονα το τουρκικό διαδίκτυο, συμβάλλοντας στην αυτολογοκρισία. Ο αόριστα γραμμένος νόμος για την παραπληροφόρηση που τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο του 2022 διεύρυνε σημαντικά το πεδίο των δραστηριοτήτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεωρούνται εγκληματικές και εισήγαγε μέγιστη ποινή φυλάκισης τριών ετών.
Τον Φεβρουάριο του 2023, οι αρχές χρησιμοποίησαν αυτόν τον νόμο για την παραπληροφόρηση για να κρατήσουν 78 άτομα για τις αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τον σεισμό, κατηγορώντας τους ότι δημιουργούν «φόβο και πανικό» στο κοινό με τις «προκλητικές» αναρτήσεις τους που επικρίνουν την αντίδραση της κυβέρνησης στην καταστροφή. Οι αρχές σημείωσαν ότι είχαν εντοπίσει 613 χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που έκαναν προκλητικές αναρτήσεις και ξεκίνησαν νομικές διαδικασίες εναντίον 293 από αυτούς. Η κυβέρνηση περιόρισε επίσης την πρόσβαση στο X και σε άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για οκτώ ώρες μετά τον σεισμό, γεγονός που έθεσε σε σημαντικό κίνδυνο τις προσπάθειες βοήθειας και ανάκαμψης των πολιτών. Η τουρκική κυβέρνηση έχει επιδιώξει παρόμοιους περιορισμούς σε άλλες στιγμές εθνικής σημασίας, μεταξύ άλλων πιέζοντας τους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου της Τουρκίας να περιορίσουν την πρόσβαση στο Instagram, το Facebook, το YouTube, το X και ορισμένους διακομιστές Telegram μετά από μια θανατηφόρα βομβιστική επίθεση στην Κωνσταντινούπολη το 2022.
Οι προσπάθειες της τουρκικής κυβέρνησης να στοχοποιήσει άτομα για τις αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επεκτείνονται σε ξένους πολίτες και ακόμη και ξένους αξιωματούχους. Τον Αύγουστο του 2023, οι τουρκικές αρχές κράτησαν μια Γερμανίδα βουλευτή για αρκετές ώρες λόγω αναρτήσεων που έκανε το 2019 στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις οποίες ένας Τούρκος εισαγγελέας χαρακτήρισε ως διάδοση τρομοκρατικής προπαγάνδας.
Συνεταιριστικά και Οργανωτικά Δικαιώματα
|
Υπάρχει ελευθερία συνάθροισης;
|
1 4 |
Οι αρχές απαγορεύουν συστηματικά τις συγκεντρώσεις που οργανώνονται από επικριτές της κυβέρνησης, ενώ οι φιλοκυβερνητικές συγκεντρώσεις επιτρέπονται και απολαμβάνουν αστυνομικής προστασίας. Η αστυνομία χρησιμοποιεί συχνά βία για να διαλύσει ειρηνικές διαδηλώσεις. Τα τελευταία χρόνια, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν χρησιμοποιήσει δακρυγόνα, σπρέι πιπεριού και άλλες βίαιες τακτικές για να διαλύσουν τους διαδηλωτές στις διαδηλώσεις της Πρωτομαγιάς. Παρελάσεις υπερηφάνειας LGBT+ στην Κωνσταντινούπολη, την Άγκυρα και τη Σμύρνη. Εορτασμοί για την Ημέρα της Γυναίκας. πορείες κατά της βίας με βάση το φύλο. διαμαρτυρίες κατά των αυξήσεων των τιμών και του ραγδαίου πληθωρισμού· και άλλες μεγάλες συγκεντρώσεις. Τον Ιούνιο του 2023, η αστυνομία συνέλαβε τουλάχιστον 93 άτομα στην παρέλαση υπερηφάνειας στην Κωνσταντινούπολη, την οποία πραγματοποίησαν ακτιβιστές παρά την επίσημη απαγόρευση της κυβέρνησης. Στη Σμύρνη, η αστυνομία απαγόρευσε ένα πικνίκ υπερηφάνειας που οργάνωσαν φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Ege και παρενέβη βίαια όταν φοιτητές προσπάθησαν να διαδηλώσουν μπροστά από τον Δικηγορικό Σύλλογο της Σμύρνης, ψεκάζοντας αδιακρίτως δακρυγόνα. Στην Άγκυρα, η αστυνομία συνέλαβε φοιτητές που σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν διαδηλώσεις υπερηφάνειας στην πανεπιστημιούπολη στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής (ODTU).
Η συμμετοχή σε παρελάσεις υπερηφάνειας (Gay pride) ή εκδηλώσεις LGBT+ είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για άτομα στην Τουρκία που δεν θεωρούνται πολίτες. Πέντε αλλοδαποί, συμπεριλαμβανομένου ενός Ιρανού πρόσφυγα, συνελήφθησαν στην παρέλαση υπερηφάνειας στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούνιο του 2023 και αντιμετώπισαν απέλαση. Εάν απελαθεί, ο Ιρανός πρόσφυγας θα αντιμετώπιζε ενδεχομένως θανατική ποινή στο Ιράν.
Η αστυνομία σπάει τακτικά τις εβδομαδιαίες αγρυπνίες και εκδηλώσεις μνήμης που διοργανώνουν οι Μητέρες του Σαββάτου και συλλαμβάνει τα μέλη τους. Η ομάδα διαμαρτύρεται για αναγκαστικές εξαφανίσεις που σχετίζονται με το πραξικόπημα του 1980 και τα περισσότερα μέλη της είναι ηλικιωμένες γυναίκες. Τον Φεβρουάριο του 2023, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση ενός περιφερειάρχη να απαγορεύσει την 700η Αγρυπνία των Μητέρων του Σαββάτου στην Κωνσταντινούπολη το 2018 παραβίαζε το συνταγματικό δικαίωμα των ακτιβιστών να διαμαρτυρηθούν. Παρά την απόφαση αυτή, η αστυνομία συνέλαβε 50 άτομα κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας αγρυπνίας της ομάδας τον Ιούλιο.
Από το 2022, οι αρχές έχουν καταστείλει τα φεστιβάλ τέχνης και μουσικής, που αποτελούν βασικό στοιχείο της πολιτιστικής ζωής για τους Τούρκους νέους. Η τάση φάνηκε να συνεχίζεται και το 2023, με τα μουσικά φεστιβάλ να ακυρώνονται, μεταξύ άλλων λόγω αυθαίρετων απαγορεύσεων στο αλκοόλ και το κάμπινγκ. Τον Οκτώβριο, το πιο διάσημο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Τουρκίας ακυρώθηκε επίσης μετά από προσπάθειες της κυβέρνησης να λογοκρίνει ένα πολιτικό ντοκιμαντέρ.
| Υπάρχει ελευθερία για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, ιδιαίτερα εκείνες που ασχολούνται με εργασίες που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διακυβέρνηση; |
Η κυβέρνηση στοχεύει συχνά ανεξάρτητες ομάδες της κοινωνίας των πολιτών. Από το 2016, έχει κλείσει περισσότερα από 1.500 ιδρύματα και συλλόγους. Οι ηγέτες των υπόλοιπων ΜΚΟ αντιμετωπίζουν παρενόχληση, συλλήψεις και διώξεις. Ένας νόμος του 2020 υποβάλλει τις ΜΚΟ σε ετήσιους ελέγχους και δίνει στο Υπουργείο Εσωτερικών την εξουσία να διορίζει διαχειριστές στα συμβούλια των ΜΚΟ που αντιμετωπίζουν ποινικές έρευνες. Το 2021, η κυβέρνηση πάγωσε τα περιουσιακά στοιχεία 770 ΜΚΟ με ψευδείς λόγους χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Το πολιτικοποιημένο δικαστικό σώμα της Τουρκίας έχει καταδικάσει αρκετούς εξέχοντες ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του πρώην επικεφαλής της Διεθνούς Αμνηστίας Τουρκίας, για ψευδείς κατηγορίες για τρομοκρατία σε μια προφανή προσπάθεια να εκφοβίσει τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών και να καταπνίξει την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τον Απρίλιο του 2022, ένα δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης καταδίκασε τον εξέχοντα φιλάνθρωπο Osman Kavala και άλλους διάσημους ηγέτες της κοινωνίας των πολιτών για συνωμοσία για την ανατροπή της κυβέρνησης. Η Καβάλα καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, ενώ άλλοι επτά κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε κάθειρξη 18 ετών. Τον Σεπτέμβριο του 2023, εφετείο ακύρωσε τις ποινές τριών κατηγορουμένων, αλλά επικύρωσε τις ποινές της Καβάλας. Οι καταδίκες, μετά από μια υπόθεση που θεωρήθηκε ευρέως ως αβάσιμη, συνωμοτική και με πολιτικά κίνητρα, προκάλεσαν έντονη κριτική από διεθνείς και εγχώριες οργανώσεις για τα δικαιώματα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) έχει επανειλημμένα διατάξει την Τουρκία να απελευθερώσει την Καβάλα.
|
Υπάρχει ελευθερία για τα συνδικάτα και παρόμοιες επαγγελματικές ή εργατικές οργανώσεις;
|
Η δραστηριότητα του συνδικάτου, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην απεργία, περιορίζεται από το νόμο και στην πράξη. Μόνο το 14,4 τοις εκατό των εργαζομένων στην Τουρκία είναι συνδικαλιστές και αυτό το ποσοστό δεν περιλαμβάνει τη μαζική άτυπη αγορά εργασίας της Τουρκίας. Οι αντισυνδικαλιστικές δραστηριότητες από τους εργοδότες είναι κοινές και οι νομικές προστασίες εφαρμόζονται ελάχιστα. Ένα σύστημα απαιτήσεων κατωφλίου περιορίζει την ικανότητα των συνδικάτων να διασφαλίζουν δικαιώματα συλλογικών διαπραγματεύσεων. Τα συνδικάτα και οι επαγγελματικές οργανώσεις αντιμετωπίζουν κυβερνητικές παρεμβάσεις και αντίποινα για δραστηριότητες που διαταράσσουν τις επιθυμίες των αρχών.
Κράτος Δικαίου
|
Υπάρχει ανεξάρτητη δικαιοσύνη;
|
Η δικαστική ανεξαρτησία έχει πλήξει σοβαρά, καθώς χιλιάδες δικαστές και εισαγγελείς έχουν αντικατασταθεί με πιστούς της κυβέρνησης από το 2016. Σύμφωνα με το προεδρικό σύστημα που τέθηκε σε ισχύ το 2018, μέλη του Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων της Τουρκίας (HSK), που επιβλέπει τους διορισμούς δικαστών και την πειθαρχική μέτρα, διορίζονται από το κοινοβούλιο και τον πρόεδρο και όχι από μέλη του δικαστικού σώματος. Ως αποτέλεσμα, εισαγγελείς και δικαστές συχνά ακολουθούν τη γραμμή της κυβέρνησης. Οι δικαστές που αποφαίνονται ενάντια στις επιθυμίες της κυβέρνησης απομακρύνθηκαν και αντικαταστάθηκαν, ενώ όσοι καταδικάζουν τους επικριτές του Ερντογάν έχουν προαχθεί.
Οι διώξεις με πολιτικά κίνητρα στοχεύουν πολιτικούς, δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς και φοιτητές. Αν και το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει δείξει κάποια ανεξαρτησία από το 2019, συμπεριλαμβανομένης της απόφασής του να αθωώσει τους ακτιβιστές που συμμετείχαν στην αγρυπνία των Μητέρων του Σαββάτου, δεν είναι απαλλαγμένο από πολιτική επιρροή και συχνά εκδίδει αποφάσεις σύμφωνα με τα συμφέροντα του AKP.
|
Υπερισχύει η δέουσα διαδικασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις;
|
Συνεχίζονται οι σοβαρές παραβιάσεις της δίκαιης διαδικασίας στο δικαστικό σύστημα. Οι κατηγορούμενοι συχνά κρατούνται σε μακρόχρονη προφυλάκιση που μπορεί να διαρκέσει έως και επτά χρόνια. Οι εισαγγελείς συχνά περιμένουν μήνες πριν αποκαλύψουν κατηγορίες και παράγουν μακροσκελείς λογαριασμούς που συχνά στερούνται αποδεικτικών στοιχείων. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δικηγόροι που υπερασπίζονται άτομα που κατηγορούνται για τρομοκρατία αντιμετωπίζουν οι ίδιοι τη σύλληψη. Τα κατώτερα δικαστήρια συχνά αψηφούν αποφάσεις ανώτερων δικαστηρίων που είναι νομικά υποχρεωμένα να εφαρμόσουν.
Η υπόθεση κατά του Τούρκου φιλάνθρωπου Οσμάν Καβάλα είναι γεμάτη από παραβιάσεις των νόμιμων διαδικασιών. Η Τουρκία συνεχίζει να αψηφά την εντολή του ΕΔΔΑ να τον απελευθερώσει, παρά τις προειδοποιήσεις ότι θα μπορούσε να αποβληθεί από το ΕΔΔΑ επειδή αρνήθηκε να συμμορφωθεί.
|
Υπάρχει προστασία από την παράνομη χρήση σωματικής βίας και ελευθερία από τον πόλεμο και τις εξεγέρσεις;
|
Οι τουρκικές αρχές κατηγορούνται τακτικά για βασανισμό κρατουμένων. Οι εισαγγελείς δεν ερευνούν με συνέπεια καταγγελίες για βασανιστήρια ή κακοποίηση υπό κράτηση και η κυβέρνηση αντιστάθηκε στη δημοσίευση της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων σχετικά με τις πρακτικές κράτησής της.
Ενώ η απειλή της τρομοκρατίας έχει μειωθεί σημαντικά από το 2018, επιθέσεις λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο. Μια βομβιστική επίθεση τον Οκτώβριο του 2023 είχε στόχο ένα κυβερνητικό κτίριο στην Άγκυρα. Το PKK ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, η οποία σκότωσε δύο άτομα. Η Τουρκία συνεχίζει μια ένοπλη εκστρατεία κατά του PKK και οι άμαχοι στη νοτιοανατολική πλειονότητα των Κούρδων της χώρας συνεχίζουν να παλεύουν με τις επιπτώσεις της σύγκρουσης.
|
Οι νόμοι, οι πολιτικές και οι πρακτικές εγγυώνται την ίση μεταχείριση διαφόρων τμημάτων του πληθυσμού;
|
Αν και οι νόμοι της Τουρκίας εγγυώνται την ίση μεταχείριση όλων των πολιτών, οι θρησκευτικές, εθνοτικές και σεξουαλικές μειονότητες και μειονότητες φύλου υφίστανται διαφορετικούς βαθμούς διακρίσεων. Αλεβίτες και μη μουσουλμάνοι αντιμετωπίζουν συστημικές διακρίσεις στα σχολεία και στο δημόσιο τομέα. Ο πόλεμος της κυβέρνησης με το PKK χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει μέτρα διάκρισης σε βάρος Κούρδων πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης των κουρδικών φεστιβάλ. Κουρδικά σχολεία και πολιτιστικοί οργανισμοί, πολλοί από τους οποίους είχαν ανοίξει ενώ γίνονταν ειρηνευτικές συνομιλίες, ερευνώνται ή έχουν κλείσει από το 2015. Οι αρχές πραγματοποιούν περιοδικά μαζικές συλλήψεις σε κουρδοκρατούμενες επαρχίες, κατηγορώντας όσους συνελήφθησαν ότι υποστηρίζουν το PKK. Στα τέλη Απριλίου 2023, η αστυνομία συνέλαβε πάνω από 100 άτομα, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών, δικηγόρων και δημοσιογράφων, στο Ντιγιάρμπακιρ και σε άλλες επαρχίες.
Αν και οι γυναίκες αποτελούν ένα αυξανόμενο μέρος του εργατικού δυναμικού, η ανισότητα των φύλων είναι ένα πιεστικό ζήτημα.
Αν και οι σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου δεν απαγορεύονται νομικά, τα άτομα LGBT+ αντιμετωπίζουν εκτεταμένες διακρίσεις, αστυνομική παρενόχληση και βία. Οι νόμοι δεν προστατεύουν τους ανθρώπους από διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου και τα άτομα LGBT+ απαγορεύεται να υπηρετήσουν στο στρατό. Ανώτατοι κρατικοί αξιωματούχοι επιδίδονται συχνά σε ομοφοβική ρητορική μίσους και η ρητορική κατά των LGBT+ έπαιξε κεντρικό ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία του AKP το 2023. Ο Ερντογάν και το ΑΚΡ σχημάτισαν επίσης μια εκλογική συμμαχία με δύο ανοιχτά ομοφοβικά ακροδεξιά ισλαμιστικά κόμματα, τα οποία έχουν πλέον κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Η κυβέρνηση συνεχίζει να λογοκρίνει περιεχόμενο LGBT+ στα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των τουρκικών πλατφορμών ροής και ξένων, όπως το Netflix.
Η Τουρκία φιλοξενεί περισσότερους από 4 εκατομμύρια πρόσφυγες και μετανάστες, οι περισσότεροι από τη Συρία, σύμφωνα με την κυβέρνηση. Οι πρόσφυγες δεν έχουν ξεκάθαρο δρόμο για την ιθαγένεια και η μετακίνησή τους περιορίζεται στις επαρχίες εγγραφής τους, εκτός της οποίας δεν τους επιτρέπεται να ζήσουν ή να εργαστούν. Τα περισσότερα παιδιά πρόσφυγες δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και οι περισσότεροι ενήλικες δεν διαθέτουν άδειες εργασίας. Η λαϊκή δυσαρέσκεια κατά των προσφύγων και η μεροληπτική ρητορική μεταξύ των πολιτικών έχει αυξηθεί. Μέσα σε αυτή την πολιτική ατμόσφαιρα, οι άδειες παραμονής για πρόσφυγες και μετανάστες γίνονται όλο και πιο δύσκολο να αποκτηθούν και να ανανεωθούν. Η αντιμεταναστευτική ρητορική έπαιξε τεράστιο ρόλο στις εκλογές του 2023, με σχεδόν κάθε πολιτικό υποψήφιο να αποδίδει τα προβλήματα της χώρας στους μετανάστες και να ορκίζεται να στείλει πρόσφυγες πίσω στις χώρες καταγωγής τους. Οι εκθέσεις αναφέρουν επίσης έναν αυξανόμενο αριθμό απελάσεων, ορισμένες από τις οποίες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν χαρακτηρίσει ως αναγκαστικές απελάσεις.
Προσωπική Αυτονομία και Ατομικά Δικαιώματα
|
Απολαμβάνουν τα άτομα ελευθερία κινήσεων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας αλλαγής τόπου διαμονής, απασχόλησης ή εκπαίδευσης;
|
1 4 |
Η ελευθερία μετακίνησης είναι περιορισμένη σε ορισμένες περιοχές και για ομάδες που αντιμετωπίζονται με καχυποψία από την κυβέρνηση. Στη νοτιοανατολική Τουρκία, η κίνηση είναι περιορισμένη λόγω της σύγκρουσης μεταξύ της κυβέρνησης και του PKK. Περισσότεροι από 125.000 εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα που απολύθηκαν ή τέθηκαν σε διαθεσιμότητα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος το 2016, έκτοτε δεν μπόρεσαν να βρουν δουλειά λόγω ενοχικού κλίματος από τους συλλόγους και δεν μπορούν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό καθώς τα διαβατήριά τους ακυρώθηκαν. Οι πρόσφυγες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν νομικά και πρακτικά εμπόδια στην ελεύθερη απασχόληση και μετακίνηση εντός της χώρας.
|
Είναι σε θέση τα άτομα να ασκούν το δικαίωμα να κατέχουν ιδιοκτησία και να ιδρύουν ιδιωτικές επιχειρήσεις χωρίς αδικαιολόγητη παρέμβαση από κρατικούς ή μη φορείς;
|
Τα δικαιώματα ιδιωτικής ιδιοκτησίας κατοχυρώνονται νομικά, αλλά την τελευταία δεκαετία, οι επικριτές ή οι αντίπαλοι της κυβέρνησης έχουν υποβληθεί σε παρεμβατικούς φορολογικούς και ρυθμιστικούς ελέγχους. Από το 2016, τα περιουσιακά στοιχεία εκατοντάδων εταιρειών, ΜΚΟ και Μέσων ενημέρωσης που θεωρείται ότι συνδέονται με τρομοκρατικές ομάδες έχουν κατασχεθεί, βλάπτοντας σοβαρά την εμπιστοσύνη του κοινού στο κράτος δικαίου και στην ελεύθερη επιχειρηματικότητα.
|
Απολαμβάνουν τα άτομα προσωπικές κοινωνικές ελευθερίες, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής του συντρόφου γάμου και του μεγέθους της οικογένειας, της προστασίας από την ενδοοικογενειακή βία και του ελέγχου της εμφάνισης;
|
Τα ποσοστά βίας και γυναικοκτονίας με βάση το φύλο στην Τουρκία είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο και οι ακτιβιστές για τα δικαιώματα των γυναικών κατηγορούν σε μεγάλο βαθμό αυτό το περιβάλλον σε μια κουλτούρα ατιμωρησίας που επιτρέπει η κυβέρνηση και το δικαστικό σώμα. Η αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, μια διεθνή συνθήκη για την πρόληψη της βίας λόγω φύλου, το 2021 αφαίρεσε τις βασικές νομικές προστασίες για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν ενδοοικογενειακή κακοποίηση. Η αστυνομία είναι απρόθυμη να παρέμβει σε οικιακές διαφορές και λίγα καταφύγια γυναικών υπάρχουν. Ο Ερντογάν και το AKP συνεχίζουν να εκστρατεύουν για να αποτρέψουν τις γυναίκες από το να ζητήσουν διαζύγιο και να κάνουν τουλάχιστον τρία παιδιά. Η αντισύλληψη, αν και νόμιμη, είναι ολοένα και πιο δύσκολη η πρόσβαση. Παιδικοί γάμοι, αν και παράνομοι, γίνονται συχνά, κυρίως μέσω ανεπίσημων θρησκευτικών τελετών ή με δόλια λήψη αδειών γάμου με ψευδή ταυτοποίηση. Ένα ακροδεξιό ισλαμιστικό κόμμα που συμμάχησε με το AKP στις εκλογές του 2023 και έχει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση αμφισβήτησε ανοιχτά τους νόμους της Τουρκίας κατά του γάμου παιδιών και τη μακροχρόνια πρακτική της συνεκπαίδευσης.
|
Απολαμβάνουν τα άτομα ίσες ευκαιρίες και ελευθερία από οικονομική εκμετάλλευση;
|
Η αδυναμία των εργατικών συνδικάτων και η αυξανόμενη προθυμία της κυβέρνησης να δράσει ενάντια στην οργανωμένη εργασία έχουν υπονομεύσει την ισότητα ευκαιριών, την προστασία από την οικονομική εκμετάλλευση και την ασφάλεια στο χώρο εργασίας. Τα εργατικά ατυχήματα έχουν γίνει συχνά τα τελευταία χρόνια και οι εργάτες έχουν μικρή προσφυγή σε περίπτωση τραυματισμού. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Υγείας και Ασφάλειας Εργασίας (İSİG), τουλάχιστον 1.843 εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους σε συμβάντα που σχετίζονται με την εργασία το 2022. Μόνο ένα μικρό μέρος των προσφύγων έχει άδειες εργασίας. Η άτυπη οικονομία της Τουρκίας είναι τόσο μεγάλη όσο περίπου το ένα τρίτο της συνολικής οικονομίας της και οι εργαζόμενοι μετανάστες και πρόσφυγες είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην οικονομική εκμετάλλευση σε άναρχη βιομηχανία.
ΠΗΓΗ: Sportdog.gr
Οι Αμερικανοί κρυφάκουγαν τον Μακάριο: Τι αναφέρει απόρρητο τηλεγράφημα της CIA για τη σύσκεψη της 8ης Μαρτίου 1970, μερικές ώρες μετά την απόπειρα εναντίον του
Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ – Λευκωσία
Τις συζητήσεις του Προέδρου Μακαρίου, που είχε με στενούς συνεργάτες του, το απόγευμα της 8ης Μαρτίου 1970, ημέρα της απόπειρας κατά της ζωής του, καταγράφει απόρρητο τηλεγράφημα της CIA.
Μια σύναξη, που έχει τη σημασία της καθώς δείχνει τον τρόπο που αντιμετώπιζαν την απόπειρα αλλά και τις κινήσεις, που σκέφτονταν να δρομολογήσουν ώστε να τύχει διαχείρισης η σοβαρή αυτή εξέλιξη.
Ο Μακάριος φαίνεται ψύχραιμος, ήρεμος και παρά τις διάφορες παρεμβάσεις με απόψεις των συνεργατών του, ο ίδιος είχε αποφασίσει προς τα πού θα κινείτο. Απλά άκουγε τις διάφορες εισηγήσεις, που γινόντουσαν με έντονο τρόπο. Ήταν όλοι φορτισμένοι.
- Το χρονικό της απόπειρας
Ήταν πρωί της Κυριακής, 8 Μαρτίου 1970, ο Μακάριος είχε επιβιβασθεί σε ελικόπτερο, στο προαύλιο της Αρχιεπισκοπής, για να τον μεταφέρει στη Μονή Μαχαιρά, για να χοροστατήσει στο ετήσιο μνημόσυνο του ήρωα της ΕΟΚΑ, Γρηγόρη Αυξεντίου. Μόλις απογειώθηκε το ελικόπτερο δέχθηκε πυρά από αυτόματα όπλα.
Ο χειριστής του ελικοπτέρου, ταγματάρχης πυροβολικού Ζαχαρίας Παπαδογιάννης, τραυματίσθηκε σοβαρά, πλην όμως κατάφερε να το προσγειώσει σε ανοικτό χώρο, κοντά στην Αρχιεπισκοπή. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος συνόδευσε τον τραυματία στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Πέτρο Παπαπολυβίου, η απόπειρα της 8ης Μαρτίου 1970 ήταν η πιο θεαματική προσπάθεια εναντίον της ζωής του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου από όσες σχεδιάστηκαν στο παρελθόν (η ίδια ομάδα σχεδίαζε τη δολοφονία του στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, στις 18 Ιανουαρίου 1970, κατά την επιστροφή του από το εξωτερικό).
Τον Κύπριο πρόεδρο έσωσε, εκτός από τον ηρωισμό του Παπαδογιάννη, η προς στιγμήν διστακτικότητα των δραστών και οι οδηγίες που φέρεται να είχαν, να περίμεναν δηλαδή να πάρει ύψος το ελικόπτερο ώστε η πτώση του να ήταν δραματικότερη.
Από την άλλη, η προσωπική ασφάλεια του Μακαρίου αποδείχθηκε διάτρητη και αλωμένη εκ των έσω, αφού είχε γίνει αφελώς πιστευτή η πληροφορία για τη διενέργεια της απόπειρας στη Μονή Μαχαιρά.
- Το αμερικανικό τηλεγράφημα
Η ημέρα εκείνη, πάντως, ήταν για τον Μακάριο μακρά και δύσκολη. Η απόπειρα δολοφονίας εναντίον του δεν επηρέασε το πρόγραμμα του. Πήγε οδικώς στον Μαχαιρά για το μνημόσυνο του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου και επέστρεψε στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με τηλεγράφημα των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ, της CIA, όταν ο Πρόεδρος Μακάριος επέστρεψε στην Αρχιεπισκοπή από την επίσκεψή του στη Μονή Μαχαιρά «κλείστηκε» στο γραφείο του με μερικούς από τους στενότερους συνεργάτες του.
Η ομάδα των περίπου δώδεκα ατόμων περιελάμβανε τον γιατρό Βάσο Λυσσαρίδη, ο οποίος ήταν και προσωπικός του γιατρό, τον Ανδρέα Αζίνα, του Συνεργατισμού. Επίσης ήταν εκεί ο Δήμαρχος Λευκωσίας Οδυσσέας Ιωαννίδης, ο Μιλτιάδης Χριστοδούλου, κυβερνητικός Εκπρόσωπος, η Βάσω Λοΐζια, που εργαζόταν στο Γραφείο του Διευθυντή της Κυπριακής Υπηρεσίας Πληροφοριών( ΚΥΠ).
Το τηλεγράφημα αναφέρεται στην Ουρανία Κοκκίνου, την οποία χαρακτηρίζει «σπινθηροβόλο», υπενθυμίζοντας τη σχέση με τον αγώνα της ΕΟΚΑ και το γεγονός ότι ήταν «έμπιστη του Μακαρίου». Παρόντες και κάποιοι συγγενείς του Αρχιεπισκόπου, που δεν κατονομάζονται.
«Αν και ο Μακάριος ήταν ήρεμος και είχε αρκετά καλό χιούμορ λαμβάνοντας υπόψη τα όσα συνέβησαν νωρίτερα, οι υπόλοιποι στην ομάδα ήταν θυμωμένοι και φώναζαν», όπως αναφέρεται.
Ο Μακάριος ρώτησε κάποια στιγμή αν τα άτομα που είχε διατάξει να συλληφθούν πριν φύγει για τον Μαχαιρά ήταν υπό κράτηση. Η Βάσω Λοϊζιά είπε ότι είχε περάσει το μήνυμά του στην Αστυνομία, αλλά δεν ήξερε τι είχε γίνει. Τότε ο Πρόεδρος Μακάριος εκνευρίστηκε και είπε στην ομάδα ότι είχε διατάξει τη σύλληψη του πρώην υπουργού Εσωτερικών Πολύκαρπου Γεωρκάτζη και αρκετών άλλων αμέσως μετά την απόπειρα κατά της ζωής του.
«Η ομάδα άρχισε να φωνάζει» (σ.σ. μιλούσαν όλοι μαζί). Διατυπώνονταν κατηγορίες εναντίον του Γεωρκάτζη, αλλά ο Μακάριος τους έκοψε απότομα, λέγοντας ότι ήθελε να δει μερικούς από αυτούς κατ΄ιδίαν (σ.σ. εννοεί από τους παρευρισκόμενους).
Αργότερα, [λιγότερο από 1 γραμμή δεν αποχαρακτηρίστηκε και έχει σβηστεί από το τηλεγράφημα] ο Μακάριος είπε ότι ένιωθε μεγάλη ντροπή που οι φίλοι του είχαν χάσει εντελώς τον έλεγχο του εαυτού τους.
Σχετικά με τον Γεωρκάτζη, ο Μακάριος είπε ότι είχε σοβαρούς λόγους να πιστεύει ότι πίσω από την απόπειρα δολοφονίας του ήταν ο πρώην υπουργός του. Ωστόσο, δεν πίστευε ότι ο Γλαύκος Κληρίδης είχε σχέση ή ότι γνώριζε οτιδήποτε.
Εξηγώντας περαιτέρω, ο Μακάριος είπε ότι ο Γεωρκάτζης είχε συνωμοτήσει με άνδρες που δεν ήταν γνωστό ότι είχαν σχέση μαζί του, όπως ο Κώστας Ιωαννίδης, εκδότης της «Γνώμης» και υποστηρικτής του Δρ. Τάκη Ευδόκα (λιγότερη από 1 γραμμή δεν αποχαρακτηρίστηκε και σβήστηκε).
Σχόλιο συντάκτη τηλεγραφήματος: «Ο Μακάριος δεν σκόπευε να υπονοήσει ότι ο Ευδόκας συνωμοτούσε με τον Γεωρκάτζη».
Μετά από προβληματισμό, ο Μακάριος αποφάσισε ότι η έρευνα και οι συλλήψεις έπρεπε να γίνουν «προς όλες τις κατευθύνσεις» για να μην καταλήξει το ευρύ κοινό στο συμπέρασμα ότι ενεργούσε κατά του Γεωρκάτζη για πολιτικά κίνητρα. Αυτό θα έδινε την εντύπωση μιας αμερόληπτης έρευνας, όπως αναφέρθηκε. Σε εύθετο χρόνο, όταν η Αστυνομία ολοκληρώσει την έρευνά της και τον ενημερώσει ότι είχε επαρκή στοιχεία για να καταδικάσει τον Γεωρκάτζη και τους συνεργάτες του, θα ενημερωθεί το κοινό. (λιγότερη από 1 γραμμή δεν αποχαρακτηρίστηκε).
Σχόλιο συντάκτη τηλεγραφήματος: Από τους 11 άνδρες που κρατήθηκαν το μεσημέρι της 9ης Μαρτίου, αρκετοί είναι αρχηγοί του Εθνικού Μετώπου, όπως οι Κώστας Χαραλάμπους και Μιχαλάκης Ρωσσίδης, Κώστας Π. Ιωαννίδης…)
Το βράδυ, ο Μακάριος δεν ήταν πλέον βέβαιος εάν ο Γεωργάτζης έπρεπε να συλληφθεί και συζήτησε εκτενώς τις αμφιβολίες του με τους συμβούλους του. Ο Λυσσαρίδης και ο Αζίνας υποστήριξαν ότι έπρεπε να συλληφθεί ο Γεωρκάτζης. Ο Μακάριος δυσκολεύτηκε επίσης να αποφασίσει αν θα ανακοινώσει δημόσια ότι το διαμέρισμα του Γεωρκάτζη είχε ερευνηθεί από την αστυνομία (11 γραμμές δεν αποχαρακτηρίζονται).
Στο τέλος, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα έπρεπε να γίνει μια ανακοίνωση για να αποφευχθούν υστερίες και αντιδράσεις στην κοινή γνώμη. Ο ίδιος ο Μακάριος ήταν ήρεμος. Δεν συζήτησε ποια συγκεκριμένα μέτρα σχεδίαζε να λάβει ως απάντηση στην απόπειρα δολοφονίας του (1 γραμμή δεν αποχαρακτηρίστηκε).
Πέραν των όσων καταγράφονται για τις συζητήσεις σε εκείνη τη συνάντηση, το ερώτημα που τίθεται είναι πώς και οι Αμερικανοί γνώριζαν τα λεχθέντα. Ή κάποια τουλάχιστον από αυτά. Αυτό το ερώτημα θα μείνει προφανώς αναπάντητο!
- Σχεδιαζόταν δολοφονία στην Αθήνα, αλλά την απέτρεψε ο Ευδόκας
Η απόπειρα δολοφονίας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στις 8 Μαρτίου 1970, σύμφωνα με το πόρισμα της Επιτροπής για το φάκελο της Κύπρου της Βουλής των Αντιπροσώπων, δεν ήταν ένα στιγμιαίο ή έστω μεμονωμένο περιστατικό. Αποτέλεσε την αποκορύφωση σειράς από δολοφονικές απόπειρες, η διενέργεια των οποίων άρχισε τον Ιανουάριο του 1970.
Η περίοδος αυτή συμπίπτει με την παρουσία στην Κύπρο του Δημήτρη Παπαποστόλου, ως διοικητή των Δυνάμεων Καταδρομών, έμπιστου και στενού συνεργάτη του ισχυρού άνδρα της χούντας των Αθηνών Δημήτρη Ιωαννίδη.
Με βάση και τις καταθέσεις, προκύπτει πως η πρώτη από τις δολοφονικές απόπειρες είχε προγραμματισθεί να γίνει στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 1970 κατά την επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου από το ταξίδι του στην Κένυα.
Όπως αναφέρεται, επίδοξος εκτελεστής ήταν ο Αδάμος Χαρίτωνος. Όπως κατέθεσε ο ίδιος στην Επιτροπή, είχε συνάντηση με το Δημήτρη Παπαποστόλου, ο οποίος τον προμήθευσε με πιστόλι.
«Σε στιχομυθία που είχαν οι δύο άνδρες ο Παπαποστόλου τού υπέδειξε σε περίπτωση σύλληψής του να πει ότι ήταν εντεταλμένος από το Γιωρκάτζη για τη δολοφονία (Αδάμου Χαρίτωνος, Εξομολόγηση, Λευκωσία 1985, σελ. 30). Σε παρατήρηση ότι δε τον γνωρίζει, ο Παπαποστόλου τον καθησύχασε λέγοντάς του να μην ανησυχεί, γιατί αυτός (δηλαδή ο Γιωρκάτζης) ούτως ή άλλως δε θα ζει, για να διαμαρτυρηθεί, εννοώντας ότι θα εκτελεσθεί (κατάθεση Αντωνάκη Σολομώντος, 4.2.2009, σελ. 30, κατάθεση Ανδρέα Παναγιώτου, 2.1.2009, σελ. 90).
Η απόπειρα τελικά ματαιώθηκε μετά από παρέμβαση του Τάκη Ευδόκα, ο οποίος είχε πληροφορηθεί το σχεδιασμό της απόπειρας δολοφονίας και κάλεσε τον επίδοξο εκτελεστή να επιστρέψει επειγόντως στην Κύπρο, όπως και έγινε».
Ο Πρόεδρος και Αρχιεπίσκοπος Μακάριος με τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή. Φωτογραφία μέσω του Φιλελεύθερου
https://hellasjournal.com/2024/03/i-amerikani-krifakougan-ton-makario-ti-anaferi-aporrito-tilegrafima-tis-cia-gia-ti-siskepsi-tis-8is-martiou-1970-merikes-ores-meta-tin-apopira-enantion-tou/













