Στ. Κασσελάκης: «Ιδιωτική τράπεζα με δημόσιο χρήμα» η Attica Bank

Από

July 23, 2024

Στο θέμα της Attica Bank επιμένει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Στέφανος Κασσελάκης, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην οποία αναφέρει: ” Ιδιωτική τράπεζα με δημόσιο χρήμα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε να δώσει ένα bank pass στο ιδιωτικό μετοχικό σχήμα της τράπεζας Αττικής. Έχοντας καταβάλει οι ιδιώτες 268 εκατ. ευρώ θα αποκτήσουν το 56% της τράπεζας, ενώ το Δημόσιο- δηλαδή οι Έλληνες φορολογούμενοι- έχοντας καταβάλει 920 εκατ. ευρώ θα διαθέτει μόλις το 35%. Καπιταλισμός των ‘φίλων’ με χρηματοδότηση του Δημοσίου”.

Η Χάρις εξασφάλισε στήριξη επαρκούς αριθμού αντιπροσώπων στο συνέδριο των Δημοκρατικών και θα είναι υποψήφια για την προεδρία

Από

anixneuseis

July 23, 2024

Η Κάμαλα Χάρις έχει πλέον εξασφαλίσει την υποστήριξη επαρκούς αριθμού αντιπροσώπων στο συνέδριο του Δημοκρατικού κόμματος -τουλάχιστον 1.967- που θα διεξαχθεί τον Αύγουστο στο Σικάγο και άρα μπορεί να θεωρείται οριστικό πως θα είναι η υποψήφια του κόμματος στις προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου μετά την αποχώρηση του προέδρου Τζο Μπάιντεν από την κούρσα, μεταδίδει το CNN, επικαλούμενο καταμέτρησή του πολιτεία προς πολιτεία.

Ὄχι ἄλλα δάκρυα γιά τήν Κύπρο

Από

pcuser

July 22, 2024

Εὐθ. Π. Πέτρου

Πενῆντα χρόνια μετά τήν μαύρη ἡμέρα τῆς εἰσβολῆς τῶν Τούρκων στήν Κύπρο, ἀκόμη ἡ Ἑλλάς δέν ἔχει συνειδητοποιήσει ὅτι μέ εὐχολόγια, δακρύβρεκτους λόγους καί ἐπικλήσεις τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἡ Κύπρος δέν πρόκειται νά ἀπελευθερωθεῖ.

Πενῆντα χρόνια ζητοῦμε δικαία λύση τοῦ Κυπριακοῦ, ζητοῦμε νά ἀποχωρήσει ὁ κατοχικός στρατός, ζητοῦμε ἐφαρμογή τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Καί δέν ἀπαντοῦμε στό ἁπλό ἐρώτημα, αὐτό τό Διεθνές Δίκαιο, ποιός θά πάει νά τό ἐφαρμόσει στήν Κύπρο;

Πενῆντα χρόνια δέν στάθηκαν ἀρκετά γιά νά συνειδητοποιήσουμε ὅτι κανένας ΟΗΕ, κανένας διεθνής παράγων καί καμμία συμμαχία δέν πρόκειται νά ἀσχοληθεῖ μέ τήν Κύπρο. Ἄσκοπα εἶναι τά δάκρυα καί τά εὐχολόγια. Καί διερωτώμεθα, ἔχει κανένα νόημα νά κλαυθμηρίζει ἡ ἑλληνική πολιτική ἡγεσία στήν 50ή μαύρη ἐπέτειο, σέ ἀπόσταση ὀλίγων μέτρων ἀπό ἐκεῖ ὅπου ὁ Ἐρντογάν πανηγυρίζει τά ἐγκλήματα τοῦ Ἀττίλα;

Πενῆντα πολεμικά πλοῖα -ὅσα καί τά χρόνια τῆς κατοχῆς- φέρνει ὁ Ἐρντογάν στήν Κύπρο γιά νά ἑορτάσει. Οἱ 40.000 τοῦ στρατοῦ κατοχῆς θά παρελαύνουν, ἐνῶ τά τουρκικά ἀεροπλάνα θά σχίζουν τόν οὐρανό τῆς Μεγαλονήσου πάνω ἀπό τά κεφάλια τοῦ Ἕλληνος Πρωθυπουργοῦ καί τῶν ἀκολούθων του.

Ποιό μήνυμα μπορεῖ νά δίδει ἡ ἀντιδιαστολή τῆς στάσεως Ἀγκύρας καί Ἀθηνῶν στό προκείμενο ζήτημα; Ἀπό τήν μία οἱ ἐπίγονοι τοῦ Ἀττίλα θριαμβολογοῦν γιά τά ἐγκλήματά του καί ἀπό τήν ἄλλη ἐμεῖς δακρύζομε ἐνθυμούμενοι τά δεινά τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν μας. Ἀλλά δέν ἔχει ἀνάγκη δακρύων ἡ Κύπρος. Σχέδιο χρειάζεται, ἀποφασιστικότητα καί πάνω ἀπό ὅλα ἐθνικούς στόχους. Ἀλήθεια, ποιοί εἶναι οἱ στόχοι τῆς Ἑλλάδος γιά τήν Κύπρο; Ποιά εἶναι ἡ λύσις τήν ὁποία φανταζόμαστε γιά τό Κυπριακό Πρόβλημα; Τήν διατυπώσαμε ποτέ; Γιατί βεβαίως δέν ἀποτελεῖ σχέδιο λύσεως ἡ μονότονος ἐπίκλησις τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καί τῶν ψηφισμάτων ΟΗΕ. Πενῆντα χρόνια τώρα καί δέν ἔχουμε καταλάβει ὅτι οἱ ἐπικλήσεις δέν συνιστοῦν πολιτική. Πολιτική θά ἦταν νά διαμορφώσουμε τίς συνθῆκες γιά τήν ἐφαρμογή αὐτῶν τῶν ψηφισμάτων. Γιά τήν ἐπιβολή τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας. Τό κάναμε ποτέ;

Ἀλλά ἀκριβῶς αὐτή ἡ ἀδράνεια τήν ὁποία ἐπιδεικνύουμε 50 χρόνια τώρα εἶναι πού τροφοδοτεῖ τήν τουρκική ἐπιθετικότητα. Μετά τόν ἀναθεωρητισμό στίς ἑλληνο-τουρκικές σχέσεις καί στήν κυριαρχία στό Αἰγαῖο, ἡ Τουρκία φέρνει τόν ἀναθεωρητισμό καί στήν Κύπρο. Ἀναθεώρηση τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καί τῶν ψηφισμάτων τοῦ ΟΗΕ γιά τήν Μεγαλόνησο ἀπαιτεῖ τώρα ἡ Ἄγκυρα. Καί ἐμεῖς τί κάνουμε; Ζητᾶμε «ἐπανέναρξη» τοῦ διαλόγου καί «ἐπανένωση» τοῦ νησιοῦ; Εἶναι αὐτή πολιτική σοβαρῆς χώρας; Γιά τίνος διαλόγου τήν «ἐπανέναρξη» ὁμιλοῦμε ὅταν οἱ Τοῦρκοι μέ σαφήνεια καί κατηγορηματικότητα μᾶς ἔχουν διαμηνύσει ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τοῦ ψευδοκράτους τους εἶναι προϋπόθεσις γιά νά γίνει κάτι τέτοιο;

Γιά ποιά «ἐπανένωση» ὁμιλοῦμε ὅταν τό ζητούμενο ἔπρεπε νά εἶναι ἡ ἀπελευθέρωσις; Ἤ, ἀκόμη ἀκριβέστερα, ἡ Ἕνωσις. Ἡ Ἕνωσις τῆς Κύπρου μέ τήν μητέρα πατρίδα γιά τήν ὁποία ἔπεσαν οἱ μαχητές τῆς ΕΟΚΑ. Ἀλήθεια, τούς ξεχάσαμε αὐτούς; Πῶς τιμᾶμε τήν μνήμη τους μιλῶντας γιά «ἐπανένωση» κάτω ἀπό τήν μπότα τοῦ Ἀττίλα; Τοῦ Ἀττίλα στόν ὁποῖο ἔχουμε ἐπιτρέψει νά ὑπάρχει ἐπί 50 ὁλόκληρα χρόνια. Γιατί ἐπί 50 χρόνια ἀδρανοῦμε. Ἀδρανοῦμε διότι ἀποτύχαμε νά ἐκμεταλλευθοῦμε τίς εὐκαιρίες πού μᾶς ἐδόθησαν στά 50 αὐτά χρόνια καί ἀρνηθήκαμε νά συνειδητοποιήσουμε τίς λίγες ἐπιτυχίες πού καταγάγαμε ὅταν ὑπῆρξε μιά στοιχειώδης ἐπίδειξις ἀποφασιστικότητος.

Τό 1983, ὅταν ὁ Ντενκτάς ἀνεκοίνωσε τό ψευδοκράτος, ἡ Ἑλλάς ἀντέδρασε. Ὅταν τό Πακιστάν θέλησε νά τό ἀναγνωρίσει, ἦταν ἀρκετή μιά ὁδηγία τοῦ ὑπουργοῦ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, τοῦ μακαρίτη Γιώργου Κατσιφάρα, νά ἀπολυθοῦν ἀμέσως ἀπό τά ἑλληνικά πλοῖα οἱ Πακιστανοί ναυτικοί, γιά νά ἀνακρούσει πρύμναν ἡ κυβέρνησίς τους καί νά ὑποχωρήσει μέ τήν οὐρά κάτω ἀπό τά σκέλια. Μείναμε ὅμως ἐκεῖ καί σήμερα ἀντιμετωπίζουμε μιάν ὁλομέτωπη ἐπίθεση, μέ τήν Ἄγκυρα νά ἐπιβάλλει τήν ἀναγνώριση τοῦ κατοχικοῦ καθεστῶτος ὡς κρατικῆς ὀντότητος χωρίς νά ἀντιδροῦμε. Μιλοῦν μάλιστα κάποιοι στήν Ἀθήνα γιά «βελτίωση σχέσεων» μέ τήν Τουρκία! Λές καί δέν βλέπουν τί γίνεται γύρω μας.

Τό 1994 ὁ ἀείμνηστος Πρόεδρος Γλαῦκος Κληρίδης ξεκίνησε μιά προσπάθεια ἐξοπλισμοῦ τῆς Κύπρου καί θεμελίωσε τό ἐν συνεχείᾳ ἐξαγγελθέν καί ἀπό τήν Ἀθήνα δόγμα τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου. Μέ τόν ἐπίσης ἐκλιπόντα Σωκράτη Χάσικο στό τιμόνι τοῦ ὑπουργείου Ἀμύνης τό δόγμα ἔγινε πραγματικότητα. Οἱ Τοῦρκοι ἀνησύχησαν. Ἔτσι γιά πρώτη φορά ἐμφανίσθηκαν πρόθυμοι νά διαπραγματευθοῦν. Νά συνομιλήσουν. Δυστυχῶς ἡ εὐκαιρία ἔπεσε στά χέρια τῶν ἐκσυγχρονιστῶν τοῦ Κώστα Σημίτη καί ἀντί νά ἐκμεταλλευθοῦμε τήν κατάσταση, ἀποδεχθήκαμε νά ἐξελιχθοῦν στό ἐπονείδιστο σχέδιο Ἀννάν. Τά γράφουμε αὐτά γιά ἐπισημανθεῖ τό γεγονός ὅτι ἀποφασιστική στάσις δέν σημαίνει νά κάνουμε πόλεμο, ὅπως ἐνδεχομένως θά ὑποστηρίξουν -φρικιῶντες μάλιστα- ὁρισμένοι.

Ἀπεναντίας, ἡ ἐπίδειξις ἀποφασιστικότητος ἀπομακρύνει τό ἐνδεχόμενο τοῦ πολέμου, ἰδιαιτέρως ὅταν ὁ ἐχθρός ἀπέναντί μας εἶναι ὁ κουτοπόνηρος ἀσιάτης. Ἔχουν περάσει ὅμως 50 χρόνια καί ἀκόμη οἱ κυβερνήσεις μας δέν ἔχουν συνειδητοποιήσει τήν πραγματικότητα. Παραμένουν ἀδικαιολογήτως φοβικές.

Ὄχι ἄλλα δάκρυα γιά τήν Κύπρο

Τό λυκόφως τῆς ΕΕ σηματοδοτεῖ ἡ ἐπανεκλογή τῆς Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν

Από

pcuser

July 22, 2024

Ἀνατρέπει τίς θεμελιώδεις ἀρχές τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καί τοῦ Διαφωτισμοῦ ἡ καινοφανής θεωρία τῆς «δικτατορίας τῶν πλειοψηφιῶν» – «Φιλελεύθεροι» αὐτοί πού καθήλωσαν τήν Εὐρώπη – Τήν καταδικάζουν σέ «ἧττα ἐν ἀναμονῇ»

Τό ΛΥΚΟΦΩΣ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, ὡς θεσμοῦ, οὐδόλως συνιστᾶ τό τέλος τῆς Εὐρώπης. Τό ἀντίθετο μάλιστα. Διότι ἡ ΕΕ, ὅπως ἔχει ἐξελιχθεῖ, ἀπομακρύνεται ὅλο καί περισσότερο ἀπό τίς ἀξίες τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πνεύματος καί ἀπό τά θεμέλια τοῦ πολιτισμοῦ της. Κατά τοῦτο ἡ ἄνετη ἐπανεκλογή τῆς Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν, ὡς Προέδρου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς, δεικνύει ὅτι ὁ ὑπερεθνικός αὐτό θεσμός συνεχίζει νά πορεύεται στήν ὁδό τῆς ἀπωλείας.

Ὅλοι ὅσοι «βολεύονται» μέ τήν σημερινή κατάσταση στήν ΕΕ συμμάχησαν προκειμένου νά στηρίξουν μιάν Εὐρωπαϊκή Ἐπιτροπή ἡ ὁποία στά ἑπόμενα πέντε χρόνια δέν θά ἀλλάξει τίποτε (τουλάχιστον πρός τό καλύτερο).

Δικαιολογοῦν τήν ἐπιλογή τους μιλῶντας γιά «σταθερότητα», ἐνῶ αὐτό πού συμβαίνει σήμερα στήν ΕΕ εἶναι μιά ἀκαμψία, μιά ἔλλειψις εὐελιξίας, ἡ ὁποία νομοτελειακῶς ὁδηγεῖ σέ ἀδυναμία κατανοήσεως τῶν ἐξελίξεων, πολλῷ μᾶλλον υἱοθετήσεως πολιτικῶν πού θά ἐπέτρεπαν τήν προσαρμογή τῆς ΕΕ στίς νέες πραγματικότητες. Ἀλλά νέες πραγματικότητες δέν εἶναι ὁ πόλεμος στήν Οὐκρανία, ἡ συνέχισις τοῦ ὁποίου ἦταν ἕνα ἀπό τά κομβικά σημεῖα συνεννοήσεως τῶν «προθύμων» πού συνέπραξαν στήν ἐπανεκλογή τῆς Προέδρου τῆς Κομμισσιόν.

Ἔτσι διαμορφώνεται μιά κατάστασις πού προδιαγράφει ὅτι ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωσις θά συνεχίσει νά ἀκολουθεῖ ἀτελέσφορη πολιτική στίς ἐξωτερικές της σχέσεις, θά συνεχίσει νά ἀγνοεῖ τήν βούληση τῶν ἐθνῶν τῆς Εὐρώπης, θά συνεχίσει νά ἐξορκίζει σάν δῆθεν «ἀκροδεξιά», ἀκόμη καί «ναζιστική» κάθε διαφορετική ἄποψη, θά συνεχίσει νά κωφεύει στά καθημερινά προβλήματα τῶν Εὐρωπαίων πολιτῶν, θά συνεχίζει νά θεωρεῖ πρόοδο τήν ἐπιβολή τῆς παρακμιακῆς woke ἀτζέντας.

Θά σταματοῦσε ἄραγε αὐτός ὁ κατήφορος ἄν ἡ φόν ντέρ Λάυεν δέν εἶχε καταφέρει νά ἐπανεκλεγεῖ; Προφανῶς καί δέν εἶναι τά πράγματα τόσο ἁπλά. Ὅμως μιά ἀποτυχία της μπορεῖ νά «ταρακουνοῦσε» κάποιους πού θεωροῦν κάποια πράγματα δεδομένα. Μπορεῖ νά ὁδηγοῦσε ὅλους ἐκείνους πού σήμερα μιλοῦν γιά μιάν -ἐπίπλαστη- σταθερότητα νά ἀντιληφθοῦν ὅτι κάτι δέν εἶναι σωστό στήν βάση τοῦ σκεπτικοῦ καί τῶν ἐπιδιώξεών τους. Καί μπορεῖ νά ἐνεθάρρυνε ὅλες ἐκεῖνες τίς ὑγιεῖς δυνάμεις τῆς Εὐρώπης πού βλέπουν τήν πραγματικότητα, νά ἀπαιτήσουν μέ μεγαλύτερη ἔνταση τήν ἐπιστροφή στίς θεμελιώδεις ἀξίες καί τίς παραδόσεις μας.

Τώρα ὅλα αὐτά ἀνεβλήθησαν γιά μιά πενταετία. Ὅπως, στήν Γαλλία, ἡ Μαρίν Λέ Πέν χαρακτήρισε τό ἀποτέλεσμα τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν ὡς μιά «νίκη ἐν ἀναμονῇ» γιά τό κόμμα της, ἔτσι στήν Εὐρώπη μποροῦμε νά ὁμιλοῦμε γιά μιάν «ἧττα ἐν ἀναμονῇ». Γιά μιάν ἐπικειμένη ἧττα τῶν δυνάμεων ἐκείνων πού σήμερα κρατοῦν τά κράτη τῆς Γηραιᾶς Ἠπείρου δέσμια ξένων πρός αὐτά πολιτικῶν καί ἀντιλήψεων.

Τό παράδοξο εἶναι ὅτι αὐτές οἱ δυνάμεις, πού ἔχουν καθηλώσει τήν Εὐρώπη, καπηλεύονται τόν τίτλο τῶν «φιλελευθέρων» καί θέλουν νά προβάλλουν τούς ἑαυτούς τους σάν τέκνα τοῦ Διαφωτισμοῦ καί τῆς γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως. Καί ὅμως δέν μπορεῖ νά ἔχουν τήν παραμικρή σχέση μέ τά φωτεινά πνεύματα ἀνθρώπων ὅπως ὁ Ζάν Ζάκ Ρουσσώ ἤ ὁ Βολταῖρος. Ἀκόμη καί τίς ἀξίες τῶν δημιουργῶν τῆς σύγχρονης Εὐρώπης, ἡγετῶν σάν τόν Σάρλ ντέ Γκώλλ καί τόν Κόνραντ Ἀντενάουερ, τίς ἔχουν καταρρακώσει. Ἡ δικτατορία τῆς «πολιτικῆς ὀρθότητος», τήν ὁποία ἐπιβάλλουν, μόνον στήν τυραννία μιᾶς ἐγκληματικῆς φύσεως σάν τόν Μαξιμιλιανό Ροβεσπιέρο μπορεῖ νά ἀναζητήσει τίς ρίζες της.

Αὐτή εἶναι ἡ Εὐρώπη πού θέλουμε; Μιά Εὐρωπαϊκή Ἕνωσις στήν ὁποία ἀρχίζουν νά ἀκούγονται φωνές πού καταδικάζουν τήν «δικτατορία τῶν πλειοψηφιῶν» μπορεῖ νά ἔχει σχέση μέ τίς ἀρχές τοῦ συγχρόνου κοινοβουλευτισμοῦ, ὅπως διαμορφώθηκε μέσα ἀπό κοινωνικούς καί πολιτικούς ἀγῶνες αἰώνων; Δέν φταίει ἡ φόν ντέρ Λάυεν γιά τό σύνολον αὐτῶν τῶν προβλημάτων. Εὑρέθη ὅμως στήν θέση νά συνενώσει καί νά ἐκπροσωπήσει τούς θιασῶτες τῶν στρεβλῶν ἀντιλήψεων. Ὄχι ὅτι δέν τό ἐπεδίωξε. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἡ πρώτη πού εἰσπράττει τήν κατακραυγή γιά τήν διολίσθηση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως σέ ἕνα μόρφωμα ξένο πρός τήν ψυχή τῆς Εὐρώπης.

Τό λυκόφως τῆς ΕΕ σηματοδοτεῖ ἡ ἐπανεκλογή τῆς Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν

Το μυστικό της αποστολής «ΝΙΚΗ» του ‘74 στην Κύπρο που επιμελώς αποσιωπούν

Από

pcuser

July 22, 2024

Οι θαρραλέοι συνήθως δεν ανταμείβονται – κυρίως ηθικά – από το σύστημα γιατί προφανώς δεν είναι αρεστό το θάρρος και η ανυπακοή τους.

Περί της αποστολής «ΝΙΚΗ» των 15 Noratlas, της 354 Μοίρας Τακτικών Μεταφορών, για την αποστολή Ελλήνων κομάντος και του οπλισμού τους, έχουν γράφει πολλά τον τελευταίο μισό αιώνα και ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες δημοσιοποιούνται τα τελευταία χρόνια μέσω του διαδικτύου. Ο λογαριασμός με το ψευδώνυμο Angra Mainyu στο Χ (πρώην Twitter) παρατηρεί: «Κανένας από τους Αξιωματικούς – Κυβερνήτες της αποστολής «ΝΙΚΗ» δεν πέρασε τον βαθμό του Υποπτεράρχου»!!

Αντίθετα, προήχθη αργότερα στον βαθμό του Πτεράρχου και μάλιστα διετέλεσε Α/ΓΕΕΘΑ ο Αθανάσιος Τζογάνης που αρνήθηκε να απογειωθεί για την Κύπρο!!!».

Ναι! Κάπως έτσι έγινε. Δεν μπορώ να ξέρω ακριβώς εάν ο Τζογάνης αρνήθηκε ή αθόρυβα υπάκουσε στην εντολή να μην απογειωθεί από τη Σούδα για την Κύπρο, ακολουθώντας το ηρωικό παράδειγμα του συναδέλφου του Βαγγέλη Πετρουλάκη που παράκουσε την εντολή και απογειώθηκε εκτελώντας επιτυχώς την αποστολή του μεταφέροντας τους καταδρομείς της Α’ Μοίρας Καταδρομών και της Διμοιρίας της Γ’ Μοίρας Αμφίβιων Καταδρομών από την Σούδα στην Κύπρο

Αλλά τι μας κάνει εντύπωση; Κάπως έτσι γράφεται η ιστορία. Οι θαρραλέοι συνήθως δεν ανταμείβονται – κυρίως ηθικά – από το σύστημα γιατί προφανώς δεν είναι αρεστό το θάρρος και η ανυπακοή τους.

Δ.Β.

https://www.ieidiseis.gr/parapolitika/255733/to-mystiko-tis-apostolis-niki-tou-74-stin-kypro-pou-epimelos-aposiopoyn

Πως ο διαβόητος Κίσιγκερ πούλησε την Κύπρο στον τουρκικό Αττίλα: Ένας μάγκας Αμερικανός διπλωμάτης, ο Τομ Μπόγιατ, αποκάλυψε τον ρόλο του τότε υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ

Από

pcuser

July 22, 2024

Του ΝΙΚΟΥ ΜΕΛΕΤΗ, Πρώτο Θέμα

Με τη συμπλήρωση 50 ετών από την κυπριακή τραγωδία παραμένει ανοιχτός ο φάκελος για τις ευθύνες των ΗΠΑ και των προσωπικών επιλογών του τότε υπουργού Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ.

Ευθύνες που έχουν να κάνουν τόσο με την αδράνεια που επέδειξαν ώστε να εμποδίσουν τον αρχηγό της χούντας Δημήτριο Ιωαννίδη να επιχειρήσει το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου, όσο και να αποτρέψουν την πρώτη και τη δεύτερη εισβολή της Τουρκίας και την κατοχή του 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπήρξε μια ομάδα διπλωματών οι οποίοι προειδοποιούσαν από νωρίς για τους κινδύνους που θα είχε αυτή η αδράνεια και η λάθος ανάγνωση των μηνυμάτων, αντιφατικών πολύ συχνά, που έφθαναν από τη CIA και τις επιτόπιες πρεσβείες. Μνημείο και πολύτιμο ντοκουμέντο για το πώς χειρίστηκε λανθασμένα την κρίση της Κύπρου η Ουάσινγκτον, αφήνοντας να εξελιχθεί η κυπριακή τραγωδία, αποτελεί το «Μνημόνιο Διαφωνίας» που κατέθεσε στον Κίσινγκερ ο Τόμας Μπόγιατ, διπλωμάτης και επικεφαλής του Γραφείου Κύπρου στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ (1971-1974) μέχρις ότου απομακρύνθηκε από τη θέση του με απόφαση του Κίσινγκερ.

Ο Μπόγιατ, από νωρίς την άνοιξη, λάμβανε πληροφορίες ότι η χούντα του Ιωαννίδη μεθόδευε παρέμβαση για την ανατροπή του Μακαρίου. Οι προειδοποιήσεις του δεν εισακούστηκαν και παρά την επιμονή του να επιδοθεί μήνυμα από τον πρέσβη στην Αθήνα Χένρι Τάσκα απευθείας στον Ιωαννίδη, όπου να δηλώνεται η αρνητική στάση των ΗΠΑ, ο Τάσκα ποτέ δεν προέβη σε τέτοιο διάβημα.

Ακόμη και τις παραμονές του πραξικοπήματος με τηλεγράφημά του ενημέρωνε για επαφή μέσω τρίτου προσώπου με τον Ιωαννίδη και μετέφερε μια εικόνα κανονικότητας με μόνη ανησυχία για το εάν θα υπάρξει ένταση Ελλαδας – Τουρκίας στο Αιγαίο λόγω των υδρογονανθράκων και πώς θα προχωρήσει η υπογραφή της Συμφωνίας για την Σούδα.

Ο προδότης Δημήτριος Ιωαννίδης

Ο Ιωαννίδης, ο οποίος διατηρούσε διαύλους μέσω μη διπλωματικής οδού με στελέχη της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής στην Ελλάδα και της CIA, εκλάμβανε αυτή τη «σιωπή» από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ως σιωπηρή ενθάρρυνση να προχωρήσει σε αυτό που πίστευε ότι ήταν «εθνική αποστολή», να ανατρέψει, δηλαδή, τον «κόκκινο παπά» (που λίγες ημέρες πριν είχε ζητήσει την απομάκρυνση των Ελλήνων αξιωματικών από το νησί) και να προωθήσει την Ενωση.

Πιστεύοντας, μάλιστα, όπως έχει αποτυπωθεί και σε αμερικανικά τηλεγραφήματα, ότι οι Τούρκοι δεν θα αντιδρούσαν και θα εκλάμβαναν το πραξικόπημα ως ενδοελληνοκυπριακή αντιπαράθεση και ότι οι Αμερικανοί θα ήταν ευτυχείς απαλλασσόμενοι από τον «ενοχλητικό» Μακάριο.

Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 άνοιξε την κερκόπορτα στην Τουρκία που παρά τις χλιαρές και πάλι παρεμβάσεις των ΗΠΑ, ανησυχούσαν κυρίως για πιθανή εμπλοκή των Σοβιετικών στην κρίση και ήθελαν να αποτραπεί ελληνοτουρκικός πόλεμος. Η πρώτη εισβολή πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα της 20ής Ιουλίου. Παρά το γεγονός ότι είχε σημάνει συναγερμός, καμία κίνηση δεν έγινε από τους Αμερικανούς να σταματήσουν την εισβολή.

Ακόμη και τότε όμως ο Μπόγιατ και άλλοι Αμερικανοί διπλωμάτες έκαναν συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής ώστε να μην κλιμακωθεί η κρίση, προβλέποντας ότι η Τουρκία δεν θα σταματήσει στη μικρή ζώνη που είχε καταλάβει στην Κερύνεια. Σύμφωνα με αμερικανικά τηλεγραφήματα, ο τότε Τούρκος πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ (που υπήρξε και φοιτητής του Κίσινγκερ) είχε κοινοποιήσει χάρτη στους Αμερικανούς για το πού θα σταματήσει ο Τουρκικός Στρατός, με τον Κίσινγκερ να αποδέχεται ουσιαστικά την τουρκική κατοχή σε μεγάλο τμήμα του νησιού.

Σε όλο το διάστημα που μεσολάβησε από την πρώτη εισβολή μέχρι τις 20 Αυγούστου που εξαπολύθηκε ο «Αττίλας ΙΙ» και ενώ είχε καταρρεύσει η χούντα στην Αθήνα, συνεχίζονταν οι συνομιλίες στη Γενεύη στις οποίες ήταν φανερό ότι η Τουρκία δεν θα συμβιβαζόταν με την περιοχή που είχε ήδη καταλάβει.

Σε συνομιλίες του ίδιου του Κίσινγκερ αλλά και του Αμερικανού πρέσβη στην Αγκυρα με τον Ετζεβίτ, ο τελευταίος μιλούσε σχεδόν ανοιχτά για νέα «επιχείρηση» αναθεωρώντας μάλιστα και τον χάρτη που είχε παρουσιάσει στους Αμερικανούς, που τελικά συνέπεσε με τη Γραμμή στην οποία σταμάτησαν τα τουρκικά στρατεύματα.

Ούτε και τότε οι Αμερικανοί, αν και είχαν δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή, προσπάθησαν να αποτρέψουν τη δεύτερη εισβολή που ολοκληρώθηκε στις 16 Αυγούστου με την κατάληψη του 37% του εδάφους της Κύπρου. Ο Μπόγιατ, έχοντας ζήσει από κοντά όλες τις παλινωδίες και τα σκοτεινά παιχνίδια του προϊσταμένου του Κίσινγκερ, υπέβαλε από τις 9 Αυγούστου το Μνημόνιο Διαφωνίας που προβλέπεται από τις διαδικασίες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, γεγονός που του στοίχισε και τη θέση του στη Διεύθυνση του Γραφείου Κύπρου.

Το Μνημόνιο Διαφωνίας του Μπόγιατ απαντήθηκε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μερικούς μήνες αργότερα, όταν η τραγωδία είχε ολοκληρωθεί και στο κείμενο αυτό, έστω και με διπλωματικό τρόπο, γίνεται αποδεκτό ότι υπήρξε σοβαρή υστέρηση της αμερικανικής διπλωματίας στον χειρισμό της κυπριακής κρίσης. Είναι δύο ντοκουμέντα που μαζί με άλλα που φέρνει στο φως η έρευνα των αμερικανικών αρχείων βοηθούν να πέσει φως και να δοθούν απαντήσεις για το πώς οδηγηθήκαμε στην κυπριακή τραγωδία.

Ο επικεφαλής του Γραφείου Κύπρου στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ (1971-1974) Τομ Μπόγιατ δημοσιεύει στις 9 Αυγούστου 1974 την κριτική του για τους χειρισμούς των ΗΠΑ στην κυπριακή κρίση. Επειτα από αυτό απομακρύνθηκε από τη θέση του με απόφαση του Χένρι Κίσινγκερ

9 Αυγούστου 1974
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΔΙΑΦΩΝΙΑΣ
Προς τον υπουργό Εξωτερικών
Από Τόμας Μπόγιατ

Κριτική του ουσιαστικού χειρισμού της κυπριακής κρίσης

«Ανταποκρινόμενος στο αίτημά σας για διατύπωση απόψεων -συμπεριλαμβανομένων και των διαφωνιών- σχετικά με τη διαχείριση της κρίσης στην Κύπρο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποβάλλω τα ακόλουθα σχόλια «που θα προκαλέσουν κατάπληξη».

Τι προηγήθηκε του πραξικοπήματος

1. Οι πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών από την Αθήνα ήταν στην καλύτερη των περιπτώσεων αντικρουόμενες. Η CIA αφήνει να διαρρεύσει στους δημοσιογράφους ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ είχαν προειδοποιήσει για το πραξικόπημα στην Κύπρο. Ενώ οι ειδικοί για την περιοχή του υπουργείου Εξωτερικών προέβλεπαν τα προβλήματα στην Κύπρο και προσπάθησαν να κάνουν κάτι γι’ αυτά, από τις 17 Μαΐου ήδη (STATE DEPARTMENT τηλεγράφημα 103030) η CIA… (λογοκριμένο)… ανέφερε στις 14 Ιουλίου ότι ο Ιωαννίδης είχε αποφασίσει να μην επέμβει στην Κύπρο. Πράγματι, η αναφορά της CIA τη 15η Ιουλίου -την ημέρα του πραξικοπήματος- περιείχε τη δήλωση ότι ο Ιωαννίδης είχε αποφασίσει να μην επέμβει στην Κύπρο.

Είναι σαφές ότι ο Ιωαννίδης σκόπιμα παραπλάνησε την κυβέρνηση των ΗΠΑ… (λογοκριμένο)… Στη συνέχεια, στις 18 Ιουλίου η CIA… (λογοκριμένο, μία γραμμή)… ανέφερε… (λογοκριμένο, μία γραμμή)… ότι «οι Ελληνες στρατιωτικοί είναι τώρα σταθερά συντεταγμένοι με τον ισχυρό άντρα ταξίαρχο Ιωαννίδη», ότι «εκείνο που έχει επιτύχει ο Ιωαννίδης για την Ελλάδα στο νησί είναι η ισοτιμία με τους Τούρκους» και «οποιαδήποτε εισβολή των Τούρκων στο νησί θα συνέτασσε όλους τους Ελληνες υπηκόους με τον Ιωαννίδη».

Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να φανταστεί κανείς πιο άσχετες με την πραγματικότητα κρίσεις από αυτές. Οπως επρόκειτο να δείξουν γρήγορα τα γεγονότα, η κατάσταση ήταν εντελώς αντίθετη: οι Ελληνες στρατιωτικοί δεν ήταν συντεταγμένοι με τον Ιωαννίδη, το πραξικόπημα του Ιωαννίδη στην Κύπρο κατέστησε αναπόφευκτη την τουρκική εισβολή, η προσπάθεια της Τουρκίας να απομακρύνει τους Ελληνες στρατιωτικούς θρυμμάτισε μάλλον παρά σταθεροποίησε τη στρατιωτική βάση του Ιωαννίδη και η τουρκική εισβολή στην Κύπρο δεν ένωσε όλους τους Ελληνες υπηκόους υπό τον Ιωαννίδη, αλλά μάλλον έπεισε τον στρατό να φέρει μια πολιτική κυβέρνηση την οποία υποστήριζε ο λαός.

(Οι επόμενες δέκα σειρές του κειμένου είναι λογοκριμένες)

2. Το status quo προ της κρίσης στην Κύπρο ήταν απείρως καλύτερο για τα συμφέροντα των ΗΠΑ από την παρούσα κατάσταση. Πριν από το πραξικόπημα που οργάνωσαν οι Ελληνες στο νησί δεν υπήρχε για αρκετά χρόνια βία ανάμεσα στις κοινότητες, η πολιτική κατάσταση μέσα στην ελληνοκυπριακή κοινότητα και μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων ήταν σταθερή σε λογικά πλαίσια, η Ελλάδα και η Τουρκία δεν βρίσκονταν σε άμεση αντιπαράθεση και οι ΗΠΑ δεν είχαν αναμειχθεί.

Τώρα η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν μια άμεση εμπλοκή στην Κύπρο, η εσωτερική κατάσταση είναι εύθραυστη και ευμετάβλητη, ο θάνατος και η μεγάλη καταστροφή φτάνουν για να τροφοδοτούν τα μίση και των δύο πλευρών για πολλά χρόνια και οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί. Εξαιτίας του εξαιρετικά μεγάλου ενδιαφέροντος των ΗΠΑ να αποτραπεί η πρόκληση εξαιτίας της Κύπρου μιας ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, θα έπρεπε να είχαμε κάνει μεγαλύτερες προσπάθειες να διατηρήσουμε το προ της κρίσης status quo.

3. Η παρούσα κρίση θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Στις 17 Μαΐου το υπουργείο πρότεινε να μεταφέρει ο πρέσβης Τάσκα στον στρατηγό Ιωαννίδη μήνυμα με την άποψη των ΗΠΑ ότι «εάν η Εθνοφρουρά και η ΕΟΚΑ Β΄ επιτύγχαναν να “ξεφορτωθούν” τον Μακάριο και να εγκαταστήσουν μια ηγεσία συμπαθή στην Αθήνα, θα ήταν αναπόφευκτη η άμεση αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία». [Αυτή η πρόβλεψη του (τηλεγραφήματος) 103030 του STATE DEPARTMENT αποδείχτηκε εξαιρετικά ακριβής.]

Ο πρέσβης Τάσκα εναντιώθηκε σε τέτοια διαβήματα και συνέχισε να υποστηρίζει αυτή την άποψη. Είναι επίσης σημαντικό να συνειδητοποιηθεί ότι (παρόλο που αργότερα άλλαξε το τροπάριό του) ο στρατηγός Ιωαννίδης στα τέλη Ιουνίου ή αρχές Ιουλίου… (λογοκριμένο)… σχεδίαζε ένα αντιμακαριακό πραξικόπημα.

Οταν το υπουργείο έμαθε ότι ο Ιωαννίδης «μας έδινε ένα μήνυμα», τηλεγραφήσαμε στην πρεσβεία της Αθήνας δηλώνοντας: «Είναι εμφανές ότι ο Ιωαννίδης σκέφτεται σοβαρά έναν τρόπο για να ανατρέψει τον Μακάριο από την εξουσία, μια ενέργεια που θα μπορούσε να έχει καταστρεπτικές συνέπειες για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην ανατολική Μεσόγειο, όπως επίσης και για τους λαούς της Κύπρου, της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Κατά την άποψή μας, η προσπάθεια απομάκρυνσης του Μακάριου διά της βίας ενέχει απαράδεκτο ρίσκο χάους που θα προκαλέσει τελικά ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, ανάμειξη των Σοβιετικών στην κατάσταση της Κύπρου» (STATE DEPARTMENT τηλεγράφημα 141500). Ο πρέσβης Τάσκα συνέχισε να υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να γίνουν τέτοια διαβήματα. Τελικά, το υπουργείο πληροφορήθηκε τηλεφωνικώς ότι το μήνυμα των ΗΠΑ μεταφέρθηκε «σε κατάλληλο επίπεδο σε αξιωματούχο υφιστάμενο του Ιωαννίδη».

Δεν νομίζω ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ γνωρίζει εάν μεταφέρθηκε πραγματικά το μήνυμά μας στον Ιωαννίδη ή όχι. Εν πάση περιπτώσει ο Ιωαννίδης και οι φίλοι του στην Αθήνα παρουσιάζουν ως επίσημη γραμμή ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ ήταν πληροφορημένη για το αντιμακαριακό πραξικόπημα και δεν είπε τίποτα.

Πιστεύω ότι έντονα διαβήματα των ΗΠΑ στον Ιωαννίδη θα είχαν αποτρέψει την κρίση. Αυτή την εκτίμηση συμμερίζονται και οι υπόλοιποι ειδικοί του τομέα της ελληνικής γλώσσας στο SE (σ.σ. εννοεί άλλους συναδέλφους του, που ασχολήθηκαν εκείνη την εποχή με ελληνικά και κυπριακά θέματα στο Γραφείο Νότιας Ευρώπης). Ο ισχυρισμός αυτός βεβαίως δεν μπορεί να αποδειχτεί. Αλλά είναι βέβαιο πως το ότι δεν έγιναν (ή έγιναν με πολύ άτολμο τρόπο) διαβήματα στον Ιωαννίδη είχε σαν αποτέλεσμα να προχωρήσει στο αντιμακαριακό πραξικόπημα, το οποίο δημιούργησε την κρίση και επέφερε τα προβλεπόμενα αποτελέσματα.

4. Η τουρκική παρέμβαση στην Κύπρο θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Μετά το πραξικόπημα του ελληνικού στρατού που τοποθέτησε τον Σαμψών στην εξουσία, η κυβέρνηση της Τουρκίας επέμεινε σε δύο πράγματα: στην αντικατάσταση του Σαμψών και στην απόσυρση των στοιχείων εκείνων του ελληνικού στρατού που ήταν υπεύθυνα για το πραξικόπημα. Μόνο η επίτευξη αυτών των δύο στόχων θα μπορούσε πιθανώς να είχε αποτρέψει την τουρκική εισβολή.

Εάν η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε κάνει έντονα διαβήματα στην κυβέρνηση της Ελλάδας για την απομάκρυνση του Σαμψών και των Ελλήνων ηγετών του πραξικοπήματος, οι Ελληνες στρατιωτικοί (που τελικά ανέτρεψαν τον Ιωαννίδη) θα είχαν πιθανώς αναλάβει τέτοια δράση ώστε να αποτραπεί η τουρκική επέμβαση. Και αυτός ο ισχυρισμός δεν μπορεί να αποδειχτεί. Ωστόσο, εκ των υστέρων είναι σαφές ότι η αποτυχία όλων των μερών που συνδέονταν με την κατάσταση της Κύπρου να κινηθούν εναντίον του Σαμψών και του ελληνικού πραξικοπήματος κατέστησε την επέμβαση της Τουρκίας αναπόφευκτη.

5. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν είχε επαφή με τους λαμβάνοντες τις αποφάσεις στην κυβέρνηση της Ελλάδας… (λογοκριμένο κείμενο δύο γραμμών)… ο πρέσβης αποδέχτηκε την κατάσταση… (λογοκριμένο)… προφανώς (ήταν) πολύ απρόθυμος να πει στον Ιωαννίδη ό,τι δεν ήθελε να ακούσει, δηλαδή ότι οι ΗΠΑ ήταν αντίθετες με το ελληνικό πραξικόπημα στην Κύπρο. Εν ολίγοις, δεν υπήρχε ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ της κυβέρνησης των ΗΠΑ και της ελληνικής κυβέρνησης μέχρι την άφιξη του υφυπουργού Σίσκο στην Αθήνα και την επιμονή του να μιλήσει στον Ιωαννίδη. Αλλά τότε ήταν πολύ αργά για να αποτραπεί η κρίση της Κύπρου το 1974.

6. Ο χειρισμός της κρίσης από τις ΗΠΑ είχε σημαντικές τακτικές επιτυχίες, αλλά το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια παρατεταμένη ελληνοτουρκική αντιπαράθεση. Από το ξέσπασμα της κυπριακής κρίσης έχει επιτευχθεί μια εκεχειρία, έχει αποτραπεί ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος και σύντομα θα ξεκινήσει μια διαπραγματευτική διαδικασία που εμπεριέχει το ενδεχόμενο επίλυσης του κυπριακού προβλήματος.

Οι Βρετανοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετώπου μαζί με τη διπλωματία των ΗΠΑ παίζοντας κρίσιμο υποστηρικτικό ρόλο, ο Ιωαννίδης έχει ανατραπεί και έχει επαανέλθει η συνταγματική διακυβέρνηση στην Ελλάδα, οι Σοβιετικοί έχουν εξουδετερωθεί και ο ΟΗΕ έχει αναλάβει την πλευρά της κατάστασης που αφορά τη διατήρηση της ειρήνης. Ωστόσο, η πολιτική μας δεν είχε ολοκληρωτική επιτυχία. Διαφαίνονται πραγματικά προβλήματα. Αυτά είναι:

– Η ισορροπία μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων στην Κύπρο έχει διαταραχθεί. Για αρκετά χρόνια στο άμεσο παρελθόν η κατάσταση είχε διατηρηθεί σε μια κατά προσέγγιση ισορροπία, διότι η ελληνική πλειοψηφία στο νησί εξισορροπούνταν με την τουρκική ισχύ στην περιοχή. Τώρα οι Τούρκοι έχουν συντριπτική ισχύ και στην Κύπρο και στην περιοχή.

– Η κατάσταση (που δημιουργείται) από τη συντριπτική τουρκική ισχύ είναι ασταθής εξαιτίας της πιθανότητας να αντιδράσει η Ελλάδα με την αύξηση της δικής της στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο, τόσο για να βελτιώσει τη σχέση της έναντι της Τουρκίας όσο και για να προστατέψει τους Ελληνοκυπρίους.

– Εφόσον η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας στην Κύπρο ευνοεί εξαιρετικά την Τουρκία, μειώνεται η δυνατότητα να καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις σε συμφωνία. Η Τουρκία θα πιέσει πολύ (το μαρτυρούν οι συνεχιζόμενες παραβιάσεις της «εκεχειρίας» της 22ας Ιουλίου και της Συμφωνίας της Γενεύης) και η Ελλάδα και οι Ελληνοκύπριοι δεν θα είναι σε θέση να δεχτούν μια «ταπείνωση» ή «ξεπούλημα». Η Συμφωνία της Γενεύης ήδη περιγράφεται σε πολλές ελληνικές και ελληνοκυπριακές γειτονιές σαν ταπείνωση και ξεπούλημα.

– Η μοίρα της κυβέρνησης Καραμανλή συνδέεται στενά με την κατάσταση στην Κύπρο. Ο Καραμανλής, η πολιτική κυβέρνηση και η συνταγματικότητα στην Ελλάδα βρίσκονται σε κάποιο βαθμό στο έλεος των εξελίξεων στην Κύπρο. Θα απαιτηθεί από τον Καραμανλή, κατ’ ελάχιστο, να τραβήξει σε μάκρος τις διαπραγματεύσεις για την Κύπρο, ενώ ενισχύει τη θέση του στην Ελλάδα. Οποιεσδήποτε εξελίξεις στην κατάσταση της Κύπρου που θα έχουν ως αποτέλεσμα περαιτέρω σημαντικές στρατιωτικές ή διπλωματικές ήττες για την Ελλάδα θα έθεταν τον Καραμανλή και την κυβέρνησή του σε εξαιρετικά μεγάλο κίνδυνο.

Εάν πέσει η κυβέρνηση Καραμανλή, η κυβέρνηση που θα τη διαδεχτεί -είτε είναι αριστερή είτε δεξιά, πολιτική ή στρατιωτική- θα κατηγορήσει πιθανώς τις ΗΠΑ για την ήττα της Ελλάδας στην Κύπρο… (λογοκριμένο)… και θα αφιερωνόταν στο να επανορθώσει την ταπείνωση της Ελλάδας όσον αφορά την Κύπρο.

– Εάν η κατάσταση στην Κύπρο επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο, οι Σοβιετικοί θα παρουσιαστούν ως παρέχοντες καλές δυνατότητες στην Ελλάδα και την Κύπρο. Η απόσπαση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ (και η κατάργηση των αμερικανικών βάσεων) από μια διάδοχη του Καραμανλή κυβέρνηση και μια αντιτουρκική εξέγερση στην Κύπρο δεν θα έπρεπε να αποκλειστεί ως δυνητικό αποτέλεσμα μιας αποτυχίας των συνομιλιών της Γενεύης.

7. …(Λογοκριμένο κείμενο μιας γραμμής)… Μετά την «εκεχειρία» της 22ας Ιουλίου, η Τουρκία συνέχισε να διοχετεύει άντρες και πολεμικό υλικό στην Κύπρο και να κατακτά έδαφος με τη βία. Από τη Συμφωνία της Γενεύης η Τουρκία συνέχισε να ενισχύεται και προωθείται καθώς γράφονται αυτές οι γραμμές (7 Αυγούστου). Ανεξάρτητα από το εάν τα διαβήματα της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην Τουρκία μπορούσαν, πράγματι, να είχαν αναχαιτίσει τη στρατιωτική της διείσδυση, οι Ελληνες και οι Ελληνοκύπριοι θα θεωρήσουν τις ΗΠΑ αυτουργό της εκεχειρίας, υπεύθυνες για τα οφέλη της Τουρκίας.

Επιπλέον, το ότι τώρα η Τουρκία έχει μια εδραιωμένη θέση στην Κύπρο θα την καταστήσει εξαιρετικά απρόθυμη να παραιτηθεί από αυτή, και μόνο η ισχυρή πίεση από τις ΗΠΑ (όπως και από την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα) θα πείσει την Τουρκία να το κάνει. Από την άλλη πλευρά, καμία ελληνική ή ελληνοκυπριακή κυβέρνηση δεν μπορεί να δεχτεί μια κατόπιν διαπραγματεύσεων λύση που θα συνεπάγεται τη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο σε αριθμούς ανάλογους με τους σημερινούς… (λογοκριμένο κείμενο τριών γραμμών).

8. Η διχοτόμηση δεν αποτελεί λύση, απλώς δημιουργεί ένα διαφορετικό σύνολο προβλημάτων. Ακόμα και τώρα, μετά από δύο εβδομάδες μαχών, σκοτωμών και εκδιώξεων, εξακολουθούν να υπάρχουν περίπου 40.000 Τουρκοκύπριοι εκτός του τριγώνου της Κυρήνειας και αρκετές χιλιάδες Ελληνοκύπριοι εντός. Επιπλέον, η τουρκική σφήνα Κυρήνειας-Λευκωσίας είναι πολύ μικρή για να υποστηρίξει το σύνολο του τουρκοκυπριακού πληθυσμού. Συνεπώς, η διχοτόμηση απαιτεί να καταλάβει η Τουρκία πολύ περισσότερη γη και απαιτεί επίσης τεράστια πληθυσμιακή μετατόπιση.

Αμφιβάλλω εάν είναι δυνατή η εκπλήρωση αυτών των απαιτήσεων χωρίς πόλεμο μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Αλλά ακόμα και εάν επιτυγχάνονταν αυτές οι μετατοπίσεις και μπορούσαν να αγνοηθούν οι ενστάσεις Σοβιετικών και άλλων, το Κυπριακό δεν θα είχε επιλυθεί. Απλά θα υπήρχε ένα νέο ασαφές σύνορο για το οποίο θα μάχονται η Ελλάδα και η Τουρκία, με τους Ελληνες να θεωρούν την Κυρήνεια ένα είδος μεσογειακής Αλσατίας. Η διχοτόμηση δε θα έχει καλύτερα αποτελέσματα στην Κύπρο από αυτά που έχει στην Ιρλανδία ή στην Παλαιστίνη. Η διχοτόμηση θα εγγυηθεί ότι η Κύπρος θα παραμείνει το κόκαλο για το οποίο καβγαδίζουν η Ελλάδα και η Τουρκία, αποσταθεροποιώντας έτσι μονίμως τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Προτάσεις

Μια μακροχρόνια λύση στο Κυπριακό εξαρτάται από την ανταλλαγή ανάμεσα σε μια σημαντικά μειωμένη τουρκική στρατιωτική παρουσία και την πλήρη αυτονομία των Τουρκοκυπρίων. Για να είναι επιτυχείς οι διαπραγματεύσεις της Γενεύης για την Κύπρο, η Τουρκία, που έχει τη θέση της μεγαλύτερης ισχύος θα πρέπει να κάνει τους περισσότερους συμβιβασμούς.

Η Ελλάδα λέει ότι δεν μπορεί να δεχτεί ούτε την ομοσπονδία ούτε την παρουσία δύο τουρκικών μεραρχιών στην Κύπρο. Ο Κληρίδης θα δεχτεί την ομοσπονδία με μια αυτόνομη τουρκοκυπριακή διοίκηση, αλλά μόνο συμβολική τουρκική στρατιωτική παρουσία. Η Τουρκία θα επιμείνει και στα δύο, αυτονομία για τους Τουρκοκυπρίους και τη συνεχή στρατιωτική της παρουσία. Η ανταλλαγή είναι οφθαλμοφανής – ομοσπονδία έναντι απόσυρσης-… (λογοκριμένο κείμενο μιας γραμμής).

Στις 9 Δεκεμβρίου 1974 και αφού η τραγωδία έχει πλέον ολοκληρωθεί, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απαντά στο Μνημόνιο Διαφωνίας του Μπόγιατ. Στο κείμενο αυτό γίνεται αποδεκτό ότι υπήρξε σοβαρή υστέρηση της αμερικανικής διπλωματίας

Η «ομολογία» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Η απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Μνημόνιο Διαφωνίας του Μπόγιατ συντάχθηκε μερικούς μήνες αργότερα, όταν πια είχε ολοκληρωθεί η κυπριακή τραγωδία.

ΑΠΟΡΡΗΤΟ
9 Δεκεμβρίου 1974
Σάμιουελ Λιούις

ΘΕΜΑ: Η διαφωνία σας «Υπόμνημα Κριτικής του Ουσιαστικού Χειρισμού της Κυπριακής Κρίσης» με ημερομηνία 9 Αυγούστου 1974

Σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στην Ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ της 8ης Μαΐου 1974 σχετικά με τα μηνύματα διαφωνίας, αυτό θα αποτελέσει την απάντηση στο Υπόμνημα Διαφωνίας σας για την Κύπρο, ημερομηνίας 9 Αυγούστου 1974. Παρά το γεγονός ότι ο υπουργός είχε την ευκαιρία να εξετάσει το Υπόμνημά σας, το Προσωπικό Σχεδιασμού Πολιτικής αναλαμβάνει την ευθύνη για την απάντηση αυτή, με την οποία συμφωνεί και το Τμήμα Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Ζητώ συγγνώμη για το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει – αυτό είναι ουσιαστικά ένα επιχείρημα σχετικά με την πρόγνωση των ΗΠΑ και την ισχύ των ΗΠΑ. Ισχυρίζεστε επί της ουσίας

1. Το status quo ante ήταν απείρως καλύτερo από την παρούσα κατάσταση και, ως εκ τούτου, θα έπρεπε να είχαμε καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για να τo διατηρήσουμε Αυτό το επιχείρημα παραβλέπει τη χρονική ακολουθία της πραγματικής κρίσης.

2. Πριν από το πραξικόπημα – ήταν γνωστό ότι ο Ιωαννίδης επεδίωκε να ανατρέψει τον Μακάριο και ότι οι συνέπειες θα ήταν σοβαρές.

– Ισχυρά αμερικανικά διαβήματα στον Ιωαννίδη θα είχαν αποτρέψει την κρίση.

– Ωστόσο, η πρόγνωση δεν μεταφράστηκε σε πολιτική, κυρίως επειδή οι πληροφορίες από την Αθήνα ήταν στην καλύτερη περίπτωση αντικρουόμενες και επειδή η αμερικανική κυβέρνηση δεν ήταν σε επαφή με τα στοιχεία λήψης αποφάσεων στην ελληνική κυβέρνηση.

3. Μετά το πραξικόπημα ήταν γνωστό ότι μια τουρκική παρέμβαση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί μόνο με την απομάκρυνση του Σαμψών και των Ελλήνων ηγετών του πραξικοπήματος στην Κύπρο.

– Τα ισχυρά διαβήματα των ΗΠΑ προς τους Ελληνες για την απομάκρυνσή τους θα είχαν αποτρέψει την επέμβαση.

– Ωστόσο, η πρόβλεψη δεν μεταφράστηκε και πάλι σε πολιτική.

4. Μετά την τουρκική επέμβαση είναι γεγονός ότι η παρούσα κατάσταση, η οποία τείνει να εξελιχθεί προς την κατεύθυνση της διχοτόμησης της νήσου, είναι γεμάτη κινδύνους από την τρέχουσα ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, με την αποσταθεροποίηση της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και τις μόνιμες ευκαιρίες για την ΕΣΣΔ στην περιοχή.

– Η ισχυρή πίεση των ΗΠΑ στην Τουρκία υπέρ της ανταλλαγής της απόσυρσης του τουρκικού στρατού με την Ομοσπονδία στην Κύπρο μπορεί ουσιαστικά να διορθώσει αυτή την κατάσταση, ακόμη και αν δεν αποκατασταθεί το status quo ante.

– Παρ’ όλα αυτά, δεν φαίνεται ότι αυτές οι αντιλήψεις μεταφράζονται σε πολιτική.

Κανείς δεν θα ισχυριζόταν την τελειότητα για την πολιτική μας όσον αφορά την Κύπρο, αλλά μια διαφορετική άποψη για το τι θα μπορούσαμε να είχαμε προβλέψει και τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει είναι, νομίζω, νομιμοποιημένη.

1. Γενικά, θα ήταν πολύ δύσκολο για την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ως κυβέρνηση, να προβλέψει την παρούσα κατάσταση πριν από την κρίση και να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για να διατηρήσει το status quo της Κύπρου συνεπώς, ακόμη και αν οι δίαυλοι επικοινωνίας μας ήταν τέλειοι.

Πολλοί άνθρωποι που ασχολούνται με την περιοχή ανησυχούν για το status quo σε ολόκληρη την περιοχή, του οποίου η σημασία υπερβαίνει εκείνη της Κύπρου. Το status quo στην Κύπρο (όσο καλό κι αν φαίνεται εκ των υστέρων) βασιζόταν στο καθεστώς δεύτερης κατηγορίας για τον τουρκικό πληθυσμό του νησιού και είχε επανειλημμένα αμφισβητηθεί από την Ανεξαρτησία και από τον ίδιο τον Μακάριο.

Ηταν σαφές ότι τα δυο status quo σχετίζονταν με κάποιο τρόπο, αλλά δεν ήταν σαφές πώς σχετίζονταν.

Για τον λόγο αυτό δεν θα ήταν σαφές ότι η αποφασιστική δράση των ΗΠΑ για τη διατήρηση του status quo στην Κύπρο ήταν η εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση της περιφερειακής σταθερότητας, ακόμη και αν ήταν αλήθεια, και ακόμη και αν ακόμη και η επιτυχία της δράσης μας ήταν εξασφαλισμένη. Η διστακτικότητα που σημάδεψε την πολιτική μας για την Κύπρο πριν από το πραξικόπημα μπορεί επομένως να ήταν αναπόφευκτη, ή τουλάχιστον φυσική.

2. Σε αυτό το γενικό πλαίσιο, η συγκεκριμένη πολιτική μας πριν από το πραξικόπημα ήταν σχεδόν βέβαιο ότι θα ήταν διστακτική επίσης. Οι αναφορές των μυστικών υπηρεσιών από την Αθήνα ήταν στην καλύτερη περίπτωση μπερδεμένες όπως το θέτετε. Από εκεί και πέρα, όπως επίσης επισημαίνετε, ισχυρότερα διαβήματα των ΗΠΑ μπορεί να μην είχαν ακουστεί στην Αθήνα. Αλλά ακόμη και αν είχαν γίνει και ακουστεί, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες για την πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή ήταν προβληματικές.

Ο Ιωαννίδης μπορούσε στην πραγματικότητα να υποχωρήσει και στη συνέχεια ίσως να εκδιωχθεί για μια πολιτική κυβέρνηση. Αλλά θα μπορούσαμε επίσης να έχουμε μείνει στο επίκεντρο μιας διαμάχης μεταξύ μιας εξοργισμένης τουρκικής κυβέρνησης και μιας εκνευρισμένης και πιο εδραιωμένης ελληνικής χούντας που βγαίνει από ένα επιτυχημένο πραξικόπημα στην Κύπρο, με πολύ σημαντικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ / ΝΑΤΟ τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία σε κίνδυνο. Με τις καλύτερες πληροφορίες, θα είχαμε αντιμετωπίσει μια σειρά από διαφορετικές επιλογές.

3. Αυτό ίσχυε και μετά το πραξικόπημα, το οποίο σαφώς κατέστησε πιθανή την τουρκική παρέμβαση και κάποιο είδος αμερικανικής δράσης αναγκαία. Δεν υπάρχει καμία πραγματική αμφιβολία ότι μετά από μια δεκαετία συναίνεσης οι Τούρκοι αναγκάστηκαν αυτή τη φορά να διορθώσουν αυτό που θεωρούσαν μια θεμελιωδώς λανθασμένη και αναγκαστικά ασταθή κατάσταση στην Κύπρο και ότι δεν θα ξαναγίνονταν. Εμοιαζε πολύ πιθανό ότι η τουρκική παρέμβαση θα προκαλούσε τον ελληνοτουρκικό πόλεμο που όλοι ήθελαν να αποφύγουν. Αλλά το ζήτημα του καλύτερου τρόπου αποφυγής ήταν, για άλλη μια φορά, περίπλοκο.

Η συμβουλή σας, κρίνοντας από το υπόμνημά σας, θα ήταν να εξαλείψουμε τη βάση της τουρκικής επέμβασης (και επομένως του ελληνοτουρκικού πολέμου) πιέζοντας τους Ελληνες να απομακρύνουν τον Σαμψών και τους Ελληνες αξιωματικούς υπεύθυνους για το πραξικόπημα. Αν είχε ασκηθεί τέτοια πίεση, και ήταν επιτυχής, οι Τούρκοι θα μπορούσαν να είχαν υποχωρήσει. Στο αποτέλεσμα, η ταπεινωμένη ελληνική χούντα θα μπορούσε να είχε αντικατασταθεί. Δυστυχώς, αυτή δεν ήταν η μόνη δυνατή ή ακόμη η μόνη πιθανή προοπτική.

Οπως σημειώσατε, η επιτυχία δεν θα μπορούσε να είναι εξασφαλισμένη ακόμη και με καλύτερη πληροφόρηση από τις Μυστικές Υπηρεσίες.

Και ένα άλλο αποτέλεσμα θα μπορούσε να ήταν ο Σαμψών στην ελληνοκυπριακή «σέλα», μια εξαγριωμένη ελληνική χούντα σε πόλεμο με την Τουρκία που είχε αποβιβαστεί στην Κύπρο, τις ΗΠΑ στη μέση, και ολόκληρη την υποδομή της Δυτικής Ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο σε κίνδυνο.

Ή, εναλλακτικά, δεδομένου ότι ο Σαμψών εμφανίστηκε από την αρχή ένα πολύ αμφίβολο άλογο με μικρή δύναμη, ειδικά μετά τη γνωστοποίηση της απόδρασης του Μακαρίου, ήταν αμφίβολο αν χρειαζόταν κάποια ώθηση. Τουλάχιστον, νομίζω, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί ότι το εύρος των αμφίσημων επιλογών «βούλιαξε» με το πραξικόπημα.

Σε αυτή την κατάσταση, επιλέξαμε να αγωνιστούμε για να έχουμε περιθώριο να αναπνεύσουμε. Επιδιώξαμε να ενθαρρύνουμε το Ηνωμένο Βασίλειο να φέρει τις άλλες δύο Εγγυήτριες Δυνάμεις σε διαπραγματεύσεις, να αποθαρρύνουμε τους Τούρκους και να επιπλήξουμε τους Ελληνες χωρίς να καταδικάσουμε δημοσίως τους δύο, με τρόπο που θα θα μπορούσε μόνο να σκληρύνει και τις δύο θέσεις τους, και να προειδοποιήσουμε έτσι τους δύο για να μην καταλήξουν σε πόλεμο.

Η πολιτική αυτή δεν ήταν απόλυτα επιτυχής, κυρίως επειδή οι Τούρκοι προφανώς αποφάσισαν οριστικά να παρέμβουν και έθεσαν τις απαιτήσεις τους στο Λονδίνο σε αρκετά υψηλό επίπεδο ώστε να εξασφαλίσουν την απόρριψη. Αλλά ο πόλεμος αποφεύχθηκε, άρχισαν οι διαπραγματεύσεις και, τελικά, η πολιτική κυβέρνηση αποκαταστάθηκε στην Ελλάδα.

Δεν ήμασταν εξ ολοκλήρου υπεύθυνοι ούτε για τις επιτυχίες ούτε για τις αποτυχίες, ό,τι κι αν πιστεύουν τώρα οι Ελληνες. Αλλά αυτό το αποτέλεσμα, με όλα τα ελαττώματά του, απέφυγε τα χειρότερα, διατήρησε κάποια ικανότητα των ΗΠΑ να μεσολαβήσουν μεταξύ δυο πολύτιμων συμμάχων και έτσι άνοιξε τουλάχιστον ένα μέλλον σύμφωνο με τα ευρύτερα πολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ.

4. Από την εποχή της τουρκικής παρέμβασης θεωρώ ότι έχουμε εμπλακεί ουσιαστικά στην πορεία που προτείνετε: ενθαρρύνοντας τα μέρη προς μια λύση αποδεκτή από αυτά, έχοντας επίγνωση ότι η Τουρκία, με την ισχυρή της θέση, θα πρέπει να κάνει τη μεγαλύτερη δυνατή παραχώρηση και ότι μια μορφή ανταλλαγής μεταξύ απόσυρσης των στρατευμάτων και της ομοσπονδίας θα αποτελέσει πιθανώς τη βάση οποιασδήποτε συμφωνίας.

Ετσι, δεν φαίνεται να υπάρχει βασική διαφωνία σχετικά με την τρέχουσα πολιτική. Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος στη σημερινή κατάσταση για τις ΗΠΑ και τα συμφέροντα της Δύσης στην κρίσιμη αυτή περιοχή. Την ίδια στιγμή αναγνωρίζω ότι μπορεί να έχουμε διαφορετικές απόψεις σχετικά με το χρονοδιάγραμμα και στο τι μπορούν και τι θα έπρεπε να κάνουν οι ΗΠΑ. Είναι προφανές ότι ο δρόμος μπροστά μας θα είναι μακρύς και περίπλοκος και το αποτέλεσμα αβέβαιο. Αλλά αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα. Δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα μεγιστοποιώντας την πίεση στην Τουρκία ή σε οποιονδήποτε άλλον.

Και οι Ελληνες και οι Τούρκοι γνωρίζουν ότι δεν ενστερνιζόμαστε απαραίτητα όλους τους στόχους τους ως θέμα πολιτικής. Αυτό που προτιμούμε ως θέμα πολιτικής είναι μια λύση με την οποία μπορούν να ζήσουν οι ίδιοι, οι κοινότητες στην Κύπρο και η διεθνής κοινότητα. Μόνο ο χρόνος και πολύ περισσότερες προσπάθειες μπορούν να δείξουν εάν μπορεί να επιτευχθεί. Ενώ υπάρχουν λίγοι λόγοι για αισιοδοξία, δεν υπάρχουν ακόμη λόγοι για απελπισία.

Υ.Γ.: Το Μνημόνιο Διαφωνίας του Τομ Μπόγιατ δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο βιβλίο των Μιχάλη Ιγνατίου και Κώστα Βενιζέλου «Τα Μυστικά Αρχεία του Κίσινγκερ» (2002).

Ο πρέσβης Τόμας Μπόγιατ, διευντής του Γραφείου Κύπρου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, κατά το προδοτικό πραξικόπημα εναντίον του Μακάριου. Αποκάλυψε τον Χένρι Κίσιγκερ. Φωτογραφία από το Furman University, Furman.Edu

Τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες κανενός.

https://hellasjournal.com/2024/07/pos-o-diavoitos-kisigker-poulise-tin-kipro-ston-tourkiko-attila-enas-magkas-amerikanos-diplomatis-o-tom-bogiat-apokalipse-ton-rolo-tou-tote-ipourgou-exoterikon-ton-ipa/

Το αλάτι της θάλασσας «καταβροχθίζει» το γλυκό νερό στη Χαλκιδική

Από

anixneuseis

July 22, 2024

Εδώ και χρόνια το αλάτι της θάλασσας «καταβροχθίζει» το γλυκό νερό στη Χαλκιδική -και γι’ αυτό δεν ευθύνεται κάποιο φυσικό φαινόμενο από μόνο του. Η περιοχή, που έτσι και αλλιώς έχει πρόβλημα με την ύδρευση για διάφορους λόγους, όπως έγινε σαφές το τελευταίο διάστημα με την πολυήμερη διακοπή υδροδότησης στο Πευκοχώρι, αντιμετωπίζει ολοένα εντονότερα το «θηρίο» της λεγόμενης υφαλμύρωσης. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που σχετίζεται με την υπεράντληση υδάτων στις παράκτιες περιοχές για την κάλυψη των αναγκών της γεωργίας, αλλά σε μικρότερο βαθμό και του τουρισμού και της οικιστικής ανάπτυξης. Το πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό. Οι χιλιάδες γεωτρήσεις, νόμιμες και παράνομες, λειτουργούν «στο φουλ» τους θερινούς μήνες. Παράλληλα, είναι κοινό μυστικό πως το έδαφος της Χαλκιδικής «οργώνεται» εδώ και δεκαετίες από παράνομα δίκτυα, φτιαγμένα από ιδιώτες, τα οποία μεταφέρουν παρατύπως νερό από γεωτρήσεις μέχρι και χιλιόμετρα μακριά -ενώ ο νόμος επιτρέπει τη μεταφορά του σε μέγιστη απόσταση έως 800 μέτρων. Η ανορθολογική χρήση του νερού, αλλά και η κλιματική κρίση, που σε πολλές περιοχές έχει ρίξει τη στάθμη του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα ακόμα και κατά 10 μέτρα, περίπου όσο το ύψος μιας τετραώροφης πολυκατοικίας, συνεισφέρει επίσης στο φαινόμενο της υφαλμύρωσης.

Πώς συνδέεται η πτώση της στάθμης των υπόγειων υδάτων με την υφαλμύρωση; Με πολύ απλά λόγια, το γλυκό νερό λειτουργεί σαν ένα είδος «φράγματος» για το θαλασσινό. Όταν λοιπόν η στάθμη του πέσει πολύ, το θαλασσινό νερό διεισδύει προς την ενδοχώρα, καθώς το φράγμα αυτό «πέφτει», γιατί αναστρέφεται η φυσική υδραυλική βαθμίδα προς τη θάλασσα. Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο, αλλά επιδεινώνεται τα τελευταία χρόνια.

«Αντιμετωπίζουμε την υφαλμύρωση χρόνια τώρα. Η πολύ ραγδαία ανάπτυξη της εντατικής καλλιέργειας της ελιάς στην περιοχή μας, ιδίως μετά το τέλος της δεκαετίας του ΄90, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχοπτώσεων και τους παρατεταμένους καύσωνες, που αυξάνουν τις ανάγκες άρδευσης, επιτείνουν το πρόβλημα» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Πολυγύρου, Γεώργιος Εμμανουήλ και εξηγεί: «Η πόλη του Πολυγύρου υδροδοτείτο με νερό από τον κάμπο στις Καλύβες, που βρίσκονται κοντά στον ποταμό Ολύνθιο. Ωστόσο, τα τελευταία 20 χρόνια, η ελαιοκαλλιέργεια αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο και κάθε χρόνο φυτεύονται χιλιάδες νέα δέντρα, με αποτέλεσμα να αυξάνονται αντίστοιχα και οι ανάγκες άρδευσης. Παράλληλα, μεταφέρεται παράτυπα νερό από τις γεωτρήσεις σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, ακόμα και χιλιομέτρων, για άρδευση χωραφιών. Μια γεώτρηση σταθερή, με απόδοση 10 κυβικών, μπορεί να αρδεύσει 100 στρέμματα, μια των 100 κυβικών, 1000. Όταν λοιπόν το νερό περισσεύει, μεταφέρεται αλλού. Νόμιμα μπορεί να μεταφερθεί σε απόσταση έως 800 μέτρων, αλλά είναι κοινό μυστικό, μια πρακτική δεκαετιών, ότι το νερό συχνά διανύει χιλιόμετρα, μεταφερόμενο μέσω παράνομων δικτύων, φτιαγμένων από ιδιώτες».

Αν οι παράνομες γεωτρήσεις είναι φαινόμενο πρόδηλα καταδικαστέο (σ.σ. ο ακριβής αριθμός τους παραμένει άγνωστος), η συνέχιση της καλλιέργειας της ελιάς στη Χαλκιδική είναι ασφαλώς απαραίτητη. «Δεν μπορούμε να βάλουμε τους αγρότες απέναντι και να τους πυροβολούμε. Χρειάζονται αντιθέτως σοβαρές επενδύσεις στην έξυπνη γεωργία, η οποία μπορεί να περιορίσει την άσκοπη σπατάλη νερού, αλλά και πιο ορθολογική χρήση των υδάτων, π.χ., πότισμα με σταγόνες αντί για μπεκ, με τη χρήση των οποίων μεγάλο μέρος του νερού εξατμίζεται, αλλά και άρδευση ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες κάθε καλλιέργειας και όχι οριζόντια» σημειώνει ο δήμαρχος Πολυγύρου, επισημαίνοντας ότι στην περιοχή της αρμοδιότητάς του ο αγροτικός τομέας απορροφά σήμερα το 90% του νερού, έναντι ποσοστού έως 10% για τον τουρισμό και τους κατοίκους μαζί (βέβαια, τουρισμός και πολίτες ζητούν νερό πολύ υψηλής ποιότητας και πόσιμο, σε αντίθεση με τον πρωτογενή τομέα).

Κατά τον κ.Εμμανουήλ χρειάζεται να δούμε το θέμα ολιστικά, π.χ., αντί να γίνεται υπεράντληση μέσω γεωτρήσεων, «να μπορούν τα νερά απ’ τους βιολογικούς καθαρισμούς να χρησιμοποιούνται κατόπιν επεξεργασίας για άρδευση, να δημιουργηθεί μια αποθήκη νερού», κάτι που για να γίνει βέβαια, απαιτείται να προηγηθούν τα απαραίτητα έργα βιολογικών καθαρισμών, πολλά από τα οποία εξακολουθούν να λείπουν, αλλά και να δημιουργηθούν τα αποχετευτικά δίκτυα που θα συνδεθούν με τους βιολογικούς (που επίσης σε πολλές περιοχές λείπουν). Επίσης, χρειάζεται να εκσυγχρονιστούν τα δίκτυα υδροδότησης, που στο παραλιακό μέτωπο του Πολυγύρου η ηλικία τους ξεπερνά κατά περιπτώσεις τα 50 χρόνια, με αποτέλεσμα τουλάχιστον το 40% του νερού να χάνεται από διαρροές εξαιτίας παλαιότητας και επιπλέον να είναι εύκολη η νεροκλοπή. Για να προχωρήσουν όλα αυτά απαιτούνται βέβαια και αξιόλογες χρηματοδοτήσεις, οι οποίες δεν είναι πάντα εύκολο να αντληθούν για διάφορους λόγους.

Ο επιθυμητός «όμβρος ειρηνικός» και υδάτινες ροές που η Ελλάδα δεν ελέγχει

Πολύ εκτεταμένο είναι το πρόβλημα της υφαλμύρωσης γενικά στην Ελλάδα, λόγω του μεγάλου μήκους των ακτών της, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Κωνσταντίνος Κατσιφαράκης. Το πρόβλημα, που είναι εμφανές σε σχεδόν όλα τα νησιά, ακόμα και στην Κρήτη, αφορά κυρίως τα υπόγεια ύδατα, αλλά υπάρχει αλμυρή διείσδυση και στις εκβολές των ποταμών. Με εξαίρεση περιοχές όπως η Χαλκιδική, αλλά και η Πιερία, όπου οι καλλιέργειες και ο τουρισμός συχνά συνυπάρχουν δίπλα στο κύμα, το πρόβλημα της υφαλμύρωσης δεν σχετίζεται ιδιαίτερα με τη γεωργία. «Έχει να κάνει κυρίως με τον τουρισμό -λόγω της χρονικής και χωρικής συγκέντρωσης της κατανάλωσης νερού, τέσσερις μήνες τον χρόνο, σε συγκεκριμένες περιοχές- αλλά και με την οικιστική ανάπτυξη των περιοχών αυτών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη Βορειοανατολική Χαλκιδική, ρόλο παίζει και η μεταλλευτική δραστηριότητα, που επίσης απαιτεί πολύ νερό» εξηγεί ο καθηγητής.

Πώς σχετίζεται η υφαλμύρωση με την πτώση της στάθμης των υπόγειων υδάτων; «Είναι απολύτως αλληλένδετα, γιατί για να εισχωρήσει το νερό της θάλασσας προς την ενδοχώρα χρειάζεται να μην υπάρχει “φράγμα” από το γλυκό νερό. Αν λοιπόν πέσει η στάθμη, “μπαίνει” η θάλασσα. Και η κλιματική αλλαγή ασφαλώς επηρεάζει. Έχουμε μεγάλες περιόδους ξηρασίας, αλλά και έντονες βροχοπτώσεις, που προκαλούν πλημμυρικά φαινόμενα -στον Βόλο, πέρυσι, έριξε σε δύο ημέρες όσο νερό ρίχνει σε έναν χρόνο, αλλά τι να το κάνεις αυτό το νερό;- ενώ αυτό που χρειάζεται ο υδροφόρος ορίζοντας για να εμπλουτιστεί είναι “όμβρος ειρηνικός”, ήπια βροχή» σημειώνει. Σήμερα, σε κάποιες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας η στάθμη του νερού έχει πέσει πάνω από 10 μέτρα, ενώ σε περιοχές της Θεσσαλίας είναι πολύ παραπάνω, κάτι που δεν είναι ασυνήθιστο τα τελευταία χρόνια, παρατηρεί ο καθηγητής. Στο ερώτημα σε τι όγκους υδάτων υπολογίζεται το ετήσιο έλλειμμα νερού στη Βόρεια Ελλάδα, ο κ.Κατσιφαράκης εξηγεί ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για έλλειμμα καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, αφού το πρόβλημα είναι εντοπισμένο στον χώρο (σε συγκεκριμένες περιοχές με πολλές τουριστικές αφίξεις) και τον χρόνο (τους μήνες της τουριστικής σεζόν υψηλής ζήτησης). Πέραν της χωρικής και χρονικής συγκέντρωσης, το πρόβλημα σχετίζεται και με το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν «ελέγχει» πλήρως πολλούς από τους υδάτινους «αγωγούς» της. Με εξαίρεση τον Αώο, που πηγάζει από την Ελλάδα και συνεχίζει την υδάτινη διαδρομή του στην Αλβανία, όλα τα άλλα διασυνοριακά ποτάμια που διασχίζουν τη Βόρεια Ελλάδα, προέρχονται από άλλες χώρες. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα εξαρτάται από τη διαχείριση που κάνουν οι γειτονικές χώρες στα νερά των ποταμών. Ειδικά για Θεσσαλονίκη, ο κ. Κατσιφαράκης επισημαίνει πως, παρότι η θάλασσα έχει διεισδύσει προ πολλού στα υπόγεια οικοδομών, που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα (π.χ., στη Λεωφόρο Νίκης), ωστόσο δεν έχει νόημα να μιλάμε για υφαλμύρωση στον αστικό ιστό. Η Θεσσαλονίκη υδροδοτείται από τον Αλιάκμονα και την Αραβησσό και γεωτρήσεις υπάρχουν μόνο σε λίγα γήπεδα της πόλης.

Μήνες ή και ολόκληρα χρόνια απαιτεί η φυσική απορρύπανση

Η υφαλμύρωση θεωρείται ρύπανση, καθώς όταν το αλάτι διεισδύσει στο γλυκό νερό, αυτό δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί από τον άνθρωπο για τις περισσότερες από τις συνήθεις χρήσεις. Πόσο εύκολη είναι η απορρύπανσή του; «Η μεν φυσική απορρύπανση είναι χρονοβόρος διαδικασία, γιατί χρειάζεται να περάσουν μήνες ή και χρόνια, μέχρις ότου ανέβει η στάθμη του γλυκού νερού. Στην περίπτωση της αφαλάτωσης, το θέμα δεν είναι ο χρόνος, αλλά η δαπάνη ενέργειας. Ακόμα και για απορρύπανση με την αντίστροφη όσμωση χρειάζεται να ξοδευτεί πολλή ενέργεια, για να πάρουμε καθαρό νερό» επισημαίνει ο κ.Κατσιφαράκης. Πιο πρόσφορα, εκτιμά, είναι τα μέτρα πρόληψης, όπως ο εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα με την αποθήκευση υπόγειων υδάτων μέσω μικρών φραγμάτων, «όπως έκανε ο μεγάλος Μανώλης Γλέζος στην Απέραθο της Νάξου». Επίσης, σε παράκτιες περιοχές, όπου αναπτύσσονται νέες τουριστικές εκμεταλλεύσεις θα μπορούσαν να εφαρμόζονται κάποια απλά αλλά σημαντικά μέτρα, όπως η εγκατάσταση διπλού κυκλώματος νερού, ώστε να αντλείται υφάλμυρο ή αλμυρό νερό για χρήση ειδικά στις τουαλέτες, κάτι που ήδη εφαρμόζεται με επιτυχία σε ορισμένες άλλες χώρες. «Χρειάζεται επίσης να βελτιωθεί η νομοθεσία, ώστε να καθοριστούν καλύτερα οι αρμοδιότητες φορέων και οργανισμών, γιατί σήμερα υπάρχουν πολλοί υπεύθυνοι για το ίδιο θέμα, κάτι που δεν λειτουργεί αποτελεσματικά» καταλήγει ο καθηγητής.

Αλεξάνδρα Γούτα

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι

Από

anixneuseis

July 22, 2024

July 20, 2024

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Διάβασα σε μια ιστοσελίδα μια καταγγελία όπου, μεταξύ άλλων αναφέρονται τα εξής:

«Στις 8 Ιουλίου, στον δημιουργικό κόμβο Ρομάντσο στο κέντρο της Αθήνας, η μη-κυβερνητική οργάνωση Vouliwatch πραγματοποίησε σεμινάριο για δημοσιογράφους και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα, δεδομένα και πληροφορίες της διοίκησης.

Περί τις 5:30 το απόγευμα, μικρή αντιπροσωπεία της Συνέλευσης Αλληλεγγύης στην Παλαιστινιακή Αντίσταση προχώρησε σε μια πρωτοβουλία ενημέρωσης των συμμετεχόντων στο σεμινάριο στην αίθουσα του Ρομάντσο, αναρτώντας πανό και διαβάζοντας ένα ψήφισμά τους. Τα παρευρισκόμενα άτομα παρακολουθήσαμε με ενδιαφέρον την παρέμβαση, η οποία συναντά και δικές μας ανησυχίες και συζητήσεις στους κλάδους μας για την ελλιπή, και συχνά στρεβλή, δημοσιογραφική κάλυψη των γεγονότων στην Παλαιστίνη από τα ελληνικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Μας προκαλεί έκπληξη και ιδιαιτέρως αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι, λίγο μετά την αποχώρησή τους από το Ρομάντσο, οι εκπρόσωποι της συνέλευσης αλληλεγγύης προσήχθησαν στη ΓΑΔΑ. Θεωρούμε ότι η πρακτική αυτή δεν είναι απλώς καταχρηστική, αλλά και καταφανώς επιλεκτική. Συνιστά πολιτική ενέργεια που βάλλει κατά της ελευθερίας της έκφρασης, της ελευθερίας του συνέρχεσθαι και της ελευθερίας της ενημέρωσης, ενώ γίνεται σαφές ότι στοχεύει αποκλειστικά πρωτοβουλίες που αφορούν το Παλαιστινιακό.

Η καταστολή αυτού του είδους μας βρίσκει ριζικά αντίθετους και δημιουργεί ιδιαίτερες ανησυχίες για τις ελευθερίες στη χώρα μας, σε μια περίοδο διολίσθησης του Κράτους Δικαίου. Καλούμε την ΕΛΑΣ να σεβαστεί τις θεμελιώδεις ελευθερίες, και την κοινωνία των πολιτών να βρίσκεται σε εγρήγορση για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων και ελευθεριών όλων μας».

Από ανάρτηση ενός από τους παρευρισκόμενους στην εκδήλωση πληροφορούμαστε ότι «Ένας ασφαλίτης λίγο αργότερα μπήκε στο χώρο και ζήτησε να μάθει περισσότερα αφήνοντας να εννοηθεί ότι παρακολουθούνται όσοι αναλαμβάνουν δράση υπέρ της Παλαιστίνης».

Το περιστατικό έρχεται να επιβεβαιώσει την τάση εντεινόμενης προσβολής των πλέον θεμελιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών στην Ελλάδα, όπως και σε όλη τη «συλλογική Δύση». Επιβεβαιώνει ομοίως τη θρασύτητα των αρχών που επιδεικνύουν άνευ αιδούς την προθυμία τους να παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και να επιχειρούν την τρομοκρατία των πολιτών.

Αλλά είναι επίσης και μία από τις πολλές ενδείξεις του βαθμού στον οποίο οι «ελληνικές υπηρεσίες» έχουν πλέον μεταβληθεί σε απλά όργανα διαφόρων ξένων δυνάμεων και υπηρεσιών, περιλαμβανομένου και του κράτους του Ισραήλ. Δεν θα ήταν άλλωστε υπερβολή να πούμε ότι Ελλάδα και Κύπρος έχουν τώρα μεταβληθεί από πολλές απόψεις σε αποικίες όχι μόνο των ΗΠΑ και της ΕΕ, αλλά και του Ισραήλ.

Κι ενώ κάπου κάπου, έστω και σπάνια, ακούγονται ακόμα κάποιες αναφορές στην εξάρτηση από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, ή στον ρόλο της Ουάσιγκτων στο πραξικόπημα και την εισβολή στην Κύπρο το 1974, για τον ρόλο τότε και σήμερα του Ισραήλ στην Ελλάδα και την Κύπρο επικρατεί άκρα του τάφου σιωπή!

‘Όπως και κανείς απολύτως, από την άκρα αριστερά έως την άκρα δεξιά, δεν αναφέρεται στο γεγονός ότι οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες εγκατέστησαν το σύστημα παρακολούθησης των πάντων (προφανώς και του ίδιου του Μητσοτάκη) στην Ελλάδα. Δες εντελώς ενδεικτικά εδώ, εδώ και εδώ. Αντίστοιχες ιστορίες παρακολούθησης των πάντων από το ισραηλινό βαν είχαμε και στην Κύπρο. Και αν κρίνουμε από την απουσία οποιασδήποτε αντίδρασης, υποθέτουμε ότι για το σύνολο της ελληνικής και κυπριακής πολιτική τάξη και τα δύο κράτη η κατάσταση αυτή, η μετατροπή δηλαδή των δύο κρατών σε «αποικίες δεδομένων» είναι απολύτως αποδεκτή.

Να πούμε όμως και κάτι ακόμα. Δεν υπάρχει, ούτε μπορεί να υπάρξει αξιοπρεπής άνθρωπος που να μην καταδικάζει το φοβερό έγκλημα που διεξάγεται τώρα από το Ισραήλ. Κάποιος που δεν καταδικάζει τέτοια εγκλήματα δεν αξίζει να ονομάζεται ούτε ‘Ελληνας, ούτε άνθρωπος.

Κάθε κρατική συνεργασία της Ελλάδας και της Κύπρου με αυτό το κράτος ντροπιάζει τον ελληνισμό και θα έπρεπε να έχει διακοπεί προ πολλού, τουλάχιστον όσο συνεχίζεται η γενοκτονία.

‘Οσο για αυτούς, τους αλίμονο τόσο λίγους, που αγωνίζονται υπέρ των Παλαιστινίων στην Ελλάδα και στην Κύπρο, αυτοί υπερασπίζονται ταυτόχρονα και τον πανανθρώπινο πολιτισμό και τον πυρήνα των πιο ζωτικών, των πιο κρίσιμων εθνικών συμφερόντων. Που είναι ασφαλώς η διαφύλαξη της ανυπέρβλητης κληρονομιάς του ελληνικού πολιτισμού, μακριά και σε αντίθεση από κάθε μορφή και κάθε είδος Φασισμού.

konstantakopoulos.gr

Γ. Κοντογιώργης για Κυπριακό: η γεωπολιτική διάσταση και η ελληνική δυστοπία

Από

anixneuseis

July 22, 2024

Cyprus Greece — Cyprus' President Nikos Christodoulides, right, and Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis address the media, during a press conference after their meeting at the Presidential Palace in Nicosia, Cyprus, on Monday, July 31, 2023. Mitsotakis is in Cyprus on an official visit. (Yiannis Kourtoglou Pool via AP)

του Γιώργου Κοντογιώργη, π Πρύτανη Παντείου

1. Το κυπριακό: από εθνικό σε ιδεολογικό διακύβευμα

Το κυπριακό αποτελεί μία χαρακτηριστική περίπτωση προβλήματος που ανέδειξε τη θεμελιώδη παθογένεια του ελληνικού πολιτικού συστήματος, του γεγονότος δηλαδή ότι αποτέλεσε εξ αρχής και συνεχίζει να αποτελεί στη ρίζα του ξένο σώμα έναντι της ελληνικής κοινωνίας και γενικότερα έναντι του ελληνισμού και του εθνικού/κοινού συμφέροντος.

Οι ελληνικές πολιτικές δυνάμεις, από τη στιγμή που αποφάσισαν να ανοίξουν το κυπριακό ζήτημα, προσέγγισαν τη διαχείρισή του υπό το πρίσμα των εσωτερικών τους προτεραιοτήτων ενώ στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής αντιπαρήλθαν το δίλημμα να εφαρμόσουν μία καθαρά εθνική πολιτική υποτάσσοντάς το στις ευρύτερες θεωρήσεις τους για την ασφάλεια του εσωτερικού κοινωνικού και πολιτικού συστήματος που κληροδότησε ο εμφύλιος και ευρύτερα στις προτεραιότητες του ιδεολογικού πατριωτισμού που διακινούσαν.

Είναι γεγονός ότι το κυπριακό περιέχει μια ιδιομορφία. Οι άμεσα ενδιαφερόμενες χώρες, η Ελλάδα, η Βρετανία, η Τουρκία και υπό μίαν έννοια η Κύπρος, ανήκουν στο ίδιο, στο δυτικό στρατόπεδο. Αν το κυπριακό τέθηκε ως πρόβλημα στη διεθνή σκηνή κατά τη δεκαετία του 1950 οφείλεται στο γεγονός αυτό. Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να εγείρει διεκδικήσεις σε μία Κύπρο που θα ανήκε σε χώρα του ανατολικού στρατοπέδου.

Το κυπριακό, λοιπόν, αποτέλεσε ενδοδυτικό πρόβλημα με κάποια ειδικά χαρακτηριστικά που λειτούργησαν καθοριστικά για την εξέλιξή του. α) Η κατέχουσα χώρα, η Βρετανία, ήταν ακόμα ηγετική δύναμη στη δυτική συμμαχία, γεγονός που δεν εκτιμήθηκε ανάλογα από τους αρχικούς συντελεστές του ανοίγματος του κυπριακού φακέλου. β) Η Ελλάδα, περιθωριακή και όλως εξαρτημένη αλλά σημαντική στρατηγικά χώρα, κατακυρώθηκε στη Γιάλτα υπέρ των δυτικών, ενώ συγχρόνως έβγαινε από τις στάχτες του εμφύλιου με βιώματα και με ένα καθεστώς που είχε ανάγκη από τη δυτική εξωτερική στήριξη. γ) Οι χώρες που διεκδίκησαν δικαιώματα στην Κύπρο, η Ελλάδα και η Τουρκία, ανήκαν στην ίδια συμμαχία και εκαλούντο να καλύψουν κοινά γεωστρατηγικά συμφέροντα της δυτικής συμμαχίας στην περιοχή. δ) Η Κύπρος, ως αποικία, δεν ανήκε στη Δύση με την ίδια έννοια που ανήκαν η Ελλάδα και η Τουρκία. Αναμφισβήτητα όμως η στρατηγική της θέση δεν άφηνε περιθώρια για αμφιβολίες ως προς την «ευαισθησία» των Δυτικών γι’ αυτήν.

Κάτω από τις συνθήκες αυτές, τα περιθώρια ελιγμών των ελληνικών κυβερνήσεων ήταν περιορισμένα, όχι όμως και ανελαστικά οροθετημένα. Όφειλαν να δράσουν βασικά στο δυτικό στρατόπεδο όπου η Ελλάδα είχε κατακυρωθεί. Οι περιορισμοί, ωστόσο, επιβάλλονταν περισσότερο από το γεγονός ότι οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας προσέγγισαν το κυπριακό υπό το πρίσμα του ιδεολογικού τους πατριωτισμού, δηλαδή με πρόσημο την προσημείωσή τους στο συμφέρον του δυτικού ή του ανατολικού ηγεμόνα. Με την έννοια αυτή, η παραδοσιακή θητεία στη μηρυκαστική εθελοδουλία που διακρίνει την ελλαδική άρχουσα τάξη απέκτησε ασφαλές καταφύγιο στον μεταπολεμικό διπολισμό, του οποίου το τίμημα έμελλε να καταβάλει η διαχείριση του κυπριακού προβλήματος. Καμία από τις πολιτικές παρατάξεις δεν ήταν διατεθειμένη να απεμπολήσει τα εξωτερικά της στηρίγματα προκειμένου να διαμορφώσει μια εθνική πολιτική για το κυπριακό που θα επιστράτευε τις δυνάμεις του ελληνισμού και θα αξιοποιούσε τις γεωπολιτικές δυνατότητες της χώρας ώστε να μεγιστοποιήσει τη διαπραγματευτική της θέση. Τούτο εξηγεί τη διαρκή εμμονή των ελληνικών (και των κυπριακών) κυβερνήσεων να αποστρέφονται την ιδέα της δημιουργίας θεσμών που θα επεξεργάζονταν πολιτικές με στρατηγικές προεκτάσεις στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής.

Έχει ενδιαφέρον να προσεχθεί ότι η πολιτική προσημείωση του κομματικού καθεστώτος στην Ελλάδα και στην Κύπρο υπέρ του ιδεολογικού πατριωτισμού δεν επέτρεψε στους ιθύνοντές του να διαπραγματευθούν με τον δυτικό, ιδίως, παράγοντα μια θετική για τον ελληνισμό λύση του κυπριακού προβλήματος με δεδομένο το ανήκειν της Κύπρου στον Τρίτο Κόσμο. Ο Χαρίλαος Φλωράκης δήλωνε το 1984 ότι η προσέγγιση των ελληνικών εθνικών θεμάτων, ενοίς και του κυπριακού, ελάμβανε υπόψιν «τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των άλλων εργαζομένων της χώρας μας σε συνδυασμό με τα συμφέροντα του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος». Ανάλογη, προφανώς, ήταν η πολιτική επιλογή της Δεξιάς και του Κέντρου.

Όταν έθεσα στον Εζεκία Παπαϊωάννου το ερώτημα σε ποιον βαθμό θα ήταν διατεθειμένο το ΑΚΕΛ να αποδεχθεί την αντικατάσταση του τουρκικού στρατού κατοχής με νατοϊκό στρατό στο πλαίσιο ενός πρώτου βήματος για την άρση των συνεπειών της εισβολής, με στεντοριαία φωνή αναφώνησε: «ποτέ»!.. Με εξουσιοδότησε μάλιστα να μεταφέρω τη δήλωσή του δημόσια. Δεν αμφιβάλλω ότι οι θέσεις του ΑΚΕΛ δεν ήταν μοναχικές.

Η προσέγγιση του κυπριακού υπό το πρίσμα αυτό ανήκει στις σταθερές της ελληνικής άρχουσας τάξης, σε βαθμό που μπορεί να ισχυρισθεί κανείς χωρίς επιφυλάξεις ότι το σύνολο των καταστροφών που συσσωρεύθηκαν στον ελληνισμό στη διάρκεια του «ελεύθερου» βίου του οργανώθηκαν ή είχαν ως αφετηρία την Αθήνα. Θα έλεγα μάλιστα ότι συν τω χρόνω το κυπριακό, όπως και τα άλλα εθνικά ζητήματα (λ.χ. το σκοπιανό), αντιμετωπίσθηκαν από τις ελληνικές κυβερνήσεις ως βαρίδια από τα οποία επιζητούσαν να απαλλαγούν, χωρίς όμως να εκτεθούν στα μάτια των ψηφοφόρων τους.

Θα σταθώ ιδιαίτερα στην περίπτωση της διαχείρισης του κυπριακού προβλήματος στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αποκαλύπτει πώς από ένα ισχυρό όπλο στα χέρια της ελληνικής πλευράς μεταβλήθηκε σε μεγίστη αδυναμία.

2. Η Ευρώπη ενώπιον του κυπριακού προβλήματος

Η δήλωση της Τουρκίας ότι δεν αναγνωρίζει τη θεσμική οντότητα της κυπριακής πολιτείας αποτελεί την κορύφωση ενός γενικότερου προβλήματος το οποίο από ορισμένους χαρακτηρίσθηκε «θεσμικό παράδοξο». Το παράδοξο αυτό είναι εντούτοις διαφορετικής φύσεως και οπωσδήποτε πολύ πιο σύνθετο από ό,τι επιχειρείται να εμφανισθεί.

Με τη συνθήκη του Μάαστριχτ η Ε.Ε. μετεξελίχθηκε από απλή διακρατική οντότητα διεπόμενη από μία διεθνή συνθήκη σε ανεξάρτητο πολιτικό σύστημα. Αν και το νέο αυτό συμπολιτειακό –κι όχι ομοσπονδιακό– μόρφωμα δεν έχει ακόμη, ως προς πολλά, ολοκληρωθεί, η πράξη γένεσής του έχει επιφέρει καίριες αλλαγές στο καθεστώς τόσο της Ένωσης όσο και των κρατών μελών του. Η Ε.Ε. έχει αποκτήσει εφεξής ένα καθεστώς διεθνούς υποκειμένου που προσιδιάζει στα κράτη μέλη του διεθνούς συστήματος. Υπό την έννοια αυτή, τα κράτη μέλη έχουν πάψει να αποτελούν απλά υποκείμενα του Διεθνούς Δικαίου. Έχουν μεταλλαχθεί επίσης σε θεσμικά υποκείμενα του ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος. Μολονότι το ευρωπαϊκό πολιτικό οικοδόμημα εξακολουθεί να είναι ατελές, χαρακτηριζόμενο ως ένα «πολιτειακό σύστημα χωρίς κράτος», τα μέλη του κατέχουν ήδη θέση εσωτερικού δικαίου της Ένωσης. Επομένως, κάθε αμφισβήτηση του νομικού καθεστώτος –και μάλιστα της ύπαρξης– ενός κράτους μέλους συνιστά ισάξια αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού πολιτειακού οικοδομήματος.

Εν προκειμένω, η δήλωση της Τουρκίας για την κυπριακή πολιτεία αφορά ευθέως αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής συμπολιτείας. Η μη αναγνώριση της κυπριακής πολιτείας μεταφράζεται σε μη αναγνώριση της Ε.Ε. Κατά τούτο, αποτελεί προδικαστικό ζήτημα, σε κάθε διαπραγμάτευση της γείτονος με τους φορείς του ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος.

Η μη αναγνώριση συνάδει με πολλά άλλα ερωτήματα που εγείρει η στρατηγική εμπλοκή της Τουρκίας στο κυπριακό ζήτημα, τα οποία αφορούν εξίσου άμεσα την ευρωπαϊκή συμπολιτεία. Δυνάμει των συνθηκών, που επανελήφθησαν στο Σχέδιο Ανάν, επιφυλάσσεται στην κυπριακή πολιτεία ένα καθεστώς προτεκτοράτου σύμφωνα με το οποίο οι προστάτιδες χώρες διατηρούν ες αεί στο έδαφός της στρατιωτικές δυνάμεις και διαθέτουν απεριόριστο ουσιαστικά δικαίωμα πολιτικής και στρατιωτικής παρέμβασης στα εσωτερικά της πράγματα.

Επιπλέον, το Σχέδιο Ανάν εισήγαγε στο κυπριακό πολιτικό σύστημα θεμελιώδεις αποκλίσεις από την ομοσπονδιακή αρχή, προκειμένου να εναρμονισθεί στο καθεστώς της «προστασίας». Οι παρεκκλίσεις αυτές το προίκιζαν με έναν χαρακτήρα συγχρόνως αντι-δημοκρατικό και επιχειρησιακά αδιέξοδο. Διότι εντέλει η απαγόρευση σε ένα τμήμα της ευρωπαϊκής κοινωνίας να εμβαθύνει στο πολιτικό και κοινωνικό σύστημα της Ένωσης και, περαιτέρω, στο καθεστώς της «λαϊκής κυριαρχίας» πλήττει καταφανώς τον δημοκρατικό πολιτισμό της.

Οι πρόνοιες αυτές εγείρουν ένα μείζον ζήτημα για την Ευρώπη. Το πολιτικό σύστημα της Ένωσης περιλαμβάνει ήδη στους κόλπους του ως θεσμικό υποκείμενο όχι ένα ανεξάρτητο κράτος, αλλά ένα προτεκτοράτο του οποίου η πολιτική βούληση και ύπαρξη εξαρτώνται από τη βούληση και τις στρατηγικές προτεραιότητες τρίτων χωρών, εκ των οποίων μια (και εφεξής δύο) είναι μη μέλος. Ο στρατός κατοχής επί της Κύπρου αποτελεί στρατό κατοχής εδάφους της Ένωσης. Η διατήρηση των εγγυήσεων για την ύπαρξη του κυπριακού κράτους και του πολιτικών του (συμπεριλαμβανομένου και του στρατιωτικού αγήματος για το σκοπό αυτό) εξισούται ουσιαστικά με ένα ανάλογο δικαίωμα επί του ευρωπαϊκού πολιτειακού οικοδομήματος.

Η αποσιώπηση της διάστασης αυτής του κυπριακού ζητήματος αποτελεί υπεκφυγή η οποία δεν αναιρεί την πραγματικότητα. Πώς θα αντιδρούσαν άραγε οι Βρυξέλλες στην περίπτωση που η Τουρκία ασκούσε εκ νέου το απορρέον από τις συνθήκες δικαίωμα επέμβασης; Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του διακυβεύματος αυτού, αρκεί στη θέση της Κύπρου να τοποθετήσουμε την Ιταλία, και μάλιστα τη Γαλλία ή τη Γερμανία. Αμεσότερα, η αποδοχή του καθεστώτος «προστασίας» και βεβαίως οι πρόνοιες του Σχεδίου Ανάν υποδήλωναν ότι η Ε.Ε. αποδεχόταν οι αποφάσεις της να μην εφαρμόζονται σε ένα μέρος του εδάφους της. Δεν αναφέρομαι στις μεταβατικές διατάξεις, αλλά σε αυτές που υποβάλλουν την Ε.Ε. σε ένα διαρκές καθεστώς περιορισμένης κυριαρχίας σε ό,τι αφορά το κυπριακό έδαφος. Έτσι, διατάξεις του πολιτειακού καθεστώτος (π.χ. του Συντάγματος) της Ένωσης και κρίσιμες αποφάσεις της που θα θεωρηθούν ότι αντίκεινται στο «ειδικό καθεστώς» της κυπριακής πολιτείας δεν θα εφαρμόζονται στο έδαφός της. Και αν υποθέσουμε ότι η Ένωση προχωρεί στη διαμόρφωση μιας κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής πώς οι πρόνοιές της θα γίνουν συμβατές με το καθεστώς της περιορισμένης κυριαρχίας, των εγγυήσεων ή του δικαιώματος επέμβασης μιας τρίτης χώρας στο έδαφός της;

Αξίζει να υπενθυμίσω ότι στην πρώτη περίοδο της πρωθυπουργίας του ο Ερντογκάν είχε αντιτείνει σε επικριτές του ότι η Τουρκία όφειλε να συνεκτιμήσει ότι αφ’ ης στιγμής η Κύπρος είχε εισέλθει ως πλήρες μέλος της Ε.Ε. η χώρα του κατείχε ευρωπαϊκό έδαφος, όπερ δεν μπορούσε να το αγνοήσει κατά τη διαπραγμάτευση μιας πιθανής λύσης. Τούτο σημαίνει σε απλά ελληνικά ότι έκτοτε η θέση της Κύπρου στην Ε.Ε. μεταβλήθηκε ήδη σε πρόβλημα για την κυπριακή και την ελληνική κυβέρνηση και σε συγκριτικό πλεονέκτημα για την Τουρκία.

Αρκεί να αναφέρω ότι όταν επρόκειτο να συζητηθεί η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την είσοδο της Τουρκίας στην Ε.Ε. (2005) ο διευθυντής της γαλλικής εφημερίδας Le Monde με κάλεσε να γράψω άρθρο για να ενημερωθεί το γαλλικό κοινό για το κυπριακό πρόβλημα. Τότε αναγγέλθηκε η επίσκεψη του Κύπριου προέδρου στη γαλλική πρωτεύουσα. Προκειμένου να λάβει τη δέουσα δημοσιότητα το κυπριακό επιχείρημα πρότεινα να ζητηθεί από τον Κύπριο πρόεδρο συνέντευξη και το άρθρο μου να αναμείνει για να την συνοδεύσει. Με έκπληξή μου διαπίστωσα ότι το άρθρο μου δεν δημοσιεύθηκε και σε ερώτησή μου η απάντηση του διευθυντή ήταν αποκαλυπτική: από το γραφείο τύπου ενημερώθηκε ότι ο Πρόεδρος παρακάλεσε να μην δημοσιευθεί. Το επιχείρημα; Διαφωνούσε με την άποψη που διατύπωνα να μην συναινέσει η Κύπρος έως ότου η Τουρκία αναγνωρίσει την υπογραφή της, δηλαδή έως ότου αναγνωρίσει την κυπριακή πολιτεία. Για την ελληνική, ελλαδική και κυπριακή πολιτική τάξη ευθύνονται πάντα κάποιοι κακοί ξένοι που πιέζουν και όχι εκείνοι που είναι πρόθυμοι, αντί να διαπραγματευθούν, να υποκύψουν στις πιέσεις.

Οι ανωτέρω υποθέσεις υποδεικνύουν, νομίζω, την κατεύθυνση της λύσης.

(α) Η Ε.Ε. όφειλε να υποχρεωθεί να θέσει το ζήτημα της αναγνώρισης της κυπριακής πολιτείας ως προαπαιτούμενο της έναρξης των διαπραγματεύσεων. Είναι προαπαιτούμενο διότι αφορά στην αναγνώριση του ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος με το οποίο η Τουρκία προσέρχεται να διαπραγματευθεί. Δεν νοείται διαπραγμάτευση με κάποιον που δεν αναγνωρίζεις την ύπαρξή του. Ο εκδημοκρατισμός, η οικονομική σύγκλιση, τα ανθρώπινα δικαιώματα κ.λπ. αποτελούν μέρος του πακέτου της προσαρμογής. Η αναγνώριση όχι. Η κυπριακή πολιτεία είχε στα χέρια της το απόλυτο επιχείρημα, αρνούμενη την υπογραφή της σε συμφωνίες επί του «πακέτου» της διαπραγμάτευσης έως ότου η Τουρκία δήλωνε ότι την αναγνωρίζει.

(β) Όλες οι πρόνοιες που υποβάλλουν την κυπριακή πολιτεία σε καθεστώς προτεκτοράτου (εγγυήσεις κ.λπ.) όφειλαν να κηρυχθούν από την Ένωση ασύμβατες με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και να τεθούν ως προϋπόθεση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της γείτονος χώρας, στο μέτρο που συνεπάγονται γι’ αυτήν ένα καθεστώς περιορισμένης κυριαρχίας. Η Ένωση δεν είχε άλλη επιλογή παρά να εγείρει το ζήτημα αυτό κατά τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία και συγχρόνως έναντι των δυο άλλων κρατών μελών που εμπλέκονταν στο καθεστώς της «προστασίας».

(γ) Ομοίως, η άρση του καθεστώτος κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους από τρίτη χώρα –που, επιπλέον, επιθυμεί να διαπραγματευθεί την ένταξή της στην Ένωση–, αποτελεί ζήτημα αρχής και, θα έλεγα, πολιτικής αξιοπρέπειας, στο μέτρο που αποτελεί διεθνές πολιτειακό υποκείμενο.

(δ) Η Ε.Ε. όφειλε και εξακολουθεί να οφείλει να εισέλθει ως κύριος εταίρος στη διαδικασία επίλυσης του κυπριακού και διαμόρφωσης του πολιτικού συστήματος της κυπριακής πολιτείας. Εν προκειμένω, εμπλεκόμενοι φορείς είναι η Ένωση και η Τουρκία. Η θέση του ΟΗΕ στο κυπριακό έγκειται στην ανάληψη ενός διαμεσολαβητικού ρόλου μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, της Ε.Ε. και της Τουρκίας. Η Κύπρος καλείται να διαπραγματευθεί υπό την ιδιότητά της ως θεσμικό υποκείμενο της Ένωσης με δικαίωμα βέτο και κατά τούτο δικαιούται να αρνηθεί ρυθμίσεις που θα την υπέβαλαν σε καθεστώς περιορισμένης κυριαρχίας και προστασίας.

(ε) Είναι καθόλα θεμιτό να προβλεφθούν μεταβατικές ρήτρες προκειμένου να κατοχυρωθεί η ομαλή μετάβαση των κατεχόμενων εδαφών στο ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφαλείας. Η προστασία της τουρκοκυπριακής κοινότητας μπορεί και οφείλει να επιδιωχθεί όχι με την υποβολή του ευρωπαϊκού πολιτειακού οικοδομήματος υπό την αίρεση της Τουρκίας αλλά με την εναρμόνιση του κυπριακού κράτους (και των ομόσπονδων «πολιτειών» του) σε αυτό. Αποτελεί αντίφαση η Τουρκία να διαπραγματεύεται τον εκδημοκρατισμό της και την προστασία των μειονοτήτων της υπό την πίεση της Ε.Ε. και συγχρόνως να μην αποδέχεται το καθεστώς της μειονότητας στους τουρκοκυπρίους ή να μην της εμπιστεύεται την προστασία της τουρκοκυπριακής μειονότητας.

Είναι προφανές ότι η τοποθέτηση της αναγνώρισης της κυπριακής πολιτείας ως προαπαιτούμενου για την Τουρκία θα έθετε σε άλλη βάση το πλαίσιο και το περιεχόμενο της επίλυσης του κυπριακού. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα η υιοθέτηση της προβληματικής αυτής μοιάζει εξαιρετικά απόμακρη. Όχι διότι δεν είναι «υποστηρίξιμη» στο πλαίσιο της Ε.Ε., αλλά διότι η «εθνική συνεννόηση» που επήλθε τα τελευταία χρόνια επικεντρώνεται στη συμφωνία ότι η μετάθεση του κυπριακού –και, ιδίως, των ελληνοτουρκικών διαφορών– σε ευθετότερο χρόνο θα αναγκάσει την Τουρκία να προσέλθει στην επίλυσή τους. Καλλιεργείται μάλιστα η εντύπωση ότι μέσω των διαπραγματεύσεων για την είσοδο της Τουρκίας στην Ε.Ε. θα επιλυθούν επωφελώς για την Ελλάδα όλα τα προβλήματα μαζί της. Δεν συνεκτιμάται, ωστόσο, ότι όσο η Τουρκία θα προχωρεί στη διαπραγμάτευση –και στην επίλυση– των κεφαλαίων της ένταξης που την αφορούν τόσο η θέση της Ελλάδας θα αποδυναμώνεται και, συνεπώς, θα διολισθαίνει σε λύσεις που θα ικανοποιούν τη γείτονα.

Υπό το πρίσμα της υπεκφυγής προσεγγίζεται και το δίλημμα αν συμφέρει την Ελλάδα μια Τουρκία εντός ή εκτός της Ε.Ε. Έτσι όπως τίθεται το ζήτημα, συνάγεται βασικά ότι η Ελλάδα έχει ήδη διολισθήσει στην αντίληψη ενός καθεστώτος φινλανδοποίησης έναντι της Τουρκίας, την οποία μακροχρόνια συνομολογεί ότι θα ήθελε να στεγάσει στο περιβάλλον του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Διότι δυσκολεύομαι όντως να αποδεχθώ ότι η πολιτική τάξη της χώρας δεν αντιλαμβάνεται τις επιπτώσεις της εισόδου της γείτονος στην Ένωση για το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα.

Ώστε η διαχείριση της αναγνώρισης της Κύπρου ως προδικαστικού ζητήματος είναι επιβεβλημένη από τη φύση του ευρωπαϊκού πολιτειακού συστήματος, αφού χωρίς την υπογραφή του θεσμικού υποκειμένου της Ένωσης, της Κύπρου, δεν μπορεί να παραχθεί νομικό αποτέλεσμα. Είναι επίσης εφικτή εξ επόψεως συσχετισμών στο περιβάλλον ιδίως της Ένωσης αλλά και λόγω των ευρύτερων γεωπολιτικών συνθηκών. Η παρούσα συγκυρία προσφέρει στην Ελλάδα μια εξαιρετική ευκαιρία να υποχρεώσει τη γείτονα να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος με συνομιλητή την Ένωση, παραιτούμενη από τη βεβαιότητά της ότι έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να επιτύχει το σύνολο των στόχων της χωρίς κόστος. Με διαφορετική διατύπωση, το πρόβλημα της Ελλάδας απ’ αρχής μέχρι σήμερα είναι εσωτερικό και συνίσταται στο γεγονός ότι η άρχουσα τάξη, με πρώτη την πολιτική, αποτελεί ξένο σώμα προς τη χώρα και τα συμφέροντά της.

Επί προεδρίας Κυπριανού εισηγήθηκα τη δημιουργία ενός Εθνικού Κέντρου για τη διαμόρφωση μιας στρατηγικής για τη διαχείριση του κυπριακού και μίας Τράπεζας Τεκμηρίωσης που θα συγκέντρωνε πληροφόρηση για τις πολιτικές διαδρομές των κρατών που εμπλέκονταν στο όλο ζήτημα. Τη σχετική απόφαση υπογράψαμε εγώ ως πρύτανης του Παντείου και ο Κύπριος υπουργός Χριστοφίδης. Η απόφαση αυτή που συνοδευόταν με την πρόθεση δημιουργίας Πανεπιστημίου στην Κύπρο προκάλεσε πολλές αντιδράσεις και ουδέποτε πραγματοποιήθηκε. Πολλά χρόνια μετά, επί προεδρίας Χριστόφια, προσκληθείς από ιδιωτικό πανεπιστήμιο από κοινού με τον Γεράσιμο Αρσένη προκειμένου να μιλήσουμε για τον «Ερντογκανισμό», έθεσα στο σύνολο των πολιτικών ηγετών οι οποίοι παρίσταντο –λόγω Αρσένη– το ερώτημα για την τύχη του εγχειρήματος. Εκεί δεν έλαβα απάντηση, προφανώς. Όταν όμως στο δείπνο που ακολούθησε επανήλθα ερωτώντας ενώπιον όλων έναν εξ αυτών η απάντηση ήταν απερίφραστη: «δεν το θέλουμε διότι θα μας δεσμεύει πολιτικά». Σε Αθήνα και Λευκωσία η διαρκής επωδός ήταν και εξακολουθεί να παραμένει το δόγμα ότι μια στρατηγική για τον ελληνισμό (εδώ για το κυπριακό) θα δέσμευε τους κυβερνώντες πολιτικά!…

3. Η στρατηγική της λύσης για το κυπριακό πρόβλημα

Εκτιμώ ότι η συζήτηση για μια λύση του κυπριακού που θα ικανοποιεί στο ελάχιστο την ελληνική πλευρά οφείλει να συνεκτιμά σειρά παραμέτρων που θα απαντά στο υπαρξιακό ερώτημα για τον εναπομείναντα ελληνισμό και, για τους πιο φιλόδοξους, για τη θέση της Ελλάδας/Κύπρου στη γεωπολιτική κονίστρα. Αυτές είναι:

(α) Η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι η Κύπρος αποτελεί το μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας. Δεν εγγράφω το γεγονός αυτό σε μια εκτατική πολιτική εναντίον της γείτονος χώρας αλλά σε μια προοπτική με πρόσημο την ίδια την επιβίωση του ελληνισμού. Η ματιά της Κύπρου, ούσας στην ανατολική Μεσόγειο, φθάνει μέχρι την Ανατολία. Το γεγονός αυτό το γνωρίζει πλήρως η Τουρκία και δεν μπορεί παρά να το συνεκτιμήσει στις σκέψεις της σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα. Η άμυνα της Ελλάδας έχει ως προϋπόθεση τον αμυντικό βραχίονα της Κύπρου, ιδίως εάν σκεφθεί κανείς την εφιαλτική προοπτική των συσχετισμών δύναμης που θα διαμορφωθούν σε λίγα μόλις χρόνια από σήμερα. Εάν χαθεί η Κύπρος τα σύνορα της Ελλάδας δεν θα είναι στα Δωδεκάνησα αλλά στο Λιτόχωρο και στην Εύβοια. Η ιμιοποίηση όχι μόνο της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας θα είναι μαθηματικά προδιαγεγραμμένη.

(β) Από μίαν άλλη άποψη η Κύπρος λόγω της γεωγραφικής της θέσης αποτελεί τη γεωπολιτική μήτρα της ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Όποιος φιλοδοξεί να καταλάβει ηγετική θέση στον κόσμο και όχι απλώς στην ευρύτερη περιοχή οφείλει να ελέγξει τη Μεγαλόνησο.

Εν προκειμένω, δεν χρειάζεται να κοπιάσει κανείς για να τεκμηριώσει το σχετικό επιχείρημα. Αρκεί να μελετήσει ακροθιγώς τον Νταβούτογλου, θεωρητικό του νεοοθωμανικού δόγματος. Ιδού πως σκιαγραφεί με λιτό και όλως διαφανή τρόπο τη στρατηγική θέση της Κύπρου και τον μεσοπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό της Τουρκίας να μεταβάλει την Κύπρο σε προτεκτοράτο και να επιτύχει την σε βάθος χρόνου απορρόφησή της.

Ο Νταβούτογλου, έχει ισχυρισθεί χωρίς περιστροφές ότι ακόμη και αν δεν υπήρχε ένας Τούρκος στο Νησί, η Τουρκία θα έπρεπε να τον επινοήσει για να δικαιολογήσει την παρέμβασή της: «Η Κύπρος, θα πει, βρίσκεται μεταξύ των Στενών, που χωρίζουν την Ασία από την Ευρώπη, και της διώρυγας του Σουέζ, η οποία χωρίζει την Ασία από την Αφρική, επέχει επίσης τόπο μιας σταθερής βάσης και αεροπλανοφόρου που είναι σε θέση να ελέγχει τις περιοχές του Περσικού κόλπου και της Κασπίας και τις υδάτινες αρτηρίες του Άντεν και του Ορμούζ, οι οποίες αποτελούν τις σημαντικότερες υδάτινες περιοχές που συνδέουν Ευρασία και Αφρική. Δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει τη στρατηγική θέση της Κύπρου… Μια χώρα που παραμελεί την Κύπρο δεν είναι δυνατόν να έχει έναν αποφασιστικό λόγο στις παγκόσμιες και περιφερειακές πολιτικές. Δεν μπορεί να είναι δραστήρια στις παγκόσμιες πολιτικές, διότι αυτό το μικρό νησί. κατέχει μία θέση που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τους στρατηγικούς συνδέσμους μεταξύ της Ασίας και της Αφρικής, της Ευρώπης και της Αφρικής και της Ευρώπης και της Ασίας…. Στο πλαίσιο αυτό το Κυπριακό δεν είναι ούτε ένα συνηθισμένο τουρκοελληνικό εθνοτικό ζήτημα ούτε απλώς μία χρονίζουσα τουρκοελληνική ένταση…. Το Κυπριακό μετατρέπεται με μία συνεχώς αυξανόμενη ταχύτητα σε ένα ζήτημα Ευρασίας και Μέσης Ανατολής-Βαλκανίων (Δυτικής Ασίας-Ανατολικής Ευρώπης)» (Αχμέτ Νταβούτογλου, Το στρατηγικό βάθος, Εκδόσεις Ποιότητα).

Υπό το πρίσμα αυτό, στο ερώτημα εάν η Ελλάδα και η Κύπρος περιλαμβάνουν στον σχεδιασμό τους τη συμπερίληψή τους στο γεωπολιτικό άθλημα των Δυνάμεων που διαμορφώνουν τον χάρτη της περιοχής η απάντηση είναι καταφανώς αρνητική. Οι άρχουσες, κατά το πολιτικό σύστημα της εκλόγιμης μοναρχίας, δυνάμεις που κυβερνούν τον τόπο και οι πέριξ αυτών συγκατανευσιφάγοι που νέμονται το δημόσιο αγαθό δίκην πρυτανείου σίτισης δεν κρύβουν ότι το κυπριακό δεν περιλαμβάνεται στους σχεδιασμούς τους ούτε υπό τη μία ούτε υπό την άλλη εκδοχή. Η παράδοση της αυτόβουλης «ξενοκρατίας» του 19ου αιώνα και η βελτιωμένη εκδοχή των «Γουναριστών» που επανήλθε συν τω χρόνω στη διάρκεια της μεταπολίτευσης λειτουργεί ως «εθνικό» καταπίστευμα στην καθεστωτική λογική στο σύνολο του πολιτικού φάσματος. Όντως, οι πολιτικές δυνάμεις της μεταπολίτευσης προσεγγίζουν τον ελληνισμό και την ελληνική κοινωνία με πρωτοφανή απέχθεια, το κράτος ως λάφυρο, τον δημόσιο ως ιδιωτικό χώρο με πρόσημο τη ανενδοίαστη νομή του και τα εθνικά θέματα ως ασήκωτο βάρος.

Υπό το πρίσμα αυτό, η φαυλεπίφαυλη προσημείωση της χώρας στο καθεστώς της κομματοκρατίας προώρισται να γίνει εμφανής ως προς τις συνέπειές της σε λίγα χρόνια, όταν η Τουρκία θα έχει καταλάβει από κάθε άποψη το καθεστώς της περιφερειακής υπερδύναμης, ενώ στον αντίποδα η Ελλάδα (και η Κύπρος) θα αντιμετωπίζουν υπαρξιακό πρόβλημα εξαιτίας της απροσχημάτιστης λεηλασίας στην οποία την υπέβαλαν διαχρονικά και κατ’ αυτάς τις τελευταίες δεκαετίες οι άρχοντές της.

4. Ποια η ενδεδειγμένη λύση για την Κύπρο

Από την εποχή της τουρκικής εισβολής στην κυπριακή πολιτεία η σταθερά επιλογή στην οποία βασίσθηκε η προοπτική μιας λύσης του κυπριακού προβλήματος ήταν και εξακολουθεί να είναι η λεγόμενη «δικοινοτική και διζωνική ομοσπονδία».

Η συντριπτική απόρριψη του σχεδίου Ανάν από την κυπριακή κοινωνία έδιδε στον τότε πρόεδρο Παπαδόπουλο τη μοναδική νομιμοποίηση και ευκαιρία να διέλθει το κατώφλι των γεγονότων, να διακηρύξει το τέλος της αδιέξοδης αυτής «συμφωνίας» και να αξιώσει την έναρξη διαπραγματεύσεων από μηδενική αφετηρία, σύμφωνα με αρχές που θα απέδιδαν μια βιώσιμη λύση στο κυπριακό πρόβλημα. Διότι εντέλει η αρχή της «διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας» απλώς προσημειώνει, ως σταθμός, την προοπτική μιας οριστικής επίλυσης του προβλήματος, που θα «ιμιοποιεί» ολόκληρη την Κύπρο, μεταβάλλοντάς την θεσμικά σε προσάρτημα της Τουρκίας.

Εκτιμώ ότι μια βιώσιμη λύση του κυπριακού πρέπει να εξουδετερώνει τις φυγόκεντρες τάσεις που συναρτώνται αναπόφευκτα με εξωγενείς στρατηγικές βλέψεις ή που αποβλέπουν στην ομηροποίηση του κυπριακού ελληνισμού και εντέλει στην «κυπριοποίηση» της μη κατεχόμενης εισέτι Κύπρου.

Τα στοιχεία της λύσης αυτής θα μπορούσαν να είναι τα ακόλουθα:

(1) Η θέσμιση μιας ισχυρής κεντρικής εξουσίας με αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική, στην άμυνα, στη χάραξη των γενικών εσωτερικών πολιτικών (λ.χ. της οικονομικής πολιτικής και όσων υπερβαίνουν τις επιμέρους περιφέρειες, όπως η δημοσιονομική, εκπαιδευτική, γλωσσική, πολιτισμική κ.λπ. πολιτική) και στην εποπτεία και εφαρμογή της συνταγματικής τάξης (του συντάγματος και των νόμων) σε όλο το κυπριακό έδαφος.

(2) Η περιφερειακή διαίρεση της κυπριακής πολιτείας με βάση γεωγραφικά και όχι εθνοτικά κριτήρια. Προτείνεται, στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία τεσσάρων ομόσπονδων δημοτικών περιφερειών στο έδαφος που κατέχεται σήμερα από τις τουρκικές δυνάμεις και αναλόγως ισάριθμες περιφερειακές πολιτείες στο λοιπό έδαφος του κυπριακού κράτους.

(3) Προϋποτίθεται η αποχώρηση του σημαντικότερου μέρους των εποίκων, η επιστροφή των περιουσιών που εγκαταλείφθηκαν λόγω της κατοχής και η ελεύθερη κυκλοφορία (και εγκατάσταση) προσώπων, με πρόσημο το ζην, το επιχειρείν, την ιδιοκτησία στο έδαφος της κυπριακής πολιτείας. Πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η δικοινοτική/διζωνική συγκρότηση της Ομοσπονδίας.

(4) Η περιφερειακή συγκρότηση της πολιτείας, με τον τρόπο που υποδεικνύεται ανωτέρω, σε συνδυασμό με τις προϋποθέσεις της παραγράφου (3) (που υπονοεί την επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους), θα διευκολύνει σημαντικά την επίλυση του εδαφικού ζητήματος, το οποίο είναι προφανές ότι οφείλει να ακυρώνει το γεγονός της κατοχής προκειμένου να είναι εναρμονισμένο με την αρχή της αναλογίας προς τα πληθυσμιακά μεγέθη όλων και όχι μόνο των δύο εθνοτήτων.

(5) Η συγκρότηση/επάνδρωση των πολιτειακών οργάνων οφείλει να γίνεται με γνώμονα την αρχή της πλειοψηφίας είτε του συνόλου του πληθυσμού της επικράτειας (για την κεντρική κυβέρνηση κ.λπ.) είτε της κάθε δημοτικής περιφέρειας. Θα μπορούσε, στο πλαίσιο αυτό, να αποδεχθεί κανείς την εγκαθίδρυση μιας σχετικής ρύθμισης η οποία να προνοεί την αναλογική εκπροσώπηση των πληθυσμιακών ιδιαιτεροτήτων (λ.χ. εθνοτικών, φύλου κ.λπ.) στους θεσμούς.

(6) Η συγκρότηση ενός Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου με αρμοδιότητες Συνταγματικού Δικαστηρίου και Συμβουλίου της Επικρατείας. Στο δικαστήριο αυτό, το οποίο θα είναι επιφορτισμένο με την εφαρμογή ή την ερμηνεία του Συντάγματος και των νόμων, θα μπορούν να προσφεύγουν οι πολίτες, οι θεσμοί της κεντρικής πολιτείας και οι περιφερειακοί θεσμοί.

(7) Οίκοθεν νοείται ότι η επίλυση του κυπριακού εισάγει ως εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση της ολική αποστρατιωτικοποίηση της Νήσου και την αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων, ιδίως αυτών που αφορούν στις λεγόμενες «εγγυήτριες» δυνάμεις. Η κεντρική κυπριακή πολιτεία, η οποία θα έχει την ευθύνη της εποπτείας των συνόρων, της εσωτερικής ασφάλειας, της εφαρμογής της συνταγματικής νομιμότητας και της έννομης τάξης, θα διαθέτει για τον σκοπό αυτό την αναγκαία στρατιωτική/αστυνομική δύναμη. Οι «νομαρχιακές» περιφέρειες θα διαθέτουν περιορισμένη αστυνομική δύναμη για τη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων. Η διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της κυπριακής πολιτείας προτείνεται να τεθεί υπό την υψηλή ευθύνη διεθνών θεσμών (λ.χ. του ΟΗΕ) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας αποτελεί όχι απλώς μέλος αλλά και οργανικό θεσμικό λειτουργό της.

(

Η «ικανότητα» της ελλαδικής και της κυπριακής πολιτικής τάξης να μεταβάλει τα στρατηγικά πλεονεκτήματα του ελληνισμού σε μείζονα μειονεκτήματα (όπως την περίπτωση της ιδιότητας της Κύπρου ως πλήρους μέρους της Ε.Ε. και ως γεωπολιτικού κόμβου, του Αιγαίου ως σημαίνοντος επικοινωνιακού διαύλου, της Κρήτης κ.λπ.), δεν φαίνεται να προβληματίζει την ελληνική πλευρά στο ζήτημα των χειρισμών της υπόθεσης των κοιτασμάτων (αερίου κ.λπ.) στον υποθαλάσσιο χώρο της κυπριακής και της ελληνικής ΑΟΖ. Εκτιμώ ότι η επίλυση του ζητήματος της διέλευσης των αγωγών και της επιλογής εταίρων για την εκμετάλλευσή τους πρέπει να αποτελέσει στοιχείο μείζονος προβληματισμού, καθώς μπορεί να βαρύνει καθοριστικά στην επίλυση του κυπριακού αλλά και προοπτικά στην ανεξαρτησία του κυπριακού κράτους. Εννοώ πολύ απλά ότι η διέλευση των αγωγών από το έδαφος της Τουρκίας θα αποτελέσει ένα καταστατικής σημασίας στρατηγικό πλεονέκτημα γι’ αυτήν, με μακροχρόνιες άκρως δυσμενείς επιπτώσεις για το μέλλον της Νήσου.

(9) Εκτιμώ ότι με βάση τα γεωπολιτικά δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί στην ευρύτερη περιοχή, η επίτευξη μιας συμφέρουσας για την κυπριακή πολιτεία λύσης είναι και σήμερα εφικτή. Υπό τον όρο ότι η ελληνική πολιτική τάξη θα οδηγήσει καταλλήλως τις εξελίξεις προς την κατεύθυνση μιας διαφορετικής βάσης, όπως αυτή που περιγράφεται ανωτέρω, και θα προσέλθει περαιτέρω στις διαπραγματεύσεις με δικό της σχέδιο, εναρμονισμένο στη διεθνή νομιμότητα, και θέληση να επιστρατεύσει τα γεωπολιτικά επιχειρήματα του ελληνισμού και τις δυνάμεις του.

Διαφορετικά, στο μέτρο που το κράτος των Αθηνών προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις με τη γείτονα με μέτρο την ατζέντα της «γαλάζιας πατρίδας» και την εγκατάλειψη του κυπριακού στη μοίρα του, το αποτέλεσμα προδικάζεται εξ υπαρχής επώδυνο. Θα απομένει μόνο η διαχείριση της συνθηκολόγησης ενώπιον της ελληνικής (και της κυπριακής) κοινωνίας προκειμένου να λειανθούν οι αντιδράσεις και να πεισθεί ότι ήταν αναπόφευκτη, αντιμέτωπη με το ψευδές δίλημμα της επιλογής μεταξύ του πολέμου και της ειρήνης.

Στο κλίμα αυτό, η περαιτέρω συρρίκνωση του ελληνισμού θα αποκτήσει νομοτελειακά χαρακτηριστικά ψυχορραγήματος, για τα οποία θα ενοχοποιηθεί εντέλει ο ίδιος.

*Το παρόν άρθρο περιέχεται στο αφιέρωμα για τα 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή και κατοχή της Βόρειας Κύπρου του Περιοδικού Τετράδια των Εκδόσεων Στοχαστής (Άνοιξη/Φθινόπωρο 2024)

Κύπρος 1974: Οι Βρετανοί στο πλευρό των Τούρκων με ντοκουμέντα! Η έκθεση Παπανικολάου

Από

pcuser

July 21, 2024

Από το Απτχο (Ι) ε.α. Κώστα Τζαβέλλα

Τα πραγματικά γεγονότα της 21^ης Ιουλίου 1974 από τον τότε Αρχηγό Αεροπορικού Κλάδου Αλέξανδρο Παπανικολάου

Υπάρχει κάτι σπουδαιότερο από το διαβάζεις, για πρώτη φορά, ιστορικά στοιχεία τα οποία αναφέρονται την ίδια μέρα πριν από 50 χρόνια;

Από την οικογένεια ενός μεγάλου μαχητή της Αεροπορίας, του Αλέξανδρου Παπανικολάου, που διετέλεσε Αρχηγός ΑΤΑ, την περίοδο από 5-7-1971 έως 25-11-1973 και Αρχηγός ΓΕΑ από 25-11-1973 έως 23-1-1975, μου δόθηκε η ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ Έκθεσή του. Πιθανόν στο παρελθόν να είχαν βγει, στα μέσα ενημέρωσης, κάποια από τα αναφερόμενα στην έκθεση.

Η έκθεση έχει τον τίτλο «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1973 – 24 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974».

Επειδή οι μέρες του Ιουλίου που ζούμε φέρνουν στην μνήμη μας τα γεγονότα στην Κύπρο μας, πριν ακριβώς 50 χρόνια, επιλέχθηκαν οι ημερομηνίες 20, 21, 22, 23, 24 Ιουλίου, για τις οποίες η Έκθεση του Αρχηγού Α. Παπανικολάου αναφέρεται με λεπτομέρειες για τα γεγονότα όπως τα έζησε αυτός. Αντίστοιχα θα αναφερθούμε τις επόμενες ημέρες.

Η έκθεση «Υπεβλήθη εις τον πρόεδρον της κυβερνήσεως κ. Κων. Καραμανλήν και τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγ. Αβέρωφ την 20^ην Σεπτεμβρίου 1974».

«Και την 12^η Ιανουαρίου 1982 εις τον Πρωθυπουργόν και Υπ. Εθ. Αμύνης κ. Ανδρέα Παπανδρέου διά του Α/ΓΕΑ Αντιπτεράρχου κ. Ν. Κουρή».

21 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

«Την επομένην, Κυριακήν 21^η Ιουλίου, η κατάστασις αντί βελτιώσεως εμφάνισεν επιδείνωσιν. Η Αεροπορία, από της εσπέρας της 19^ης Ιουλίου, είχεν ανέλθη εις ύψιστον βαθμόν πολεμικής ετοιμότητας. Ήτο καθ΄όλα έτοιμη να θυσιασθή διά την Πατρίδα και κατά τοιούτον τρόπον ώστε η θυσία της αύτη να μην απέβαινεν επί ματαίω και να ήτο αντάξια των προσδοκιών του Έθνους και των ηρωικών του παραδόσεων. Κατά τας απογευματινάς ώρας της ημέρας εκείνης απεφασίσθη η αποστολή της μοίρας Καταδρομών εις Λευκωσίαν διά 15 μεταφορικών αεροσκαφών τύπου NORATLAS της Ελληνικής Αεροπορίας, κατά την διάρκεια της νυκτός της 21^ης προς την 22αν Ιουλίου. Ο υποφαινόμενος προέβη προσωπικώς εις την παροχήν οδηγιών και κατευθύνσεων διά την εκτέλεσιν της αποστολής ταύτης, ήτις παρίστατο ανάγκη να διεξαχθή κατ’ ανορθόδοξον τρόπον εις λίαν χαμηλόν ύψος, των αεροσκαφών ιπταμένων μακράν των παραλίων της Τουρκίας, προς αποφυγήν εντοπισμού των υπό εχθρικών συσκευών RADAR και αντιμετωπίσεως αεροσκαφών αναχαιτίσεως. Προς τούτο επέβλεψε προσωπικώς και εις την επιλογήν των πλέον πεπειραμένων πληρωμάτων, και διέταξεν την εκδήλωσιν των απαραιτήτων ενεργειών διά την επιβεβαίωσιν της διαθεσιμότητος του διαδρόμου προσγειώσεως του αεροδρομίου Λευκωσίας, επί του οποίου εν τω μεταξύ είχον διανοιγεί κρατήρες συνεπεία βομβαρδισμών υπό Τουρκικών αεροσκαφών. Πέραν τούτων εζήτησεν εκ του Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων και απασών των εμπλεκομένων αρχών όπως ληφθούν μέτρα ίνα η αποστολή τηρηθή εν απολύτω μυστικότητι. Τα μέτρα ταύτα, δι’ ότι αφορά εις την Ελληνικήν Αεροπορία, διέταξε προσωπικώς ο ίδιος. Τέλος, αφού επιβεβαιώθη ότι κατά τας πρώτας νυκτερινάς ώρας ο διάδρομος προσγειώσεως είχεν όντως επισκευασθή, έδωσεν την εντολήν εκτελέσεως της αποστολής».

«Επρόκειτο περί μιάς αποστολής ήτις υπό του ξένου τύπου εχαρακτηρίσθη ως ηρωική, εν πολλοίς δε ως αποστολή αυτοκτονίας. Έν εκ των αεροσκαφών κατερρίφθη εις την περιοχήν της Λευκωσίας υπό αντιαεροπορικού πυρός της Εθνοφρουράς, διότι υπό τας συνθήκας πλημμελούς ελέγχου υπό τας οποίας ετέλουν τα τμήματά της δεν κατέστει δυνατόν να ενημερωθούν άπαντα επί της προσεγγίσεως των ημετέρων αεροσκαφών. Αποτέλεσμα της καταρρίψεως υπήρξεν η απώλεια των τεσσάρων μελών του πληρώματος και εικοσιοκτώ εκ των εικοσιεννέα επιβαινόντων ανδρών των δυνάμεων Καταδρομών. Εκ των λοιπών αεροσκαφών, τρία ακόμη βληθέντα υπό αντιαεροπορικού πυρός υπέστησαν βλάβες και μη δυνάμενα να απογειωθούν εκ νέου, ανετινάχθησαν εις το αεροδρόμιο της Λευκωσίας υπό φιλίων τμημάτων, κατόπιν διαταγής του υποφαινόμενου, διά να μην γίνουν αντιληπτά υπό του εχθρού ή εις την δυσμενεστέραν περίπτωσιν να μην περιέλθουν εις χείρας του. Τελικώς εκ των δεκαπέντε αεροσκαφών, άτινα έλαβον μέρος εις την επιχείρησιν ταύτην, επέστρεψαν τα ένδεκα, εάν δε ληφθή υπόψιν η κατάστασις των αεροσκαφών τούτων, τα οποία λόγω παλαιότητος περιορισμένην μόνον εγγύησιν επιτυχίας της όλης αποστολής ηδύνατο να παράσχουν, αντιλαμβάνεταί τις διατί η αποστολή εχαρακτηρίσθη ως τοιαύτη αυτοκτονίας. Σημειούται σχετικώς εις το σημείον τούτον ότι, ότε μετά τινάς ημέρας εγένετο σκέψις επαναλήψεώς της, η εν λεπτομερεία σχεδίασή της επί τη βάσει απάντων των υπεισερχομένων παραγόντων, αποκάλυψεν ότι οι πιθανότητες επιτυχίας διεξαγωγής της ανήρχοντο εις το χαμηλόν ποσοστόν ώστε εχαρακτηρίσθη σχεδόν αδύνατος. Σημειούται ωσαύτως ότι κατά την επομένην ελήφθη σήμα του Διοικητού των Βρεττανικών Δυνάμεων εις Κύπρον, δι΄ού εδηλούτο ότι εις περίπτωσιν επαναλήψεως τοιούτων πτήσεων, τα αεροσκάφη της Ελληνικής Αεροπορίας θα αναχαιτίζοντο υπό Βρεττανικών. Μία εισέτι απόδειξις της Βρεττανικής συμπαιγνίας εις το όλον εγχείρημα».

«Εν τω μεταξύ και πρό της διεξαγωγής της επιχειρήσεως ταύτης, περί ώραν 09:00, ο Στρατηγός Μπονάνος, επιστρέψας προφανώς εκ του γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, συνεκάλεσεν εις το γραφείον του σύσκεψιν Αρχηγών Κλάδων Ενόπλων Δυνάμεων και Υπαρχηγών των αντιστοίχων Αρχηγείων. Κατ΄αυτήν ανακοίνωσεν ευθέως ότι μετέφερεν απόφασιν βάσει της οποίας θα έπρεπεν να προχωρήσουμε εις σύρραξιν μετά της Τουρκίας και εζήτησεν να εκφραστούν αι σχετικαί απόψεις των παρισταμένων, αρχής γενομένης εκ των εκπροσώπων της Αεροπορίας».

«Ο υποφαινόμενος απήντησε πάραυτα ότι εφ΄όσον τούτο επιτάσσει το ύψιστον της πατρίδος συμφέρον, η Αεροπορία είναι καθ΄όλα έτοιμη. Άπαντα τα υπ΄αυτής διατιθέμενα αεροσκάφη, άτινα δύνανται να χρησιμοποιηθούν ως μαχητικά, απάντων των τύπων, είναι έμφορτα πυρομαχικών, τα δε πληρώματα, έχοντα πλήρη γνώσιν των λεπτομερειών της αποστολής των και των στόχων τους οποίους πρόκειται να προσβάλλουν, αναμένουν την διαταγήν απογειώσεως. Πέραν τούτων άπαντα τα αεροσκάφη λοιπών τύπων και τα αντίστοιχα πληρώματα είναι έτοιμα να φέρουν κατά τον πλέον αποτελεσματικόν τρόπον εις πέρας τας αποστολάς των, ως συμβαίνει και δι΄άπαντα ανεξαιρέτως τα λοιπά μέσα και προσωπικόν. Επιπροσθέτως δε άπαντα τα κέντρα επιχειρήσεων Αρχηγείων και Μονάδων τελούν εν υψίστη αναπτύξει και πλήρη λειτουργία. Εις το σημείον τούτο ο Αντιναύαρχος Αραπάκης ηρώτησεν τον υποφαινόμενον τι εννοεί λέγων ότι η Αεροπορία είναι έτοιμη προς πόλεμον και ποίο θα ήτο το αποτέλεσμα τούτου. Ο υποφανόμενος επανέλαβεν ότι είχεν είπει προηγουμένως προσθέσας ότι την κατάστασιν της Αεροπορίας είχεν πλειστάκις περιγράψει, εν πάσει λεπτομερεία, κατά το παρελθόν, προφορικώς και εγγράφως, είχεν δε προβή και σε εμπεριστατωμένην σύγκρισιν ταύτης προς τοιαύτην της Τουρκικής Αεροπορίας. Πρόσθεσεν ωσαύτως ότι, ως είχεν δηλώσει, η Ελληνική Αεροπορία έχει ανάγκη χρόνου δύο εως τεσσάρων ετών διά να προάγη την μαχητικήν αυτής ευρωστίαν, δια των υπό παραγγελίαν νέων αεροσκαφών και λοιπων μέσων, εις επίπεδα εγγυώμενα επιθυμητόν το αποτέλεσμα μιάς τοιαύτης συρράξεως. Κατά την στιγμήν όμως ταύτην, τελούσα ήδη εν μεγίστη αναπτύξει και επανδρώσει των μέσων τα οποία διαθέτει και εν πλήρη επανδρώσει και παρατάξει 17 έναντι των εν καιρώ ειρήνης 12 πολεμικών μοιρών, και εν πλήρη αραιώσει, είναι καθ΄όλα έτοιμη να ριφθή εις την μάχην και να αγωνισθή κατά τρόπον εξασφαλίζοντα τα μέγιστα δυνατά αποτελέσματα. Ο Αντιναύαρχος Αραπάκης έλαβεν εκ νέου τον λόγον ειπών ότι το Πολεμικόν Ναυτικόν δεν είναι εισέτι έτοιμον. Δύο αντιτορπιλλικά και δύο υποβρύχια ευρίσκονται εις τον Ναύσταθμον εν αδυναμία επανδρώσεως και κινήσεως. Ως δε πρόσθεσεν, δεν ενόμιζεν ότι είμεθα έτοιμοι προς πόλεμον πρό της παρελεύσεως ωρισμένου χρόνου, εθεώρει δε δυσχερή την διεξαγωγήν πολέμου. Εν συνεχεία τον λόγον έλαβεν ο Αντιστράτηγος Γαλατσάνος, ειπών ότι και ο Στρατός Ξηράς δεν ήτο έτοιμος προς πόλεμον. Αι δυνάμεις μας πρόσθεσεν και τα τεθωρακισμένα δεν έφθασαν ακόμη εις Έβρον, η επιστράτευσις τελεί εισέτι εν εξελίξει και απαιτούνται τουλάχιστον τρεις εισέτι ημέραι δια να ευρεθώμεν εν πλήρει ετοιμότητι. Ούτος δεν συμφώνησεν προς την άποψιν της καταφυγής εις σύρραξιν. Την αυτήν θέσιν και μάλιστα εις έντονον τόνον, υπεστήριξεν και ο Α΄ Υπαρχηγός του Αρχηγείου Στρατού, Αντιστράτηγος Επιτήδειος. Τελικώς η σύσκεψις έκλεισεν διά του γενικού συμπαιράσματος ότι δεν είμεθα έτοιμοι να προχωρήσουμεν εις σύρραξιν κατ΄εκείνην την στιγμήν και ότι απαιτούντο δύο έως τρεις ημέραι προετοιμασίας, ενώ η έκβασις της συρράξεως θα ήτο αμφίβολος».

https://www.militaire.gr/kypros-1974-oi-vretanoi-sto-pleyro-ton-toyrkon-me-ntokoymenta-i-ekthesi-papanikolaoy/

Θεσσαλονίκη: Απότομη αύξηση του ιικού φορτίου του κορωνοϊού σύμφωνα με τα λύματα

Από

pcuser

July 21, 2024

Η τιμή που μετρήθηκε τη Δευτέρα 15/7/2024 ήταν 66% μεγαλύτερη από την αμέσως προηγούμενη μέτρηση

Οι μετρήσεις στα αστικά απόβλητα της πόλης, που διεξάγει η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ με την ΕΥΑΘ, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου του ΕΟΔΥ, δείχνουν απότομη αύξηση του ιικού φορτίου του κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με την Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ, αν και η μέση εβδομαδιαία αύξηση στην τιμή του φορτίου από την ISO WEEK 27/2024 στην εβδομάδα 28/2024 (σ.σ. χάρτης επίπτωσης των τελευταίων δύο εβδομάδων) -όπως κοινοποιήθηκε την προηγούμενη Τετάρτη στον ΕΟΔΥ- ήταν μόλις 24%, η τιμή που μετρήθηκε τη Δευτέρα 15/7/2024 ήταν 66% μεγαλύτερη από την αμέσως προηγούμενη μέτρηση.

Όπως διευκρινίζεται από την ερευνητική ομάδα του ΑΠΘ, «τέτοια απότομη αύξηση είχε καιρό να παρατηρηθεί και αν επιβεβαιωθεί από τις μετρήσεις στις επόμενες ημέρες θα πρόκειται για μία σημαντική αύξηση στη διασπορά του ιού».

Με βάση την πιο πρόσφατη μέτρηση στα λύματα της Θεσσαλονίκης, ο ρυθμός διπλασιασμού των φορτίων είναι ανά 18 ημέρες. Με χρόνο γενιάς (μέσος χρόνος που μεσολαβεί από τη μόλυνση ενός ατόμου μέχρι να μολύνει αυτό με τη σειρά του τα δευτερογενή κρούσματα) τις 2,8 ημέρες ο ενεργός ρυθμός αναπαραγωγής των κρουσμάτων (Rt) εκτιμάται στο 1.115. «Το κύμα αυτό εξελίσσεται αργά από τα μέσα Μαΐου και η Θεσσαλονίκη καθυστέρησε σε σχέση με άλλες πιο τουριστικές περιοχές της χώρας. Δεν αποκλείεται βέβαια να δούμε και απότομες αυξήσεις στη διασπορά, καθώς η κινητικότητα και ο τουρισμός μεταβάλλονται σημαντικά όσο προχωράει το καλοκαίρι», σημειώνεται.

https://www.pronews.gr/ygeia/thessaloniki-apotomi-ayksisi-tou-iikou-fortiou-tou-koronoiou-symfona-me-ta-lymata/

«Ορθοδοξία ή Θάνατος»: Πολιορκείται από ένοπλες αστυνομικές δυνάμεις η ιστορική Μονή Εσφιγμένου με τους 118 υπέργηρους μοναχούς

Από

pcuser

July 21, 2024

Γέροντας Μεθόδιος: «Θα υπερασπιστούμε το μοναστήρι μέχρι τέλους»

Πολιορκείται και πάλι η μαρτυρική και ιστορική Ιερά Μονή Εσφιγμένου από αστυνομικές δυνάμεις με τους 118 μοναχούς να προειδοποιούν ότι θα θυσιαστούν για να μην αρπάξει το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης την περιουσία τους.

Αυτή την στιγμή εκατοντάδες αστυνομικοί με βαρέα οχήματα έχει πλησιάσει την Μονή και αναμένεται η τελική διαταγή για έφοδο.

Πρόκειται για γέροντες οι οποίοι από το 1972 κρατούν σκληρή στάση έναντι της ηγεσίας της Ορθοδοξίας έχοντας διακόψει κάθε επαφή με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, διαφωνώντας για τις συναντήσεις με εκπροσώπους της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Από την περίοδο εκείνη, στο μοναστήρι κυματίζει το λάβαρο «Ορθοδοξία ή Θάνατος».

Η υπόθεση ξεκίνησε την περασμένη Τρίτη (16/7) όταν ο Αστυνομικός Σταθμός Καρυών απέστειλε έγγραφο προς την Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους, με το οποίο ζητούσε άδεια ώστε να προχωρήσει σε ευρείας κλίμακας επιχείρηση έξωσης σε χώρους του Άθω, με τη συνδρομή ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων και βαρέων οχημάτων – μετά από αίτημα που υπέβαλε δικαστικός επιμελητής.

Ένα σύνθημα το οποίο για τους ίδιους, αποτελεί στάση ζωής.

Από το 2002 η παλιά αδελφότητα κηρύχτηκε «παράνομη» και έως και σήμερα για την ελληνική δικαιοσύνη, οι μοναχοί της Μονής Εσφιγμένου χαρακτηρίζονται ως «καταληψίες» και τους έχει ζητηθεί να αποχωρήσουν από το Μοναστήρι.

Την ίδια ώρα έχουν αποκλειστεί από τους κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ το Συμβούλιο της Επικρατείας εδώ και σχεδόν 20 χρόνια αναγνωρίζει επίσημα ως νόμιμη τη νέα αδελφότητα της Εσφιγμένου, η οποία έχει έδρα τις Καρυές, αφαιρώντας κάθε δικαίωμα ή προνόμιο από τα παλιά μέλη.

«Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε το μοναστήρι μέχρι θανάτου»

Ο γέροντας Μεθόδιος -ένας από τους καταδικασθέντες σε… 18 χρόνια κάθειρξη από την πολιορκία του 2013- δήλωσε στο τοπικό μέσο ότι «σε περίπτωση αστυνομικής επιχείρησης, δεν θα μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια».

«Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε το μοναστήρι μέχρι θανάτου, εδώ είναι η πνευματική μας πατρίδα. Εδώ γεννηθήκαμε πνευματικά και εδώ θα πεθάνουμε.

Οι αστυνομικοί το μόνο που κάνουν είναι υπάλληλοι, δεν τους παρεξηγώ. Είναι υποχρεωμένοι να κάνουν αυτό που τους λένε. Και κυνηγούν εμάς. Εμείς έχουμε γεροντάκια που ζουν εδώ 50, 60,70 χρόνια.

Μάς απαγορεύουν να βγούμε από το μοναστήρι να πάμε να πάρουμε τρόφιμα. Κουβαλάμε πράγματα στην πλάτη και περπατάμε 1,5 χιλιόμετρο. Να αφήσουμε τα γεροντάκια να πεθάνουν επειδή το θέλουν δύο άτομα; Προς Θεού, πού βρισκόμαστε;» διερωτάται.

«Ας έρθουν»

Σύμφωνα με τον γέροντα Μεθόδιο, «Ας έρθουν και ό,τι θέλει ας γίνει. Άμα οι αστυνομικοί με τραβάνε και με σέρνουν, θα κάτσουν οι μοναχοί με δεμένα τα χέρια;

Ή αν δουν κάποιος αξιωματικός να χτυπά κάποιον μοναχό, θα καθίσουν οι πατέρες να τους βλέπουν; Θα γίνουν εγκλήματα και αυτά τα παρακινούν οι Μοναχοί αυτοί που δεν έχουν σκοπό».

«Εμείς δεν πειράξαμε ποτέ κανέναν – Λένε ψέματα»

Τόσο το 2006 όσο και το 2013 το Άγιο Όρος σημαδεύθηκε από τις επιθέσεις της ΕΛΑΣ στη Μονή.

«Δεν έχουμε κάτι ούτε με την Ιερά Κοινότητα ούτε με το Πατριαρχείο. Τα έχουμε με τους ανθρώπους. Εμείς δεχόμαστε μόνο αυτά που άφησαν οι Άγιοι Πατέρες.

Μας κατηγορούν για πράγματα που δεν ισχύουν, ότι εμείς… εκπαιδεύουμε Ρώσους κομάντο!

Εμείς όποιος και να έρθει θα τον φιλοξενήσουμε, θα του δώσουμε ένα κομμάτι ψωμί να φάει. Και Τούρκος να είναι, θα του προσφέρουμε ένα ποτήρι νερό. Και αυτό γίνεται με τον δικό μας τον κόπο, γιατί μας έχουν πάρει τα πάντα.

Πολλές φορές δεν έχω ούτε 5 ευρώ να πάρω κάτι για το γεροντάκι. Υποχρεώνω τους άλλους αδελφούς που μας βοηθάνε», αναφέρει.

Και συμπληρώνει:

«Τι ήρθαν να κάνουν στο Άγιο Όρος; Εδώ δεν ήρθαμε να μαζέψουμε χρήματα όπως αυτοί, να παίρνουν όλα τα έσοδα της Μονής δύο άτομα. Τι τα κάνουν;

Εμένα με έχουν δικάσει 65 φορές. Είναι αυτό κατά Θεόν; Είναι αυτοί Μοναχοί στο Άγιο Όρος; Εμείς δεν πειράξαμε ποτέ κανέναν.

«Ο κόσμος μάς στηρίζει πάρα πολύ και το μήνυμά μου που δίνω, είναι: Να μείνουμε Έλληνες και Ορθόδοξοι και να επιστρέψουμε στα ήθη και στα έθιμά μας. Και να μπορέσουμε να ζήσουμε σαν έθνος – γιατί κάθε έθνος που καταστρέφει και τα ήθη και τα έθιμα, είναι προδιαγεγραμμένο για αφανισμό», καταλήγει.

Η μονή Εσφιγμένου διέκοψε το 1972 κάθε σύνδεση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο κι έκτοτε οι σχέσεις τους παραμένουν διαρρηγμένες παρά τις προσπάθειες προσέγγισης έχουν γίνει κατά καιρούς από την πλευρά του Πατριαρχείου.

Το 2005 το Συμβούλιο Επικρατείας αναγνώρισε ως νόμιμη τη νέα αδελφότητα του Εσφιγμένου, η οποία έχει έδρα στις Καρυές και αποτελείται από μοναχούς, τους οποίους αναγνωρίζει και επίσημα η Ιερή Κοινότητα του Αγίου Όρους, αφαιρώντας κάθε δικαίωμα ή προνόμιο προς τους «παλαιούς».

Οι σχέσεις των παλαιών και των νέων μοναχών της Εσφιγμένου οδηγήθηκαν σε οξύτατη αντιπαράθεση το καλοκαίρι του 2013. Μέλη της νέας κοινότητας προσπάθησαν τότε να εκδιώξουν τους μοναχούς που εγκαταβιώνουν στο κονάκι της μονής στις Καρυές, ενώ η εικόνα με έναν από τους μοναχούς της παλιάς μονής να κρατάει στο χέρι ένα φλεγόμενο μπουκάλι-μολότοφ, κατέκλυσε πρωτοσέλιδα και ρεπορτάζ των μέσων ενημέρωσης.

Σε βάρος των μελών της παλαιάς μονής εκκρεμούν καταδικαστικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης, καθώς και αποφάσεις απέλασης από το Άγιο Όρος, εκείνοι δηλώνουν ανυποχώρητοι.

Ο ηγούμενος της Μονής, Μεθόδιος, παραμένει ακλόνητος στα πιστεύω του: Είναι κέρδος να διώκεται κάποιος για την πίστη του».

Ο ίδιος ο γέροντας Μεθόδιος αναφέρει: «Έχουμε δεχτεί ένα διωγμό πρωτοχριστιανικό. Όχι από εχθρούς, αλλά από τον ίδιο τον Πατριάρχη, ο οποίος θα έπρεπε να είναι ο πατέρας μας, καθώς και από την Ιερά Κοινότητα.

Επίσης δεν διατηρούμε σχέσεις με την Εκκλησία της Ελλάδος. Κι αυτό γιατί το Άγιο Όρος δεν ανήκει στην κρατούσα Εκκλησία, αλλά στο Πατριαρχείο. Η διαφορά μας με τον Πατριάρχη είναι πνευματική», σπεύδει να διευκρινίσει. «Δεν τον θεωρούμε ορθόδοξο με αυτά που κάνει, δεδομένου ότι με τις πράξεις του είναι αντίθετος προς την Ορθόδοξη Εκκλησία και γι’ αυτό δεν τον μνημονεύουμε».

Όπως εξηγεί, οι κανόνες της Εκκλησίας «απαγορεύουν τη συμπροσευχή με αιρετικούς. Είτε με προτεστάντες και καθολικούς, είτε με αλλόθρησκους όπως κάνει ο Βαρθολομαίος, ο οποίος υποστηρίζει ότι όλες οι θρησκείες κρύβουν ένα κομμάτι αλήθειας. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι παρά ένα ψέμα. Από τους Πατέρες μάθαμε πως η μόνη αλήθεια είναι η Ορθοδοξία και ότι εκεί μόνο μπορούμε να σωθούμε».

«Δούρειος Ίππος οι χρηματοδοτήσεις για να μπουν ακόμα και γυναίκες στο Άγιο Όρος»
«Θεωρούμε άλλωστε ότι τα ευρωπαϊκά χρήματα αποτελούν το Δούρειο Ίππο, ο οποίος θα καταστρέψει το Άγιο Όρος. Κάποιοι έσπευσαν να πουν: “Γιατί δεν αφήνετε τις γυναίκες να μπαίνουν στο Άγιο Όρος. Αφού τα χρήματα που λαμβάνετε προέρχονται και από γυναίκες φορολογούμενες”. Εγώ απαντώ ότι εάν αποδεχτούμε τα ποσά που εγκρίνει το ελληνικό Δημόσιο και η Ε.Ε. για τις μονές, είναι σαν να δεχόμαστε να μας τραβούν από τη μύτη κάποιοι, όπως συμβαίνει σήμερα με το ελληνικό κράτος.

Οι μονές απορροφούν διαρκώς χρήματα με αποτέλεσμα να έρθει η Ε.Ε. μελλοντικά, ζητώντας να ανοίξει το Άγιο Όρος στις γυναίκες. Γι’ αυτό προσπαθούμε και βασιζόμαστε αποκλειστικά στις δικές μας δυνάμεις, συντηρούμε και τα κειμήλια της μονής αλλά και το μοναστήρι, αποκλείοντας τα αργύρια των Εβραίων

Δηλώνουμε Έλληνες μέχρι το κόκκαλο και αρνούμαστε να παραδώσουμε στους Εβραίους την πνευματική κληρονομιά των Ελλήνων, την οποία αποκτήσαμε με αίμα και με θυσίες.

Μην ξεχνάτε ότι πίσω από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ο διεθνής Σιωνισμός, ο οποίος προσφέρει άφθονα χρήματα για να μπορεί να μας ελέγχει. Έτσι και οι αξιολογήσεις που επικαλούνται.

Όλα αυτά δεν είναι παρά μόνο παραμύθια. Όπως είχε πει κάποια στιγμή ο Κίσινγκερ “οι Έλληνες δεν πολεμούνται εύκολα. Πρέπει να τους χαλάσεις τη θρησκεία, τη γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμα για να μπορείς να τους κάνεις ό,τι θέλεις”».

https://www.pronews.gr/thriskeia/agio-oros/orthodoksia-i-thanatos-poliorkeitai-apo-enoples-astynomikes-dynameis-i-istoriki-moni-esfigmenou-me-tous-118-ypergirous-monaxous/

1...1,1751,1761,177...3,040 Σελίδα 1,176 από 3,040

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Στ. Κασσελάκης: «Ιδιωτική τράπεζα με δημόσιο χρήμα» η Attica Bank

Η Χάρις εξασφάλισε στήριξη επαρκούς αριθμού αντιπροσώπων στο συνέδριο των Δημοκρατικών και θα είναι υποψήφια για την προεδρία

Ὄχι ἄλλα δάκρυα γιά τήν Κύπρο

Τό λυκόφως τῆς ΕΕ σηματοδοτεῖ ἡ ἐπανεκλογή τῆς Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν

Το μυστικό της αποστολής «ΝΙΚΗ» του ‘74 στην Κύπρο που επιμελώς αποσιωπούν

Το αλάτι της θάλασσας «καταβροχθίζει» το γλυκό νερό στη Χαλκιδική

Η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι

Γ. Κοντογιώργης για Κυπριακό: η γεωπολιτική διάσταση και η ελληνική δυστοπία

Κύπρος 1974: Οι Βρετανοί στο πλευρό των Τούρκων με ντοκουμέντα! Η έκθεση Παπανικολάου

Από το Απτχο (Ι) ε.α. Κώστα Τζαβέλλα

Θεσσαλονίκη: Απότομη αύξηση του ιικού φορτίου του κορωνοϊού σύμφωνα με τα λύματα

Η τιμή που μετρήθηκε τη Δευτέρα 15/7/2024 ήταν 66% μεγαλύτερη από την αμέσως προηγούμενη μέτρηση

«Ορθοδοξία ή Θάνατος»: Πολιορκείται από ένοπλες αστυνομικές δυνάμεις η ιστορική Μονή Εσφιγμένου με τους 118 υπέργηρους μοναχούς

Γέροντας Μεθόδιος: «Θα υπερασπιστούμε το μοναστήρι μέχρι τέλους»