– Μπορεῖς νά μέ πᾶς μέ τό αὐτοκίνητό σου μέχρι τό σπίτι μου;

– Μά καί φυσικά ναί!

Ἦταν ὁ τελευταῖος διάλογος πού εἶχα μέ τή Βάσω Παπανδρέου τό 2018, ὅταν ἡ ἐτήσια συνάντησή μας στήν ἑορτή τοῦ Ἀντώνη Λιβάνη ὅδευε, περασμένες 12, πρός τό τέλος της. Ἐκείνη τή χρονιά εἶχε γίνει μιά ἀποτυχημένη ἀπόπειρα νά συνυπάρξουν στόν ἴδιο χῶρο σχεδόν ὅλο τό ὑπουργικό συμβούλιο τοῦ Τσίπρα μέ κορυφαίους ὑπουργούς τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου καί τοῦ Κώστα Σημίτη.

Ἦταν φανερό, ὅπως μοῦ εἶπε καί ἡ ἀείμνηστη Φώφη ἐκείνη τήν βραδιά, ὅτι ὁ ἕνας δέν ἄντεχε τόν ἄλλον. Τό ΠΑΣΟΚ ἦταν πολύ ὑπερήφανο γιά νά ὑποταχθεῖ στόν ΣΥΡΙΖΑ, ἔστω καί γονατισμένο.

Εἴπαμε πολλά μέ τήν Βάσω στό δρόμο ἀπό τήν Κηφισιά μέχρι τό Πάτημα Χαλανδρίου, ἐκεῖ πού εἶναι τό σπίτι καί ὁ κῆπος μέ τά ἀγαπημένα λουλούδια της. Μιά ζωή στόν πάνω ὄροφο ἔμενε μόνη ἡ Βάσω μαζί μέ μιά Πολωνή οἰκιακή βοηθό καί στόν κάτω τό ζεῦγος τοῦ φίλου Πέτρου Εὐθυμίου καί τῆς Ἀναστασίας Παρετζόγλου.

Γνώρισα τήν Βάσω πρώτη φορά σέ μία θυελλώδη σύνοδο τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ΠΑΣΟΚ στά ὑπόγεια τοῦ ξενοδοχείου «Caravel», λίγο μετά τό περίφημο δεῖπνο (μέ ἀγκινάρες ἀ λα πολίτα) τῶν τεσσάρων, μέ τόν Πάγκαλο, τόν Αὐγερινό καί τόν Σημίτη στό σπίτι της, ὅπου ἀποφασίστηκε ἡ ἀνάληψη πρωτοβουλιῶν γιά τήν ἀμφισβήτηση καί ἀνατροπή τοῦ ἀρρώστου Ἀνδρέα. Τῆς μεγάλης της ἀγάπης στά νιάτα της. Τότε πού ὁ Ἀνδρέας ἐπιβιβαζόταν στό ὑπερηχητικό «Κονκόρντ» κάθε Σαββατοκύριακο καί ταξίδευε ἀπό τόν Καναδᾶ στό Λονδῖνο γιά νά τήν συναντήσει.

Ἐκείνη τή μέρα ἡ Βάσω σηκώθηκε βιαστικά ἀπό τή θέση της στά ὀρεινά τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς, διέσχισε μέσα σέ νεκρική σιγή τήν αἴθουσα καί ἔφτασε μπροστά στόν Ἀντρέα Παπαντρέου (δίπλα του καθόταν ὁ Κώστας Σκανδαλίδης) καί τοῦ πέταξε ἕνα χαρτί στό τραπέζι μέ τήν πράσινη τσόχα, στό ὁποῖο ἔγραφε κάτι. «Μάλιστα!» ἀναφώνησε μόλις τό διάβασε ὁ Ἀνδρέας καί κούνησε ἐπιτιμητικά τό κεφάλι του, χωρίς νά τῆς ἀπαντήσει. Ἐκείνη τόν κοίταξε, ἔκανε μεταβολή καί ἐπέστρεψε στή θέση της. Θά μποροῦσε νά ἦταν ἐρωτική σκηνή ἀλλά ἦταν βαθύτατα πολιτική. Στήν «Κυριακάτικη Ἐλευθεροτυπία» τῆς ἐποχῆς ὑπάρχει μιά φωτογραφία της μαζί μέ τόν Τάσο Παππᾶ, τόν Πάνο Σῶκο κι ἐμένα νά μᾶς ὑπαγορεύει ἡ Βάσω τί ἀκριβῶς εἶχε γράψει στόν Ἀνδρέα σέ ἐκεῖνο τό χαρτί.

Τήν γνώρισα πολύ καλύτερα χρόνια ἀργότερα, ὅταν ἀνέλαβε ὑπουργός Ἐσωτερικῶν καί Δημοσίας Διοικήσεως. Ὁ ἀρχισυντάκτης μου καί μέντοράς μου στήν «Ἀπογευματινή» Τίτος Ἀθανασιάδης μοῦ ζήτησε νά ἀντικαταστήσω στό ρεπορτάζ τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας τόν νῦν πρόεδρο τῆς ΕΡΤ Γιάννη Παπαδόπουλο καί διαδοχικά ἔτσι εἶχα τήν εὐκαιρία νά γνωρίσω ὅλα τά κορυφαῖα στελέχη τοῦ ΠΑΣΟΚ πού πέρασαν ἀπό ἐκεῖ, ὅπως ὁ Ἀνάστασης Πεπονῆς, ὁ Ἄκης Τσοχατζόπουλος, ὁ Ἀλέκος Παπαδόπουλος, ἡ Βάσω Παπανδρέου, ὁ Κώστας Σκανδαλίδης, ὁ Χάρης Καστανίδης, ὁ Γιῶργος Φλωρίδης, ὁ Σταῦρος Μπένος, ὁ Λάμπρος Παπαδήμας, ὁ Ἀνδρέας Λοβέρδος, ὁ Βασίλης Τσιλίκας, ὁ Τάσος Μαντέλης κ.ἄ.

Πλαισιωμένη ἡ Βάσω ἀπό μία δυναμική ὁμάδα συνεργατῶν ἀποτελούμενη ἀπό τήν διευθύντριά της Βαρβάρα Παπαχριστοδούλου, τόν νομικό της σύμβουλο, στέλεχος τοῦ ΝΣΚ, Τάσο Μπάνο, τόν σεμνό ἐξ ἀπορρήτων διαχρονικό συνεργάτη της Δημήτρη Καρύδη, τήν ἐξαίρετη διευθύντρια τοῦ γραφείου Τύπου της Πηνελόπη Μητρούλια κι ἄλλους, ἔδινε μιά εἰκόνα ἀπόμακρη. Οἱ περισσότεροι φοβόντουσαν νά τήν πλησιάσουν καί νά τῆς μιλήσουν. Τοτέμ. Ἀλλά τό μυστικό γιά νά ἔρθεις κοντά μέ τήν Βάσω ἦταν νά τολμᾶς νά τῆς μιλᾶς εὐθέως. Ἀγαποῦσε τήν εὐθύτητα καί δέν εἶχε ἐγωισμό νά σηκώσει τό τηλέφωνο καί νά σέ φωνάξει στό γραφεῖο μετά ἀπό ἕνα ἀρνητικό δημοσίευμα γιά νά συζητήσει μαζί σου τήν ἄποψή σου. Δέν θεωροῦσε ὅτι σοῦ δίνει ἀέρα καί μπόι, ὅτι θά τό πάρεις ἐπάνω σου, δέν διακατεχόταν ἀπό ἐλιτισμό. Ὅταν ἔγραφες γιά τήν Βάσω, ἤξερες ὅτι τίποτε δέν πέφτει κάτω.

Σέ καλοῦσε εἴτε ἡ ἴδια εἴτε ὁ Καρύδης καί σοῦ ἐξηγοῦσαν. Δέν τσακώνονταν. Ὄχι σάν μερικούς – μερικούς τῆς σήμερον, πού ὅταν τούς κάνεις κριτική ἡ ἀπόφασή τους εἶναι «δέν σοῦ μιλάω».

Τό δεύτερο χαρακτηριστικό της ἦταν ἡ πολιτική μέ ἀποτύπωμα. Ἔχει περάσει στόν πολύ κόσμο ὅτι τά ΚΕΠ ἦταν ἔργο τοῦ Σταύρου Μπένου. Τό ἀκριβές εἶναι ὅτι ὁ Σταῦρος Μπένος μέ τό πάθος πού εἶχε καί ἀπό τό Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν ὡς ὑφυπουργός καί ἀπό τό Ὑπουργεῖο Αἰγαίου ὡς ὑπουργός ἀνέπτυξε τά ΚΕΠ σέ ὁλόκληρη τήν Ἑλλάδα καί αὐτό τό πιστώνεται. Ἀλλά τό πρῶτο ΚΕΠ στό Σύνταγμα τό ἵδρυσε ἡ Βάσω Παπανδρέου σέ συνεργασία μέ τήν ἐξειδικευμένη ὡς call center ἰδιωτική ἑταιρεία μετρήσεων Κappa research τοῦ Ντίνου Ρουντζούνη. Ἀκόμα θυμᾶμαι τό πρῶτο ρεπορτάζ γιά τό ΚΕΠ, γιά τό ὁποῖο ἐργάζονταν τά στελέχη τῆς ἑταιρείας Τάσος Γεωργιάδης καί Γιῶτα Μπλέτα, μετέπειτα ὑποψήφια νομάρχης τοῦ ΠΑΣΟΚ στήν Λακωνία. Νομίζω ὅτι στήν ἴδια ὁμάδα μπορεῖ νά ἦταν καί ὁ Τάκης Θεοδωρικάκος. «Χάλασα» τόν κόσμο τότε μέ δημοσιεύματα γιά τό πῶς εἶναι δυνατόν ἡ ἑταιρεία μετρήσεων πού βγάζει τόν Σημίτη καταλληλότερο Πρωθυπουργό νά ἀναλαμβάνει καί δημόσια ἔργα καί αὐτός ἦταν ὁ λόγος πού μέ ὑπόδειξη τοῦ γραφείου τῆς Βάσως γνώρισα τόν Ντίνο, μέ τόν ὁποῖο ἐπικοινωνῶ μέχρι καί σήμερα.

Ὅταν λειτούργησε τό ΚΕΠ, μᾶς πῆρε ἡ Βάσω ἀπό τό χέρι καί μᾶς πῆγε νά μᾶς τό δείξει. Πρίν τό ἐγκαινιάσει ὁ Σημίτης. Ἀλλά ποτέ δέν διεκδίκησε δημόσια τήν πατρότητα τῆς ἰδέας. Αὐτός ἦταν ὁ χαρακτῆρας της, νά ἀσκεῖ τό ἀξίωμά της καί νά μήν ἐνδιαφέρεται γιά τήν ὑστεροφημία της.

Ἡ Βάσω Παπανδρέου ἐπίσης ἦταν τέρας ψυχραιμίας. Ὁ Ἐγκέλαδος τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1999 μέ τά γνωστά ἀποτελέσματα μέ βρῆκε στόν τρίτο ὄροφο τοῦ ὑπουργείου, στό γραφεῖο τῆς γενικῆς διευθύντριας Εὐσταθίας Μπεργελέ. Τρέξαμε ὅλοι ἀπό τίς σκάλες στήν εἴσοδο. Ἡ Παπανδρέου παρέμεινε στό γραφεῖο της καί δέν κατέβηκε ἀπό αὐτό ποτέ. Ποτέ! Ὅταν τό ἔμαθαν αὐτό λίγο ἀργότερα οἱ ὑπάλληλοι, ἄρχισαν νά ἀνεβαίνουν ὁ ἕνας πίσω ἀπό τόν ἄλλον στόν πέμπτο ὄροφο τοῦ ὑπουργείου γιά ὁδηγίες.

Ἡ Παπανδρέου ἐπίσης εἶχε χιοῦμορ. Εἴμαστε στήν Ξάνθη καί ἔχει ἀνέβει σέ μία αὐτοσχέδια ἐξέδρα σ’ ἕνα ὀρεινό πομακικό χωριό στόν Ἐχῖνο νά μιλήσει στούς μουσουλμάνους ὅταν ξαφνικά ἀνοίγει ὁ οὐρανός καί ἀρχίζει νά βρέχει. Ἐκείνη, πρίν κατέβει ἀπό τό βῆμα, πρόλαβε νά φωνάξει δίς χαμογελαστή στό ἀκροατήριό της, ἤξερε τί σημαίνει αὐτό, «μπερεκέτι, μπερεκέτι!» Πού γιά τούς μουσουλμάνους σημαίνει ὅταν βρέχει «εὐλογία».

Μέ τήν ἴδια ἄνεση πού ἀπευθυνόταν σέ μουσουλμάνους καί χριστιανούς ἀπευθυνόταν στούς Εὐρωπαίους ὁμολόγους της ὑπουργούς Ἐσωτερικῶν στήν Νάπολη, ὅπου τήν ἀκολουθήσαμε σέ συνέδριο γιά τήν καλή νομοθέτηση. Ἐκείνη ὅμως ἐκτός ἀπ’ ὅλα αὐτά ἤθελε νά πᾶμε καί πήγαμε γιά ξενάγηση στήν Πομπηία καί στό Ποζιτάνο.

Ἀγαποῦσε τήν καλή ζωή μέ μέτρο. Σκοτεινές πλευρές ἴσως εἶχε, ἀλλά δέν τήν ἀκολούθησα στό ρεπορτάζ τῶν δημοσίων ἔργων ὅταν ἔγινε, μετά τίς ἐκλογές τοῦ 2000 (ἀφοῦ πρῶτα μονιμοποίησε χιλιάδες συμβασιούχους), ὑπουργός ΠΕΧΩΔΕ. Πολιτικά εἴχαμε μιά ἰσχυρή κόντρα ὅταν ἐκείνη, ἀμέσως μετά τίς ἐκλογές τοῦ 2000, καλοῦσε ἐπιτακτικά τόν Κώστα Καραμανλῆ νά ἀποδεχθεῖ τό ἀποτέλεσμα ὅταν ὅλοι γνωρίζαμε ὅτι εἶχαν ψηφίσει σέ αὐτές παράνομα χιλιάδες ἀλλοδαποί. Τά ὅσα ἀποκάλυψε ἀργότερα ὁ Θόδωρος Τσουκάτος γιά ἐκεῖνες τίς ἐκλογές μᾶλλον δικαίωσαν τόν Καραμανλῆ καί ὄχι τήν Βάσω.

Οἱ ξένοι, τέλος, ἐμπιστεύονται τήν κρίση της μετά τήν θητεία της ὡς Ἐπιτρόπου στήν Εὐρωπαϊκή Ἐπιτροπή. Μιά βραδιά, ἐπί μνημονίων, τήν πέτυχα στόν «Παπαδάκη» τοῦ Κολωνακίου μέ τόν περίφημο Ράιχενμπαχ. Ἡ Βάσω ἀρνήθηκε νά ψηφίσει τό δεύτερο μνημόνιο Παπανδρέου, τό εἶπε σέ μιά Κοινοβουλευτική Ὁμάδα τοῦ ΠΑΣΟΚ στόν Παπακωνσταντίνου («σοῦ ἔλεγα ὅτι δέν βγαίνουν τά μνημόνια καί μέ κοιτοῦσες σάν οὖφο!») καί διεγράφη ἀπό τόν Γιῶργο Παπανδρέου στίς 12 Φεβρουαρίου τοῦ 2012! Αὐτή ἦταν. Ἀλλά τό ΠΑΣΟΚ ξέχασε νά ἀναφέρει στόν ἀποχαιρετισμό της αὐτό τό γεγονός. Δέν συμφέρει. Γι’ αὐτό καί ὁ Παπανδρέου δέν πῆγε στήν κηδεία της ἀλλά στόν γάμο τοῦ βλαχοδήμαρχου στήν Θήβα.

Ψάχνοντας πολλές φορές νά βρῶ γιατί φαινόταν τόσο ἀπόμακρη ἀνακάλυψα μέσα ἀπό διηγήσεις κορυφαίων στελεχῶν τοῦ ΠΑΣΟΚ ὅτι ἡ καρδιά της μετά τόν Ἀνδρέα Παπανδρέου, γιά τόν ὁποῖο θυσίασε τήν ζωή της (μή ἐπιτρέποντας στόν ἑαυτό της νά κάνει παιδιά μαζί του, ἐνῶ… μποροῦσε), στέγνωσε. Εἶχε σχέσεις μετά ἀπό ἐκεῖνον ἀλλά ποτέ δέν τόν ξεπέρασε. Οὔτε ποτέ ξεπέρασε αὐτά πού ἔγιναν εἰς βάρος της ὅταν ἐπιχείρησε νά πάει στό Καστρί τό βράδυ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1977 μέ τήν ἰδιότητα τοῦ μέλους τοῦ Ἐκτελεστικοῦ Γραφείου. Ὁ γιός τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου Νῖκος ἔγραψε ἕνα ὁλόκληρο βιβλίο γιά τήν σχέση τοῦ Ἀνδρέα μέ τήν Βάσω πρίν μερικά χρόνια (γιά νά «συμφιλιωθεῖ» μέ τόν πατέρα του μᾶλλον) χωρίς νά ἀναφέρει τό ὄνομά της. Ἀλλά ὅλοι ἤξεραν.

Ἐκείνη δέν ἀπάντησε ποτέ. Δέν ξέρω ἄν ἦταν σέ θέση νά καταλάβει ἄλλωστε γιά νά ἀπαντήσει πιά. Στήν γιορτή τοῦ Ἀντώνη Λιβάνη τήν ἀμέσως ἑπόμενη χρονιά, τό 2019, ἕνας φίλος μέ συμβούλεψε νά μή μιλήσω αὐτή τή φορά μέ τήν Βάσω γιατί μπορεῖ νά στεναχωρηθῶ. Εἶχε ἀρχίσει ἡ κατιοῦσα. Καιρό ἀργότερα ἔμαθα ὅτι ἕνα βράδυ οἱ οἰκεῖοι της τήν βρήκανε περιπλανώμενη, ντυμένη πρόχειρα, στήν Λεωφόρο Κηφισίας. Μιά ψυχή ἔψαχνε δικαίωση. Ἀλλά δέν τήν βρῆκε ποτέ. Ἴσως στά Βαλιμίτικα τοῦ Αἰγίου, τόν γενέθλιο τόπο της, ὅπου κηδεύτηκε τό Σάββατο, νά βρεῖ τήν ἀνάπαυση καί τήν ἀγάπη πού ἀναζητοῦσε γιά μιά ὁλόκληρη ζωή.

estianews.gr

Καί κατηγορεῖτε ἐμᾶς γιά ὑπερπατριωτισμό ἐπειδή σᾶς λέμε ὅτι κάνετε διάλογο μέ τόν λάθος ἄνθρωπο; – Οἱ ἀσύλληπτα προκλητικές δηλώσεις τοῦ Τούρκου Προέδρου πού παραβιάζουν κατάφωρα τήν Διακήρυξη τῶν Ἀθηνῶν καί ἔμειναν ἀναπάντητες ἀπό τήν Κυβέρνηση, ἐνῶ ἀπεκρύβησαν ἀπό τούς τηλεοπτικούς σταθμούς – Ἰδού οἱ χάρτες τοῦ ἀλυτρωτισμοῦ

Μέ ποιούς ὅρους ὁδεύουμε πρός διαπραγματεύσεις μέ τούς Τούρκους; Καί μέ ποιούς Τούρκους πᾶμε νά διαπραγματευθοῦμε; Μέ αὐτούς πού διεκδικοῦν τήν Θεσσαλονίκη;
Ὀργή δημιουργεῖται σέ κάθε ἐχέφρονα Ἕλληνα πού παρακολουθεῖ τήν προκλητική συμπεριφορά τῆς Ἀγκύρας. Σέ κάθε Ἕλληνα πού ἄκουσε τόν Ἐρντογάν νά μιλάει πάλι γιά «ἐθνικό ὅρκο», νά ἀμφισβητεῖ τήν Συνθήκη τῆς Λωζάννης καί νά ζητεῖ νά ἐπεκταθεῖ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος.

Διπλασιάζεται ἡ ὀργή ὅταν διαπιστώνει κανείς ὅτι ἀπάντησις σέ αὐτές τίς δηλώσεις, πού καταφώρως παραβιάζουν τήν Διακήρυξη τῶν Ἀθηνῶν, δέν δίδεται. Οὔτε ὁ Πρωθυπουργός, πού σπεύδει νά χαρακτηρίσει «ὑπερπατριῶτες» ὅσους ἀνησυχοῦν γιά τήν πατρίδα, εἶπε τό παραμικρό. Οὔτε ὁ ὑπουργός Ἐξωτερικῶν, πού δήλωνε πώς ἡ «Γαλάζια Πατρίδα» τοῦ Ἐρντογάν δέν συνιστᾶ διεκδίκηση γιά τό Αἰγαῖο. Οὔτε κἄν ὁ λαλίστατος σέ ἄλλες περιπτώσεις κυβερνητικός ἐκπρόσωπος ἔλαβε ὁδηγίες νά ἀπαντήσει στά λεγόμενα ἀπό τόν Τοῦρκο Πρόεδρο. Τά ἐσωτερικά μικροπολιτικά ζητήματα τόν ἀπασχολοῦν περισσότερο. Ἀλλά αὐτό δυστυχῶς εἶναι τό ἐπίπεδο τῆς Κυβερνήσεώς μας… Ὅμως οὔτε τά κανάλια καί τά ἠλεκτρονικά ΜΜΕ ἀσχολήθηκαν μέ τό θέμα. Τό ἀπέκρυψαν. Γιατί ἄραγε;

Βαδίζουμε λοιπόν πρός διαπραγματεύσεις, ἐνῶ ἡ τουρκική πλευρά ὄχι μόνον δέν προβαίνει σέ καμμία κίνηση συμβιβασμοῦ ἤ καλῆς θελήσεως, ἀλλά ἀπεναντίας διατυπώνει συνεχῶς περισσότερες ἀξιώσεις. Πλέον δέν διεκδικεῖ μόνον θαλάσσιες ζῶνες ἐπί τῶν ὁποίων ἡ Ἑλλάς ἔχει κυριαρχικά δικαιώματα. Ἀπαιτεῖ καί χερσαία ἐπέκταση. Ὁ ἴδιος ὁ Ταγίπ Ἐρντογάν ἤγειρε θέμα ἀξιώσεως ἐδαφῶν πού ἀνήκουν στήν Ἑλλάδα, τήν Βουλγαρία, τήν Συρία καί τό Ἰράκ, μιλῶντας τό Σάββατο γιά τήν «Τουρκία τοῦ Ἐθνικοῦ Ὅρκου». Αὐτό σημαίνει, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ὅτι ὁ Ἐρντογάν θέλει νά ἐπεκτείνει τά σύνορα τῆς χώρας του, ὥστε νά περιλάβει καί τήν Θεσσαλονίκη. Μέχρι ἐκεῖ φθάνει ὁ λεγόμενος «Ἐθνικός Ὅρκος», μιά ὁριοθέτησις τήν ὁποία ἔθεσε τό τελευταῖο νομοθετικό σῶμα τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας τό 1920, ὡς διεκδίκηση γιά τά ὅρια τῆς Τουρκίας πού ἐπρόκειτο νά διαμορφωθεῖ μετά τήν ἧττα τῶν Ὀθωμανῶν κατά τόν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τό κείμενο αὐτό, τό ὁποῖο οὐδέποτε ἀπέκτησε νομική ἰσχύ, κατηργήθη οὕτως ἤ ἄλλως μέ τήν ὑπογραφή τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης. Τό γεγονός δέ ὅτι ὁ Ἐρντογάν τό ἐπαναφέρει, ὡς μέρος τῶν διεκδικήσεών του, συνιστᾶ εὐθεία παραβίαση τῆς Συνθήκης αὐτῆς. Δέν εἶναι ἄλλωστε ἡ πρώτη φορά πού τό κάνει. Κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει δηλώσει ὅτι θεωρεῖ τήν Συνθήκη τῆς Λωζάννης «παρωχημένη» καί ἔχει ἐκδηλώσει περιφρόνηση πρός αὐτήν.

Εἰδικώτερα, ὅπως μετέδωσε ὁ τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ, ὁ Ἐρντογάν δήλωσε:

«Δέν θά κοιτᾶμε τά δάκρυα ὁποιουδήποτε ἔχει βλέψεις στήν πατρίδα μας. Δέν θά ἀνεχτοῦμε κανέναν πού θά ἐπιχειρήσει κατά τῆς πατρίδας μας. Δέν θά ἐπιτρέψουμε καμμία ἐπέμβαση οὔτε στά 782 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα τῶν ἐδαφῶν τῆς πατρίδας μας, οὔτε στή γεωγραφία τοῦ Ἐθνικοῦ Ὅρκου»
Νά ὑπενθυμίσουμε ὅτι, σύμφωνα μέ τόν «Ὅρκο» αὐτό, τά σύνορα τῆς μελλοντικῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας συμπεριελάμβαναν τίς περιοχές τῆς Μακεδονίας μέχρι καί τήν Θεσσαλονίκη, τοῦ Κιρκούκ, τοῦ Χαλεπίου καί τῆς Μοσούλης. Βασιζόταν στίς ἀποφάσεις τῶν συνεδρίων τοῦ κινήματος τοῦ Μουσταφᾶ Κεμάλ, τοῦ Ἐρζερούμ τοῦ Ἰουλίου καί Αὐγούστου 1919 καί τῆς Σεβάστειας τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ ἰδίου ἔτους.

Οἱ ἕξι προβλέψεις τοῦ τουρκικοῦ «Ἐθνικοῦ Ὅρκου» εἶναι:

1. Τό μέλλον τῶν περιοχῶν πού κατοικοῦνταν ἀπό Ἄραβες κατά πλειοψηφία, τήν στιγμή τῆς ὑπογραφῆς τῆς Ἀνακωχῆς τοῦ Μούδρου, θά καθοριστεῖ μέ δημοψήφισμα. Οἱ περιοχές οἱ ὁποῖες δέν βρίσκονταν ὑπό τήν κατοχή τῶν συμμάχων τήν περίοδο τῆς ὑπογραφῆς τῆς ἐκεχειρίας καί εἶχαν τουρκική-μουσουλμανική πλειοψηφία ἀποτελοῦν τήν πατρίδα τοῦ τουρκικοῦ ἔθνους.

2. Τό μέλλον τῶν περιοχῶν τοῦ Κάρς, Ἀρνταχάν καί Βατούμ θά καθοριστεῖ μέ δημοψήφισμα.

3. Τό καθεστώς τῆς περιοχῆς τῆς Δυτικῆς Θράκης θά καθοριστεῖ μέ τήν ψῆφο τῶν κατοίκων της.

4. Θά πρέπει νά ἐξασφαλιστεῖ ἡ ἀσφάλεια τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί τῆς Θαλάσσης τοῦ Μαρμαρᾶ. Τό καθεστώς ἐλεύθερης διακινήσεως προϊόντων καθώς οἱ μεταφορές μέσω τῶν Στενῶν τοῦ Βοσπόρου καί τῶν Δαρδανελλίων θά καθορισθεῖ μεταξύ τῆς Τουρκίας καί τῶν ἄλλων ἐνδιαφερομένων κρατῶν.

5. Τά δικαιώματα τῶν μειονοτήτων θά ἐξασφαλιστοῦν μέ βάση τήν ἀμοιβαιότητα τῶν δικαιωμάτων τῶν μουσουλμανικῶν μειονοτήτων στίς γειτονικές χῶρες.

6. Μέ στόχο τήν ἀνάπτυξη τῆς χώρας σέ κάθε ἐπίπεδο θά πρέπει νά ἐξασφαλιστεῖ ἡ ἐλευθερία καί ἡ ἀνεξαρτησία της, κάτι πού θά ἐπιτευχθεῖ μέ τήν ἄρση κάθε ἐμποδίου στό οἰκονομικό, πολιτικό καί δικαιϊκό πεδίο.

Αὐτά εἶναι τά δεδομένα πού ὁ Ἐρντογάν ἐπαναφέρει καί μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο θά πρέπει ἡ Ἑλλάς νά ἀντιμετωπίσει, στίς ὅποιες συνομιλίες ἀρχίσουν στό ἄμεσο μέλλον. Ἡ Τουρκία ποτέ δέν ἔχει κρύψει τίς προθέσεις της. Τό ἐρώτημα εἶναι πόσο τήν παρακολουθεῖ καί πόσο ἀντιλαμβάνεται τίς τοποθετήσεις της ἡ ἑλληνική πλευρά καί ἰδιαιτέρως τό Μέγαρο Μαξίμου καί τό Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν.

Θά σημειώσουμε ἐπίσης τό γεγονός ὅτι ἡ δημοσιότης τῆς ὁποίας τυγχάνουν στήν Ἀθήνα οἱ προκλητικές δηλώσεις καί τοποθετήσεις εἴτε τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν εἴτε τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν Χακάν Φιντάν (ὁ ὁποῖος ἀναμένεται συντόμως στήν Ἀθήνα) εἶναι ἐλαχίστη. Εἶναι συνέπεια αὐτῆς τῆς περιορισμένης δημοσιότητος τό γεγονός ὅτι οἱ ἁρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες δέν φαίνονται ἐνημερωμένοι γιά τήν τακτική τῆς Ἀγκύρας; Ἤ μήπως ὑπάρχουν κύκλοι οἱ ὁποῖοι μεριμνοῦν νά μήν δίδεται μεγάλη προβολή στίς κινήσεις τῶν Τούρκων, μέ τήν ἐλπίδα ὅτι δέν θά διαταραχθοῦν τά «ἤρεμα νερά» στά ὁποία προσδοκοῦν; Ἀλλά σέ αὐτήν τήν περίπτωση τά πράγματα ὁδηγοῦνται σέ ἐπικίνδυνες ἀτραπούς. Διότι πρόκειται γιά τήν τακτική τῆς στρουθοκαμήλου, ἡ ὁποία νομίζει ὅτι ὁ κίνδυνος ἐξαλείφεται ἐπειδή βάζει τό κεφάλι κάτω ἀπό τό χῶμα καί δέν τόν βλέπει. Καί ἐν προκειμένῳ οἱ κίνδυνοι πού πυκνώνουν δέν ἀφοροῦν στόν ἕναν ἤ τόν ἄλλον ἀξιωματοῦχο προσωπικῶς. Ἐδῶ διακυβεύεται ἡ ἴδια ἡ ὑπόστασις τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους καί ἡ ἑλληνική Κυβέρνησις δείχνει νά ὑπνώττει. Κατά τά ἄλλα, ὁ Πρωθυπουργός κατηγορεῖ κάποιους, καί ἐμᾶς μεταξύ αὐτῶν, ὡς «ὑπερπατριῶτες». Ἐνοχλεῖται ἀπό τήν ἀποκάλυψη τῆς ἀληθείας; Προτιμᾶ τήν συγκάλυψη;

estianews.gr