Οἱ Δημοκρατικοί ἀναλαμβάνουν τόν ἔλεγχο τοῦ Κογκρέσσου – Ἡ ἀκρίβεια καί ὁ πόλεμος στό Ἰράν καθόρισαν τήν ψῆφο – Γιατί δέν ἀποκλείονται νέοι αἰφνιδιασμοί ἀπό τόν Λευκό Οἶκο
Ἕνα ἠχηρό πολιτικό μήνυμα πρός τόν Ντόναλντ Τράμπ καί τήν πολιτική του ἔστειλαν οἱ Ἀμερικανοί ψηφοφόροι στίς ἐνδιάμεσες ἐκλογές, ἀνατρέποντας τούς συσχετισμούς στό Κογκρέσσο.
Οἱ Δημοκρατικοί ἐξησφάλισαν τόν ἔλεγχο καί τῶν δύο σωμάτων τοῦ σώματος, σέ Βουλή καί Γερουσία, ἀλλάζοντας τόν πολιτικό χάρτη ἀκόμη καί σέ παραδοσιακά προπύργια τῶν Ρεπουμπλικανῶν. Τό λεγόμενο «μπλέ κῦμα» ὅμως δέν ἀποτελεῖ μόνο ἐκλογική ἐπιτυχία τοῦ κόμματος, ἀλλά ἑρμηνεύεται κυρίως ὡς ἕνα ἰσχυρό μήνυμα ἀπορρίψεως τῆς πολιτικῆς ἀτζέντας Τράμπ, ἀποτέλεσμα πού συνιστᾶ σοβαρό πλῆγμα γιά τόν Ἀμερικανό Πρόεδρο, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται πλέον ἀντιμέτωπος μέ ἕνα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον γιά τό ὑπόλοιπο τῆς θητείας του.
Ἡ δυσαρέσκεια γιά τό ηὐξημένο κόστος ζωῆς, οἱ ὑψηλές τιμές τῆς ἐνεργείας καί ἡ ἐμπλοκή τῶν ΗΠΑ στήν σύγκρουση μέ τό Ἰράν ἀπετέλεσαν τούς βασικούς παράγοντες πού διεμόρφωσαν τό ἐκλογικό ἀποτέλεσμα. Ἡ ἧττα τῶν Ρεπουμπλικανῶν ἔγινε δεκτή μέ ἱκανοποίηση σέ ἀρκετές εὐρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς ἐκτιμᾶται ὅτι ἡ νέα σύνθεσις τοῦ Κογκρέσσου θά μποροῦσε νά λειτουργήσει ὡς ἀντίβαρο στίς πιό ἀμφιλεγόμενες ἐπιλογές τοῦ Τράμπ. Ὡστόσο, ἡ αἰσιοδοξία συνοδεύεται ἀπό ἐπιφυλάξεις, καθώς ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος ἐξακολουθεῖ νά διαθέτει σημαντικές ἐξουσίες, ἰδίως στόν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς.
Ἡ ἔκτασις τῆς ἐκλογικῆς ἀνατροπῆς ἀποτυπώνεται στίς νῖκες τῶν Δημοκρατικῶν σέ Πολιτεῖες ὅπου οἱ Ρεπουμπλικανοί διατηροῦσαν ἐπί ἔτη ἰσχυρή παρουσία, ὅπως ἡ Βόρειος καί ἡ Νότιος Καρολίνα, τό Τέξας καί τό Κάνσας. Παραλλήλως, οἱ Δημοκρατικοί ἐπεκράτησαν στίς ἐκλογές γιά τίς θέσεις τῶν κυβερνητῶν στό Τέξας καί τήν Τζόρτζια, ἐνῷ στήν Ἀϊόβα, ὅπου ὁ Τράμπ εἶχε κερδίσει μέ διαφορά 13 ποσοστιαίων μονάδων τό 2024, ὁ Δημοκρατικός Τζός Τοῦρεκ ἐπέτυχε ἄνετη νίκη. Ἀντιθέτως, οἱ Ρεπουμπλικανοί περιορίστηκαν σέ ὁριακές ἐπικρατήσεις ἀκόμη καί σέ ἀναμετρήσεις στίς ὁποῖες ἀνεμένοντο σαρωτικές νῖκες τους.
Ἡ ἀκρίβεια καί τό Ἰράν ἔκριναν τήν κάλπη
Τό ἐκλογικό ἀποτέλεσμα ἀποτελεῖ πρωτίστως ἔκφραση τῆς οἰκονομικῆς δυσαρεσκείας τῶν Ἀμερικανῶν. Οἱ ὑψηλές τιμές στά καύσιμα, στά τρόφιμα καί στήν στέγαση ἐπιβαρύνουν τά νοικοκυριά, ἐνῷ ἡ αὔξησις τοῦ κόστους δανεισμοῦ καί τῆς ὑγειονομικῆς περιθάλψεως ἐντείνει τήν ἀνασφάλεια. Ἡ οἰκονομική ἀνάπτυξις καί ἡ χαμηλή ἀνεργία δέν ἐστάθησαν ἀρκετές γιά νά ἀντισταθμίσουν τήν καθημερινή πίεση πού αἰσθάνονται οἱ πολῖτες. Καθοριστική ὑπῆρξε καί ἡ πολεμική σύγκρουσις μέ τό Ἰράν, ἡ ὁποία προεκάλεσε νέα ἄνοδο τῶν ἐνεργειακῶν τιμῶν καί ἀναζωπύρωσε τίς πληθωριστικές πιέσεις. Τό γεγονός ὅτι ἡ ἀμερικανική ἐμπλοκή σέ μιά διεθνῆ κρίση μετεφράσθη σέ μεγαλύτερη οἰκονομική ἐπιβάρυνση γιά τά νοικοκυριά ἀπεδείχθη ἰδιαιτέρως ἐπιζήμιο γιά τόν Λευκό Οἶκο.
Ὁ ἴδιος ὁ Τράμπ ἀνεγνώρισε, σέ συνέντευξή του στό Fox News, ὅτι τό Ἰράν ἀπετέλεσε τοὐλάχιστον ἕναν ἀπό τούς παράγοντες τῆς ἥττας τῶν Ρεπουμπλικανῶν. Σέ ξεχωριστή συνέντευξή του στούς «Financial Times», μάλιστα, ἐδήλωσε ὅτι δέν ἔχει ἄμεσα σχέδια γιά κλιμάκωση τῆς ἀντιπαραθέσεως μέ τήν Τεχεράνη. Ἡ παραδοχή αὐτή δέν καθησύχασε, ὡστόσο, τούς συμμάχους τῶν ΗΠΑ. Εὐρωπαῖοι ἀξιωματοῦχοι εἶχαν ἐκφράσει κατ’ ἰδίαν ἀνησυχίες ὅτι ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος θά μποροῦσε νά ἐπιλέξει ἀκόμη πιό ἐπιθετική στάση ἔναντι τοῦ Ἰράν μετά τίς ἐκλογές, ἐκμεταλλευόμενος τό γεγονός ὅτι ἡ ἀλλαγή τῆς συνθέσεως τοῦ Κογκρέσσου δέν εἶναι ἄμεσος.
Μιά ἀπό τίς πρῶτες ἐπιπτώσεις τῶν ἐνδιαμέσων ἐκλογῶν στήν ἐξωτερική πολιτική ἐξεδηλώθη πρίν ἀκόμα βγοῦν τά ἀποτελέσματα, μέ τήν ἀνακοίνωση τοῦ Τράμπ ὅτι πρόκειται νά διακοπεῖ ἡ ἀμερικανική οἰκονομική ὑποστήριξηις πρός τό Ἰσραήλ, ὕψους 4 δισεκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως, γιά τήν ἀγορά ἀμερικανικοῦ στρατιωτικοῦ ἐξοπλισμοῦ. Κι αὐτό καθώς ἀρχίζουν στό Ἰσραήλ οἱ ἐπίσημες διαβουλεύσεις γιά τόν σχηματισμό νέας κυβερνήσεως καί ἡ ἀντιπολίτευσις κατηγορεῖ τόν Πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανυάχου ὅτι εὐθύνεται γιά μιά βαριά πολιτική καί οἰκονομική ἧττα.
Οἱ σύμμαχοι ἀνησυχοῦν γιά τήν ἀπρόβλεπτη στάση τοῦ Τράμπ
Ἡ ἐκλογική ἧττα τοῦ Τράμπ ἀποτελεῖ μιά πιθανή εὐκαιρία ἐπαναπροσδιορισμοῦ τῶν διατλαντικῶν σχέσεων, ὅμως οἱ κινήσεις τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου κατά τήν δευτέρα θητεία του ἔχουν ἐπιβαρύνει σημαντικά τήν ἐμπιστοσύνη μεταξύ τῶν συμμάχων, ἀπό τίς προσεγγίσεις πρός τόν Βλαντιμήρ Πούτιν μέχρι τίς ἀπειλές γιά τήν ἀπόσπαση τῆς Γροιλανδίας ἀπό τήν Δανία καί τόν ἐμπορικό πόλεμο. Τό βασικό ἐρώτημα γιά τίς εὐρωπαϊκές κυβερνήσεις εἶναι κατά πόσον ἡ ἐκλογική ἧττα θά ὁδηγήσει πράγματι σέ ἀλλαγή τῆς ἀμερικανικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἤ θά ἀνοίξει τόν ἀσκό τοῦ Αἰόλου.
Ἡ ἐκλογική ἧττα τῶν Ρεπουμπλικανῶν ἐνδέχεται νά ἐπιδεινώσει περαιτέρω τίς σχέσεις τῆς Οὐάσιγκτων μέ τούς Εὐρωπαίους, καθώς ὁ Ντόναλντ Τράμπ θά ἀναζητήσει τρόπους νά ἐπιβεβαιώσει τήν πολιτική ἰσχύ του. Ὁρισμένοι ἔμπειροι παρατηρητές θεωροῦν μάλιστα ἕνα τέτοιο ἐνδεχόμενο ἰδιαιτέρως πιθανό. «Πρέπει νά προετοιμαστοῦμε ὄχι γιά πιό ἁρμονικές διατλαντικές σχέσεις, ἀλλά γιά περισσότερη ἔνταση καί ἀκόμη περισσότερες ἀπαιτήσεις ἀπό τόν Τράμπ πρός τήν Εὐρώπη», προειδοποίησε ὁ Βόλφγκανγκ Ἴσινγκερ, βετερᾶνος Γερμανός διπλωμάτης καί ἐπί σειράν ἐτῶν ἐπί κεφαλῆς τῆς Διασκέψεως Ἀσφαλείας τοῦ Μονάχου.
Ὁ Γάλλος ὑπουργός Οἰκονομικῶν Ρολάν Λεσκίρ ἐσημείωσε ὅτι, παρά τίς ἐξελίξεις στό Κογκρέσσο, ὁ Τράμπ ἐξακολουθεῖ νά ἔχει τόν ἔλεγχο τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, σημειώνοντας ὅτι οἱ ἑπόμενες ἡμέρες θά εἶναι κρίσιμες γιά τήν ἀξιολόγηση τῶν προθέσεών του. Οἱ Δημοκρατικοί θά ἀποκτήσουν ἐπισήμως τόν ἔλεγχο τοῦ Κογκρέσσου σέ δύο μῆνες. Ἀπό τότε θά μποροῦν νά προωθοῦν νομοθετικές πρωτοβουλίες, νά ἐλέγχουν τίς κυβερνητικές δαπάνες καί νά ἐπιχειροῦν νά περιορίσουν τίς δυνατότητες τοῦ Προέδρου στήν διεξαγωγή πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων. Μέχρι τότε, ὁ Τράμπ διατηρεῖ σημαντικό πολιτικό περιθώριο κινήσεων.
Οὐκρανία, Κίνα καί ἐμπορικές σχέσεις στό ἐπίκεντρο
Οἱ πολιτικές ἐξελίξεις στήν Οὐάσιγκτων ἐνδέχεται νά ἔχουν σημαντικές συνέπειες καί γιά τόν πόλεμο στήν Οὐκρανία. Ἡ νίκη τῶν Δημοκρατικῶν ἐνισχύει τήν θέση ἐκείνων πού ζητοῦν μεγαλύτερη ἀμερικανική ὑποστήριξη πρός τό Κίεβο, ἐν ὄψει ἑνός ἀκόμη δύσκολου χειμῶνος ὑπό τήν ρωσσική στρατιωτική πίεση. Ἡ νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία θά μποροῦσε νά ἀσκήσει μεγαλύτερη πίεση στόν Λευκό Οἶκο γιά τήν συνέχιση τῆς στρατιωτικῆς καί οἰκονομικῆς βοηθείας.
Ἡ Μόσχα, πάντως, δέν ἐμφανίζεται διατεθειμένη νά μεταβάλει τήν στρατηγική της. Ὁ Ρῶσσος ὑφυπουργός Ἐξωτερικῶν Σεργκέι Ριαμπκόφ ἐδήλωσε ὅτι ἡ χώρα του δέν πρόκειται νά ἀλλάξει τήν πολιτική της ἔναντι τῆς Οὐκρανίας, παρά τήν ἀρνητική, ὅπως τήν χαρακτήρισε, στάση τῶν Δημοκρατικῶν ἔναντι τῆς Ρωσσίας. Στό πεδίο τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων, οἱ ἀπώλειες τῶν Ρεπουμπλικανῶν σέ Πολιτεῖες πού ἔχουν πληγεῖ ἀπό τούς δασμούς καί τούς ἐμπορικούς πολέμους ἐνδέχεται νά περιορίσουν τά περιθώρια τοῦ Τράμπ γιά περαιτέρω κλιμάκωση ἔναντι τῆς Εὐρώπης καί τοῦ Καναδᾶ. Ἀντιθέτως, μιά πιθανή προσέγγισις μέ τήν Κίνα ἐνδέχεται νά συναντήσει ἰσχυρές ἀντιστάσεις, καθώς ὑπάρχει διακομματική συναίνεσις στό Κογκρέσσο ὑπέρ μιᾶς αὐστηρῆς πολιτικῆς ἔναντι τοῦ Πεκίνου.
Η Επομένη Ημέρα
Παρά τίς προσδοκίες, ἡ ἐκλογική ἧττα τῶν Ρεπουμπλικανῶν δέν σημαίνει αὐτομάτως ὅτι ὁ Τράμπ θά ἀναγκαστεῖ νά ἐγκαταλείψει τίς βασικές ἐπιλογές του. Οἱ Δημοκρατικοί δέν διαθέτουν τίς ἀπαιτούμενες ψήφους γιά νά παρακάμψουν ἕνα προεδρικό βέτο, ἐνῷ ὁ Πρόεδρος διατηρεῖ σημαντικές ἐξουσίες σέ ζητήματα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἐμπορίου καί ἐθνικῆς ἀσφάλειας. Πολλοί ἐκτιμοῦν ὅτι ἡ νέα κατάστασις θά ὁδηγήσει κυρίως σέ ἐντονώτερες συγκρούσεις γιά τόν προϋπολογισμό, τό ὅριο τοῦ δημοσίου χρέους καί πιθανές διαδικασίες καθαιρέσεως κυβερνητικῶν ἀξιωματούχων, χωρίς ἀπαραιτήτως νά ἀλλάξει ἡ κατεύθυνσις τῆς ἀμερικανικῆς πολιτικῆς ἀπέναντι στήν Κίνα, τό Ἰράν καί τούς ἐμπορικούς δασμούς.
Οἱ Ἀμερικανοί ψηφοφόροι ἔθεσαν σαφῆ ὅρια στήν πολιτική κυριαρχία τοῦ Τράμπ, χωρίς ὅμως νά τοῦ ἀφαιρέσουν τήν δυνατότητα νά προκαλέσει νέες διεθνεῖς ἀνατροπές. Γιά τήν Εὐρώπη, ἡ ἐκλογική ἀλλαγή στήν Οὐάσιγκτων προσφέρει μιά ἀνάσα, ὄχι ὅμως καί ἐγγυήσεις σταθερότητος. Τό ἑπόμενο διάστημα θά δείξει ἄν ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος θά ἐπιλέξει τόν συμβιβασμό ἤ ἄν, ἀπαλλαγμένος ἀπό τίς ἐκλογικές πιέσεις, θά ἐπιδιώξει νά ἐπιβάλει ἀκόμη πιό ἀποφασιστικά τήν δική του ἀτζέντα.
estianews.gr
