πηγή: Εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”
Του Παντελή Σαββίδη
Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει, απλώς, μια ακόμη περίοδο πολιτικής φθοράς ή κοινωνικής δυσφορίας. Αντιμετωπίζει ένα βαθύτερο πρόβλημα εμπιστοσύνης: οι πολίτες αμφιβάλλουν για την πορεία της χώρας, για την αξιοπιστία των θεσμών, για την αμεροληψία της Δικαιοσύνης και για την ικανότητα της εξωτερικής πολιτικής να μετατρέπει τις συμμαχικές επιλογές σε εθνικό όφελος. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν η οικονομία αναπτύσσεται ή αν η χώρα παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη Δύση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το κράτος μπορεί ακόμη να πείθει ότι λειτουργεί.
Στο τριήμερο συνέδριο που οργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών του Ευάγγελου Βενιζέλου στην Αθήνα καταγράφηκαν πολύ ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις.
Πίσω από τους αριθμούς της έρευνας της Metron Analysis και τις θεσμικές αναλύσεις αναδύεται μια χώρα που δεν έχει πειστεί ότι βγήκε πραγματικά από την κρίση. Αντιθέτως, η κρίση βαθαίνει και δεν είναι, μόνο, οικονομική.
Η έρευνα κατέγραψε μια κοινωνία σε κατάσταση παρατεταμένης αμφιβολίας. Ένας στους δύο πολίτες θεωρεί ότι η χώρα κάνει βήματα προς τα πίσω, ενώ μόλις ένας στους τέσσερις πιστεύει ότι κινείται προς τα εμπρός. Το 62% θεωρεί ότι η Ελλάδα δεν έχει επανέλθει σε κανονικότητα μετά την κρίση. Η ακρίβεια και η εισοδηματική ανεπάρκεια παραμένουν το κυρίαρχο πρόβλημα, με 74%, αλλά το εντυπωσιακό εύρημα είναι ότι δεύτερη έρχεται η Δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου και η διαφθορά, με 46%. Δηλαδή η οικονομική πίεση δεν μετατρέπεται απλώς σε κοινωνική δυσαρέσκεια· μετατρέπεται σε θεσμική δυσπιστία.
Ακόμη βαρύτερα είναι τα ευρήματα για μεγάλες υποθέσεις που τραυμάτισαν τη δημόσια εμπιστοσύνη. Το 77% δεν πιστεύει ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη σε όλους τους υπεύθυνους για τα Τέμπη, το 78% εκφράζει αντίστοιχη δυσπιστία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και το 80% για τις υποκλοπές. Αυτά δεν είναι απλώς αρνητικά ποσοστά. Είναι ψήφος δυσπιστίας προς την ικανότητα του κράτους να ελέγχει τον εαυτό του. Όταν οι πολίτες πιστεύουν ότι οι κρίσιμες υποθέσεις δεν θα φτάσουν μέχρι τέλους, τότε το κράτος δικαίου είναι προβληματικό.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος διάβασε σωστά αυτή την εικόνα ως κάτι περισσότερο από συγκυριακή δυσαρέσκεια. Μίλησε για κοινωνία ανασφαλή, δυσαρεστημένη, φοβισμένη και καχύποπτη απέναντι στο αφήγημα που επιχειρείται να της επιβληθεί. Το κεντρικό του σημείο ήταν ότι τα ευρήματα δεν περιγράφουν μόνο ένα κακό πολιτικό κλίμα, αλλά ένα βαθύτερο πρόβλημα πολιτικής και κοινωνικής αντιπροσώπευσης. Η μεταμνημονιακή «κανονικότητα» δεν ορίστηκε ποτέ με ειλικρίνεια: ποιοι έχασαν, ποιοι άντεξαν, ποιοι μετακινήθηκαν κοινωνικά, ποιοι έπαψαν να ελπίζουν. Χωρίς αυτή τη συζήτηση, η επίκληση της σταθερότητας ακούγεται ως σύνθημα.
Το πιο ουσιαστικό σημείο ήταν η ανάγκη νέου κοινωνικού συμβολαίου με το κράτος, την οικονομία και τους θεσμούς. Ο πολίτης νιώθει ότι δεν βγάζει τον μήνα, ότι η Δικαιοσύνη δεν λειτουργεί με ίσους όρους και ότι η εξουσία συγκεντρώνεται χωρίς επαρκή αντίβαρα. «Ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του», είπε ο Βενιζέλος.
Η κρίση της Δικαιοσύνης δεν είναι μόνο ζήτημα ταχύτητας απονομής ή οργανωτικών δυσλειτουργιών. Είναι κρίση εμπιστοσύνης στη θεσμική αμεροληψία. Όταν η Δικαιοσύνη καλείται να υποκαταστήσει την πολιτική λογοδοσία, φορτώνεται με προσδοκίες που δεν μπορεί να σηκώσει μόνη της. Και όταν η πολιτική επιχειρεί να κρύβεται πίσω από τη Δικαιοσύνη, η δυσπιστία αυξάνεται.
Το ίδιο έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταφέρεται και στην εξωτερική πολιτική. Ο δυτικός προσανατολισμός της χώρας δεν αμφισβητείται αλλά το ερώτημα αν αυτή η θέση διασφαλίζει την ακεραιότητα της χώρας είναι έντονα υπαρκτό.
Η Ελλάδα έχει δεσμεύσεις, συμμάχους και γεωπολιτικό προσανατολισμό, αλλά περιορισμένη ικανότητα να τα μετατρέπει σε ισχύ. Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να ανήκει στη Δύση. Το ερώτημα είναι αν μπορεί, μέσα στη Δύση, να διασφαλίσει την ύπαρξή της.
Το ζήτημα αφορά συνολικά την ποιότητα του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Υπάρχει πολιτική ηγεσία ικανή να εγγυηθεί τη συνέχεια, την ασφάλεια, τη λειτουργία και την αξιοπρέπεια του ελληνικού κράτους;
Η Ελλάδα δεν μπορεί να πορεύεται με την ψευδαίσθηση ότι η γεωγραφική της θέση, η συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ ή οι προσωπικές σχέσεις ενός πρωθυπουργού αρκούν για να διασφαλίσουν τα εθνικά της συμφέροντα. Οι συμμαχίες είναι απαραίτητες, αλλά δεν υποκαθιστούν την εθνική στρατηγική. Η νομιμοφροσύνη προς τη Δύση δεν μπορεί να σημαίνει απώλεια κρίσης και ως έναν βαθμό αυτονομίας στις επιλογές. Η ευθυγράμμιση με τις υποδείξεις δεν σου παρέχει ισχύ. Αντιθέτως, πολλές φορές δείχνει αδυναμία. Είναι αυτό που λέμε, πιέζεται ο ευεπίφορος να πιεστεί.
Στο εσωτερικό, το κράτος που δεν πείθει τους πολίτες του ότι αποδίδει δικαιοσύνη, ότι ελέγχει την εξουσία, ότι λειτουργεί με κανόνες και όχι με σκοπιμότητες, δεν μπορεί να εμφανίζεται ισχυρό προς τα έξω. Η εξωτερική αξιοπιστία ξεκινά από την εσωτερική θεσμική σοβαρότητα. Η άρνηση του ουκρανού υπουργού εξωτερικών να απαντήσει στα τηλεφωνήματα του κ. Γεραπετρίτη για να παρασχεθεί εξήγηση για το θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στην Λευκάδα δείχνει κρατική ανυποληψία. Υπενθυμίζουμε, επίσης, πως η Ουκρανία την οποία η Ελλάδα υποστήριξε παντί τρόπω έβαλε όρους στη χρήση drones που θα αποκτήσει η Ελλάδα από τη χώρα αυτή, σε περίπτωση που αυτά χρησιμοποιηθούν εναντίον της Τουρκίας. Είναι η χώρα για την οποία ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε πως βρίσκεται σε πόλεμο με την Ρωσία.
Γι’ αυτό το νέο κοινωνικό συμβόλαιο δεν είναι σύνθημα. Είναι όρος επιβίωσης. Χωρίς κοινωνική εμπιστοσύνη, θεσμική αμεροληψία και εθνική στρατηγική, η χώρα κινδυνεύει να έχει κυβέρνηση χωρίς κράτος, συμμάχους χωρίς εγγυήσεις και πολιτικό προσωπικό χωρίς ιστορική επίγνωση.
Επ’ ευκαιρία εκφράζω τις θερμές ευχαριστίες στις Ανιχνεύσεις μας , που μας έδωσαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την 3ήμερη παρουσίαση των θεμάτων στον Κύκλο των Ιδεών του κ. Ευαγγέλου Βενιζέλου , που στηρίχθηκαν όλες στα ευρήματα της δημοσκόπησης της Μέτρον Ανάλυσης του κ. Φαναρά, ευρήματα που τώρα- όπως όλα τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων -μπορεί να διαφοροποιήθηκαν .
Οι παρουσιάσεις των θεμάτων αρκούνταν μόνο σε διαπιστώσεις , που ακούμε και διαβάζουμε μετά την χρεωκοπία του 2010 και ιδίως μετά το θρυλικό δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015 όταν έγινε η μεγαλύτερη δημοκρατική εκτροπή με την ”κατασπάραξη” της θελήσεως των ψηφοφόρων Ελλήνων , που άλλο ψήφισαν και άλλο τους επεβλήθη από μια κυβέρνηση με κορμό την θεωρουμένη ως ανανεωτική , ριζοσπαστική και δημοκρατική Αριστερά που τότε ενήργησε ως Σταλινική.
Όσο για την την τιμή της η Ελληνική Δικαιοσύνη την έχασε από την υπόθεση ΝΟΒΑΡΤΙΣ ,τότε -που με το προβεβλημένο στέλεχός της ως αναπληρωτή υπουργό Δικαιοσύνης της συγκυβερνήσεως των Τσίπρα-Καμμένου και μια υπερτιμημένη Εισαγγελέα Εφετών-, δέχθηκε να κατηγορήσει και να ανακρίνει , χωρίς ούτε καν ενδείξεις δέκα πολιτικά πρόσωπα της τότε Αντιπολιτεύσεως , μεταξύ των οποίων και ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος ,που τώρα μέμφεται την σημερινή κυβέρνηση για το μειωμένο ποσοστό αποδοχής της Δικαιοσύνης από τους Έλληνες.
Σε κάθε περίπτωση εθνωφελείς πολιτικές λύσεις για την σημερινή κατάντια μας θα δοθούν από ικανούς πολιτικούς, που τώρα δεν υπάρχουν στον ”Γαλαξία” της Αντιπολιτεύσεως και το νέο κοινωνικό συμβόλαιο με τον λαό ΘΑ ΤΟ ΥΠΟΓΡΑΨΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ , ΠΟΥ ΜΕΣΟΥΡΑΝΕΙ -επωφελώς για έθνος και Πατρίδα- ΑΠΟ ΤΟ 1974.
Ο Βενιζέλος ο μικρός, (επιεικής χαρακτηρισμός), ο οποίος φέρει το ένδοξο όνομα του μεγαλύτερου πολιτικού της Ελλάδος του 20ου αιώνα, καλά θα κάνει να αποσυρθεί στΙς διδακτικές και δικηγορικές του ενασχολήσεις και να αφήσει τους κύκλους ιδεών και τις προσφιλείς του θεωρητικολογίες. Άλλωστε ως πολιτικός μετρήθηκε: από όποιο υπουργείο πέρασε απέτυχε παταγωδώς γιατί με τον εγωισμό και ξερολισμό που τον διακρίνει λειτούργησε ως ολετήρας. Νισάφι πιά με τους πολιτικούς των γενικόλογων διαπιστώσεων και βερμπαλισμών.
Οι λαοί, ιδιαίτερα εκεί όπου οι εκλογές είναι ελεύθερες, αξίζουν τις κυβερνήσεις τους. Οι ταγοί αυτών των λαών αντανακλούν το αξιακό σύστημα των λαών τους.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε παρακμή εδώ και δεκαετίες. Το μεταμνημονιακό αφήγημα ήταν καταγγελτικό ενάντια στην Γερμανία, την ΕΕ, κλπ. Ο μέσος Έλληνας δεν ανέλαβε ποτέ τις ευθύνες του. Έτσι, δεν μπόρεσε να σηκωθεί, γιατί ζει με την ψευδαίσθηση ότι πάντα φταίνε άλλοι. Και έτσι και αυτή η ευκαιρία χάθηκε: ναι, τα φάγαμε μαζί, ναι, μαζί αρνηθήκαμε ότι τα φάγαμε μαζί, μαζί κατηγορήσαμε το σύμπαν ότι έφταιγε, και μαζί αναδείξαμε τον ολέθριο ταγό που μας υποσχότανε πεντοζάλι στις αγορές και διαγραφές μνημονίων. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι (μόνο) σκάνδαλο των άθλιων πολιτικών, ούτε θεσμικό φαινόμενο, είναι απόδειξη περίτρανη πως στην Ελλάδα, η διαφθορά είναι λαϊκό κίνημα (είναι χιλιάδες οι εμπλεκόμενοι, και δεν είναι η πρώτη φορά).
Δυστυχώς, το διακύβευμα σε αυτή την φάση της ιστορίας είναι πια υπαρξιακό. Θα πολεμήσει ο Έλληνας για να σώσει την πατρίδα από τους Τούρκους; Τόσο απλά είναι τα πράγματα, και τόσο δύσκολα. Χρειάζεται συνεννόηση … χθες. Δυστυχώς δεν υπάρχει στον ορίζοντα ικανός και ετοιμοπόλεμος ηγέτης για να σηκώσει το βάρος των στιγμών (συμπεριλαμβανομένων των προτεινομένων από τους 91). Χρειάζεται συστράτευση όλων, έστω και κάτω από την ομπρέλα ενός πολιτικού αντιπάλου. Ίσως κάτι τέτοιο να αφυπνήσει αυτόν τον λαό που έχει προ πολλού χάσει την πυξίδα του. Δυστυχώς σε παρόμοιες πρόσφατες στιγμές (χρεωκοπία), το πολιτικό προσωπικό απέτυχε παταγωδώς να συνεννοιηθεί για να βγάλει την χώρα από τα δύσκολα.
Ευχαριστώ
ΥΓ: Θα το δημοσιεύσετε, ή και αυτό ενοχλεί;