Πρόκληση από την Ανατολία

Η Ελλάδα είναι ένα ναυτικό έθνος, μια θαλάσσια δύναμη κατ’ εξοχήν. Η νομική έννοια του Αρχιπελάγους βρίσκει την πρώτη της χρήση στους Έλληνες· το αρχιπέλαγος, δηλαδή το αρχικό τμήμα της θάλασσας, αποτέλεσε την εναλλακτική ονομασία του Αιγαίου, της θάλασσας που ταυτίζεται με την υπαρξιακή επιβεβαίωση του ελληνικού έθνους.

Σήμερα, η Τουρκία, μια ηπειρωτική χώρα που φιλοδοξεί να καταστεί θαλάσσια δύναμη από τη Μεσόγειο έως τον Ινδικό Ωκεανό, εποφθαλμιά τμήματα του Αιγαίου και της ευρύτερης Μεσογείου, θυμίζοντάς μας τις ορέξεις της περσικής αυτοκρατορίας εις βάρος των ακμαίων πόλεων-κρατών της Ελλάδας πριν από 2.500 χρόνια.

Το καθεστώς στο Αιγαίο καθορίζεται από τις Συνθήκες της Λωζάννης του 1923 και των Παρισίων του 1947, καθώς και από τη Σύμβαση του Μοντρέ για τα Στενά των Δαρδανελίων του 1936. Υπάγεται, δε, συνολικά στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, UNCLOS, του 1983.

Η Τουρκία έχει επιδοθεί σε μια σειρά διαδοχικών ενεργειών παρενόχλησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο. Το πράττει αυτό αρχικά με την ψήφιση νόμου, το 1995, με τον οποίο διακηρύσσει casus belli σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια, όπως επιτρέπει και κατοχυρώνει η UNCLOS. Αναβάθμισε τις διεκδικήσεις της με το επεισόδιο των Ιμίων, τον Ιανουάριο του 1996, και στη συνέχεια προχώρησε στο κατάφωρα παράνομο και γεωγραφικά παράλογο Μνημόνιο Κατανόησης με την Τρίπολη της Λιβύης για την οριοθέτηση των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών, στις 27 Νοεμβρίου 2019.

Σαν να μην έφταναν αυτά, η Τουρκία επιχειρεί μια νέα στροφή στην παραβίαση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να προλάβει και να αποτρέψει την επιλογή της Ελλάδας —εφαρμόζοντας τη λογική και την κοινή σύνεση— να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της, πάντοτε εντός των ορίων που θέτει η UNCLOS. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της μετριοπάθειας της Ελλάδας αποτελεί το περιεχόμενο της συμφωνίας του Καΐρου μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους, στις 6 Αυγούστου 2020.

Η Τουρκία, πιστή στη δοκιμασμένη πρακτική τού να «δοκιμάζει τα νερά» πριν από την επόμενη κίνησή της, τον τελευταίο μήνα προωθεί επικοινωνιακά ένα νέο σχέδιο νόμου, με στόχο να περικλείσει και να κωδικοποιήσει τις βασικές αρχές της υπερβολικής ιδεοληψίας της περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο στόχος της Τουρκίας είναι σαφής: εργάζεται μεθοδικά για να εκτοπίσει την Ελλάδα από το Αιγαίο, με τον ίδιο τρόπο που κατόρθωσε, στο πέρασμα των αιώνων, να εκκαθαρίσει την Ανατολία από την ελληνική παρουσία.

Θέλουμε όλοι οι άνθρωποι καλής θελήσεως, ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής ή πίστης, να γνωρίζουν ότι η Τουρκία υπερβαίνει κάθε αποδεκτό όριο δράσης· ότι η Τουρκία δημιουργεί προβλήματα με τους γείτονές της, αυτή τη φορά με την Ελληνική Δημοκρατία. Η Συνθήκη της Λωζάννης συγκρότησε την Τουρκία ως ηπειρωτική δύναμη και δημιούργησε την Ελλάδα, σύμφωνα με την ιστορική της κληρονομιά, ως χώρα των θαλασσών. Το άρθρο 12 της εν λόγω Συνθήκης της Λωζάννης ορίζει ρητά και χωρίς αμφισημία ότι κάθε τμήμα γης που βρίσκεται τρία μίλια ή περισσότερο δυτικά της ανατολιακής ακτής δεν ανήκει στην Τουρκία· με άλλα λόγια, αποτελεί ελληνικό έδαφος.

Ο ελληνικός λαός, αντιμέτωπος με μια επερχόμενη καταιγίδα, στηρίζει σε αυτό το κρίσιμο ζήτημα την κυβέρνησή του με ακλόνητη ομοψυχία και την καλεί να μην υποχωρήσει, αλλά να προχωρήσει όπως πρέπει στη διασφάλιση των ζωτικών συμφερόντων της χώρας στο Αιγαίο και στις άλλες θάλασσες που περιβάλλουν τη χερσόνησο και τα νησιά. Αυτός είναι ο δρόμος για τη διατήρηση της ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών.

ΣΤΡΑΒΩΝ,
στις ακτές της Μεσογαίας.

Δευτέρα, 1 Ιουνίου 2026