Πολιτικές διασυνδέσεις, εκατομμύρια δολάρια σε προεκλογικές δωρεές και επιχειρηματικές συμφωνίες χωρίς διαγωνισμό συνθέτουν το παρασκήνιο της εμπορικής εκμετάλλευσης από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, όπως αποκαλύπτει έρευνα του Reuters.
Κεντρικό πρόσωπο του ρεπορτάζ είναι ο Τζον Άντισον, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος του εμπορικού κολοσσού Vitol, προσωπικός φίλος του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και ένας από τους χρηματοδότες της πολιτικής σταδιοδρομίας του.
Μόλις μία εβδομάδα πριν από την αμερικανική εισβολή στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Βανς φέρεται να συναντήθηκε με τον Άντισον σε πολυτελές θέρετρο της Μοντάνα. Αντικείμενο της συζήτησής τους, σύμφωνα με πηγή του Reuters, ήταν η δυνατότητα διάθεσης του βενεζουελάνικου αργού πετρελαίου στη διεθνή αγορά, εφόσον οι ΗΠΑ αποκτούσαν τον έλεγχο των προμηθειών της χώρας.
Τόσο ο Άντισον όσο και το γραφείο του Αμερικανού Αντιπροέδρου διαψεύδουν ότι πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη συνάντηση.
Η συνάντηση του Βανς στη Μοντάνα
Στις 27 Δεκεμβρίου 2025, ο Τζέι Ντι Βανς ταξίδεψε με το αντιπροεδρικό αεροσκάφος Air Force Two στη Μοντάνα, όπου βρίσκεται το Yellowstone Club, ένα από τα πλέον αποκλειστικά θέρετρα για σκι και γκολφ στις ΗΠΑ.
Αρχεία πτήσεων που εξέτασε το Reuters δείχνουν ότι το ιδιωτικό αεροσκάφος Embraer του Άντισον και το αεροσκάφος του Βανς βρίσκονταν την ίδια ημέρα στον χώρο στάθμευσης του διεθνούς αεροδρομίου Μπόζμαν Γέλοουστοουν, σε απόσταση περίπου μίας ώρας οδικώς από το θέρετρο.
Σύμφωνα με πρόσωπο που ενημερώθηκε για τη συνάντηση από τον ίδιο τον Άντισον, ο Βανς ενδιαφερόταν ιδιαίτερα να μάθει πόσο γρήγορα θα μπορούσε να πωληθεί το αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας, στην υποθετική περίπτωση που οι ΗΠΑ αποκτούσαν τον έλεγχο των πετρελαϊκών προμηθειών της.
Ο Άντισον φέρεται να διαβεβαίωσε τον αντιπρόεδρο ότι η Vitol βρισκόταν σε μοναδικά πλεονεκτική θέση για να αναλάβει αυτή την αποστολή.
Ο ίδιος, πάντως, αρνήθηκε κατηγορηματικά στο Reuters ότι συναντήθηκε με τον Βανς εκείνη την ημέρα, υποστηρίζοντας ότι όποιος ισχυρίζεται κάτι τέτοιο επινοεί την ιστορία.
Πώς μοιράστηκε το πετρέλαιο της Βενεζουέλας
Στις 5 Ιανουαρίου 2026, δύο ημέρες μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που ανέτρεψε τον Νικολάς Μαδούρο και κόστισε τη ζωή σε έως και 100 ανθρώπους, ο Άντισον δέχθηκε ένα τηλεφώνημα στο γραφείο του, στο Χιούστον.
Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής βρισκόταν ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ.
Η κυβέρνηση Τραμπ σχεδίαζε να αρχίσει να πουλά το αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας σε διεθνείς αγοραστές, προκειμένου να χρηματοδοτήσει την επικείμενη πολιτική μετάβαση της χώρας. Ο Ράιτ ήθελε να μάθει εάν η Vitol ενδιαφερόταν να αναλάβει την εμπορία του.
Ο Άντισον επιβεβαίωσε στο Reuters ότι αρχικά περίμενε από τον υπουργό να του ζητήσει ενημέρωση για την κατάσταση στην αγορά, αλλά η συζήτηση εξελίχθηκε εντελώς διαφορετικά.
Μέσα σε λίγες ημέρες, η Vitol και η ανταγωνίστριά της, Trafigura, εξασφάλισαν ειδικές άδειες για την πώληση του πετρελαίου της Βενεζουέλας, μια δραστηριότητα που εκτιμάται ότι τους έχει αποφέρει έκτοτε κέρδη εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο 48χρονος Άντισον δεν ήταν ούτε ο περιφερειακός διευθύνων σύμβουλος της Vitol ούτε ειδικός στην εμπορία αργού πετρελαίου της Λατινικής Αμερικής. Αντικείμενό του ήταν η αγορά και η πώληση βενζίνης στις ΗΠΑ.
Είχε, όμως, τη σύσταση του Βανς.
Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος είχε διαβεβαιώσει τον Ράιτ για την αξιοπιστία του Άντισον, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο τελευταίος στο Reuters. Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, επιβεβαίωσε τη σχετική σύσταση, διευκρινίζοντας ότι η συζήτηση είχε γίνει τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από το τηλεφώνημα της 5ης Ιανουαρίου.
Το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας υποστήριξε ότι ο Βανς και ο Ράιτ δεν συζήτησαν ποτέ για τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας και ότι η επιλογή της Vitol έγινε επειδή πρόκειται για τη μεγαλύτερη εταιρεία εμπορίας ενέργειας και εμπορευμάτων στον κόσμο.
Οι καταγγελίες για ευνοιοκρατία
Οι αποκαλύψεις για τη φερόμενη συνάντηση στη Μοντάνα και τον ασυνήθιστα σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε ο Άντισον στην εξασφάλιση της επικερδούς συμφωνίας εντείνουν τις ανησυχίες των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων και επερχόμενος πρόεδρός της, είχε αποστείλει ήδη από τον Ιανουάριο επιστολή προς τις διοικήσεις της Vitol και της Trafigura, ζητώντας εξηγήσεις για τις συνθήκες υπό τις οποίες εξασφάλισαν τις άδειες.
Ο Γκαρσία είχε εκφράσει ανησυχίες τόσο για το ιστορικό των πολιτικών δωρεών του Άντισον υπέρ του Τραμπ όσο και για το ενδεχόμενο οι δύο επιχειρήσεις να είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την επικείμενη στρατιωτική επιχείρηση.
Μιλώντας στο Reuters, ο Δημοκρατικός βουλευτής τόνισε ότι τα νέα ευρήματα εγείρουν ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με το ποιος γνώριζε τι και πότε.
Οι Vitol και Trafigura δεν διευκρίνισαν εάν απάντησαν στην επιστολή του Γκαρσία. Αμφότερες, πάντως, αρνήθηκαν ότι είχαν προηγούμενη γνώση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Βενεζουέλα.
Οι μεγάλες κρατικές συμβάσεις στις ΗΠΑ ανατίθενται συνήθως μέσω ανταγωνιστικών διαγωνισμών, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια, να αποτρέπεται η ευνοιοκρατία και να εξασφαλίζεται το μεγαλύτερο δυνατό οικονομικό όφελος για τους φορολογουμένους.
Η κυβέρνηση Τραμπ υπερασπίστηκε την επιλογή της να παρακάμψει αυτή τη διαδικασία, επικαλούμενη την ανάγκη ταχείας σταθεροποίησης της οικονομίας της Βενεζουέλας, χρηματοδότησης των καθημερινών υπηρεσιών και αναδιάρθρωσης του χρέους της χώρας.
Τα κέρδη από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, αλλά η παραγωγή της είχε υποχωρήσει σε λιγότερο από το ένα τρίτο των υψηλότερων ιστορικών επιπέδων της, έπειτα από χρόνια ανεπαρκών επενδύσεων, κακοδιαχείρισης και εξοντωτικών κυρώσεων.
Μετά την εισβολή του Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να ελέγχουν επ’ αόριστον το πετρέλαιο της χώρας και τα έσοδα από την πώλησή του. Επιδιώκει, επίσης, επενδύσεις ύψους 100 δισ. δολαρίων από αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες για την αναζωογόνηση της παραγωγής.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς πετρελαίου στο δυτικό ημισφαίριο θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια των ΗΠΑ.
Μέχρι στιγμής, οι μεγαλύτερες ωφελημένες από την αμερικανική επέμβαση είναι οι Vitol και Trafigura. Η δεύτερη εξασφάλισε την ειδική άδεια λίγες ημέρες μετά τη Vitol, κατά τη δεύτερη εβδομάδα του Ιανουαρίου.
Ο Τομ Σενγκ, ειδικός στα χρηματοοικονομικά της ενέργειας και καθηγητής στο Χριστιανικό Πανεπιστήμιο του Τέξας, εκτίμησε ότι οι δύο εταιρείες αποκομίζουν κέρδη μεταξύ 3 και 3,50 δολαρίων για κάθε βαρέλι βενεζουελάνικου πετρελαίου που πωλούν.
Η εκτίμησή του, η οποία βασίζεται στις συνθήκες της αγοράς και στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών, αντιστοιχεί σε περιθώριο κέρδους περίπου 3,5% έως 4%.
Με δεδομένο ότι η Βενεζουέλα έχει εξαγάγει περισσότερα από 200 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου εντός του 2026, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής κυβέρνησης, τα δυνητικά κέρδη ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.
Ενδεικτικά, τα περιθώρια λειτουργικού κέρδους της Vitol την τελευταία τριετία κυμαίνονταν μεταξύ 1% και 3%, όπως προκύπτει από την εξέταση των ετήσιων οικονομικών εκθέσεών της από το Reuters.
Οι δύο εταιρείες δεν δημοσιοποιούν τα κέρδη τους από μεμονωμένες συναλλαγές και το πρακτορείο δεν κατόρθωσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τις εκτιμήσεις για τα περιθώρια κέρδους και τις ποσότητες πετρελαίου που έχουν διαθέσει.
Αμφότερες επικαλέστηκαν την εμπιστευτικότητα των εμπορικών συμφωνιών τους με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας, PDVSA.
Ο δισεκατομμυριούχος Αλεχάντρο Μπετανκούρ
Πιο πρόσφατα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ απέκτησαν πρόσβαση περίπου στο ένα πέμπτο των αποθεμάτων αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας, μέσω συμφωνίας με τη North American Blue Energy Partners (NABEP), μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές πετρελαϊκές εταιρείες της χώρας.
Η επιχείρηση ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Αλεχάντρο Μπετανκούρ, ο οποίος μέχρι πρόσφατα βρισκόταν στο στόχαστρο αμερικανικών ερευνών για ξέπλυμα χρήματος που αφορούσαν κεφάλαια τα οποία είχαν υπεξαιρεθεί από την PDVSA.
Η συμφωνία με την Ουάσινγκτον παραχωρεί στις ΗΠΑ μερίδιο 35% στη μητρική εταιρεία και δικαίωμα αγοράς του 20% της παραγωγής σε τιμή κόστους.
Το Reuters δεν κατόρθωσε να εξακριβώσει εάν η Vitol ή η Trafigura εμπορεύονται μέρος της σημερινής παραγωγής της NABEP, η οποία ανέρχεται σε περίπου 220.000 βαρέλια ημερησίως.
Η Vitol επιβεβαίωσε ότι διατηρεί εμπορικές σχέσεις με την εταιρεία, αλλά όχι μακροχρόνια σύμβαση, χωρίς να δώσει περισσότερες πληροφορίες. Η Trafigura δεν σχολίασε.
Δικηγόρος του Μπετανκούρ ανέφερε ότι οι καταγγελίες εις βάρος του επιχειρηματία έχουν εξεταστεί διεξοδικά από τις Αρχές σε πολλές δικαιοδοσίες και ότι δεν του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες.
Από τις δωρεές στον Λευκό Οίκο
Στις 9 Ιανουαρίου, τέσσερις ημέρες μετά το τηλεφώνημα του Ράιτ, οι Vitol και Trafigura είχαν ήδη εξασφαλίσει τις άδειές τους.
Ο Άντισον βρισκόταν στον Λευκό Οίκο, δίπλα στους επικεφαλής της ExxonMobil και της Chevron, συμμετέχοντας σε τηλεοπτικά μεταδιδόμενη συνάντηση με τον Τραμπ για το μέλλον της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, διαβεβαίωσε τον Αμερικανό Πρόεδρο ότι η εταιρεία του θα φρόντιζε να διαθέσει το πετρέλαιο σε ολόκληρο τον κόσμο στην καλύτερη δυνατή τιμή, ώστε η επιρροή του Τραμπ στη Βενεζουέλα να του εξασφαλίσει όσα επιδίωκε.
Στη συνάντηση συμμετείχε και ο περιφερειακός διευθύνων σύμβουλος της Vitol, Μπεν Μάρσαλ, ο οποίος ευχαρίστησε τον Τραμπ για την ευκαιρία που έδωσε στην επιχείρηση. Την Trafigura εκπροσώπησε ο διευθύνων σύμβουλός της, Ρίτσαρντ Χόλταμ.
Η Vitol διευκρίνισε στο Reuters ότι ο Άντισον δεν διέθετε την τεχνική κατάρτιση που απαιτείται για τη διαπραγμάτευση μιας διεθνούς σύμβασης αργού πετρελαίου. Γι’ αυτό, μετά το τηλεφώνημα της 5ης Ιανουαρίου, απευθύνθηκε στον Μάρσαλ και στο αρμόδιο τμήμα της εταιρείας.
Οι σχέσεις του Άντισον με τον Βανς είχαν, όμως, οικοδομηθεί αρκετά χρόνια νωρίτερα.
Το 2022, είχε προσφέρει 300.000 δολάρια στην Επιτροπή Πολιτικής Δράσης Protect Ohio Values, υποστηρίζοντας την επιτυχημένη υποψηφιότητα του Βανς για μία από τις έδρες του Οχάιο στην αμερικανική Γερουσία.
Δύο χρόνια αργότερα, ο Άντισον και η σύζυγός του, Σάνον, διέθεσαν συνολικά 7 εκατ. δολάρια σε επιτροπές πολιτικής δράσης για την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ. Από αυτά, τα 5 εκατ. δολάρια κατευθύνθηκαν στη Make America Great Again, σύμφωνα με τα αρχεία της Ομοσπονδιακής Εκλογικής Επιτροπής των ΗΠΑ.
Τρία πρόσωπα που γνωρίζουν τη σχέση των δύο ανδρών ανέφεραν στο Reuters ότι ο Άντισον θαύμαζε τις συντηρητικές πολιτικές θέσεις του Βανς.
Ο διακανονισμός των 50 εκατ. δολαρίων
Την περίοδο κατά την οποία αναπτύσσονταν οι σχέσεις του με τον Βανς, ο Άντισον έκλεινε ένα περισσότερο προβληματικό κεφάλαιο της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας.
Το 2024, η Vitol και η SK Energy κατέληξαν σε διακανονισμό ύψους 50 εκατ. δολαρίων με την Πολιτεία της Καλιφόρνιας, για υπόθεση χειραγώγησης των τιμών της βενζίνης, έπειτα από δεκαετή δικαστική διαμάχη.
Ο Άντισον είχε κατονομαστεί ως το πλέον υψηλόβαθμο στέλεχος της Vitol στο φερόμενο σχέδιο. Ούτε ο ίδιος ούτε η εταιρεία παραδέχθηκαν οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.
Η Vitol αρνήθηκε να σχολιάσει την υπόθεση για το συγκεκριμένο ρεπορτάζ, ενώ ο Άντισον δεν απάντησε στα σχετικά μηνύματα του Reuters.
Η πολυτελής ζωή και η νέα θέση του Άντισον
Το 2025, ο Άντισον αγόρασε ένα καινούργιο ιδιωτικό αεροσκάφος Embraer, με τιμή καταλόγου περίπου 14 εκατ. δολαρίων, σύμφωνα με τα αρχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ.
Το χρησιμοποιούσε για τις ολοένα συχνότερες επισκέψεις του στο Yellowstone Club, όπου, όπως δήλωσε, κατασκευάζει πλέον κατοικία, έχοντας ως γείτονες δισεκατομμυριούχους, μεγιστάνες της τεχνολογίας και διασημότητες του Χόλιγουντ.
Πριν αρχίσουν οι εργασίες κατασκευής, η εκτιμώμενη αξία του οικοπέδου του, έκτασης περίπου τεσσάρων στρεμμάτων, ανερχόταν σε 16,4 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με τα φορολογικά αρχεία της Μοντάνα.
Ο Κρις Ράιτ διαθέτει επίσης κατοικία κοντά στο Yellowstone Club, η αξία της οποίας υπολογίζεται σε 36,2 εκατ. δολάρια.
Ο Άντισον χαρακτήρισε το τηλεφώνημα του υπουργού Ενέργειας μία από τις κορυφαίες στιγμές της 17ετούς σταδιοδρομίας του στη Vitol, δηλώνοντας υπερήφανος που η αμερικανική κυβέρνηση τον κάλεσε να συμβάλει στην πραγματοποίηση της συμφωνίας.
Η εξασφάλιση του συμβολαίου για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας υπήρξε και το κύκνειο άσμα του στην εταιρεία.
Στα τέλη Μαρτίου ανακοίνωσε την αποχώρησή του από τη Vitol, προκειμένου να επικεντρωθεί στην πολιτική και στην ενέργεια. Έκτοτε, έχει αναλάβει την προεδρία του συμβουλευτικού συμβουλίου ενεργειακής πολιτικής του Κρις Ράιτ, το οποίο συνεδρίασε για πρώτη φορά τον Ιούλιο.
Σε εσωτερικό υπόμνημα της Vitol σχετικά με την αποχώρησή του, το οποίο εξέτασε το Reuters, ο Άντισον περιγραφόταν ως ένας από τους πλέον επιτυχημένους διαπραγματευτές εμπορευμάτων στην ιστορία της εταιρείας.
