Της Helen Regan
Helen Regan, Laura Sharman
Γενική άποψη του πετρελαϊκού τερματικού σταθμού στο λιμάνι του νησιού Χαργκ, 25 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές στον Περσικό Κόλπο και 483 χιλιόμετρα βορειοδυτικά των Στενών του Ορμούζ, στο Ιράν, στις 12 Μαρτίου 2017.
Fatemeh Bahrami/Anadolu Agency/Getty Images
Κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του τελευταίου πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα έπεφταν πάνω σε στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρο το Ιράν, ένα σημείο έμενε εμφανώς ανέγγιχτο.
Παρά το μικροσκοπικό του μέγεθος, το νησί Χαργκ αποτελεί οικονομική σανίδα σωτηρίας για το Ιράν, καθώς διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας — πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε επίθεση εναντίον του ενέχει κίνδυνο μεγάλης κλιμάκωσης.
Όμως την Παρασκευή οι ΗΠΑ έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί. Εγκαταστάσεις που σχετίζονται με το εμπόριο πετρελαίου δεν χτυπήθηκαν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει απειλήσει ότι θα πλήξει και αυτές, εάν το Ιράν συνεχίσει να εμποδίζει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Ακολουθούν όσα πρέπει να γνωρίζετε για αυτή την κρίσιμη «στρόφιγγα» της ιρανικής εξαγωγικής δραστηριότητας πετρελαίου.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό το νησί;
Το νησί Χαργκ είναι μια κοραλλιογενής νησίδα, περίπου στο ένα τρίτο του μεγέθους του Μανχάταν, μόλις 25 χιλιόμετρα (15 μίλια) από τις ακτές του Ιράν, στον Περσικό Κόλπο.
Σχεδόν κάθε ημέρα, εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ρέουν από τα μεγάλα πεδία του Ιράν — μεταξύ αυτών τα Αχβάζ, Μαρούν και Γκαχσαράν — μέσω αγωγών προς το νησί, το οποίο είναι γνωστό μεταξύ των Ιρανών ως το «Απαγορευμένο Νησί» λόγω των αυστηρών στρατιωτικών ελέγχων.
Οι μακριές προβλήτες του, που εκτείνονται μέσα σε νερά αρκετά βαθιά ώστε να μπορούν να προσεγγίσουν υπερδεξαμενόπλοια πετρελαίου, καθιστούν το νησί κρίσιμο σημείο για τη διανομή πετρελαίου. Από εκεί διεκπεραιώνεται το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν.
Το νησί έχει εδώ και πολύ καιρό κομβική σημασία για την οικονομία του Ιράν. Έγγραφο της CIA από το 1984 ανέφερε ότι οι εγκαταστάσεις του είναι «οι πιο ζωτικές στο πετρελαϊκό σύστημα του Ιράν και η συνεχής λειτουργία τους είναι ουσιώδης για την οικονομική ευημερία του Ιράν». Ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ δήλωσε πρόσφατα ότι η καταστροφή του τερματικού σταθμού θα «παρέλυε την οικονομία του Ιράν και θα ανέτρεπε το καθεστώς».
Το Ιράν προμηθεύει περίπου το 4,5% του παγκόσμιου πετρελαίου, παράγοντας καθημερινά 3,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού και 1,3 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών, σύμφωνα με το Reuters.
Και το νησί φορτώνει δεξαμενόπλοια «αδιάκοπα από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος», σύμφωνα με το TankerTrackers.com, το οποίο χρησιμοποιεί δορυφορικές εικόνες, φωτογραφίες από τις ακτές και δεδομένα για να παρακολουθεί τις αποστολές αργού πετρελαίου.
Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν, οι εξαγωγές από το Χαργκ αυξήθηκαν σε επίπεδα κοντά σε ιστορικό ρεκόρ, ανέφερε η αμερικανική επενδυτική τράπεζα JP Morgan σε σημείωμα που επικαλέστηκε το Reuters.
Η αποθηκευτική ικανότητα στο Χαργκ εκτιμάται περίπου στα 30 εκατομμύρια βαρέλια και, σύμφωνα με τον παγκόσμιο αναλυτή εμπορίου Kpler, περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια αργού είναι σήμερα αποθηκευμένα εκεί, μετέδωσε το Reuters.
Τι συνέβη στο Χαργκ;
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «μία από τις ισχυρότερες αεροπορικές επιδρομές στην ιστορία της Μέσης Ανατολής», εξαλείφοντας στρατιωτικά μέσα στο νησί Χαργκ.
Βίντεο που αναρτήθηκε στο Truth Social από τον Τραμπ και γεωεντοπίστηκε από το CNN έδειξε αμερικανικά πλήγματα στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου του Χαργκ και στον διάδρομο προσγείωσης.
Αξιωματούχος του αμερικανικού στρατού δήλωσε στο CNN ότι τα πλήγματα ήταν «μεγάλης κλίμακας», αλλά απέφυγαν να πλήξουν την πετρελαϊκή υποδομή του νησιού. Στους στόχους περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ναρκών θαλάσσης, υπόγεια καταφύγια αποθήκευσης πυραύλων και άλλες στρατιωτικές υποδομές, πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Βίντεο που αναρτήθηκε από τον Πρόεδρο Τραμπ στο Truth Social το βράδυ της Παρασκευής και γεωεντοπίστηκε από το CNN έδειξε αμερικανικά πλήγματα στο νησί Χαργκ, στο Ιράν.
@realDonaldTrump / Truth Social
Το Ιράν δήλωσε ότι αναφέρθηκαν περισσότερες από 15 εκρήξεις στο νησί, αλλά ότι δεν υπέστη ζημιές καμία πετρελαϊκή υποδομή, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο συνδέεται με το ιρανικό κράτος.
Ωστόσο, ο Τραμπ απείλησε να πλήξει και τα πετρελαϊκά περιουσιακά στοιχεία του νησιού, εάν το Ιράν συνεχίσει να εμποδίζει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Τι αντίκτυπο θα είχαν τέτοια πλήγματα στον πόλεμο και στις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου;
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε επίθεση κατά των πετρελαϊκών και ενεργειακών του υποδομών θα οδηγήσει σε ανταποδοτικά πλήγματα εναντίον εγκαταστάσεων στην περιοχή που ανήκουν σε πετρελαϊκές εταιρείες φιλικές προς τις ΗΠΑ, μετέδωσαν ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα το στρατιωτικό αρχηγείο της Τεχεράνης.
Τα αμερικανικά πλήγματα έχουν ανεβάσει το διακύβευμα του πολέμου, δήλωσε στο CNN ένας απόστρατος αξιωματικός του στρατού.
«Δεν πρόκειται πλέον απλώς για το “να εξουδετερώσουμε τον στρατό, να ανατρέψουμε το καθεστώς”, αλλά τώρα προσπαθούμε ενδεχομένως να πλήξουμε την οικονομική ζωτική δύναμη αυτής της χώρας», δήλωσε ο πρώην ταξίαρχος του αμερικανικού στρατού, Μαρκ Κίμιτ.
Ο Κίμιτ είπε ότι οι ΗΠΑ κρατούν το νησί «όμηρο», ώστε να διασφαλίσουν ότι το Ιράν θα επιτρέψει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, το κλείσιμο των οποίων έχει ήδη εκτοξεύσει τις τιμές του αργού πετρελαίου.
Εάν στοχοποιηθεί αυτή η πετρελαϊκή υποδομή, είπε ο Κίμιτ, «είναι σαφές ότι το Ιράν θα επιτεθεί στην υπόλοιπη υποδομή της Μέσης Ανατολής».
«Και σε εκείνο το σημείο, οι τιμές του πετρελαίου θα ξεφύγουν εντελώς από κάθε έλεγχο», πρόσθεσε.
Αν δεχθούν επίθεση οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Χαργκ, μπορεί να χρειαστούν στο Ιράν μήνες — αν όχι περισσότερο από έναν χρόνο — για να τις ανοικοδομήσει, δήλωσε στο CNN η Μουγιού Σου, ανώτερη αναλύτρια αργού πετρελαίου στην Kpler, προσθέτοντας ότι η Κίνα, ως ο βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, θα δεχόταν πιθανότατα το μεγαλύτερο πλήγμα.
«Το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται υπό δυτικές κυρώσεις, δεν μπορεί πραγματικά να εξασφαλίσει επαρκή κεφάλαια, ούτε τεχνολογία και τεχνογνωσία, επομένως θα ήταν δύσκολο γι’ αυτό να ανοικοδομήσει», πρόσθεσε η Σου.
Τι θα μπορούσε να συμβεί στη συνέχεια;
Το Ιράν θα μπορούσε να κλιμακώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, υλοποιώντας την απειλή του να πλήξει πετρελαϊκές υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή, δήλωσαν αναλυτές. Έχει ήδη πλήξει δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου σε συμμάχους των ΗΠΑ, όπως το Ομάν και το Μπαχρέιν, και έχει στοχοποιήσει πετρελαιοφόρα και φορτηγά πλοία στον Περσικό Κόλπο.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν επίσης απειλήσει να βάλουν «φωτιά» στις πετρελαϊκές και αεριοπαραγωγικές υποδομές της περιοχής, εάν δεχθούν επίθεση ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Τα πλήγματα στο Χαργκ σημειώθηκαν την ώρα που οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι θα στείλουν στη Μέση Ανατολή μία μονάδα πεζοναυτών ταχείας αντίδρασης, αποτελούμενη από περίπου 2.500 πεζοναύτες και ναύτες. Ο πρώην ταξίαρχος του αμερικανικού στρατού Κίμιτ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτή η δύναμη να καταλάβει το νησί Χαργκ.
Δεν είναι ακόμη σαφές για ποιον ακριβώς σκοπό θα χρησιμοποιηθεί η μονάδα αυτή ούτε πού ακριβώς θα αναπτυχθεί. Ωστόσο, τέτοιες μονάδες χρησιμοποιούνται παραδοσιακά σε αποστολές όπως μεγάλης κλίμακας εκκενώσεις και αμφίβιες επιχειρήσεις που απαιτούν μετακινήσεις από πλοίο προς ακτή, συμπεριλαμβανομένων επιδρομών και επιθέσεων.
Οι ειδικοί έχουν επίσης υποστηρίξει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης ή επίθεσης στο νησί Χαργκ θα απαιτούσε σημαντικό αριθμό χερσαίων στρατευμάτων — κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ μέχρι στιγμής εμφανίζεται απρόθυμη να επιστρατεύσει.
Στη δημοσιογραφική κάλυψη συνέβαλαν οι Kit Maher, Natasha Bertrand, Jeremy Diamond, Alayna Treene, Ross Adkin και Isaac Yee του CNN.
