Η εικόνα των τελευταίων ημερών δείχνει έναν πόλεμο που δεν βαδίζει προς άμεση ειρήνη, αλλά προς νέα φάση έντασης: η Ρωσία αυξάνει τα μαζικά πλήγματα με drones και πυραύλους, η Ουκρανία απαντά με βαθύτερα χτυπήματα σε ρωσικές ενεργειακές και στρατιωτικές υποδομές, ενώ οι ειρηνευτικές προσπάθειες που είχαν ανοίξει με αμερικανική μεσολάβηση δείχνουν να έχουν κολλήσει.
Η μεγάλη επίθεση στο Κίεβο
Το σοβαρότερο γεγονός των τελευταίων ημερών ήταν η ρωσική επίθεση της νύχτας 23 προς 24 Μαΐου 2026. Η Ρωσία εξαπέλυσε ένα από τα μεγαλύτερα αεροπορικά μπαράζ του πολέμου, με περίπου 90 πυραύλους και 600 drones, πλήττοντας κυρίως το Κίεβο και την περιφέρεια γύρω από την ουκρανική πρωτεύουσα. Σύμφωνα με ουκρανικές ανακοινώσεις, σκοτώθηκαν τουλάχιστον τέσσερις άνθρωποι και τραυματίστηκαν δεκάδες, ενώ χτυπήθηκαν ή υπέστησαν ζημιές κατοικίες, σχολεία, αγορά, εγκατάσταση ύδρευσης, κυβερνητικά κτίρια και πολιτιστικοί χώροι.
Το στοιχείο που κάνει την επίθεση ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η χρήση του πυραύλου Oreshnik, ενός βαλλιστικού πυραύλου ενδιάμεσου βεληνεκούς που μπορεί να φέρει συμβατική ή πυρηνική κεφαλή. Η Μόσχα επιβεβαίωσε τη χρήση του, ενώ η ουκρανική πλευρά είπε ότι στόχος ήταν η περιοχή Μπίλα Τσέρκβα, νότια του Κιέβου. Η Ε.Ε. χαρακτήρισε τη χρήση του πυραύλου ως «πυρηνικό εκβιασμό» και προανήγγειλε συζήτηση για ενίσχυση της πίεσης στη Ρωσία.
Η ρωσική πλευρά υποστήριξε ότι επρόκειτο για αντίποινα μετά από ουκρανικό πλήγμα σε φοιτητική εστία στο κατεχόμενο Σταρομπίλσκ, στην περιοχή του Λουχάνσκ, όπου οι ρωσικές αρχές μιλούν για 21 νεκρούς. Η Ουκρανία αρνείται ότι στόχευσε αμάχους και υποστηρίζει ότι έπληξε μονάδα διοίκησης drones. Το Reuters, που μετέδωσε την εικόνα από το σημείο μέσω οργανωμένης πρόσβασης απο τη Ρωσία, σημείωσε ότι δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα όλες τις εκδοχές.
Το μέτωπο: δεν υπάρχει κατάρρευση, αλλά υπάρχει διαρκής πίεση
Στο έδαφος, η κατάσταση παραμένει πόλεμος φθοράς. Δεν φαίνεται αυτή τη στιγμή μεγάλη ρωσική διάσπαση των ουκρανικών γραμμών, αλλά η Ρωσία συνεχίζει να πιέζει σε πολλά σημεία του μετώπου, ιδίως στην ανατολική Ουκρανία. Η τελευταία εκτίμηση του Institute for the Study of War, όπως αναδημοσιεύεται από το Kyiv Post, αναφέρει ότι οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν προωθήσεις στην περιοχή Κοστιαντινίβκα–Ντρουζκίβκα και στην κατεύθυνση Χουλιάιπολε, ενώ προηγούμενες εκτιμήσεις έκαναν λόγο και για ουκρανικές προωθήσεις σε Σούμι, Μπορόβα, Σλοβιάνσκ, Ποκρόβσκ και δυτική Ζαπορίζια.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η Ρωσία, ενώ κρατά την πρωτοβουλία σε επίπεδο μαζικής πίεσης, δεν φαίνεται να έχει μετατρέψει αυτή την πίεση σε καθαρό στρατηγικό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό και βλέπουμε την αύξηση των πυραυλικών και αεροπορικών επιθέσεων: όταν το πεδίο δεν δίνει γρήγορη νίκη, η Μόσχα επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος στον άμαχο πληθυσμό, στην ψυχολογία, στις ενεργειακές υποδομές και στην αντοχή της ουκρανικής κοινωνίας.
Η ουκρανική απάντηση: βαθιά χτυπήματα στη Ρωσία
Η Ουκρανία, από την πλευρά της, έχει εντείνει τα χτυπήματα μέσα στη ρωσική επικράτεια. Τα τελευταία 24ωρα το Κίεβο ανακοίνωσε πλήγμα σε σταθμό άντλησης πετρελαίου στη ρωσική περιοχή Βλαντίμιρ, ενώ τις προηγούμενες ημέρες είχαν προηγηθεί επιθέσεις σε διυλιστήρια, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, λιμάνια και υποδομές μεταφοράς. Το Reuters καταγράφει σειρά ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, με στόχο να πληγεί η βασική οικονομική πηγή χρηματοδότησης του πολέμου.
Η Ουκρανία δεν μπορεί εύκολα να νικήσει τη Ρωσία σε καθαρό πόλεμο μαζών, δηλαδή στρατιώτης προς στρατιώτη, βλήμα προς βλήμα. Προσπαθεί όμως να αλλάξει την εξίσωση με τεχνολογία, drones, χτυπήματα ακριβείας και πίεση στην οικονομία του πολέμου. Η νέα ουκρανική στρατηγική δεν είναι μόνο άμυνα στο μέτωπο· είναι και μεταφορά του κόστους στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Η διπλωματία έχει παγώσει
Υπήρξε μια μικρή διπλωματική κινητικότητα νωρίτερα τον Μάιο, με τριήμερη εκεχειρία γύρω από τις 9–11 Μαΐου και συμφωνία για ανταλλαγή αιχμαλώτων. Στις 15 Μαΐου, Ρωσία και Ουκρανία αντάλλαξαν από 205 αιχμαλώτους πολέμου η καθεμία, ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου ανταλλαγής 1.000 προς 1.000.
Όμως η εκεχειρία γρήγορα κατέρρευσε στην πράξη, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε στις 22 Μαΐου ότι οι διαμεσολαβημένες απο τις ΗΠΑ συνομιλίες δεν έχουν αποδώσει και ότι δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή ουσιαστικές συνομιλίες σε εξέλιξη.
Παράλληλα, η Ευρώπη προσπαθεί να ενισχύσει τον ρόλο της. Η Ε.Ε. υπέγραψε μνημόνιο για εκταμίευση 3,2 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία στα μέσα Ιουνίου, στο πλαίσιο ευρύτερου πακέτου 90 δισ. ευρώ για το 2026–2027. Αυτό δείχνει ότι, ακόμη κι αν οι ΗΠΑ εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ή κουρασμένες από τον ρόλο του μεσολαβητή, η Ευρώπη δεν μπορεί να αποσυρθεί: ο πόλεμος είναι πλέον οργανικό ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Η περιφερειακή διάσταση: ανησυχία για Βαλτική και ΝΑΤΟ
Τις τελευταίες ημέρες αυξήθηκε και η ένταση γύρω από τις χώρες της Βαλτικής. Η Ρωσία κατηγόρησε τη Λετονία ότι μπορεί να επιτρέψει ουκρανικές επιθέσεις drones από το έδαφός της και προειδοποίησε με αντίποινα. Η Λετονία απέρριψε τις κατηγορίες ως «καθαρή φαντασία», ενώ οι ΗΠΑ επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στην άμυνα των συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι επίκειται άμεση σύγκρουση Ρωσίας–ΝΑΤΟ. Σημαίνει όμως ότι ο πόλεμος έχει ξεφύγει από τα στενά ουκρανικά σύνορα ως προς τις συνέπειές του. Drones, παρεμβολές, πληροφοριακός πόλεμος, απειλές και κινήσεις αποτροπής δημιουργούν ένα πολύ πιο νευρικό περιβάλλον στην ανατολική Ευρώπη.
Σχόλιο: πού πάει ο πόλεμος;
Η πιο πιθανή προοπτική, με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν είναι ούτε άμεση ρωσική νίκη ούτε γρήγορη ουκρανική ανατροπή. Είναι ένας παρατεταμένος πόλεμος φθοράς με περιοδικές εκρήξεις κλιμάκωσης.
Η Ρωσία έχει ακόμη βάθος: πληθυσμό, πυρομαχικά, παραγωγή drones, πυραυλικό απόθεμα, πολιτική αντοχή σε απώλειες. Όμως δεν φαίνεται να μπορεί εύκολα να πετύχει αποφασιστικό στρατιωτικό αποτέλεσμα χωρίς τεράστιο κόστος. Γι’ αυτό πιέζει με μαζικά πλήγματα, με επιθέσεις σε πόλεις, με πυρηνικές νύξεις και με προσπάθεια να κουράσει τη Δύση.
Η Ουκρανία, αντίθετα, έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέχει, να προσαρμόζεται και να χτυπά βαθιά. Αλλά εξαρτάται από εξωτερική χρηματοδότηση, αντιαεροπορική άμυνα, πυρομαχικά και πολιτική στήριξη. Η αντοχή της δεν είναι μόνο στρατιωτική· είναι ευρωπαϊκή και δυτική. Αν η Ευρώπη κρατήσει τη γραμμή στήριξης και αν η ουκρανική εγχώρια αμυντική παραγωγή συνεχίσει να μεγαλώνει, η Ρωσία δύσκολα θα επιβάλει τους όρους της. Αν όμως η στήριξη κουραστεί, η πίεση στη γραμμή άμυνας θα αυξηθεί.
Το βαθύτερο πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι η Ρωσία δεν δείχνει να διαπραγματεύεται επειδή θέλει συμβιβασμό. Δείχνει να διαπραγματεύεται όταν θέλει ανάπαυση, χρόνο ή νομιμοποίηση κερδών. Η Ουκρανία δεν μπορεί να δεχθεί «ειρήνη» που θα μοιάζει με επιβράβευση εισβολής, γιατί κάτι τέτοιο θα άφηνε ανοιχτή την πόρτα για νέο πόλεμο αργότερα.
Άρα η ειρήνη, για να είναι πραγματική, χρειάζεται τρία πράγματα: στρατιωτική ισορροπία που να πείθει τη Μόσχα ότι δεν μπορεί να κερδίσει περισσότερα, δυτικές εγγυήσεις που να πείθουν το Κίεβο ότι δεν εγκαταλείπεται, και πολιτικό πλαίσιο που να μην μετατρέπει την κατάπαυση πυρός σε απλή παύση πριν από τον επόμενο γύρο.
Ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας μπαίνει σε πιο επικίνδυνη, όχι πιο ήρεμη φάση. Η γραμμή του μετώπου μπορεί να αλλάζει αργά, αλλά η ένταση ανεβαίνει σε drones, πυραύλους, ενέργεια, Βαλτική και διπλωματικό πόλεμο. Δεν είμαστε κοντά σε λύση. Είμαστε κοντά σε μια μακρά αναμέτρηση αντοχής, όπου το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος κερδίζει έδαφος, αλλά ποιος αντέχει πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά περισσότερο.
