Περί του Δημοσίου Χρέους και της διαχείρισής του

Δημήτρης Α. Ιωάννου*

Προστρέχοντας στα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ)  και του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), και όχι στα δημοκοπικά και ελαφρώς παραπλανητικά non papers της κυβέρνησης που, δυστυχώς, μία πλειοψηφία οικονομικών συντακτών αναπαράγει αυτούσια και κριτικά ασχολίαστα, μπορούν να συναχθούν κάποια  συμπεράσματα για το ζήτημα της διαχείρισης του δημοσίου χρέους. Συμπεράσματα που δεν είναι ακριβώς σύμφωνα με τις κυβερνητικές διακηρύξεις, αλλά και τους πολιτικούς κομπασμούς για το θέμα.

Το χρέος δεν “προεξοφλείται” αλλά ανακυκλώνεται

Ενίοτε  δημιουργείται στους πιό θερμούς οπαδούς της κυβερνητικής πολιτικής, (βοηθούσης και της αμφισημίας στον λόγο “σοβαρών” Υπουργών), η  εντύπωση ότι μέσω της διαδικασίας “πρόωρης αποπληρωμής” το συνολικό χρέος μειώνεται λόγω της “καταστροφής” ενός μέρους του.Μόνο που αυτό δεν είναι αλήθεια, δοθέντος ότι ενώ από το 2019 έως το τέλος του 2025 η Ελλάδα προχώρησε σε πρόωρες αποπληρωμές ύψους 36 δισεκατομμυρίων ευρώ, (κυρίως προς το ΔΝΤ και για διμερή δάνεια GLF), το χρέος όχι μονο δεν υποχώρησε αλλά, -βοηθούσης βέβαια και της πανδημίας- από 339 δισεκατομμύρια το 2019 αυξήθηκε στα 363 το 2021, ανέβηκε στα 369 το 2023 και υποχώρησε στα 363 το 2025-εκεί δηλαδή περίπου που βρισκόταν και το 2021. Για τον λόγο αυτό στις πιό σοβαρές εκδοχές του κυβερνητικού λόγου εξηγείται στο κοινό πως η πολιτική που εφαρμόζει η χώρα είναι να προσπαθεί να υποκαταστήσει ακριβότερα δάνεια  όσον αφορά την εξυπηρέτησή τους με φθηνότερα,

Βεβαίως οι χώρες δεν  διαχειρίζονται συνήθως το χρέος τους με τέτοιο τρόπο. (Αυτό συμβαίνει κάποτε αλλά πολύ σπάνια).  Οι χώρες πάντα ανακυκλώνουν το χρέος τους, δηλαδή το αναχρηματοδοτούν στην λήξη του με νέες εκδόσεις χρέους,,  επιδιώκοντας ή ελπίζοντας στην μείωση της σχετικής σημασίας του σε σχέση με το συνολικό εισόδημά τους και τον συνολικό πλούτο τους. Ενίοτε, βεβαίως, οι χώρες θα επιθυμούσαν να μην ανακυκλώσουν τα ομόλογά τους στην λήξη τους, αλλά πριν από αυτήν, σε στιγμές που το κόστος του δανεισμού έχει μειωθεί, εκδίδοντας νέα ομόλογα και εξαγοράζοντάς τα παλαιά,  προκειμένου να επωφεληθούν από τα επικρατούντα χαμηλότερα επιτόκια. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, οι ιδιώτες επενδυτές που διακρατούν τα εθνικά ομόλογα συνήθως δεν έχουν κίνητρο να ανταποκριθούν σε τυχόν κάλεσμα της εκδότριας χώρας γιατί αυτό θα τους ήταν επιζήμιο, αφού θα έπρεπε μετά να τοποθετήσουν τα έσοδα της επαναγοράς-επαναπώλησης σε νέους τίτλους με χαμηλότερες αποδόσεις. Η Ελλάδα, όμως, επιτυγχάνει κατά καιρούς κάποιες αλλαγές χρέους  και τότε  η κυβέρνηση δεν χάνει την ευκαιρία να συγχαρεί τον εαυτό της για την επιτυχία της.

Μόνο που ο λόγος για τον οποίο  η  Ελλάδα είναι σε διαφορετική θέση, από τις άλλες χώρες, και σε αντίθεση με αυτές μπορεί και αποπληρώνει πρόωρα τμήματα του χρέους της, οφείλεται στο γεγονός πως, σε αντίθεση με τις “κανονικές” οικονομίες, που το μεγαλύτερο μέρος του χρέους τους αποτελείται από ομολογα τα οποία είναι αντικείμενα διαπραγμάτευσης στην αγορά, το ελληνικό  χρέος, στο μεγαλύτερο ποσοστό του, δηλαδή στο 73% του συνόλου, δεν βρίσκεται στην αγορά υπό μορφή ομολόγων, αλλά αποτελείται από διμερή δάνεια προς αυτήν εκ μέρους θεσμικών εταίρων .  Οι θεσμικοί εταίροι, όμως, ,δεν είναι επενδυτές και δεν μας δάνεισαν με σκοπό το κέρδος. Μας δάνεισαν με σκοπό, στην αρχή, να σωθούν αυτοί από την καταστροφή που τους επιφυλάσσαμε και, στην συνέχεια, όταν σώθηκαν, για  να  σώσουν και εμάς από την καταστροφή που μας απειλούσε, όσο και δεν το έχουμε ακόμη αντιληφθεί.Για τον λόγο αυτό συμφωνούν στις αποπληρωμές.

Μία μικρή λεπτομέρεια, πάντως, είναι πως παρά την κυβερνητικη αφήγηση, τα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ μέχρι τώρα δεν δείχνουν τάση μείωσης του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.

Στο πρόσφατο δελτίο του οργανισμού μάλιστα, παρά τις πρόσφατες αποπληρωμές του 2026,  οι δύο δείκτες εξυπηρέτησης του χρέους κινούνται ως εξής στο τελευταίο εξάμηνο: ο πρώτος από 1,33% σε 1,38% και μετά σε 1,43% και ο δεύτερος από 1,79% σε 1,84% και μετά σε 1,94%.

Ο υψηλός πληθωρισμός είναι ο κύριος ευεργετικός παράγοντας για την σχετική απομείωση του χρέους.

Επειδή εκείνο που κυρίως ενδιαφέρει τους επίδοξους η δυνητικούς δανειστές , καθώ;ς και τίς χρηματοπιστωτικές αγορές είναι η δυνατότητα του ελληνικού Δημοσίου, και του κάθε Δημοσίου, να εξυπηρετεί το χρέος του, ο δείκτης που έχει την μεγαλύτερη σημασία σε αυτό το ζήτημα είναι ο λόγος του χρέους προς το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας. Για την Ελλάδα ο συγκεκριμένος δείκτης έχει πράγματι, βελτιωθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια και η δυναμική του, αν συνεχιστεί, δείχνει να οδηγεί μεσοπρόθεσμα την ελληνική οικονομία έξω από την κατάσταση της επικίνδυνης υπερχρέωσης. Για του λόγου το αληθές μπορεί να δει κανείς το εξής: το 2021 το ονομαστικό ΑΕΠ ηταν 185 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το χρέος ανερχόταν σε 364 δισεκατομμύρια. Αυτό σημαίνει πως ποσοστιαία το χρέος ήταν το 197% του ΑΕΠ της χώρας.Το 2025, όμως, το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας ήταν 248 δισεκατομμύρια ευρώ ενώ το χρέος παρέμενε σχεδόν το ίδιο στα 363 δισεκατομμύρια ευρώ, πράγμα που σημαίνει πως η αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ είχε μειωθεί κατά 51 ολόκληρες ποσοστιαίες μονάδες και είχε φτάσει στο 146%. Πόσο. όμως, από την μείωση αυτή  οφείλεται στην πραγματική αύξηση του ΑΕΠ και πόσο οφείλεται στον πληθωρισμό; Αν λάβουμε ως έτος βάσης το 2021 και υπολογίσουμε την πραγματική αύξηση του ΑΕΠ, σε όγκο, ή σε “σταθερές τιμές” με την παλαιότερη ορολογία, δηλαδή αν υπολογίσουμε πόσο θα αυξανόταν το ονομαστικό ΑΕΠ από το 2021 έως το 2025, εάν ο  σωρευτικός πληθωρισμός της περιόδου αυτής ήταν 0%, βρίσκουμε πως το ΑΕΠ θα είχε  φτάσει στο επίπεδο των 207 εκατομμυρίων ευρώ. Δοθέντος πως το ύψος του χρέους ήταν σχεδόν το ίδιο το 2025 με εκείνο του 2021, δηλαδή 363 δισεκατομμύρια ευρώ, (ένα μόνο δισεκατομμύριο λιγότερο από το 2021),  βλέπουμε ότι εάν δεν υπήρχε ο πληθωρισμός ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα είχε  μειωθεί και πάλι, αλλά πολύ λιγότερο: αντί  από το 197% του 2021 να έχει φτάσει στο  σημερινό 146% , θα βρισκόταν στο 175%.

Δηλαδή η πραγματική εικόνα είναι πως στην περίοδο 2021-2025, αφ’ ενός οι πρόωρες αποπληρωμές δεν μείωσαν σχεδόν καθόλου το απόλυτο επίπεδο του χρέους, (ούτε, συνεπώς, και το σχετικό), αφ’ ετέρου δε πως στην πραγματική αύξηση του ΑΕΠ οφείλονται μόνο τα ⅖ περίπου της μείωσης του λόγου χρέος προς ΑΕΠ, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό της βελτίωσης του δείκτη αυτού έχει προκληθεί από τον πληθωρισμό. Κάτι για το οποίο δεν μπορεί να επαίρεται η κυβερνητική πολιτική αφού συνέβη ερήμην αυτής, ή ακόμη και παρά αυτήν, εφ’ όσον μέλημά της ήταν, και έπρεπε να είναι, η καταπολέμηση του πληθωρισμού!

 Γενική Κυβέρνηση-Κεντρική Διοίκηση: μία ουσιώδης διαφορά

Πολύ συχνά, σε απόψεις και κείμενα αντιπολιιτευομένων την κυβέρνηση,  γίνεται αναφορά όχι στο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αλλά στο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης, το οποίο είναι διαφορετικό ως προς την σύνθεσή του και συνήθως, όπως συμβαίνει και σήμερα, μεγαλύτερο από εκείνο της Γενικής Κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον ΟΔΔΗΧ, ενώ το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μετά τις πρόσφατες πρόωρες πληρωμές, από 363 δισεκατομμύρια ευρώ που ήταν στο τέλος του 2025 έχει μειωθεί, το καλοκαίρι του 2026 σε 357.5 δισεκατομμύρια ευρώ, το αντίστοιχο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης βρίσκεται στα 402,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό θεωρείται μία πολύ μεγάλη επιβάρυνση του συνολικού χρέους η οποία μάλιστα, σύμφωνα με τους επικριτές της κυβέρνησης, τεχνηέντως αποκρύπτεται από την κοινή γνώμη και αντιπροσωπεύει μία προοπτική εξαιρετικών δυσκολιών για την ελληνική οικονομία τόσο σχετικά με την αποπληρωμή του όσο και με την διαχείριση του.  Είναι όμως ακριβώς έτσι; Η απάντηση σε αυτό θα μπορούσε να είναι και ναι, και όχι!

Το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης, που δεν είναι ο δείκτης με τον οποίον η ΕΕ εκτιμά το ύψος του εθνικού χρέους μίας χώρας, αφορά το σύνολο του χρέους όλων προς αλλήλους, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της χώρας. Αντίθετα το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, το οποίο είναι ο δείκτης που χρησιμοποιεί η ΕΕ για την εκτίμηση του ύψους του χρέους της κάθε χώρας, αφορά χρέος προς “τρίτους” εκτός ελληνικού Δημοσίου, Έλληνες και ξένους, ενώ ο εσωτερικός δανεισμός εντός του Δημοσίου έχει συμψηφιστεί και έχει απαλειφθεί.

Ο εσωτερικός δανεισμός της κυβέρνησης γίνεται μέσω ενός ειδικού λογαριασμού στην Τράπεζα της Ελλάδας ο οποίος συγκεντρώνει όλα τα διαθέσιμα των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και των Ασφαλιστικών Φορέων. Τα ποσά αυτά διατίθενται στο ΟΔΔΗΧ ο οποίος τα δανείζεται προς χάριν της κυβερνήσεως, -βραχυπρόθεσμα υποτίθεται-, εκδίδοντας repos, δηλαδή υποσχέσεις βραχείας επαναγοράς. Ο δανεισμός και η επαναγορά, όμως, για τα ίδια ποσά επαναλαμβάνονται συνεχώς, ενώ προστίθενται και νέα ποσά με αποτέλεσμα το σύνολο του εσωτερικού δανεισμού της κυβέρνησης όλο και να διογκώνεται. Έτσι ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 2020, το ύψος του δανεισμού με repos  ήταν περίπου 30 δισεκατομμύρια ευρώ, τώρα, το καλοκαίρι του 2026, έχει φτάσει τα 65 δισεκατομμύρια.

Είναι γεγονός πως η χρησιμοποίηση των διαθεσίμων των οργανισμών και των φορέων, κατά την διάρκεια της κρίσης, αλλά και της πανδημίας, προσέφερε σημαντική βοήθεια στην προσπάθεια αντιμετώπισης των προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας. Οι επικριτές, όμως, του πράγματι ακραίου αυτού τρόπου εσωτερικού δανεισμού, θεωρούν πως η αποστράγγιση των διαθεσίμων εγκυμονεί υψηλούς κινδύνους για την ελληνική οικονομία, και  η συνέχισή της πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί. Διότι είναι γεγονός πως η χρήση του βραχυχρόνιου δανεισμού σε ποσοστό που αντιστοιχεί στο 25% του ΑΕΠ μίας χώρας,  είναι κάτι που συναντάται, σε κανονικές οικονομίες, μόνο σε περιόδους πολέμου-ήταν για παράδειγμα η περίπτωση των ΗΠΑ στη διάστημα 1941-1945. Σε κανονικές συνθήκες ο βραχυχρόνιος δανεισμός του κράτους δεν φτάνει καν το 10% του ΑΕΠ. Και άλλωστε, ο βραχυχρόνιος δανεισμός του κράτους, στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες δεν γίνεται με repos, αλλά με προσφυγή στην αγορά. (Τα repos, χρησιμοποιούνται περισσότερο από την κεντρική τράπεζα για τις ανάγκες της νομισματικής πολιτικής). Συνεπώς, για να είμαστε πιό κοντά στην πραγματικότητα θα πρέπει να πούμε πως τα 65 δισεκατομμύρια ευρώ που έχει δανεισθεί η ελληνική κυβέρνηση από τους οργανισμούς και τους φορείς, με repos, δεν είναι πλέον “βραχυχρόνιος δανεισμός”. Είναι ένα ποσόν που δεν υπάρχει περίπτωση να αποπληρωθεί, ή τουλάχιστον να μειωθεί το ειδικό του βάρος στην οικονομία της χώρας, πριν περάσουν δεκαετίες. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μακροχρόνιο δανεισμό, ο οποίος δεν γνωρίζουμε τις είδους επιπτώσεις μπορεί να έχει στην λειτουργία της οικονομίας, όταν αυτά τα χρήματα θα λείπουν από τους φορείς από τους οποίους αφαιρέθηκαν και η κυβέρνηση θα πρέπει να τους χρηματοδοτήσει με άλλον τρόπο.

Εκείνο, πάντως, που δεν μπορεί να συμβεί είναι να υπάρξει “εσωτερική χρεοκοπία” ή “πιστωτικό γεγονός” λόγω αδυναμίας εξυπηρετήσεως του χρέους της κυβέρνησης προς τους οργανισμούς και τους φορείς. Από νομικής πλευράς, δεν υπάρχει κίνδυνος. Ο κίνδυνος βρίσκεται στην ανισορροπία που είναι ενδεχόμενο να προκαλέσει στην ελληνική οικονομία, ή αλλού, όπως είναι η εθνική ασφάλεια, ο υπερβολικός εσωτερικός δανεισμός του κράτους.  Καθώς και στο ότι ο “αφανής”, αλλά και ασφαλής αυτός δανεισμός του Δημοσίου, υποκρύπτει μία ελλειμματική λειτουργία του, η οποία όμως, με βάση και τους κανονισμούς της Eurostat, μπορεί και εμφανίζεται ως πλεονασματική.

Μάλλον δεν υπάρχει πλέον καθόλου αποθεματικό για την αντιμετώπιση κάποιας κρίσης

Στην πρόσφατη πρόωρη αποπληρωμή χρέους, (GLF), όπου χρησιμοποιήθηκαν κάποια συγκεκριμένα “ρευστά διαθέσιμα” ο αρμόδιος Υπουργός  έσπευσε να διευκρινίσει πως “αυτό δεν σημαίνει πως θα λείψει η ρευστότητα από την  ελληνική οικονομία”.  Δηλωση παντελώς άστοχη και αποπροσανατολιστική διότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται μόνο την ρευστότητα των συνήθων συναλλαγών.Η έννοια της  ρευστότητας αναφέρεται σε κάτι που  είναι  απολύτως απαραίτητο για την λειτουργία της οικονομίας αλλά και του Δημόσιου τομέα. Περιγράφει μία διαδικασία συνεχούς  και αδιάκοπης  ροής χρηματικών μέσων που διευκολύνουν τις οικονομικές συναλλαγές των παραγόντων της οικονομίας.  Με αυτή την έννοια ρευστότητα είναι όλα τα εισοδήματα που θα δημιουργηθούν στις συναλλαγές της  οικονομίας στην διάρκεια ενός έτους και κατά πάσα πιθανότητα τόσο η ελληνική οικονομία όσο και το ελληνικό Δημόσιο, εφ΄όσον η οικονομική δραστηριότητα συνεχιστεί ομαλά  θα έχουν στην διάθεση τους την αναγκαία ρευστότητα. Όμως υπάρχει και μία άλλη ελάσσουσα έννοια ρευστότητας που είναι εκείνη των “ρευστών διαθεσίμων” και  δεν αφορά γενικά τα χρηματικά μέσα που εμφανίζονται σε μία χρονική περίοδο αλλά χρηματικά μέσα που είναι αποταμιευμένα και άμεσα διαθέσιμα. (Γνωστά  και ως “αποθεματικό”). Αποθεματικό μπορεί να  διατηρεί μία οικονομική μονάδα ή το Δημόσιο για να αντιμετωπίσει έκτακτες ανάγκες ή μία περίπτωση κρίσης, δηλαδή  μία κατάσταση κατά την οποία για κάποιον λόγο ο ρυθμός των οικονομικών συναλλαγών έχει ανακοπεί ή επιβραδυνθεί και έτσι δεν μπορούν να εξασφαλιστούν τα απαραίτητα χρηματικά μέσα  για την κάλυψη ζωτικών λειτουργιών της οικονομικής μονάδας ή και της  χώρας ολόκληρης.

Η Ελλάδα που δεν είναι Ισλανδία, Βέλγιο η Αυστρία, πρέπει να διαθέτει ρευστά διαθέσιμα, ανά πάσα στιγμή, με την μορφή αποθέματος ασφαλείας.  Διότι μπορεί να βρεθεί αιφνιδίως σε μία πολεμική κατάσταση η οποία δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει και πιθανόν στην  διάρκειά της να χρειαστεί χρήματα για να προμηθευτεί είτε πυρομαχικά, είτε καύσιμα, είτεο τρόφιμα είτε  φάρμακα από το εξωτερικό. Για   τον λόγο αυτό επιβάλλεται να διαθέτε ανά πάσα στιγμή, ι κάποια πραγματικά ρευστα διαθέσιμα.

Τώρα, όμως,  μετά την περήφανη  εξόντωση και του cash buffer των 6,94  δισεκατομμυρίων ευρώ για την πρόωρη αποπληρωμή μέρους των  δανείων GLF,  δεν υπάρχει πλέον κανένα τέτοιο αποθεματικό διαθέσιμο. Αυτό δεν είναι μία εθνικά υπεύθυνη  διαχείριση των δημοσίων οικονομικών και του δημοσίου χρέους.

Δυστυχώς, μάλιστα, πρέπει να σημειωθεί πως η “θυσία” αυτή του ελάχιστου εναπομείναντος αποθεματικού έγινε μόνο για λόγους εντυπωσιασμού και χωρίς κανένα ουσιαστικό κέρδος για την οικονομία. Διότι η συγκεκριμένη δαπάνη για την προπληρωμή των δανείων GLF δεν σημαίνει  ότι η πραγματική χρεωστική επιβάρυνση  της χώρας μειώθηκε, Και μιλάμε για την χρεωστική επιβάρυνση  όπως πρέπει να την μετράμε εμείς και   όχι όπως την μετράει στην λογιστική της η  Ευρωπαϊκή Ένωση. Διότι η Eurostat, ως γνωστόν, μετράει το χρέος κάθε  χώρας μόνο ως παθητικό  (liability).  Υπολογίζει, δηλαδή, μόνο  το ακαθόριστο χρέος (Gross debt)  και όχι το καθαρό χρέος (Net debt), όπως θα πρέπει να κάνει μία χώρα αλλά και κάθε οικονομική μονάδα για να έχει σωστότερη εικόνα της πραγματικότητας και των προοπτικών της.   Για να δώσουμε ένα παράδειγμα,  ας υποθέσουμε ότι έχουμε μία οικονομική μονάδα η οποία έχει συνολικό χρέος 10 ευρώ  και δανείζεται άλλα 5 ευρώ τα οποία τοποθετεί  στο ταμείο της ως ρευστά διαθέσιμα. Σύμφωνα με την λογιστική της Eurostat,  που υπολογίζει μόνο την πλευρά του παθητικού το  συνολικό χρέος της μονάδας αυτής είναι 15 ευρώ. Σύμφωνα με τον οποιοδήποτε διαχειριστή ή λογιστή της οικονομικής μονάδας, όμως,  εκείνο που έχει σημασία δεν είναι το ακαθάριστο χρέος αλλά  το καθαρο, το οποίο είναι μόνο  10 ευρώ,  διότι το ύψος τους δανείου έχει συμψηφιστεί με τα ρευστά διαθέσιμα.  Αυτό λοιπόν αποκρύπτεται στην πρόσφατη πανηγυρική ρητορική της κυβέρνησης για την πρόωρη αποπληρωμή των διμερών δανείων. Διότι εκεί,  με σύμφωνη γνώμη και  του δανειστή, δηλαδή του EFSF, ξοδέψαμε για να προπληρώσουμε τα σχετικά δανεια GLF,  και τα τελευταία  6,94  δισεκατομμύρια ευρώ που είχαμε σε αποθεματικό.  Πλην όμως, στην πραγματικότητα, το καθαρό χρέος παρέμεινε  διότι τα 6,94 δισεκατομμύρια  που χρησιμοποιήσαμε τα έχουμε δανεισθεί από τον  ESM και το EFSF και θα συνεχίσουμε να τα πληρώνουμε μέχρι και μετά το 2050. Αυτό, η μηδενική, δηλαδή,  μείωση του καθαρού χρέους της χώρας, φαίνεται και από τα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ,  σύμφωνα με τα οποία το καθαρό  χρέος, (Καθαρό αποτέλεσμα χρέους Γενικής Κυβέρνησης-που είναι το ακαθάριστο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μείον τα “ρευστά διαθέσιμα”, τα οποία  είναι όλα πλέον repos), ήταν 323 δισεκατομμύρια ευρώ στις 31.12.2025, 321 δισεκατομμύρια στις 31.03.2026 και 326 δισεκατομμύρια στις 31.06.2026!

Είναι αυτό σοβαρό  πρόβλημα;  Ναι είναι. Όχι τόσο πολύ για την  μικρή επιβάρυνση του καθαρού χρέους αλλά για την πλήρη εξάλειψη κάθε πραγματικού αποθεματικού ρευστών διαθεσίμων. Αυτό επιβεβαιώνει ακόμη μία φορά την ακηδία της αυτοσυγχαιρόμενης και δημοκοπούσας  κυβέρνησης, η διαχείριση του χρέους από την οποία, στηρίχθηκε περισσότερο στην καλή της τύχη να κυριαρχήσουν  στην παγκόσμια οικονομία οι πληθωριστικές πιέσεις, παρά σε σχεδιασμό και υπευθυνότητα.

Ο Δημήτρης Α. Ιωάννου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1956 και είναι οικονομολόγος. Έχει ασχοληθεί με θέματα της ελληνικής και ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, καθώς και με θέματα νομισματικής πολιτικής, εξωτερικού εμπορίου και διεθνών οικονομικών σχέσεων. Τα τελευταίο διάστημα μελετά τις πτυχές ασυμμετρίας και τους μηχανισμούς ανισορροπίας της ελληνικής οικονομίας κατά την περίοδο της συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωζώνη.