Του Μάικλ Ρούμπιν | Washington Examiner
Άρθρο γνώμης — 13 Οκτωβρίου 2026
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αποδεκατίσει, χωρίς περιστροφές, το σώμα των διπλωματών καριέρας, προτιμώντας πολιτικά πρόσωπα και ειδικούς απεσταλμένους της προσωπικής του επιλογής. Πολλοί από αυτούς είναι παλιοί φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες του. Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκην κακό. Ορισμένοι διπλωμάτες καριέρας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπερβάλλουν στις διαμαρτυρίες τους, εμφανιζόμενοι σκανδαλισμένοι και υποστηρίζοντας ότι η υπηρεσία τους βρισκόταν πάντοτε υπεράνω της πολιτικής, ενώ πολλοί από τους ίδιους προχωρούσαν συστηματικά σε διαρροές για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούσαν προσωπικά.
Ο Τομ Μπάρακ, πρεσβευτής του Τραμπ στην Τουρκία και απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και, κατά περίπτωση, τον Λίβανο, συγκαταλέγεται στους συνεργάτες του με τη μεγαλύτερη επιρροή. Ακόμη και οι επικριτές του αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την αμερικανική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.
Ο Μπάρακ έχει πρωτοστατήσει στην υποστήριξη της πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία και της άρσης των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση που διαπράττει η Τουρκία στη Συρία όσο και τις παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας. Επικριτές του, τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, καταγγέλλουν ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει.
Σε κάθε περίπτωση, η ασάφεια γύρω από το πώς διαμορφώνεται η πολιτική αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Χίλαρι Κλίντον στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι για να εξασφαλίσουν πρόσβαση απαιτούνταν δωρεές στο Ίδρυμα Κλίντον ως αντάλλαγμα. Μολονότι ο Τραμπ και ο Μπάρακ μπορούν να επικαλούνται ως προηγούμενο τα δεοντολογικά παραπτώματα της Κλίντον, τα ερωτήματα για την προέλευση της πολιτικής απέναντι στην Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά παγκοσμίως.
Ο Μπάρακ, βεβαίως, μπορεί επίσης να πιστεύει ειλικρινά ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να στηριχθεί στην Άγκυρα ως δύναμη που θα προασπίζεται για λογαριασμό της τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας στην περιοχή. Το πρόβλημα με αυτή τη θέση είναι ότι η σημερινή Τουρκία υποστηρίζει ορισμένες από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές οργανώσεις, από τη Γάζα έως τη Λιβύη. Ο Μπάρακ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Σας θυμίζει κάτι; Πρόκειται για επανάληψη της θεωρίας του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Ολόκληρη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης, της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, στηριζόταν στην ιδέα ότι η έξοδος του Ιράν από την απομόνωση θα δημιουργούσε σταθερότητα, αναπαράγοντας σε περιφερειακό επίπεδο τη λογική της αμοιβαία εξασφαλισμένης καταστροφής.
Αυτό που δεν κατανόησε ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας καθιστούσε αδύνατη τη σταθερότητα. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων απλώς επέτρεψαν στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης να ξαναγεμίσουν τα ταμεία τους, να ενισχύσουν τον πόλεμο μέσω οργανώσεων που υποστήριζαν και να δώσουν νέα ώθηση στα προγράμματα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Μέσα σε μία δεκαετία, η περιοχή γνώρισε έναν μεγάλο πόλεμο.
Η επιθυμία του Μπάρακ να μετατρέψει την Τουρκία στη μοναδική δύναμη ικανή να εξισορροπεί την ισραηλινή ισχύ πιθανότατα θα ακολουθήσει την ίδια πορεία. Ο Μπάρακ μπορεί να θεωρεί τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος εξίσου αφοσιωμένος στην ανάπτυξη της στρατιωτικής βιομηχανίας της χώρας του, στην ανάπτυξη πυρηνικής ισχύος και στην καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν ο εκλιπών ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Οι ακροβασίες του Μπάρακ, οι προσπάθειές του να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονομερής προσήλωσή του στην προώθηση των αυτοκρατορικών φιλοδοξιών της φαίνεται ότι έχουν την υποστήριξη του Τραμπ και θα καταλήξουν να επισκιάσουν την πολιτική παρακαταθήκη του στην περιοχή.
Όπως κάθε ιστορικός με ορθή κρίση εντοπίζει τις ρίζες του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, σε μία δεκαετία από σήμερα, θα κατανοούν ότι οι ρίζες μιας μελλοντικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελείς και λανθασμένες πολιτικές που προώθησε, στο όνομα του Τραμπ, ο πρεσβευτής και ειδικός απεσταλμένος Τομ Μπάρακ.
Ο Μάικλ Ρούμπιν είναι διευθυντής ανάλυσης πολιτικής στο Middle East Forum, διακεκριμένος ερευνητής στο Usanas Foundation της Ινδίας και συνεργάτης της στήλης Beltway Confidential.
