Του Παντελή Σαββίδη
Τεχεράνη, 18 Μαρτίου 2026: Χιλιάδες Ιρανοί συμμετέχουν στην νεκρική πομπή για τον Αλί Λαριτζανί και τον υποστράτηγο Γολαμρεζά Σολεϊμανί, που σκοτώθηκαν σε αεροπορικές επιδρομές (φωτ.: EPA / Abedin Taherkenareh)
Η Μέση Ανατολή μπαίνει σε μια νέα εποχή, και το πιο επικίνδυνο λάθος είναι να τη διαβάζουμε με τα παλιά σχήματα. Για δεκαετίες, η περιοχή παρουσιαζόταν περίπου ως σταθερό πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε αυταρχικά καθεστώτα, μοναρχίες, ισλαμιστικά κινήματα και εξωτερικές δυνάμεις. Αυτό το σχήμα δεν αρκεί πια.
Σήμερα αναδύονται δύο μεγάλοι πόλοι κοινωνικής και πολιτικής αλλαγής: από τη μία, οι δυνάμεις του πολιτικού Ισλάμ, που εξακολουθούν να διαθέτουν οργανωτικά δίκτυα, μνήμη και ιδεολογική συνοχή· από την άλλη, ένα ευρύτερο, ανομοιογενές αλλά υπαρκτό κοσμικό ρεύμα, που δεν είναι κατ’ ανάγκην «δυτικόφιλο», αλλά ζητεί κράτος λειτουργικό, οικονομία που να παράγει και δημόσιο χώρο λιγότερο εξαρτημένο από τη θρησκευτική νομιμοποίηση.
Τα στοιχεία του Arab Barometer δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη προς τα ισλαμιστικά κόμματα υποχώρησε έντονα την προηγούμενη δεκαετία, ακόμη κι αν η θρησκευτικότητα δεν ακολούθησε γραμμικά την ίδια πτωτική πορεία μετά το 2020.
Αυτό σημαίνει ότι ο ισλαμισμός δεν εξαφανίζεται, αλλά παύει να είναι η αυτονόητη αναφορά διαμαρτυρίας και αλλαγής. Και εκεί αρχίζει η ανησυχία των καθεστώτων, ακόμη και των μοναρχιών.
Διότι όταν η νομιμοποίηση δεν παράγεται πλέον ούτε από τη θρησκευτική αυθεντία ούτε από τη μεταποικιακή ρητορική, τότε αναδύεται το ερώτημα ποιος κυβερνά, με τι αποτελεσματικότητα και με ποιο κοινωνικό συμβόλαιο;
Η πίεση αυτή αγγίζει αναπόφευκτα και το Ιράν, όπου ο πόλεμος δεν κρίνει μόνο στρατιωτικές ισορροπίες αλλά και τη μελλοντική δυνατότητα του καθεστώτος να κυβερνήσει.
Για τις εξελίξεις στο Ιράν εμφανίζονται δύο προσεγγίσεις.
Η πρώτη λέει ότι το καθεστώς μπορεί να δείχνει ακόμη αντοχή, όμως η αντοχή δεν ταυτίζεται με την ικανότητα διακυβέρνησης. Αυτή η ανάγνωση έχει σοβαρά ερείσματα: η αμερικανική Διεύθυνση Εθνικών Πληροφοριών δήλωσε ότι η ιρανική κυβέρνηση «φαίνεται άθικτη αλλά σε μεγάλο βαθμό υποβαθμισμένη», ενώ παράλληλα παραμένει ικανή να πλήττει αμερικανικά και συμμαχικά συμφέροντα.
Την ίδια στιγμή, αναλύσεις περιγράφουν έναν Τραμπ παγιδευμένο σε πόλεμο «χωρίς καθαρή έξοδο», με το ερώτημα να μην είναι αν το καθεστώς έσπασε στρατιωτικά, αλλά αν μετά τον πόλεμο θα μπορεί να κυβερνήσει πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά.
Η δεύτερη ερμηνεία υποστηρίζει ότι η Ουάσινγκτον του Τραμπ δεν επιδιώκει μακρά κατοχή του Ιράν, αλλά μια περιορισμένη, εξαναγκαστική αναδιάταξη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ώστε να αφαιρέσει από την Τεχεράνη το βασικό χαρτί εκβιασμού της.
Σύμφωνα με τα ειδησεογραφικά πρακτορεία, στην Ουάσινγκτον συζητούνται επιλογές που περιλαμβάνουν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και ακόμη και αποστολή χερσαίων δυνάμεων στη νήσο Χαργκ, κόμβο του 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Δεν υπάρχει –τουλάχιστον μέχρι τώρα– επιβεβαιωμένη επίσημη αμερικανική απόφαση για καταδρομική επιχείρηση σε πέντε ιρανικά νησιά, αλλά πληροφορίες και εκτιμήσεις που επικαλείται ο υποναύαρχος ε.α. Δημήτρης Τσαϊλάς, το υποστηρίζουν.
Μέσα σε αυτή τη ρευστότητα, η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να μιλήσει περισσότερο απ’ όσο χρειαζόταν μετά την αναχαίτιση δύο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων από την ελληνική συστοιχία Patriot που έχει εγκατασταθεί στην Σαουδική Αραβία. Το ερώτημα είναι αν υπήρχε λόγος η Αθήνα να αναλάβει δημοσίως την ευθύνη μιας επιχειρησιακής πράξης σε μια τόσο εύφλεκτη σύγκρουση. Ήταν ο ιδρυτής του κόμματος που κυβερνά όταν κάποτε είπε πως «υπάρχουν πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται».
Η ελληνική ενέργεια μπορεί να ενταχθεί στο σχήμα της συλλογικής άμυνας υπέρ της Σαουδικής Αραβίας, αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με τον κυβερνητικό ισχυρισμό «καμία εμπλοκή».
Δεν μιλάμε για πλήρη είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο, μιλάμε όμως για υπαρκτή επιχειρησιακή συμμετοχή με ελληνικό προσωπικό, υπό ελληνική κρατική ευθύνη. Η κυβερνητική δήλωση δεν ήταν απλώς αφελής. Ήταν επικίνδυνη.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν χρειάζονται δημόσιες εξάρσεις αυτοθαυμασμού από την πολιτική ηγεσία για να αποδείξουν την επάρκειά τους. Μια χώρα σαν την Ελλάδα, που δεν έχει κανέναν λόγο να μετατραπεί σε προνομιακό στόχο ιρανικής ρητορικής ή επιχειρησιακής στοχοποίησης – όφειλε να προστατεύσει τον εαυτό της με τη σιωπή της.
Η Μέση Ανατολή αλλάζει, αλλά δεν αλλάζει γραμμικά. Ο ισλαμισμός φθείρεται πολιτικά, χωρίς να έχει ηττηθεί κοινωνικά. Τα καθεστώτα αντέχουν, χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα μπορούν να κυβερνούν με τον ίδιο τρόπο μετά τον πόλεμο. Η Ουάσινγκτον αναζητεί έξοδο, όχι κατ’ ανάγκην λύση. Και η Αθήνα, αντί να διαβάσει τη ρευστότητα με ψυχραιμία, διάλεξε να φωτογραφηθεί μέσα σε αυτήν.
Το ερώτημα δηλαδή που θα πρέπει να εξετάζεται είναι μήπως άλλοι πολιτισμοί δίνουν διαφορετικές απαντήσεις στα ίδια ερωτήματα. Με άλλα λόγια θα πρέπει να αναζητήσουμε λειτουργικά ισοδύναμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. “Αυτή η προσέγγιση, γράφει η Σαντάλ Μουφ, μου φαίνεται ότι ανοίγει μια γόνιμη οπτική, και όπως ο Σάσα Σάντος, επιμένω στην ανάγκη μιας πλουραλιστικής διεύρυνσης της έννοιας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έτσι ώστε να μη χρησιμεύουν ως όργανο για την επιβολή της δυτικής ηγεμονίας”. Διότι σύμφωνα με τον Μποαβεντούρα ντε Σόουζα Σάντος, όσο τα ανθρώπινα δικαιώματα νοούνται ως “οικουμενικά”, θα αποτελούν πάντα ένα όργανο για αυτό που ονομάζει “παγκοσμιοποίηση από τα πάνω”, η οποία επιβάλλεται από τη Δύση στον υπόλοιπο κόσμο και θα υποδαυλίζουν τη σύγκρουση των πολιτισμών.
Η αποικιοκρατία, ο ρατσισμός, το Ολικαύτωμα, η Χισροσίμα, το Ναγκασάκι, η γενοκτονία των ιθαγενων σε Β. Αμερική, Αυστραλία, κλπ τί δείχνουν; Η γενοκτονία στη Γάζα από ένα δυτικό κράτος, το Ισραήλ, κυρίως όμως ο πόλεμος που παρακολουθούμε δεν δείχνουν ότι η Δύση είναι σε λάθος δρόμο; Μήπως πρέπει να τη δοξάσουμε; Η αντίληψη που καλλιεργείται είναι ότι ολόκληρη η υφήλιος πρέπει να ασπαστεί το δυτικό μοντέλο. Αυτόόμως αξιοποιείται ως όργανο για την επιβολή της δυτικής ηγεμονίας. Αυτό δεν βλέπουμε σήμερα στο Ιράν; Δηλαδή το μοντέλο Τραμπ και Νετανιάχου είναι αποδεκτό; Δεν είναι απάνθρωπο;;;
“Η γενοκτονία στη Γάζα από ένα δυτικό κράτος, το Ισραήλ”
Ενώ και προ καιρού σού το είχα διορθώσει αυτό και δεν απάντησες τίποτε (σού είχα δώσει τον ορισμό τής γενοκτονίας κατά τον ΟΗΕ), έρχεσαι και επαναλαμβάνεις το ίδιο λάθος. Η ιδεοληψίες είναι ό,τι χειρότερο. Τα ίδια και χειρότερα γράφει ο Κωνσταντακόπουλος.
Ποια “δυτική ηγεμονία” και πράσσειν άλογα; Η Ευρώπη κατακτάται ολένα και περισσότερο από το Ισλάμ και ήδη σε πολλά κράτη εφαρμόζεται κατά τόπους η Σαρία (π.χ. Malmö, Σουηδία). Και στην πλατεία Βικτωρίας στην Αθήνα, αν περάσεις Παρασκευή βράδυ, θα δεις ότι υπάρχει αστυνομία ηθών.
Δεν θα έβλαπτε, αντί να σιωπάς, όπως την προηγουμένη φορά, να παραδεχτείς ότι κάνεις λάθος. Οι Ισραηλινοί δεν αποβλέπουν στην εξόντωση τού αραβικού πλυθησμού, ούτε για φυλετικούς, ούτε για θρησκευτικούς λόγους, άρα ο όρος “γενοκτονία” είναι λάθος. Το Ισραήλ, το έχουν άπειρες φορές δηλώσει και είναι και αλήθεια, θέλει να εξοντώσει την Χαμάς και την Χεσμπολλάχ, δύο τρομοκρατικές οραγανώσεις, που τούς φύτεψε το Ιράν στην Γάζα και τον Λίβανο αντιστοίχως. Το σχέδιο αυτό περικύκλωσης τού Ισραήλ ήταν έμπνευση κι εκτέλεση τού … “εκτελεσθέντος” Σολεϊμανί.
Αν το χρήμα ρέει άφθονο στην περιοχή και στις τσέπες των πολιτών, μια χαρά θα σταθούν τα εκεί καθεστώτα.
Μιλούσανε για ιρανικη αντιπολίτευση, για κινήματα γυναικών αλλά πού είναι όλοι αυτοί; Πού εξαφανίστηκαν και γιατί δεν εξεγείρονται;
Προφανώς οι από εδώ τα φούσκωσαν εκλαμβανοντας τις επιθυμίες τους ως πραγματικότητα, ίσως κι εσείς να πέσατε στην ίδια παγίδα.
Ο πόλεμος τούς ένωσε. Τώρα βλέπουν την πατρίδα των να κινδυνεύει και στέκουν δίπλα στην κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή. Αν δεν έκαναν το λάθος να τούς επιτεθούν, ειδικά οι Αμερικανοί, η εξέγερση θα ήταν μονόδρομος, όπως και το 1979.
Ας ξεκινήσουμε από ολόκληρη τη ρήση του σοφότερου των μέχρι τώρα πολιτικών μας Καραμανλή.
”Υπάρχουν πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται , όπως υπάρχουν πράγματα που λέγονται και δεν γίνονται”.
Δεν τηρήθηκε -σαφώς- αυτή η παρακαταθήκη του Καραμανλή από την κυβέρνηση(που είναι όπως όλες ενιαία στην πολιτική ευθύνη ) -αυτό θα το συνεκτιμήσουν οι φίλοι της Ν.Δ-αλλά σε τι έβλαψε τα εθνικά μας συμφέροντα πέραν του ότι η κυβέρνηση ανεπτέρωσε το εθνικό ηθικό των Ελλήνων και απέδειξε ότι τηρεί την υπογραφή της στην Στρατιωτική Συμφωνία της Ελλάδος -πατρίδας όλων μας-με τη Σαουδική Αραβία ( που δεν την λες φίλη και σύμμαχο της Τουρκίας), την οποίαν Συμφωνία κύρωσαν στη Βουλή και το ΠΑΣΟΚ και ο Σύριζα το 2024;;;.
Δεν χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση γιατί ”εξεγέρθηκαν” όλα τα κόμματα της Αντιπολιτεύσεως , -που θεωρούσαν ηττημένη και φοβική στα εξωτερικά θέματα-και τώρα βλέπουν την Νέα Δημοκρατία των Μητσοτάκη, Δένδια μετά και την στρατιωτική στήριξη της στην Κύπρο να ”ανεβαίνει” δημοσκοπικά και να πλησιάζει σε αυτοδυναμία στις εκλογές του 2027.
Ο πόλεμος δεν θα μεταφερθεί σε Ελλάδα και Κύπρο ,αλλά ευνόητο ότι θα ”εξασφαλίσουν” αμφότερες την εχθροπάθεια του Ιράν.
Ο πόλεμος που συνεχίζεται θα αλλάξει τα πάντα στο κατεστραμμένο Ιράν -το οποίο όσο και να αντέχει, χωρίς την βοήθεια Κινέζων και Ρώσων τελικά θα θυσιάσει τον λαό του σε κακουχίες για 10ετίες- .
Ο πόλεμος αυτός θα ”εξασφαλίσει” στο εξής άλλη εξωτερική πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα ”ημερώσει” ‘τους επηρμένους ηγέτες των Μεσαίων Περιφερειακών Δυνάμεων (για εμάς η Τουρκία) για να μη κάνουν-κάνει (η Τουρκία )όνειρα γλυκά για γαλάζια πατρίδα και τα λοιπά και τα λοιπά .
Υ.Γ Πως συμβιβάζεται η παραβίαση του διεθνούς δικαίου με την ηθική υποχρέωση η διεθνής κοινότητα να βοηθήσει την κοινωνία του Ιράν η οποία θέλει (συνέχεια στους δρόμους ήταν η νεολαία της ) να απαλλαγεί από ένα τυραννικό καθεστώς 47 χρονών;;;.
Στο πρόβλημα-δίλημμα αυτό πως απαντούν οι λεγόμενοι πνευματικοί και στοχαστές όλου του κόσμου και της Ελλάδος μας -που πλεονάζουν στην Αριστερά-;;;.
“Η κυβερνητική δήλωση δεν ήταν απλώς αφελής. Ήταν επικίνδυνη.”
Α Κ Ρ Ι Β Ω Σ !!
Ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἀνάμεσα σὲ δύο διαφορετικοὺς κόσμους νοημάτων, ὅπως πολὺ εὔστοχα ἀναλύθηκε χθὲς στὴν ἐκπομπὴ Ἀντιθέσεις. Δύο διαφορετικοὶ κόσμοι νοημάτων, ἀντιλήψεων, κοσμοαντίληψης καὶ γλωσσῶν. Εἶναι στὴν ρίζα τοῦ Δυτικοῦ πολιτισμοῦ κατὰ μεγάλο μέρος, ἀλλὰ ἐπικοινωνεῖ καὶ μὲ τὸν Ἀνατολικὸ κόσμο κατὰ ἄλλο μεγάλο μέρος καὶ μπορεῖ (δύναται δηλαδή, δυνητικόν) νὰ διακρίνει, νὰ ἑρμηνεύει καὶ νὰ συνδέει αὐτοὺς τοὺς δύο κόσμους. Ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα συνέβαινε ἔτσι. Ὑπέρμαχος τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας, ποὺ σημαίνουν γιὰ τὸν Ἑλληνικὸ κόσμο τὸ αὐτόβουλον τοῦ ἀνθρώπου, νὰ πηγαίνεις ἐκεῖ ποὺ θέλεις καὶ ὄχι νὰ σὲ πηγαίνουνε. Καὶ ἐδῶ μποροῦμε νὰ σκεφτοῦμε τὴν ἀντίδραση τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰράν, ποὺ ἀντιδρᾶ καὶ στὴν ξένη ἐπέμβαση, ὑπερασπίζοντας κι αὐτοί, τὸ οὐσιῶδες, αὐτὸ ποὺ περιγράφεται στὴν Τραγωδία Πέρσαι τοῦ Αἰσχύλου
«Ὦ παῖδες Ἑλλήνων, ἴτε, / ἐλευθεροῦτε πατρίδ’,», οἱ παῖδες Ἑλλήνων νὰ ἐλευθερώσουν τὴν πατρίδα τους καὶ τὰ ἱερά τους.
Τί εἶναι τὸ ἱερό, τί ἀφήνει ἀποτύπωμα, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς βόμβες τοῦ πολέμου.