πηγή: εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”
Του Παντελή Σαββίδη
Περίσσεψαν τα λόγια των πολιτικών τις τελευταίες ημέρες αλλά το σημαντικότερο είναι πως τις υποχρεώσεις τους τις παρουσιάζουν ως χάρες. Και το τραγικό, ότι μέρος της κοινωνίας το αποδέχεται και τους ευγνωμονεί. Το δέμας τους είναι μικρό απέναντι στην ιστορία της Θεσσαλονίκης.
Υπάρχουν πόλεις που διατηρούν μνημεία του παρελθόντος τους και πόλεις που εξακολουθούν να κατοικούν μέσα στην Ιστορία τους. Η Θεσσαλονίκη ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Δεν είναι απλώς μια σύγχρονη μεγαλούπολη με ορισμένα αρχαία και βυζαντινά κατάλοιπα. Ιδρύθηκε κατά την ελληνιστική εποχή, αναπτύχθηκε υπό τη Ρώμη, αναδείχθηκε σε κορυφαίο κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, επέζησε από πολιορκίες και αλώσεις, μεταμορφώθηκε σε πολυεθνική οθωμανική μητρόπολη και εντάχθηκε το 1912 στο ελληνικό κράτος, χωρίς ποτέ να πάψει να αποτελεί ζωντανό αστικό οργανισμό.
Η Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε το 316/315 π.Χ. από τον Κάσσανδρο και πήρε το όνομα της συζύγου του, Θεσσαλονίκης, κόρης του Φιλίππου Β΄ και αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η θέση της δεν επιλέχθηκε τυχαία. Το λιμάνι, η πρόσβαση στη βαλκανική ενδοχώρα και η επικοινωνία με το Αιγαίο της προσέδωσαν από νωρίς εμπορική και στρατηγική σημασία.
Η ένταξή της στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν διέκοψε την πορεία της. Αντιθέτως, η Θεσσαλονίκη ενισχύθηκε από τη θέση της πάνω στην Εγνατία Οδό, τον μεγάλο άξονα που συνέδεε την Αδριατική με την Ανατολή. Υπήρξε διοικητικό, στρατιωτικό και εμπορικό κέντρο, ενώ η παρουσία του Αποστόλου Παύλου την ενέταξε από πολύ νωρίς στη γεωγραφία του χριστιανικού κόσμου.
Η Θεσσαλονίκη δεν εξαφανίστηκε για να ανακαλυφθεί αργότερα από τους αρχαιολόγους. Δεν μετατράπηκε σε ερείπιο έξω από μια νεότερη πόλη. Συνέχισε να ζει και να μεταμορφώνεται πάνω στα ίδια θεμέλια.
Η Κωνσταντινούπολη ήταν η Βασιλεύουσα. Η Θεσσαλονίκη δεν υπήρξε τυπικά δεύτερη πρωτεύουσα με τη σημερινή θεσμική έννοια. Ο χαρακτηρισμός «συμβασιλεύουσα», όμως, αποδίδει τη θέση που κατείχε στον βυζαντινό κόσμο: υπήρξε η σημαντικότερη πόλη της ευρωπαϊκής επικράτειας της αυτοκρατορίας μετά την Κωνσταντινούπολη.
Ήταν στρατιωτικό προπύργιο, διοικητικό κέντρο, μεγάλο λιμάνι και σημαντική εκκλησιαστική έδρα. Από τη Θεσσαλονίκη κατάγονταν ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος, των οποίων η αποστολή στους Σλάβους επηρέασε τη θρησκευτική και πολιτισμική φυσιογνωμία της Ανατολικής Ευρώπης.
Η πόλη καταλήφθηκε από τους Άραβες το 904, λεηλατήθηκε από τους Νορμανδούς το 1185 και πέρασε υπό λατινική κυριαρχία μετά την Τέταρτη Σταυροφορία. Από το 1224 έως το 1242 αποτέλεσε το κέντρο ιδιαίτερου κρατικού μορφώματος, της Αυτοκρατορίας της Θεσσαλονίκης. Παρά τις αλλεπάλληλες καταστροφές, επανερχόταν ως ισχυρό πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο.
Τον 14ο αιώνα εξελίχθηκε σε σημαντική εστία παιδείας, θεολογίας, λογοτεχνίας και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Δεν ήταν απλώς μια πόλη μέσα στο Βυζάντιο. Ήταν μία από τις πόλεις που παρήγαγαν τον βυζαντινό πολιτισμό.
Η σημερινή Θεσσαλονίκη μπορεί δικαιολογημένα να χαρακτηριστεί ζωντανό βυζαντινό μουσείο επειδή τα μνημεία εξακολουθούν να αποτελούν οργανικό μέρος της καθημερινής ζωής.
Η Ροτόντα, η Αχειροποίητος, ο Άγιος Δημήτριος, η Αγία Σοφία, η Παναγία των Χαλκέων, ο Άγιος Νικόλαος ο Ορφανός, οι Άγιοι Απόστολοι, η Μονή Βλατάδων, το Βυζαντινό Λουτρό και τα τείχη βρίσκονται μέσα στις γειτονιές, δίπλα σε σπίτια, σχολεία, καταστήματα και δρόμους. Ορισμένοι ναοί εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν πριν από αιώνες.
Δεκαπέντε παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά μνημεία της πόλης εντάχθηκαν το 1988 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Συγκροτούν μια σπάνια ακολουθία αρχιτεκτονικής και τέχνης από τον 4ο έως τον 15ο αιώνα. Καμία άλλη μεγάλη πόλη του σημερινού ελληνικού κράτους δεν διατηρεί μέσα στον ενεργό αστικό ιστό της τόσο ολοκληρωμένη παρουσία της παλαιοχριστιανικής και βυζαντινής εποχής.
Μετά την οθωμανική κατάκτηση του 1430, η Θεσσαλονίκη εξελίχθηκε σε πολυεθνική μητρόπολη. Χριστιανοί, μουσουλμάνοι και Εβραίοι συγκρότησαν έναν σύνθετο αστικό κόσμο. Η εγκατάσταση των Σεφαραδιτών την κατέστησε ένα από τα σημαντικότερα εβραϊκά κέντρα της Μεσογείου.
Η ένταξη στο ελληνικό κράτος το 1912 άνοιξε μια νέα περίοδο. Η πυρκαγιά του 1917, η εγκατάσταση των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής, η εξόντωση της εβραϊκής κοινότητας και η μεταπολεμική ανοικοδόμηση άλλαξαν ριζικά τη φυσιογνωμία της. Η πόλη, όμως, παρέμεινε μεγάλο λιμάνι, εκπαιδευτικό κέντρο και φυσική πύλη της Ελλάδας προς τα Βαλκάνια.
Το ελληνικό κράτος αναγνώρισε συμβολικά τη σημασία της, αλλά δεν της παραχώρησε ανάλογο θεσμικό και αναπτυξιακό βάρος. Οι αποφάσεις, οι κεντρικές υπηρεσίες, οι μεγάλοι οργανισμοί, τα οικονομικά δίκτυα και οι σημαντικότερες επενδύσεις συγκεντρώθηκαν στην Αθήνα.
Το 2023 η Αττική παρήγαγε το 48,8% της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της χώρας, ενώ ολόκληρη η Κεντρική Μακεδονία μόλις το 13,9%. Οι αριθμοί αποκαλύπτουν την ασφυκτική συγκέντρωση της ελληνικής οικονομίας.
Παράλληλα, ο πληθυσμός της Κεντρικής Μακεδονίας μειώθηκε κατά 4,6% μεταξύ 2011 και 2021. Στις ηλικίες 20–29 ετών η μείωση έφθασε το 16,8% και στις ηλικίες 30–39 το 26,5%. (Τα στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ).
Η περιοχή δεν χάνει μόνο πληθυσμό· χάνει ανθρώπους στην ηλικία της εργασίας, της δημιουργίας και της οικογένειας.
Το μετρό είναι αναγκαίο και σημαντικό έργο. Δεν πρέπει να υποτιμάται. Ένα βασικό έργο μητροπολιτικής υποδομής, όμως, παρουσιάστηκε επί χρόνια σαν διαρκής κυβερνητική δωρεά. Κάθε σταθμός και κάθε ημερομηνία παράδοσης μετατρέπονταν σε πολιτικό γεγονός, ενώ επρόκειτο για την καθυστερημένη κάλυψη μιας αυτονόητης ανάγκης.
Η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται μόνο μετρό, λεωφορεία και αποσπασματικές αναπλάσεις. Χρειάζεται αξιόπιστο σιδηροδρομικό κόμβο προς τα Βαλκάνια, λιμάνι συνδεδεμένο με ολοκληρωμένο δίκτυο μεταφορών, μητροπολιτική διοίκηση με πραγματικές αρμοδιότητες και ενίσχυση της βιομηχανίας, των πανεπιστημίων, της έρευνας και του πολιτισμού.
Δεν ζητά να αντικαταστήσει την Αθήνα ούτε χρειάζεται έναν αυτάρεσκο τοπικισμό. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει τον δεύτερο εθνικό πόλο της Ελλάδας.
Η πόλη που επέζησε από αυτοκρατορίες, πολιορκίες, αλώσεις, πυρκαγιές, εκτοπισμούς και γενοκτονία δεν πρέπει να περιμένει κάθε χρόνο τα εγκαίνια της ΔΕΘ για να πληροφορηθεί τι σχεδιάζει γι’ αυτήν η κεντρική εξουσία.
Δεν της αξίζουν οι χάντρες των προεκλογικών εξαγγελιών. Της αξίζει μια θέση στο σύγχρονο ελληνικό κράτος αντάξια της θέσης που κατείχε στην Ιστορία.
”Θεσσαλονίκη μου μεγάλη φτωχομάνα , εσύ που βγάζεις τα καλύτερα παιδιά” , που
όμως τα παιδιά σου ”κατηφορίζουν” σχεδόν όλα προς την Αθήνα μας και από εκεί ”κανονίζεται” πως θα εξελιχθεί η Θεσσαλονίκη μας , η οποία στον 21ο αιώνα έπαυσε να λατρεύει τον προστάτη της Άγιο Δημήτριο και να έχει έντονη εθνική συνείδηση , σε σημείο που να δέχεται -με απαράμιλλη φιλοξενία – όσους υπέγραψαν και κύρωσαν την επαίσχυντη για όλο τον Ελληνισμό- και που έθαψε τον Μακεδονικό – Συμφωνία των Πρεσπών , το 2018/2019 .
Έχασε την ιδιοπροσωπία της η Θεσσαλονίκη μας , αγαπητέ κύριε Σαββίδη -και λοιποί που την αγαπάτε- και αν δεν την ξαναδιαμορφώσει και την διατηρήσει – θα την ”παίζουν στα χέρια και στα ζάρια” Έλληνες και ξένοι, φίλοι και εχθροί, ειδικά από τον Βορρά , που δεν έχουν ακόμη προσανατολιστεί.
ΝΑ ΜΗ ΓΙΝΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΑΤΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΣ
Η ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗ , ΠΟΛΥΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ και
το μήλον της έριδος Ανατολικών και Δυτικών. , ΓΙΑΥΤΌ ΞΑΝΑ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΜΕΓΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟ και ας τους λένε συντηρητικούς.
Σταύρος Αθαν. Ναλμπάντης
Ἡ Θεσσαλονίκη δὲν χρειάζεται οὔτε ἰδιαίτερη οὔτε `κανονιστικὴ ` πολιτική. Χρειάζεται Ἐθνικὴ πολιτικὴ ὅπως ὅλες οἱ περιοχὲς τῆς Ἑλλάδος. Ἑλληνικότατη ἀπὸ τὸν πατέρα της τὸν Φίλιππο, ἀρχαία, Ὀρθόδοξη καὶ φύλακας τοῦ ἀδελφοῦ της Μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Ἡ Ἐθνικὴ πολιτικὴ ὁρίζεται ἀπὸ τὴν συνέχεια καὶ ἀπὸ τὶς ἀνάγκες τῶν καιρῶν. Ἡ συνέχεια προϋποθέτει Ἐθνικὴ συνείδηση, γνώση καὶ προστασία τοῦ πολιτισμοῦ μας καὶ τῆς γλώσσας μας, σεβασμὸ σὲ αὐτὸ ποὺ εἴμαστε καὶ ποὺ ἁπλώνεται ὅπου ὑπάρχουν ἴχνη μας καὶ Ἕλληνες. Πρέπει νὰ διεκδικήσουμε Ἐθνικὴ πολιτικὴ ποὺ νὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ ὅλες τὶς περιοχὲς τῆς χώρας καὶ νὰ ὑπερασπίζεται τὴν Ἐθνικὴ παιδεία.
Να καταχαιρόμαστε όταν οι Ελληνίδες και Έλληνες χρησιμοποιούν στην ομιλία τους και στην γραφή λέξεις εθνική και ελληνικότατη ,γιατί μειώνονται οι διεθνιστές (γνωστής κομματικής κοπής), που θεωρούσαν και θεωρούν σωβινισμό κάθε αναφορά σε εθνικό , ελληνικό και πατριωτισμό .
Οι Έλληνες αλλάζουν , η Ελλάδα αλλάζει, το 2030 θα είναι η Ελλάδα που όλοι θέλουμε.
Νά καταχαιρόμαστε ὅταν μαθαίνουν, σέβονται καί μιλοῦν σωστά πρῶτα τήν γλώσσα μας. Δέν ὑπάρχει ´οι Ελληνίδες και Έλληνες ´, ἤ οἱ Ἕλληνες καί περιλαμβάνονται καί οἱ ῾Ελληνίδες ἤ οἱ ῾Ελληνίδες καί οἱ Ἕλληνες. Δέν εἶναι ἁπλῶς μία ἀβλεψία, εἶναι ὑπαρξιακό τό θέμα καί ἡ ὀντολογία τῶν Ἑλλήνων.
Κάποτε οι γυναίκες Έλληνες -φεμινισμού ένεκεν-απαιτούσαν το Ελληνίδες και Έλληνες και παραληρούσαν με το σύντροφοι και συντρόφισσες .
Βρε πως αλλάζουν οι καιροί ”και φεύγει το παλιό” .
Κάνετε ὅτι δέν καταλαβαίνετε ἤ δέν καταλαβαίνετε τί διαβάζετε; Δέν ὑπάρχει ἡ ἔκφραση ´οι γυναίκες Έλληνες ´οὔτε ὡς ὀντότητες, ῾Ελληνίδες καί Ἕλληνες εἶναι τό σωστό ἤ Ἕλληνες πού περιλαμβάνονται καί οἱ ῾Ελληνίδες. Δέν φεύγει τό παλιό, λάθος ἀντιλαμβάνεστε.
Πολιτική αλήθεια για την περιοχή των Βαλκανίων (κέντρο της Οικουμένης) και της Ανατολικής Μεσογείου γενικώτερα είναι αυτό που αποδεικνύει η πραγματικότης: ότι όλες οι “παραδεδομένες” έννοιες της “πολιτικής θεωρείας” είναι για την περιοχή αυτή ενεφάρμοστες και συνεπώς άχρηστες…. η έννοια του έθνους, αν κάπου είναι ολικά ανεφάρμοστη, αυτή είναι ειδικά η περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων ιδιαίτερα. Και τούτο διότι ακριβώς στην περιοχή αυτή εφηρμόσθη επί δύο χιλιετίες αυτό που αποτελούσε την αποκλειστική πολιτική επιδίωξη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, δηλαδή ο πολυεθνικός τρόπος διοικήσεως. Τα Βαλκάνια προηγούνται κατά πολύ της “Ευρώπης” στην πολυεθνική εμπειρία πολιτικών διαχειρίσεων…. (Γερασ. Κακλαμάνης Το Ανατολικό ζήτημα σήμερα σελ. 378-379)
Η Θεσσαλονίκη ήταν (και θα γίνει) η φυσική πρωτεύουσα των Βαλκανίων, της Ρούμελης, της χώρας των Ρωμ(α)ιών (δηλαδή των ορθοδόξων, μουσουλμάνων, φραγκοπαπικών και εβραίων, που διατηρούν την ρωμαϊκή πολιτειότητα και το καταπίστευμα του Μ. Κων/νου).
Η Θεσσαλονίκη δεν έχει ρόλο στο γραικοφραγκικό και (ε)ουρωγραικικό γενοκαθεστώς της Γραικίας.
Το γενοκαθεστώτα (nation-states) είναι υδροκέφαλα ως εκ της φύσεώς τους.
Τα περί περιφερειακής αναπτύξεως και τα συναφή εγώ τα ακούω βερεσέ.
Η πολιτική της συνεργασίας όλων των Βαλκανικών λαών (όχι των γενοκαθεστώτων) στη βάση της κοινής ιστορικής διαδρομής, του κοινού πολιτικοοικονομικού οικοδομήματος είναι το κλειδί της νέας πολιτικής.
Τα βιαίως κατατμηθέντα γενο-οικόπεδα Γραικία (και όχι Ελλάς), Αλβανία, Βουλγαρία, Σλαβομακεδονία, Σερβία, Ρουμανία, Βοσνία, αποτελούν μία χώρα, τη χώρα των Ρωμαίων, τη Ρούμελη.
Αυτή η ενιαία χώρα με την αρραγή εθνική (το έθνος ως αυτό που πράγματι σημαίνει, δηλαδή έθος, ήθος, τρόπος του ζειν (Γιανναράς), αυτό που οι Φράγκοι λένε civilization και κάκιστα απέδωσε ως πολιτισμό ο Κοραής, όχι ως γένος-nation) και οικονομική ενότητα, τον μεγάλο φυσικό και πνευματικό πλούτο και την απόλυτη αυτάρκεια (που παραμένει σε πείσμα όλων των επαϊόντων) πρέπει να αποκατασταθεί.
Και θα αποκατασταθεί.
Ακόμα κι αν περάσει και τις διαφαινόμενες τελευταίες περιπέτειες, τον Φραγκοτουρκικό (Νεοτουρκικό) και τον Αλβανικό Μεγαλοϊδεατισμό.
Αυτής της χώρας πρωτεύουσα είναι η Θεσσαλονίκη.
Η δημιουργία μιας άτυπης αλλά ουσιαστικής βαλκανικής κοινότητας, εντός του πλαισίου της αμερικανικής επικυριαρχίας και της φραγκοαλαμανικής ένωσης (που παρέχουν σημαντικά εργαλεία) πρέπει να είναι η πολιτική επιδίωξη της Θεσσαλονίκης.
Δεν χρειάζεται πολιτική επιδίωξη της Θεσσαλονίκης ,αυτό που έγραψε ο Γεράσιμος Κακλαμάνης -ευχαριστούμε που μας τον θυμίσατε-άμποτε γίνει -θα γίνει ”νομοτελειακά ” -αλλά δεν γίνονται αυτά με δημιουργία εθνικών κρατών .
Ίσως μόνο με δημιουργία ευρυτέρων Περιφερειών εντός της Ενωμένης Ευρώπης μας .
Τι θα απογίνει όμως η μετά τον Όλυμπο Ελλάδα και κυρίως η Αθήνα και τα νησιά ;;;.
Ο Μέγας Αλέξανδρος που ένωσε όλους τους Έλληνες και τους ελληνομαθείς Βαλκάνιους .
ΔΕΝ ΤΑ ΗΘΕΛΕ ΑΥΤΑ.