Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΘΡΑΣΥΝΕΤΑΙ ΟΣΟ ΔΕΝ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Η τουρκική αντίδραση στο ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό δεν είναι μια συνηθισμένη διπλωματική διαφωνία. Είναι μια ωμή απόπειρα παρέμβασης στον εσωτερικό διοικητικό σχεδιασμό της Ελλάδας.

Η Άγκυρα δεν σχολιάζει κάποια διεθνή συμφωνία ούτε μια πράξη οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Αξιώνει λόγο για το πώς η Ελληνική Δημοκρατία θα οργανώσει την τουριστική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική προστασία στα νησιά, στις νησίδες και στις βραχονησίδες της. Συμπεριφέρεται σαν να διαθέτει δικαίωμα ελέγχου πάνω στις εσωτερικές αποφάσεις ενός άλλου κυρίαρχου κράτους.

Πρόκειται για επικίνδυνη αποθράσυνση.

Η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει την αντίληψη ότι καμία ελληνική διοικητική πράξη στο Αιγαίο δεν μπορεί να εκδίδεται χωρίς προηγουμένως να περνά από το δικό της πολιτικό φίλτρο. Σήμερα αμφισβητεί ένα χωροταξικό σχέδιο. Χθες αμφισβήτησε τα θαλάσσια πάρκα. Αύριο μπορεί να απαιτήσει λόγο για έργα υποδομής, για περιβαλλοντικές ζώνες, για λιμάνια, για ενεργειακές εγκαταστάσεις ή ακόμη και για την οικονομική δραστηριότητα των κατοίκων των ακριτικών νησιών.

Αν αυτή η πρακτική δεν ανακοπεί, η τουρκική αξίωση θα μετατραπεί σταδιακά σε μια ιδιότυπη διεκδίκηση συναπόφασης πάνω σε ελληνικό έδαφος.

Η Άγκυρα επαναφέρει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» ακόμη και όταν η Ελλάδα ασκεί μια απολύτως εσωτερική διοικητική αρμοδιότητα. Δεν ενδιαφέρεται για τα ξενοδοχεία, τις τουριστικές κλίνες ή την προστασία του περιβάλλοντος. Ενδιαφέρεται να καταγράφει διαρκώς την αμφισβήτησή της, να τη διευρύνει και να την καθιστά μέρος της διεθνούς συζήτησης. Επιδιώκει κάθε πράξη ελληνικής κυριαρχίας να συνοδεύεται από μια τουρκική υποσημείωση.

Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι μόνο τι απαιτεί η Τουρκία. Είναι τι απαντά —ή τι δεν απαντά— η Ελλάδα.

Όταν μια ξένη κυβέρνηση παρεμβαίνει τόσο απροκάλυπτα στον εσωτερικό χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας και δεν λαμβάνει άμεση, σαφή και δημόσια απάντηση, η σιωπή δεν εκλαμβάνεται ως ψυχραιμία. Εκλαμβάνεται ως αδυναμία. Και η αδυναμία, στην τουρκική στρατηγική αντίληψη, αποτελεί πρόσκληση για το επόμενο βήμα.

Μήπως η Άγκυρα έχει αρχίσει να θεωρεί ότι έχει ήδη δορυφοροποιήσει πολιτικά την Ελλάδα; Μήπως πιστεύει ότι η Αθήνα, φοβούμενη μήπως διαταραχθούν τα «ήρεμα νερά», θα αποφεύγει κάθε ουσιαστική αντίδραση, ακόμη και όταν αμφισβητείται ευθέως η άσκηση ελληνικής κυριαρχίας;

Τα ερωτήματα είναι σκληρά, αλλά δεν μπορούν πλέον να αποφεύγονται.

Μεγάλο μέρος της ευθύνης ανήκει στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Στην κυβέρνηση που συχνά βαφτίζει την υποχώρηση «υπευθυνότητα», αλλά και σε μια αντιπολίτευση που αδυνατεί να επιβάλει μια σταθερή εθνική γραμμή. Η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας είναι αναγκαία. Δεν μπορεί, όμως, να σημαίνει σιωπηρή ανοχή απέναντι στη συστηματική διεύρυνση των τουρκικών αξιώσεων.

Ο διάλογος χωρίς κόκκινες γραμμές δεν παράγει ειρήνη. Παράγει νέες απαιτήσεις.

Κάθε φορά που η Αθήνα κάνει ένα βήμα πίσω για να αποφύγει την ένταση, η Άγκυρα κάνει δύο βήματα μπροστά για να δημιουργήσει ένα νέο τετελεσμένο. Κάθε αναπάντητη δήλωση γίνεται προηγούμενο. Κάθε προηγούμενο μετατρέπεται σε «διαφορά». Και κάθε κατασκευασμένη «διαφορά» εμφανίζεται αργότερα ως ζήτημα που δήθεν πρέπει να συζητηθεί ή να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Η απάντηση οφείλει να είναι θεσμική και απολύτως κατηγορηματική: το Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί εσωτερική πράξη της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η ελληνική κυριαρχία στα νησιά, στις νησίδες και στις βραχονησίδες που παραχωρήθηκαν με τις διεθνείς συνθήκες δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει «γκρίζες ζώνες» και δεν αποδέχεται κανένα τουρκικό δικαίωμα παρέμβασης στον εσωτερικό διοικητικό της σχεδιασμό.

Η Τουρκία αποθρασύνεται όσο δεν λαμβάνει απαντήσεις. Και όσο το ελληνικό πολιτικό σύστημα υποχωρεί, σιωπά ή κρύβεται πίσω από διπλωματικές γενικότητες, τόσο η Άγκυρα θα επιχειρεί να μετακινεί τα όρια της παρέμβασής της βαθύτερα στο εσωτερικό της Ελλάδας.

Η κυριαρχία δεν προστατεύεται με τη σιωπή. Ασκείται, δηλώνεται και υπερασπίζεται καθημερινά.