Ανιχνεύσεις | Διεθνές ρεπορτάζ και ανάλυση | 19 Νοεμβρίου 2026
Η διακήρυξη στο σύνολό της
Διακήρυξη των αρχηγών κρατών ΗΠΑ–Ρωσίας–Κίνας προς την ειρήνη
Ο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ο Βλαντίμιρ Πούτιν, πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, και ο Σι Τζινπίνγκ, πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, συναντήθηκαν στη Σεντζέν στις 19 Νοεμβρίου 2026. Οι αρχηγοί κρατών των ΗΠΑ και της Ρωσίας εξέφρασαν την εκτίμησή τους προς την Κίνα για τη φιλοξενία αυτής της ιστορικής τριμερούς συνόδου κορυφής. Οι τρεις αρχηγοί κρατών αντάλλαξαν διεξοδικά απόψεις για την τρέχουσα διεθνή κατάσταση και δεσμεύθηκαν να διατηρήσουν τη στρατηγική σταθερότητα και τη διεθνή ασφάλεια.
- Ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα δεσμεύθηκαν να μεταρρυθμίσουν τον ΟΗΕ, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις παγκόσμιες προκλήσεις και να υπηρετεί τη θεμελιώδη αποστολή του για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.
- Οι τρεις χώρες σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προσφορά διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων προς όφελος όλων των εθνών. Επαναβεβαίωσαν τη σημασία των σταθερών ενεργειακών ροών.
- Οι τρεις αρχηγοί κρατών αναγνώρισαν ότι η αρχή της συναίνεσης των κρατών και ο σεβασμός των ασυλιών των κρατικών αξιωματούχων είναι υψίστης σημασίας και συμφώνησαν ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλοι παρόμοιοι οργανισμοί δεν πρέπει να ασκούν καταχρηστικά τη δικαιοδοσία τους.
- Οι τρεις αρχηγοί κρατών επαναβεβαίωσαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Οι τρεις χώρες θα διεξαγάγουν διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Τι σημαίνουν τα τέσσερα σημεία
ΟΗΕ. Τρία από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας θέτουν από κοινού θέμα μεταρρύθμισης του οργανισμού. Δεν προσδιορίζουν όμως ούτε τη σύνθεση του Συμβουλίου ούτε το μέλλον του βέτο. Η αλλαγή του Χάρτη απαιτεί ευρύτερη διεθνή συναίνεση, περιλαμβανομένης της επικύρωσης από όλα τα μόνιμα μέλη. Συνεπώς δεν πρόκειται για απόφαση αναδιοργάνωσης του ΟΗΕ.
Ενέργεια. Η αναφορά αφορά ειδικά διυλισμένα προϊόντα και όχι δεσμευτική συμφωνία αύξησης της εξόρυξης αργού. Δεν υπάρχουν ποσοτικοί στόχοι, ημερομηνίες ή αποφάσεις άρσης κυρώσεων. Η ενεργειακή συνεργασία μπορεί να αποτελέσει πεδίο σύγκλισης, αλλά η διακήρυξη δεν καθορίζει πώς θα επιτευχθεί.
Διεθνής δικαιοσύνη. Η τρίτη παράγραφος αναδεικνύει την προτεραιότητα που αποδίδουν οι τρεις κυβερνήσεις στην κρατική συναίνεση και στις ασυλίες. Δεν καταργεί όμως τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ούτε ακυρώνει δικαστικές αποφάσεις. Το ΔΠΔ αφορά την ποινική ευθύνη προσώπων και διακρίνεται από το Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ, το οποίο εκδικάζει διακρατικές διαφορές.
Πυρηνικά. Η δέσμευση για διάλογο είναι σημαντική, αλλά δεν αποτελεί συνθήκη αφοπλισμού. Απουσιάζουν τα ανώτατα όρια οπλοστασίων, οι επιθεωρήσεις και το χρονοδιάγραμμα. Η επαναβεβαίωση μιας ήδη γνωστής αρχής δεν ισοδυναμεί με μείωση των πυρηνικών κεφαλών.
Πώς αποτιμούν τη συνάντηση οι διεθνείς αναλυτές
Ο Ντάριλ Κίμπαλ, εκτελεστικός διευθυντής της Arms Control Association, αξιολογεί θετικά την επαναβεβαίωση της αρχής περί πυρηνικού πολέμου, αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη μετάβασης σε έμπρακτη διπλωματία αφοπλισμού. Ο Τζόναθαν Εγιάλ, διεθνής διευθυντής του βρετανικού RUSI, εντοπίζει τον μεγαλύτερο πολιτικό συμβολισμό στην αμφισβήτηση των διεθνών κανόνων και δικαστηρίων. Εκτιμά επίσης ότι ο Πούτιν ενίσχυσε τη διεθνή νομιμοποίησή του. Και οι δύο μίλησαν στο Reuters.
Ο καθηγητής Γουίλιαμ Χερστ του Κέντρου Γεωπολιτικής του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, σε αρχική αποτίμηση στον Guardian, θεωρεί ότι ο Σι κέρδισε κύρος ως οικοδεσπότης και διαμεσολαβητής, ενώ διακρίνει περιορισμένα πρακτικά αποτελέσματα. Πρόκειται για εκτίμηση που διατυπώθηκε πριν από την πλήρη αποτίμηση της διακήρυξης.
Το Associated Press επισημαίνει την απόσταση ανάμεσα στον συμβολισμό της συνάντησης και στις περιορισμένες συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η Ουκρανία και το Ιράν απουσιάζουν από το τελικό κείμενο, όπως και η Ταϊβάν.
Μια νέα Γιάλτα;

Η κοινή εμφάνιση των τριών ηγετών μπορεί να θεωρηθεί διερεύνηση ενός νέου μηχανισμού συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η συνάντηση θα αποκτήσει συνέχεια, με σταθερούς διαύλους επικοινωνίας και συγκεκριμένες συμφωνίες, ή θα παραμείνει μεμονωμένο διπλωματικό γεγονός.
Σε αντίθεση με τη Γιάλτα του 1945, οι τρεις δυνάμεις δεν συγκροτούν συμμαχία απέναντι σε κοινό εχθρό. Η κοινή διακήρυξη δεν περιέχει εδαφικές διευθετήσεις, ούτε ορίζει σφαίρες επιρροής. Η απουσία της Ευρώπης και της Ουκρανίας από την τριμερή αναδεικνύει, ωστόσο, το πρόβλημα της συμμετοχής των άμεσα ενδιαφερομένων στη διαμόρφωση της διεθνούς ασφάλειας.
Για την Ευρώπη, το ζητούμενο είναι η μετατροπή της οικονομικής και θεσμικής της ισχύος σε συνεκτική στρατηγική, χωρίς εγκατάλειψη της αρχής της κυριαρχικής ισότητας των κρατών. Για την Ελλάδα, η ιστορική αναλογία υπενθυμίζει την ανάγκη αυτοτελούς στρατηγικού σχεδιασμού μέσα στις συμμαχίες της.
Η Σεντζέν δεν αποδεικνύει ότι ο κόσμος μοιράστηκε εκ νέου. Δείχνει ότι οι τρεις δυνάμεις αναζητούν ένα κοινό πλαίσιο διαχείρισης ορισμένων από τους ανταγωνισμούς τους. Το αν αυτό θα εξελιχθεί σε νέο κονσέρτο δυνάμεων παραμένει ανοικτό.


