Οι συγκρούσεις γύρω από την Ερυθρά Θάλασσα, οι επενδύσεις στη διύλιση πετρελαίου και η επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης μεταβάλλουν τη θέση της Αφρικής στον διεθνή ανταγωνισμό. Λιμάνια, εργοστάσια και υποθαλάσσια καλώδια αποκτούν αυξανόμενη στρατηγική αξία. Για τις αφρικανικές κοινωνίες, όμως, το ζητούμενο είναι συγκεκριμένο: αν αυτή η σημασία θα μεταφραστεί σε ασφαλέστερη καθημερινότητα, προσιτή ενέργεια, θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογής.

Οι αναλύσεις που συγκέντρωσε το πρόγραμμα Αφρικής του Carnegie φωτίζουν διαφορετικές πλευρές αυτής της μεταβολής. Η σύνδεσή τους επιτρέπει ένα βασικό συμπέρασμα: η διεθνής αναβάθμιση μιας χώρας αποφέρει διαρκή οφέλη όταν συνοδεύεται από παραγωγική ικανότητα, ανθεκτικές υποδομές και θεσμούς που ελέγχουν την εξουσία. Η γεωγραφική θέση μπορεί να προσελκύσει ισχυρούς εταίρους. Δεν εξασφαλίζει από μόνη της ευημερία ούτε προστατεύει τους πολίτες από τον πόλεμο και την αυθαιρεσία.

Εμπορικό πλοίο στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ, ανοικτά της Υεμένης, 12 Σεπτεμβρίου 2026. Φωτογραφία AFP μέσω Getty Images και Carnegie.

Το στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ, ανάμεσα στην Υεμένη και στο Κέρας της Αφρικής, συμπυκνώνει αυτή την αντίφαση. Συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και αποτελεί κρίσιμο πέρασμα προς το Σουέζ. Στην ανάλυσή τους της 23ης Σεπτεμβρίου, ο Άντριου Λίμπερ και η Λέσλι Αν Γουόρνερ περιγράφουν πώς η κατάληψη του λιμανιού Μόχα από τους Χούθι διεύρυνε την απειλή για τη ναυσιπλοΐα, σε μια περίοδο αναταραχής και στο Ορμούζ. [1]

Η κατάσταση παραμένει μεταβαλλόμενη. Στις 5 Οκτωβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης, με σαουδαραβική υποστήριξη, ανακοίνωσαν προέλαση στην περιοχή του στενού. Οι Χούθι αμφισβήτησαν τα κέρδη τους. Η ανακατάληψη παράκτιων θέσεων, ακόμη και όταν επιβεβαιώνεται, δεν εξαφανίζει αυτομάτως τη δυνατότητα επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Χρειάζεται επομένως προσοχή στις διακηρύξεις περί οριστικής αποκατάστασης της ασφάλειας. [2]

Για τα αφρικανικά κράτη, η ανασφάλεια στη θάλασσα μεταφέρεται στην οικονομία μέσω ακριβότερων ναύλων, ασφαλίστρων και καθυστερήσεων. Η παράκαμψη επικίνδυνων περασμάτων αυξάνει τις αποστάσεις. Όταν μια επιχείρηση εισάγει καύσιμα ή πρώτες ύλες, αυτό το κόστος μπορεί να περάσει στην τελική τιμή. Έτσι, ένας πόλεμος πέρα από τα σύνορα επιβαρύνει μεταφορές και τρόφιμα και περιορίζει τη δυνατότητα μιας κυβέρνησης να ανακουφίσει τα νοικοκυριά χωρίς πρόσθετη δημοσιονομική πίεση.

Οι Λίμπερ και Γουόρνερ επισημαίνουν επίσης ότι η κρίση μεταβάλλει τους υπολογισμούς χωρών όπως το Τζιμπουτί, η Σομαλία και η Ερυθραία. Στο Τζιμπουτί, η παρουσία αμερικανικής στρατιωτικής βάσης συνυπάρχει με την ανάγκη της κυβέρνησης να διαχειριστεί περιφερειακές αντιδράσεις. Αναφέρονται ακόμη σε συνεργασία Χούθι και Αλ Σαμπάμπ, επικαλούμενοι στοιχεία του ΟΗΕ. Η διασύνδεση ένοπλων οργανώσεων προσθέτει ένα επίπεδο κινδύνου πέρα από τη σύγκρουση στην Υεμένη. [1]

Η αύξηση της αξίας των λιμανιών δημιουργεί και διπλωματικές ευκαιρίες. Μια κυβέρνηση μπορεί να διαπραγματευτεί χρηματοδότηση ή συνεργασία προσφέροντας πρόσβαση σε υποδομές. Το κοινωνικό αποτέλεσμα αυτής της διαπραγμάτευσης εξαρτάται από τους όρους: ποιος χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις, ποιος εισπράττει τα έσοδα, ποια ευθύνη αναλαμβάνει το κράτος και ποιος ελέγχει τη συμφωνία. Η στρατηγική σημασία μιας ακτογραμμής μπορεί να ενισχύσει μια κυβέρνηση χωρίς να ενισχύσει αντίστοιχα τα δικαιώματα και το εισόδημα των κατοίκων της.

Η Αιθιοπία δείχνει πόσο εύκολα οι εσωτερικές συγκρούσεις συνδέονται με αυτούς τους ανταγωνισμούς. Στις 26 Αυγούστου, η Γουόρνερ περιέγραφε την εύθραυστη ειρήνη μετά τον πόλεμο του Τιγκράι και τις εντάσεις με την Ερυθραία. Ο πρωθυπουργός Άμπι Άχμεντ και ο Ερυθραίος πρόεδρος Ισαΐας Αφεουέρκι είχαν συμφιλιωθεί το 2018 και αργότερα συνεργάστηκαν στρατιωτικά εναντίον του Λαϊκού Απελευθερωτικού Μετώπου του Τιγκράι, γνωστού ως TPLF. Η συμφωνία ειρήνης της Πρετόριας το 2022 και η αιθιοπική διεκδίκηση πρόσβασης στη θάλασσα αναδιαμόρφωσαν αυτή τη σχέση. [3]

Η ανάλυση του Αυγούστου δεν αρκεί πλέον ως περιγραφή της σημερινής κατάστασης. Στις 4 Οκτωβρίου, το Reuters ανέφερε ότι φιλοκυβερνητικές δυνάμεις κατέλαβαν τη Μεκέλε, πρωτεύουσα του Τιγκράι, μετά την αποχώρηση του TPLF. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση κατηγόρησε την Ερυθραία, το Σουδάν και την Αίγυπτο για υποστήριξη των ανταρτών· οι χώρες αυτές το αρνήθηκαν. Η εξέλιξη υπογραμμίζει την απόσταση ανάμεσα σε μια ειρηνευτική συμφωνία και στην ουσιαστική επίλυση των συγκρούσεων. [4]

Στο υπόβαθρο βρίσκονται οι ανταγωνισμοί για την Ερυθρά Θάλασσα, οι διαφορές για τα νερά του Νείλου και ο πόλεμος στο Σουδάν. Η Γουόρνερ αναλύει πώς αυτά τα μέτωπα προσφέρουν στους γείτονες της Αιθιοπίας δυνατότητες πίεσης. Δεν αποδεικνύει ότι όλες οι κυβερνήσεις λειτουργούν με ενιαίο σχέδιο ούτε ότι κάθε καταγγελία στρατιωτικής βοήθειας είναι αληθής. Δείχνει, όμως, γιατί μια τοπική αναμέτρηση μπορεί να αποκτήσει περιφερειακές συνέπειες. [3]

Η ίδια πολυπλοκότητα περιορίζει τις δυνατότητες του Ιράν. Ο Έρικ Λομπ, στην ανάλυσή του για το ISPI, εξηγεί ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να ενισχύσει τις σχέσεις της στο Κέρας της Αφρικής μέσω στρατιωτικής συνεργασίας και οικονομικών επαφών. Η πρόσβαση σε λιμάνια θα μπορούσε να διευρύνει την επιρροή της κοντά στα θαλάσσια περάσματα. Ωστόσο, οι αφρικανικοί εταίροι της διατηρούν σχέσεις και με άλλες δυνάμεις, ενώ οι δικές της οικονομικές δυσκολίες περιορίζουν τους διαθέσιμους πόρους. [5]

Ο Λομπ επισημαίνει ιδιαίτερα την αντίφαση της συνεργασίας με την Αιθιοπία και την Ερυθραία, δύο χώρες με επιδεινούμενες σχέσεις. Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία διαθέτουν σημαντικά μέσα επιρροής στην περιοχή. Η αφρικανική διπλωματία περιλαμβάνει συνεπώς πολλές συναλλαγές και μεταβαλλόμενες ισορροπίες. Οι επιμέρους συνεργασίες πρέπει να εξετάζονται χωριστά, χωρίς να θεωρούμε ότι η προμήθεια όπλων ή μια εμπορική συμφωνία συνεπάγεται πλήρη πολιτική ευθυγράμμιση. [5]

Μια διαφορετική απάντηση στην εξωτερική ευπάθεια αναπτύσσεται στη Νιγηρία. Το διυλιστήριο του Αλίκο Ντανγκότε επιδιώκει να μετατρέψει την πετρελαϊκή παραγωγή σε μεγαλύτερη εγχώρια και περιφερειακή δυνατότητα επεξεργασίας. Η Γουόρνερ εξετάζει στη World Politics Review τη δημόσια προσφορά μετοχών του ως μέσο άντλησης κεφαλαίων για επέκταση. Το κρίσιμο οικονομικό πρόβλημα είναι η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα μιας χώρας που διαθέτει και εξάγει αργό πετρέλαιο. [6]

Η παραγωγική μεταβολή είναι ουσιαστική επειδή η αξία δεν δημιουργείται μόνο στην εξόρυξη. Η επεξεργασία, η μεταφορά και η διανομή καθορίζουν πόσο από το τελικό προϊόν παραμένει στην οικονομία. Για μια αφρικανική βιομηχανική πολιτική, το ενδιαφέρον βρίσκεται στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και προμηθευτών γύρω από τις μεγάλες εγκαταστάσεις. Η δημιουργία ενός εργοστασίου μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για περισσότερες επιχειρήσεις, εφόσον υπάρχουν κατάλληλοι όροι χρηματοδότησης και πρόσβασης στην αγορά.

Η Γουόρνερ καταγράφει επίσης τη διεύρυνση των πωλήσεων του διυλιστηρίου προς την Ευρώπη και τον σχεδιασμό νέας μονάδας στο Λάμου της Κένυας. Προειδοποιεί ότι το δεύτερο έργο θα χρειαστεί αξιόπιστη προμήθεια αργού, σε διαφορετικές συνθήκες από τη Νιγηρία. Οι σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις και δυναμικότητες παραμένουν στόχοι προς υλοποίηση. Η διάκριση ανάμεσα σε λειτουργούσα παραγωγή και επενδυτική εξαγγελία είναι απαραίτητη για να αξιολογηθεί η πραγματική ανθεκτικότητα του εφοδιασμού. [6]

Η ενεργειακή αυτονομία απαιτεί παραγωγική διαφοροποίηση και ανταγωνισμό, ώστε η αντιμετώπιση μιας εξάρτησης να μην δημιουργήσει μια νέα συγκέντρωση ισχύος. Ένας μεγάλος όμιλος μπορεί να κινητοποιήσει κεφάλαια που δύσκολα συγκεντρώνουν μικρότερες επιχειρήσεις. Η δημόσια πολιτική οφείλει παράλληλα να προστατεύει την πρόσβαση άλλων προμηθευτών, να ελέγχει τις τιμές όπου υπάρχει ισχύς στην αγορά και να εξετάζει τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των επενδύσεων.

Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί σε παρόμοια ερωτήματα. Το διαδικτυακό πάνελ του ΔΝΤ, στο οποίο συμμετείχαν ο Φοντέ Ακούμ και η Τζέιν Μούνγκα, θέτει το ζήτημα της υιοθέτησης της τεχνολογίας στην υποσαχάρια Αφρική. Η συνοδευτική μελέτη του Ταμείου εντοπίζει ως βασικά εμπόδια την ανεπαρκή ηλεκτροδότηση, τις ελλείψεις ψηφιακών υποδομών και δεξιοτήτων και τα κενά θεσμικής ικανότητας. Τα οφέλη στην παραγωγικότητα εξαρτώνται από την αντιμετώπιση αυτών των περιορισμών. [7]

Στην πράξη, μια νέα υπηρεσία μπορεί να βοηθήσει μια επιχείρηση να οργανώσει την παραγωγή της ή μια δημόσια αρχή να επεξεργαστεί αιτήματα. Η αξία της πρέπει να αποδεικνύεται με μετρήσιμα αποτελέσματα: λιγότερο χρόνο αναμονής, χαμηλότερο κόστος, καλύτερη πρόσβαση. Χρειάζεται επίσης να αξιολογείται ποιοι αποκλείονται επειδή δεν διαθέτουν σύνδεση, συσκευή ή τις απαιτούμενες γνώσεις. Η υιοθέτηση τεχνολογίας χωρίς τέτοιο έλεγχο μπορεί να διευρύνει τις υφιστάμενες ανισότητες.

Η ψηφιακή κυριαρχία περιλαμβάνει την ικανότητα μιας κοινωνίας να αποφασίζει πώς χρησιμοποιούνται τα δεδομένα της και να αναπτύσσει ανθρώπους και επιχειρήσεις που κατανοούν την τεχνολογία. Αυτό αφήνει χώρο για διεθνείς συνεργασίες, αλλά προϋποθέτει διαπραγματευτική ικανότητα. Πριν από μια μεγάλη σύμβαση, μια κυβέρνηση χρειάζεται να εξετάζει τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή, το κόστος λειτουργίας, τους όρους πρόσβασης στα δεδομένα και τις υποχρεώσεις εκπαίδευσης του τοπικού προσωπικού.

Η Μούνγκα προσθέτει μια συχνά υποτιμημένη διάσταση: τα υποθαλάσσια καλώδια. Στην Tech Policy Press επισημαίνει ότι μεταφέρουν περίπου το 99% της διεθνούς κίνησης δεδομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη και οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους εξαρτώνται από αυτή τη φυσική υποδομή. Η συζήτηση για τους αλγορίθμους χρειάζεται επομένως να περιλαμβάνει την προστασία, τη συντήρηση και τις εναλλακτικές διαδρομές των δικτύων που επιτρέπουν τη λειτουργία τους. [8]

Εργασίες σε υποθαλάσσιο καλώδιο. Φωτογραφία αρχείου Getty Images, μέσω του ενημερωτικού δελτίου Carnegie Africa.

Τον Μάρτιο του 2024, ζημιές σε τέσσερα καλώδια ανοικτά της Ακτής Ελεφαντοστού προκάλεσαν διακοπές συνδεσιμότητας σε δεκατρείς χώρες. Η Μούνγκα χρησιμοποιεί αυτό το περιστατικό για να αναδείξει την περιορισμένη δυνατότητα επισκευής και την ανεπαρκή εφεδρεία δικτύων. Οι βλάβες μπορούν να προκύψουν από ανθρώπινες δραστηριότητες ή φυσικά φαινόμενα· η δολιοφθορά δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη εξήγηση. Οι λύσεις περιλαμβάνουν πρόσθετες διαδρομές, ταχύτερες αδειοδοτήσεις επισκευών και αποτελεσματικότερη συνεργασία. [8]

Η σύνδεση με την ασφάλεια είναι άμεση. Όταν μια οικονομία εξαρτάται από λίγα περάσματα για εμπορεύματα και δεδομένα, μια διακοπή μπορεί να επηρεάσει πολλές δραστηριότητες ταυτόχρονα. Η ανθεκτικότητα χτίζεται με εναλλακτικές διαδρομές και δυνατότητα αποκατάστασης πριν εμφανιστεί η κρίση. Οι προϋπολογισμοί συντήρησης και η εκπαίδευση τεχνικών έχουν λιγότερη δημόσια προβολή από μια νέα επένδυση, αλλά καθορίζουν αν η υποδομή θα συνεχίσει να εξυπηρετεί την κοινωνία όταν παρουσιαστεί πρόβλημα.

Η Τυνησία αναδεικνύει την πολιτική πλευρά αυτής της συζήτησης. Η Σάρα Γιέρκες αξιολογεί την πενταετία μετά την επέμβαση του προέδρου Καΐς Σαγιέντ στις 25 Ιουλίου 2021, όταν ανέστειλε τη λειτουργία του κοινοβουλίου και απομάκρυνε την κυβέρνηση. Η κίνηση είχε αρχικά σημαντική υποστήριξη μέσα σε συνθήκες πολιτικής παράλυσης και οικονομικής δυσχέρειας. Κατά τη Γιέρκες, η συγκέντρωση εξουσίας περιόρισε δραστικά τη δημοκρατική πρόοδο χωρίς να εκπληρώσει τις υποσχέσεις οικονομικής βελτίωσης. [9]

Η συγγραφέας περιγράφει τη συρρίκνωση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, διώξεις αντιπάλων και περιορισμούς στην κοινωνία των πολιτών. Επισημαίνει επίσης ότι οι εξωτερικοί εταίροι έχουν δώσει μεγαλύτερο βάρος στη μετανάστευση και στη συνεργασία ασφαλείας. Η κριτική της συνδέει την οικονομική αποτυχία με την αποδυνάμωση των μηχανισμών ελέγχου. Θέτει έτσι ένα ευρύτερο ερώτημα για το πώς ελέγχεται η αποτελεσματικότητα μιας κυβέρνησης όταν αποδυναμώνει τους θεσμούς που μπορούν να την αμφισβητήσουν. [9]

Καταστηματάρχης χρησιμοποιεί τον φακό του κινητού του σε διακοπή ρεύματος στην Αριάνα της Τυνησίας, 14 Ιουλίου 2026. Chedly Ben Ibrahim / NurPhoto μέσω Getty Images και Carnegie.

Η οικονομική απογοήτευση μπορεί να δημιουργήσει ζήτηση για αποφασιστική ηγεσία. Η διαρκής συγκέντρωση εξουσίας, όμως, περιορίζει τις δυνατότητες διόρθωσης λαθών. Χωρίς ανεξάρτητη ενημέρωση και ουσιαστικό έλεγχο, οι πολίτες δυσκολεύονται να γνωρίζουν γιατί αποτυγχάνει μια πολιτική και ποιος ευθύνεται. Η λογοδοσία έχει οικονομική σημασία, επειδή επιτρέπει να εντοπίζονται εγκαίρως αποτυχημένες επιλογές και να αναθεωρούνται πριν το κοινωνικό κόστος μεγαλώσει.

Στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο νόμος AGOA αποτελεί ένα ακόμη πεδίο δοκιμής. Προσφέρει εμπορικές προτιμήσεις σε επιλέξιμες αφρικανικές χώρες, διευκολύνοντας την πρόσβαση προϊόντων τους στην αμερικανική αγορά. Η παράτασή του έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028 δίνει χρόνο στις επιχειρήσεις, αλλά διατηρεί σχετικά σύντομο ορίζοντα προγραμματισμού. Η νέα ημερομηνία χρειάζεται να διακρίνεται από την προηγούμενη παράταση έως το τέλος του 2026. [10]

Στη μελέτη τους για το Carnegie, ο Τάιλερ Μπέκελμαν και η Κολόφελο Κούγκλερ εξετάζουν τη μεταρρύθμιση του προγράμματος. Η πρόσβαση στην αγορά χρειάζεται να συνδυάζεται με υποδομές και δυνατότητα παραγωγής, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από την ανανέωση αποθαρρύνει μακροχρόνιες επενδύσεις. Μια επιχείρηση δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως μια δασμολογική προτίμηση όταν αντιμετωπίζει ασταθή ηλεκτροδότηση, ακριβές μεταφορές ή ανεπαρκή χρηματοδότηση. Η εμπορική πολιτική αποδίδει περισσότερο όταν εντάσσεται σε ευρύτερη αναπτυξιακή συνεργασία. [11]

Από αυτές τις διαφορετικές περιπτώσεις προκύπτει ένα κοινό κριτήριο αξιολόγησης. Οι συμφωνίες για λιμάνια, ενέργεια, δεδομένα και εμπόριο πρέπει να εξετάζονται με βάση το τι αφήνουν στην οικονομία και στην κοινωνία μετά την υπογραφή τους. Η μεταφορά γνώσης, η δυνατότητα συντήρησης, η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και η διαφάνεια των υποχρεώσεων είναι εξίσου σημαντικές με το ύψος της αρχικής χρηματοδότησης. Αποτελούν στοιχεία πραγματικής διαπραγματευτικής ισχύος για το επόμενο βήμα.

Η πιθανότερη εξέλιξη είναι η παράλληλη εμφάνιση περισσότερων ευκαιριών και περισσότερων πιέσεων. Αυτή είναι εκτίμηση, όχι βεβαιότητα: θα εξαρτηθεί από την πορεία των πολέμων, τη χρηματοδότηση και τις πολιτικές επιλογές. Χώρες που επενδύουν σε λειτουργικές υποδομές και δημόσιο έλεγχο μπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα το διεθνές ενδιαφέρον. Εκεί όπου οι συμφωνίες υπηρετούν κυρίως την επιβίωση της ηγεσίας, η στρατηγική αναβάθμιση μπορεί να συνυπάρξει με επίμονη κοινωνική ανασφάλεια.

Η θέση της Αφρικής στον κόσμο θα κριθεί επομένως και μέσα στις ίδιες τις αφρικανικές χώρες. Στη δυνατότητα να μετατρέπουν πρώτες ύλες σε προϊόντα, να κρατούν ανοικτά τα δίκτυά τους και να ζητούν απαντήσεις από όσους αποφασίζουν. Οι εξωτερικές συνεργασίες αποκτούν διαρκή αξία όταν αυξάνουν αυτή τη δυνατότητα. Το ουσιαστικό μέτρο της επιτυχίας θα είναι αν οι πολίτες αποκτούν μεγαλύτερο έλεγχο στη ζωή τους μαζί με καλύτερες οικονομικές προοπτικές.

Πηγές και φωτογραφίες

Οι αριθμοί στο άρθρο αντιστοιχούν στις ακόλουθες πηγές. Για τη διαδικτυακή συζήτηση του ΔΝΤ αξιοποιήθηκε η συνοδευτική μελέτη, χωρίς απόδοση μη επαληθευμένων δηλώσεων στους συμμετέχοντες. Οι φωτογραφίες προέρχονται από το υλικό που δόθηκε και διατηρούν τα δικαιώματα των αναγραφόμενων δημιουργών και πρακτορείων. Η αναφορά προέλευσης δεν αποτελεί άδεια αναδημοσίευσης.

[1] Andrew Leber και Lesley Anne Warner · The Impacts of the Houthis’ Advance Could Extend Well Beyond Saudi Arabia · 23 Σεπτεμβρίου 2026

[2] Reuters · Yemeni government forces advance to Bab el Mandeb Strait · 5 Οκτωβρίου 2026

[3] Lesley Anne Warner · Domestic and Regional Pressures Strain Ethiopia’s Fragile Peace · 26 Αυγούστου 2026

[4] Reuters · Government forces seize capital of Ethiopia’s Tigray region from rebels · 4 Οκτωβρίου 2026

[5] Eric Lob · Iran and the Horn of Africa Evolving Interests Since the Current Conflict · 5 Αυγούστου 2026

[6] Lesley Anne Warner · Dangote’s Refinery Revolution Is Reverberating Far Beyond Nigeria · 11 Σεπτεμβρίου 2026

[7] Διεθνές Νομισματικό Ταμείο · Unlocking the Potential AI in Sub Saharan Africa · Ιούλιος 2026

[8] Jane Munga · The UN’s AI Agenda Must Prioritize Undersea Cables · 22 Σεπτεμβρίου 2026

[9] Sarah Yerkes · Five Years After His Power Grab Tunisia’s President Has Only Achieved Failure · 5 Αυγούστου 2026

[10] Corporate Council on Africa · CCA Statement on the Renewal of AGOA · Σεπτέμβριος 2026

[11] Tyler Beckelman και Kholofelo Kugler · The Strategic Stakes of AGOA Reform and Renewal · Μάιος 2026