Ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε τον μεγαλύτερο βομβαρδισμό ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στην ιστορία – Η διεθνής απομόνωση του Ιράν, το ρήγμα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και οι σκιές ενός επερχόμενου πολέμου
Το Σάββατο 21 Ιουνίου 2025 σηματοδότησε μια επικίνδυνη κλιμάκωση στον ήδη εύφλεκτο άξονα Τεχεράνης – Τελ Αβίβ – Ουάσινγκτον. Για πρώτη φορά, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποίησαν ευρείας κλίμακας βομβαρδισμούς κατά των βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, φέρνοντας την Ουάσινγκτον ανοικτά σε πόλεμο-σκιών με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Με βόμβες τύπου bunker buster των 30.000 λιβρών, που μόνο οι ΗΠΑ διαθέτουν, και με stealth βομβαρδιστικά B‑2 σε πλήρη ανάπτυξη, οι ΗΠΑ χτύπησαν τις εγκαταστάσεις Fordow, Natanz και Isfahan, πυλώνες του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Η επίθεση χαρακτηρίστηκε από τον ίδιο τον Τραμπ ως «θεαματική στρατιωτική επιτυχία», δηλώνοντας πως οι εγκαταστάσεις «καταστράφηκαν ολοσχερώς».
Από στρατιωτική άποψη, η επιχείρηση ήταν επιτυχής – όλα τα αεροσκάφη επέστρεψαν με ασφάλεια. Από γεωπολιτική άποψη, όμως, άνοιξε το κουτί της Πανδώρας.
Όπως σημειώνει η πρώην αναλύτρια του Πενταγώνου Dana Stroul, η απόφαση Τραμπ δεν ήρθε εν βρασμώ. Ήταν το αποτέλεσμα της αποτυχίας των ευρωπαϊκών προσπαθειών για μια τελευταία διπλωματική λύση. Ο Τραμπ φέρεται να πείστηκε ότι η Τεχεράνη δεν είχε καμία πρόθεση ουσιαστικών παραχωρήσεων.
Ο Bilal Saab, επίσης πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, ήταν σαφής:
«Αυτή δεν ήταν απάτη από τον Τραμπ. Ήταν το τέλος μιας φάσης αναμονής.»
Η διπλωματία εξαντλήθηκε. Και ο πόλεμος ξεκίνησε.
Ο Τραμπ δεν κρύφτηκε: «Συνεργαστήκαμε ομαδικά με τον Νετανιάχου», δήλωσε. Ορισμένοι αναλυτές όμως βλέπουν πίσω από την επίθεση έναν βαθύτερο στόχο: να παγιδευτεί η Ουάσινγκτον σε έναν στρατιωτικό βάλτο που ξεκίνησε από το Τελ Αβίβ.
Ο Jon Hoffman από το Cato Institute είναι καυστικός:
«Ο πόλεμος με το Ιράν δεν είναι America First – είναι America Last. Τα ισραηλινά πλήγματα ήταν πάντα ένας καπνός για να παρασύρουν τις ΗΠΑ σε πλήρη σύγκρουση.»
Ο πρώην αξιωματούχος πληροφοριών Jonathan Panikoff προειδοποιεί:
«Η απάντηση του Ιράν θα καθορίσει πόσο μακριά θα φτάσουμε. Η κλιμάκωση μπορεί να έρθει πολύ γρήγορα.»
Με περίπου 40.000 Αμερικανούς στρατιώτες στην ευρύτερη περιοχή, η κατάσταση είναι εύθραυστη. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεΐ, κρατά το κλειδί. Θα επιλέξει συνθηκολόγηση ή μακροχρόνιο ανταρτοπόλεμο;
Παρά την αρχική στήριξη στο εσωτερικό από σκεπτικιστές Ρεπουμπλικάνους, η κίνηση Τραμπ έχει ήδη αναζωπυρώσει τη ρήξη στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Η φράση-κλειδί στους διαδρόμους της Ουάσινγκτον είναι:
«Ο Τραμπ έκανε αυτό που υποσχέθηκε ότι δεν θα κάνει — έναν νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.»
Πολλοί αναρωτιούνται αν η επίθεση ήταν προϊόν στρατηγικής ή προεκλογικού τακτικισμού.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ ανοίγει νέο κεφάλαιο στην περιοχή:
-
Η Ευρώπη εμφανίζεται διπλωματικά άφωνη, χωρίς σαφή θέση.
-
Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και συμμέτοχος σε ενεργειακά project με Ισραήλ–Αίγυπτο–Κύπρο, πρέπει να τοποθετηθεί με ψυχραιμία αλλά και πολιτικό ρεαλισμό.
-
Εάν ο Περσικός Κόλπος αποσταθεροποιηθεί, οι ενεργειακές ισορροπίες της Μεσογείου θα αλλάξουν ριζικά.
Η επιλογή της στρατιωτικής λύσης από τις ΗΠΑ δεν είναι μια νίκη — είναι ένα στοίχημα. Η επόμενη μέρα θα κριθεί όχι από τα βομβαρδιστικά, αλλά από την ικανότητα του κόσμου να αποτρέψει μια γενικευμένη σύγκρουση.
Αν το Ιράν απαντήσει επιθετικά, κανένα “ειρηνευτικό παράθυρο” δεν θα απομείνει ανοιχτό.
Αν επιλέξει την αναμονή, ίσως υπάρξει ένα νέο παράθυρο διαλόγου.
Όμως το πλήγμα στο Fordow είναι κάτι που δεν μπορεί να αγνοηθεί – ούτε στην Τεχεράνη, ούτε στο Πεκίνο.
Η ειρωνεία εδώ έγκειται στο ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σε αντίθεση με τα πυρηνικά του Ισραήλ, βρίσκεται εξ αρχής υπό τον πλήρη έλεγχο του ΔΟΑΕ, δηλαδή εξελίσσεται μέσα σε συγκεκριμένες ελεγχόμενες συνθήκες και κάτω από αυστηρές ασφαλιστικές δικλείδες. Εδώ πέρα, με άλλα λόγια, είναι κάτι περισσότερο από εμφανές ότι η επίθεση των ΗΠΑ, που προσωπικά την απευχόμουν, αλλά την περίμενα κάποια στιγμή, είναι μια επίθεση στον ΔΟΑΕ και σε αυτό που συνολικά θα λέγαμε διεθνές νομικό status quo. Είναι μια επίθεση στους θεσμούς και στην όποια νομιμότητα διέπει τις διεθνείς σχέσεις μετά τον Β’ΠΠ. Δεν μπορείς, για να το πούμε και αλλιώς, να επιτίθεσαι σε κάποιον που δρα νόμιμα, γιατί τότε αυτός έχει έναν παραπάνω λόγο να θυμώσει μαζί σου. Λέμε συχνά ότι φωνάζει ο κλέφτης για να φοβηθεί ο νοικοκύρης και θυμώνουμε όταν έρχονται οι τράπεζες, τις οποίες πληρώσαμε μέσα από τα μνημόνια, για να μας πάρουν το σπίτι μας. Και φυσικά έχουμε δίκιο, γιατί αυτά τα σπίτια έχουν πληρωθεί μέσω των μνημονίων, δηλαδή από όλους εμάς. Κάπως έτσι θα σκεφτόταν και ένας αρχηγός κράτους που σέβεται τον εαυτό του. Σου λέει δηλαδή, μισό λεπτό, εγώ πλήρωσα και ακολούθησα όλες τις θεσμικές εγγυήσεις ασφαλείας, με στόχο να προχωρήσω στην ανάπτυξη πυρηνικών (που δυστυχώς επιτρέπεται). Εσύ γιατί έρχεσαι τώρα και με ενοχλείς; Κάποιοι ξέρουν πολύ καλά καλά ότι ο αδικημένος είναι ο πιο φανατικός εκδικητής, και όλα αυτά τα γεγονότα στην Μέση Ανατολή, αλλά και αλλού φυσικά, αναπαράγουν την αστάθεια διά της επένδυσης στην ανάγκη για δικαίωση=εκδίκηση. Το ζητούμενο, δηλαδή, είναι να μην υπάρξει σταθερότητα στην Μ. Ανατολή, όπως δεν υπήρξε μέχρι σήμερα, συνεπώς όποιος απομακρύνεται από αυτό το σκεπτικό έχει χάσει κάθε αίσθηση της κατάστασης. Η γνώμη μου είναι ότι όσο δεν αντιδράει η Κίνα, μπορούμε ακόμα να πιστεύουμε ότι είμαστε καλά. Εξάλλου δεν σκοτώνονται τα δικά μας παιδιά. Όταν λοιπόν θα αντιδράσει το Πεκίνο, κανένας δεν θα μιλάει πια για σενάρια ολοκληρωτικού πολέμου. Το έργο θα έχει ξεκινήσει πριν από εμάς.