Η συνάντηση της Αθήνας, η στάση του Καΐρου και η σημασία της ελληνοαιγυπτιακής συνεργασίας για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο τρίτος γύρος ελληνοαιγυπτιακών διαβουλεύσεων για τη Λιβύη, που πραγματοποιήθηκε στις 15 Οκτωβρίου στην Αθήνα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της συγκυρίας κατά την οποία επανέρχονται στο προσκήνιο οι διαφωνίες για τη θαλάσσια οριοθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ρητή αναφορά των δύο πλευρών στην τήρηση του διεθνούς δικαίου και στον σεβασμό των νόμιμων δικαιωμάτων των παράκτιων κρατών προσδίδει στις συνομιλίες ευρύτερη διπλωματική διάσταση.
Στη συνάντηση, υπό τη συμπροεδρία της Πολιτικής Διευθύντριας του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβεως Σοφίας Φιλιππίδου, και του βοηθού υπουργού Εξωτερικών της Αιγύπτου, αρμόδιου για τη Λιβύη, Μπάσελ Σαλάχ, επιβεβαιώθηκε η πρόθεση συνέχισης του διμερούς συντονισμού. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του αιγυπτιακού Υπουργείου Εξωτερικών, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην πολιτική διαδικασία υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην ενοποίηση των λιβυκών θεσμών και στην ταυτόχρονη διεξαγωγή προεδρικών και βουλευτικών εκλογών. Οι δύο πλευρές επανέλαβαν επίσης την αντίθεσή τους στις εξωτερικές παρεμβάσεις και την ανάγκη αποχώρησης ξένων στρατιωτικών δυνάμεων και μισθοφόρων.
Η λιβυκή ιστοσελίδα Fawasel Media, αναπαράγοντας την αιγυπτιακή ανακοίνωση, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συμφωνία Αθήνας και Καΐρου για συνέχιση των διαβουλεύσεων και στην ανάγκη εφαρμογής των κανόνων του διεθνούς δικαίου κατά τη θαλάσσια οριοθέτηση. Ανάλογη παρουσίαση υπήρξε και από τη λιβυκή Al-Wasat, η οποία ενέταξε τις συνομιλίες στο ευρύτερο πλαίσιο των αιγυπτιακών διπλωματικών επαφών για τη Λιβύη.
Η στάση του Καΐρου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η αιγυπτιακή διπλωματία επιχειρεί να συνδυάσει τη στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα με τη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας τόσο με τους δύο λιβυκούς πόλους όσο και με την Άγκυρα. Η πολιτική αυτή επιτρέπει στην Αίγυπτο να διατηρεί ενεργό ρόλο στις προσπάθειες διευθέτησης της λιβυκής κρίσης, χωρίς να δεσμεύεται από τις επιμέρους αντιπαραθέσεις των εμπλεκομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, η επαναβεβαίωση των κοινών ελληνοαιγυπτιακών θέσεων για τη θαλάσσια οριοθέτηση αποκτά ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο. Δεν συνιστά νέα συμφωνία ούτε προαναγγέλλει κοινή πρωτοβουλία κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου, καταδεικνύει όμως ότι η προσέγγιση Αιγύπτου και Τουρκίας δεν έχει μεταβάλει τη βασική συνεννόηση Αθήνας και Καΐρου ως προς τις αρχές που πρέπει να διέπουν τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.
Στο μεταξύ, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόσφατη συνάντηση του δεύτερου αντιπροέδρου του λιβυκού Ανώτατου Συμβουλίου του Κράτους, Ομάρ Μπουσάχ, με τον επικεφαλής της Επιτροπής Χερσαίων και Θαλάσσιων Συνόρων του λιβυκού Υπουργείου Εξωτερικών, Μοχάμεντ αλ-Χασίμι αλ-Χαράρι. Σύμφωνα με την Al-Wasat, κατά τη συνάντηση χαρακτηρίστηκε η θαλάσσια οριοθέτηση ζήτημα στρατηγικής σημασίας, που απαιτεί ενιαία εθνική προσέγγιση και συνέχιση των διπλωματικών και τεχνικών διαβουλεύσεων.
Η παρέμβαση αυτή υποδηλώνει ότι οι θαλάσσιες διεκδικήσεις αποκτούν αυξημένη πολιτική βαρύτητα στο εσωτερικό της Λιβύης, ανεξάρτητα από τις διαφορές μεταξύ των ανταγωνιστικών κέντρων εξουσίας. Παράλληλα, η συνάντηση του μόνιμου αντιπροσώπου της Λιβύης στον ΟΗΕ, Τάχερ αλ-Σούνι, με την Ελληνίδα ομόλογό του, Αγλαΐα Μπαλτά, στις 14 Οκτωβρίου, καταδεικνύει ότι οι διπλωματικοί δίαυλοι μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης παραμένουν ενεργοί.
Για την ελληνική πλευρά, η σημασία των διαβουλεύσεων με την Αίγυπτο έγκειται κυρίως στη διατήρηση ενός σταθερού περιφερειακού ερείσματος σε μια περίοδο αναδιάταξης των διπλωματικών σχέσεων γύρω από τη Λιβύη. Η δυνατότητα του Καΐρου να συνομιλεί με την Τρίπολη, τη Βεγγάζη και την Άγκυρα προσδίδει ιδιαίτερη αξία στον ελληνοαιγυπτιακό συντονισμό, χωρίς ωστόσο να διασφαλίζει ότι η Αίγυπτος θα αναλάβει ενεργότερο ρόλο στις ελληνολιβυκές διαφορές.
Η ουσιαστική δοκιμασία θα είναι κατά πόσον η κοινή επίκληση του διεθνούς δικαίου θα αποκτήσει πρακτικό αντίκρισμα στις επόμενες διπλωματικές επαφές με τη Λιβύη. Η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει την Αίγυπτο ως σταθερό συνομιλητή, ενώ το Κάιρο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις περιφερειακές συνεργασίες του και στις νέες σχέσεις που οικοδομεί με την Τουρκία.
Υπό αυτή την έννοια, η συνάντηση της Αθήνας δεν σηματοδοτεί μεταβολή των περιφερειακών ισορροπιών, αλλά επιβεβαιώνει τη συνέχεια της ελληνοαιγυπτιακής συνεργασίας σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις στη Λιβύη καθιστούν ολοένα σημαντικότερη τη διατήρηση σταθερών διπλωματικών συμμαχιών.
