- Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκεντρώνει 55 έδρες έναντι 49 του Γκάντι Άιζενκοτ μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, με την καταμέτρηση στο 57% των τμημάτων να μην εξασφαλίζει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών.
- Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο ιστορικό 77,7% ενώ τα αραβικά κόμματα ενισχύουν τη δύναμή τους στις 16 έδρες, γεγονός που αναδεικνύει τον Μανσούρ Αμπάς σε πιθανό ρυθμιστή των επερχόμενων πολιτικών εξελίξεων.
- Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης εντός 28 ημερών, εξετάζοντας σενάρια για κυβέρνηση εθνικής ενότητας ή μειοψηφίας προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα προσφυγή στις κάλπες.
Σε έναν εκλογικό γρίφο χωρίς εύκολη λύση εξελίσσεται η αναμέτρηση στο Ισραήλ, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατηρεί το προβάδισμα στην καταμέτρηση των ψήφων, αλλά να απέχει από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα του επέτρεπε να σχηματίσει νέα κυβέρνηση.
Την ίδια ώρα, ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ, εμφανίζεται αποφασισμένος να διεκδικήσει την εξουσία, παρά το γεγονός ότι ούτε το δικό του στρατόπεδο διαθέτει τους απαραίτητους συσχετισμούς.
Το αποτέλεσμα των εκλογών της Τρίτης (27/10) διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα περίπλοκο πολιτικό σκηνικό, στο οποίο το πρώτο κόμμα δεν είναι απαραίτητα και εκείνο που θα κυβερνήσει.
Και αυτό γιατί στο Ισραήλ η πολιτική εξουσία κρίνεται όχι μόνο στην κάλπη, αλλά κυρίως στις συμφωνίες που ακολουθούν για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.
Με την καταμέτρηση να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, κανένας από τους δύο βασικούς πολιτικούς συνασπισμούς δεν εξασφαλίζει τις 61 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, του ισραηλινού κοινοβουλίου.
Έτσι είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης ή ακόμα και μίας νέας εκλογικής μάχης.
Εκλογές Ισραήλ: Τι δείχνουν τα τελευταία επίσημα αποτελέσματα
Σύμφωνα με τα τελευταία αποτελέσματα που δημοσιοποίησε η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ, με καταμετρημένο το 66% των εκλογικών τμημάτων στις 09:40 το πρωί της Τετάρτης, ο συνασπισμός που στηρίζει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκεντρώνει 56 έδρες, έναντι 48 του αντίπαλου πολιτικού στρατοπέδου.
Οι υπόλοιπες 16 έδρες κατανέμονται στα αραβικά κόμματα, τα οποία δεν εντάσσονται σε κανέναν από τους δύο βασικούς συνασπισμούς.
Καθώς η καταμέτρηση συνεχίζεται, οι συσχετισμοί μπορούν να μεταβληθούν, ιδιαίτερα όταν προστεθούν οι ψήφοι που καταμετρώνται αργότερα, μεταξύ των οποίων και εκείνες των στρατιωτών.
Η εικόνα διαφοροποιείται από τα exit polls των ισραηλινών τηλεοπτικών δικτύων, τα οποία έδειχναν ουσιαστικά ισοπαλία.
Τα Kan 11 και Channel 13 απέδιδαν από 51 έδρες στους δύο συνασπισμούς, ενώ το Channel 12 έδινε 52 έδρες στο στρατόπεδο Νετανιάχου και 49 στην αντιπολίτευση.
Σε επίπεδο κομμάτων, το Likud του Νετανιάχου εμφανιζόταν πρώτο στις προβλέψεις των exit polls, με 27 έδρες, περίπου πέντε ή έξι περισσότερες από το Yashar του Άιζενκοτ.
Το κρίσιμο στοιχείο, επομένως, δεν είναι μόνο ποιος προηγείται, αλλά ποιος μπορεί να συγκεντρώσει την υποστήριξη τουλάχιστον 61 βουλευτών.
Σημαντικό ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν και τα κόμματα που βρίσκονται κάτω από το εκλογικό όριο του 3,25%.
Η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε το 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια.
Γιατί οι αραβικές ψήφοι μπορεί να κρίνουν τον επόμενο πρωθυπουργό
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της εκλογικής αναμέτρησης είναι η μεγάλη αύξηση της υποστήριξης προς τα αραβικά κόμματα.
Τα exit polls τους απέδιδαν συνολικά 17 έως 18 έδρες, έναντι 10 που διέθεταν στην απερχόμενη Κνεσέτ.
Η αυξημένη κοινοβουλευτική τους παρουσία ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς ούτε ο Νετανιάχου ούτε ο Άιζενκοτ φαίνεται, με τα σημερινά δεδομένα, να μπορούν να σχηματίσουν κυβέρνηση μόνο με τις δυνάμεις των παραδοσιακών τους συμμάχων.
Τα τέσσερα σενάρια για την επόμενη ημέρα
1. Διαπραγματεύσεις για σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού
Το πρώτο και πιο αναμενόμενο σενάριο είναι να ξεκινήσει ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων, με στόχο τη συγκέντρωση των 61 εδρών.
Στο Ισραήλ κανένα κόμμα δεν έχει εξασφαλίσει ποτέ από μόνο του την απόλυτη πλειοψηφία των 120 εδρών. Επομένως, ο σχηματισμός κυβερνήσεων συνεργασίας αποτελεί πάγια πρακτική.
Τον καθοριστικό ρόλο θα έχει ο πρόεδρος της χώρας, Ισαάκ Χέρτσογκ, ο οποίος, αφού διαβουλευτεί με τους αρχηγούς των κομμάτων, θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο πρόσωπο που θεωρεί ότι συγκεντρώνει τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας.
Αυτό σημαίνει ότι ο Νετανιάχου δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την πρωθυπουργία, ακόμη και αν το Likud παραμείνει πρώτο κόμμα.
Από την άλλη πλευρά, ο Άιζενκοτ θα πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη πολιτικών δυνάμεων με σημαντικές μεταξύ τους διαφορές.
Στην περίπτωση αυτή, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το αραβικό κόμμα Ra’am του Μανσούρ Αμπάς, το οποίο έχει προηγούμενη εμπειρία συμμετοχής σε κυβερνητικό συνασπισμό και θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο ρυθμιστή.
2. Κυβέρνηση μειοψηφίας με εξωτερική υποστήριξη
Εάν κανένα στρατόπεδο δεν καταφέρει να συγκεντρώσει 61 έδρες μέσω επίσημης συνεργασίας, θα μπορούσε να επιχειρηθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας.
Σε αυτή την περίπτωση, μια κυβέρνηση θα στηριζόταν σε μικρότερο αριθμό βουλευτών, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη κοινοβουλευτική ανοχή ή υποστήριξη από κόμματα που δεν θα συμμετείχαν στο υπουργικό συμβούλιο.
Εδώ θα μπορούσαν να αποκτήσουν καθοριστικό ρόλο οι αραβικές παρατάξεις.
3. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας Νετανιάχου – Άιζενκοτ
Ένα τρίτο σενάριο, που συζητείται ήδη στο Ισραήλ, είναι η συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τη συνεργασία των δύο βασικών αντιπάλων.
Για να συμβεί αυτό, ο Νετανιάχου θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη συνεργασία του με ορισμένους από τους σημερινούς ακροδεξιούς και υπερορθόδοξους συμμάχους του και να στραφεί προς τον Άιζενκοτ.
Παρά τη σκληρή πολιτική αντιπαράθεσή τους, οι δύο άνδρες έχουν κοινές θέσεις σε σημαντικά ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Το ενδεχόμενο συζητείται και από Ισραηλινούς πολιτικούς αναλυτές, οι οποίοι διακρίνουν πιθανό άνοιγμα συνεργασίας στις εκκλήσεις Νετανιάχου για ενότητα των σιωνιστικών πολιτικών δυνάμεων.
Υπάρχει, άλλωστε, προηγούμενο. Το 2020 ο Νετανιάχου συμφώνησε να συγκυβερνήσει με τον Μπένι Γκαντς, επίσης πρώην αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, σε ένα σχήμα κατανομής της εξουσίας. Η συνεργασία, ωστόσο, κατέρρευσε περίπου έναν χρόνο αργότερα.
4. Νέες εκλογές
Το τέταρτο σενάριο είναι να αποτύχουν όλες οι προσπάθειες και το Ισραήλ να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες.
Η χώρα έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένα ανάλογα πολιτικά αδιέξοδα. Από το 2019 έως το 2022 πραγματοποιήθηκαν πέντε εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς οι πολιτικές δυνάμεις αδυνατούσαν να εξασφαλίσουν σταθερές κυβερνητικές πλειοψηφίες.
Η διαδικασία, πάντως, δεν είναι άμεση. Ο υποψήφιος που θα λάβει την εντολή από τον πρόεδρο έχει αρχικά 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης έως 14 ημερών. Εάν αποτύχει, προβλέπονται περαιτέρω κοινοβουλευτικές διαδικασίες και δυνατότητα ανάθεσης της εντολής σε άλλον υποψήφιο.
Εφόσον εξαντληθούν οι συνταγματικές δυνατότητες χωρίς αποτέλεσμα, η χώρα θα επιστρέψει στις κάλπες.
Παρά την αβεβαιότητα, οι δύο βασικοί αντίπαλοι εμφανίστηκαν αισιόδοξοι στις πρώτες δημόσιες τοποθετήσεις τους μετά το κλείσιμο της κάλπης.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ζήτησε τον σχηματισμό μιας ισχυρής δεξιάς κυβέρνησης, παρουσιάζοντας ως βασικό επιχείρημα την πολιτική ασφαλείας που ακολούθησε το Ισραήλ κατά τη διάρκεια των πολέμων στη Γάζα και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Ο Άιζενκοτ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι οι πολίτες απέρριψαν τη συνέχιση της διακυβέρνησης Νετανιάχου και ζήτησε από τον πρωθυπουργό να αποχωρήσει από την πολιτική.
Εκλογές στο Ισραήλ: Ανατροπή με τα αποτελέσματα – Στις 18 έδρες τα αραβικά κόμματα
Νέα δεδομένα δημιουργούνται στην εκλογική μάχη για την εξουσία στο Ισραήλ όσο συνεχίζεται η καταμέτρηση των ψήφων, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατηρεί την πρωτιά, αλλά να βλέπει τον συνασπισμό του να απομακρύνεται από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Την ίδια ώρα, η εντυπωσιακή ενίσχυση των αραβικών κομμάτων μπορεί να να ανοίξει τον δρόμο για τον σχηματισμό κυβέρνησης χωρίς τον σημερινό πρωθυπουργό.
Με καταμετρημένο το 72,4% των εκλογικών τμημάτων, στις 10:03 το πρωί της Τετάρτης, ο συνασπισμός Νετανιάχου συγκεντρώνει 54 έδρες, έναντι 48 του αντιπολιτευόμενου συνασπισμού υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ.
Τα αραβικά κόμματα εμφανίζονται να εξασφαλίζουν 18 έδρες, μετά την ενίσχυση του Ra’am κατά δύο έδρες.
Πρόκειται για σημαντική μεταβολή καθώς στις 7 το πρωί το στρατόπεδο Νετανιάχου εμφανιζόταν να συγκεντρώνει 56 έδρες, έναντι 49 της αντιπολίτευσης και 15 των αραβικών παρατάξεων.
Παρότι το Likud του Νετανιάχου παραμένει το μεγαλύτερο κόμμα, ο κυβερνητικός συνασπισμός απέχει πλέον επτά έδρες από το όριο των 61 που απαιτούνται για την πλειοψηφία στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο των 120 εδρών.
Η καταμέτρηση δεν έχει ολοκληρωθεί και οι συσχετισμοί ενδέχεται να αλλάξουν, καθώς απομένουν ψήφοι από εκλογικά τμήματα και ειδικές κάλπες, μεταξύ των οποίων και εκείνες των στρατιωτών.
Τα αραβικά κόμματα κρατούν το κλειδί της επόμενης κυβέρνησης
Η μεγάλη έκπληξη των εκλογών είναι η σημαντική ενίσχυση των αραβικών κομμάτων, τα οποία εκπροσωπούν κυρίως Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ.
Με βάση τη συγκεκριμένη καταμέτρηση, οι παρατάξεις αυτές εξασφαλίζουν συνολικά 18 έδρες, έναντι 10 στην προηγούμενη Κνεσέτ, καταγράφοντας εντυπωσιακή άνοδο.
Η υψηλή συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων, που αποτελούν περίπου το ένα πέμπτο του πληθυσμού του Ισραήλ, φαίνεται ότι επηρεάζει καθοριστικά το εκλογικό αποτέλεσμα.
Για πολλούς από αυτούς, η αναμέτρηση αποτέλεσε ευκαιρία να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην κυβέρνηση Νετανιάχου, την οποία κατηγορούν για πολιτικές διακρίσεων και υποκίνηση του διχασμού.
Η ενίσχυση των αραβικών παρατάξεων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της αριθμητικής της Κνεσέτ.
Εάν ο συνασπισμός Άιζενκοτ συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα, οι δύο πλευρές θα μπορούσαν, με βάση την κατανομή των 48 και 18 εδρών, να συγκεντρώσουν συνολικά 66 βουλευτές, ξεπερνώντας την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Ωστόσο, η συνεργασία αυτή μόνο δεδομένη δεν θεωρείται.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο ηγέτης των Δημοκρατών, Γιαΐρ Γκολάν, παρενέβη δημόσια, καλώντας τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης να εγκαταλείψουν τις επιφυλάξεις τους και να συνεργαστούν με τα αραβικά κόμματα για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Γκολάν υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου έχει ουσιαστικά ηττηθεί, καθώς οι δυνάμεις που επιδιώκουν την απομάκρυνσή του μπορούν να σχηματίσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ποιος θα σχηματίσει κυβέρνηση στο Ισραήλ
Παρά το προβάδισμα του Νετανιάχου, η εικόνα παραμένει εξαιρετικά ρευστή.
Ο συνασπισμός του δεν εξασφαλίζει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ενώ ο Άιζενκοτ θα πρέπει να ξεπεράσει σημαντικές πολιτικές αντιστάσεις προκειμένου να αξιοποιήσει την ενισχυμένη κοινοβουλευτική παρουσία των αραβικών κομμάτων.
Το επόμενο βήμα θα είναι οι διαβουλεύσεις του προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ με τους πολιτικούς αρχηγούς, προκειμένου να αποφασίσει σε ποιον θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
