Ιρανοί αξιωματούχοι αναμένονται στη Ντόχα για συνομιλίες με Καταριανούς μεσολαβητές, μία ημέρα μετά την άφιξη Αμερικανών διαπραγματευτών εκεί.
Από το προσωπικό του Al Jazeera
Δημοσιεύθηκε την 1η Ιουλίου 2026
Ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θάνι, συναντήθηκε στη Ντόχα με τον απεσταλμένο των Ηνωμένων Πολιτειών, Στιβ Γουίτκοφ, και τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, Τζάρεντ Κούσνερ, καθώς καταβάλλονται προσπάθειες για την επανεκκίνηση άμεσων συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης στις 17 Ιουνίου, με το οποίο επέκτειναν την κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες. Στο διάστημα αυτό συμφώνησαν να συνεχίσουν πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις για τις διαφορές τους, με ζητήματα όπως το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, η μακροπρόθεσμη άρση κυρώσεων και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης να βρίσκονται στο τραπέζι.
Ωστόσο, οι δύο εβδομάδες που ακολούθησαν είδαν νέες εντάσεις να αναδύονται μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, σχετικά με τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, τις ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν, καθώς και τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο.
Και ενώ η Ουάσιγκτον έχει δηλώσει ότι θα πραγματοποιήσει άμεσες διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη στη Ντόχα, η τελευταία το έχει αρνηθεί.
Ακολουθούν οι τελευταίες εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις:
Τι λένε οι Αμερικανοί αξιωματούχοι;
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance δήλωσε στο Fox News ότι η κυβέρνηση Trump βρίσκεται σε «εξαιρετική θέση», ανεξάρτητα από την έκβαση των συνομιλιών.
Οι ΗΠΑ «προφανώς» θέλουν να πετύχουν οι συνομιλίες, είπε ο Vance, αλλά πρόσθεσε ότι η χώρα του βρίσκεται «ακόμη σε πολύ ισχυρότερη θέση» από το Ιράν ακόμη και αν αυτές αποτύχουν. Επέμεινε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα και ο στρατός της Τεχεράνης έχουν «καταστραφεί» και προειδοποίησε ότι ο Trump έχει καταστήσει σαφές πως οποιεσδήποτε ιρανικές επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα προκαλούσαν αμερικανική στρατιωτική απάντηση.
Ο Vance επανέλαβε ότι το Ιράν θα «μεταμορφωνόταν μόνιμα» εάν οι διαπραγματεύσεις με στόχο μια διαρκή διευθέτηση στεφθούν με επιτυχία.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης ότι συνεχίζονται τεχνικές συνομιλίες με το Ιράν πάνω σε συγκεκριμένα σημεία που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο κατανόησης.
Στο μεταξύ, η Wall Street Journal ανέφερε ότι ο Trump, όταν του παρουσιάστηκε πρόσφατα ένα πλήρες φάσμα επιλογών για την επανέναρξη του πολέμου κατά του Ιράν, είπε στους συμβούλους του ότι προτιμούσε να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία και ότι ήταν πρόθυμος να παρατείνει την 60ήμερη εκεχειρία, εάν αυτό χρειαζόταν για τις συζητήσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τι είπε το Ιράν;
Η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι διεξάγει άμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στη Ντόχα, ενώ πολλοί Ιρανοί ηγέτες δεν είναι παρόντες.
Αντίθετα, το Ιράν δήλωσε ότι θα πραγματοποιήσει έμμεσες συνομιλίες για τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν με το Κατάρ ως μεσολαβητή, προκειμένου να συζητηθεί η εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης με τις ΗΠΑ και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Ιράν αναμένει την αποδέσμευση 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια από τις ΗΠΑ ως πρώτο βήμα.
Την Τετάρτη, Ιρανοί διαπραγματευτές αναμένεται να βρίσκονται στη Ντόχα για συνομιλίες με Καταριανούς αξιωματούχους σχετικά με αυτά τα κεφάλαια και άλλα στοιχεία του μνημονίου κατανόησης, δήλωσε την Τρίτη ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ.
Στο μεταξύ, ο Vance χαρακτήρισε την άρνηση του Ιράν να αναγνωρίσει τις άμεσες τεχνικές συνομιλίες ως «περσική διαπραγματευτική τακτική».
«Υπήρχαν προγραμματισμένες συνομιλίες, πραγματικά τεχνικές συνομιλίες, που βασίζονται στη διαπραγμάτευση που έχουμε ήδη κάνει. Αυτές σίγουρα πραγματοποιούνται αύριο», είπε ο Vance σε συνέντευξή του στο podcast The Michael Knowles Show, η οποία δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Είπε ότι βρίσκει τις δημόσιες δηλώσεις της Τεχεράνης «συναρπαστικές και εκνευριστικές», σημειώνοντας ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι γίνονται ειρηνευτικές συνομιλίες, ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν τεχνικές συζητήσεις.
«Λένε: “Όχι, όχι, δεν υπάρχουν ειρηνευτικές συνομιλίες σε εξέλιξη, αλλά υπάρχουν τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν σχετικά με την ειρηνευτική συμφωνία”», είπε ο Vance. «Είναι μια περσική διαπραγματευτική τακτική και ένα περσικό ρητορικό τέχνασμα που δεν καταλαβαίνω».
Γιατί το Ιράν διστάζει να επιστρέψει σε άμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ;
Ο Άλεξ Βατάνκα, ανώτερος ερευνητής στο Middle East Institute, δήλωσε ότι ο αυξανόμενος σκεπτικισμός μέσα στην ιρανική ηγεσία σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης μπορεί να εξηγεί την επιφυλακτικότητα της Τεχεράνης να εμπλακεί αυτή τη στιγμή σε άμεσες συνομιλίες υψηλού επιπέδου με την Ουάσιγκτον.
«Τις τελευταίες δύο εβδομάδες περίπου, έχουμε δει μεγαλύτερες αντιδράσεις μέσα στο ιρανικό καθεστώς. Άνθρωποι έλεγαν: “Αυτό το μνημόνιο κατανόησης ακούγεται εντυπωσιακό στα χαρτιά, αλλά πού είναι η πράξη;”», δήλωσε στο Al Jazeera.
«Πού είναι τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία που υποτίθεται ότι θα αποδεσμεύονταν; Πού είναι ο έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ; Γιατί το Ισραήλ εξακολουθεί να βρίσκεται στον Λίβανο;»
Ο Βατάνκα είπε ότι ο χρόνος τελειώνει για την εφαρμογή του οδικού χάρτη που περιγράφεται στο έγγραφο που υπογράφηκε στις 17 Ιουνίου.
«Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ανώτεροι αξιωματούχοι όπως ο Αραγτσί ή ο Γαλιμπάφ διστάζουν να εμφανιστούν στη Ντόχα και να σταθούν μπροστά στις κάμερες, επειδή πίσω στην πατρίδα αυτό θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πολιτικό βάρος για τους ίδιους», είπε, αναφερόμενος στον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και στον πρόεδρο της Συμβουλευτικής Συνέλευσης, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γαλιμπάφ.
Ποια είναι η σημασία αυτών των διαπραγματεύσεων;
Ο Σκοτ Ούλινγκερ, Αμερικανός ειδικός σε θέματα εθνικής ασφάλειας, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις έμμεσες τεχνικές συνομιλίες με το Ιράν στη Ντόχα για να διαχειριστεί τις εντάσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παρά την απουσία άμεσων διαπραγματεύσεων.
«Νομίζω ότι ο βασικός στόχος των Αμερικανών διαπραγματευτών είναι να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν τις τεχνικές συνομιλίες, οι οποίες έχουν ήδη προγραμματιστεί, ως έναν τρόπο να προλάβουν ορισμένες δυσκολίες που είναι ξεκάθαρο ότι βρίσκονται μπροστά», δήλωσε ο Ούλινγκερ στο Al Jazeera.
Ο πρώην αξιωματικός της CIA είπε ότι αυτές οι δυσκολίες επικεντρώνονται στο «διπλωματικό παίγνιο» του Ιράν για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
«Οι ΗΠΑ προσπαθούν να αποσαφηνίσουν ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του Ιράν στα Στενά, σύμφωνα με το μνημόνιο κατανόησης, καθώς και περαιτέρω λεπτομέρειες που ίσως θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε μια μελλοντική συμφωνία», πρόσθεσε ο Ούλινγκερ.
“Οι Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν” θα μπορούσε να είναι και τίτλος τηλεοπτικού σήριαλ, ενδιαφέροντος, με εναλλαγές και ανατροπές και μεγαλύτερου σε χρονική διάρκεια από τη “Λάμψη” τού Φώσκολου.