του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.
Άκουσα τον κ. Άρη Πορτοσάλτε να υποστηρίζει τηλεοπτικά ότι ένα κράτος που δημοσιοποιεί δική του ή τρίτου κράτους ρηματική διακοίνωση δεν λειτουργεί πλέον ως κράτος, αλλά γίνεται, όπως χαρακτηριστικά είπε, «καραγκιοζ μπελτές».
Θα ήθελα να του θυμίσω ευγενικά μερικά πράγματα. Η ρηματική διακοίνωση αποτελεί επίσημο μέσο διπλωματικής επικοινωνίας. Ασφαλώς, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η διατήρηση της εμπιστευτικότητας είναι αναγκαία, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις ή όταν διακυβεύονται ευαίσθητοι διπλωματικοί χειρισμοί. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η δημοσιοποίηση της συνιστα θεσμική εκτροπή ή ένδειξη κρατικής ανυπαρξίας.
Ας δούμε όμως τι συμβαίνει στον πραγματικό διπλωματικό κόσμο. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών προβλέπει τη δυνατότητα κυκλοφορίας διπλωματικών επικοινωνιών κρατών-μελών, ακόμη και ρηματικών διακοινώσεων, ως επίσημων εγγράφων της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται επί δεκαετίες. Τα κράτη καταθέτουν τις θέσεις τους, επιδιώκοντας να καταγραφούν επίσημα και να γίνουν γνωστές στη διεθνή κοινότητα.
Κανείς δεν ισχυρίστηκε ότι πρέπει να δημοσιοποιείται κάθε διπλωματικό έγγραφο. Όταν όμως μια διακοίνωση αφορά κυριαρχικά δικαιώματα, θαλάσσιες ζώνες και εθνικές διεκδικήσεις, οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να γνωρίζουν τι ακριβώς διαμείβεται και ποιες θέσεις διατυπώνει η χώρα τους.
Η δημοσιογραφία έχει υποχρέωση να ελέγχει την κυβέρνηση και να ενημερώνει τους πολίτες. Οι χαρακτηρισμοί δεν υποκαθιστούν τη γνώση της διπλωματικής πρακτικής.
Τελικά, το ερώτημα είναι απλό. Από πότε η ενημέρωση των πολιτών για ζητήματα εθνικού ενδιαφέροντος θεωρείται ένδειξη κρατικής ανυπαρξίας; Και ακόμη περισσότερο, μήπως θα έπρεπε να μας απασχολεί περισσότερο το περιεχόμενο μιας διακοίνωσης και λιγότερο το γεγονός ότι κάποιος ζητά να τη διαβάσουμε;
Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης
Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.