Η 76χρονη Αν Κάρσον, γεννημένη στον Καναδά όπου μεγάλωσε και σπούδασε, δίδαξε για πολλά χρόνια σε σημαντικά πανεπιστήμια της γενέτειράς της και των ΗΠΑ. Εδώ και λίγα χρόνια, η ίδια και ο δεύτερος σύζυγός της, ο εικαστικός καλλιτέχνης Ρόμπερτ Κάρι, έχουν λάβει ισλανδική υπηκοότητα. Το ζευγάρι είναι εγκατεστημένο στο Ρέικιαβικ. Η Κάρσον έχει διαγνωστεί με πάρκινσον και πριν από δύο χρόνια έγραψε στο London Review of Books για τη διάγνωσή της, το πώς την επηρεάζει η νόσος στην κινητικότητά της και ειδικότερα στη γραφή μια που σε όλη τη συγγραφική πορεία γράφει χειρόγραφα σε σημειωματάρια, τι κάνει για να βελτιώσει την καθημερινότητά της.

Θα βγούμε έξω για μια βόλτα στο δάσος, ώστε να μην χρειάζεται να απαντάμε στο τηλέφωνο, για να είμαι ειλικρινής. Θα απολαύσουμε τη σιωπή.

Λίγο μετά την ανακοίνωση ότι θα της απονεμηθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας, τα τηλεφωνήματά άρχισαν να πέφτουν βροχή. Ένα από αυτά ήταν από την επιτροπή του βραβείου για την καθιερωμένη πρώτη συνέντευξη με κάθε νέο και νέα νομπελίστα και νομπελίστρια. Η Κάρσον δεν απάντησε, παρενέβη ο σύζυγός της που της είπε να καλέσει τον αριθμό, και έτσι καταγράφηκε η πρώτη της αντίδραση. Τι είχε σκεφτεί για το αν θα έπαιρνε Νόμπελ, πώς θα το γιορτάσει, πώς σκέφτεται να διαθέσει τα χρήματα, από πού αντλεί έμπνευση, τι συμβουλεύει όσους θέλουν να γνωρίσουν το έργο της, τι συμβουλεύει επίδοξους και επίδοξες συγγραφείς.

Ακολουθεί η πλήρης απομαγνητοφώνηση αυτής της πρώτης τηλεφωνικής συνομιλίας με τη 19η γυναίκα συγγραφέα που τιμάται με Νόμπελ Λογοτεχνίας:

Jenny Rydén: Γεια σας, είμαι η Jenny Rydén από την επιτροπή του βραβείου Νόμπελ.
Anne Carson: Α, ωραία. Εντάξει, το έχουμε. Συνεχίστε.
JR: Εντάξει, σας ευχαριστώ πολύ. Καταρχάς, πολλά συγχαρητήρια!
AC: Σας ευχαριστώ. Είναι κάπως τρελό όλο αυτό.
JR: Πώς νιώθετε αυτή τη στιγμή και πώς μάθατε τα νέα; Μπορείτε να μας περιγράψετε την κατάσταση;
AC: Απλώς τρώω κράκερ και πίνω ένα φλιτζάνι τσάι. Τίποτα το ιδιαίτερα δραματικό για την ώρα. Είναι ακόμα πρωί. Οπότε κάθομαι στην κουζίνα, διαβάζω το London Review of Books και πίνω τσάι. Πρόσεξα ότι το πάτωμα χρειαζόταν σκούπισμα, οπότε σηκώθηκα αμέσως να το κάνω. Μετά άρχισαν τα τηλεφωνήματα, τα οποία έκλεινα συνεχώς, γιατί πάντα κλείνω το τηλέφωνο όταν χτυπάει.

Robert Currie: Είμαι ο σύζυγος, και μου χρωστάτε χάρη, γιατί εγώ ήμουν αυτός που την έπεισε να καλέσει τον αριθμό σας.

(Το σπίτι) είναι στο Ρέικιαβικ, δίπλα στη θάλασσα. Οπότε βλέπω τον Αρκτικό Ωκεανό. Συγγνώμη που δεν σας δίνω μια πολύ δραματική περιγραφή. Μια συνηθισμένη μέρα είναι εδώ.

AC: Ναι, εκείνος απαντάει στο τηλέφωνο. Εγώ συνήθως το κλείνω. Εκείνος απαντάει και μετά με αναγκάζει να πάρω. Μου φαίνεται κάπως τρελό όλο αυτό. Νομίζω ότι είστε όλοι τρελοί.
JR: Γιατί σας φαίνεται τρελό και παράλογο; Δεν το περιμένατε;
AC: Ε, ποιος θα το περίμενε, για όνομα του Θεού;
JR: Είπατε ότι είστε στο σπίτι σας· πού βρίσκεται;
AC: (Το σπίτι) είναι στο Ρέικιαβικ, δίπλα στη θάλασσα. Οπότε βλέπω τον Αρκτικό Ωκεανό. Συγγνώμη που δεν σας δίνω μια πολύ δραματική περιγραφή. Μια συνηθισμένη μέρα είναι εδώ.
JR: Έχετε σκεφτεί τι σημαίνει για εσάς το βραβείο Νόμπελ;
AC: Όχι, δεν το έχω σκεφτεί. Σκεφτόμαστε απλώς τρόπους να διαθέσουμε τα χρήματα. Έχουμε έναν φίλο που χρειάζεται σπίτι, και πάντα δίνουμε αρκετά χρήματα στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. Ναι, τέτοια πράγματα.
JR: Πώς θα γιορτάσετε αυτά τα απρόσμενα νέα;
AC: Θα βγούμε έξω για μια βόλτα στο δάσος, ώστε να μην χρειάζεται να απαντάμε στο τηλέφωνο, για να είμαι ειλικρινής. Θα απολαύσουμε τη σιωπή.
JR: Ωραία. Μιλώντας για εσάς ως συγγραφέα και για το έργο σας: για κάποιον που ίσως δεν σας γνωρίζει καλά, πώς θα περιγράφατε τη συγγραφική σας ιδιότητα;
AC: Ως «ακούσια» θα την περιέγραφα. Πάντα προσπαθώ να κάνω κάτι άλλο.
JR: Αν κάποιος που δεν σας γνωρίζει καλά ήθελε να μάθει περισσότερα για τα βιβλία και το έργο σας, από πού θα του προτείνατε να ξεκινήσει;
AC: Δεν ξέρω. Από οπουδήποτε, ουσιαστικά. Οι περισσότεροι διαβάζουν την αυτοβιογραφία (σ.σ. Αυτοβιογραφία του κόκκινου, μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, εκδ. Πατάκη). Την έχω διαβάσει κι εγώ, φαίνεται προσιτή. Αλλά δεν ξέρω. Ξεκίνα από τη μέση, λέω πάντα.
JR: Με αφορμή το ξεκίνημα: όταν αρχίζετε ένα νέο συγγραφικό εγχείρημα, πώς ξεκινάτε και πώς είναι η διαδικασία της γραφής για εσάς;
AC: Ξεκίνα από τη μέση. Είναι ο μόνος κανόνας που έχω.
JR: Πώς το εννοείτε;
AC: Ε, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για τον καθένα: βρες τη μέση και ξεκίνα από εκεί.
JR: Έχετε κάποιες πηγές έμπνευσης στις οποίες καταφεύγετε;
AC: Τον Όμηρο.
JR: Είστε καθηγήτρια κλασικών σπουδών και έχετε χρησιμοποιήσει πολλές από αυτές τις ιστορίες, εντάσσοντάς τες σε ένα πιο σύγχρονο πλαίσιο. Γιατί πιστεύετε ότι αυτό έχει σημασία για τους ανθρώπους σήμερα;
AC: Δεν έχει. Δεν νομίζω ότι με ενδιαφέρει η επικαιρότητα ή η συνάφεια με το σήμερα. Με ενδιαφέρει να έχουμε εμείς συνάφεια με εκείνες τις ιστορίες.
JR: Έχω διαβάσει ότι λέτε πως είναι σημαντικό για εσάς να αποφεύγετε το να πλήττετε. Γιατί;
AC: Ε, σε κανέναν δεν αρέσει να βαριέται, έτσι δεν είναι; Εσείς δεν προσπαθείτε να αποφύγετε την πλήξη;
JR: Γιατί πιστεύετε ότι είναι τόσο σημαντικό για εσάς;
AC: Δεν είναι και τόσο σημαντικό. Είναι απλώς ένα κριτήριο για το τι θα κάνω στη συνέχεια της ημέρας: ξέρετε, να σκουπίσω το πάτωμα ή να διαβάσω Όμηρο. Τις περισσότερες φορές, το θέμα είναι να αποφεύγεις την πλήξη. Η ζωή είναι βαρετή.
JR: Λέτε;
AC: Κάντε κάτι με τη ζωή σας.
JR: Πολύ καλή συμβουλή. Κι αν κάποιος φιλοδοξεί να γίνει συγγραφέας, έχετε κάποια συμβουλή;
AC: Όχι, το ίδιο λέω: ξεκίνα από τη μέση.
JR: Ακούω τα τηλέφωνά σας να χτυπούν στο βάθος. Σε ευχαριστώ πάρα πολύ που μας διαθέσατε λίγο από τον χρόνο σας. Συγχαρητήρια και πάλι.
AC: Σας ευχαριστώ πολύ.
JR: Γεια σας.
AC: Γεια σας.

bookpress.gr