Οι μαθητικές κινητοποιήσεις αναδεικνύουν την κρίση της εκπαίδευσης. Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν μια γενιά που απομακρύνεται από το πολιτικό κέντρο, χωρίς να συμφωνεί στην κατεύθυνση της αλλαγής.
Η γαλλική νεολαία δεν εμφανίζεται ως ενιαίο πολιτικό στρατόπεδο. Στην ανάλυσή του, ο Matthieu Goar περιγράφει δύο αντίπαλους πόλους: ο ένας κινητοποιείται από την κλιματική αγωνία, τη συμπερίληψη και τον φόβο της Ακροδεξιάς· ο άλλος από ανασφάλειες εθνικής ταυτότητας και την αίσθηση παρακμής της χώρας. Κοινό στοιχείο, κατά τον ίδιο, είναι η επιθυμία ριζικής αλλαγής το 2027.
Η δημοσκοπική εικόνα δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο σε αυτή την πόλωση. Στην έρευνα της Ipsos bva–CESI για το CEVIPOF, τη Fondation Jean-Jaurès, το Institut Montaigne και τη Le Monde, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν συγκεντρώνει 41% στους ψηφοφόρους κάτω των 25 ετών, στο σενάριο με υποψήφιο τον Ραφαέλ Γκλικσμάν και μοναδικό εκπρόσωπο του κεντρώου μπλοκ τον Εντουάρ Φιλίπ. Η Μαρίν Λεπέν καταγράφει 20% στην ίδια ηλικιακή κατηγορία. Πρόκειται για προθέσεις ψήφου σε συγκεκριμένο εκλογικό σενάριο, όχι για πρόβλεψη αποτελέσματος. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις 3–9 Σεπτεμβρίου, σε συνολικό δείγμα 13.060 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.
Η απαίτηση αλλαγής υπερβαίνει πάντως τη νεολαία. Στην ίδια έρευνα, το 71% του συνόλου των ερωτηθέντων αναμένει από τις προεδρικές εκλογές πραγματική κοινωνική και πολιτική αλλαγή, ενώ το 74% θεωρεί ότι η κατάσταση της χώρας θα επιδεινωθεί τους επόμενους μήνες. Αυτή η ευρύτερη απαισιοδοξία αποτελεί το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσονται οι μαθητικές διαμαρτυρίες.
Στα σχολεία, η δυσαρέσκεια αποκτά συγκεκριμένα αιτήματα. Σύμφωνα με το Public Sénat, στις 9 Οκτωβρίου παρέμεναν κλειστά λόγω αποκλεισμών 141 λύκεια, έναντι 400–500 στις αρχές της εβδομάδας. Η υποχώρηση αυτού του αριθμού δείχνει μείωση των αποκλεισμών, χωρίς να σημαίνει ότι επιλύθηκαν τα προβλήματα που κινητοποίησαν τους μαθητές. publicsenat.fr
Η Union Étudiante έχει διατυπώσει δέκα επείγοντα αιτήματα: ανακαίνιση σχολικών και πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων, προσλήψεις εκπαιδευτικού και υποστηρικτικού προσωπικού, αλλαγές στην επιλογή μέσω Parcoursup και Mon Master, αύξηση υποτροφιών και πάγωμα ενοικίων στις φοιτητικές κατοικίες του Crous. Ζητά επίσης τερματισμό της καταστολής του κινήματος. Η σχετική συλλογή υπογραφών είχε ξεπεράσει τις 73.000, σύμφωνα με το δημοσίευμα της 9ης Οκτωβρίου.
Η κυβερνητική εξαγγελία για αξιοποίηση 3.000 αναπληρωτών εκπαιδευτικών κρίθηκε ανεπαρκής από μαθητικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις. Η Union Étudiante διεκδικεί χρηματοδότηση 10 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το ζήτημα της αστυνομικής διαχείρισης έχει αποκτήσει αυτοτελή βαρύτητα: το Public Sénat αναφέρει σοβαρούς τραυματισμούς και δεκαοκτώ δικαστικές έρευνες από την επιθεώρηση της αστυνομίας.
Το δημοσιονομικό υπόβαθρο είναι επίσης μετρήσιμο. Σύμφωνα με την Insee, το δημόσιο χρέος έφτασε στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2026 τα 3,5955 τρισ. ευρώ, ή το 119% του ΑΕΠ. Ο αριθμός αποτυπώνει την πίεση στους δημόσιους πόρους· δεν αποδεικνύει από μόνος του ότι οι ελλείψεις της εκπαίδευσης είναι αναπόφευκτες ούτε καθορίζει πού πρέπει να κατευθυνθούν οι δαπάνες. Εκεί αρχίζει η πολιτική σύγκρουση για τις προτεραιότητες του κράτους.
Από αυτά τα στοιχεία προκύπτει μια πιο σύνθετη εικόνα από την ιδέα ενός ενιαίου «1968 από την ανάποδη». Η απομάκρυνση από το πολιτικό κέντρο μπορεί να τροφοδοτεί τόσο τη ριζοσπαστική Αριστερά όσο και την Ακροδεξιά. Και τα εκπαιδευτικά αιτήματα μπορούν να συσπειρώνουν νέους που διαφωνούν σε άλλα ζητήματα. Το κρίσιμο ερώτημα για το 2027 είναι ποια πολιτική δύναμη θα μετατρέψει αυτή τη δυσαρέσκεια σε πειστική πρόταση για την εκπαίδευση και το μέλλον τους.
Πληροφορίες απο Le Monde
