Η Θεσσαλονίκη υποδέχθηκε το 6ο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας χωρίς τον ενθουσιασμό που θα ήθελε το κυβερνών κόμμα. Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο Περίπτερο 10 της ΔΕΘ με κεντρικό σύνθημα την «Ισχυρή Ελλάδα», είχε περισσότερο χαρακτήρα κομματικής συσπείρωσης παρά πολιτικής εξόρμησης σε μια πόλη που περιμένει απαντήσεις. Ήταν ο τελευταίος σταθμός πριν από το 16ο Τακτικό Συνέδριο της ΝΔ, που έχει προγραμματιστεί για τις 15-17 Μαΐου στο Metropolitan Expo.
Η εικόνα, πάντως, δεν παρέπεμπε σε κόμμα που μπαίνει με αυτοπεποίθηση σε νέα πολιτική φάση. Η προσέλευση ήταν περιορισμένη για τα δεδομένα ενός κυβερνώντος κόμματος στη Θεσσαλονίκη, η ατμόσφαιρα άτονη και τα χειροκροτήματα περισσότερο τυπικά παρά αυθόρμητα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπάθησε εμφανώς να ανεβάσει το ηθικό της κομματικής βάσης, λέγοντας χαρακτηριστικά «μην περιμένετε την προεκλογική περίοδο» και καλώντας τα στελέχη να βγουν «από αύριο έξω», να απευθυνθούν στο ρεύμα του 2019 και να προσεγγίσουν «τους σκεπτικιστές και όσους είναι δυσαρεστημένοι». Η ίδια η φράση, όμως, έδειχνε και το πρόβλημα: η ΝΔ δεν μιλά πλέον σε ένα ακροατήριο βέβαιο και ενθουσιώδες, αλλά σε μια βάση που χρειάζεται εμψύχωση.
Η προσπάθεια του πρωθυπουργού να παρουσιάσει τη Θεσσαλονίκη ως πόλη που αλλάζει δεν ήταν νέα. Επανέλαβε το γνωστό αφήγημα περί έργων, προόδου και μετασχηματισμού, λέγοντας ότι η Δυτική Θεσσαλονίκη μετατρέπεται από «αποπαίδι» σε τόπο δυναμικής ανάπτυξης και σημαντικών υποδομών. Αναφέρθηκε στο Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις», στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά, στο Μουσείο Ολοκαυτώματος, στο ΦΙΞ, στο περιαστικό δάσος και σε έργα πολιτισμού και αυτοδιοίκησης.
Ο Γιάννης Μαγκριώτης, πρώην βουλευτής και υπουργός σε κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ απάντησε στους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς υπενθυμίζοντας τις διαχρονικές ευθύνες της ΝΔ για το έργο του μετρό. Όπως σημειώνει, η πρώτη γραμμή χρειάστηκε 18 χρόνια για να ολοκληρωθεί αντί για τα 5,5 που προέβλεπε η αρχική σύμβαση, ενώ μέχρι το 2009 είχε κατασκευαστεί μόλις το 8% του έργου και μέχρι το 2019 είχε φτάσει στο 80%. Κατά τον ίδιο, η σημερινή κυβέρνηση παρέδωσε το υπόλοιπο 20% έξι χρόνια μετά, δηλαδή σε χρόνο μεγαλύτερο από αυτόν που προέβλεπε αρχικά η σύμβαση για ολόκληρο το έργο.
Ο Μαγκριώτης θυμίζει επίσης ότι η επέκταση της Καλαμαριάς είχε μελετηθεί, είχαν δεσμευτεί οι πόροι και είχε δημοπρατηθεί από το 2010 έως τις αρχές του 2012, με στόχο να ολοκληρωθεί το 2017. Αντί γι’ αυτό, ο χρόνος κατασκευής πλησιάζει τα 12 χρόνια. Για τη Δυτική Θεσσαλονίκη και την επέκταση προς το αεροδρόμιο, σημειώνει ότι από το 2012 μέχρι σήμερα υπάρχουν «μόνο φωτογραφίες από συσκέψεις, εξαγγελίες και υποσχέσεις», ενώ οι πόροι που προορίζονταν για τις γραμμές της Θεσσαλονίκης κατευθύνθηκαν στις επεκτάσεις του Μετρό Αθήνας.
Αυτή είναι η ουσία που δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από κομματικές φιέστες. Η Θεσσαλονίκη δεν έχει ανάγκη από ακόμη μία αφήγηση αυτοδικαίωσης. Έχει ανάγκη από συγκεκριμένες απαντήσεις για τις δυτικές συνοικίες, τις συγκοινωνίες, το παραλιακό μέτωπο, την παραγωγική ανασυγκρότηση, τη σύνδεση με τα Βαλκάνια, τη βιομηχανία, την καινοτομία, το λιμάνι και τον ρόλο της πόλης ως μητροπολιτικού κέντρου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Μητσοτάκης δεν μίλησε μόνο προς τη ΝΔ. Μίλησε και προς την αντιπολίτευση, κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας το ότι έγινε κόμμα του «όχι σε όλα» και της σκανδαλολογίας. Όμως εδώ υπάρχει και ένα πραγματικό ερώτημα για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Αν θέλει να εμφανιστεί ως εναλλακτική κυβερνητική λύση, δεν αρκεί να περιμένει τη φθορά της ΝΔ. Πρέπει να πει καθαρά τι θα κάνει διαφορετικά.
Αυτό αφορά ιδιαίτερα τη Θεσσαλονίκη. Ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με τα στοιχεία της Βουλής, και άρα δεν μπορεί η πόλη να είναι απλώς εκλογικό σύμβολο ή βήμα αντιπολιτευτικής ρητορικής. Οι βουλευτές της Θεσσαλονίκης, με πρώτο τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, οφείλουν να πάρουν θέση στα πραγματικά προβλήματα της πόλης: ποιο μητροπολιτικό μοντέλο διοίκησης προτείνουν, ποια αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, ποια παραγωγική στρατηγική, ποια σχέση με τα πανεπιστήμια, τη βιομηχανία, το λιμάνι, τα logistics και τη βαλκανική ενδοχώρα.
Γιατί η εναλλαγή στην εξουσία από ένα κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ δεν θα έχει κανένα ουσιαστικό νόημα αν περιοριστεί σε αλλαγή διαχειριστή. Αν δεν συνοδευτεί από αλλαγή παραγωγικού μοντέλου και μοντέλου διοίκησης της χώρας, τότε η Θεσσαλονίκη θα συνεχίσει να ακούει τα ίδια λόγια, απλώς από διαφορετικά χείλη. Η πόλη δεν χρειάζεται άλλη μια κεντρική κυβέρνηση που θα αποφασίζει τα πάντα από την Αθήνα και θα θυμάται τη Θεσσαλονίκη πριν από εκλογές, συνέδρια και ΔΕΘ. Χρειάζεται πραγματική αποκέντρωση, μητροπολιτική διοίκηση, πόρους, αρμοδιότητες και στρατηγική.
Το προσυνέδριο της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη ανέδειξε ακριβώς αυτό το κενό. Από τη μία, μια κυβέρνηση που πανηγυρίζει για έργα καθυστερημένα και ανολοκλήρωτα. Από την άλλη, μια αντιπολίτευση που πρέπει να αποδείξει ότι έχει σχέδιο και όχι απλώς διάθεση διαδοχής. Και στη μέση, μια πόλη που παραμένει κουρασμένη από υποσχέσεις, φωτογραφίες, εγκαίνια και μεγάλες κουβέντες.
Η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται άλλες τελετές αυτοθαυμασμού. Χρειάζεται πολιτική λογοδοσία. Χρειάζεται να ειπωθεί ποιος καθυστέρησε τι, ποιος μετέφερε πόρους αλλού, ποιος ανέβαλε κρίσιμες επεκτάσεις και ποιος θα δεσμευτεί σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης. Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η ΝΔ μπορεί να χειροκροτήσει τον εαυτό της σε ένα προσυνέδριο. Είναι αν η Θεσσαλονίκη μπορεί επιτέλους να πάψει να είναι σκηνικό κομματικών εξαγγελιών και να γίνει κέντρο αποφάσεων για το δικό της μέλλον.
