Δεν θέλει να αποδεχτεί ότι δεν εξελέγη το φιλοδυτικό κόμμα
(Ανανέωση από αρχική δημοσίευση: 28/11, 23.10): Η πρόεδρος της Γεωργίας Σαλομέ Ζουραμπισβίλι παρά το ότι έχει εθιμοτυπικό ρόλο προσπαθεί να πάρει τα ηνία και της εκτελεστικής εξουσίας μην αναγνωρίζοντας τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών γιατί το κόμμα που κέρδισε δεν είναι φιλοδυτικό!
Σήμερα αφού με διάφορες οργανώσεις κατέβασε πολίτες μπροστά από την Βουλή της χώρας δήλωσε ότι αποτελεί την μόνη νομιμοποιημένη εξουσία της χώρας θυμίζοντας «πορτοκαλί επανάσταση»:
«Σήμερα είμαι ο μόνος νόμιμος θεσμός σε αυτή τη χώρα, η μόνη νόμιμη εκπρόσωπος αυτής της χώρας, η μόνη που έχει το δικαίωμα να μιλήσει στον κόσμο για λογαριασμό της κοινωνίας μας.
Θα το κάνω αυτό και θα είμαι εδώ μέχρι το τέλος, θα είμαι εκεί για εσάς και την κοινότητα. Αυτό είναι ένα κίνημα αντίστασης και θα είμαι η πρόεδρος μέχρι το τέλος».
Η Σαλομέ Ζουραμπισβίλι γεννημένη στις 18 Μαρτίου 1952 στο Παρίσι της Γαλλίας, είναι Γαλλογεωργιανή πολιτικός και διπλωμάτης.
Θυμίζουμε ότι στις 28 Οκτωβρίου η Εκλογική Επιτροπή της χώρας ανέδειξε νικητή των βουλευτικών κόμμα το κυβερνών κόμμα Γεωργιανό Ονειρο με το 54% των ψήφων αλλά η πρόεδρος είχε καταγγείλει νοθεία που όμως στην επανακαταμέτρηση δεν επιβεβαιώθηκε.
Τον αποκαλούν «σκοτεινό φιλόσοφο» λόγω της έλλειψης γνώσης για το σύνολο του έργου του
Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο αποκαλούμενος Σκοτεινός και επίσης ο φιλόσοφος του πυρός, εξέφρασε την αρχή της μη αναστρεψιμότητας λέγοντας: «Ουκ αν εμβαίης δις τοις αυτοίς ποταμοίς, ου γαρ ρέουσι τα αυτά ύδατα», «Δεν μπορείς να μπεις δύο φορές στους ίδιους ποταμούς, γιατί δεν ρέουν τα ίδια νερά».
Με τη λέξη ύδατα εννοούσε επίσης τις συνθήκες που ποτέ δεν είναι οι ίδιες αλλά πάντα αλλάζουν. Εννοούσε επίσης τον χρόνο.
Ο πρώτος και ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής φαίνεται να είναι το αποτέλεσμα μακράς φιλοσοφικής έρευνας, και εν σπέρματι διατυπώθηκαν από τους προσωκρατικούς Έλληνες φιλοσόφους.
Ένα άλλο περίφημο απόσπασμα του Ηράκλειτου που συμπεριλαμβάνει τον πρώτο και δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής είναι: «Κόσμον τόνδε, τον αυτόν απάντων, ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν αλλ’ήν αεί και εστίν και έσται πυρ αείζωον, απτόμενον μέτρα και αποσβεννύμενον μέτρα» (Αυτόν τον κόσμο που είναι ο ίδιος για όλα τα όντα, ούτε κάποιος θεός ούτε άνθρωπος τον έκανε αλλά ήταν πάντα και είναι και θα είναι πυρ αείζωο. που ανάβει με μέτρο και σβήνει με μέτρο)
Εάν υποκαταστήσουμε τη λέξη “πυρ” με τη λέξη “ενέργεια” φθάνουμε σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα.
Ένα άλλο απόσπασμα που περιγράφει τις τέσσερεις καταστάσεις της ύλης δηλαδή την στερεή, την υγρή, την αέριο και την αέριο σε διάπυρη κατάσταση (που αντιστοιχούν στις λέξεις γη. ύδωρ, αήρ, πυρ) είναι το ακόλουθο: “Το πυρ ζει από τον θάνατο του αέρα, και ο αέρας ζει τον θάνατο του πυρός, το ύδωρ ζει από τον θάνατο της γης, και η γη από τον θάνατο του ύδατος”και η περιγραφή της ψυχρής, θερμής, υγρής και ξηρής κατάστασης της ύλης: “Τα ψυχρά γίνονται θερμά και ότι είναι θερμό γίνεται ψυχρό ότι είναι υγρό ξηραίνεται, και το ξηρό υγραίνεται″.
Ένα άλλο χωρίο του Ηράκλειτου μπορεί να ερμηνευθεί με τον τρόπο σκέψης ενός θερμοδυναμικού που γνωρίζει ότι χωρίς διαφορά θερμοκρασίας, πίεσης, συγκέντρωσης κ.λ.π. δεν υπάρχει ροή. «Ο Πόλεμος (διαφορά) είναι ο πατέρας και ο Βασιλιάς όλων και μερικούς έκανε θεούς και άλλους ανθρώπους, μερικούς δούλους και άλλους ελεύθερους». Αυτό μας θυμίζει την ελεύθερη ενέργεια του Gibbs. To γινόμενο της εντροπίας και της απόλυτης θερμοκρασίας είναι η δεσμευμένη ενέργεια εντός ενός συστήματος (ανέργεια).
Το παίξιμο των ζαριών είναι η βάση της θεωρίας της στατιστικής. “Ο χρόνος είναι παιδί που παίζει ζάρια, «του παιδιού η Βασιλεία». Η αρχή της αβεβαιότητας και της ασαφούς λογικής: “Στο ίδιο νερό των ποταμών μπαίνουμε και δεν μπαίνουμε, και βρισκόμαστε μέσα και δεν βρισκόμαστε” και “Το σοφό είναι ένα μόνο, θέλει και δεν θέλει να ονομάζεται με το όνομα του Διός”. Επίσης και για το θέμα μας που είναι ο διαχωρισμός: “Ακόμη και ο χυλός διαχωρίζεται εάν δεν αναδεύεται″.
Το γεγονός ότι ο διαχωρισμός πολύτιμων συστατικών από άλλα λιγότερο επιθυμητά απαιτεί τεράστια προσπάθεια και ενέργεια, εκφράστηκε επίσης από τον Ηράκλειτο: “Αυτοί που ψάχνουν για χρυσάφι, πολύ χώμα σκάβουν και λίγο βρίσκουν”. Ο Ηράκλειτος με τον αξιωματικό τρόπο που διατυπώνει τις έννοιες προείπε την εξέλιξη των μαθηματικών και φυσικών επιστημών του 19ου και 20ου αιώνα που κέρδισαν ακρίβεια και διαύγεια με τις αξιωματικές μεθόδους.
Ο Εμπεδοκλής, ο Παρμενίδης, ο Αναξαγόρας και ο Δημόκριτος (460-390 π.Χ.) εξέφρασαν την αρχή της διατηρήσεως της μάζας και της ενέργειας μ’ αυτά τα λόγια: “Τίποτε δεν γεννιέται από το τίποτε και τίποτε δεν φθείρεται στο τίποτε”.
Είναι ενδιαφέρον ότι οι περισσότερες λέξεις που χρησιμοποιούνται στη θερμοδυναμική, όπως και σε άλλες επιστημονικές περιοχές είναι Ελληνικής προέλευσης.
Μερικές απ’ αυτές προέρχονται απ’ ευθείας από την αρχαία Ελληνική γραμματεία, όπως η ενέργεια και η οικονομία και μερικές διατυπώθηκαν από σύγχρονους επιστήμονες που χρησιμοποίησαν Ελληνικά λήμματα όπως η “εντροπία” που την εισήγαγε ως έννοια ο Clausius και σημαίνει εκείνο το μέρος της ενέργειας που επιστρέφει εντός του συστήματος και δεν είναι πλέον διαθέσιμο.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι η έννοια της εξέργειας. που διατυπώθηκε το 1952 από τον Rant από τις λέξεις “εξ” και “έργον” που σημαίνει εκείνο το μέρος της ενέργειας που είναι διαθέσιμο να παράγει έργο.
Γιόρταζαν την ημέρα ανεξαρτησίας και μετέτρεψαν την Πλατεία Συντάγματος σε Τίρανα!
Σκηνές που προκαλούν τους Έλληνες και διασύρουν τη χώρα, εκτυλίχθηκαν στην πλατεία Συντάγματος στην εκδήλωση για την φωταγώγηση του χριστουγεννιάτικου δέντρου.
Οργανωμένες ομάδες Αλβανών που ζουν στην Ελλάδα έφτασαν με τα αυτοκίνητά τους στο Σύνταγμα, ενώ σε όλη τη διαδρομή ανέμιζαν από τα παράθυρά τους αλβανικές σημαίες γιατί γιόρταζαν την ημέρα ανεξαρτησίας!
Φτάνοντας στο Σύνταγμα, ανέβησαν στην πάνω πλευρά της πλατείας, απέναντι από τη Βουλή των Ελλήνων, ξεδίπλωσαν τις σημαίες τους και έφτασαν μέχρι του σημείου να φωνάζουν συνθήματα για τον UCK, προσπαθώντας μάλιστα να σκεπάσουν με τις φωνές τους τη μουσική!
Με αυτές τις εικόνες το κέντρο της Αθήνας έγινε Τίρανα και η φωταγώγηση του χριστουγεννιάτικού δένδρου μετατράπηκε σε αλβανική φιέστα.
Τις δε ελληνικές οικογένειες τις είχαν αντικαταστήσει εκτός των Αλβανών και οι διμοιρίες των ΜΑΤ!
Έτσι «υπερασπίζεται» η κυβέρνηση την Ελλάδα – Επαναφέρουν το γνωστό δίλημμα «παραχωρήσεις ή πόλεμος»
Ο Έλληνας ΥΠΕΞ Γ.Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του σε ραδιοφωνικό σταθμό είπε ότι ή η Ελλάδα θα διαπραγματευτεί με τους όρους και τις απαιτήσεις της Τουρκίας ή θα οδηγηθεί η χώρα σε κρίση και πόλεμο λόγω… αδράνειας!
Έτσι «υπερασπίζεται» η κυβέρνηση την Ελλάδα και τα κυριαρχικά της δικαιώματα επαναφέροντας το γνωστό δίλημμα «παραχωρήσεις ή πόλεμος».
Γιατί όταν κάποιος κάνει «διάλογο» χωρίς ο ίδιος να διεκδικεί τίποτα, τότε τα όσα τίθενται υπό διαπραγμάτευση είναι εξολοκλήρου δικά του δικαιώματα και άρα για να καταλήξει κάπου η «συζήτηση» αυτή θα πρέπει να κάνει παραχωρήσεις μόνο από τη δική του πλευρά.
Ο ίδιος μάλιστα είπε ότι υπάρχουν τρεις δρόμοι που στην πραγματικότητα όπως τους εξέφρασε είναι ουσιαστικά δύο:
Ο δρόμος του «διαλόγου»-διαπραγμάτευσης, ο δρόμος της αδράνειας, που όπως είπε θα οδηγήσει σε κρίση και σε φονικό περιστατικό τύπου Σμηναγού Ηλιάκηκαι ο δρόμος του πολέμου.
Με λίγα λόγια πρόκειται για ένα εκβιαστικό δίλημμα προς τον ελληνικό λαό για να αποδεχτεί την παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων ώστε να αποφύγει έναν πόλεμο με την Τουρκία.
Μόνο που ο κύριος υπουργός δεν μας εξήγησε που στηρίζει αυτό το επιχείρημα γιατί μέχρι σήμερα που η Ελλάδα δεν έχει παραχωρήσει κάτι δεν έχει ξεκινήσει κανένας πόλεμος με την Τουρκία ίσως γιατί και η Άγκυρα φοβάται περισσότερο τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις από ότι φοβούνται οι Έλληνες πολιτικοί τις αντίστοιχες τουρκικές.
Ίσως φοβούνται ότι αν ξεκινούσαν εχθροπραξίες μπορεί να έχαναν και να μην πήγαιναν τα πράγματα όπως τα προσδοκούν.
Γιατί αν ήταν σίγουροι ότι όντως μπορούσαν να κερδίσουν έναν πόλεμο με την Ελλάδα θα το είχαν κάνει προ πολλού και ιδιαίτερα στα χρόνια των Μνημονίων όταν η κατάσταση στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, ήταν τραγική. Ούτε τότε όμως ήταν σίγουροι.
Συγκεκριμένα, ο Έλληνας ΥΠΕΞ είπε τα εξής:
«Υπάρχει ο δρόμος του διαλόγου. Συζητούμε με την Τουρκία και μπορούμε, μολονότι εκφράζονται οι διαφωνίες μας και εκφράζονται με έναν τρόπο ο οποίος είναι ανοιχτός και εν πολλοίς ειλικρινής, παρά ταύτα, να μπορούμε να συνεργαζόμαστε για να προλαμβάνουμε κρίσεις και να χτίζουμε τουλάχιστον σε αυτά, τα οποία μας ενώνουν.
Είναι σημαντικό σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον να μπορούμε να συζητούμε και να διαμορφώνουμε μια γειτονιά ηρεμίας και ειρήνης».
Ο δεύτερος δρόμος, ανέφερε είναι αυτός της αδράνειας, «ο οποίος μας λέει ότι δεν συζητούμε, δεν προάγουμε διάλογο. Και στην περίπτωση αυτή το μόνο που κάνουμε είναι να αναμένουμε την επόμενη ένταση και κρίση, η οποία νομοτελειακά θα έρθει.
Δεν είναι η άποψη της κυβέρνησης και δεν είναι η δική μου άποψη».
«Η αδράνεια και η ακινησία δεν μπορεί να είναι επιλογή, διότι στην πραγματικότητα αυτό που πράττει είναι να διευρύνει τις διαφορές, να δημιουργεί περαιτέρω εντάσεις.
Και ανά πάσα στιγμή να βρισκόμαστε στον κίνδυνο να έχουμε ένα θερμό επεισόδιο και να έχουμε μία νέα περίπτωση Σμηναγού Ηλιάκη», τόνισε.
«Και υπάρχει και ένας τρίτος δρόμος, ο οποίος είναι ο πόλεμος», σημείωσε.
«Μεταξύ αυτών των τριών δρόμων η δική μας επιλογή είναι η επιλογή του διαλόγου. Μία επιλογή, η οποία έρχεται με σύνεση και με σωφροσύνη, χωρίς να είμαστε αιθεροβάμονες ή να ακροβατούμε».
«Για μένα δεν είναι επιλογή η αδράνεια και η ακινησία. Πολλώ δε μάλλον δεν είναι επιλογή ο πόλεμος.
Θα συνεχίσουμε στη λογική του διαλόγου, της αυτοπεποίθησης, της σύνεσης, της σωφροσύνης, χωρίς φόβο».
Απο την Κίνηση Πολιτών «ΔΕΘ Μητροπολιτικό Πάρκο για μια Βιώσιμη Θεσσαλονίκη» δίδεται στη δημοσιότητα η ακόλουθη επιστολή που αφορά στην ανάπλαση της ΔΕΘ.
Θεσσαλονίκη 28/11/2024
Αξιότιμε κ. Δήμαρχε
Στη συνεδρίαση της 13ης Νοεμβρίου, είχαμε την ευκαιρία να εκθέσουμε τις απόψεις της Κίνησης Πολιτών «ΔΕΘ Μητροπολιτικό Πάρκο για μια Βιώσιμη Θεσσαλονίκη», τόσο για το έργο της λεγόμενης «Ανάπλασης της ΔΕΘ» συνολικά, όσο και ειδικότερα για τα «δέκα σημεία», που αποτελούν για σας την αναγκαία προϋπόθεση («κόκκινες γραμμές»), ώστε να αποδεχτείτε το προτεινόμενο σχέδιο διαμόρφωσης του χώρου.
Θυμίζουμε ότι είναι η τρίτη φορά που επιχειρείται να οικοπεδοποιηθεί ο χώρος της ΔΕΘ. Η πρώτη απόπειρα το 1999 απέτυχε και η δεύτερη που έγινε το 2008 είχε την ίδια τύχη, παρά την επιστράτευση του διάσημου αρχιτέκτονα Καλατράβα. Η τρίτη απόπειρα ξεκίνησε το 2013, στο μέσο της οικονομικής κρίσης, βολικό άλλοθι για να εγκαταλειφθούν όλες οι τότε χωροταξικές κατευθύνσεις μεταφοράς της εκθεσιακής δραστηριότητας Δυτικά και δημιουργίας Μητροπολιτικού Πάρκου στο χώρο της ΔΕΘ. Όλες οι επιλογές μετά το 2013 είναι εις βάρος της ΔΕΘ και της πόλης. Αν δεν άλλαζαν οι έως τότε ομόφωνες αποφάσεις όλων των κυβερνήσεων και των φορέων της πόλης, τώρα θα είχαμε και Νέα ΔΕΘ και Μητροπολιτικό Πάρκο, σύμφωνες με το γενικό χωροταξικό σχεδιασμό του συνόλου του πολεοδομικού συγκροτήματος.
Προς ενημέρωση των συμπολιτών μας θεωρούμε επίσης σκόπιμο να υπογραμμίσουμε ότι
η λεγόμενη «Ανάπλαση της ΔΕΘ» δεν είναι μόνο ένα έργο που αντιστρατεύεται κάθε έννοια πράσινης και βιώσιμης ανάπτυξης, όπως έχουμε επανειλημμένα αποδείξει, αλλά είναι επίσης και ένα σκανδαλώδες οικονομικά έργο, που θα πραγματοποιηθεί στο καθεστώς αδιαφάνειας των ΣΔΙΤ.
Με τον τρόπο αυτό, μια αναντικατάστατη έκταση ζωτικής σημασίας για το μέλλον της πόλης μετατρέπεται σε ένα προνομιούχο «οικόπεδο», που παραχωρείται, με όρους που κανείς δεν θα γνωρίζει, σε ιδιωτική εκμετάλλευση για δεκαετίες, ως αντιπαροχή για την συγχρηματοδότηση με μόλις 100 εκ. ευρώ, όταν το δημόσιο θα συμβάλει με 200 εκ. (120 εκ. δημόσιοι πόροι και 80 εκ. με δανεισμό της ΔΕΘ).
Ποτέ δεν είναι αργά να αλλάξουν λανθασμένες πολιτικές αποφάσεις που είχαν ληφθεί υπό το καθεστώς ειδικών συγκυριών της οικονομικής κρίσης.
Κύριε Δήμαρχε, το Υπερταμείο και η θυγατρική του ΔΕΘ-HELEXPO υποστηρίζουν πως ορισμένα σημεία της προηγούμενης πρότασής τους τροποποιήθηκαν, και ζητούν από εσάς την αποδοχή του σχεδίου. Εξετάσαμε προσεκτικά τις νέες προτάσεις και διαπιστώσαμε ότι πρόκειται είτε για μικροτροποιήσεις στην κάλυψη των κτιρίων, που ελάχιστα αυξάνουν το πράσινο, είτε εμφανίζουν ωραιοποιημένα στοιχεία που καμία σχέση δεν έχουν με την πραγματικότητα, ενώ δεν προτείνεται καμία βελτίωση του επίσημου πολεοδομικού σχεδίου.
Στο σημείο 1 αναφέρεται ότι η δόμηση μειώθηκε κατά 6 συνολικά στρέμματα, μείωση που δεν αρκεί για να αλλάξουν οι δυσμενείς αναλογίες κτισμένων και άκτιστων επιφανειών, και προσφέρει ακάλυπτο χώρο μη αξιόλογο περιβαλλοντικά (σε πρασιές στο επιχειρηματικό κέντρο, και πάνω από το υπόγειο πάρκιν του Βελλιδείου). Πρέπει να σημειωθεί, ότι η μείωση αυτή δεν διασφαλίζεται με κανένα τρόπο, αφού δεν αλλάζουν οι ισχύοντες όροι δόμησης και ο ανάδοχος θα μπορεί ανά πάσα στιγμή σε μελλοντικό χρόνο να τροποποιήσει τα σχέδια διαμόρφωσης και να συμπληρώσει τη δόμηση αυτή σε οποιαδήποτε προβλεπόμενη, από το επίσημο σχέδιο, θέση. Οι διοικήσεις της ΔΕΘ-HELEXPO έχουν χρησιμοποιήσει τις συμπληρώσεις δόμησης ως συνήθη πάγια πρακτική στον χώρο της ΔΕΘ, με αποτέλεσμα τη σημερινή κατάσταση «παραγκούπολης».
Στο σημείο 2 αναφέρεται ότι δημιουργείται ενιαίο πάρκο 100 στρεμμάτων μέσα στα υφιστάμενα όρια της ΔΕΘ. Ωστόσο, η έκταση αυτή δεν είναι το πάρκο που έχει ανάγκη η πόλη και πολύ σωστά κ. Δήμαρχε ζητάτε να δημιουργηθεί. Στα 100 αυτά στρέμματα συναθροίζονται μικρότερες και μεγαλύτερες επιφάνειες που παραμένουν ακάλυπτες από τα κτιριακά συγκροτήματα του ξενοδοχείου, του επιχειρηματικού κέντρου, των περιπτέρων, του Αλεξάνδρειου Αθλητικού Κέντρου (Παλαί) και των άλλων κατασκευών. Οι αδόμητες αυτές επιφάνειες δεν είναι ούτε ενιαίο πάρκο ούτε «δημόσιος χώρος», όπως παραπλανητικά αναφέρεται στις ανακοινώσεις του Υπερταμείου.
Ο μόνος επίσημα κοινόχρηστος χώρος, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Ειδικό Χωρικό Σχέδιο και το Ρυμοτομικό Σχέδιο που το συνοδεύει (ΦΕΚ Δ 406 της 9/7/21), είναι αυτός που περιβάλλει τον Τομέα ΙΙΙ (7,2 στρέμματα). Ακόμη και τα 60 στρέμματα του Τομέα V, χαρακτηρίζονται «αδόμητος και ελεύθερος χώρος» και όχι πάρκο ελεύθερης πρόσβασης. Η έκταση των 100 στρεμμάτων περιλαμβάνει όλα τα περιμετρικά της ΔΕΘ πεζοδρόμια με τις δεντροστοιχίες τους, διαψεύδοντας έτσι σχετικές δηλώσεις αρμοδίων του ΤΑΙΠΕΔ και της ΔΕΘ-HELEXPO. Μετρήσαμε ότι στην πλευρά της Αγγελάκη διαμορφώνεται ενιαίος χώρος πρασίνου μόλις 13,5 στρεμμάτων. Αυτός είναι και ο μόνος αξιόλογος πυρήνας πρασίνου στη διαμόρφωση της έκτασης της ΔΕΘ, ενώ και το ίδιο το σχέδιο αναγνωρίζει μόνο «περιοχή με φύτευση (τι είδους φύτευση;) 43.100 τ.μ.». Επιπλέον, η έκταση της Αγίας Φωτεινής δίπλα στη ΔΕΘ που προσμετράται, είναι αποκομμένη και μακριά από τον ελεύθερο χώρο.
Σημείο 3. Εξωπραγματικός είναι και ο αριθμός των 4.000 δέντρων που υπόσχονται Υπερταμείο και ΔΕΘ-HELEXPO. Υπόσχονται, αλλά τα ίδια τα σχέδια τους το διαψεύδουν: μπορεί κανείς να μετρήσει στο εσωτερικό 800 δέντρα σε συστάδες και 260 σε δεντροστοιχίες, ενώ στα πεζοδρόμια (!) που περιβάλλουν τη ΔΕΘ σημειώνονται 450 δέντρα. Αυτά είναι όλα.
Σημείο 4. Υπερταμείο και ΔΕΘ-HELEXPO αναφέρουν ότι μόνο το επιχειρησιακό και το εκθεσιακό κέντρο θα περιφραχτούν. Υποστηρίξατε κύριε Δήμαρχε, και σωστά, ότι θέλετε ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στον υπόλοιπο χώρο της Έκθεσης και ότι αυτό θα το κατοχυρώσετε με συμφωνητικό. Το ερώτημα είναι: πώς θα επιβάλετε αυτό τον όρο σε μία σύμβαση του Δημοσίου με τον φορέα εκμετάλλευσης, όταν ο Δήμος δεν έχει καμία δυνατότητα παρέμβασης στη διαδικασία συμβασιοποίησης του έργου;
Σημείο 5. Προβλέπονται υπόγεια πάρκινγκ μεταξύ 1500 και 2000 θέσεων, χωρίς να έχει γίνει κυκλοφοριακή μελέτη για τα πιθανά οφέλη και τις επιπτώσεις. Δηλαδή επαφίεται στον ιδιώτη επενδυτή, στον οποίο παραχωρείται η εκμετάλλευση των πάρκινγκ, να αποφασίσει το μέγεθος. Μια τέτοια απόφαση όμως επηρεάζει συνολικότερα τις κυκλοφοριακές συνθήκες, καθώς θέσεις στάθμευσης σε κεντρικό σημείο της πόλης, εφόσον δεν αφορούν τους κατοίκους του κέντρου, θα προσελκύσουν περισσότερα οχήματα, επιλογή που δεν περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) της περιοχής, με όλες τις δυσμενείς περιβαλλοντικές συνέπειες.
Σημείο 6. Οι μουσικές εκδηλώσεις προβλέπεται να γίνονται στο Παλαί, αλλά και σε εξαιρετικές περιπτώσεις στο «Πάρκο». Πόση δηλαδή έκταση στο χώρο της ΔΕΘ θα μείνει χωρίς φυτεύσεις για την υποδοχή του κοινού;
Στο σημείο 7 αναφέρεται ότι η ιδιοκτησία του Εκθεσιακού Κέντρου-Πάρκου θα παραμείνει στον εκθεσιακό φορέα (ΔΕΘ-HELEXPO), η οποία όμως, όπως αναφέρει η πρόσφατη ανακοίνωση του Υπερταμείου και της θυγατρικής του ΔΕΘ-HELEXPO, δύναται να παραχωρηθεί στον Παραχωρησιούχο. Επομένως, η όποια παρέμβαση του Δήμου τίθεται υπό την αίρεση της σύμφωνης γνώμης του Ιδιοκτήτη και των προβλέψεων της Σύμβασης παραχώρησης.
Σημείο 8. Η ΔΕΘ-HELEXPO υπόσχεται πως αναλαμβάνει τη συντήρηση του Πάρκου. Γεννάται ωστόσο το ερώτημα αν τα καθαρά κέρδη της επαρκούν, όταν θα πρέπει να αποπληρώσει και το δάνειο των 80 εκ. ευρώ.
Το σημείο 9, περί απόδοσης στο Δήμο της έκτασης του Γ’ Σώματος Στρατού δίπλα στη ΔΕΘ, αποτελεί μια ιδιαιτέρως αβέβαιη προοπτική, που δεν εξαρτάται από την ΔΕΘ-HELEXPO. Σημειώνουμε επιπλέον ότι τα προβλεπόμενα στο σχέδιο κτίρια στο μέτωπο της 3ης Σεπτεμβρίου κάνουν προβληματική την χωρική σύνδεση με το Γ’ Σ.Σ., εάν ποτέ αποδοθεί η έκταση στο Δήμο. Δηλαδή, στην καλύτερη περίπτωση, αποτελεί απλά μια ευχή, αφού το εν λόγω στρατόπεδο ουδέποτε εντάχθηκε σε σχέδιο αποδέσμευσης από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και θα χρειαστούν δεκαετίες για να αποδοθεί ως κοινόχρηστο πάρκο. Αυτό έχει δείξει η εξέλιξη των στρατοπέδων στο πολεοδομικό συγκρότημα, μάλιστα, ανενεργών και μικρότερης σημασίας για τον στρατό.
Τέλος, το σημείο 10 είναι ασαφές τι εννοεί «ταυτόχρονη κατασκευή των κτιρίων, πάρκου και χώρων στάθμευσης». Θα κατασκευάζονται δηλαδή μαζί και παράλληλα με την συνεχή λειτουργία της ΔΕΘ; Θα πρόκειται για εγχείρημα εξαιρετικά φιλόδοξο αν όχι ανέφικτο διοικητικο-τεχνικά, που επιπλέον θα ανοίξει ξανά, ένα τεράστιο εργοτάξιο στο κέντρο της πόλης για άλλη μία απροσδιόριστη χρονικά περίοδο, με ανυπολόγιστες κοινωνικό-οικονομικές συνέπειες για την αγορά και την κατοικία στην κεντρική περιοχή, αλλά και περιβαλλοντικές συνέπειες, ως προς τα αιωρούμενα μικροσωματίδια, για τα οποία ήδη υπάρχει καταδικαστική απόφαση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
Απευθυνόμαστε σε εσάς γιατί πιστεύουμε ότι μπορείτε να προστατεύσετε τον Δήμο και τους δημότες, κατοίκους και επαγγελματίες του κέντρου, από το επιχειρούμενο περιβαλλοντικό έγκλημα και το οικονομικό σκάνδαλο του έργου της ανάπλασης της ΔΕΘ με το ψευδεπίγραφο «Μητροπολιτικό Πάρκο», προς μακροπρόθεσμο όφελος της πόλης, που οι σημερινοί πολίτες και οι επόμενες γενιές θα αναγνωρίσουν στο πρόσωπό σας.
Το έργο μπορεί και πρέπει να αλλάξει! Υπάρχει ακόμη χρόνος.
Οι όροι που θέτετε ως κόκκινες γραμμές δεν είναι δυνατό να ικανοποιηθούν με το προτεινόμενο σχέδιο διαμορφώσεων της «ανάπλασης», εξάλλου σε ένα βαθμό είναι συμβατές ως υποχρεώσεις της ΔΕΘ-HELEXPO από το επίσημο Πολεοδομικό Σχέδιο της οικοπεδοποίησης της έκτασης της ΔΕΘ (ΦΕΚ Δ 406, 9/7/2021).
Με το προωθούμενο δήθεν νέο σχέδιο για τη ΔΕΘ, ούτε πάρκο ενιαίο και δημόσιο 100 στρεμμάτων μπορεί να υπάρξει, ούτε 4000 δέντρα είναι εφικτό να φυτευτούν, ενώ εκείνο που θα προκύψει θα είναι κατακερματισμένες και διάσπαρτες νησίδες πρασίνου και σποραδικές συστάδες δέντρων, που συνολικά δεν θωρακίζουν την περιοχή και την πόλη έναντι της κλιματικής κρίσης. Η έκταση της ΔΕΘ παραμένει ιδιωτικοποιημένος χώρος και όλες οι επιμέρους ρυθμίσεις των 10 σημείων αλλαγής που προβάλει η ΔΕΘ-HELEXPO δεν προσφέρουν κάτι νέο στο σχέδιο και ΔΕΝ συνιστούν πάρκο, ούτε δημόσιο ούτε ενιαίο.
Οι ανακοινώσεις ότι έχουν ικανοποιηθεί οι προϋποθέσεις – οι «κόκκινες γραμμές» – για τη συνέχιση του έργου με τη σύμφωνη γνώμη του Δήμου, για άλλη μια φορά παραπλανούν το κοινό και τους φορείς της πόλης. Οι πολίτες περιμένουν μια συνθετική πρόταση για το μέλλον της ΔΕΘ με:
– αληθινό Μητροπολιτικό Πάρκο – κοινόχρηστο χώρο πράσινου, με ήπιες εκθεσιακές δραστηριότητες για τη βιωσιμότητα της ΔΕΘ, και
– μετεγκατάσταση των εκθέσεων μεγάλης όχλησης εκτός αστικού ιστού με ταυτόχρονη ανάπτυξη των μέσων μεταφοράς σταθερής τροχιάς, και
– προϋπολογισμό έργου που δεν θα υπερχρεώσει το Ελληνικό Δημόσιο.
Αυτή η προφανής πρόταση δεν μπορεί να διασφαλιστεί μακροπρόθεσμα με κάποιο συμφωνητικό ή προγραμματική σύμβαση μεταξύ ΔΕΘ, Δήμου Θεσσαλονίκης και Υπερταμείου.
Όλο και μεγαλύτερο μέρος των πολιτών της Θεσσαλονίκης αντιλαμβάνεται το ψέμα του δήθεν μητροπολιτικού πάρκου στο σχέδιο που προωθήθηκε τα τελευταία χρόνια. Καμία αλλαγή του σχεδίου ανάπλασης δεν έχει συμβεί από το 2013 που προωθείται η πρόταση ΣΔΙΤ με real estate, δηλαδή 11 χαμένα χρόνια για τη ΔΕΘ, την οικονομία της πόλης και τους ανθρώπους της.
Μια πραγματική αλλαγή του σχεδιασμού προϋποθέτει:
Αφαίρεση του χώρου της ΔΕΘ και της ΔΕΘ-HELEXPO από το χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου
Διατήρηση της έκτασης της ΔΕΘ ως περιοχή με κοινωφελή χαρακτήρα σε νέο επίσημο πολεοδομικό σχέδιο με ήπια εκθεσιακή δραστηριότητα και αναψυχή για όλους
Διαμορφώσεις πρασίνου σε πολεοδομικά χαρακτηρισμένους κοινόχρηστους χώρους πράσινου, πολιτισμού και αναψυχής σε νέο επίσημο πολεοδομικό σχέδιο
Διατήρηση της συλλογικής μνήμης της πόλης με αξιοποίηση και ανάδειξη των ιστορικών περιπτέρων αξιόλογης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και μη διατάραξη του πλούσιου αρχαιολογικού υπόβαθρου της περιοχής
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, όλα αυτά τίθενται στην κρίση σας και το αποτέλεσμα αυτής, στην κρίση των πολιτών και των επόμενων γενιών αυτής της πόλης!
Από τότε που ξεκίνησε την ολοκληρωτική της επίθεση στην Ουκρανία, η Ρωσία έχει πλησιάσει περισσότερο την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα. Αλλά έχουν όντως σχηματίσει έναν «άξονα;» Τα συμφέροντά τους έχουν ευθυγραμμιστεί αλλά δεν συγχωνεύονται. Δεν έχει νόημα, και μπορεί να είναι ακόμη και αντιπαραγωγικό, να αντιμετωπίζουμε αυτές τις τέσσερις χώρες, καθεμία από τις οποίες καθοδηγείται από το δικό της όραμα, ως ενιαίο συνασπισμό.
Eugene RumerΔιευθυντής και Senior Fellow, Πρόγραμμα Ρωσίας και Ευρασίας.
Η άφιξη χιλιάδων βορειοκορεατικών στρατευμάτων για να πολεμήσουν στο πλευρό του ρωσικού στρατού στο Κουρσκ έχει προσθέσει στην επικρατούσα αφήγηση ότι ένας νέος «άξονας» χωρών ενώνεται για να αντιταχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ορισμένοι αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν ως «άξονας του κακού» των τελευταίων ημερών. Οι διατυπώσεις που χρησιμοποιούνται από εξωτερικούς παρατηρητές δεν είναι λιγότερο πολύχρωμες: «ο άξονας της ανατροπής», «η Λέσχη της Κλεπτοκρατίας», ο «άξονας των ρεβιζιονιστικών δυνάμεων» ή απλώς CRINK.1
Η συμμετοχή σε αυτόν τον νέο άξονα είναι ρευστή. Εκτός από τις τέσσερις ήδη αναφερθείσες χώρες, περιστασιακά περιλαμβάνει τη Βενεζουέλα ή μερικές φορές ακόμη και τη Ζιμπάμπουε. Για να είμαστε δίκαιοι, όλες αυτές οι χώρες έχουν πολλά κοινά. Είναι αυταρχικές και διεφθαρμένες. Συμβάλλουν ή καλωδέχονται την αταξία σε διάφορες γωνιές του κόσμου, συχνά πολύ πέρα από τα σύνορά τους. Σε πολλές περιπτώσεις, προσπάθησαν να αμφισβητήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και να δείξουν την ανησυχία τους για την υποτιθέμενη υποστήριξη των ΗΠΑ για την ανατροπή ή την πλήρη ανατροπή των κυβερνώντων καθεστώτων τους. Έχουν κατηγορηθεί ακόμη και ότι ξεκίνησαν τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών. Η έκθεση του Ιουλίου 2024 από την Επιτροπή για την Εθνική Στρατηγική Άμυνας προειδοποιεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «πρέπει να είναι προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν έναν άξονα πολλαπλών αντιπάλων». Αλλά είναι πραγματικά τόσο ευθυγραμμισμένες ώστε να σχηματίζουν έναν «άξονα»—έναν όρο που παραπέμπει στη συμμαχία μεταξύ της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ιαπωνίας που οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους νίκησαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Ο Άξονας που Ήταν
Ο Άξονας (Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία)
Το πρώτο πρόβλημα με την ανανεωμένη έννοια του «άξονα» είναι ότι η αρχική τριμερής συμμαχία Γερμανίας, Ιταλίας και Ιαπωνίας δεν ήταν ποτέ τόσο ενοποιημένη όσο πιστεύεται συνήθως. Ο Philip Zelikow προσφέρει μια εξαιρετική ανάλυση της εμφάνισης και της περίπλοκης ιστορίας του αρχικού «άξονα» στην ταραχώδη και περίπλοκη γεωπολιτική της δεκαετίας του 1930. Η υπονοούμενη ποιότητα του «άξονα» ως συμμαχίας που άντεξε σε όλο τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο διαψεύδει την ιλιγγιώδη χρονολογία της προέλευσής του και την εύθραυστη φύση του.
Η επιννόηση του όρου ανήκει στον Ιταλό Μπενίτο Μουσολίνι, ο οποίος σε μια ομιλία του τον Νοέμβριο του 1936 περιέγραψε τον «άξονα» Βερολίνου-Ρώμης ως τη νέα ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Επίσης, τον Νοέμβριο του 1936, η Γερμανία και η Ιαπωνία υπέγραψαν το αντισοβιετικό σύμφωνο κατά της Κομιντέρν, στο οποίο προσχώρησε η Ιταλία ένα χρόνο αργότερα. Τον Μάιο του 1939, η Ρώμη και το Βερολίνο υπέγραψαν το Σύμφωνο για το Χάλυβα, μια επίσημη στρατιωτική συμμαχία μεταξύ τους.
Αλλά τον Αύγουστο του 1939, η Γερμανία και η Σοβιετική Ένωση υπέγραψαν το σύμφωνο τους μη επίθεσης, το οποίο ώθησε την Ιαπωνία να αποσυρθεί αμέσως από το Σύμφωνο κατά της Κομιντέρν. Ωστόσο, ενώθηκε με τη Γερμανία και την Ιταλία στο Τριμερές Σύμφωνο ένα χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 1940. Σε αυτή τη συμφωνία, η Ιαπωνία δεσμεύτηκε να «αναγνωρίσει και να σεβαστεί την ηγεσία της Γερμανίας και της Ιταλίας στην εγκαθίδρυση μιας νέας τάξης πραγμάτων στην Ευρώπη». Η Γερμανία και η Ιταλία υποσχέθηκαν να κάνουν το ίδιο για την ηγεσία της Ιαπωνίας στην ευρύτερη Ανατολική Ασία, και και οι τρεις δεσμεύτηκαν «να βοηθήσουν η μία την άλλη με όλα τα πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά μέσα, όταν μία από τις τρεις συμβαλλόμενες δυνάμεις δέχεται επίθεση από μια δύναμη που δεν εμπλέκεται προς το παρόν σε στον ευρωπαϊκό πόλεμο ή στη σύγκρουση Κίνας-Ιαπωνίας». Τελικά, τον Απρίλιο του 1941, η Ιαπωνία υπέγραψε το δικό της σύμφωνο μη επίθεσης με τη Σοβιετική Ένωση.
Η Γερμανία έσπασε το σύμφωνο μη επίθεσης με τη Σοβιετική Ένωση και εισέβαλε σε αυτήν στις 22 Ιουνίου 1941. Η Ιαπωνία τήρησε τη συμφωνία μη επίθεσης με τη Σοβιετική Ένωση καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα στον Στάλιν να δεσμεύσει όλους τους στρατούς του στο δυτικό μέτωπο, να σταματήσει το γερμανικό blitzkrieg στις πύλες της Μόσχας στα τέλη του 1941 και να αλλάξει το ρεύμα του πολέμου.
Το δεύτερο πρόβλημα με τη χάραξη παραλληλισμών μεταξύ του αρχικού «άξονα» και της σύγχρονης ενσάρκωσής του είναι ότι σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1930, η τρέχουσα περίοδος είναι αξιοσημείωτα σταθερή. Οι σχέσεις ΗΠΑ-Βόρειας Κορέας δεν έχουν επιδιορθωθεί από το τέλος του πολέμου της Κορέας το 1953. Η διακοπή των σχέσεων ΗΠΑ-Ιράν είναι σχεδόν μισού αιώνα παλιά. Οι εντάσεις και οι θεμελιώδεις διαφωνίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας δημιουργούνται από τη δεκαετία του 1990. Και παρά τις πολυάριθμες προσπάθειες των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας να επιδιορθώσουν και να σταθεροποιήσουν τη σχέση μεταξύ των δύο χωρών τους, οι εντάσεις για την Ταϊβάν αποτελούν χαρακτηριστικό της σχέσης από τη δεκαετία του 1970 και έχουν αυξηθεί με τον καιρό. Η δεκαετία του 1930 ήταν ένα καλειδοσκόπιο των ταχέως μεταβαλλόμενων σχέσεων μεταξύ και μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων εκείνης της εποχής —της Σοβιετικής Ένωσης, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιαπωνίας.
Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο. Από τη μία πλευρά, η σχετική σταθερότητα της τρέχουσας περιόδου υποδηλώνει ότι η ευθυγράμμιση Κίνας-Ρωσίας-Ιράν-Βόρειας Κορέας είναι πιθανό να αποτελέσει μια διαρκή πρόκληση για τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να υποδείξει τη θεμελιώδη φύση των διαφορών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και καθεμιάς από τις τέσσερις χώρες που φιλοδοξούν να σχηματίσουν έναν νέο «άξονα». Με αυτόν τον τρόπο, η ίδια η ιδέα της αντιμετώπισής τους ως «άξονα» θα μπορούσε να καταστεί μη παραγωγική στην καλύτερη περίπτωση και αντιπαραγωγική στη χειρότερη.
Κίνα, Ρωσία, Ιράν και Βόρεια Κορέα
Το τρίτο πρόβλημα με την έννοια του «άξονα» είναι ότι ποτέ δεν ήταν πραγματικά μια παγκόσμια συμμαχία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα συμφέροντα και οι φιλοδοξίες των τριών μερών ήταν περιφερειακά – τα επεκτατικά σχέδια της Ιαπωνίας στην Ασία-Ειρηνικό, η αναζήτηση της Γερμανίας για ηγεμονία στην Ευρώπη και οι φιλοδοξίες της Ιταλίας στη Μεσόγειο.
Συνδυασμός περιφερειακών συμφερόντων δεν δημιουργεί παγκόσμιους συνασπισμούς.
Ο Άξονας που δεν είναι
Πιο πρόσφατες προσπάθειες αναβίωσης της έννοιας του «άξονα» απέτυχαν σε μεγάλο βαθμό και δεν έχουν ενισχύσει σχεδόν την ασφάλεια των ΗΠΑ. Η ετικέτα «άξονας του κακού» που χρησιμοποίησε η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους για το Ιράκ, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα ήταν μέρος της δικαιολόγησης του πολέμου στο Ιράκ, ο οποίος προκάλεσε τεράστιες καταστροφές και εξάρθρωση σε όλη τη Μέση Ανατολή. Αυτός ο πόλεμος δεν έκανε τίποτα για να προωθήσει τους διαρκείς στόχους των ΗΠΑ για μια σταθερή Μέση Ανατολή, ένα Ιράν χωρίς πυρηνικά όπλα και ένα ασφαλές Ισραήλ.
Πράγματι, η απόφαση της κυβέρνησης Μπους να πάει σε πόλεμο με το Ιράκ ενίσχυσε ενδεχομένως ακόμη και την αποφασιστικότητα του Ιράν και της Βόρειας Κορέας να συνεχίσουν τα πυρηνικά τους προγράμματα όπλων ως το μόνο αντιστάθμισμα έναντι της απειλής που τους θέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Σήμερα, είναι δύσκολο να υποστηρίξουμε ότι το Ιράν είναι μέρος ενός παγκόσμιου συνασπισμού που αντιτίθεται στις Ηνωμένες Πολιτείες στον Ειρηνικό ή ότι η Βόρεια Κορέα ενεργεί ως σύμμαχος του Ιράν στην αντιπαράθεσή του με τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή.
Ακόμη και η συχνά αναφερόμενη εταιρική σχέση «χωρίς όρια» μεταξύ Ρωσίας και Κίνας έχει σαφώς πραγματικά όρια. Ένα ουσιαστικό χαρακτηριστικό αυτής της συνεργασίας είναι ότι παρά τις παγκόσμιες φιλοδοξίες της, τα βασικά συμφέροντα κάθε χώρας περιορίζονται κυρίως σε σαφώς ξεχωριστά γεωγραφικά θέατρα. Για την Κίνα, είναι η Ασία-Ειρηνικός.Για τη Ρωσία, είναι η Ευρώπη. Οι προτεραιότητές τους αλληλοσυμπληρώνονται αντί να ανταγωνίζονται μεταξύ τους, γεγονός που καθιστά τη συνεργασία τους μια πραγματική win-win. Η συνεργασία τους ενισχύεται από το γεγονός ότι και στα δύο θέατρα, ο κύριος αντίπαλος τους είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες θεωρούν ότι επιδιώκουν την παγκόσμια στρατιωτική υπεροχή ή ηγεμονία.
Η Κίνα πράγματι βοηθά τη Ρωσία να διεξαγάγει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, αλλά μετα βίας τα καταφέρνει. Παρείχε στη Ρωσία «πολύ ουσιαστική» βοήθεια για την πολεμική της μηχανή και σε αντάλλαγμα έλαβε ρωσική τεχνολογία υποβρυχίων και πυραύλων που χρειάζεται για να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες . Η Κίνα προσπάθησε να πλοηγηθεί προσεκτικά, αν και όχι πάντα με επιτυχία, για να αποφύγει το πλήγμα από τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Και δεν υπήρξε ποτέ ούτε ένας υπαινιγμός ότι η Κίνα στέλνει τα στρατεύματά της για να διεξαγάγουν τον πόλεμο στην Ουκρανία μαζί με τη Ρωσία. Επιπλέον, σε περίπτωση αντιπαράθεσης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Ασία, η Ρωσία πιθανότατα θα ακολουθούσε μια προσεκτική πορεία σχεδιασμένη για να μείνει μακριά από τη σύγκρουση, πόσο μάλλον να συμμετάσχει σε αυτήν μαζί με την Κίνα.
Η Κίνα αμφισβητεί την αμερικανική κυριαρχία στην Ασία
Το γεγονός ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αποσπάσει την προσοχή της Ουάσιγκτον από την «πρόκληση βηματισμού» (pacing challenge ένας αντίπαλος που ενέχει σημαντικό κίνδυνο για την επιρροή, τη θέση και την ισχύ των ΗΠΑ, αλλά δεν αποτελεί άμεση στρατιωτική απειλή) της Κίνας συνεχίζει να ωφελεί το Πεκίνο. Η εταιρική σχέση «χωρίς όρια» μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας φαίνεται να είναι μια ρεαλιστική, συναλλακτική σχέση με στρατηγικές συνέπειες και για τις δύο πλευρές, αλλά μια σχέση που υποκινείται από συμπληρωματικά και όχι ταυτόσημα συμφέροντα. Με κάθε μέτρο, υπολείπεται αρκετά από τον «άξονα» του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Βερολίνου-Ρώμης. Επιπλέον, στενοί παρατηρητές της κινεζικής πολιτικής υποστηρίζουν ότι το Πεκίνο είναι «ανήσυχο» με τον απροκάλυπτο επιθετικό πόλεμο της Μόσχας. Σε ιδιωτικές συνομιλίες, οι Κινέζοι μελετητές δεν επικρίνουν απροκάλυπτα τη ρωσική πολιτική, αλλά ούτε και την υποστηρίζουν. Ορισμένοι Κινέζοι μελετητές προσπαθούν να εξηγήσουν τη βοήθεια της Κίνας στη ρωσική αμυντική βιομηχανία ως «κανονικό» εμπόριο αγαθών διπλής χρήσης που δεν διακρίνεται από το στρατιωτικό υλικό.
Αν το να υπάρχει ένας κοινός αντίπαλος αρκεί για να αποτελέσει έναν «άξονα», όπως συμβαίνει σήμερα με την Κίνα και τη Ρωσία, τότε η σχέση ΗΠΑ-Κίνας κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους του Ψυχρού Πολέμου ήταν επίσης «άξονας»; Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα είχαν τότε έναν κοινό αντίπαλο – τη Σοβιετική Ένωση. Η επίσκεψη του Ρίτσαρντ Νίξον το 1972 στην Κίνα άνοιξε το δρόμο για συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με την Κίνα τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Ωστόσο, οι δυτικοί παρατηρητές ή οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν αναφέρουν συνήθως αυτή τη σχέση ως «άξονα», είτε κατά την περίοδο του ιστορικού ανοίγματος του Νίξον με το Πεκίνο είτε αναδρομικά.
Η συνεργασία Ρωσίας-Ιράν ανήκει στην ίδια κατηγορία συναλλαγών. Με μια κληρονομιά δύσκολων, συχνά αντίπαλων σχέσεων που χαρακτηρίζονται από γεωπολιτικές εντάσεις που ξέσπασαν σε πολέμους σε πολλές περιπτώσεις, οι δύο πρώην αυτοκρατορίες βρήκαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες κοινή αιτία να έχουν σχέσεις αντιπαλότητας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να επιδιώκουν κοινή αντιπαράθεση στις πολιτικές των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Η Ρωσία και το Ιράν είχαν κοινό συμφέρον να σώσουν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου. Πιο πρόσφατα, η σχέση τους ενισχύθηκε από το εντατικό αμφίδρομο εμπόριο όπλων με το Ιράν που προμηθεύει drones και βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς στη Ρωσία, σε αντάλλαγμα για βοήθεια με τεχνολογία βαλλιστικών πυραύλων, συστήματα αεράμυνας και προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη. Ενώ η Ρωσία φέρεται να έχει λάβει χιλιάδες ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλο υλικό, δεν έχει επενδύσει τα πάντα σ αυτό (gone all-in) παραδίδοντας τα πιο προηγμένα όπλα της στο Ιράν.
Επιπλέον, η Ρωσία ανέχτηκε εδώ και πολύ καιρό και έκανε λίγα για να αποθαρρύνει τα ισραηλινά χτυπήματα κατά του Ιράν ή στόχων που υποστηρίζονται από το Ιράν στη Συρία, όπου οι στόχοι της Ρωσίας και του Ιράν κατά καιρούς διέφεραν σημαντικά. Με τον στρατό της πλήρως αφοσιωμένο στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας και μόνο ένα μικρό στρατιωτικό αποτύπωμα στη Μέση Ανατολή, η Ρωσία δεν παρενέβη όταν το Ισραήλ πραγματοποίησε τις αεροπορικές επιδρομές του εναντίον του Ιράν τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο του 2024.
Ιράν και Κίνα εμβαθύνουν τις σχέσεις τους απέναντι στη Δύση
Ούτε η Κίνα είναι πιθανό να προστρέξει σε διάσωση του Ιράν. Αγοράζει το 90 τοις εκατό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, αλλά το σενάριο να παρέμβει σε μια σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν φαίνεται εξαιρετικά απίθανο. Και δεν αξίζει καν να αναφερθεί η πιθανότητα να παρέμβει το Ιράν στο θέατρο Ασίας-Ειρηνικού μαζί με την Κίνα ή την Κίνα σε μια σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
Ίσως το πιο αξιόπιστο επιχείρημα υπέρ της θεωρίας του «άξονα» είναι η ραγδαία στρατιωτική σχέση μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Κορέας. Η τελευταία έχει στείλει εκατομμύρια βλήματα πυροβολικού στη Ρωσία και πιο πρόσφατα έχει στείλει αρκετές χιλιάδες στρατιώτες, για να πολεμήσουν στο πλευρό του ρωσικού στρατού στο Κουρσκ. Οι δύο χώρες έχουν υπογράψει μια αμοιβαία αμυντική συνθήκη και η Ρωσία φέρεται να έχει μοιραστεί προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία με τη Βόρεια Κορέα. Αυτή η νέα συμμαχία μπορεί να εξηγηθεί καλύτερα ως ένα ζήτημα αναγκαιότητας για τη Ρωσία που προκαλείται από τη δυσκολία που αντιμετωπίζει να διεξάγει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την ευκαιρία που προσφέρει στη Βόρεια Κορέα να αποκτήσει πρόσβαση σε τεχνολογίες που δεν μπορεί να αναπτύξει μόνη της. Το μόνο κοινό συμφέρον που έχουν αυτά τα δύο καθεστώτα είναι η εχθρότητά τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο φόβος της κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Από την πλευρά της, η Κίνα έχει εμπλακεί στην εμβάθυνση των δεσμών Ρωσίας-Βόρειας Κορέας. Στην Κίνα, της οποίας η καλή θέληση και η υποστήριξη είναι ουσιαστικής σημασίας τόσο για την επιβίωση της Βόρειας Κορέας όσο και για τη βιωσιμότητα της πολεμικής προσπάθειας της Ρωσίας, η είδηση της στενής σχέσης μεταξύ του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Κιμ Γιονγκ Ουν έγινε αντιληπτή όχι μόνο χωρίς ενθουσιασμό αλλά και με ανησυχία για τις συνέπειές της για την σταθερότητα και την ασφάλεια της Βορειοανατολικής Ασίας και για τη σχέση της με τη Βόρεια Κορέα.
Όλες οι δυστυχισμένες οικογένειες…
Η έννοια του «άξονα» υπεραπλουστεύει τα συμφέροντα των ΗΠΑ στις χώρες του «άξονα» και περιορίζει τις επιλογές πολιτικής των ΗΠΑ.
Θα ήταν λάθος να αγνοήσουμε τη συρροή συμφερόντων των χωρών του «άξονα». Δεν υπάρχει αμφιβολία, για παράδειγμα, ότι αντιλαμβάνονται μια αυξημένη απειλή από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η πρόσληψή τους ως παγκόσμιας συμμαχίας είναι αντιπαραγωγική στην καλύτερη περίπτωση και επικίνδυνη στη χειρότερη, διατρέχοντας τον κίνδυνο να ενισχύσει τις αντιλήψεις τους για τις δυνατότητές τους και την αυτοπεποίθησή τους.
Η προσέγγιση του «άξονα» αφήνει ελάχιστα περιθώρια για στρατηγική ενσυναίσθηση—την ικανότητα κατανόησης των αντιλήψεων και των κινήτρων των αντιπάλων.
Μοιράζονται ένα βασικό χαρακτηριστικό – τον φόβο και τις περισσότερες φορές απεχθάνονται τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις φιλοδοξίες τους να είναι παγκόσμιοι διαμορφωτές κανόνων ή όπως το βλέπουν, τη διατήρηση της παγκόσμιας ηγεμονίας των ΗΠΑ σε μια εποχή που οι Κινέζοι και Ρώσοι διαμορφωτές πολιτικής έχουν πειστεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται σε μια περίοδο αδυσώπητης παρακμής.
Βορειοκορεάτες στρατιώτες βρίσκονται στη Ρωσία
Πέρα από αυτό, η γεωγραφία και οι ιστορίες τους, ειδικά οι ιστορίες των σχέσεών τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και οι πολιτικές κουλτούρες είναι απλώς πολύ διαφορετικές για να αντιπροσωπεύουν έναν συνεκτικό παγκόσμιο συνασπισμό. Η Βόρεια Κορέα πολέμησε και κόντεψε να χάσει έναν βίαιο πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος έληξε μόνο με ανακωχή, όχι με συνθήκη ειρήνης. Κατά την άποψη του καθεστώτος της Βόρειας Κορέας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν μια υπαρξιακή απειλή που μπορεί να αποτραπεί μόνο με τη βοήθεια ενός ισχυρού προγράμματος πυρηνικών όπλων και ενός οπλοστασίου. Είναι μια παρανοϊκή κοσμοθεωρία, αλλά είναι αυτή που το καθεστώς της Βόρειας Κορέας έχει αγκαλιάσει και δεν δείχνει σημάδια να την παρατήσει.
Ο ανταγωνισμός του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες – εκτός από το γεγονός ότι περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα ξεχωριστό γεωγραφικό θέατρο και όχι σε παγκόσμια κλίμακα – φέρει τα βάρη μιας μακράς κληρονομιάς που περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτήν, την εμπλοκή των ΗΠΑ στο πραξικόπημα του 1953 που ανέτρεψε η κυβέρνηση του Μοχάμεντ Μοσαντέκ, την εισβολή του 1979 στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τεχεράνη και την κατάληψή της, την κράτηση του προσωπικού των ΗΠΑ ως ομήρων, την μακροχρόνια εκστρατεία του Ιράν για άμεσες και πληρεξούσιες τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον στόχων και συμφερόντων των ΗΠΑ, την αντίθεση των ΗΠΑ στο πυρηνικό πρόγραμμα και τη γεωπολιτική περικύκλωση του Ιράν και την εχθρότητα της ιρανικής κυβέρνησης προς το Ισραήλ. Οι Ιρανοί ηγέτες, που αναμφίβολα θυμούνται τις υπηρεσίες πληροφοριών και τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ στο Ιράκ κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, αντιλαμβάνονται τις Ηνωμένες Πολιτείες ως πηγή, ίσως τη μοναδική πηγή, υπαρξιακής απειλής για το καθεστώς και τη χώρα τους, που θεωρούν ότι είναι ένα και το ίδιο.
Οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας και ΗΠΑ-Ρωσίας μοιάζουν με συμβατικούς ανταγωνισμούς μεγάλων δυνάμεων. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν έναν κοινό αντίπαλο – την Ιαπωνία – και οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν σημαντική στρατιωτική υποστήριξη στην εθνική κυβέρνηση της Κίνας. Η Σοβιετική Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επίσης έναν κοινό αντίπαλο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο—τη Γερμανία—και οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν στη Σοβιετική Ένωση τεράστιες ποσότητες όπλων, εξοπλισμού και άλλης βοήθειας. Αλλά οι σχέσεις μεγάλων δυνάμεων δεν είναι στατικές. Σήμερα, η Κίνα και η Ρωσία έχουν μοναδικά περίπλοκες σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες που έχουν τις δικές τους στρατιωτικές, περιφερειακές και παγκόσμιες γεωπολιτικές, οικονομικές και ιδεολογικές διαστάσεις. Αυτές είναι πολύ πιο περίπλοκες σχέσεις από τις σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βόρειας Κορέας ή του Ιράν. Ταιριάζουν επίσης περισσότερο ως προς τις δυνατότητές τους, παρουσιάζοντας μια πολύ διαφορετική πρόκληση για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το να τις συνδυάσουμε με το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα δεν έχει νόημα.
Τι πρέπει (να μην) γίνει;
Η σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των επίδοξων χωρών του «άξονα» είναι πολύ επιβαρυμένη με εχθρότητα και έχει περάσει πολύ από το μονοπάτι της σύγκρουσης για να υπάρξει μια ουσιαστική συζήτηση για διορθώσεις ή λύσεις. Είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να το διαχειρίζεται η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ παρά να το επιλύσει.
Η προσπάθεια διαχείρισης, πόσο μάλλον επίλυσης ενός προβλήματος, με βάση μια λανθασμένη ή παραπλανητική αντίληψη σχετικά με τη φύση του θα παραβίαζε το ιδεώδες «μην κάνεις κακό» της εξωτερικής πολιτικής. Η προσπάθεια αντιμετώπισης της πρόκλησης της Κίνας, της Ρωσίας, της Βόρειας Κορέας και του Ιράν ως «άξονα» θα επιδείνωνε πιθανώς τις προκλήσεις που θέτουν στα συμφέροντα των ΗΠΑ και πιθανώς θα δημιουργήσει μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία οδηγώντας αυτές τις χώρες πιο κοντά.
Ως εκ τούτου, το πρώτο καθήκον είναι να αναγνωρίσουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν τέσσερις διακριτές προκλήσεις που είναι διαφορετικές και μοναδικές, έχουν τη δική τους προέλευση και δεν θα υποκύψουν σε λύσεις που να ταιριάζουν σε όλες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτές οι χώρες δεν αποτελούν απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες και/ή τα συμφέροντά τους ή ότι δεν θα εκμεταλευτούν ευξαιριακά καταστάσεις όπου μπορούν να βλάψουν ή να προωθήσουν τα συμφέροντά τους σε βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Ούτε σημαίνει ότι η Ρωσία ενεργώντας ως δικηγόρος του Ιράν ή της Βόρειας Κορέας, υπερασπίζοντάς τους σε διεθνή φόρα και προστατεύοντάς τους από πιέσεις και καταναγκασμούς, δεν αποτελεί πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη διεθνή κοινότητα.
Αυτές οι χώρες αποτελούν απειλή για τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Αλλά για να αντιμετωπίσουν αυτήν την απειλή, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αναπτύξουν μεμονωμένες στρατηγικές προσαρμοσμένες στις συγκεκριμένες συνθήκες κάθε χώρας, αντί να τις φέρουν όλες στον ίδιο κοινό παρονομαστή.
Το δεύτερο καθήκον στην αντιμετώπιση αυτών των χωρών είναι να επανεξετασθεί το ιστορικό της πολιτικής των ΗΠΑ απέναντί τους και να αξιολογηθεί εάν αυτές οι προσεγγίσεις έχουν αποδώσει, έχουν παράγει θετικά αποτελέσματα και/ή αξίζει να συνεχιστούν στο μέλλον.
Η επιμονή των ΗΠΑ να εγκαταλείψει η Βόρεια Κορέα τα πυρηνικά της όπλα ή το Ιράν να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες έφερε κάποια θετικά αποτελέσματα; Οι προσπάθειες των ΗΠΑ να προωθήσουν τη δημοκρατία ή να καταπολεμήσουν τη διαφθορά στην Κίνα, τη Ρωσία, τη Βόρεια Κορέα ή το Ιράν οδήγησαν σε καλύτερες συνθήκες σε αυτές τις χώρες; Έχει νόημα να συνεχίσουμε να κάνουμε το ίδιο πράγμα και να περιμένουμε διαφορετικά αποτελέσματα ή ήρθε η ώρα να αλλάξετε πορεία;
Οι ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας βλέπουν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως απειλή για τη σταθερότητα και την ασφάλειά τους λόγω της πολιτικής των ΗΠΑ για προώθηση της δημοκρατίας και της χρήσης οικονομικού εξαναγκασμού για να υπονομεύσουν τη σταθερότητα των αυταρχικών εγχώριων πολιτικών τους συστημάτων.
Ο κλεπτοκρατικός χαρακτήρας τους έχει επίσης αναφερθεί ως η βάση για τις κυρώσεις των ΗΠΑ εναντίον και των δύο χωρών. Βεβαίως, η διαφθορά είναι μάστιγα πολλών κοινωνιών, αλλά είναι επίσης η κόλλα που χρησιμοποιούν οι αυταρχικοί ηγέτες για να κρατούν ενωμένα τα καθεστώτα τους και, κατά την άποψή τους, η κριτική των ΗΠΑ γι’ αυτήν πλησιάζει επικίνδυνα την αλλαγή καθεστώτος.
Τους θεωρεί υποκριτικούς, καθώς παρατηρούν τον ρόλο του χρήματος στην εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ και την επιλεκτική εφαρμογή των μέτρων κατά της διαφθοράς των ΗΠΑ στο εξωτερικό. Η επιμονή από μια διαδοχή αμερικανικών διοικήσεων και των δύο πολιτικών κομμάτων ότι οι διαφορές τους είναι με το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα και όχι με τον λαό της Κίνας ή με το καθεστώς Πούτιν, παρά με τον ρωσικό λαό, οδηγεί το Πεκίνο και τη Μόσχα στο συμπέρασμα ότι η Ουάσιγκτον είναι δεσμευμένη σε μια πολιτική αλλαγής καθεστώτος που αποκλείει σταθερές και βιώσιμες σχέσεις μαζί της, πόσο μάλλον τη διαρκή συμφιλίωση.
Η αλλαγή πορείας υπό αυτές τις συνθήκες θα σήμαινε τον εντοπισμό του τι είναι πραγματικά σημαντικό για τα συμφέροντα των ΗΠΑ και την εστίαση σε αυτό εις βάρος άλλων, λιγότερο κρίσιμων ζητημάτων. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Μπαράκ Ομπάμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε να παραμερίσουν τις ανησυχίες για την εσωτερική πολιτική του Ιράν προκειμένου να αντιμετωπίσουν ένα πραγματικά επείγον και επικίνδυνο πρόβλημα – το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Τζο Μπάιντεν, έχουν αφήσει στην άκρη τους ενδοιασμούς τους σχετικά με τη φύση της εσωτερικής πολιτικής της Σαουδικής Αραβίας και επικεντρώθηκαν στον ρόλο της ως παγκόσμιας ενεργειακής και χρηματοπιστωτικής υπερδύναμης και χώρας με περιφερειακό βάρος.
Αυτή η προσέγγιση —της διαφοροποίησης και όχι της συγκέντρωσης— και η εν ψυχρώ εστίαση στις κορυφαίες προτεραιότητες και συμφέροντα των ΗΠΑ δεν εγγυάται επιτυχία. Τον Ιούνιο του 2021, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν άφησε κατά μέρος τις επιφυλάξεις του για τον Πούτιν, τον οποίο είχε αποκαλέσει «δολοφόνο», και συναντήθηκε μαζί του για να αντιμετωπίσει βασικά ζητήματα της διμερούς ατζέντας. Η συνάντηση δεν απέφερε μόνιμα αποτελέσματα και ο Πούτιν ξεκίνησε τον πόλεμό του κατά της Ουκρανίας ούτως ή άλλως. Αλλά μια ενιαία πολιτική που δεν κάνει καμία προσπάθεια να κατανοήσει τα κίνητρα, τα συμφέροντα και τις αντιλήψεις των αντιπάλων μας και στοχεύει να φέρει μια διαφορετική ομάδα χωρών με πολύ διαφορετικές στρατηγικές κουλτούρες στον ίδιο – χαμηλότερο – κοινό ιδεολογικό παρονομαστή είναι μια σίγουρη συνταγή αποτυχίας.
Σημειώσεις
1 Η κοινότητα των πληροφοριών έχει αποφύγει τον όρο «άξονας» και αντ’ αυτού αναφέρθηκε στην Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν ως «μακροχρόνια προκλητικά καθετώτα κανόνες του διεθνούς συστήματος καθώς και την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ σε αυτό». Εναλλακτικά, η κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών έχει περιγράψει τη Ρωσία ως «επεκτατική» ή «ενισχύουσα» τους δεσμούς της με τις άλλες τρεις χώρες.
Since launching its all-out assault on Ukraine, Russia has drawn closer to China, Iran, and North Korea. But have they really formed an “axis?” Their interests have aligned but not merged. It makes little sense and can be even counterproductive to treat these four countries, each guided by its own vision, as a unified coalition.
The arrival of thousands of North Korean troops to fight alongside the Russian army in Kursk has added urgency to the prevailing narrative that a new “axis” of countries is banding together to oppose the United States. Some U.S. officials have labeledcountries such as Russia, China, North Korea, and Iran as a latter day “axis of evil.” The formulations used by outside observers are no less colorful: “the axis of upheaval,” “the Kleptocracy Club,” the “axis of revisionist powers,” or just CRINK.1
Membership in this new axis is fluid. In addition to the four already mentioned countries, it occasionally includes Venezuela or sometimes even Zimbabwe. To be fair, all of these countries have a lot in common. They are autocratic and corrupt. They contribute to or welcome disorder in various corners of the world, often far beyond their borders. On plenty of occasions, they have sought to challenge the United States and to demonstrate their worry about alleged U.S. support for subverting or outright overthrowing their ruling regimes. They have even been accused of starting World War III against the United States. The July 2024 report from the Commission on the National Defense Strategy warns that the United States “must be prepared to confront an axis of multiple adversaries.” But are they truly so aligned as to form an “axis”—a term that evokes the alliance among Germany, Italy, and Japan that the United States and its allies defeated in World War II?
The Axis That Was
The first problem with the revived “axis” concept is that the original tripartite alliance of Germany, Italy, and Japan was never so unified as is commonly believed. Philip Zelikow offers an excellent analysis of the emergence and complicated history of the original “axis” in the tumultuous and complicated geopolitics of the 1930s. The implied quality of the “axis” as an alliance that endured throughout World War II belies the dizzying chronology of its origins and its brittle nature.
The authorship of the term belongs to Italy’s Benito Mussolini, who in a November 1936 speech described the Berlin-Rome “axis” as the new backbone of European security. Also in November 1936, Germany and Japan signed the anti-Soviet Anti-Comintern Pact, which Italy joined a year later. In May 1939, Rome and Berlin signed the Pact of Steel, a formal military alliance between them. But in August 1939, Germany and the Soviet Union signed their nonaggression pact, which prompted Japan to withdraw immediately from the Anti-Comintern Pact. However, it joined Germany and Italy in the Tripartite Pact a year later, in September 1940. In that agreement, Japan pledged to “recognize and respect the leadership of Germany and Italy in establishment of a new order in Europe”; Germany and Italy promised to do the same for Japan’s leadership in greater East Asia, and all three committed “to assist one another with all political, economic and military means when one of the three contracting powers is attacked by a power at present not involved in the European war or in the Chinese-Japanese conflict.” Finally, in April 1941, Japan signed its own nonaggression pact with the Soviet Union.
Germany broke its nonaggression pact with the Soviet Union and invaded it on June 22, 1941. Japan observed its nonaggression pact with the Soviet Union throughout the war. This enabled Stalin to commit all his armies to the Western front, to stop the German blitzkrieg at the gates of Moscow in late-1941, and to turn the tide of the war.
The second problem with drawing parallels between the original “axis” and its modern-day incarnation is that by comparison with the 1930s, the current period is remarkably stable. U.S.-North Korea relations have not been repaired since the end of the Korean war in 1953. The break in U.S.-Iran relations is nearly half a century old. Tensions and fundamental disagreements between the United States and Russia have been building since the 1990s. And notwithstanding numerous attempts by U.S. and Chinese leaders to repair and stabilize the relationship between their two countries, tensions over Taiwan have been a feature of the relationship since the 1970s and have only grown with time. The 1930s were a kaleidoscope of rapidly shifting relationships between and among the major powers of that era—the Soviet Union, France, Germany, the United Kingdom, and Japan.
This is an important point. On the one hand, the relative stability of the current period suggests that the China-Russia-Iran-North Korea alignment is likely to pose an enduring challenge to U.S. interests. On the other hand, it could point to the fundamental nature of the differences between the United States and each of the four countries aspiring to form a new “axis.” Viewed this way, the very idea of treating them as an “axis” could be rendered unproductive at best and counterproductive at worst.
The third problem with the “axis” concept is that it was never really a global alliance in World War II. The three parties’ interests and ambitions were regional—Japan’s expansionist plans in Asia-Pacific, Germany’s quest for hegemony in Europe, and Italy’s ambitions in the Mediterranean. A combination of regional interests does not a global coalition make.
The Axis That Isn’t
More recent attempts to resurrect the “axis” concept have largely backfired and have hardly enhanced U.S. security. The “axis of evil” label that the George W. Bush administration used for Iraq, Iran, and North Korea was part of the justification for the Iraq War, which caused enormous destruction and dislocation throughout the Middle East. That war did nothing to advance the enduring U.S. goals of a stable Middle East, a nuclear weapons-free Iran, and a safe and secure Israel. Indeed, the Bush administration’s decision to go to war with Iraq possibly even reinforced Iran’s and North Korea’s resolve to continue their nuclear weapons programs as the only hedge against the threat posed to them by the United States.
Today, it is hard to make the case that Iran is part of a global coalition opposing the United States in the Pacific or that North Korea is acting as Iran’s ally in its standoff with the United States in the Middle East. Even the oft-cited “no limits” partnership between Russia and China clearly has real limits. One essential feature of that partnership is that notwithstanding their global ambitions, each country’s key interests are mostly confined to distinctly separate geographic theaters. For China, it is the Asia-Pacific. For Russia, it is Europe. Their priorities complement rather than compete with each other, which makes their partnership a true win-win. Their partnership is reinforced by the fact that in both theaters, their principal opponent is the United States, whom they see as seeking global military supremacy or hegemony.
China indeed has been helping Russia wage its war against Ukraine but has hardly gone all in. It has provided Russia with “very substantial” assistance for its war machine and in exchange received Russian submarine and missile technology that it needs to compete with the United States. China has tried to navigate carefully, albeit not always successfully, to avoid getting hit with U.S. sanctions. And there has never been even a hint of China sending its troops to wage the war in Ukraine alongside Russia. Moreover, in the event of a confrontation between China and the United States in East Asia, Russia would likely follow a careful course designed to stay well clear of the conflict, let alone take part in it alongside China.
The fact that the war in Ukraine has distracted Washington from the “pacing challenge” of China continues to benefit Beijing. The “no limits” partnership between Beijing and Moscow appears to be a pragmatic, transactional relationship with strategic consequences for both sides, but one that is motivated by complementary rather than identical interests. By any measure, it falls well short of the Berlin-Rome World War II “axis.” Moreover, close observers of Chinese policy maintain that Beijing is “uneasy” with Moscow’s undisguised war of aggression. In private conversations, Chinese scholars do not criticize Russian policy overtly but do not endorse it either. Some Chinese scholars try to explain China’s help to the Russian defense industry as “normal” trade in dual-use goods indistinguishable from military-related hardware.
If having a shared adversary is enough to constitute an “axis,” as is the case presently with China and Russia, then was the U.S.-China relationship during much of the Cold War also an “axis”? The United States and China shared a common adversary then—the Soviet Union. Richard Nixon’s 1972 visit to China paved the way for securitycooperation with China in the 1970s and 1980s. Yet Western observers or policymakers have not commonly referred to that relationship as an “axis,” either at the time of Nixon’s historic opening with Beijing or retrospectively.
The Russia-Iran partnership belongs in the same transactional category. With a legacy of difficult, often adversarial relations marked by geopolitical tensions that erupted into wars on multiple occasions, the two former empires have in the past three decades found common cause in having adversarial relationships with the United States and pursuing shared opposition to U.S. policies in the Middle East. Russia and Iran had a shared interest in rescuing the regime of Bashar al-Assad during the Syrian civil war. Most recently, their relationship has been boosted by their intensified two-way arms trade with Iran supplying drones and short-range ballistic missiles to Russia, in exchange for assistance with ballistic missile technology, air defense systems, and advanced fighter aircraft. While Russia reportedly has received thousands of Iranian drones and other hardware, it has not gone all-in delivering its most advanced weapons to Iran.
Moreover, Russia has long tolerated and done little to discourage Israeli strikes against Iran or Iran-backed targets in Syria, where Russian and Iranian goals have at times diverged significantly. With its military fully committed to the war against Ukraine and only a small military footprint in the Middle East, Russia did not intervene when Israel carried out its air strikes against Iran in April and October 2024.
Nor is China likely to come to Iran’s rescue. It buys 90 percent of Iranian oil exports, but the scenario in which it would intervene in an Israeli-Iranian conflict seems highly improbable. And it is hardly worth even mentioning the possibility of Iran intervening in the Asia-Pacific theater alongside China or China intervening in a conflict between the United States and Iran. So much for another leg of the “axis.”
Perhaps the most credible argument in favor of the “axis” theory is the burgeoning military relationship between Russia and North Korea. The latter has sent millions of artillery shells to Russia and most recently has dispatched several thousand troops, to fight alongside the Russian army in Kursk. The two countries have signed a mutual defense treaty, and Russia has reportedly shared advanced military technology with North Korea. This new alliance can be best explained as a matter of necessity for Russia caused by the difficulty it is having waging its war against Ukraine and the opportunity it presents for North Korea to get access to technologies it cannot develop on its own. The only shared interest these two regimes have is their hostility toward the United States and fear of U.S. dominance. For its part, China has bristled at the deepening of Russia-North Korea ties. In China, whose goodwill and support is essential to both North Korea’s survival and to the sustainability of Russia’s war effort, news of the bromance between Vladimir Putin and Kim Jong Un has been met not only without enthusiasm but also with concern about the consequences of this development for the stability and security of Northeast Asia and for its relationship with North Korea.
All Unhappy Families …
The “axis” concept oversimplifies U.S. interests in the “axis” countries and limits U.S. policy options.
It would be a mistake to ignore the confluence of interests of the “axis” countries. There’s no question, for example, that they perceive a heightened threat from the United States. Lumping them together as a global alliance, however, is counterproductive at best and dangerous at worst, running the risk of reinforcing their perceptions of their capabilities and self-confidence. The “axis” approach leaves little room for strategic empathy—the ability to understand one’s adversaries’ perceptions and motivations. They do share a key feature—fear and more often than not loathing of the United States and its ambitions to be a global rules-maker, or as they see it, the preservation of U.S. global hegemony at a time when Chinese and Russian policymakers have convinced themselves that the United States is entering a period of inexorable decline.
Beyond that, their geography and histories, especially their histories of relations with the United States, and political cultures are simply too diverse to represent a cohesive global coalition. North Korea fought and came close to losing a brutal war with the United States, which ended only with an armistice, not a peace treaty. In the view of the North Korean regime, the United States poses an existential threat that can only be deterred with the help of a robust nuclear weapons program and arsenal. It is a paranoid worldview, but it is the one that the North Korean regime has embraced and shows no sign of giving up.
Iran’s rivalry with the United States—aside from the fact that it is largely confined to a distinct geographic theater rather than global in scale—carries the burdens of a long legacy that includes but is not limited to the U.S. involvement in the 1953 coup that overthrew the government of Mohammed Mossadegh, the 1979 storming of the U.S. Embassy in Tehran and taking of U.S. personnel as hostages, Iran’s long-standingcampaign of direct and proxy terrorist attacks against U.S. targets and interests, U.S. opposition to Iran’s nuclear program and geopolitical encirclement, and the Iranian government’s hostility toward Israel. Iranian leaders, who no doubt remember U.S. intelligence and military assistance to Iraq during the Iran-Iraq War, perceive the United States as a source, perhaps the only source, of existential threat to their regime and country, which they consider to be one and the same.
The U.S.-China and U.S.-Russia relationships resemble conventional great power rivalries. During World War II, China and the United States shared a common adversary—Japan—and the United States provided significant military support to China’s National Government. The Soviet Union and the United States also shared a common adversary in World War II—Germany—and the United States provided the Soviet Union with vast amounts of weapons, equipment, and other assistance. But great power relationships are not static. Today, China and Russia have uniquely complicated relationships with the United States that have their own military, regional and global geopolitical, economic, and ideological dimensions. These are far more complicated relationships than the relationships that exist between the United States and North Korea or Iran. They are also more equally matched in terms of their capabilities, presenting a very different challenge for the United States. Lumping them together with Iran and North Korea makes little sense.
What Is (Not) to Be Done?
The relationship between the United States and the would-be “axis” countries is too burdened with hostility and far gone down the path of confrontation for there to be a meaningful conversation about fixes or solutions. It is a problem to be managed by U.S. foreign policy rather than solved.
Trying to manage, let alone fix a problem, based on a false or misleading understanding about its nature would violate the “do no harm” ideal of foreign policy. Trying to address the challenge of China, Russia, North Korea, and Iran as an “axis” would more likely than not aggravate the challenges they pose to U.S. interests and possibly create a self-fulfilling prophecy by driving these countries closer together. The first task therefore is to recognize that the United States is facing four distinct challenges that are different and unique, have their own origins, and will not succumb to one size fits all solutions. This is not to say that these countries pose no threat to the United States and/or its interests, or that they will not be opportunistic taking advantage of situations when they can harm or advance their interests at the expense of the United States. Nor is this to say that Russia acting as Iran’s or North Korea’s lawyer, defending them in international fora and shielding them from pressure and coercion, is not a problem for the United States and the international community. These countries do pose a threat to U.S. interests. But to deal with this threat, the United States has to come up with individual strategies tailored to each country’s specific conditions, instead of bringing them all to the same common denominator.
The second task in dealing with these countries is to review the record of U.S. policy toward them and to assess whether these approaches have worked, have produced positive results, and/or are worth pursuing in the future. Has U.S. insistence that North Korea give up its nuclear weapons or that Iran abandon its nuclear ambitions produced any positive results? Have U.S. attempts to promote democracy or to combat corruption in China, Russia, North Korea, or Iran led to better conditions in those countries? Does it make sense to keep doing the same thing and expect different results, or has the time come to change course?
The leaders of China and Russia view the United States as a threat to their stability and security because of U.S. policy of promoting democracy and using economic coercion to undermine the stability of their authoritarian domestic political systems. Their kleptocratic nature has alsobeencited as the predicate for U.S. sanctions against both countries. To be sure, corruption is a scourge of many societies, but it is also the glueautocratic leaders use to hold their regimes together, and in their view U.S. criticism of it comes dangerously close to regime change. It strikes them as hypocritical, as they observe the role of money in U.S. domestic politics and selective application of U.S. anti-corruption measures abroad. The insistence by a succession of U.S. administrations of both political parties that their differences are with the Chinese Communist Party, rather than the people of China, or the Putin regime, rather that the Russian people, leads Beijing and Moscow to conclude that Washington is committed to a policy of regime change that precludes stable and sustainable relations with it, let alone lasting reconciliation.
Changing course in these circumstances would mean identifying what is really important for U.S. interests and focusing on it to the detriment of other, less critical issues. During Barack Obama’s administration, the United States had to put aside concerns about Iran’s domestic politics in order to address a truly urgent and dangerous problem—Iran’s nuclear program. Successive U.S. administrations, including Joe Biden’s, have put aside their qualms about the nature of Saudi Arabia’s domestic politics and focused on its role as a global energy and financial superpower and a regional heavyweight.
This approach—of differentiation rather than aggregation—and cold-blooded focus on top U.S. priorities and interests does not guarantee success. In June 2021, President Joe Biden put aside his reservations about Putin, whom he had called a “killer,” and met with him to tackle key issues on the bilateral agenda. The meeting did not produce lasting results, and Putin launched his war against Ukraine anyway. But a one-size-fits-all policy that makes no effort to understand the motivations, interests, and perceptions of our adversaries and aims to bring a diverse group of countries with vastly different strategic cultures to the same—lowest—common ideological denominator is a sure recipe for failure.
Notes
1The intelligence community has avoided the term “axis” and instead referred to China, Russia, and Iran as “challenging long-standing rules of the international system as well as U.S. primacy within it.” Alternatively, the intelligence community has described Russia as “expanding” or “strengthening” ties with the other three countries.
Η Ελληνίδα μαθηματικός, Γιώτα Χατζοπούλου, που διακρίθηκε σε διεθνή διαγωνισμό
ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΟΥΛΑΣ
29/11/2024 06:48
Την 3η θέση στον διαγωνισμό «Junior Achievement Europe Teacher of the Year 2024», ανάμεσα σε 110.000 εκπαιδευτικούς από την Ευρώπη, κατέκτησε Ελληνίδα μαθηματικός.
Πρόκειται για την μαθηματικό των Λυκείων της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, Γιώτα Χατζοπούλου.
Η μαθηματικός της Αμερικάνικης Γεωργικής Σχολής και μητέρα δυο παιδιών Γιώτα Χατζοπούλου δεν πίστευε, όταν άκουσε το όνομά της να βραβεύεται στον διεθνή διαγωνισμό στον διαγωνισμό «Junior Achievement Europe Teacher of the Year 2024».
Η βράβευση της Γιώτας Χατζοπούλου
Χατζοπούλου: «Η βράβευση είναι μια αναγνώριση του έργου που κάνω εδώ και 14 χρόνια»
Η κα Χατζοπούλου κατάλαβε την τρίτη θέση, ανάμεσα σε 110.000 εκπαιδευτικούς από όλη την Ευρώπη. Η ίδια μιλώντας στο iefimerida ανέφερε αρχικά «είμαι πάρα πολύ χαρούμενη γιατί αναγνωρίστηκε ο κόπος μας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο κόπος ο δικός μου, των παιδιών και όλης της βοήθειας που έχω τόσα χρόνια στην Αμερικάνικη Γεωργική Σχολή. Η βράβευση αυτή είναι μια αναγνώριση του έργου που κάνω εδώ και 14 χρόνια, υποστηρίζοντας την επιχειρηματικότητα στα Λύκεια».
Η κα Χατζοπούλου η οποία χρησιμοποιεί τα προγράμματα του Junior Achievement Europe, του φορέα επιχειρηματικότητας στα σχολεία, και ακολουθεί τα εκπαιδευτικά τους προγράμματα ήταν η Ελληνίδα εκπαιδευτικός που επιλέχθηκε για την δουλειά της προκειμένου να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στον διαγωνισμό Teacher of the year 2024.
Η βράβευση της Γιώτας Χατζοπούλου
«Κάθε χώρα πρότεινε τον καλύτερο καθηγητή στον φορέα αυτό. Καταθέσαμε το φάκελο της υποψηφιότητάς μου, παρουσιάζοντας το έργο μου στον οργανισμό όλα αυτά τα χρόνια στον τομέα της επιχειρηματικότητας και αυτό έφθασε στην Ευρώπη και αξιολογήθηκε. Και βγήκα τρίτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
Το βλέμμα της πλέον είναι στραμμένο στη σχολική χρονιά
Όπως είπε στο iefimerida η κα Χατζοπούλου, η βράβευση αυτή την έκανε πολύ χαρούμενη, αλλά τώρα σκοπός της είναι να συνεχίσει το έργο της στο σχολείο.
Η Γιώτα Χατζοπούλου με μαθητές
«Με ενδιαφέρει τώρα να πάει καλά η φετινή εικονική επιχείρηση που υποστηρίζουμε με τους μαθητές μου. Φέτος θα ασχοληθούμε με ένα μικροενυδρείο και θα περιγράφουμε πως τεχνητά κοράλλια μπορούν να επαναφέρουν την φυσιολογική εξέλιξη μέσα στο βυθό. Δηλαδή με την εξάλειψη των κοραλλίων που παρατηρείται πως θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την εξάλειψη βάζοντας τεχνητά κοράλλια».
Πρώτη βράβευση της Ελλάδας στο Junior Achievement Europe
Το Junior Achievement Europe πρόκειται για τον φορέα εκπαίδευσης επιχειρηματικότητας και είναι η πρώτη φορά που βραβεύεται εκπαιδευτικός από την Ελλάδα! Η κα Χατζοπούλου έχει συμμετάσχει ως εκπαιδευτικός/καθοδηγήτρια σε συνολικά έντεκα ελληνικούς μαθητικούς διαγωνισμούς επιχειρηματικότητας, καταφέρνοντας να αποσπάσει διακρίσεις σε τέσσερις από αυτούς.
Μαθητές της Γιώτας Χατζοπούλου
«Κάθε διαγωνισμός είναι μία ξεχωριστή δοκιμασία. Το ‘δέσιμο’ με τα μέλη της μαθητικής ομάδας, τα όνειρά τους, η προσέγγισή τους στα προβλήματα του πλανήτη, οι λύσεις που προτείνουν, είναι μία συγκλονιστική παλέτα συναισθημάτων και εμπειριών. Έχω συνεργαστεί άψογα με τους μαθητές και των έντεκα εικονικών επιχειρήσεων που συμμετείχαν στον διαγωνισμό της επιχειρηματικότητας. Έχω μάθει πολλά από αυτούς», δήλωσε η εκπαιδευτικός, η οποία πλέον είναι και πτυχιούχος mastertrainerσε ζητήματα τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) στον αγροδιατροφικό τομέα.
Εγκώμια του Junior Achievement Greece για την Χατζοπούλου
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Junior Achievement Greece, η επιλογή της πραγματοποιήθηκε από επιτροπή διακεκριμένων εκπροσώπων της UPS, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του ΟΟΣΑ, του European Training Foundation και του Lifelong Learning Platform, αναδεικνύοντας την εξαιρετική της προσφορά ανάμεσα σε πλήθος αξιόλογων υποψηφίων από όλη την Ευρώπη.
Η κα Χατζοπούλου με μαθητές
«Η συμβολή της στο έργο του Junior Achievement Greece και το όραμά μας για την εκπαίδευση της νεολαίας είναι ανεκτίμητες», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση. Με τη δημιουργική προσέγγισή της στη διδασκαλία των μαθηματικών και όχι μόνο, η κα Χατζοπούλου έχει καταφέρει να εμπνεύσει τους μαθητές της και να τους ενθαρρύνει να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους πάνω στην επιχειρηματικότητα.
Σήμερα κυκλοφόρησαν τα απομνημονεύματα της Άνγκελα Μέρκελ με τίτλο «Ελευθερία». Εκτενείς αναφορές στην Ελλάδα και το ελληνογερμανικό μπρα-ντε-φερ στα δύσκολα χρόνια της κρίσης.
Παρά τις θεμελιώδεις διαφωνίες το 2015, η Μέρκελ έτρεφε συμπάθεια στον Αλέξη Τσίπρα, όπως αποκαλύπτει στο βιβλίο τηςΕικόνα: picture-alliance/abaca/D. Aydemir
Ανταπόκριση από το Βερολίνο
Είναι best seller πριν καν κυκλοφορήσει. Ο λόγος για τα απομνημονεύματα της Άνγκελα Μέρκελ με τίτλο «Ελευθερία». Sold out και η πρώτη συνέντευξή της ζωντανά στο ιστορικό Deutsches Theater του Βερολίνου, στην επίσημη παρουσίαση του βιβλίου. Ένα θέατρο, που αγαπά, όπου πήγαινε από παιδί και ήταν προσωπική της επιλογή.
Ένα βιβλίο, στο οποίο ουσιαστικά διαβάζει κανείς αυτά που υπέθετε για την πολιτικό και άνθρωπο Μέρκελ. Απλώς τώρα είναι γραμμένα σε πρώτο πρόσωπο: Είναι μετριοπαθής, ρεαλίστρια, μοιάζει περισσότερο με διπλωμάτη παρά με πολιτικό πρόσωπο, εμποτισμένο με ιδεολογία και άμεσους εχθρούς.
Κρατά ισορροπίες, αναγκαίες ίσως, γιατί οι περισσότεροι συνομιλητές της κατά τη διάρκεια της καγκελαρίας της είναι ακόμη εν ζωή και πολλοί εν ενεργεία: Τραμπ, Πούτιν, Μερτς, Σολτς κ.ά. Μεγάλος «απών» φυσικά ο Βόλφανγκ Σόιμπλε,o υπ. Οικονομίας που ταύτισε το όνομά του -στην Ελλάδα- με το σχέδιο «Grexit».Υπεραμύνεται των πολιτικών της θέσεων και καταθέτει τη δική της πλευρά για μια περίοδο της γερμανικής, ευρωπαϊκής και διεθνούς πολιτικής. που καθόρισε τις τύχες χωρών και ανθρώπων: την περίοδο των 16 χρόνων που πέρασε στην καγκελαρία.
Για Παπανδρέου και τις πρώτες σκιές στην ελληνική υπόθεση
Στα απομνημονεύματά της η Άνγκελα Μέρκελ Μιλάει για όλους και όλα την περίοδο κυρίως από το 2005 έως το 2021. Μιλά αναλυτικά και για την ευρωκρίση, την ελληνική κρίση με αναφορές στους Έλληνες πρωθυπουργούς της περιόδου. Μια ματιά μόνο σε μερικά πρώτα αποσπάσματα για τις επαφές της με Έλληνες ομολόγους της, τις συμπάθειες, τις εκπλήξεις, τις σοβαρές διαφωνίες και τις συγκλίσεις:
Με τον Γιώργο Παπανδρέου στο Βερολίνο το 2011Εικόνα: picture-alliance/dpa/H. Hanschke
Ξεκινώντας από το 2009 και τον τότε πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου αναφέρει: «Ο Παπανδρέου μας είπε ότι χρειάζεται χρόνο. Βρήκα αδιανόητη την αντίδρασή του. Από τη μία, υπήρχε μεγάλη πίεση, έπρεπε κάτι να κάνει, αλλά από την άλλη φαινόταν να έχει όλο τον χρόνο στον κόσμο με το μέρος του (…) Μιλούσαμε μεταξύ μας έντονα, αγγλικά, γαλλικά γερμανικά. Οι διερμηνείς μετά βίας μας μετέφεραν ψιθυριστά αυτό που άκουγαν».
Αναφορικά με τη διάσταση απόψεων σχετικά με την διαχείριση της ελληνικής κρίσης χρέους, που είχε ήδη αρχίσει να διαφαίνεται την περίοδο 2009 και 2010, η Άνγκελα Μέρκελ παρατηρεί:
«Αναγνωρίσαμε ότι όλα τα μέλη της Ευρωζώνης μοιράζονταν από κοινού την ευθύνη για την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα του Ευρώ και συμφωνήσαμε σε πέντε σημεία. Μεταξύ αυτών καλούσαμε την Ελλάδα να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της για μείωση χρέους. Ζητήσαμε από τους υπ. Οικονομίας και Οικονομικών της ΕΕ να συνεδριάσουν στις 16 Φεβρουαρίου 2010 (…) και μέχρι τότε από την Ελλάδα θα ενέκρινε προτεινόμενα μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος. Η Κομισιόν θα επέβλεπε την υλοποίησή τους με την ΕΚΤ και θα αξιοποιούσε την εμπειρία του ΔΝΤ. Ήταν για μένα σημαντική η συμβολή του ΔΝΤ, το προσωπικό του ήταν έμπειρο και θα αξιολογούσε τις ελληνικές προτάσεις πιο αμερόληπτα σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η ανησυχία μου ήταν ότι οι τελευταίοι θα ήταν πολύ επιεικείς με την Ελλάδα».
Για Τσίπρα και ολίγον Σαμαρά
Άνγκελα Μέρκελ και Αλέξης Τσίπρας στην καγκελαρία, 23 Μαρτίου 2015Εικόνα: Bundesregierung/Bergmann/dpa
Διατρέχοντας όλη την περίοδο της κρίσης, στέκεται στο βιβλίο της ιδιαίτερα στο -παρά λίγο- μοιραίο 2015, τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα. Ανατρέχοντας στην εκλογή του Τσίπρα στην πρωθυπουργία στις αρχές του 2015 κάνει όμως και μια αναφορά στον προκάτοχό του, Αντώνη Σαμαρά:
Για την πρώτη της κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αλέξη Τσίπρα στην καγκελαρία αρχές του 2015 αναφέρει τα εξής: «Ήμουν περίεργη και ενθουσιασμένη, τι είδους προσωπικότητα είχε, θα τον γνώριζα καλύτερα. Ήταν είκοσι χρόνια νεότερος μου». Και σημειώνει: «Μέχρι τότε είχαμε μιλήσει δύο φορές στο τηλέφωνο με διερμηνείς και είχαμε πάει στις Βρυξέλλες. Εκεί είχαμε βρεθεί μόνο για λίγο σε δύο συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Εκεί τον συμπάθησα, περισσότερα δεν μπορούσα όμως να πω» αναφέρει για την πρώτη τους επίσημη συνάντηση στην καγκελαρία και συνεχίζει:
Για το ιστορικό «Wirschaffendas» (Θα τα καταφέρουμε)
Άνγκελα Μέρκελ – Το βιβλίο της κυκλοφορεί σήμερα με τον τίτλο «Ελευθερία»Εικόνα: ROPI/picture alliance
Χωρίς αμφιβολία, για την καγκελάριο Μέρκελ η πιο κομβική χρονιά στην πολιτική της θητεία ήταν το 2015. Ξεκίνησε με το αποκορύφωμα της ελληνικής κρίσης και το πολιτικό και χρηματοπιστωτικό θρίλερ μέχρι την τελική διάσωση της Ελλάδας με την παραμονή της στην Ευρωζώνη μετά το δημοψήφισμα του Ιουλίου (και το «όχι» που έγινε «ναι) και κατέληξε με το προσφυγικό δράμα στην Ευρώπη, ξεκινώντας πάλι από τις ακτές του Αιγαίου μέχρι τα γερμανικά σύνορα. Μέχρι σήμερα η Άνγκελα Μέρκελ φαίνεται πεπεισμένη ότι η επιλογή της να κρατήσει ανοιχτά τα σύνορα στους σχεδόν ένα εκατομμύριο πρόσφυγες ήταν σωστή:
«Wir schaffen das (σ.σ. Θα τα καταφέρουμε). Καμία άλλη πρόταση δεν έχει γυρίσει τόσο πολύ στα αυτιά μου όσο αυτή, σε όλη την πολιτική μου καριέρα. Για μένα ήταν μια απλή πρόταση» αναφέρει ήδη από τον πρόλογο.
Πρόσφατη έρευνα του Solomon φέρνει περισσότερα στοιχεία στην επιφάνεια για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ. Πώς σχετίζεται με αυτό η Ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα;
Η Ελλάδα, αν και μια μικρή πληθυσμιακά χώρα με μόλις 10,46 εκατομμύρια κατοίκους, διαθέτει ένα πλούσιο μιντιακό τοπίο. Λειτουργούν περίπου 160 ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί και 1.150 ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί διαφορετικού μεγέθους. Από αυτούς οι μόνοι αδειοδοτημένοι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί είναι οι 6 πανελλαδικής εμβέλειας. Ακόμη, κυκλοφορούν 82 εφημερίδες σε όλη τη χώρα και 600 περίπου σε τοπικό επίπεδο ενώ τέλος λειτουργούν πολλές διαδικτυακές ενημερωτικές ιστοσελίδες, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακριβείς αριθμοί.
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Ρωτήσαμε τη δημοσιογράφο Δανάη Μαραγκουδάκη από το δημοσιογραφικό δίκτυο Solomon, το οποίο πρόσφατα παρουσίασε την πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα με τον τίτλο: «Σε ποιόν ανήκουν τα ΜΜΕ στην Ελλάδα». Η Δανάη Μαραγκουδάκη απάντησε στην Deutsche Welle: «Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι η διαπλοκή ανάμεσα στα ΜΜΕ, τις επιχειρήσεις και την πολιτική. Έτσι λοιπόν, με την πεποίθηση πως τα ΜΜΕ δεν μεταδίδουν απλώς, αλλά διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο τα γεγονότα προβάλλονται και συζητούνται θελήσαμε να διερευνήσουμε δύο κεντρικά ερωτήματα: Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι επιχειρηματίες της χώρας που ελέγχουν τα ΜΜΕ που εμπιστευόμαστε για την ενημέρωσή μας; Και πόσα γνωρίζουμε για τις υπόλοιπες επιχειρηματικές δραστηριότητες τους;»
Ναυτιλία και μίντια
Πόσο εύκολο είναι για τα ΜΜΕ να ελέγξουν την εξουσία; Η Ελλάδα στη θέση 107 σύμφωνα με τους Δημοσιογράφους χωρίς ΣύνοραΕικόνα: BR/Reporter ohne Grenzen
Εκτός από τη Δανάη Μαραγκουδάκη στην έρευνα συμμετείχαν η Ελίζα Τριανταφύλλου και η Κορίνα Πετρίδη. Απαιτήθηκαν 18 μήνες επίπονων προσπαθειών, μελετώντας πηγές σε 30 χώρες. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το ίδιο το δημοσιογραφικό δίκτυο και από το ελληνικό γραφείο του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ. Η Δανάη Μαραγκουδάκη συνοψίζει τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνάς τους: «Καταγράψαμε συνολικά 762 εταιρείες σε 32 χώρες. Οι μισές (386) έχουν έδρα στην Ελλάδα. Την πρώτη τριάδα συμπληρώνουν η Κύπρος (122) και οι Νήσοι Μάρσαλ (61) – δύο χώρες που η ελληνική Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αναγνωρίζει ως φορολογικούς παραδείσους. Διαχωρίσαμε τις εταιρείες σε συνολικά 14 κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Διαπιστώνεται ότι η Ναυτιλία καταγράφεται ως ο πλέον ισχυρός επιχειρηματικός τομέας δραστηριοποίησης των Ελλήνων ολιγαρχών. Από την ανάλυσή μας προκύπτει πως τα ΜΜΕ εξακολουθούν να μην αποτελούν επικερδή ενασχόληση για τους επιχειρηματίες. Η ανάλυση των ισολογισμών των μεγαλύτερων τηλεοπτικών σταθμών της χώρας (ΣΚΑΪ, MEGA, OPEN, ALPHA TV, Star Channel, ΑΝΤ1, NICKELODEON, RISE TV, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ TV, ACTION 24) δείχνει πως σήμερα χρωστούν αθροιστικά 350 εκατ. ευρώ στις τράπεζες».
Η Δανάη Μαραγκουδάκη μας υπενθυμίζει ορισμένους από τους σημαντικότερους επιχειρηματίες στον τομέα των ΜΜΕ. «Ο Βαγγέλης Μαρινάκης, είναι εφοπλιστής, έχει πολλά και μεγάλα ΜΜΕ και αγοράζει κι άλλα, ενώ έχει και την ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα Ολυμπιακός, την αγγλική Νότιγχαμ και την πορτογαλική Ρίο Άβε. Ένας άλλος είναι ο ελληνικής καταγωγής Ιβάν Σαββίδης. Ελέγχει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, κατέχοντας ποσοστό 67% στην εταιρεία South Europe Gateway Thessaloniki (SEGT), που διαχειρίζεται τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ). Ελέγχει επίσης τη Σουρωτή, που παράγει το ομώνυμο μεταλλικό νερό και, από το 2013, έχει τη διαχείριση του ιστορικού ξενοδοχείου Μακεδονία Παλλάς της Θεσσαλονίκης. Το 2012 ο Ιβάν Σαββίδης αγόρασε την πλειοψηφία των μετοχών της ΠΑΕ ΠΑΟΚ. Η οικογένεια Βαρδινογιάννη έχει τη μεγαλύτερη επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα και βρίσκεται συχνά στη λίστα των δισεκατομμυριούχων του Forbes. Στον όμιλο ανήκουν πετρελαϊκές εταιρείες, τράπεζες, ναυτιλιακές, εταιρείες ενέργειας, ΜΜΕ, κ.α.».
Γιατί κάποιος να θέλει μια μη επικερδή δημοσιογραφική επιχείρηση;
O Καθηγητής Γιώργος Πλειός από το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ της Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΕΚΠΑΕικόνα: Silas Michalakas
Κάποιοι λίγοι ολιγάρχες, λοιπόν, κατέχουν τα σημαντικότερα μίντια στην Ελλάδα, τα οποία δεν είναι καν επικερδή. Γιατί όμως ένας επιχειρηματίας να θέλει να έχει μια μη κερδοφόρα επιχείρηση; Την ερώτηση αυτή θέσαμε στον Καθηγητή Γιώργο Πλειό από το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ της Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, ο οποίος απάντησε στην DW: «Οι επιχειρηματίες που κατέχουν τα ΜΜΕ, τα οποία συχνά είναι ζημιογόνα και ταυτόχρονα κατέχουν άλλες επιχειρήσεις στη σφαίρα της πραγματικής οικονομίας -που είναι κερδοφόρες και γίνονται κερδοφόρες, είτε από τη συναλλαγή τους με το κράτος είτε επειδή το κράτος δημιουργεί ευνοϊκό νομοθετικό και θεσμικό περιβάλλον γι’ αυτές- προσφέρουν σε πολιτικούς πολιτική υποστήριξη είτε για να κερδίσουν την πολιτική τους θέση είτε για να μην την χάσουν. Σε αντάλλαγμα οι πολιτικοί μέσα από διάφορους τρόπους παρέχουν στους επιχειρηματίες οικονομική και θεσμική υποστήριξη όπως λ.χ. με την ψήφιση ευνοϊκών γι’ αυτούς νόμων ή έκδοση αποφάσεων».
Έλληνες εφοπλιστές και ρωσικό πετρέλαιο
Με απλά λόγια, αυτό ονομάζεται διαπλοκή συμφερόντων και ο κ. Πλειός περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο πράττει μερίδα πολιτικών: «Προχωρούν στην ανάθεση δημοσίων έργων στην κατασκευαστική εταιρεία που έχει ο ιδιοκτήτης ΜΜΕ. Ή σε παραγγελιες στην εταιρεία η οποία προμηθεύει προϊόντα και υπηρεσίες σε κρατικές υπηρεσίες, ιδιαίτερα στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Με την κρατική διαφήμιση, με την ποικίλη ευνοϊκή στάση της κυβέρνησης και του κράτους προς τη χορήγηση τραπεζικών δανείων προς στις εταιρείες ΜΜΕ, που συχνά δεν αποπληρώνονται, με την απαλλαγή των εταιρειών ΜΜΕ από την υποχρέωση να καταβάλλουν το ετήσιο κόστος 3,5 εκατ. ευρώ για να κάνουν χρήση της άδειας λειτουργίας του σταθμού που κατέχουν».
Η Λαμπρινή Παπαδοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο ΕΚΠΑΕικόνα: Giorgos Giannakopoulos
Τέλος, η κυρία Λαμπρινή Παπαδοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο ΕΚΠΑ θεωρεί εξαιρετικά χρήσιμη την έρευνα του Solomon, διότι αποκάλυψε με στοιχεία «τη διαπλοκή που κρύβει η ολιγοπωλιακή συγκέντρωση των μέσων στη χώρα μας» ενώ προσέθεσε μιλώντας στην Deutsche Welle, πως «Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των μέσων ενημέρωσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην Eλευθερία του Τύπου, καθώς επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητα των δημοσιογράφων να ασκούν έλεγχο στην εξουσία. Όταν τα μέσα ανήκουν σε λίγους ισχυρούς επιχειρηματίες ή πολιτικά συμφέροντα, οι πελατειακές σχέσεις που αναπτύσσονται με την εξουσία θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τον πλουραλισμό των μέσων και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας, οδηγώντας σε (αυτό)λογοκρισία των δημοσιογράφων και αναμετάδοση του κυρίαρχου αφηγήματος».
Πάνω από 700 σελίδες πολιτικών απομνημονευμάτων, ελάχιστη αυτοκριτική. Η Μέρκελ δεν παραδέχεται λάθη για το «όχι» στην Ουκρανία το 2008 αλλά και τις στενές σχέσεις με τη Ρωσία.
Η Άγκελα Μέρκελ παρουσίασε χθες επίσημα τα απομνημονεύματά της με τίτλο «Freiheit» (Ελευθερία)Εικόνα: Michael Kappeler/dpa
Ανταπόκριση από το Βερολίνο
Χειροκροτήματα στο κατάμεστο Deutsches Theater του Βερολίνου για την Άγκελα Μέρκελ στην πρώτη της «ζωντανή» συνέντευξη μετά από χρόνια, με αφορμή την επίσημη κυκλοφορία των απομνημονευμάτων της με τίτλο Freiheit (Ελευθερία) στις 26 Νοεμβρίου.
«Αυτή ήταν η Μέρκελ», όπως είπε και η ίδια, θέλοντας να καταθέσει τη δική της οπτική στην πολιτική πραγματικότητα των 16 χρόνων της καγκελαρίας της, μιας περιόδου που καθόρισε την ευρωπαϊκή και διεθνή ιστορία. Χωρίς όμως δείγματα αυτοκριτικής, ούτε παραδοχής λαθών, εκτός ίσως από την μη επίσπευση μιας πιο δυναμικής κλιματικής πολιτικής αλλά και της ενίσχυσης από νωρίς των αμυντικών δαπανών της Γερμανίας.
Άγκελα Μέρκελ και Άννε Βιλ στη σκηνή του Deutsches TheaterΕικόνα: Michael Kappeler/AFP
Επιμένει σταθερά μέχρι σήμερα στις βασικές πολιτικές θέσεις της, για τις οποίες έχει επικριθεί σφοδρά, ιδίως σε σχέση με την εξωτερική πολιτική που ακολούθησε σε σχέση με το Κίεβο και τη Μόσχα.
Μέχρι σήμερα επιμένει στο γερμανικό «όχι» που είχε πει το 2008 στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, αλλά και στην απόφασή της για μια συνεπή, στενή οικονομική συνεργασία με τη Ρωσία μέσω των ρωσογερμανικών αγωγών Nord Stream, όπως φάνηκε και χθες κατά τη διάρκεια της δίωρης συνέντευξης που παραχώρησε στη δημοφιλή Γερμανίδα δημοσιογράφο Άννε Βιλ στη σκηνή του ιστορικού θεάτρου.
«Να μην υποτιμούμε τον Πούτιν»
«Η απόφαση του 2008 για την Ουκρανία ήταν σωστή και την στηρίζω και σήμερα. Τότε, έχοντας κατά νου την φθηνή ενέργεια για την γερμανική οικονομία, αλλά και με πολιτικά κριτήρια, αποφάσισα αυτή τη σχέση που είχαμε με τη Ρωσία να μην την καταστρέψω εντελώς. Γυρίζοντας πίσω, εκτιμώ ότι δεν ήταν τίποτα λάθος», ανέφερε η Άγκελα Μέρκελ.
Ταυτόχρονα όμως σχολίασε και τη σημερινή κατάσταση, τον πόλεμο στην Ουκρανία, καταδικάζοντας την ρωσική επίθεση. «Η επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου του 2022 δεν μετέβαλε θεμελιωδώς την κατάσταση μόνο για την Ουκρανία αλλά και για εμάς ως μέλη του ΝΑΤΟ,ειδικά στην Ευρώπη. Είναι προς το συμφέρον μας να μην αφήσουμε μόνη την Ουκρανία, ώστε να μην κερδίσει η Ρωσία αυτόν τον πόλεμο», είπε χαρακτηριστικά.
Όσο για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, τον οποίο γνώριζε καλά σε βάθος χρόνων, όπως είπε, πάντα θεωρούσε καλύτερη την τακτική και προσωπική επαφή μαζί του από την απόσταση ή την απομόνωση. Σχολιάζοντας έμμεσα την ρωσική κλιμάκωση των τελευταίων εβδομάδων ανέφερε: «Θα ήταν λάθος να υποτιμήσουμε τον Πούτιν». Και αυτή η διατύπωση έχει βαρύτητα γιατί είναι ίσως η μόνη πολιτικός της Δύσης που μιλούσε με τον Βλάντιμιρ Πούτιν απευθείας και μάλιστα στη γλώσσα του, τα ρωσικά.
Αποστάσεις από τη μεταναστευτική γραμμή Μερτς
During the presentation of her memoirs, former German Chancellor Angela Merkel was asked about her 2015 decision to welcome asylum seekers from countries like Syria and Afghanistan.
Following her decision, the far-right Alternative for Germany party gained ground in Germany. pic.twitter.com/ibhd8J4x7x
Κανένα λάθος δεν βλέπει όμως και στη στάση της στο προσφυγικό, θεωρώντας το 2015 και το αποκορύφωμα της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη ως τη μεγαλύτερη πρόκληση της πολιτικής καριέρας της, μαζί ίσως με τη διαχείριση της ελληνικής κρίσης χρέους, την οποία διατρέχει επίσης ενδελεχώς στα απομνημονεύματά της. Διαφωνεί με τη στάση του νυν επικεφαλής των Χριστιανοδημοκρατών και υποψήφιου καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος ζητά κλειστά σύνορα και απελάσεις. Γυρίζοντας πίσω στον Αύγουστο του 2015 θυμάται:
«Η εναλλακτική θα ήταν τότε να σταματήσουμε στα σύνορα ανθρώπους με κανόνια νερού ή κάτι παρόμοιο. Κάτι τέτοιο για μένα θα ήταν όμως ακόμη χειρότερο», ανέφερε χθες.
Ως προς τις θεμελιώδεις διαφωνίες της με τον Φρίντριχ Μερτς για την ενδεδειγμένη οδό που πρέπει να τηρήσει ένα χριστιανοδημοκρατικό κόμμα για το μεταναστευτικό, αρκέστηκε να πει ότι: «Έχουμε διαφορετικές απόψεις».
Ο ακροδεξιός εταίρος του Ερντογάν στην κυβέρνηση επιμένει για απελευθέρωση του Κούρδου ηγέτη με αντάλλαγμα διάλυση του ΡΚΚ, αλλά ο Τούρκος πρόεδρος διστάζει.
Η πρόταση του Μπαχτσελί εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζιΕικόνα: ANKA
Ανταπόκριση από την Κωνσταντινούπολη
Παρά το γεγονός ότι η εκλογή Τραμπ και οι επιλογές του για τη νέα κυβέρνηση απασχολούν ιδιαίτερα την Άγκυρα το τελευταίο διάστημα, η πρόταση του ακροδεξιού κυβερνητικού εταίρου του προέδρου Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, να βρεθεί μια οριστική λύση στην τρομοκρατία του ΡΚΚ εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι, αν και ο ίδιος ο Ερντογάν το καθυστερεί. Χθες, ο ακροδεξιός ηγέτης του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης κάλεσε πάλι την τουρκική κυβέρνηση να επιτρέψει στο φιλοκουρδικό κόμμα DEM να συναντηθεί με τον επί 25 χρόνια έγκλειστο ηγέτη του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτσαλάν.
Πριν από έναν μήνα ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί είχε προτείνει στον Οτσαλάν να ανακοινώσει τη διάλυση της οργάνωσής του με αντάλλαγμα την πιθανότητα απελευθέρωσής του. Τότε ο Ερντογάν είχε περιγράψει την αρχική πρόταση του Μπαχτσελί ως «ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας», αλλά είχε αποφύγει να αναφερθεί σε ειρηνευτική διαδικασία. Χθες ο Μπαχτσελί επανέλαβε την πρόταση με μεγαλύτερη έμφαση. «Αναμένουμε ότι η πρόσωπο με πρόσωπο επαφή μεταξύ του Οτσαλάν και της αντιπροσωπείας του κόμματος DEM θα γίνει χωρίς καθυστέρηση και επαναλαμβάνουμε αποφασιστικά την έκκλησή μας», δήλωσε ο Μπαχτσελί μιλώντας στη συνεδρίαση της Κ.Ο. του κόμματός του. Ήδη μια διαδικασία έχει ξεκινήσει, καθώς ο πρόεδρος της Κ.Ο. του DEM δήλωσε ότι υπέβαλε αίτηση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης στις 26 Νοεμβρίου για να συναντηθούν μέλη του με τον Οτσαλάν. «Είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε με κάθε τρόπο για μια δημοκρατική λύση στο κουρδικό ζήτημα και τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας», είπε. Ωστόσο, η κατάσταση είναι ασαφής. Σήμερα εκπρόσωπος του DEM δήλωσε ότι «Δεν υπήρξε καμία θετική ή αρνητική απάντηση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την επίσκεψη στον Οτσαλάν. Επαναλαμβάνουμε ότι περιμένουμε την έγκριση της αίτησής μας, ώστε αυτή η συνάντηση να πραγματοποιηθεί το συντομότερο δυνατόν».
Διστάζει ο Ερντογάν
Η Τουρκία έχει διεξαγάγει επανειλημμένα στρατιωτικές επιχειρήσεις στο βόρειο Ιράκ, όπου βρίσκεται το αρχηγείο του PKKΕικόνα: Wostok Press/MAXPPP/picture alliance
Ο Ερντογάν δεν φαίνεται να έχει αποφασίσει τι θα κάνει, η μόνη συγκεκριμένη κίνηση ήταν η άδεια που δόθηκε στον ανιψιό του Οτσαλάν και βουλευτή του DEM, ο οποίος τον επισκέφτηκε ως συγγενής στο νησί-φυλακή Ιμραλί μετά από τεσσεράμισι χρόνια. Στο μεταξύ οι τουρκικές αρχές συνεχίζουν τις συλλήψεις υπόπτων μελών του ΡΚΚ στο εσωτερικό και τις στρατιωτικές επιδρομές στις βάσεις του ΡΚΚ στο βόρειο Ιράκ, ενώ ήδη έχουν καθαιρεθεί με προεδρικά διατάγματα πέντε δήμαρχοι κουρδικών δήμων στις ΝΑ περιοχές, αλλά και στην Κωνσταντινούπολη. Παρά τους ισχυρισμούς αναλυτών ότι δεν υπάρχει διαφωνία μεταξύ Ερντογάν και Μπαχτσελί στο θέμα του ΡΚΚ, η δυστοκία στην εφαρμογή μια συγκεκριμένης γραμμής, δείχνει ότι το θέμα είναι πολύ πιο περίπλοκο από ό,τι το παρουσίασε ο Μπαχτσελί στην αρχική του πρόταση.
Eugene Rumer
