Θα περιγράψω την ιστορία με σύντομα και απλά λόγια για να δείτε το δάσος. Και μετά ψάχνετε και τα δέντρα. Δεν θα χρησιμοποιηθούν ονόματα και οργανώσεις.
1.-Το 2011 οι Αμερικανοί αποφασίζουν να ρίξουν τον Άσαντ στο πλαίσιο αναδιαμόρφωσης της Μέσης Ανατολής. Είναι ένας σταθμός στη λεγόμενη Αραβική Άνοιξη ο οποίος όμως, κράτησε πολύ. Και καθυστέρησε τα σχέδια. Δεν τα ανέτρεψε.
2.-Ενισχύουν τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό απο δυνάμεις που αντιπολιτεύονταν τον Άσαντ.
3.-Μέσα στον στρατό αυτό παρεισέφρυσε καθε καρυδιάς καρύδι. Ακόμη και ισλμιστές τρομοκράτες. Οι Αμερικανοί αποστασιοποιήθηκαν απο το δημιούργημά τους αλλά δεν το εγκατέλειψαν.
4.-Το ανέλαβε υπο την προστασία της η Τουρκία.
5.-Το 2016 η Τουρκία αποφασίζει να επέμβει, ακόμη μια φορά, στη Συρία για να διακόψει την κουρδική προέλαση που ένωνε στο βορρά ξεχωριστές κουρδικές περιοχές. Είναι η περιοχή που λέγεται Ροζάβα. Δεν μπορεί να επέμβει η Τουρκία χωρίς την έγκριση των Αμερικανών και, κυρίως, των Ρώσων που έχουν εγκατασταθεί στη Συρία. Έρχεται σε συνεννόηση με τη Ρωσία παίρνει την άδεια της να μπεί στο Αφρίν (βορειοδυτική Συρία που κατοικείται απο Κούρδους) και κάτι πρέπει να δώσει. Εκείνο που δίνει είναι η αποχώρηση των δυνάμεων που υποστηρίζει (των τρομοκρατικών αλλά και μη τρομοκρατικών) απο το Χαλέπι (το οποίο ήλεγχαν) και την εγκατάστασή τους στην περιοχή που λέγεται Ιντλιμπ. Η περιοχή κατοικείται κυρίως, απο άραβες.
6.-Μετά απο αυτήν την συμφωνία, η Τουρκία εισβάλει στο Αφρίν και κατά την γνωστή μέθοδο της εθνοκαθάρσης που ακολουθεί, εθνοκαθάρει τους Κούρδους του Αφρίν.
7.-Οι Κούρδοι του Αφρίν μεταφέρονται απο το Αφρίν σε γειτονιές του Χαλεπίου και λίγο έξω απο την πόλη. Είναι η πόλη την οποία επιχειρούν να καταλάβουν οι τρομοκράτες (και μη τρομοκράτες).
8.-Αυτή η κατάσταση παγώνει απο το 2016 ως σήμερα. Τα μέτωπα, στη Συρία και τον Άσαντ, υποστήριζαν οι Ρώσοι, οι Ιρανοί και η Χεζμπολάχ.
9.-Σήμερα το πεδίο ανατρέπεται. Η Ρωσία είναι απασχολημένη στην Ουκρανία. Η Χεζμπολάχ ηττήθηκε. Και το Ιράν με τα πλήγματα που υπέστησαν οι πληρεξούσιοί του δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό.
10.-Βλέποντας αυτήν την κατάσταση οι τρομοκρατικές δυνάμεις που υποστηρίζονται απο την Τουρκία, συν μη τρομοκρατικές ομάδες ανθρώπων που διώχθηκαν απο τις εστίες τους, σύν κάθε άλλο καρυδιάς καρύδι επιτίθενται στις συριακές δυνάμεις (τις δυνάμεις του Άσαντ) που ήλεγχαν την πόλη (Χαλέπι).
11.-Και εδώ αρχίζει το έλα να δείς. Συνεργάζονται μεταξύ τους δυνάμεις που μετά απο λίγο πολεμούν μεταξύ τους. Ακόμη και οι δυνάμεις των Κούρδων που ο Ερντογάν τις χαρακτηρίζει τρομοκρατικές πολεμούν μαζί με δυνάμεις που υποστηρίζονται απο την Τουρκία. Το ποιός πολεμά εναντίον ποίου είναι ένα πολύχρωμο φαινόμενο με τοπικά χαρακτηριστικά.
12.-Για όσους προσπαθούν να δούν αν και ποιός υποκίνησε την επίθεση, (διότι μια επίθεση απαιτεί όπλα, εξοπλισμό, επιμελητεία κλπ) πρέπει να δουν ποιος οφελείται.
13.-Οφελείται κατ αρχάς η Τουρκία η οποία ζητούσε απο τον Άσαντ να έρθουν σε συνεννόηση και ο Ασσαντ ηρνείτο με το επιχείρημα να αποχωρήσει πρώτα η Τουρκία απο τη Βόρειο Συρία. Κυρίως, όμως, η Τουρκία αλλάζει γενικότερη ρότα στη Μέση Ανατολή.
Οφελούνται δεύτερον οι Αμερικανοί οι οποίοι δεν θέλουν το Ιράν και τις δυνάμεις που το υποστηρίζουν στα πόδια τους.
Οφελείται, επίσης, το Ισραήλ για τον ίδιο λόγο και επι πλέον λόγω της αντιπαλότητάς του με το καθεστώς Άσαντ.
14.-Υπάρχει μια κινούσα δύναμη σε όλο αυτό; Θα υπάρχει αλλά αυτήν την στιγμή δεν φαίνεται. Πάντως η Τουρκία με την οποία συνεργάζονται οι δυνάμεις αυτές θα το γνώριζε.
15.-Η Τουρκία θέλει, επίσης, να φανεί αναβαθμισμένη στη νέα ισορροπία της Μέσης Ανατολής για να την λάβουν υπόψη οι δυνάμεις που διαμορφώνουν το νέο τοπίο (ΗΠΑ-Ισραήλ).
Λέγεται ότι η Τουρκία είναι έτοιμη για κυβίστηση. Να εγκαταλείψει τις δυνάμεις (Χεζμπολάχ-Χαμάς) που μέχρι τώρα υποστήριζε και να συνάψει σχέσεις με το Ισραήλ. Στην Αίγυπτο ο Σίσυ έχει αλλάξει, επίσης, πολιτική απέναντι στους Αδελφούς Μουσουλμάνους υπο την ιδεολογική ομπρέλα των οποίων κινείται ο Ερντογαν.
16.-Θα δούμε πολλά να αλλάζουν στη Μέση Ανατολή. Τίποτε δεν θα είναι όπως πριν.
Ας ελπίσουμε να μην έχουν την ίδια τύχη και τα Βαλκάνια. Αυτά πέρασαν την ανακατάταξη τη δεκαετία του 90.
Αντικυβερνητικοί μαχητές ποζάρουν για μια φωτογραφία μπροστά από την ακρόπολη ορόσημο του Χαλεπίου νωρίς στις 30 Νοεμβρίου 2024. – Οι τζιχαντιστές και οι υποστηριζόμενοι από την Τουρκία σύμμαχοί τους εισέβαλαν στη δεύτερη πόλη Χαλέπι της Συρίας στις 29 Νοεμβρίου, καθώς έκαναν μια αστραπιαία επίθεση κατά των δυνάμεων της Κυβέρνηση που υποστηρίζεται από το Ιράν και τη Ρωσία. (Φωτογραφία Abdulaziz KETAZ / AFP).
Η εμπλοκή της Τουρκίας στην πρόσφατη επίθεση στο Χαλέπι που διεξήχθη από Σύριους αντάρτες, με επικεφαλής τους μαχητές της Hayat Tahrir al-Sham (HTS), έχει προσελκύσει σημαντική διεθνή προσοχή, με ισχυρισμούς για παροχή στρατιωτικής και υλικοτεχνικής υποστήριξης στο HTS. Σύμφωνα με τον Ρώσο αναλυτή Kerim Has,η επιχείρηση της ομάδας δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη συγκατάθεση της Άγκυρας, υπογραμμίζοντας τα στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας για την αναμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεων στη βόρεια Συρία.
Η επίθεση υπό την ηγεσία των HTS στο Χαλέπι έχει διαταράξει την εύθραυστη σταθερότητα, για χρόνια, στη βόρεια Συρία. Σε μια ταχεία εκστρατεία, η ομάδα έχει καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος του Χαλεπίου, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Συρίας και βασικών εδαφών, συμπεριλαμβανομένων στρατηγικών θέσεων κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου Χαλέπι-Δαμασκού (M5), αποκόπτοντας ουσιαστικά κρίσιμους δρόμους ανεφοδιασμού για το καθεστώς Άσαντ. Ο ερευνητής δημοσιογράφος Fehim Taştekin σημειώνει ότι αυτό σηματοδοτεί μια κρίσιμη οπισθοδρόμηση για τον συριακό στρατό, ο οποίος αγωνίστηκε να αναπτύξει μια αποτελεσματική άμυνα λόγω των εκτεταμένων πόρων του και του μειωμένου ελέγχου στην περιοχή.
Το HTS είναι ένας συνασπισμός τζιχαντιστικών ομάδων που μάχεται ενάντια στην κυβέρνηση του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Δημιουργήθηκε το 2017 με βάση την τζιχαντιστική οργάνωση Jabhat al-Nusra (αναγνωρισμένη ως τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία), η οποία ιδρύθηκε στην αρχή του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, το 2012, ως τοπικό παράρτημα της Αλ Κάιντα (επίσης αναγνωρίζεται ως τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία).
Ο συνασπισμός αρνείται επί του παρόντος οποιαδήποτε σχέση με το τελευταίο. De facto, η μαχητική μονάδα της Jabhat al-Nusra δεν υπάρχει πλέον, αν και ορισμένοι διοικητές πεδίου συνεχίζουν να αποτελούν μέρος του HTS και μάλιστα φέρουν τα παλιά του σύμβολα.
Ο αναλυτής Ömer Murat, πρώην Τούρκος διπλωμάτης, υπογραμμίζει τις ενισχυμένες στρατιωτικές δυνατότητες του HTS, ιδιαίτερα στον πόλεμο με drone, ως καθοριστικό χαρακτηριστικό της επιχείρησης. Αυτή η τεχνολογική πρόοδος όχι μόνο ενίσχυσε το HTS στο πεδίο της μάχης, αλλά απέδειξε επίσης την ικανότητα της ομάδας να προσαρμόζεται και να καινοτομεί ως απάντηση στους επίμονους ρωσικούς και συριακούς βομβαρδισμούς.
Ο ειδικός της Ρωσίας Has υποστηρίζει επίσης ότι η επιτυχία του HTS θα ήταν αδιανόητη χωρίς τη στρατιωτική και υλικοτεχνική υποστήριξη της Τουρκίας. Η παροχή προηγμένων όπλων από την Άγκυρα και ο συντονισμός της με το HTS ευθυγραμμίζονται με ευρύτερους στρατηγικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης της κουρδικής επιρροής στη βόρεια Συρία και της θέσης της ως βασικής δύναμης στην περιοχή.
Η διπλή ατζέντα της Τουρκίας είναι εμφανής. Ενώ η Άγκυρα αρνείται επίσημα την άμεση ανάμειξη, ο Ομέρ Μουράτ υπογραμμίζει ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί την επίθεση για να αξιοποιήσει την περιφερειακή θέση της Τουρκίας.
Σημειώνει πιθανή συνεργασία με το Ισραήλ και ακόμη και τις Ηνωμένες Πολιτείες για την εκμετάλλευση του εξασθενημένου κράτους της Χεζμπολάχ, αναδιαμορφώνοντας έτσι τη δυναμική της ισχύος στη βόρεια Συρία. Αυτή η συνεργασία, προτείνει ο Μουράτ, σηματοδοτεί μια βαθύτερη γεωπολιτική στρατηγική που στοχεύει στην επέκταση της επιρροής της Τουρκίας ενώ περιθωριοποιεί κουρδικές ομάδες όπως οι Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG).
Το YPG είναι μια κατά κύριο λόγο κουρδική πολιτοφυλακή που δρα στη βόρεια Συρία και υπήρξε βασική δύναμη στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και το Λεβάντε, ενώ υπηρετεί επίσης ως ένοπλη πτέρυγα των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων υπό την ηγεσία των Κούρδων και υποστηρίζει την κουρδική αυτονομία στην περιοχή.
Η καταδίκη της επίθεσης από τη Μόσχα ως παραβίαση της συριακής κυριαρχίας αντανακλά την απογοήτευσή της, αλλά οι ενέργειές της παραμένουν περιορισμένες. Το αποδίδει αυτό στην εκτροπή των πόρων της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία, αφήνοντας τις δυνάμεις του Άσαντ ευάλωτες. Ο δημοσιογράφος Taştekin σημειώνει ότι η ρωσική στρατιωτική υποστήριξη, κάποτε καθοριστική για τη διατήρηση του καθεστώτος του Άσαντ, έχει μειωθεί σημαντικά, επιτρέποντας στο HTS να εκμεταλλευτεί τα κενά στην άμυνα του συριακού στρατού.
Η μειωμένη ικανότητα του Ιράν στην περιοχή έπαιξε επίσης κρίσιμο ρόλο. Τα πρόσφατα ισραηλινά χτυπήματα έχουν αποδυναμώσει σοβαρά τη Χεζμπολάχ, έναν από τους βασικούς πληρεξούσιους της Τεχεράνης, με τον Μουράτ να υπολογίζει σοβαρές απώλειες και μια κρίση ηγεσίας εντός της οργάνωσης. Ενώ το Ιράν έχει στείλει ενισχύσεις από το Ιράκ και τον Λίβανο, η αποτελεσματικότητά τους στην ανάσχεση της προέλασης του HTS παραμένει αβέβαιη.
Ο Μουράτ υπογραμμίζει επίσης πώς αυτές οι εξελίξεις έχουν δημιουργήσει ευκαιρίες για την Τουρκία. Εκμεταλλευόμενη τη μειωμένη επιρροή του Ιράν και το προκύπτον κενό ισχύος, η Άγκυρα έχει τοποθετηθεί ως αποφασιστικός παράγοντας στην περιοχή. Ωστόσο, αυτή η αλλαγή κινδυνεύει να αυξήσει τις εντάσεις με την Τεχεράνη και τη Μόσχα, αποσταθεροποιώντας δυνητικά τις εύθραυστες αποφάσεις της Ατάνα.
Η Συμφωνία της Αστάνα, γνωστή και ως Διαδικασία της Αστάνα, αναφέρεται σε μια σειρά διπλωματικών συναντήσεων και συμφωνιών με στόχο την επίλυση του συριακού εμφυλίου πολέμου. Ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2017 στην Αστάνα του Καζακστάν, η διαδικασία περιλαμβάνει βασικά τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, της Ρωσίας, του Ιράν και εκπροσώπων από τη συριακή κυβέρνηση και ομάδες της αντιπολίτευσης.
Το YPG υπό την ηγεσία των Κούρδων παραμένει κρίσιμος παράγοντας στην εξελισσόμενη σύγκρουση. Ελέγχοντας γειτονιές όπως το Sheikh Maqsoud και το Ashrafiye στο Χαλέπι καθώς και το Tal Rifaat, οι κουρδικές δυνάμεις βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού. Ο εμπειρογνώμονας για τη Μέση Ανατολή Ενές Έσεν, επίσης πρώην Τούρκος διπλωμάτης, καθώς και ο δημοσιογράφος Ταστεκίν προειδοποιούν αμφότεροι ότι οποιαδήποτε επίθεση με την υποστήριξη της Τουρκίας στοχεύει αυτές τις περιοχές θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένη αστάθεια. Επιπλέον, ο Μουράτ επισημαίνει ότι το κουρδικό ζήτημα παραμένει κεντρικό στους υπολογισμούς της Άγκυρας, με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να στοχεύει πιθανότατα να αποδυναμώσει την κουρδική αυτονομία ενώ ταυτόχρονα διαπραγματεύεται με τη Δαμασκό και άλλους ενδιαφερόμενους.
Η επίθεση στο Χαλέπι υπογραμμίζει την ευθραυστότητα του πολιτικού και στρατιωτικού τοπίου της Συρίας. Ο πρώην διπλωμάτης Μουράτ προτείνει ότι οι στρατηγικοί υπολογισμοί του Ερντογάν στοχεύουν στην αναμόρφωση της δυναμικής ισχύος της περιοχής, χρησιμοποιώντας την επιρροή της Τουρκίας στο HTS και σε άλλες ομάδες ως μοχλό.
Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση κινδυνεύει επίσης να αποξενώσει συμμάχους όπως η Ρωσία και το Ιράν, πιθανώς να καταρρεύσει το πλαίσιο της Αστάνα.
Για το καθεστώς του Άσαντ, το διακύβευμα είναι υπαρξιακό. Ένας συνδυασμός οικονομικής κατάρρευσης, στρατιωτικής κόπωσης και φθίνουσας υποστήριξης από τη Ρωσία και το Ιράν άφησε τη Δαμασκό ανεπαρκώς εξοπλισμένη για την ανάκτηση χαμένων εδαφών. Ο Fehim Taştekin προειδοποιεί ότι η επιστροφή ενός διχασμένου Χαλεπίου θα σηματοδοτήσει μια καταστροφική οπισθοδρόμηση για τη συριακή κυβέρνηση, αναιρώντας χρόνια εδαφικής εδραίωσης.
Η επίθεση στο Χαλέπι είναι κάτι περισσότερο από μια στρατιωτική επιχείρηση. είναι ένας πολύπλοκος γεωπολιτικός ελιγμός με εκτεταμένες επιπτώσεις. Καθώς η σκόνη κατακάθεται, η περιοχή αντιμετωπίζει την προοπτική της εντατικοποίησης των συγκρούσεων, της αλλαγής των συμμαχιών και ενός αβέβαιου μέλλοντος. Οι επόμενες εβδομάδες θα καθορίσουν εάν το HTS μπορεί να εδραιώσει τα κέρδη του, εάν το παιχνίδι της Άγκυρας αποδίδει και εάν οι σύμμαχοι του Άσαντ (Ρωσία και Ιράν) μπορούν να συσπειρωθούν για να αποτρέψουν περαιτέρω απώλειες.
* Ο Fatih Yurtsever είναι πρώην αξιωματικός του ναυτικού στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις. Χρησιμοποιεί ψευδώνυμο για λόγους ασφαλείας.
Η κλιματική κρίση έδειξε την απόλυτη “γύμνια” και ανεπάρκεια των δημόσιων θεσμών και δομών
Ναι, ήταν μια σφοδρή κακοκαιρία, που έπληξε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδος, η κακοκαιρία Bora.Ασφαλως η κλιματική κρίση έπαιξε τον ρόλο της, με την ποσότητα και πυκνότητα της βροχής και την μανία των ανέμων.
Αλλά οι συνέπειες, που είναι δραματικές, δεν μπορεί να φορτώνονται μόνον στην κλιματική αλλαγή.
Απλώς τα επικίνδυνα φαινόμενα, που προκαλεί, έρχονται να αποδείξουν πόσο σάπιο και αναποτελεσματικό είναι το σύστημα των δημόσιων θεσμών και δομών και πόσο ανίκανο και απροετοίμαστο για να αντιμετωπίσει την νέα πραγματικότητα!
Είναι δυνατόν σε νησιά, που περιβάλλονται από θάλασσα, να πνίγεται κόσμος και να καταστρέφονται τα πάντα από πλημμύρες;
Και όμως είναι!
Στην Ρόδο γνωρίζουν εδώ και χρόνια ποιες περιοχές είναι ευάλωτες σε πλημμυρικά φαινόμενα!
Είναι, κυρίως η Ιαλυσός και η ευρύτερη περιοχή του αεροδρομίου.
Τι έκαναν για να “θωρακίσουν” την εδαφική αυτή ζώνη;
Απάντηση: Ελάχιστα και απ’ ό,τι αποδείχθηκε, πλήρως αναποτελεσματικά.
Και όλη αυτή η τεράστια ” μαύρη τρύπα” σε ένα νησί, που αποτελεί την ναυαρχίδα του Ελληνικού τουρισμού και φιλοξενεί εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο!
Η ίδια εικόνα σχεδόν παντού: Χείμαρροι και μικρά ποτάμια μπαζωμένα και ακαθάριστα, πρανή που φαίνεται με το μάτι ότι είναι έτοιμα να ξεκολλήσουν, γέφυρες φτιαγμένες “στο πόδι” και άλλα παρόμοια, για τα οποία Κράτος, Περιφέρειες και Δήμοι κάνουν ,καιρό τώρα, πως δεν καταλαβαίνουν!
Έτσι, λοιπόν, φθάσαμε στην οδυνηρή πραγματικότητα, που αντικρύσαμε χθες : Πλημμυρίζουν οι δρόμοι στην Ρόδο, αποκλείεται και κλείνει ένα από τα πρώτα σε τουριστικές αφίξεις αεροδρόμια της χώρας, διαλύεται το μεγαλύτερο μέρος του νησιού, που ήξεραν όλοι ότι είναι ευάλωτο σε σφόδρα καιρικά φαινόμενα!
Στην Λήμνο, που θρηνεί νεκρούς, εξ ίσου ανεπαρκείς και απροετοίμαστοι δημόσιοι θεσμοί και υποδομές. Και μπορεί μεν η Λήμνος να μην είναι τουριστική ναυαρχίδα, όπως η Ρόδος, αλλά είναι ένα νησί με τεράστια στρατηγική σημασία, εξού και έχει πολύ στρατό και καλό στρατιωτικό αεροδρόμιο!
Συμπέρασμα: Η κλιματική κρίση είναι παρούσα ,αλλά περισσότερο επικίνδυνη είναι η ανικανότητα του πολιτικού συστήματος, σε όλα τα επίπεδα, που θα μας οδηγήσει σε ακόμη πιο δραματικές καταστάσεις, αν δεν υπάρξει ένα σοβαρό Εθνικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Καιρικών Κινδύνων και Καταστροφών, το οποίο να είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στην Κλιματική αλλαγή και στα όσα φέρνει μαζί της!
Οι καταστροφές που άφησε πίσω της η κακοκαιρία
Να κηρυχθεί η Ρόδος σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ζητά ο δήμαρχος
Να κηρυχθεί το νησί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ζήτησε από την κυβέρνηση ο δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης, λόγω των καταστροφών που προκάλεσε η κακοκαιρία.
Χθες το μεσημέρι στο δημαρχείο Ρόδου συνεδρίασε για άλλη μια φορά το συντονιστικό όργανο πολιτικής προστασίας, με τη συμμετοχή του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζημάρκου και του δημάρχου Αλέξανδρου Κολιάδη, προκειμένου να εκτιμηθεί η κατάσταση και να καθοριστούν οι επόμενες ενέργειες.
Σύμφωνα με δηλώσεις του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργου Χατζημάρκου, οι κάτοικοι της Ρόδου πέρασαν μια πολύ δύσκολη νύχτα.
Λέκκας για Ρόδο: Το ύψος της βροχόπτωσης έφτασε στο 75% της Βαλένθια
Όπως τόνισε ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας-ΟΑΣΠ, Ευθύμης Λέκκας «από τη μία πλευρά είναι ο κίνδυνος, ο κίνδυνος σε τι συνίσταται; Συνίσταται στο ότι το ύψος της βροχόπτωσης, στη ραγδαιότητα, στην ένταση, στην κατεύθυνση της βροχόπτωσης και σε ορισμένες άλλες συνθήκες, κυρίως όμως στο ύψος και στη ραγδαιότητα. Αυτός είναι ο κίνδυνος, ο οποίος είναι ακραίος κίνδυνος. Ομολογουμένως, σύμφωνα με τα ενόργανα δεδομένα, έχουμε πάνω από 300 χιλιοστά. Δηλαδή άγγιξε ουσιαστικά την βροχόπτωση της Βαλένθια που ήταν πάνω από 400, ήταν μεγαλύτερη. Είναι το 75% της Βαλένθια περίπου, δεν έφτασε το ύψος της Βαλένθια, αλλά όμως από εκεί και πέρα έχουμε να κάνουμε με ένα ακραίο φαινόμενο, με έναν υψηλότατο κίνδυνο, ο οποίος συνδυάζεται με την υψηλή τρωτότητα. Η τρωτότητα τι είναι; Είναι αυτό που σας είπα. Κατασκευές μέσα στην κοίτη του ποταμού, μέσα στην κοίτη, όχι παραπλεύρως και τα λοιπά, άστοχα τεχνικά έργα τα οποία είχαν γίνει πριν 60 – 70 χρόνια. Και βέβαια αποκοπή της κοίτης του ποταμού όταν αυτός πάει να εκβάλει προς τη θάλασσα. Το είδατε, ήταν πολύ χαρακτηριστικά».
Εικόνες απόλυτης καταστροφής στη Λήμνο
Όπως φαίνεται και από τις εικόνες που δημοσιεύει ο ιστότοπος limnoslive.gr, η σφοδρή καταιγίδα που ξέσπασε το Σάββατο προκάλεσε πλημμύρες και σοβαρές καταστροφές σε σπίτια, καταστήματα και υποδομές.
Η περιοχή του Κοντιά φαίνεται να έχει πληγεί περισσότερο, με τους κατοίκους να ενημερώνουν για μεγάλες ζημιές στις περιουσίες τους, ωστόσο πολλά σπίτια πλημμύρισαν και σε άλλες περιοχές, ενώ αγροτικές εκτάσεις βυθίστηκαν στο νερό.
Υπενθυμίζεται ότι από το πέρασμα της κακοκαιρίας στο νησί δύο άνδρες έχασαν τη ζωή τους, ένας κτηνοτρόφος που αγνοείτο στην περιοχή του Κοντιά στη Λήμνο και ένας ηλικιωμένος που έχασε τη ζωή του όταν γλίστρησε στην αυλή του, προσπαθώντας να καθαρίσει από τις λάσπες της βροχής.
Προειδοποιήσεις από τον Δήμο Λήμνου
Ο Δήμος Λήμνου ζήτησε να κηρυχθούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης οι Δημοτικές Ενότητες Ατσικής, Νέας Κούταλης και Μύρινας, λόγω της έντασης και της έκτασης των φαινομένων.
Οι Αρχές έχουν κηρύξει το νησί σε κατάσταση συναγερμού και έχουν ξεκινήσει τις επιχειρήσεις αποκατάστασης και υποστήριξης των πληγέντων. Ομάδες του Δήμου, της Πυροσβεστικής της Πολιτικής Προστασίας επιχειρούν στα πιο δύσκολα σημεία, ενώ ο στρατός έχει επιστρατευθεί για την ενίσχυση των προσπαθειών διάσωσης και καθαρισμού.
Άνδρας παρασύρθηκε από χείμαρρο στην Αιτωλοακαρνανία και τραυματίστηκε
‘Ανδρας παρασύρθηκε από χείμαρρο στα Χάνια Γαυρολίμνης, Δήμου Ναυπακτίας στην Αιτωλοακαρνανία.
Ο άνδρας παρασύρθηκε στην προσπάθειά του να διαπεράσει τον χείμαρρο.
Δυνάμεις της Πυροσβεστικής εντόπισαν τον άνδρα τραυματισμένο στο πόδι και τον διέσωσαν, ενώ ασθενοφόρο τον παρέλαβε προκειμένου να τον μεταφέρει στο νοσοκομείο.
Η Πυροσβεστική έχει δεχτεί 1.758 κλήσεις από προχθές
Συγκεκριμένα:
Στην Κεντρική Μακεδονία 620 κλήσεις και μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί:
-432 κοπές δέντρων
-50 αφαιρέσεις αντικειμένων
-33 αντλήσεις υδάτων και
-4 μεταφορές ατόμων σε ασφαλές σημείο
Στο νησί της Λήμνου 92 κλήσεις και μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί:
-58 αντλήσεις υδάτων και
-34 μεταφορές ατόμων σε ασφαλή σημεία
-Τις απογευματινές ώρες χθες 30 Νοεμβρίου 2024, ανασύρθηκε από κοίτη χειμάρρου η σορός ενός άνδρα.
-Αεροπορικώς έχουν μεταβεί στο νησί της Λήμνου 25 πυροσβέστες από Αθήνα.
Στο νησί της Χίου 28 κλήσεις και μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί:
-2 κοπές δέντρων
-13 αντλήσεις υδάτων και
-1 μεταφορά ατόμου σε ασφαλές σημείο
Στο νησί της Ρόδου 1.000 κλήσεις και μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί:
-1 κοπή δέντρου
-250 έλεγχοι για αντλήσεις υδάτων όπου ενέργειες έγιναν σε 25 περιπτώσεις και
-80 μεταφορές ατόμων σε ασφαλή σημεία
-Αεροπορικώς έχουν μεταβεί 35 πυροσβέστες από Αθήνα με αντλητικά μηχανήματα και δυο διασωστικές λέμβους. Επιπλέον ακτοπλοϊκώς μεταβαίνουν από Πειραιά 40 πυροσβέστες με 10 οχήματα.
Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 18 κλήσεις και μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί:
Η ενδιαφέρουσα επίσκεψη του διευθυντή Επικοινωνίας του Ερντογάν στην Ελλάδα.
Στην Αθήνα θα βρίσκεται σήμερα ο Φαχρετίν Αλτούν, διευθυντής επικοινωνίας του Τούρκου προέδρου Ερντογάν, για το 4ο Ελληνοτουρκικό Φόρουμ Μέσων κι Ακαδημιών, που διοργανώνει στο Μουσείο Ακρόπολης το Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων του Αμερικανικού Κολεγίου Ελλάδος.
Το θέμα της συζήτησης των ελλήνων και τούρκων ομιλητών θα είναι, αυτή τη φορά, ο ρόλος του αθλητισμού και του πολιτισμού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την επικοινωνία μεταξύ των δύο λαών και κρατών αλλά και σε επίπεδο ΜΜΕ και ακαδημαϊκό. Θα έχει, ωστόσο, εύλογο ενδιαφέρον η επίσκεψη του.
Η ελληνική αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τον πρέσβη Θεόδωρο Μπιζάκη, στην πρεσβεία της Ελλάδος στην ‘Αγκυρα
Πραγματοποιήθηκε στη Άγκυρα την Τετάρτη 27 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο υλοποίησης των συμφωνηθέντων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) για το έτος 2024, συνάντηση αντιπροσωπειών του ελληνικού και του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού.
Όπως έγινε γνωστό από το ΓΕΝ, επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας ήταν ο αρχιπλοίαρχος Στέφανος Σαρρής, διευθυντής Α’ Κλάδου του ΓΕΝ ενώ της τουρκικής η υποναύαρχος Gokcen Firat.
Επίσης η ελληνική αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τον πρέσβη Θεόδωρο Μπιζάκη, στην πρεσβεία της Ελλάδος στην ‘Αγκυρα.
Οι υπάλληλοι και οι συναλλασσόμενοι ευτυχώς είχαν προλάβει να εισέλθουν στο κτήριο και δεν υπήρξε κανένας τραυματισμός
Τμήμα μπαλκονιού της κεντρικής εισόδου έξω από την υπηρεσία του ΟΑΕΔ στη Ρόδο στην οδό Θεμιστοκλέους Σοφούλη, κατέρρευσε από την επέλαση της κακοκαιρίας BORA.
Οι υπάλληλοι και οι συναλλασσόμενοι ευτυχώς είχαν προλάβει να εισέλθουν στο κτήριο και δεν υπήρξε κανένας τραυματισμός. Τμήμα της κεντρικής εισόδου κατέρρευσε στις 08:15.
Η υπηρεσία έχει διακόψει τη λειτουργία της προσωρινά, μέχρι να γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι ασφαλείας από τους αρμόδιους τεχνικούς, σύμφωνα με τη «Ροδιακή».
Χιλιάδες Τουρκμένοι και Τούρκοι των δημοκρατιών της κεντρικής Ασίας συμμετέχουν στις δυνάμεις των ισλαμιστών ανταρτών
Oι ισλαμιστές αντάρτες της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ και του λεγόμενου Ελεύθερου Συριακού Στρατού ύψωσαν την τουρκική σημαία στην ακρόπολη του Χαλεπίου αποκαλύπτοντας έτσι ποιος κρύβεται πίσω από το νέο κύκλο αίματος στην Συρία.
Στην Συρία υπάρχει μία ρήση σύμφωνα με την οποία «οι Τούρκοι πάντα θέλουν να υψώσουν την σημαία τους στους δημόσιους χώρους μας».
Τώρα συμβαίνει ακριβώς αυτό. Οι ισλαμιστές αντάρτες με την κίνησή τους αυτή καταδεικνύουν για ποιον δουλεύουν και ποιανού τα συμφέροντα εξυπηρετούν.
Να σημειωθεί πως σε ό,τι αφορά τις εθνότητες που απαρτίζουν τις δυνάμεις των ισλαμιστών ανταρτών αυτές είναι Τουρκμένοι (Τούρκοι της Συρίας), όπως και άνδρες προερχόμενοι από τις δημοκρατίες της κεντρικής Ασίας με τουρκογενείς πληθυσμούς αλλά και Αλβανοί και Βόσνιοι από τα Βαλκάνια.
Στην αρχή της επίθεσης εμφανίστηκαν ως Σύροι για να πειστούν όλοι ότι επρόκειτο για επαναστάτες κατά της κυβέρνησης Άσαντ.
Όταν κατέλαβαν την ακρόπολη του Χαλεπίου ένας Τουρκμένος διοικητής, μιλώντας στα τουρκικά και όχι στα αραβικά ανακοίνωσε την «επιτυχία» των ανταρτών.
Οι ισλαμιστικές δυνάμεις εκπαιδεύθηκαν και εξοπλίστηκαν από Τούρκους αξιωματικούς.
Μεγάλο μέρος τους ξεκίνησε από τουρκικό έδαφος, πέρασε τα σύνορα και στη συνέχεια επιτέθηκε στο Χαλέπι.
Φυσικά αυτό δείχνει και γιατί είναι τόσο επιζήμια η Συμφωνία των Πρεσπών για την Ελλάδα και την ιστορία της
Οι περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη είναι παντελώς άσχετοι με την ιστορία και πολλοί μάλιστα την έχουν μάθει διαστρεβλωμένη από σειρές του Χόλιγουντ τύπου ο «Ηρακλής» και η «Ζήνα η πριγκίπισσα πολεμίστρια» όπου συναντιούνται ένα μυθολογικό και ένα ιστορικό πρόσωπο και μαζί τους μπορεί να παρουσιαστεί ακόμα και ο Ιούλιος Καίσαρας!
Όταν λοιπόν η παιδεία τους βασίζεται σε τέτοιου είδους τηλεοπτικές σειρές όταν υπάρχει μια συμφωνία που προσφέρει το όνομα Μακεδονία στα Σκόπια είναι λογικό να πιστεύουν εκατομμύρια ασχέτων, ότι η χώρα αποτελείται από «Μακεδόνες» και άρα αφού ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Μακεδόνας είναι… Σκοπιανός!
Ο κόσμος σε όλο τον πλανήτη βλέπει ότι το όνομα «Μακεδονία» παραδόθηκε στους Σκοπιανούς! Για να καταλάβει τις λεπτές διαφορές που η Συμφωνία προβλέπει πρέπει να διαβάσει… Wikipedia.
Στην πραγματικότητα δεν μπορεί να κατηγορηθεί ο Τ.Καρ επειδή είναι ιστορικά αδαής (αν και θα έπρεπε να διαθέτει μία γενική παιδεία της προκοπής αλλά δεν είναι υποχρεωμένος), άλλοι είναι αυτοί που πρέπει να προστατέψουν την Ιστορία του Έθνους.
Ο Τ.Καρ βρέθηκε στα τέλη Νοεμβρίου στα Σκόπια, στο πλαίσιο της μίνι περιοδείας του στα Βαλκάνια.
Στην αρχική του δημοσίευση έγραψε για «φιλικά Βαλκάνια», ίσως με κάποια δόση ειρωνείας, ενώ στη συνέχεια προκάλεσε πολύ έντονες αντιδράσεις γράφοντας: «Είμαι στα Σκόπια, στη Μακεδονία – την πατρίδα του Μεγαλέξανδου, ο οποίος – fun fact- έχει το ίδιο μεσαίο όνομα με τον Winnie the Pooh (σ.σ από το Alexander the Great)».
Στα σχόλια έγινε χαμός, ωστόσο ο Τζίμι Καρ δεν τοποθετήθηκε σε κάποιο από αυτά. Ωστόσο, έκανε ακριβώς την ίδια δημοσίευση όταν βρέθηκε στο Βελιγράδι.
Αρκετοί θαυμαστές του βρήκαν ευκαιρία για να το διασκεδάσουν, με παράδειγμα έναν Σέρβο που σχολίασε πως «Μεγαλέξανδρος ή όπως τον φωνάζουμε εμείς στη Σερβία, Πέντερ».
Το ποστάρισμα για τα Σκόπια είναι εδώ και αρκετό καιρό αυτό με το μεγαλύτερο engage στο προφίλ του, αφού οι αντιδράσεις που προκάλεσε ήταν πολλές και έντονες.
Η ουσία όμως παραμένει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα με την εθνοκτόνα συμφωνία που υπέγραψε στις Πρέσπες παρέδωσε τα κληρονομικά δικαιώματα της Μακεδονίας στο Σκοπιανούς.
Μία συμφωνία την οποία η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έκανε τίποτα για να την ακυρώσει αν και θα μπορούσε να το κάνει διότι οι Σκοπιανοί δεν την τηρούν βάζοντας το «Μακεδονία» χωρίς το γεωγραφικό προσδιορισμό «Βόρεια» στα κρατικά τους έγγραφα αλλά και επιτρέποντας να διαχέεται το αφήγημα πως δεν είναι Σλάβοι αλλά απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Militants from the Al-Qaeda-affiliated Hayat Tahrir al-Sham (HTS) currently invading Aleppo, Syria’s second-largest city, are taking orders from Turkish intelligence, French news agency AFP reported on 30 November.
HTS, formerly known as the Nusra Front, launched a lightning offensive from the group’s stronghold in Idlib Governorate on Wednesday. Its fighters took over numerous villages in the Aleppo countryside before taking control of large parts of Aleppo City on Saturday, including the ancient citadel.
AFP writes that “Opposition sources in touch with Turkish intelligence said Turkey had given a green light to the offensive.”
An AFP correspondent in HTS-held Idlib further reported that “The jihadists and their Turkey-backed allies took orders from a joint operations command.”
During the US-backed covert war on Syria that began in 2011, the CIA and allied intelligence agencies established joint operations rooms in southern Turkiye and Amman, Jordan, to direct the activities of their extremist proxies fighting the Syrian government.
Izvestia reported that the current HTS attack on Aleppo was coordinated between Turkish, Ukrainian, and French intelligence, with Israeli support and US approval.
The Russian newspaper said the assault was originally planned for March but was launched early in response to events in Lebanon.
On Wednesday, a ceasefire took effect to halt 66 days of brutal fighting between Hezbollah and the Israeli army in Lebanon.
Just as the ceasefire began, Israel turned its sights on Syria by bombing Lebanese-Syrian border crossings in an effort to prevent weapons transfers from Syria to Hezbollah.
Syrian army sources said on Saturday that Israel was also backing the extremists attacking Aleppo and areas on the Idlib front.
In the past, Israel has kept its support for Al-Qaeda groups in Syria covert so as not to damage their credibility in the eyes of Arabs and Sunni Muslims.
Prime Minister Benjamin Netanyahu held a special security discussion Friday evening with the heads of the defense establishment to discuss the current fighting in Syria.
According to Yedioth Ahronoth, Israeli officials view the Turkish-backed extremist advance on Aleppo as an opportunity to weaken Syria, which is a key ally of Hezbollah and Iran in the Axis of Resistance.
An unnamed Israeli official told the Hebrew newspaper that the fighting “is something we need to closely monitor and see how it develops.'”
“It doesn’t necessarily affect us, especially not in the short term, but any erosion of stability in a neighboring country could also impact us. It seems here that there are also opportunities for change,” the official said.
Ο Ιωάννης Αλμπάνης πήρε μέρος στην επιχείρηση εγκαθίδρυσης δικτατορίας το βράδυ της 21ης Απριλίου και συνυπήρξε με τους πρωτεργάτες του Πραξικοπήματος στις φυλακές Κορυδαλού και Αιγίνης επι τριετίαν ως πολιτικός κρατούμενος. Οι διηγήσεις του εδώ είναι απο τα όσα του είπαν και τα στοιχεία που του έδωσαν οι πραξικοπηματίες. Εμυήθη στην Ομάδα απο τον Στυλιανό Παττακό. Είναι η πρώτη συγκροτημένη καταγραφή των απόψεων των πραξικοπηματιών για το τί έπραξαν και πως έβλεπαν τα πράγματα. Και αυτό έχει τη σημασία του για την συνολική εικόνα της κοινωνίας και για την ιστορία.
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α’
1.Ενίσχυσις Ενόπλων Δυνάμεων.
Από το 1950 μέχρι τό 1968 ουδεμία Ελληνική Κυβέρνησις διενοήθη ποτέ να εξοπλίση τάς Ενόπλους Δυνάμεις έναντι τής Τουρκίας.Απασαι αι Κυβερνησεις μοιρολατρικώς ηρκούντο εις πάν ό,τι μάς έδιδεν το ΝΑΤΟ εις αναλογίαν 2,5 Τουρκία,1 Ελλάς. Βεβαίως εν πολλοίς ήσαν δεδικαιολογημέναι καθό η Χώρα είχεν εξέλθει από έναν 10ετή συνεχή πολεμον 1940-50 και μία τριπλή Γερμανο-Ιταλο-Βουλγαρική Κατοχή και η όλη προσπάθεια και πόροι κατευθύνοντο εις την ανασυγκρότησιν τής Χώρας διό και τάς δεκαετίας τού 50,60 και μέχρι τού 1974 δεν επαρουσιάσθησαν οικονομικά σκάνδαλα πολιτικών. Δέν υπήρχον κονδύλια.Ομως θ’ αρχίσουν νά υπάρχουν μετά το 1974 όταν η 21η Απριλίου θ’ αφήση έναν ακμαίον παραγωγικόν ιστόν και ένα εξωτερινόν χρέος 3,8 δις.δολλάρια ενώ σήμερον έχει φθασει τά 407 δις.δολλάρια.
Όταν ανήλθεν εις την εξουσίαν η 21η Απριλίου έχουσα υπ’ όψιν τά Σεπτεμβριανά τού 1955 κατά τά οποία εξηφανίσθη μία ολόκληρος μειονότης εξ 120 000 Ελλήνων τής Πόλεως, τούς βομβαρδισμούς τού 1964 εις τά Κόκκινα και Μαχαιρά τής Κύπρου υπό τής Τουρκίας,την απειλήν αποβάσεως τόσον εις την Κύπρον όσον και εις τάς Ανατολικάς Νήσους τού Αιγαίου χωρίς να δύναται αντικειμενικώς ν’ αντιδράση και ότι ευρεθέντων τών Πετρελαίων εις το Αιγαίον συνέταξεν δύο (2) πενταετή εξοπλιστικά προγράμματα 1968-1973 και 1973-78 (Υπευθ.Υποναύαρχος Κονιάλης) δαπανήσασα, τότε, κολοσσιαία ποσά (4,5 δις.και 9 δις.δραχμάς δι’ έκαστον) τοσούτον και τοιούτον ώστε
το 1974 πού εγένετο η εισβολή η Ελλάς νά έχη αδιαμφισβήτητον Αεροπορικήν και Ναυτικήν υπεροχήν και ισοδυναμίαν εις τον Στρατόν ξηράς.
Ομως ώς θα ίδωμεν δυστυχώς μή αντιδράσαντες θα ηττηθώμεν το μέν διότι έτσι εσχεδιάσθη υπό τού ΥΠΕΞ τών ΗΠΑ Χένρυ Κίσσινγκερ πού ήθελεν πάση θυσία τούς Τούρκους μέσω ΝΑΤΟ να καταλαμβάνουν το 40% (Βλ.έγγραφον ΝΑΤΟ τής 12 Ιουλίου 1974 ) το δε διότι συνέπραξαν μαζί του προδόσαντες την Ελλάδα πολιτικά και στρατιωτικά πρόσωπα ώς θα ίδωμεν κατωτέρω όταν θα εξετάσωμεν την περίοδον Ιωαννίδου 1973-4.
ΠΑΡΑΤΙΘΕΤΑΙ ΕΓΓΡΑΦΟΝ Νο1 ΤΟΥ ΝΑΤΟ ΟΤΙ ΘΑ ΒΟΗΘΗΘΗ Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΒΑΣΙΝ.
Παραγγελθέντα μέ τον 1ον- 2ον πενταετές προγραμμα 1968-78.
Ναυτικόν.
-1.Τέσσαρα (4) αόρατα Υποβρύχια «τσέπης» Υ-209 τά οποία το 1974 ενώ ηδύναντο εντός 10 λεπτών να βυθίσουν όλον τον Τουρκικόν στόλον ουδέποτε εστάλησαν υπο τού τότε Α/ΓΕΝ Αραπάκη μή υπακούσας εις την απόφασιν τού Α.Σ.Σ αλλά εις τον Κίσσινγκερ,Σίσκο κ.α.
-2.Εξη (6) τορπιλακάτους έκ Γερμανίας τύπου S και έξη (6) έκ Νορβηγίας τύπου T-ZED.
-3.Τεσσάρας έκ Γαλλίας πυραυλακάτους τύπου COMBATAGNE μέ πυραύλους EXOCET.
-4.Το 1973 παρηγγέλθησαν άλλαι τέσσαραι (4) όταν η Τουρκία ουδεμίαν διέθετεν τότε.
-5.Αγορά εξ ΗΠΑ πέντε (5) Αντιτορπιλικών τύπου GEARING & SUMMER.
-6.Αγορά άλλων πέντε (5) παρομοίων τάς οποίας είχεν η Ελλάς επί μισθώσει.
-7.Αγορά εξ ΗΠΑ έξη (6) Ναρκαλιευτικών τύπου BLUEBIRD και άλλας πέντε (5) κλειστής θαλασσης τύπου ADJIUDANT έκ Βελγίου.
-8.Αγορά ενός (1) Δεξαμενοπλοίου ΝΑΥΚΡΑΤΟΥΣΑ μέ ελικοδρόμιον.
-9.Αγορά ένος Αρματαγωγού δι’ ειδικάς αποβατικάς επιχειρήσεις το ΚΡΗΤΗ,
-10.Αγορά εξη (6) ελικοπτέρων τύπου ΑΛΟΥΕΤ-3 υπερσύγχρονα πλήρως εξοπλισ-μένα με πυραυλους αέρος-θαλάσσης και ηλεκτρονικάς κατευθυνομένας τορπίλας.
-1.Αγορά εξ ΗΠΑ (44) αεροσκαφών Φάντομ 3ης γενεάς τά οποία ήτο αδύνατον ν’ αντιμετωπισθούν από τά πεπαλαιωμένα 2ας γενεάς Τουρκικά F-84,F-104 αφ’ ενός κι’ αφ’ ετέρου είχον δυνατότητα να μεταβούν και επιστρέψουν από την Κύπρον.Τό μετά την μεταπολίτευσιν εξεπίτηδες λεγόμενον ότι δεν ηδύναντο να επιστρέψουν τά αεροσκάφη είναι απολύτως ψευδές και παραπλανητικόν.
-2.Αγορά εξ ΗΠΑ (60) αεροσκαφών βομβαρδιστικών Α-60 CORSAIR έχοντα αυτό-νομίαν 4.500 χλμ. δυναμένων να φθάσουν και επιστρέψουν και πέραν τής Τουρκίας.(Παρηγγέλθησαν από το 2ον πενταετές)
-3.Αγορά εξ ΗΠΑ (18) αεροσκαφών μεταφοράς C-130 (Παρηγγέλθησαν μέ το 2ον πενταετές)
-4.Αγορά δέκα (10) ελικοπτέρων ΣΙΝΟΥΚ χρησιμοποιηθέντων αρχικώς διά την μεταφοράν στύλων τής ΔΕΗ εις απόκρυμνα μέρη τοσούτον ώστε εντός 22 μηνών να ηλεκτροδοτηθή μέχρι και το τελευταίον χωριόν.
-5.Αγορά τεσσαράκοντα (40) αεροσκαφών εκπαιδευτικών Τ-2Ε δυναμένων να χρησιμοποιηθούν και δι’ εγγύς υποστήριξιν.
Σημείωσις.Απασαι αι αγοραί εγένοντο μέ Διακρατικάς Συμφωνίας και όχι μέσω τών αντιπροσώπων εταιρειών ώς μεσαζόντων ούτως ώστε να μή υπάρχουν μίζαι τύπου Τσοχατζόπουλου,Τσουκάτου,Μαντέλη κ.α.
Προσέτι εξεπληρούντο τοίς μετρητοίς άμα τή παραλαβή και τού τελευταίου μέρους τής παραγγελίας.Ομως ασχημονούσα μετά την μεταπολίτευσιν η Κυβέρνησις τής Νέας Δημοκρατίας μέχρι το 1979 πού ωλοκληρώθη και το 2ον πενταετές (1973-8) πρόγραμμα προμηθειών οπλικών συστημάτων παραγγελθέντων υπό τής 21ης Απριλίου πάν ό.τι παρελαμβάνετο το επαρουσίαζεν ότι αυτή το έφερεν επειδή δήθεν αι Ενοπλοι Δυνάμεις ήσαν άοπλοι.Αιδώς Αργείοι αφού «έξεστιν τοίς αθλίοις πολιτικάντοις ασχημονείν».
Ο Πατριάρχης Αθηναγόρας
2.Μεταφορά Πατριαρχείου.
Μετά τήν αποτυχίαν τής Κεσάνης και την ανεύρεσιν τών πετρελαίων ο Γ.Παπαδόπουλος ευφυής και διορατικός ών τά μέγιστα διαβλέπων ότι η όποια συνενόησις μετά τής Τουρκίας θα ήτο αδύνατος μελλοντικώς έκρινεν ότι θα έπρεπε τάχιστα να υλοποιηθούν τά εξής δύο ζητήματα.
.β.Η ύπαρξις τού Οικουμενικού Πατριαρχείου εις τήν Πόλιν θα ήτο εκάστοτε εις χείρας τής Τουρκίας και έξωθεν Δυνάμεων (ΗΠΑ) ένας διπλωματικός μοχλός πιέσεως επί Εθνικών θεμάτων διό και θα έδει ν’ απαγγιστρωθή η Ελληνική Διπλωματία από την ύπαρξίν του εις την Πόλιν.
Το πρώτον υλοποιήθη εις το ΜΑΞΙΜΟΥΜ ώς προανεφέραμεν το δέ δεύτερον κατά τον Γ.Παπαδόπουλον,Μακαρέζον,Παττακόν υπήρξαν ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΙ συνομιλίαι μετά τού Οικουμενικού Πατριάρχου Αθηναγόρου ο οποίος συνεφώνησεν πλήρως εις την εξής ιδέαν το έτος 1971.
«Εις τά όρια και έν επαφή μετά τού Αγ.Ορους έξω από την Ουρανούπολιν θ’ ανεγείρετο ένα επιβλητικόν οίκημα πού θα εστέγαζεν το Πατριαρχείον,ένας επίσης μεγαλοπρεπής Ιερός Πατριαρχικός Ναός και ένα Οίκημα Ιερατική-Πατριαρχική Σχολή ώς τής ΧΑΛΚΗΣ»
Μάλιστα ο Αθηναγόρας κρυφίως επεσκέφθη τον χώρον μετά τού Μακαρέζου κι’ απεφασίσθη η ύλοποίησίς του.Ο Μακαρέζος ενεθυμείτο ότι ώς κατ’ αρχήν κίνησιν είχεν προεγγράψει εις τον προϋπολογισμόν τού 1972 και ένα μυστικόν κονδύλιον χωρίς ποτέ να ημπορέση να υλοποιηθή αφού έτρεξαν γεγονότα ανατροπής τού Παπαδοπούλου.Θά ήτο μία εναλλακτική βαλβίδα ανακουφίσεως οσάκις η Τουρκία ή έξωθεν δυνάμεις (ΗΠΑ) θ’ απεπειρώντο πίεσιν διά τού Πατριαρχείου και απάντησις τής Ελλάδος θα ήτο η απειλή μετακινήσεώς του εις Αγιον Ορος!!!
Εικάζεται ότι καίτοι σφόδρα απόρρητος η σκέψις αυτή έν τούτοις από κάπου διέρρευσεν η ιδέα και αφ’ ενός όλως «περιέργως και υπόπτως» μετά από εξη (6) μήνας από τής επεσκέψεως ο μέν Πατριαρχης Αθηναγόρας έφυγεν (έφυγαν) από την ζωήν η δε Τουρκία έκλεισεν τήν Σχολήν τής Χάλκης το 1972 καταδήλως τή υποδείξει έξωθεν (ΗΠΑ).
Κατά τον Γ. Παπαδόπουλον η έκτακτος και περίεργος φυγή από την ζωήν τού Αθηναγόρου ήτο μία εισέτι ένδειξις ότι είχεν αρχίσει υπό τών ΗΠΑ η διαδικασία ανάτροπής του και η απαρχή δυσκόλων καταστάσεων μέ την Τουρκίαν διό κι’ ήρχισεν την ώς άνω προεργασίαν της πολιτικοποιήσεως τής καταστάσεως ώς προανεφέρθη το 1971.
Γ.Διακοινοτικαί Συνομιλίαι.
Θα έδει να τονισθή ότι η 21η Απριλιου 1967 εξ αρχής και καθ’ ολην την περίοδον πού ευρίσκετο εις την εξουσίαν ουδόλως υπεισήλθεν εις αυτό τούτο το Ελληνικόν Διπλωματικόν Σώμα και πάντοτε οι ΥΠΕΞ,ΥΦΕΞ ήσαν διπλωμάται καριέρας και θα έλεγον ότι τότε ηυτύχησεν η Ελλάς να έχη ό,τι εκλεκτότερον είχεν ποτέ αρχής γενομένης ώς ΥΠΕΞ από τού Πατριάρχου τής Ελληνικής Διπλωματίας Παν.Πιπινέλη, τού Οικονόμου-Γκούρα, Ξανθοπουλου-Παλαμά, Κων.Παναγιωτάκου,-Ανινου-Καβαλιεράτου,Ευστ.Λαγάκου κ.α δηλ. εις τά Υπουργεία γενικώς δεν ετοποθέτει ασχέτους μέ το αντικείμενον ώς πράττεται σήμερον π.χ ο Υπουργός υγείας να είναι Δικηγόρος και ο Υπουργός Δικαιοσύνη ιατρός, ο Υπουργός Αγοράς Πολιτικός Μηχανικός κ.α.
Μία παρασπονδία αναγκαία πού εις το Παρίσι ετοποθετήθη ώς Πρεσβευτής ο Αντιστράτηγος ε.α Μαρκοπουλιώτης και εις το Λονδίνον ο επίσης Αντιστράτηγος Γ.Σορόκος.Τούτο εγένετο κατ’ ανάγκην διότι έκ τών δύο αυτών πρωτευουσών εγίνετο η όλη «αντιστασιακή» προπαγάνδα κατά της 21ης Απριλιου 1967 αφ’ ενός κι’ αφ’ ετέρου διότι έκ τών δύο αυτών Πρεσβειών εγίνετο διαρροή απορρήτων αποφάσεων τής Κυβερνήσεως πρός τούς εκεί «αντιστασιακούς».Επανέροχμαι εις το κυρίως θέμα.
Υπενθυμίζω ότι η 21η Απριλίου αρχάς τού 1968 παρέλαβεν το Κυπριακόν εις τήν χειροτέραν κατάστασιν πού ηδύνατο ένεκεν τών αποτυχουσών συνομιλιών τής Κεσάνης και τών σκηνοθετημένων εχθροπραξιών τής Κοφίνου τον Νοέμβριον τού 1967 αμφοτέρων υποκινηθέντων υπό τού Μακαρίου ιδία η Κεσάνη μέσω τής ΕΣΣΔ. Καταγράφω τά έκτοτε κατά χρονολογικήν σειράν διπλωματικά γεγονότα:
.1.Τόν Δεκεμβριον τού 1967 ιδρύεται Τουρκοκυπριακή Διοίκησις μέ σκοπόν την συνένωσιν όλων τών δημιουργηθέντων από το 1964 Τ/Κ θυλάκων εις ενιαίον σχηματισμόν μέ καταστατικόν έκ 19 άρθρων δίκην Συντάγματος.
.2.Τήν 12.1.1968 ο Μακάριος προβαίνει εις μίαν άκρως ανθελληνικήν δήλωσιν διαχωρίζων το «εφικτόν» από το «ευκταίον» πράγμα όπερ απεκήρυττεν την Ενωσιν.
.3.Τήν 25ην Ιανουαρίου 1968 διεξάγονται Προεδρικαί εκλογαί και εκλέγεται με 95% ο Μακάριος και διά τους Τουρκοκυπρίους (Τ/Κ) ο Κιουτσούκ .
.4.Τόν ΜάΊον τού 1968 συνέρχεται το Ανώτατον Συμβούλιον Εθνικής Αμύνης (ΑΣΕΑ) όπου μέ βάσιν τά παραγγελθέντα οπλικά συστήματα καταρτίζεται διά πρώτην φοράν σχέδιονΑΕΡΟΝΑΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕΩΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ.
.γ.Οικοδόμησιν μίας ενιαίας και αδιαιρέτου Κύπρου ούτως ώστε μελλοντικώς δημιουργηθησομένων ευνοϊκων συνθηκών τήν Ενωσιν.
(Προσωπικη συζήσις και Βλ.Πρέσβεως Κων.Παναγιωτάκου ,απόρρητος Εκθεσις 20.4.1971).
.δ..Εξασφάλισιν χρόνου ολοκληρώσεως τού εξοπλισμού τών Ενόπλων Δυνάμεων ώστε να διαπραγματευώμεθα από θέσιν ισχύος (Προσωπική συζήτησις & Βλ.διαμεσολαβητού Μιχ.Δεκλερή σελ.44 και Γ.Κάρτερ σελ.130-1)
Όμως διά νά ήρχιζεν ο Διάλογος θά έδει να συναινούσε τόσον ο ΟΗΕ όσον και οι Μακάριος-Τουρκία καθό ένας έκαστος εξ αυτών δέν συνεφώνει δι’ ιδικούς του λόγους.
Όμως ώς αναφέρει ο Ελλην Διαμεσολαβητής Μιχ.Δεκλερής εκείνος πού επέτυχεν την επανέναρξιν τών συνομιλιών ήτο ο τότε ΥΠΕΞ Πατριάρχης τής Διπλωματίας μας Παν.Πιπινέλης.
7.Η πρώτη κανονική συνάντησις εγένετο την 27 Ιουνίου 1968 εις την Λευκωσίαν μεταξύ Γλαύκου Κληρίδη και Ντενκτάς καί παραδόξως ώς αναφέρει ο Ελλην Διαμε-σολαβητής Μιχ.Δεκλερής οι Τούρκοι ήσαν υπέρ το δέον υποχωρητικοί αποδεχόμενοι τροποποιήσεις και εις τά 13 σημεία πού εζήτει ο Μακάριος εκτός των κάτωθι τριών:
γ.Επιμονή εις την Τ/Κ Αυτδιοίκησιν όπερ ήτο και το πλέον ακανθώδες θέμα.
Ινονού -Παπαδόπουλος
Αντιθέτως εδέχοντο:
(1).Κατάργησιν τού Τ/Κ ΒΕΤΟ.
(2).Κατάργησιν δικαιώματος μονομερούς επεμβάσεως.
(3)Κατάργησιν τού δικαιώματος Ενώσεως μετά τής Ελλάδος.
(4).Κατάργησιν τής χωριστής Τουρκικής Βουλής.
(5).Μείωσιν τής συμμετοχής Τ/Κ εις τον κρατικόν Μηχανισμόν απο 30% που προεβλέποντο από τάς Συμφωνίας Ζυρίχης-Λονδίνου εις 18% που ήτο ο πληθυσμός Τ/Κ.
Ως αντιλαμβάνεσθε εφθάσαμεν εις θαυμαστόν σημείον επιτεύξεως τών αντικειμενικών σκοπών τής Ελλάδος.Ομως ο Μακάριος είχεν άλλην γνώμην αφού τρείς φοράς θα τάς τορπιλίση τεχνηέντως και εξεπίτηδες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β’
8.1ος.Τορπιλισμός τών συνομιλιών υπό τού Μακαρίου
Και ενώ είχομεν επιτύχει το ΜΕΓΙΣΤΟΝ αίφνις ο Μακάριος τήν 18ην Ιουλίου 1968 αναιτίως διακόπτει τάς συνομιλίας παρά την παρότρυνσιν τών Παπαδοπούλου και Κληρίδου περί μή διακοπής αυτών.Ούτως εκμεταλευόμενος ο Ντενκτάς την διακοπήν μεταβαίνει εις την Αγκυραν και όταν επανέρχηται ανακαλεί όλα όσα είχεν αποδεχθή προηγουμένως. Ομως διατί ο Μακάριος διέκοψεν τάς μέχρι τότε επιτυχεστάτας συνομιλίας; Μήπως ανέμενεν κάτι πού ήξερεν ότι θα συμβή και το οποίον εάν συνέβαινεν μέ επιτυχίαν θα ήλλασσον τά πάντα υπέρ τού Μακαρίου και κατά των Διακοινοτικών συνομιλιών;
Τό γεγονός τούτο λοιπόν ήτο ή απόπειρα δολοφονίας τού Γ.Παπαδοπούλου υπό τού Παναγούλη την 14ην Αυγούστου τού 1968 τή σχεδιάσει και εποπτεύσει υπό τού τότε ΥΠΕΣ τής Κύπρου Πολυκάρπου Γεωρκάντζη ώς απέδειξαν αι μετέπειτα έρευναι.
.Ενεκεν τούτου επιμόνως ο Γ.Παπαδόπουλος απήτησεν από τον Μακάριον την παραίτησιν τού ΥΠΕΣ Κύπρου Πολ.Γεωρκάνζη. Ο Μακάριος την 31.10.1968 αποπέμπει τον Γεωρκάντζην ο οποίος εξοργισμένος αφού αποστέλει επιστολήν εις τον Μακάριον αποπειράται να διαφύγη εις την Βυρητόν αλλά η Κυβέρνησις Μακαρίου τού απαγορεύει την έξοδον. (Διατί άραγε;) και διατάσσει τόν έκτοτε κατ’ οίκον περιόρισμόν του.Αντίγραφον τής σταλείσης τότε υπό τού Γεωρκάντζη πρός τον Μακάριον επίστολής του αποτελεί το προσωπικόν ιδιόχειρον σημείωμα πού ανευρέθη επάνω του όταν εδολοφονήθη το 1970 και εις το οποίον μεταξύ τών άλλων έγραφεν:
«Επικράνθην καθότι μέ αφήσατε εκτεθιμένον εις την υπόθεσιν Παναγούλη.Εδέχθην το στίγμα αγογγύστως διά νά σάς υποβοηθήσω….».
Μετά την μεταπολίτευσιν ό,τι δήποτε ηδύνατο να φαντασθή τις επερρίπτετο ότι το έκαμεν ή «ΧΟΥΝΤΑ» και ασφαλώς ότι τον Γεωρκανζην τον εδολοφόνησεν η «ΧΟΥΝΤΑ»,ότι τον Μακάριον δύο φοράς απεπειράθη να τον δολοφονήση η «ΧΟΥΝΤΑ». Δηλαδή «πάσα νόσος και πάσα «μαλακία» επερρίπτετο ότι τήν διέπραξεν η «ΧΟΥΝΤΑ» αναποδείκτως και σχεδιασμένα ώστε να διασύρρεται η 21η Απριλίου,
Σημείωσις.(Πλείονα περί υποθέσεως Παναγούλη,δολοφονίας Γεωρκάντζη, αποπειρών δολοφονίας τού Μακαρίου κ.α δύναται να ίδητε εις τά βιβλία τών Κων.Πλεύρη ιδιαιτέρου τού τότε Γεν.Γραμμ.Δημοσίας Τάξεως Συνταγματάρχου Ι.Λαδά «τά Γεγονότα 1965-77 σελ.307-328 και τού ιστοριογράφους Μάνου Χατζηδάκη «Γ.Παπαδόπουλος & Κυπριακόν σελ.209-270»)
…9.Μετά την αποδεδειγμένην είς γνώσιν τού Μακαρίου αποτυχημένην απόπειραν δολοφονίας τού Παπαδοπούλου και βλέπων ο ίδιος ο Μακάριος ότι δέν βλέπει διέξοδον διαφυγής καλείται την 2αν Σεπτεμβρίου τού 1968 εις Αθήνας μετά τού ΥΠΕΞ Κυπριανού όπου αναγκαστικώς και σφόδρα στριμωγμένος υποχρεούται εις την επανάληψιν τών Διακοινοτικών συνομιλιών Κληρίδη-Ντενκτάς.
Ούτω τον Ιανουάριον τού 1969 επαναρχίζουν αι διαπραγματεύσεις και άνευ διακοπής συνεχίζονται μέχρις τού Αυγούστου τού 1970.Εις όλον αυτό το διάστημα ο Μακάριος επισκέπτεται τάς Αθήνας την 5/1/1969,2/1 καί 16/1/1970 καθότι αι συνομιλίαι ευρίσκοντο εις κρίσιμον σημείον.Ολην την διαδικασίαν τών επιτυχών συνομιλιών την κατηύθυνεν μέ διπλωματικήν μαεστρίαν ό αναμφισβητήτως Πατριάρχης τής Ελληνικής διπλωματίας πρέσβυς Π.Πιπινέλης τότε ΥΠΕΞ τής Ελλαδος.Ομως αποθνήσκει «αιφνιδίως» και τον αντικαθιστά ο επίσης εμπειρότατος καί έκ τών κορυφαίων τής Ελληνικής Διπλωματίας πρέσβυς Ξανθόπουλος-Παλαμάς.
10.Τόν Σεπτεμβριον τού 1970 περατούται η 1η φάσις τών Ενδοκοινοτικών συνομιλιών και την 12ην Σεπτεμβρίου αφικνείται και πάλιν εις Αθήνας ο Μακάριος δι’ εκτίμησιν τών αποτελεσμάτων. Καίτοι ο Κληρίδης απεπειράθη να επιτύχη ένα “PACHAGE DEAL” όλων των σημείων συμφωνίας και διαφωνίας ο Ντενκτάς το ηρνήθη διό και ο Γ.Παπαδόπουλος τήν 19.12.1970 προέβη εις τάς κάτωθι δηλώσεις
«…Η Ελλνοκυπριακή πλευρά έκαμεν όλας τάς απαραιτήτους ενεργείας προκειμένου προωθηθή ο διάλογος έν τούτοις αι παράλογοι απαιτήσεις τών Τ/Κ και η δυσπιστία δέν επέτρεψαν ικανοποιητικήν εξέλιξιν».
.11.Τό πρώτον εξάμηνον το 1971 το κλίμα γίνεται θετικώτερον και εβαίνομεν εις μίαν πολύ καλήν εξέλιξιν αλλά αίφνις έχομεν δεύτερον τορπιλισμόν υπό τού Μακαρίου τών Διακοινοτικών.
Μκάριος -Κοσίγκιν (σοβιετικός πρωθυπουργός)
2ος Τορπιλισμός τών Διακοινωτικών συνομιλιών υπό τού Μακαρίου.
Ούτως ενώ όλα έβαινον πρός θετικήν κατεύθυνσιν εν τούτοις όπως πάντα πού επλησιάζομεν εις ευνοϊκην εξέλιξιν ο Μακάριος εύρισκεν ένα θέμα να τορπιλίση την πρόοδον.Ετσι λοιπόν ομιλών τον Μάρτιον τού 1971 εις την Γιαλούσα τής Καρπασίας καίτοι σφόδρα ανθενωτικός έκαμεν εξεπίτηδες τάς εξής προβακατόρικας δήθεν περί Ενώσεως δηλώσεις.
«…ακεραίαν παρελάβομεν την Κύπρον και ακεραίαν θα τήν παραδώσωμεν εις την μητέρα Ελλάδα…».
Αυτομάτως οι Τ/Κ αντέδρασαν και ητήσαντο περαιτέρω εγγυήσεις ήτοι Χωριστήν Αυτοδιοίκησιν και κατοχύρωσιν τού επιμάχου θέματος τού Κεντρικού φορέως δηλ.ό,τι είχεν επιτευχθή μέχρι τούδε ανετινάσσετο εις τον αέρα.
Ο Ντενκτάς ητείτο επιμόνως τώρα «Χωριστήν δομήν Αυτοδιοικήσεως» και κατοχύρωσιν «Κεντρικού φορέως».δηλ.επανερχόμεθα εις το 1963-4 τότε πού ο ίδιος Μακάριος ετορπίλισεν τάς Συνθηκας Ζυρίχης και Λονδίνου που ο ίδιος είχεν υπογράψει το 1959. Εκείνην την στιγμήν ο Μακάριος ησθάνετο πανίσχυρος καθό προσφάτως είχεν επισκεφθή την τότε Κομμουνιστικήν ΕΣΣΔ και είχεν λάβει υποσχέσεις ότι η ΕΣΣΔ ώς μόνιμον μέλος τού Σ.Α ασφαλείας τού ΟΗΕ ποτέ δέν θά επέτρεπεν Ενωσιν τής Κύπρου μέ τήν Ελλάδαδιότι αυτή θα μετετρέπετο εις βάσιν τού ΝΑΤΟ. Αυτό ο Μακαριος θα το έχη ώς Ευαγγέλιον ν’ ανατρέπη ή αποτρέπη λύσεις Ενωτικάς μέσω ΕΣΣΔ.
Τότε ήτο πού το πρώτον ηκούσθη εις το ΝΑΤΟ και Διεθνείς διπλωματικούς κύκλους η έκφρασις διά τον Μακάριον «Ο Φίντελ Κάστρο τής Μεσογείου».
Αμέσως ο Παπαδόπουλος προκειμένου προλάβει την διακοπήν τών συνομιλιών αποστέλει ένα αριστοτεχνικόν τεχνοκρατικόν σημείωμα συνταχθέν υπό τού τότε εξαιρέτου ΥΠΕΞ πρέσβεως Ξανθοπούλου-Παλαμά. Μέ το σημείωμα αυτό επρότεινον εις τον Μακάριον να υποβληθούν εις τούς Τ/Κ δύο προτάσεις ώστε να δυσκολευθούν να τάς απορρίψουν και θα ήσαν υπεύθυνοι διά τυχόν απόρριψιν.
.α.Θεσμοθέτησις θέσεως Υπουργού ή Υφυπουργού Τοπικής Αυτοδιοικήσεως πού θα προήρχετο έκ τών Τ/Κ και θα ήτο αρμόδιος δι’ όλην την Αυτοδιοίκησιν Ε/Κ και Τ/Κ. ή
.β.Θεσμοθέτησιν Υπουργείου Τοπικής Αυτοδιοικήσεως με Υπουργόν Ε/Κ και Υφυπουργόν Τ/Κ πού θα εχειρίζετο αποκλειστικώς τά τών Τ/Κ θέματα αυτοδιοι-κήσεως.
Αμφότερα κατωχύρωνον το ενιαίον τής Αυτοδιοκήσεως και ταυτοχρόνως εγίνοντο αποδεκτά και τά 13 σημεία πού εζήτει ο Μακάριος και θα διελύοντο οι Τ/Κ θύλακοι πού είχον δημιουργηθή από το 1963-4 υπαιτιότητι τού Μακαρίου.
Διά τάς προτάσεις αυτάς γράφει εις τά απομνημονεύματά του ο Κ.Παναγιωτάκος τότε πρεσβευτής εις την Λευκωσίαν ο οποίος καί τάς παρέδωκεν εις τον Μακάριον «ότι υπήρξαν προϊόν ανωτάτης στάθμης μελέτης αφού διετήρουν το ενιαίον Κράτος, παρέκαμπτον τάς διχοτομικάς επιδιώξεις τών Τ/Κ και θα διελύετο το απο το 1963-4 διχοτομικόν Καθεστώς τών θυλάκων».
Δυστυχώς ο Μακάριος τάς απέρριψεν αορίστως ώς «επιζημίας και απαρδέκτους….» αφού προηγουμένως τή υποκινήσει του όλα τά ΜΜΕ τής Κύπρου,οργανώσεις ΑΚΕΛ,ΕΔΕΚ Λυσαρίδου κ.α έβαλον ψευδώς ότι δήθεν υπήρχεν συμφωνία τού Ελληνος ΥΠΕΞ Ξανθοπούλου–Παλαμά και τού Τούρκου ΥΠΕΞ Ολτσάϋ εις την Λισαβώνα κατά την σύνοδον τού ΝΑΤΟ το 1971 δηλ.ότι ήτο Νατοϊκη λύσις πράγμα πού ηρέθιζεν την τότε ΕΣΣΔ.
Επ’ αυτού ο τότε Ελλην ΥΠΕΞ Ξανθόπουλος-Παλαμάς αγανακτισμένος εις τά απομνήμονεύματά του γράφει..«Ουδέποτε υπήρξεν Συμφωνία ούτε Νατοϊκη ούτε άλλη.Τα διαδιδόμενα εις την Κύπρον ήσαν αποκυήματα φαντασίας αυτών πού δεν ήθελον την συνέχισιν τών Διακοινοτικών συνομιλιών…εννοών σαφώς τον Μακάριον»
Ο Παπαδόπουλος διαβλέπων την αρνητικήν στάσιν τού Μακαρίου μέ κίνδυνον να διακοπούν αι Διακοινοτικαί αποστέλει εις τόν Μακάριον ίσως την πλέον αυστηράν επιστολήν-προειδοποίησιν πού απέστελεν ποτέ Ελληνική Κυβέρνησις κατά το παρελθόν .
Εις αυτήν εγράφοντο πολλά μεταξύ τών οποίων…
«…..Μακαριώτατε φαίνεσθε αποφασισμένος ν’ απορρίψητε τάς προτάσεις διά λόγους πού ομολογώ δέν δύναμαι ν’ αντιληφθώ και αντί νά επωφεληθήτε σπανίας ευκαιρίας τείνετε να δημιουργήσητε κατάστασιν δυναμένην να οδηγήση τον Ε/Κ λαόν εις περιπετείας από τάς οποίας θα εξέλθη βαρύτατα τραυματισμένος….καί κατέληγεν …..εάν επιμείνητε να διασπάσητε το κοινόν μας μέτωπον είμαι υποχρεωμένος να σάς είπω ότι αναλαμβάνετε βαρυτάτην ευθύνην ‘εναντι τού Ε/Κ λαού και τού Εθνους γενικώτερον αλλά και τής ιστορίας, Εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν η Ελληνική Κυβέρνησις θα ευρεθή εις την σκληράν ανάγκην να λάβη τά μέτρα εκείνα τά οποία επιτάσσει το Εθνικόν συμφέρον οσονδήποτε πικρά και είναι ταύτα».
(Ενταύθα ούτε κατά διάνοιαν υπήρχε σκέψις περί ανάτροπής του διά Πραξικοπήματος τύπου Ιωαννίδη το 1973. Εν κύριον μέτρον ήτο ότι θα ηπείλει ν’ αποσύρη τούς Ελλαδίτας Αξιωματικούς έκ τής Εθνικής Φρουράς καθισταμένης αυτής αναπήρου…)
Ο Μακάριος απήντησεν και παλιν ΑΡΝΗΤΙΚΩΣ, υποκριτικώς και αορίστως ότι δήθεν τάς εν Κύπρω ανθελληνικάς φωνάς δέν τάς ενέκρινεν κ.α υποκριτικά ενώ ο ιδιος καταδήλως παρασκηνιακώς τάς κατηύθυνε. Επί 6άμηνον διεκόπησαν αι συνομιλίαι αλλά και αι σχέσεις Αθηνών- Λευκωσίας εψυχράνθησαν τά μέγιστα τοσούτον ώστε τή εντολή Παπαδοπούλου η Πρεσβεία μας εις την Λευκωσίαν θα έπρεπεν να περιορίση τάς επαφάς μετά τού Μακαρίου και να μή παρίσταται όπου καλείται υπό τής Κυπριακής Κυβερνήσεως….
Εν κατακλείδι ο Μακάριος ετορπίλισεν διά μίαν εισέτι φοράν τάς Διακοινοτικάς συνομιλίας διά τών οποίων εκαταργούντο τή πράξει αι αντεθνικαί και επαίσχυνται Συμφωνίαι Ζυρίχης-Λονδίνου τού 1959 και εξηφανίζοντο οι από το 1963-4 δημιουργηθέντες θύλακοι υπαιτητιότητι τού Μακαρίου.
12.Μέχρις εδώ λοιπόν είχομεν.
-1955-63 περίοδος Καραμανλή Α’ «Η Κύπρος αποφασίζει και η Ελλάς συμπαρίσταται»
-1964–65 περίοδος Γ.Παπανδρέου.«Η Ελλάς αποφασίζει και η Κύπρος ακολουθεί».Τούτο όμως το είπεν αφού είχον απωλεσθή δύο σχέδια Ατσεσον που ο ίδιος είχεν είπει «Μάς εχάριζον μίαν Πολυκατοικίαν και ηθέλομεν και το ρετιρέ».
Ο δε Σπ.Μαρκεζίνης γράφει ότι ο Μακαριος μετά το 1963-4 ηρνείτο κατηγορηματικώς «ότι η Ελλάς έπρεπε ν’ αποφασίζη και η Κύπρος ν’ ακολουθή…»
Πρό αυτής τής καταστάσεως την 20ην Ιουλίου 1971 ο Γ.Παπαδόπουλος αποστέλλει εις τον Μακάριον διά τού εδώ πρεσβευτού τής Κύπρου Νικ.Κρανιδιώτη τήν κατωτέρω επιστολήν.
ΣΥΗΜΜ.ΕΓΓΡΑΦ.Νο2
ΠΑΡΑΤΙΘΕΤΑΙ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΝ
Είναι η πρώτη φορά πού Ελληνική Κυβέρνησις τρίζει τά δόντια εις τον Μακάριον.Ομως το κακόν είχε γίνει πολλάς φοράς προηγουμένως και ώς θα ίδωμεν τον Ιούλιον τού 1974 διά μίαν εισέτι φοράν τή υποδείξει παρασκηνιακώς των ΗΠΑ θ’ απαιτήση ουσιαστικώς από τον Ιωαννίδην ν’ απομακρύνη τούς Ελληνας Αξιωματικούς από την Κύπρον με τά γνωστά επακόλουθα πού θ’ αναλύσωμεν όταν αχθώμεν εις το σχετικόν κεφάλαιον.
Εν τέλει εις την ως άνω επιστολήν Παπαδοπούλου ο Μακάριος θ’ απαντήση την 4ην Αυγούστου 1971 διά τής οποίας μεταξύ των άλλων ανακριβειών και ψευδολογιών θ’ αναφέρη και τά εξής.
“Δεν γνωρίζω εις ποίας πρωτοβουλίας και εθνικώς επιζημίας ενεργείας αναφέρεσθε εκ μέρους μου. Υπήρξεν πάντοτε κανών δι εμέ η μετά της εκάστοτε Ελληνικής Κυβερνήσεως συννενόησις επι του χειρισμού της Εθνικής Υποθέσεως της Κύπρου…”
Επίσης ο Μακάριος δέν απεδέχετο ότι εις περίπτωσιν διαφωνίας θα υπερισχύη η γνώμη τού Εθνικού Κέντρου δηλ.τής Ελλαδος αλλά αι ευθύναι να υπάρχουν κεχωρισμένως δι’ εκάστην πλευράν. Παρόλα ταύτα βλέπων εαυτόν απομεμονωμένον επισκέπτεται τάς Αθήνας την 3ην Σεπτεμβρίου 1971 ένθα «εξεπίτηδες» τού γίνεται επισημοτάτη υποδοχή και λαμβάνουν χώραν δύο μεγάλαι συσκέψεις κατά τάς οποίας αποφασίζονται τά κάτωθι:
-2.Μετάπτωσις επί τέλους τής Εθνικής Φρουράς εις (2,5) Μεραρχίας εν ειρήνη και εν πολέμω εις τέσσαρας (4).
Ο Μακαριος δείχνει να τα’ αποδέχεται όλα τά ανωτέρω προταθέντα υπό τού Εθνικού Κέντρου.Ομως απατάσθε διότι ευθύς αμέσως θα ίδητε.
13.Τήν 20ην Σεπτεμβρίου 1971 συναντάται ο ΑΝ.ΥΠΕΞ τής Ελλάδος πρέσβυς Ξανθόπουλος-Παλαμάς μέ τον Βρετανόν ΥΠΕΞ Ντάγκλας Χιούμ και απορρίπτει ασυζητητί την διπλήν Ενωσινόσον και την πρότασιν τού Αγγλου ΥΦΕΞ Μπρίμλο περί Ομοσπονδίαςτην 23ην Σεπτεμβρίου με το αιτιολογικόν ότι θα εποικίζετο ό Τ/Κ τομεύς.Μετά ταύτα ο Ελλην ΑΝΥΠΕΞ Ξανθόπουλος-Παλαμάς δίδει εντολήν εις τον εν Λευκωσία τότε πρεσβευτήν μας Κων .Παναγιωτάκον όπως βολιδοσκοπήσει τον εκεί απεσταλμένον τού ΟΗΕ Οσάριο Ταφάλ δι’ επανέναρξιν τού Διαλόγου δι’ εμπλουτισμού των αντιπροσωπειών διά δύο Συνταγματολόγων εκατέρωθεν.Η ευφυής αυτή κίνησις τού Ξανθοπούλου-Παλαμά ευρίσκει σύμφωνον τον Γεν.Γραμματέα τού ΟΗΕ Ού Θάντ ο οποίος ετοιμάζει και παρουσιάζει σχετικόν Μνημόνιον εις το Συμβούλιον Ασφαλείας το οποίον κι’ εγκρίνεται με το υπ’ αρ.375/13.2.1971.Οι μόνοι οι οποίοι αντέδρασαν ήσαν οι Τούρκοι και ο Μακάριος και δή ο τότε ΥΠΕΞ Κυπριανού alter ego=αντ’ αυτού τού Μακαρίου περιερχόμενος τούς διαδρόμους των γραφείων τού ΟΗΕ εις Ν.Υόρκην κατεφέρετο με απαραδέκτους υβριστικάς φράσεις κατά τού Ξανθοπούλου-Παλαμά.
Απλά ΔΕΝ ΗΘΕΛΕΝ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟΝ Ο ΜΑΚΑΡΙΟΣ.
Ετσι έκ μέρους της Ελλάδος ορίζεται ώς εμπειρογνώμων ο Πρόεδρος τού Συμβουλίου Επικρατείας Μιχ.Δεκλερής και έκ μερους της Τουρκίας ο Συνταγματολόγος Αλτικαστί.Η άποψις της Ελλάδος ήτο ο διάλογος τώρα ν’ άρξηται απ’ εκεί πού είχεν τελειώσει ο προηγούμενος Ντενκτάς-Κληρίδη αφού σχεδόν είχον όλα τά θέματα συζητηθή και επέμενεν η Ελλάς αφ’ ενός ίνα μή διαιωνισθούν αι συνομιλίαι αφ’ ετέρου ίνα μή εγείρη η Τουρκία νέας απαιτήσεις.
(Την 21ην Δεκεμβρίου 1971 αφικνείται έκ Παρισίων οδεύων δια Κωνσταντινούπολιν ο βετεράνος από τήν εποχήν τού Κεμαλ Τούρκος Διπλωματης και πρωθυπουργός άλλοτε τής Τουρκίας ΙΣΜΕΤ ΙΝΟΥΝΟΥ και υπογράψας την Συμφωνίαν τής Λωζάνης.
Ο Γ.Παπαδόπουλος τού παραθέτει ανεπίσημον γεύμα εις την οικίαν του κατά το οποίον παρίστανται έκ μέρους τής Ελλάδος ο πρέσβυς Γ.Χωραφάς και υπηρεσιακοί παράγοντες τού ΥΠΕΞ.Κατ’ αυτήν ο Ινουνού επρότεινεν σχέδιον Καντονίωντύπου Ελβετίας και Ομοσπονδοποίησιντην οποίαν απέρριψεν ο Γ.Παπαδόπουλος μέ το επιχείρημα τής διαφορετικότητος τού πληθυσμού τής Κύπρου και Ελβετίας εξ επόψεως Εθνολογικής,Οικονομικής,Εδαφικής μορφολογίας αλλά και Πολιτισμικών παραδόσεων.Ο Ινονού αποχαιρετών εδήλωσεν ότι η Τουρκία αντιτίθεται εις την «αυτοδιάθεσιν» και πρέπει να δοθή προτεραιότης εις τάς σχέσεις μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας……).
Αρα το ΟΧΙ περί διχοτομήσεως ο Γ.Παπαδόπουλος πού είπεν εις τούς Αγγλους θά το είπη κι’ άλλην μίαν φοράν το 1973 ώς θα ίδωμεν.
14.Τόν Φεβρουάριον τού 1972 εντοπίζεται εις την περιοχήν τού Μπουγαζίου Αμμοχώστου η υπό τού Μακαρίου κρυφίως εκφόρτωσις Τσεχικού οπλισμού πρός οργάνωσιν δυνάμεως Πραιτωριανών τής καλουμενης Προεδρικής Φρουράς. Εν παρόδω το αυτό είχεν κάμει και το 1966 επί Κυβερνήσεως Σεφανοπούλου και παρ’ ολίγον τότε να τορπιλίση τον διαλογον ΥΠΕΞ Τούμπα-ΥΠΕΞ Τσαγλαγιανκίλ ενώ τώρα να τορπιλίση τάς εν αρχή ευρισκομένας νέας Ενδοκοινοτικάς συνομιλίας Κληρίδη- Ντενκτάς.
Πληροφορηθείσα η Ελληνικη Κυβέρνησις το γεγονός αποστέλει εις τον Μακάριον δύο Διαβήματα την 4ην και 7ην Φεβρουαρίου 1972 διά τού πρεσβευτού μας εις την Λευκωσίαν Κων.Παναγιωτάκου.Ταύτα έλεγον:
.α.Οτι και πάλιν είχεν αγνοηθή το Εθνικόν Κέντρον η Ελλάς.
.β.Οτι ο εξοπλισμός τού Εφεδρικού Σώματος θα ωδήγει εις εμφύλιον σπαραγμόν.
.γ.Οτι αι φραστικαί διαβεβαιώσεις επι τέλους δέν ήρκουν και
.δ.Ολος ο οπλισμός να παραδοθή εις την Εθνικήν Φρουράν πρός φύλαξιν πράγμα πού ο Μακαριος ήτο καθέτως αρνητικός.
Ετσι την 9ην Φεβρουαρίου 1972 λαμβάνει χώραν εις Αθηνας ευρυτάτη σύσκεψις υψηλοτάτου επιπέδου ένθα επροτάθησαν πολλαί λύσεις μεταξύ των οποίων η μία λύσις ήτο ν’ αποκατασταθή κάποια επαφή μέ τον Γρίβανώστε να τον ελέγχουν μή αχθώμεν εις αλληλοσπαραγμόν και η άλλη ήτο υπό τών τριών Μητροπλιτών τής Ιεράς Συνόδου Κύπρου Πάφου, Κυρηνείας, Κιτίου να τεθή πρότασις εις τον Μακάριον να επιλέξη μεταξύ Κοσμικού και Αρχιεπισκόπου ρόλον.
Την 11ην Φεβρουαρίου η Ελληνική Κυβέρνησις εκδίδει μίαν Διακοίνωσιν πρός τον Μακάριον και ένα προφορικόν μήμυμα πρός τον Γεωργ.Γρίβαν.
Η Διακοίνωσις πρός Μακάριον έγραφεν.
.α.Η Ελλάς έχει Συμβατικάς υποχρεώσεις διά την ασφάλειαν τής Κύπρου.
.β.Ο Οπλισμός να παραδοθή εις την Εθνικην Φρουράν πρός φύλαξιν.(Τούτο το ηρνήθη ο Μακαριος και αντεπρότεινεν την παράδοσιν εις Δυνάμεις τού ΟΗΕ).
.γ.Η τυχόν διανομή του εις άτομα θά ωδήγει εις αδελφοκτόνον πόλεμον.
.δ.Η Κύπρος είναι μέρος τού Εθνους και η Ελλάς αποφασίζει και όχι η Κύπρος.
πού πρέπει ν’ ακολουθή.
.ε.Η Ελληνική Κυβέρνησις πιστεύει ότι πρέπει να σχηματισθή Κυβέρνησις Εθνικής Ενότητος αποκλειομένου τού ΑΚΕΛ ( Κομμουνιστικόν κόμμα).
Εις τον Γριβαν επρότεινεν αμφότεροι μετά τού Μακαρίου ν’ αποχωρήσουν από την πολιτικήν σκηνήν.
Η ανωτέρω Διακοίνωσις ήτο φανερά και διενεμήθη πρός όλον τον Ελληνισμόν. Ισως ήτο η πλέον τολμηρά και αυστηρά πρός τον Μακαριον προειδοποίησις από το 1963 κι’ εντεύθεν η οποία έθετεν ευθέως ότι η Ελλάς αποφασίζει και η Κύπρος ακολουθεί.
Η τοιαύτη κίνησις ήτο αναγκαιοτάτη καθό ο Μακάριος μέ την Προεδρικήν Φρουράν και ο Γρίβας μέ την ΕΟΚΑ Β’ ευρίσκοντο πρό τής άλληλοσφαγής. Ητο δε τοσούτον ισχυρά καί ηχηρά πού ήγγιξεν και τάς Μεγάλας Δυνάμεις τότε αι οποίαι έσπευσαν να ζητήσουν εξηγήσεις από τον Γ.Παπαδόπουλον.
Καί αι μέν ΗΠΑ διά τού πρέσβευτού των Τάσκα απήτησαν ν’ ανακληθή πράγμα όπερ ρητώς το απέρριψεν ο Γ.Παπαδόπουλος η δε ΕΣΣΔ διεμήνυσεν ότι αι καλαί Ελληνοσοβιετικαί σχέσεις περνούν διά τού Μακαρίου.(Βλ.Κων.Παναγιωτάκου πρεσβευτού μας τότε εις την (Λευκωσίαν).
Ο Μακάριος απήντησεν ώς πάντοτε έπραττεν δι’ ανακριβειών, αοριστιών και υποκρισιών και το μόνον πού απεδέχετο ευθέως ήτο ο οπλισμός να παρεδίδετο πρός φύλαξιν εις τάς Δυναμεις τού ΟΗΕ δι’ όλα τά άλλα ήτο «ήξεις αφήξεις ού εν τώ πολέμω θνήξεις».
Ο Γ.Παπαδόπουλος εξωργίσθη και την 15ην Μαρτίου τού 1972 τού αποστέλλει μίαν ξηράν και περιεκτικήν απάντησιν η οποία εν περιλήψει έλεγεν:
«Μακαριώτατε η απάντησίς σας επί τής Διακοινώσεως ουδόλως δύναται θεωρηθή ώς ικανοποιητική ή έστω εποικοδομητική καθό περιλαμβάνει σειράν όλην αυθαιρέτων, απαραδέκτων, εις τόνον ισχυρισμών, υπαινιγμών και ανθελλαδικών αιχμών άς προτιμώ ν’ αντιπαρέλθω αρνούμενος ν’ ανοίξω στείραν αντιδικίαν την κρίσιμον αυτήν στιγμήν.
Επί τής παραδόσεως τού οπλισμού εις ΟΗΕ ουδέν έχω να προσθέσω.
Εις ό,τι αφορά εις την συγκρότησιν Κυβερνήσεως Εθνικής ενότητος απαιτείται τα- χεία υλοποίησις πρός αποκατάστασιν τού διαρραγέντος εσωτερικού μετώπου.
Τέλος εις ό,τι αφορά εις το προβάδισμα τού Εθνικού Κέντρου επιμένω απαρεγ-κλήτως τόσον διά το παρόν όσον και διά το μέλλον ώς εις το από 20ης Ιουλίου 1971 εμπιστευτικόν σημείωμα διελαμβάνετο.
Μετά προσήκοντος σεβασμού Γ.Παπαδόπουλος.»
(Μεσολαβεί μία συνάντησις Μακαρίου-Γρίβα μέ πρωτοβουλίαν τού Μακαρίου δι’ αντιπερισπασμόν τής ώς άνω σκληράς απαντήσεως τής κυβερνήσεως τών Αθηνών ένθα όμως διαπιστούται πλήρης διαφωνία. Επακολουθεί σύγκρουσις τών τριών Μητροπολιτών μετά τού Μακαρίου τάς οποίας επειδή δέν υπεισήρχετο ο Γ.Παπαδόπουλος τάς παρακάμπτω καίτοι τότε υπηρετών είς 2ον Γραφείον Πληροφοριών,τής ΙΙΙης Ανωτάτης Τακτικής Διοικήσεως γνωρίζω πλείστα όσα εις τά παρασκήνια πού έλαβον χώραναλλά δέν έχουν σχέσιν μέ την Ελληνικήν Κυβέρνησιν δηλ.περί αλληλοκαθαιρέσεως Μακαρίου και τών τριών Μητροπολιτών κ.α. Μάλιστα η Κυβέρνησις τών Αθηνών ίνα μή νομισθή υπό τού Μακαρίου ότι συντάσσεται μετά τού Γρίβα και Μητροπολιτών ηναγκάσθη ο τότε ΥΠΕΞ πρέσβυς Αννινος–Καβαλιεράτος να κάμη εξεπίτηδες δήλωσιν ότι δέν αναγνωρίζει την καθαίρεσιν Μακαρίου. Μία σώφρων ενέργεια).
15.Καί ενώ διεδραματίζοντο όλα τά ώς άνω θλιβερά θα τά εχαρακτήριζον γεγονότα την 8ην Ιουνίου 1972 αρχίζει και πάλιν ο ενισχυμένος μέ τούς δύο Συνταγματολόγους Δεκλερή-Αλτικαστί Διακοινοτικός Διάλογος Κληρίδη- Ντενκτάς.
Το όλον κλίμα ήτο θετικώτατον αφού τούς δύο πρώτους μήνας εξησφαλίσθη υπό τής Ελληνικής πλευράς να γίνωσιν αποδεκτά όσα από το 1968 μέχρι το 1971 είχον συμφωνηθή και ήθελεν η Ελληνική πλευρά ήτοι τά 13 σημεία πού ήθελεν ο Μακάριος,εξαφάνισιν τών Τ/Κ θυλάκων και το μόνον θέμα πού είχεν απομείνει ήτο τής Αυτοδιοικήσεως και ώς γράφει ο τότε ΑΝΥΠΕΞ πρέσβυς Ξανθόπουλος- Παλαμάς η επιτυχία τού διαλόγου υπό τής Ελληνικής Διπλωματίας ανεγνωρίσθη τότε Διεθνώς.(Βλ.Παλαμά,Διπλωματικόν Τρίπτυχον σελ.238).
Ο τότε Συνταγματολόγος και συνομιλητής Μιχ.Δεκλερής γράφει ότι «εάν αι πρώται συνομιλίαι Κληρίδη-Ντεκτάς επιστώθησαν εις τον Π.Πιπινέλη τώρα η συμμετοχή τών δύο Συνταγματολόγων ήτο έργον τού Ξανθοπούλου-Παλαμά.Τό μέγιστον ήτο ότι απηλείφετο το αρθρ.185 τού Συνταγματος τού 1960 μέ το οποίον απηγορεύετο η Ενωσις μέ άλλον κράτοςπλήν τής Ελλαδος εάν εδημιουργούντο κάποια στιγμή αι κατάλληλοι συνθήκαι»
16.Τορπιλισμός τών συνομιλιών υπό τού Γεωργ.Γρίβα-Η τελευταία ευκαιρία.
Και ενώ είχομεν αχθή εις το μέγιστον ο Γεωργ.Γρίβας μέσω τής πολιτικής οργανώσεως τής ΕΣΗΕΑ κατέκρινεν τάς συνομιλίας και ότι μόνον αυτός θα ωδήγει εις την Ενωσιν.Αλλο πού δεν ήθελον οι Τούρκοι οι οποίοι επανέφερον το άρθρον 185 μέ τό οποίον απεκλείετο η Ενωσις μέ οιονδήποτε Κράτος συμπεριλαμβανομένης και τής Ελλάδος.Είχομεν τον Μακάριον από το 1964 συνεχώς να τορπιλίζη ενδεχομένας λύσεις προσετέθη τώρα και ο Γρίβας.Ο Συνταγματολόγος και συνομιλητής Μιχ.Δεκλερής εξομολογείται ότι «είχεν λάβει ρητήν εντολήν εξ Αθηνών ΝΑ ΜΗ ΠΑΡΑΙΤΗΘΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ κατά τάς συνομιλίας».Αυτή ήτο ίσως η τελευταία ΧΡΥΣΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ.Ο δε Θάνος Βερέμης τού σημερινου ΕΛΙΑΜΕΠ σφόδρα αντιαπριλιανός γράφει:
«Η τελευταία ουσιαστική ολοκληρωμένη διευθέτηση τού Κυπριακού πρίν τήν Τουρκική εισβολή τού 1974 ήταν αυτή τών Διακοινοτικών Συνομιλιών μεταξύ Κληρίδη-Ντενκτάς τής περιόδου 1968-74 τής 21ης Απριλίου 1967.Παρόλον πού δέν κατετέθη επίσημο σχέδιο κατά την διάρκειαν τών συνομιλιών από εξωγενή (τρίτον) παράγοντα οι δύο συνομιλιτές έφτασαν πολύ κοντά σε συμφωνία…..»
ΣΥΝΗΜΜ. ΕΓΓΡ.Νο4 ΕΔΩ ΠΑΡΑΤΙΘΕΤΑΙ ΟΛΗ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΗΣ ΕΚΕΙΝΗΣ
17.3ος Τορπιλισμός τών συνομιλιών υπό τού Μακαρίου.
Και ενώ είμεθα εις την ανωτέρω σχεδόν ολοκληρωμένην Συμφωνίαν ο Μακάριος ανακοινώνει κατά μήνα Φεβρουάριον τού 1973 Προεδρικάς εκλογάς αι οποίαι βάσει τών Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου θα εγίνοντο και μεταξύ τών Τουρκοκυπρίων και υποψήφιος θά ήτο ο Ντενκτάς ο οποίος πιεζόμενος από την Τ/Κ αντιπολίτευσιν θα εγίνετο έτι σκληρότερος και ανυποχώρητος. Καί ώς γράφει ο Συνταγματολόγος Μιχ.Δεκλερής
«….ουδείς εννοών τον Ντενκτάς επιταχύνει διαπραγματεύσεις όταν βλέπη τον αντίπαλον να αλληλοσπαράσσηται (Γρίβας-Μακάριος-Μητροπολίται)».
Απεγνωσμέναι προσπάθειαι υπό τών Κληρίδη-Δεκλερή ν’ αναβάλη τάς εκλογάς απέτυχον διότι ο Μακάριος ήθελεν πάση θυσία να τορπιλίση τάς συνομιλίας και τάς ετορπίλισεν και επί πλέον να κερδίση χρόνον ισχυροποιούμενος παρακρατικώς έναντι τού Γρίβα..Απευθυνθέντες αμφότεροι εις τον Γ.Παπαδόπουλον να πείση τον Μακάριον να μή προβή εις εκλογάς απερρίφθη διά τούς εξής λόγους:
.α.Η Ελληνική Κυβέρνησις είχεν επιτύχει το μέγιστον άρα παρήλκεν πάσα αναμόχλευσις τών σχέσεων μετά τού Μακαρίου ο οποίος ημπορούσε να τά τινάξη όλα εις τον αέρα.
.β.Εάν απευθύνετο εις τον Μακάριον πιθανόν να εξελαμβάνετο ώς υποστήριξις πρός τον Γρίβαν.
Το μόνον πού έκαμεν ήτο ότι έδωκεν εις τον εν Λευκωσία Πρεσβευτήν μας Ευστ.Λαγάκον να πλησιάση τον Μακάριον και με μεγάλην διακριτικότητα να τού επισημάνη τάς δυσμενείς επιπτώσεις και συνεπείας έκ τών εκλογών.Καί ώς γράφει πάλιν ο Μ.Δεκλερής
«..Ο Μακαριος ήθελεν διά τών εκλογών πολιτικώς ν’ αντιμετωπίση τον Γρίβαν ενώ εάν ολοκληρούντο αι συνομιλίαι αυτομάτως θα εξουδετερούτο ο Γρίβας».
Όλα ήσαν πλέον έτοιμα αφού είχεν ολοκληρωθή το Νέον Σύνταγμα και οδεύομεν πρός υπογραφήν. Ενδεικτικώς κι’ αυτά πού ητούντο οι Τ/Κ ώς όλαι αι πτυχαί ακόμη και ο Οργανικός Νόμος τής Τ/Κ αυτοδιοικήσεως,ο Θεσμός τών Επιτροπών Αυτό-διοικήσεως.
Ομως έρχεται η ανατροπή Παπαδοπούλου υπό τού Ιωαννίδη και όλα τινάζονται εις τον αέρα.,.
Απαντες οι ιστοριογράφοι διά την εποχήν εκείνην αλλά και διπλωμάται εμπλακέντες καταγράφουν τά εξής ώς πρός τον Γ.Παπαδόπουλον έναντι τού Μακαρίου:
.α.Κατά τον Γ.Κάρτερ «Τά καύσιμα ετελείωσαν» σελ.130.
«Ο Γ.Παπαδόπουλος αντιδρούσε εις τάς προκλήσεις τού Μακαρίου μέ σχολαστικήν σύνεσιν προκειμένου τον λογικεύση και επαναφέρη εις τούς σχεδιασμούς τού Εθνικού Κέντρου…».
.β..Ο Πτέραρχος ε.α Αντων.Σκαρμαλιωράκης «Μνήμες και Μαρτυρίες 1941-1973» σελ.374.
«Ο Γ.Παπαδόπουλος προσήγγιζεν τά πράγματα μέ οξυδέρκειαν και έμφρονα ρεαλισμόν και δέν αφίετο εις τυχοδιωκτικούς εκτροχιασμούς»
.γ.Ο πρεσβευτής μας τότε εις την Λευκωσίαν Κων.Παναγιωτάκος γράφει.
«Ακόμη κι’ αυτή η σκληρή στάσις έναντι τού Μακαρίου ποτέ δέν εξεπέρασε το στάδιον τής αποπείρας δηλ.τά όρια ενός ψυχολογικού εκβιασμού ή φραστικών απειλών αι οποίαι όμως έμεινον μόνον νεκρόν γράμμα».
Μ’ αυτήν την συνετήν πολιτικήν είχεν επιτύχει να συνετίση κατά πολύ έστω και με πίεσιν τον Μακάριον.Αντιθέτως ο Γρίβας ήτο ανεξέλεγκτος. Εις μάτην ο πρεσβευτής μας Κων.Παναγιωτάκος και ο Υποδιευθυντής τού Κλιμακίου τής ΚΥΠ εις την Λευκωσίαν Συνταγματάρχης Κων.Ράδος απεπειράθησαν νά τόν συνετίσουν. Καί δεν συνετίσθη ούτε την 30ην Μαρτίου τού 1973 πού ο Γ.Παπαδόπουλος τού απέστελεν προσωπικόν μήνυμα όπως επιδείξη σύνεσιν και σωφροσύνην.
Ομως πώς επέτυχεν τόσα πολλά ο Γ.Παπαδόπουλος εις το Κυπριακόν και δή κυρίως έναντι τού δαιμονίου Μακαρίου και τού ατιθάσου Γρίβα;
.α.Κατά την προσώπικήν μου άποψιν σχηματισθείσαν έκ τών εκατοντάδων μετ’ αυτού προσωπικών συνομιλιών ο Γ.Παπαδόπουλος ήτο εξόχως ευφυής, βαθύτατα Εθνικιστής, υπερηγάπα την πατρίδα του και ουδεμίαν στιγμήν διενοείτο να πράξη κάτι εναντίον της παρά τάς όντως συνεχείς πιέσεις από τάς ΗΠΑ (Πρεσβευτή Χ.Τάσκα- Αντιπροέδρου Σπ.Αγκνιου).Πάντοτε προηγούντο τά Εθνικά συμφέροντα.
.β.Οπως και επί Ιωάννου Μεταξά δέν υπήρχεν Κοινοβούλιον ώστε αί εκάστοτε Εθνικαί αποφάσεις του να επηρεάζωνται από το πολιτικόν κόστος.
.γ.Συνέπεσεν τότε να υπηρετή εις το Διπλωματικόν Σώμα το άνθος της Ελληνικής Διπλωματίας ώς Π.Πιπινέλης, Ξανθόπουλος-Παλαμάς, Κ.Πανγιωτάκος, Ευστ.Λαγάκος, Β.Θεοδωρόπουλος, Οικονόμου-Γκούρας, Αννινος-Καβαλιεράτος κ.α.
.δ.Καί εικάζω,ώς προανέφερον πρέπει να υπήρχον κάποιοι Ελληνοαμερικανοί 1ης γενεάς υπηρετούντες τότε εις την CIA οι οποίοι όταν ημπορούσαν,όπως ημπορούσαν και χωρίς να διακινδυνεύουν να διέρρεον αοράτως κάποιας ζωτικάς πληροφορίας ώς πρός το πώς εσκέπτοντο οι πέραν τού Ατλαντικού ΗΠΑ.
Ετσι τον εβλέπομεν πολλάς φοράς γνωρίζων τί και πώς εσκέπτοντο αι ΗΠΑ αυτός ήτο πού έλεγεν βροντερό ΟΧΙ και ποτέ ΝΑΙ ένα δέν επροηγούντο τα Ελληνικά συμφέροντα.Εις πάσαν όμως περίπτωσιν αυταί αι διαρροαί πληροφοριών υπό Ελληνοαμερικανών,εάν υπήρχον απλώς το εικάζω,εν ουδεμιά περιπτώσει δύνανται να θεωρηθώσιν ότι ο Γ.Παπαδόπουλος ήτο πράκτωρ τής CIA.Καί σήμερον λόγω ΝΑΤΟ δεκάδες Ελληνες Αξιωματικοί ανταλλάσουν πληροφορίας,σκέψεις με Αμερικανονατοϊκούς και θα ήτο βλακεία να θεωρήσωμεν ότι όλοι αυτοί είναι πράκτορες τής CIA.
Τέλος εάν ο Γ.Παπαδόπουλος ή έτερος υψηλός Απριλιανός είχεν σχέσιν μέ την CIA ουδέποτε θα εδικάζοντο και ενεκλείοντο εις τάς φυλακάς διαπομπευόμενοι μέχρι σήμερον επί 50 έτη ούτε θα έθανον πένητες ενταφιαζόμενοι μέ την συνεισφοράν συναδέλφων των!!!
Των Γεωργίου Μούρτου, Φώτη Μουστάκη και Γιώργου Χαρβαλιά*
Στη μεταπολιτευτική Ελλάδα επαναλαμβάνεται, εν είδει ινδουιστικού μάντρα, η εδραιωμένη αντίληψη της επεκτατικής αναθεωρητικής Τουρκίας και της πολιτισμένης, ευρωπαϊκής Ελλάδας, της χώρας status quo που αυτοαναγορεύτηκε πυλώνας σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής.
Η αντίληψη αυτή παγιώθηκε σε διεθνοπολιτικό δίπολο: από τη μια, η γεωπολιτική Τουρκία της επιθετικότητας και του αυξανόμενου αναθεωρητισμού που στοχεύει στην αναβίωση του νεο-οθωμανικού ζωτικού χώρου και, από την άλλη, η συγκατανευσιακή Ελλάδα του ευρωπαϊσμού και της δικαιοπραξίας.
Η πρώτη, έχει αναλάβει τον ενεργητικό ρόλο του Προμηθέα με πρωτοβουλίες σε όλα τα επίπεδα ισχύος –σκληρής και ήπιας-, που αναρριπίζουν αξιώσεις. Και ως Προμηθέας έχει εξελιχθεί σε παραγωγό γεωπολιτικής.
Η δεύτερη, περιορίζεται στον παθητικό ρόλο του Επιμηθέαως μεταπράτης προϊόντων, υπηρεσιών και ιδεών. Και ως μεταπράτης, ακολουθεί τη δυναμική προέλαση του παραγωγού, καθότι καταναλωτής γεωπολιτικής.
Και σύμφωνα με τους κανόνες της ζωής, ο παραγωγός ακολουθεί ανοδική τάση, ενώ ο καταναλωτής καθοδική.
Ο ελλαδικός μεταπρατισμός, ως εκ φύσεως καταναλωτικός, τουτέστιν παθητικός, έχει ταυτιστεί με τις νεφελώδεις έννοιες του ευρωπαϊσμού και του διεθνούς δικαίου, το οποίο αποτελείται από διακηρυγμένες αρχές κι όχι κανόνες που διασφαλισμένα εφαρμόζονται, γι΄ αυτό το διεθνές σύστημα είναι άναρχο, πλημμυρισμένο με αίμα, αντιπαλότητες και μονομερείς ενέργειες.
Ο κύριος φορέας μετασχηματισμού των εννοιών αυτών σε εξωτερική πολιτική είναι μια προβαλλόμενη ως δεξαμενή σκέψης του αθηναιοκεντρικού μικρόκοσμου, που λειτουργεί ως ο αποκλειστικός ατζέντης ιδεοληπτικών συσκευασμάτων, όπως:
η διαμόρφωση λεβαντίνικης συνείδησης στη Μεγαλόνησο ως πρόκριμα επίλυσης του Κυπριακού∙ το ελληνικό έθνος είναι τεχνητό δημιούργημα κάποιων ευφάνταστων διανοουμένων∙ η διεθνής νομιμότητα που διέπει το καθεστώς του Αιγαίου είναι αναθεωρήσιμη.
Χώρος κι όχι χώρα
Οι αντιλήψεις αυτές, μεθερμηνευόμενες με γεωπολιτικούς όρους, αποδίδουν αποκλειστικότητα στον χώρο κι όχι στη χώρα. Η χώρα επιτάσσει αμετάβλητες πολιτικές, που υποστηρίζονται με θυσίες, ακόμα και της ζωής, ενώ ο χώρος με ευπροσάρμοστες μεταβλητές, μη εξαιρουμένων των συνόρων, της ιστορίας και των εθνικών αξιών. Στο πλαίσιο αυτό, ο εν λόγω φορέας μετάλλαξε τον λογότυπό του, αντικαθιστώντας τον αρχικό προσδιορισμό «αμυντική», δηλωτικό της χώρας, σε «ευρωπαϊκή», επιβεβαιωτικό του α-σύνορου χώρου.
Βέβαια, ο φορέας αυτός δεν χρεώνεται με την αποκλειστικότητα αυτής της αντίληψης, διότι προηγήθηκε η αριστερά του διεθνισμού και της ειρηνολαγνείας που εναντιώνεται παθολογικά στον πόλεμο αλλά όχι στην επίθεση, αποθρασύνοντας τους βόρειους και εξ ανατολών γείτονες με τους ακόρεστους αλυτρωτισμούς. Η αριστερή ειρηνολατρεία, ενισχύεται με ισχυρές δόσεις «προοδευτικής» φρασεολογίας, όπως: ανοιχτά σύνορα, υποστήριξη σε κάθε λογής μειονότητες και μειοψηφίες, ουδετεροθρησκεία εάν όχι πλήρης αθεΐα, γουοκισμός. Η διαμόρφωση της εθνομηδενιστικής ιδεολογίας, θα υπερβεί συν τω χρόνω τα όρια της αριστεράς σε όλες τις αποχρώσεις της, και θα εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα του κυρίαρχου σήμερα ελληνικού εθνικού αποδομισμού, που καλύπτει ολόκληρο το πολιτικό φάσμα και έχει διαβρώσει το εκπαιδευτικό σύστημα και τους θεσμικούς πυλώνες της δημόσιας ζωής.
Το πρωτεύον στην ελλαδική αντίληψη του χώρου είναι η οικονομία της κατανάλωσης, γι΄ αυτό το κράτος παραδόθηκε αμαχητί στην τεχνοκρατική Ευρώπη και η οικονομία κατέστη μεταπρατική. Όταν η οικονομία είναι μεταπρατική, όλο το κρατικό οικοδόμημα αποκτά τα συστατικά γνωρίσματα του μεταπρατισμού, από την παιδεία και τη δικαιοσύνη μέχρι τη διπλωματία και τις ένοπλες δυνάμεις. Το κράτος προμηθεύεται προηγμένα οπλικά συστήματα πρώτου πλήγματος αλλά τα δεσμεύει σε παθητικούς ρόλους άμυνας∙ εκπαιδεύει τους νέους στην πλειάδα των πανεπιστημιακών σχολών που είναι διάσπαρτες σε όλη την επικράτεια αλλά εξωθεί τους πλέον ταλαντούχους στην αποδημία, όταν η προσέλκυση νοών αποτελεί σήμερα πεδίο σκληρού ανταγωνισμού μεταξύ των φιλόδοξων χωρών∙ εορτάζει τις εθνικές επετείους με στομφώδεις εθνοπατριωτικές διακηρύξεις, όταν προβαίνει στην απο-ιεροποίηση της χώρας, τουτέστιν ακυρώνει το πνεύμα της θυσιαστικής προσφοράς, και κραδαίνει το λάβαρο της ειρηνολαγνείας που το συνοδεύει με το απειλητικό δίλλημα: «θέλετε πόλεμο ή ειρήνη»; Το εν λόγω δίλλημα, που έχει αναχθεί σε οδηγό διπλωματικής συμπεριφοράς, αναιρεί τη διεθνολογική σκέψη και πρακτική, όπως διαμορφώθηκαν από την αρχαιότητα∙ την ουσία, δηλαδή, της ισχύος –σκληρής και ήπιας.
Γεωπολιτική ανισορροπία
Διλήμματα αυτής της μορφής επωάζονται σε κλίμα αναξιοκρατίας και μεταπρατισμού, χαρακτηριστικά που αναπλάθονται και διαχέονται στην κοινωνία μέσα από τους μηχανισμούς των κομμάτων, τα οποία με τη σειρά τους έχουν εγκαθιδρύσει ένα ιδιότυπο σύστημα διακυβέρνησης, την κομματοκρατία. Η ελλαδική κομματοκρατία έχει διαβρώσει τα θεμέλια του διαχρονικού ελληνισμού, και έχει διαπλάσει την ανιστόρητη και παντοειδώς διεφθαρμένη κοινωνία των εξατομικευμένων και αλλοτριωμένων.
Η χώρα πορεύεται χωρίς πυξίδα ασφαλούς πλεύσης, λόγω της παντελούς έλλειψης στρατηγικής κουλτούρας, αφού το κυρίαρχο είναι ο μεταπρατισμός, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την επέλαση της γεωπολιτικής παραγωγής. Γι΄ αυτό παραμένει καθηλωμένη σε αποπροσανατολιστικές δοξασίες, όπως: ο τουρκικός επεκτατισμός οφείλεται σε οικονομικά αίτια που θα θεραπευτούν με τη συνεκμετάλλευση∙ ο σκοπιανός αλυτρωτισμός θα ακυρωθεί με τη σύνθετη ονομασία∙ το ψευδοκράτος θα αφομοιωθεί με τον εξευρωπαϊσμό του μέσα από διοικητικά σχήματα συγκυριαρχίας∙ οι αλυτρωτισμοί των γειτόνων θα υποχωρήσουν δια μαγείας με την ένταξή τους στην ΕΕ, όταν υπάρχει το προηγούμενο της ΝΑΤΟϊκής συμμετοχής, που όχι μόνο δεν επέφερε την επίλυση των διμερών προβλημάτων αλλά τα πολλαπλασίασαν.
Αντιλήψεις ως οι ανωτέρω διαψεύδονται από τη διεθνολογική πρακτική και εμπειρία, μέσω των αιώνων, που έχει διαποτιστεί από τη θουκυδίδεια σκέψη. Ότι, δηλαδή, οι διακρατικές σχέσεις διαμορφώνονται στη βάση της ισχύος και αποφασιστικότητας των δρώντων, και δεν αποτελούν άσκηση διπλωματίας savoir vivre. Οι συνέπειες της νομόπληκτης Ελλάδας του γεωπολιτικού αγνωστικισμού είναι οι ακόλουθες:
Γκριζοποίηση του Αιγαίου (casus belli, υπερπτήσεις, τουρκο-λιβυκό μνημόνιο), Κοσοβοποίηση της Θράκης (παράνομος μουφτής, ρόλος Προξενείου, οπτική ισλαμοποίηση με πανσπερμία τζαμιών ακόμα και σε απομακρυσμένες περιοχές), ομηρία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, και εθνική χειραφέτηση του υβριδικού κράτους των Σκοπίων (από σκοπιανό/σλαβικό σε μακεδονικό). Οι σοβαρές αυτές συνέπειες είναι το αποτέλεσμα της ελληνικής ατολμίας που, μεταξύ των άλλων, παγίωσε την τουρκοποίηση της μισής Κύπρου, της Ίμβρου και Τενέδου, ενώ, πρόσφατα, προστέθηκε η αλβανοποίηση της Β. Ηπείρου, που ανακοινώθηκε επίσημα από τον Αλβανό πρωθυπουργό Έντι Ράμα στη Θεσσαλονίκη.
Η ελληνική παθογένεια ανέδειξε ως ρυθμιστή των γεωπολιτικών εξελίξεων την Τουρκία, η οποία, λόγω μεγέθους, τεχνολογικής πρωτοπορίας με δυναμική εξωστρεφή οικονομία, ιεροποιημένη με ζήλο θρησκευτικό και εθνική έπαρση, έχει αναδειχθεί σε ασυμβίβαστη δύναμη που υπαγορεύει όρους και διαμορφώνει την περιφερειακή αρχιτεκτονική.
Περιγράφεται, ουσιαστικά, το ανισοβαρές γεωπολιτικό ισοζύγιο Ελλάδας και Τουρκίας με απροσδιόριστες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή. Αρχαιόθεν, η Ελλάδα είχε συναίσθηση της οικουμενικότητάς της και ενεργούσε ως αυτόφωτη δύναμη, με συνέπεια να διατηρεί την ισορροπία στην περιοχή και να διασώζει την Ευρώπη από τις επελάσεις των δυνάμεων του ασιατικού δεσποτισμού.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα είχε συναίσθηση της γεωπολιτικής υπεραξίας της ως η χώρα με το μοναδικό προνόμιο να συναρθρώνει τις τρεις σημαντικότερες ηπείρους του πλανήτη: Ευρώπη-Ασία-Αφρική.
Ουδεμία αυτοκρατορία δεν αναδείχθηκε σε παγκόσμια δύναμη εάν δεν κυριαρχούσε στον ελληνικό χώρο.
Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία που επέτυχε παγκοσμιότητα ήταν εξ αρχής Ελληνορωμαϊκή, ενώ η Οθωμανική απέτυχε να αναδειχθεί σε παγκόσμια, διότι είχε αλωθεί έσωθεν από τους Έλληνες που κυριαρχούσαν στο εμπόριο, στη διπλωματία και στο Αιγαίο. Η ναζιστική Γερμανία απέτυχε οικτρά να υλοποιήσει την παγκόσμια κυριαρχία της λόγω της απαράμιλλης αντίστασης των Ελλήνων, χωρίς να αποκηρύξει τα αυτοκρατορικά της σχέδια και επανήλθε με τους αδυσώπητους μνημονιακούς όρους, επιτυγχάνοντας, με τη συνδρομή της ελλαδικής κομματοκρατίας, να καταστήσει τη χώρα μας αποικία χρέους.
Εκ των ανωτέρω συνάγεται το συμπέρασμα ότι η ανισορροπία της περιοχής δεν προκλήθηκε από την υπερδιόγκωση της Τουρκίας αλλά από την υποχώρηση του κρατικού ελληνισμού, που διαγράφει αντίθετη πορεία από αυτή του ιστορικού ελληνισμού.
Ο ελληνισμός, σε όλη την ιστορική διαδρομή του, αποτελούσε πυλώνα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή, ένα είδος γεωπολιτικού ελατηρίου που ελληνοποιούσε τις ξενικές επιρροές και αφομοίωνε τις πιέσεις από οιονδήποτε επίβουλο, διατηρώντας την απαράμιλλη ανθεκτικότητα του ελληνικού αρμού που συνενώνει τις τρεις σημαντικότερες ηπείρους. Η απόκλιση από τον ιστορικό αυτό ρόλο του ελληνισμού προήλθε από τον ελλαδισμό της μεταπολίτευσης, όταν η χώρα διαποτίστηκε με τη νομοκρατική μονομέρεια και τη μεταπρατική παθογένεια, με συνέπεια να καταστεί παράγοντας αποσταθεροποίησης. Η ελλαδική απόκλιση επιβεβαιώνεται από τη διεθνή εμπειρία, που αποτελεί ασφαλή δείκτη κανόνων συμπεριφοράς.
Διεθνής πρακτική
Στην Τουρκία είναι αδιανόητο να εκλεγούν στα ύπατα πολιτειακά αξιώματα ή να αναλάβουν τα κύρια υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας νομικοί, όταν στην Ελλάδα τα εν λόγω αξιώματα μονοπωλούνται από συνταγματολόγους, δικαστές και νομικούς γενικότερα.
Η Αθήνα, δηλαδή, βλέπει τον κόσμο νομικά, ενώ η Άγκυρα γεωπολιτικά.
Οξύτατη γεωπολιτική αντίληψη διαθέτει το Ισραήλ, που εξισορροπεί την τεράστια εδαφική και πληθυσμιακή μειονεξία του με γεωπολιτική υπεραξία, ενισχυμένη με την ιεροποίηση του εθνικού φρονήματος. Και η ιεροποίση συνδυάζεται με το φρόνημα της ηρωποίησης και την επιδίωξη της αριστείας στους τομείς της παιδείας, της έρευνας και της επιχειρηματικότητας ως “startup” κράτος, χαρακτηριστικά που το αναδεικνύουν σε τεχνολογική και στρατιωτική υπερδύναμη.
Πόλεμος του Βακαλάου
Στους γεωπολιτικούς δρώντες συγκαταλέγεται και η λιλιπούτια Ισλανδία, που ενήργησε γεωπολιτικά και όχι νομικά, για να κατοχυρώσει την εθνική της κυριαρχία, προχωρώντας στην επέκταση των χωρικών της υδάτων και δεν δίστασε να αναμετρηθεί με μια υπερδύναμη, τη Βρετανία, την οποία ταπείνωσε στον «πόλεμο του βακαλάου», το 1975. Εν αντιθέσει, οι Φιλιππίνες κέρδισαν νομικά στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης αλλά έχασαν γεωπολιτικά εξαιτίας της αδυναμίας να εφαρμόσουν την ευνοϊκή απόφαση της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών, λόγω αντίδρασης της Κίνας.
Ενδιαφέρουσα περίπτωση αποτελεί η Ταϊβάν. Οι αναλογίες με την Ελλάδα είναι καταπληκτικές. Και οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν αμείωτη στρατιωτική πίεση από τους ισχυρούς γείτονες, Κίνα και Τουρκία, αντίστοιχα, που εφαρμόζουν πανομοιότυπη στρατηγική, την αποδιδόμενη αγγλιστί “coercion without violence”.
Και οι δύο βιώνουν οξύτατο δημογραφικό πρόβλημα και διχασμένο εσωτερικό μέτωπο ως προς το πρακτέον έναντι των εξωτερικών πιέσεων. Επιπρόσθετα, οι ένοπλες δυνάμεις τους μεταφέρουν βαρύ φορτίο λόγω της εμπλοκής τους στην πολιτική -δικτατορία στην Ελλάδα, στυγνή στρατιωτική διακυβέρνηση, από το 1947 έως 1987, στην Ταϊβάν-, που άφησε χέουσες πληγές, με κυριότερη την ανεπαρκή κοινωνικοπολιτική στήριξη που αγγίζει τα όρια της απαξίωσης, όπως επιβεβαιώνεται από την αποστροφή προς το στρατιωτικό επάγγελμα και την αποφυγή παντί τρόπω στρατιωτικής θητείας.
Συνέπεια τούτου είναι η καθιέρωση βραχύβιας διάρκειας θητεία -τετράμηνη στην Ταϊβάν, οκτάμηνη στην Ελλάδα-, που δεν δικαιολογείται από τους πραγματικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν, με ένα υψηλό ποσοστό Ταϊβανέζων να δηλώνει ότι θα αποδράσει, θα κρυφτεί ή θα παραδοθεί σε περίπτωση κινεζικής εισβολής.
Επιπρόσθετα, οι δύο χώρες επέλεξαν τις εισαγωγές και όχι την παραγωγή οπλικών συστημάτων, και επαναπαύτηκαν στις υποστηρικτικές διακηρύξεις των συμμάχων, καθώς και στις περιοδικές διαθέσεις ειρηνικής συνύπαρξης των αντιπάλων τους, που στην Ελλάδα αποδίδονται ως «φιλία».
Οι αδυναμίες αυτές έχουν δημιουργήσει τεράστιο έλλειμμα στρατηγικής κουλτούρας, που χαρακτηρίζει αμφότερες τις χώρες, με συνέπεια να αποπροσανατολίζει τους διαμορφωτές πολιτικής και να εφησυχάζει την κοινή γνώμη.
Στον αντίποδα, βρίσκεται η Ν. Κορέα, που οι νέοι όχι μόνο θεωρούν ύψιστη τιμή να υπηρετήσουν τη διετή στρατιωτική θητεία, αλλά στιγματίζονται κοινωνικά όσοι την υπεκφεύγουν.
Η συγκριτική αναφορά Ελλάδας-Ταϊβάν παρουσιάζει καταπληκτικές ομοιότητες αλλά και ουσιαστικές αποκλίσεις. Η δεύτερη, συνειδητοποίησε το αδιέξοδο της πολιτικής της, και προχώρησε στη χάραξη νέας πορείας με τη διαμόρφωση υψηλής στρατηγικής, που βασίζεται σε δύο κύριους πυλώνες: Πρώτον, στην αύξηση της στρατιωτικής θητείας στους 12 μήνες με παράλληλη υιοθέτηση της «ασύμμετρης» άμυνας, τουτέστιν, την επίθεση και την εγχώρια παραγωγή μη επανδρωμένων οπλικών συστημάτων στον αέρα, την ξηρά, τη θαλάσσια επιφάνεια και υποθαλάσσια (υποβρύχια). Δεύτερον, στη διεθνή ευαισθητοποίηση ως αναντικατάστατη δύναμη για την παγκόσμια οικονομία, λόγω της ηγεμονικής θέσης της στην τεχνολογία της πληροφορικής και των κομπιούτερ (ITC – Information Technology and Computer) που την ανέδειξαν σε υπερδύναμη υψηλής τεχνολογίας.
Ο ελλαδισμός παραμένει καθηλωμένος στις «συμμετρικές» επιλογές των ετοιμοπαράδοτων και υπερκοστολογημένων οπλικών συστημάτων, λόγω της νοοτροπίας του μεταπρατισμού, όταν η τεχνολογία έχει αναχθεί σε αυτόνομο γεωπολιτικό παράγοντα.
Οι αποσταθεροποιητικοί δρώντες
Η Κύπρος έχει αφομοιώσει την ελλαδική νοοτροπία και, επαναπαυμένη στις δάφνες του δίκαιου αγώνα με τα πολλαπλά θετικά Ψηφίσματα διεθνών οργανισμών, αμέλησε τη γεωπολιτική φαρέτρα της, με συνέπεια να παγιώνεται το καθεστώς της κατοχής. Τα σημαντικά αλλά ατελή βήματα ανάκτησης γεωπολιτικών ερεισμάτων –ακύρωση Σχεδίου Ανάν, κατοχύρωση θαλάσσιων συνόρων με παράλληλη αξιοποίηση ενεργειακών κοιτασμάτων, τριμελείς-, δεν ενεργούν ως επιταχυντές ισχύος, αφού και η Κύπρος στερείται απελπιστικά στρατηγικής κουλτούρας, με το εσωτερικό μέτωπο να παραμένει διαιρεμένο ως προς τη δέουσα εθνική κατεύθυνση.
Με άλλα λόγια, Ελλάδα και Κύπρος έχουν αναχθεί σε διεθνές πρόβλημα, λόγω της εμμονικής καθήλωσής τους στη γεωπολιτική αγνωσία, προσβεβλημένες από την παθητικότητα του μεταπρατισμού σε μια περιοχή γεωπολιτικής υπερ-παραγωγής.
Ο κρατικός ελληνισμός ακυρώνει τον ιστορικό ελληνισμό και εξελίσσεται στον πιο αποσταθεροποιητικό παράγοντα της ευρύτερης περιοχής, που όχι μόνο αδυνατεί να αποτρέψει τις επεκτατικές τάσεις των γειτόνων αλλά για πρώτη φορά συμβάλει, με παραλείψεις και αστοχίες, στη de facto ακραία μορφή ισλαμοποίησης της Ανατολικής Μεσογείου, την τουρκοποίηση, και έχει εγκλωβιστεί σε διαπραγματεύσεις που νομοτελειακά οδηγούν στη de jure νομιμοποίησή της, γεγονός που θα επιφέρει τεκτονικές γεωπολιτικές συνέπειες.
Οι εν λόγω συνέπειες συνοψίζονται στις ακόλουθες δύο:
Πρώτον, αδρανοποιούνται τα ελληνικά ερείσματα με τους φυσικούς συμμάχους –Αγγλοσάξονες, Ισραήλ-, διότι η ισλαμοποίηση, με αιχμή του δόρατος την ισλαμοεθνικιστική Τουρκία, θα επιφέρει την ασφυκτική περικύκλωση του Ισραήλ από ισλαμικές χώρες και, παράλληλα, θα αποκόψει τον λώρο συνοχής του ατλαντικού χώρου, που κυριαρχείται από τις παραδοσιακά ναυτικές/ωκεάνιες δυνάμεις –ΗΠΑ και Βρετανία. Ο ατλαντικός χώρος σχηματοποιείται γεωμορφολογικά, από την ενότητα του Ατλαντικού ωκεανού, της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου.
Η ρήξη της ατλαντικής συνέχειας υπονομεύει το ΝΑΤΟ, διότι, για πρώτη φορά, ισλαμοποιείται η Ν.Α. πτέρυγά του με τη δορυφοροποίηση του κρατικού ελληνισμού.
Και τούτο, διότι η Ν.Α πτέρυγα συναρθρώνεται γύρω από το Αιγαίο, το οποίο είναι συνώνυμο του ελληνισμού. Αυτή η απλή γεωπολιτική διαπίστωση, αναδείχθηκε σε διεθνή αντίληψη από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον μόνο Έλληνα πολιτικό που έκανε πολιτική πράξη τη θουκυδίδεια σκέψη, αφού είχε εντρυφήσει επί δεκαετία στη μελέτη και μετάφραση του Θουκυδίδη.
Ο Βενιζέλος είχε κατανοήσει την ουσία της διεθνούς (γεω)πολιτικής, που αδυνατεί να αντιληφθεί κατ΄ ελάχιστον το πολιτικό προσωπικό του κρατικού ελληνισμού, και αυτό μας οδηγεί στη δεύτερη συνέπεια της δυνάμει τουρκο-ισλαμοποίησης της Ανατολικής Μεσογείου.
Ότι, δηλαδή, ο θαλάσσιος χώρος του ελληνισμού βρίσκεται στο επίκεντρο της ανελέητης παγκόσμιας και διαχρονικής διαπάλης μεταξύ ναυτικών και ηπειρωτικών δυνάμεων.
Η ιστορία των χερσαίων δυνάμεων (Ρωσία, Γερμανία, Τουρκία), είναι ιστορία αέναης προέλασης προς τον θαλάσσιο χώρο, διότι μόνον έτσι θα αναταχθούν από περιφερειακές σε ηγεμονικές/παγκόσμιες δυνάμεις. Η ακόρεστη επεκτατικότητα δικαιολογείται από τους Ρώσους με αναφορές στην Τρίτη Ρώμη, από τους Γερμανούς στον ζωτικό χώρο και από τους Τούρκους στη «γαλάζια πατρίδα».
Μόνιμος στόχος των τριών, ο ελληνικός χώρος.
Κάθε φορά που οι τρεις αυτές χερσαίες δυνάμεις της Ευρασίας άγγιζαν τα όρια της ηγεμονικής δύναμης, η αγγλοσαξονική αντίδραση ήταν άμεση και αμείλικτη. Ο συνασπισμός εναντίον της Γερμανίας στους δύο Παγκοσμίους Πολέμους, η προσέγγιση ΗΠΑ-Κίνας εναντίον της σοβιετικής Ρωσίας, η εξελισσόμενη σύρραξη στην Ουκρανία με στοχοποιημένες τη Ρωσία και τη Γερμανία, το Κυπριακό λόγω της μακαριακής επαμφοτερίζουσας στάσης, ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος στη Συρία, η οποία έχει παραχωρήσει ρωσικά ερείσματα στα θερμά ύδατα της Μεσογείου, εξηγούνται μόνο μέσα από το πρίσμα της γεωπολιτικής αντιπαλότητας μεταξύ των ναυτικών και ηπειρωτικών δυνάμεων για την κυριαρχία της «καρδιάς του πλανήτη» (Heartland), όπως ορίστηκε από τον πολυμαθή Βρετανό, σερ Χάλφορντ Μακίντερ, στις αρχές του περασμένου αιώνα.
Το ισλάμ, στην ακραία ισλαμοεθνικιστική μορφή του, τη νεο-οθωμανική, δεν βρίσκεται προ των πυλών –της Βιέννης-, αλλά η γεωπολιτικά αγνωστικιστική Ελλάδα έχει ανοίξει τις πύλες, για να αναδειχθεί σε ηγεμονική δύναμη στο πιο κρίσιμο σημείο της ευρασιατικής περιμέτρου, που ανέκαθεν εξουσιάζεται από τις ναυτικές δυνάμεις.
Αυτή τη φορά, η δυναμική αντίδραση προέρχεται από τον κυριότερο αγγλοσαξονικό εταίρο, το Ισραήλ,το οποίο ανοίγει το μέτωπο των Κούρδων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αφυπνίσει από τη γεωπολιτική ληθαργοκρατία το αθηναιοκεντρικό κατεστημένο.
Το Ισραήλ, με το οξύτατο γεωπολιτικό αισθητήριο, ακολουθεί πιστά τις θεωρητικές επιταγές του Μακίντερ ότι η παγκόσμια ισορροπία απαιτεί τη δημιουργία φιλικών προς τις ναυτικές δυνάμεις εθνών-κρατών στην περίμετρο της Ευρασίας. Και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αγνοείται εσαεί το πολυπληθέστερο, φιλοδυτικό, εκκοσμικευμένο και χωρίς κρατική υπόσταση έθνος, οι Κούρδοι.
Πιθανώς, η επιλογή του Μάρκο Ρούμπο και του Μάικλ Γουόλς ως υπουργού Εξωτερικών και Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, αντίστοιχα, καθώς και της Τούλσι Γκάμπαρντ ως επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (NIC) που συντάσσει για τον Αμερικανό Πρόεδρο ενημερωτικές αναλύσεις παγκόσμιου ενδιαφέροντος, που είχαν σταθεί υποστηρικτικά έναντι των Κούρδων, να μην είναι τυχαία.
Όπως, τυχαία δεν είναι τα τρία κύρια γεωπολιτικά στηρίγματα δημιουργίας της τουρκικής ηγεμονίας: Αλβανία του Ράμα, Σκόπια του αθεράπευτου αλυτρωτισμού και η γεωπολιτικά αγνωστικιστική Ελλάδα.
Η αιγαιακή Ελλάδα με τον πρώτο στην παγκόσμια κατάταξη εμπορικό στόλο, την παραδοσιακή εταιρική της σχέση με τις ναυτικές δυνάμεις, οδηγείται εφ΄ εαυτής στην κλίνη του Προκρούστη, με την υποτακτική πολιτική της στην εδραίωση της τουρκικής ηγεμονίας.
Εν κατακλείδι, ο ελληνισμός, υπό την ευρω-νομόπληκτη κρατική μορφή του, αποκλίνει από τον ιστορικό ρόλο τού προστάτη της Δύσης από τις ηπειρωτικές βαρβαρικές δυνάμεις, και μετατρέπεται στον υπονομευτή της ως πηγή αποσταθεροποίησης. Πρόκειται για ρόλο γεωπολιτικού ταραξία και επείγει η τιθάσευσή του, επανακάμπτοντας στις αρχές και αξίες του οικουμενικού ελληνισμού.
*Ο δρ Γεώργιος Μούρτος είναι επίτιμος καθηγητής Στρατηγικής Πανεπιστημίου Plymouth, ο δρ Φώτης Μουστάκης είναι αναπληρωτής καθηγητής Στρατηγικής και Διευθυντής του CentreforSeaPowerandStrategyΠανεπιστημίου Plymouth, και ο Γιώργος Χαρβαλιάς (ΜΑ, “WarStudies”), δημοσιογράφος, πολιτικός αναλυτής καισυγγραφέας του βιβλίου, Γιαβόλ! Αίμα, Λήθη και Υποτέλεια.
Η πρόκληση της αποτροπής είναι με λίγα λόγια η αποθάρρυνση των αντιπάλων από τη λήψη ανεπιθύμητων ενεργειών, ιδίως στρατιωτικών επιθέσεων. Έχει γίνει και πάλι βασικό θέμα στην αμυντική πολιτική της Ελλάδας, όπου λίγοι αντιλαμβάνονται σωστά την έννοια της αποτροπής, παρόλο που την αναφέρουν συνεχώς. Επειδή ο δυνητικός εχθρός του Ελληνισμού είναι πολύ πιο ικανός από ό,τι πριν από μια δεκαετία ή περισσότερο, οι κίνδυνοι να συγκρουσθούμε πραγματικά σε ένα πόλεμο είναι πιο σημαντικοί από ποτέ, καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την αποτροπή των συγκρούσεων. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος του αναδυόμενου διαλόγου μεταξύ υψηλόβαθμων αξιωματούχων για την αποτροπή παραμένει χαρακτηριζόμενο από μη υποστηριζόμενους ισχυρισμούς και ατυχείς επιθετικούς προσδιορισμούς. Πολλοί ισχυρισμοί τους έρχονται σε αντίθεση με την ιστορική εμπειρία και χωρίς αναφορά σε κλασικές αναλύσεις. Εν τω μεταξύ, οι αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον ασφάλειας έχουν μετατρέψει το πλαίσιο για την αποτροπή, προκαλώντας πιθανώς μακροχρόνιες υποθέσεις και δημιουργώντας νέες απαιτήσεις. Πιστεύω ακράδαντα ότι πολλοί αξιωματούχοι χρειάζονται ένα φροντιστήριο σε θεμελιώδεις έννοιες και αρχές σχετικά με την αποτροπή. Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσω να αποστάξω συνοπτικά την ουσία της αποτροπής στα κρίσιμα συστατικά της: ικανότητα, δύναμη θέλησης και πεποίθηση του αντιπάλου. Η αποτροπή είναι πράγματι μια επισφαλής ισορροπία, που απαιτεί σαφήνεια, αξιοπιστία και συνεχή επαναβαθμονόμηση για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητά της.
Το πρώτο συστατικό της αποτροπής η ικανότητα είναι η απάντηση στο ερώτημα: “Μπορούμε να κάνουμε αυτό που λέμε ότι μπορούμε;” Ο πρώτος πυλώνας αποτροπής είναι να έχεις στρατιωτική ισχύ που ταιριάζει με τις απειλές. Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο προηγμένα οπλικά συστήματα αλλά και εκπαιδευμένο, πειθαρχημένο προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή για τη διατήρηση των επιχειρήσεων. Στο το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία, για παράδειγμα, η διατήρηση ενός στόλου πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών που μπορούν να προβάλουν αξιόπιστα ισχύ στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο είναι πρωταρχικής σημασίας. Οι επίδειξη ετοιμότητας με Ασκήσεις, περιπολίες και συμμαχίες σηματοδοτούν την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Σκουριασμένα πλοία ή κακή απόδοση σε ασκήσεις μπορεί να υπονομεύσουν την αντιληπτή ικανότητα. Οπότε ο Στρατηγικός εκσυγχρονισμός με επενδύσεις σε νέα τεχνολογία, δυνατότητες στον κυβερνοχώρο και εργαλεία ασύμμετρου πολέμου μπορούν να ενισχύσουν αυτόν τον παράγοντα, ειδικά για δυνάμεις που επιδιώκουν να αντισταθμίσουν τα αριθμητικά τους μειονεκτήματα. Ωστόσο, μια κρίσιμη προσθήκη στην ικανότητα, είναι το ανθρώπινο στοιχείο που συχνά παραβλέπεται. Αυτή η παράλειψη κινδυνεύει να αντιμετωπίζει τη στρατηγική σαν να λειτουργεί σε ένα κενό χωρίς ανθρώπινη δράση. Το προσωπικό γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ του τι μπορούν να κάνουν τα όπλα στο χαρτί και του τι επιτυγχάνουν στα χέρια των χειριστών τους.
Το δεύτερο συστατικό της αποτροπής είναι η δύναμη της θέλησης (πολιτική βούληση) και η απάντηση στο ερώτημα: “Είμαστε πρόθυμοι να δράσουμε;” Μια αποφασιστική ηγεσία γνωρίζει ότι οι αντίπαλοι θα δοκιμάσουν την αποφασιστικότητα της διερευνώντας τις γκρίζες ζώνες. Οι ηγέτες πρέπει να ενεργούν αποφασιστικά όταν ξεπερνιούνται οι κόκκινες γραμμές, επιδεικνύοντας αφοσίωση στους στόχους άμυνας και αποτροπής. Αυτό θα απαιτήσει δημόσια υποστήριξη και ευθυγράμμιση. Η εθνική ενότητα πίσω από τις αμυντικές πολιτικές ενισχύει την αποφασιστικότητα. Ένα διχασμένο έθνος ή μια αμφίσημη πολιτική ηγεσία σηματοδοτεί αμφιταλαντευόμενη δύναμη θέλησης. Η ασάφεια σχετικά με το πότε ή πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί βία αποδυναμώνει την αποτροπή. Οι σαφείς, συνεπείς δηλώσεις σχετικά με τις κόκκινες γραμμές, σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες ενέργειες, ενισχύουν την αξιοπιστία.
Το τρίτο συστατικό της αποτροπής είναι η Πεποίθηση. Η απάντηση στο ερώτημα: “Μας πιστεύει ο αντίπαλος;” Απαιτείται η κατανόηση του λογισμού του αντιπάλου. Οι ηγέτες πρέπει να λογοδοτούν για το πώς οι αντίπαλοι αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο, τα κίνητρα και τις επιλογές τους. Οι πολιτισμικές, στρατηγικές και ψυχολογικές διαφορές επηρεάζουν τον τρόπο λήψης των απειλών. Ωστόσο, τα μικτά σήματα μπορεί να οδηγήσουν σε εσφαλμένη εκτίμηση. Το Πολεμικό Ναυτικό, για παράδειγμα, πρέπει να σηματοδοτήσει πειστικά την αποφασιστικότητά του να υπερασπιστεί τα θαλάσσια σύνορα, ιδιαίτερα σε αμφισβητούμενες περιοχές. Οι αποτυχίες στην αποτροπή συχνά πηγάζουν από την υποτίμηση της προθυμίας ενός αντιπάλου να ενεργήσει παράλογα ή να «προσποιείτε ότι συζητάει τα προβλήματα». Η μελέτη των προηγούμενων αποφάσεων των αντιπάλων προσφέρει ενδείξεις για το πώς σταθμίζουν τους κινδύνους.
Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η αποτροπή είναι εύθραυστη γιατί είναι γινόμενο και όχι άθροισμα. Ο μηδενισμός οποιουδήποτε παράγοντα – ικανότητας, θέλησης ή πεποίθησης – καταρρέει ολόκληρη τη δομή. Για παράδειγμα ένα ισχυρό ναυτικό με απαρχαιωμένα logistics ή κλονισμένη πολιτική βούληση στέλνει το λάθος μήνυμα, ή μια ισχυρή αποφασιστικότητα αλλά χωρίς αξιόπιστη στρατιωτική ικανότητα γίνεται κενή ρητορική. Από την άλλη μια ανώτερη δύναμη με σταθερή αποφασιστικότητα σημαίνουν ελάχιστα αν ο αντίπαλος αμφιβάλλει για την πρόθεσή μας. Οπότε ο ρόλος του αντιπάλου είναι ο μπαλαντέρ. Η αποτροπή δεν είναι αυτό που νομίζεις αλλά αυτό που αντιλαμβάνονται ο αντίπαλος. Αυτή η αβεβαιότητα αυξάνει τον κίνδυνο εσφαλμένου υπολογισμού.
Η αποτροπή είναι μια δυναμική στρατηγική υψηλών διακυβευμάτων. Το να μην αφήνεις «καμία αμφιβολία» σημαίνει κατανόηση και διαχείριση και των τριών παραγόντων/συστατικών της αποτροπής και διαρκής διασφάλιση ότι οι αντίπαλοι πιστεύουν στην ικανότητά σου και την προθυμία σου να δράσεις. Το πιο σημαντικό είναι ότι η αποτροπή και η ανάσχεση πρέπει να εκληφθούν κυρίως ως μια προσπάθεια διαμόρφωσης της σκέψης του δυνητικού επιτιθέμενου. Οποιαδήποτε στρατηγική για την πρόληψη της επιθετικότητας πρέπει να ξεκινά με μια αξιολόγηση των συμφερόντων, των κινήτρων και των επιταγών του πιθανού επιτιθέμενου, συμπεριλαμβανομένης της θεωρίας της αποτροπής (λαμβάνοντας υπόψη τι εκτιμά και γιατί). Η αποτροπή δεν είναι μια απλή απειλή κατά του δυνητικού αντιπάλου. Απαιτεί τη διαχρονική διαμόρφωση των αντιλήψεων, έτσι ώστε ένας αντίπαλος να βλέπει τις εναλλακτικές λύσεις για την επιθετικότητα του πιο ελκυστικές από τον πόλεμο.
Στην αρένα του στρατηγικού ανταγωνισμού, η αντίληψη είναι πραγματικότητα.
Η φήμη ενός ναυτικού εκτείνεται πέρα από την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα της μάχης. γίνεται εργαλείο επιρροής στον ευρύτερο πόλεμο αντιλήψεων, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο οι σύμμαχοι, οι αντίπαλοι, ακόμη και τα δικά του στελέχη βλέπουν την αρμοδιότητά του. Οι επαναλαμβανόμενες αποτυχίες στην εκτέλεση, υλικοτεχνικές ή επιχειρησιακές, μεταφέρονται προς τα έξω, υπονομεύοντας αυτό το κρίσιμο στοιχείο.
Η φήμη είναι πράγματι τα πάντα, ιδιαίτερα στον κόσμο των ναυτικών υποθέσεων, όπου τα φαινόμενα και οι αντιλήψεις έχουν εξίσου επιρροή με την απτή ικανότητα. Σε στρατηγικό ανταγωνισμό σε καιρό ειρήνης, η φήμη ενός ναυτικού λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής δύναμης, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται από τους αντιπάλους, τους συμμάχους και το δικό του έθνος. Όταν οι ατυχίες και οι χαμηλές επιδόσεις γίνονται ο κανόνας, η ζημιά εκτείνεται πολύ πέρα από τις άμεσες λειτουργικές συνέπειες. διαβρώνει την αξιοπιστία του, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Για παράδειγμα οι αποτυχίες στην έγκαιρη παράδοση πλοίων, αεροπλάνων ή υποδομών και εντός του προϋπολογισμού υποδηλώνουν συστημικές ανεπάρκειες. Αυτές οι ελλείψεις μεταφράζονται σε μειωμένη ετοιμότητα και ικανότητα αποτελεσματικής απόκρισης σε αναδυόμενες απειλές. Κάθε ατυχία υψηλού προφίλ εξαφανίζει τη στρατηγική αξιοπιστία του ναυτικού. Οι αντίπαλοι μπορεί να δουν ανοίγματα (όπως στα Ίμια) για να δοκιμάσουν την αποφασιστικότητά του και οι σύμμαχοι μπορεί να αμφισβητήσουν την αξιοπιστία του. Στις δημοκρατίες, οι επαναλαμβανόμενες αποτυχίες βλάπτουν την εμπιστοσύνη. Οι πολίτες περιμένουν το ναυτικό τους να είναι σύμβολο εθνικής υπερηφάνειας, αποτελεσματικότητας και ισχύος. Οι επίμονες ελλείψεις υπονομεύουν αυτή την προσδοκία και, κατ’ επέκταση, τη δημόσια υποστήριξη.
Ενώ τα σύγχρονα πλοία και αεροπλάνα είναι κρίσιμα, είναι απλώς εργαλεία. Οι άνθρωποι που σχεδιάζουν, συντηρούν και χειρίζονται αυτά τα εργαλεία καθορίζουν τελικά την αποτελεσματικότητά τους. Ένα ναυτικό με τεχνολογία αιχμής, αλλά χωρίς εξειδικευμένο προσωπικό με κίνητρα είναι μια κούφια δύναμη. Η μαχητική ισχύς ενός στόλου εξαρτάται από την αυστηρή εκπαίδευση και τη θεσμική γνώση. Η ανεπαρκής απόδοση σε αυτούς τους τομείς διασφαλίζει ότι ακόμη και οι προηγμένες πλατφόρμες αποτυγχάνουν να προσφέρουν τις δυνατότητές τους σε επιχειρήσεις μάχης ή σε καιρό ειρήνης.
Εξετάζοντας τη Δύναμη της Αντίληψης στις Στρατηγικές Σχέσεις
Ας ξεδιπλώσουμε τώρα το πλαίσιο για την αξιολόγηση της στρατηγικής αξιοπιστίας τόσο στην αποτροπή όσο και σε ευρύτερους τρόπους πειθούς όπως ο εξαναγκασμός ιδιαίτερα όταν το εφαρμόζουμε στην Ελλάδα και την Τουρκία.
Ξεκινάμε με την ικανότητα αποτελεσματικής προβολής ισχύος που είναι θεμελιώδης. Αυτό περιλαμβάνει τον αριθμό και την ποιότητα των ναυτικών και στρατιωτικών μέσων, την τεχνολογική πολυπλοκότητα, την ετοιμότητα τη βιωσιμότητα, το υψηλό ηθικό των στελεχών και την ανθεκτικότητα. Η επέκταση του ναυτικού στόλου της Τουρκίας, οι επενδύσεις σε πλοία ακτοφυλακής και οι σύγχρονες ναυπηγικές δραστηριότητες σηματοδοτούν αύξηση της ικανότητας. Αντίθετα, οι προκλήσεις της Ελλάδας στη διατήρηση του ναυτικού της αποθέματος ενδέχεται να διαβρώσουν τις αντιληπτές ικανότητές της, ακόμη και αν η πραγματική ποιότητα του στόλου της παραμένει υψηλή.
Ένας σημαντικός παράγοντας είναι η αποφασιστικότητα στην επιδίωξη εθνικών συμφερόντων ή την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της συμμαχίας που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο. Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία έχουν επιδείξει αποφασιστικότητα με διαφορετικούς τρόπους, αλλά η δύναμη της θέλησης είναι πειστική μόνο όταν συνδυάζεται με πειστική ικανότητα.
Η αντίληψη είναι ένας ακόμη πολλαπλασιαστής. Ανεξάρτητα από την αντικειμενική ικανότητα ή τη δύναμη της θέλησης, αυτό που έχει σημασία είναι πώς οι άλλοι -είτε σύμμαχοι, αντίπαλοι ή ουδέτεροι- ερμηνεύουν αυτούς τους παράγοντες. Εάν η Τουρκία θεωρείται δυναμική και ανοδική, ενώ η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ότι αγωνίζεται να διατηρήσει τη θαλάσσια ισχύ της, η αντίληψη αλλάζει μάλλον προς όφελος της Τουρκίας.
Τέλος η ικανότητα ως προσθήκη στην εξίσωση της αποτροπής υπογραμμίζει τη σημασία της επιχειρησιακής ικανότητας και της οργανωτικής αποτελεσματικότητας. Οι σύμμαχοι και οι αντίπαλοι θα κρίνουν την Ελλάδα και την Τουρκία όχι μόνο από αυτά που έχουν αλλά και από το πόσο καλά τα χρησιμοποιούν. Η αποτελεσματική ναυπήγηση, η στρατηγική ανάπτυξη και οι καινοτόμες στρατιωτικές πρακτικές ενισχύουν την αξιοπιστία.
Η θαλάσσια κληρονομιά της Ελλάδας και οι τρέχουσες συμμαχίες (π.χ. με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ) παραμένουν ισχυρά πλεονεκτήματα. Ωστόσο, η ικανότητά της να διατηρεί και να αναπτύσσει τον στόλο της είναι κρίσιμη για να προβάλλεται ως αξιόπιστος σύμμαχος και αποτρεπτικός παράγοντας. Οι αντιλήψεις περί στασιμότητας ή παρακμής θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των εταίρων και να ενθαρρύνουν τους αντιπάλους.
Τα ενεργά ναυπηγικά προγράμματα και η ανάπτυξη του στόλου της Τουρκίας την παρουσιάζουν ως ανερχόμενη δύναμη στις ναυτικές και θαλάσσιες υποθέσεις. Αυτή η εντύπωση μπορεί να επιτρέψει στην Τουρκία να αποτρέψει καλύτερα τους αντιπάλους, να εξαναγκάσει τους αντιπάλους και να καθησυχάσει τους συμμάχους της ή τους ουδέτερους παράγοντες.
Συμπεράσματα
Εάν η Ελλάδα θέλει να αποτρέψει την Τουρκία ή άλλους πιθανούς αμφισβητίες, πρέπει να αντιμετωπίσει τα κενά που γίνονται αντιληπτά ως προς τις ικανότητες και τις δυνατότητες. Αντίθετα, η Τουρκία ενισχύει την αποτροπή επιδεικνύοντας την αυξανόμενη ναυτική της δύναμη και τη δύναμη της θέλησής της. Η Τουρκία μπορεί να αξιοποιήσει την ανοδική της τροχιά για να εξαναγκάσει σε παραχωρήσεις τις περιφερειακές διαμάχες, βασιζόμενη στην αντίληψή της ως η πιο δυναμική ναυτική δύναμη. Η Ελλάδα θα δυσκολευόταν σε μια στάση καταναγκασμού εάν θεωρηθεί ότι δεν διαθέτει ικανότητα ή αποφασιστικότητα. Και τα δύο έθνη πρέπει να πείσουν τους συμμάχους για την αξιοπιστία τους. Εδώ, η αντίληψη είναι κρίσιμη. ο ισχυρότερος και πιο ικανός εταίρος θα φαίνεται πιο αξιόπιστος και έτσι θα προσελκύσει μεγαλύτερη διπλωματική και στρατιωτική υποστήριξη.
Σε έναν κόσμο όπου «οι άνθρωποι αγαπούν το νικητή και περιφρονούν τον ηττημένο», η δυνατότητα προβολής ικανότητας, σε συνδυασμό με αξιόπιστη ικανότητα και θέληση, υπαγορεύει στρατηγικά αποτελέσματα. Η τροχιά επέκτασης του στόλου της Τουρκίας την τοποθετεί ευνοϊκά στη μάχη αντίληψης, ενώ η Ελλάδα αντιμετωπίζει την πρόκληση να σταματήσει την εντύπωση της παρακμής. Αυτή η δυναμική θα πρέπει πράγματι να δώσει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής την επιλογή ή τη στρατηγική στο πλαίσιο του θεάτρου του Αιγαίου της Ανατολικής Μεσογείου.
Το Πολεμικό Ναυτικό είναι συχνά το πιο ορατό όργανο προβολής ισχύος μιας χώρας. Η φήμη του αντανακλά άμεσα τη θέση του έθνους στη διεθνή κοινότητα. Ένα ικανό ναυτικό όχι μόνο αποτρέπει τους αντιπάλους, αλλά ενισχύει επίσης τη διπλωματική και οικονομική επιρροή ενός έθνους εξασφαλίζοντας θαλάσσιους διαδρόμους διασφαλίζοντας σταθερότητα. Η φήμη είναι το άυλο αλλά ουσιαστικό θεμέλιο της ναυτικής ισχύος. Ένα ναυτικό που επιδεικνύει συνεχώς επάρκεια στον εξοπλισμό, την εκπαίδευση και τη λειτουργία του στόλου δημιουργεί όχι μόνο αποτρεπτικό χαρακτήρα αλλά και εμπιστοσύνη και επιρροή. Τα διακυβεύματα σε αυτόν τον «εικονικό πόλεμο» για αντιλήψεις είναι τόσο υψηλά όσο αυτά σε οποιαδήποτε κινητική σύγκρουση, και η νίκη του απαιτεί μια αμείλικτη δέσμευση για αριστεία και διαφάνεια. Η φήμη μπορεί να πάρει χρόνια για να χτιστεί, αλλά στον στρατηγικό ανταγωνισμό, καθορίζει τις μάχες που δεν χρειάζεται ποτέ να πολεμήσεις.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι μέλος και ερευνητής του Institute for National and International Security, του Strategy International και του Research Institute for European and American Studies.