«Δεν έχουμε κάνει πίσω για την Κύπρο και δεν θα κάνουμε πίσω» τόνισε ο πρώην υπουργός Άμυνας της Τουρκίας
Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ, κατά τη διάρκεια δηλώσεών του τόνισε ότι «Θεού θέλοντος Τούρκοι στρατιώτες θα κολυμπήσουν στο Καστελόριζο».
Συγκεκριμένα ο Χ.Ακάρ είπε: «Ασκήσαμε και ασκούμε όλα τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στις θάλασσες και τον εναέριο χώρο μας. Κανείς δεν μπορεί να το αποτρέψει αυτό. Η Τουρκία έχει μια ακτή 12 χιλιάδων χιλιομέτρων.
Είμαστε μια θαλάσσια χώρα. Είμαστε αποφασισμένοι και δεσμευμένοι να ασκήσουμε τα δικαιώματά μας στις θάλασσές μας. Έχουμε κάθε δύναμη για αυτό. Η Κύπρος είναι το εθνικό μας ζήτημα. Δεν έχουμε κάνει πίσω και δεν θα κάνουμε πίσω.
Κανείς δεν πρέπει να το αμφισβητεί αυτό. Το Καστελόριζο είναι ακριβώς απέναντι μας. Κατά κάποιο τρόπο παρακάμφθηκε ιστορικά, και κατέληξε να ανήκει στους Έλληνες
Η απόσταση του Καστελόριζου από την Τουρκία είναι 1.950 μέτρα. Οι υποψήφιοι αξιωματικοί μας στις στρατιωτικές μας σχολές μπορούν να κολυμπήσουν 2 χιλιόμετρα. Ως εκ τούτου, το νησί είναι σε απόσταση κολύμβησης. Οι Έλληνες φίλοι είπαν, ‘’Τότε κολυμπήστε’’. Είπαμε, ‘’Θεού θέλοντος, θα έρθει μια μέρα που θα το κάνουμε’’».
«Θέλουν 40 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας δικαιοδοσίας για αυτό το νησί. Όταν λέμε “όχι” σε αυτό, μας λένε ασυμβίβαστους. Ναι, είμαστε ασυμβίβαστοι… Δεν θα το δεχτούμε αυτό».
«Δεν μπορούμε να πάρουμε όπλα παρόλο που τα πληρώσαμε. Δεν μας τα έδωσαν…. Τώρα κατασκευάζουμε. Πουλάμε σε φιλικές και συμμαχικές χώρες»ανέφερε δε ο τέως, υπουργός, αφήνοντας αιχμές κατά των ΗΠΑ για το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 από το οποίο η Τουρκία, βγήκε, λόγω της αγοράς των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
«Υπάρχει πολλή δουλειά που μπορούμε να κάνουμε με τη Συρία»
«Αν η Συρία φτάσει στην ειρήνη και τη σταθερότητα, φυσικά, υπάρχει πολλή δουλειά που μπορούμε να κάνουμε ως δύο γειτονικές χώρες, δύο φίλοι, δύο αδερφές χώρες. Μια από αυτές, είναι φυσικά οι θαλάσσιες δικαιοδοσίες. (…)
Μπορούμε να το κάνουμε αυτό πολύ άνετα με μια σταθερή Συρία που θα είναι φίλη και αδελφή μας. Όχι μόνο αυτό, αλλά μπορούμε επίσης να αναπτύξουμε και να αυξήσουμε τη συνεργασία μας σε επίπεδο επικοινωνίας και μεταφορών. Θα ήταν υπέρ των δραστηριοτήτων και των δύο χωρών» πρόσθεσε ο Ακάρ.
«Η Κύπρος είναι το εθνικό μας ζήτημα»
Δηλώνοντας ότι η Κύπρος είναι το εθνικό ζήτημα της Τουρκίας, ο Ακάρ είπε:
«Ο σκοπός μας εκεί δεν θα τελειώσει ποτέ. Έχουμε τα δικαιώματα και τους νόμους μας εκεί στο πλαίσιο των συμφωνιών εγγύησης και συμμαχίας μας. Ό,τι κι αν κάνουν οι άλλες χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα, είμαστε εγγυητές εκεί σύμφωνα με τις συμφωνίες. Ως εκ τούτου, έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντα και τις ευθύνες του εγγυητή μέχρι στιγμής.
Θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Το πιο σημαντικό ζήτημα στην Κύπρο είναι ότι ο νότος βλέπει τον βορρά ως προσφυγική ζώνη, ως δεύτερης κατηγορίας (περιοχή), λέμε ‘’όχι, είναι ίσοι’’.
Αλλά τελικά λέμε ότι οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν καταλήξει εδώ και 50 χρόνια, 60 χρόνια. Τώρα τελείωσε, δεν υπάρχει ‘’Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου’’, υπάρχει ‘’Τουρκική Δημοκρατία της Κύπρου’’.
Είτε το καταλαβαίνετε είτε όχι. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουμε τους Κύπριους αδελφούς και αδελφές μας σε αυτό το θέμα».
«Το να είσαι Τούρκος είναι δύσκολο γιατί πρέπει να παλέψεις με όλο τον κόσμο» υποστήριξε ακόμα.
«Υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι και απειλές γύρω από την Τουρκία γεωγραφικά τους οποίους πρέπει να τα λάβουμε σοβαρά υπόψη. Αυτά τα πράγματα δεν είναι αστεία».
Προέρχονται από τα ναυτικά και αεροπορικά αποθέματα της χώρας μας
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την «Καθημερινή», ετοιμάζεται να στείλει 24 αντιαεροπορικούς πυραύλους RIM-7 Sea Sparrow στην Ουκρανία.
Αυτοί οι πύραυλοι χρησιμοποιούνται εδώ και σχεδόν 40 χρόνια και προέρχονται από τα ναυτικά και αεροπορικά αποθέματα της Ελλάδας.
O πύραυλος RIM-7 Sea Sparrow είναι ένα κατευθυνόμενο βλήμα αεράμυνας σημείου αμερικανικής κατασκευής (Raytheon) και χρησιμοποιείται για την προσβολή αεροσκαφών και, δευτερευόντως, εναντίον κατευθυνόμενων βλημάτων κατά πλοίων, ελικοπτέρων και στόχων επιφανείας (πλοίων).
Είναι ημι-ενεργό βλήμα και για την καθοδήγησή του απαιτείται ο φωτισμός (καταύγαση) του στόχου (illumination) με ραντάρ έρευνας συνεχούς ακτινοβολίας (ο εκτοξευτής Mk.29 ενσωματώνει τέτοιο ραντάρ: πρόκειται για το TIS, Tracking Illuminator System-Σύστημα Φωτισμού Ιχνήλατησης – καταύγασης), καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης.
Το TIS είναι ένα σύστημα ελέγχου βολής το οποίο προσφέρει αυτόματη πρόσκτηση και ανίχνευση του στόχου και δίνει τις απαραίτητες εντολές στον εκτοξευτή και τα βλήματα.
Το βλήμα RIM-7 τέθηκε σε υπηρεσία το 1976 (στο ΠΝ εντάχθηκε το 1985) και ενσωματώνει κινητήρα στερεού καυσίμου τύπου Hercules Mk.58.
Επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα 1.182 μέτρα το δευτερόλεπτο ενώ το μέγιστο βεληνεκές εξαρτάται από την έκδοση αν και δεν ξεπερνά τα έξι ναυτικά μίλια-10km (η ελάχιστη ακτίνα εμπλοκής είναι της τάξεως των 1.462 μέτρων).
Το μήκος του βλήματος είναι 3,64 μέτρα και η διάμετρος του 20,3cm. Φέρει πολεμική κεφαλή βάρους 40,5 κιλών με ακτίνα καταστροφής από το σημείο έκρηξης τα οκτώ μέτρα.
Η οικογένεια των βλημάτων RIM-7 έχει υποστεί διαδοχικές αναβαθμίσεις (εκδόσεις – 7H/-7M/-7P) με σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας του.
Το πρόγραμμα αναβάθμισης -7Ρ++ ήταν το πλέον σχετικά πρόσφατο και βελτίωσε αισθητά την αποτελεσματικότητα του βλήματος κυρίως κατά χαμηλά ιπταμένων στόχων (ενσωματώθηκε στο νεότερης γενιάς ESSM). Το ΠΝ χρησιμοποιεί βλήματα της έκδοσης –7M ενώ το TDK χρησιμοποιεί βλήματα της έκδοσης –7M και –7P.
Η έκδοση –7P ενσωματώνει λογισμικό με προηγμένους αλγόριθμους καθοδήγησης, Βελτιωμένο Σύστημα Καθοδήγησης Χαμηλού Ύψους (Improved Low Altitude Guidance-ILAG) και αυξημένες αντοχές σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών αντιμέτρων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε συνάντησή τους τον περασμένο Δεκέμβριο (φωτ.: ΕΡΑ / Γιάννης Κολεσίδης)
Οι εξελίξεις υπερβαίνουν τις δυνατότητες του πολιτικού προσωπικού της Αθήνας –και της αθηναϊκής ελίτ συνολικά–, που τις παρακολουθεί αμήχανα.
Η μόνη περίπτωση στην οποία ενεργοποιήθηκαν τα αντανακλαστικά είναι ο κίνδυνος να συνάψει η Τουρκία σύμφωνο με τη Συρία παρόμοιο με της Λιβύης. Ακόμη και σ’ αυτό το προκείμενο, η αντίδραση ήταν η διαρροή μέσω διπλωματικών κύκλων. Καμιά επίσημη δήλωση.
Η Αθήνα δεν διακατέχεται απλώς από το γνωστό φοβικό σύνδρομο. Τρέμει από τις εξελίξεις. Παρόλο που στον ορίζοντα διακρίνονταν τα σημάδια της αστάθειας, δεν φαίνεται να υπάρχει καμιά προετοιμασία αντιμετώπισης γεγονότων που την αφορούν. Το διαμορφούμενο περιβάλλον απαιτεί ικανότητες ενός Ελευθέριου Βενιζέλου. Το πολιτικό προσωπικό δεν υστερεί απλώς. Αδυνατεί να αντιληφθεί το μέγεθος των αλλαγών που επέρχονται και να αντιμετωπίσει κρίσεις, διότι ποτέ δεν μπήκε σε αυτή τη λογική.
Το ενδεχόμενο σύναψης παράνομης τουρκοσυριακής συμφωνίας για ΑΟΖ δεν είναι το μόνο που πρέπει να απασχολεί την Αθήνα. Σπουδαίας σημασίας είναι επίσης η έκλειψη της Ελλάδας από τη Μέση Ανατολή, μια παρουσία που έχει την αφετηρία της στην αρχαία εποχή και την κορύφωσή της στα Ελληνιστικά χρόνια.
Σήμερα η Αθήνα αδυνατεί για οτιδήποτε. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης απευθύνθηκε στον Ερντογάν για να ζητήσει βοήθεια για τους χριστιανούς της Συρίας. Όχι στον Μητσοτάκη.
Αν η Τουρκία βγει τελικά ενισχυμένη από τη Μέση Ανατολή, υπάρχει μια στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας απέναντι στην οποία αν δεν αντιδράσει η Αθήνα θα έχει παραδοθεί. Αν δεν έχει παραδοθεί ήδη, όπως δείχνει η συμπεριφορά της – δεν κάνει τίποτε αν δεν λάβει υπόψη την αντίδραση της Άγκυρας. Αν αυτό δεν είναι δορυφοροποίηση, τι είναι;
Η Τουρκία αδιαφορεί για το εάν οι ενέργειές της είναι παράνομες κατά το Διεθνές Δίκαιο· δίνει μια δική της ερμηνεία και προχωρά. Κανείς δεν αντιδρά για να την σταματήσει επί του πεδίου. Ποια η σημασία της καταγγελίας του τουρκολιβυκού μνημονίου ως παράνομου, όταν με την εφαρμογή του η Τουρκία παράγει αποτελέσματα που μόνο στο πεδίο μπορούν να αμφισβητηθούν; Εκείνη που βλάπτεται είναι η Ελλάδα, αλλά δεν περνά καν από τη σκέψη των κυβερνήσεων της μια τέτοιου είδους δυναμική αντίδραση.
Μια ανάλογη ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο με τη Συρία θα ενίσχυε το λιβυκό προηγούμενο. Αντιδρώντας αυθαίρετα και έξω από κάθε λογική Διεθνούς Δικαίου, η Τουρκία δεν επιτρέπει την πόντιση καλωδίων έξω από τα χωρικά ύδατα της Κάσου. Απαγορεύει την εναλλακτική ενεργειακή τροφοδότηση στον άξονα Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ και γιατί διεκδικεί τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο (κάτι που δεν αποτελεί εμπόδιο για πόντιση καλωδίων), και γιατί θέλει να είναι το μοναδικό κέντρο από το οποίο θα διέρχονται όλες οι ενεργειακές οδοί.
Αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή η Τουρκία είναι η μοναδική δύναμη που προβάλλει σκληρή ισχύ.
Στη Συρία οι Αμερικανοί παρεμβαίνουν απλώς μεταξύ Τουρκίας και Κούρδων. Δεν πολεμούν. Με τη λογική και το παρελθόν που διακρίνουν τον νέο πρόεδρό τους, δεν αποκλείεται μια νέα εγκατάλειψή τους. Το Ιράν ηττήθηκε και αποσύρθηκε από την περιοχή. Με το Ισραήλ η Τουρκία βρίσκεται σε αντιπαράθεση, αλλά ούτε η μία δύναμη ούτε η άλλη θα επιδιώξουν άμεση στρατιωτική σύγκρουση, παρά τις ιαχές του τουρκικού πλήθους σε συγκέντρωση του Ερντογάν στο Μαρντίν «Πρόεδρε πάρε μας την Ιερουσαλήμ» και την καθησυχαστική απάντηση του Reis «Η υπομονή φέρνει τη νίκη».
Εκτός από το Ισραήλ, ο Ερντογάν απειλεί την Ελλάδα και την Κύπρο και έχει τη δυνατότητα να ανοίγει πολλά μέτωπα.
Στη Συρία πολεμά εναντίον των Κούρδων, αντιπαρατίθεται με το Ισραήλ, ενισχύει τον ISIS, ενισχύει τις φιλοτουρκικές δυνάμεις του νέου καθεστώτος, υπόσχεται πολιτική, οικονομική, διπλωματική και στρατιωτική υποστήριξη στη νέα συριακή κυβέρνηση, και έχει εκμηδενίσει όλους τους άλλους δρώντες. Θα πέσει θύμα της επιτυχίας του; Δεν αποκλείεται. Πολλά θα εξαρτηθούν από το κουρδικό μέτωπο, το οποίο χρειάζεται την αμερικανική υποστήριξη για να αντισταθεί. Θα δοθεί;
Το εντυπωσιακό είναι ότι ενώ έχει τόσα ενεργά ανοικτά μέτωπα στη Μέση Ανατολή, η Άγκυρα καταφέρνει να συνεχίζει την πολιτική της στα Βαλκάνια, όπου εκτός των επισήμων σχέσεων που αναπτύσσει με τις κυβερνήσεις ελέγχει και τζιχαντιστικούς θυλάκους τους οποίους αξιοποιεί και στα μέτωπα, και μπορεί αν θελήσει να τους ενεργοποιήσει να αποσταθεροποιήσει χώρες των Βαλκανίων.
Στη Βουλγαρία διαθέτει τουρκική μειονότητα –όπως και μουσουλμανική στην Ελλάδα–, στα Σκόπια υπάρχει ενεργή τουρκική κοινότητα, το ίδιο και στην Αλβανία, με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει παραδοσιακά καλές σχέσεις, στο Κόσοβο είναι ενεργά παρούσα, όπως και στο Νόβι Πάζαρ.
Η οποιαδήποτε παρέμβαση των ΗΠΑ απέναντι στην τουρκική πολυπραγμοσύνη αποβλέπει στη νουθεσία της με λογικά επιχειρήματα εντός της συμμαχίας. Και με ήπιες μορφές αντίδρασης, όπως η επιβολή κυρώσεων, ακόμη και προσωπικά κατά του Ερντογάν. Μέχρι στιγμής η Τουρκία δείχνει να αντιστέκεται.
Αν καταφέρει να ξεπεράσει μια αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, και ισορροπήσει ως επιτήδεια στη Μέση Ανατολή, θα είναι η μόνη δύναμη που εφαρμόζει τον Θουκυδίδη με επιτυχία στο γεωπολιτικό τρίγωνο Βαλκάνια – Μέση Ανατολή – Κεντρική Ασία. Στην Κεντρική Ασία έχει να αντιμετωπίσει τη Ρωσία, αλλά μια Ρωσία εξασθενημένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία από τον οποίο μπορεί να εξέλθει νικήτρια αλλά φθαρμένη.
Απέναντι σε όλα αυτά η Αθήνα ενημερώνει και αν συμβούν τετελεσμένα τα καταγγέλλει. Και της κάνουν τη χάρη να τα καταγγείλουν και άλλοι. Το αποτέλεσμα;
Το αποτέλεσμα –αν δεν υποστεί ήττα η Τουρκία– θα είναι η στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας.
Η προκλητικότητα της Τουρκίας είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να συνεχιστεί. Σε απάντηση της συγκέντρωσης στο Μαρντίν και της ιαχής του πλήθους «Πρόεδρε πάρε μας την Ιερουσαλήμ», ένας από τους πρώην στενούς συνεργάτες του Ντόναλντ Τραμπ, ειδικός σύμβουλος σε θέματα διακυβέρνησης και στρατηγικής στην πρώτη του θητεία, ο γνωστός Στιβ Μπάνον, φωτογραφήθηκε χριστουγεννιάτικα να κρατά μπλουζάκι που γράφει «Free Constantinople» (Λευτεριά στην Κωνσταντινούπολη).
Και ο γνωστός αρθρογράφος Μάικλ Ρούμπιν σε άρθρο του θέτει θέμα αμφισβήτησης της κυριαρχίας της Κωνσταντινούπολης γράφοντας μεταξύ άλλων: «Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και οι Ευρωπαίοι εταίροι του θα έπρεπε να κάνουν τα προξενεία τους στην Κωνσταντινούπολη ανεξάρτητες οντότητες για να αναγνωρίσουν τον αμφισβητούμενο χαρακτήρα της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας».
Behind the Lines – Ankara Appears Set on a Two-Sided Strategy to Unify Syria Under the Rule of Its Sunni Islamist Client
Amid the euphoria following the toppling of the Assad regime in Damascus, the situation facing Syria’s non-Arab and non-Sunni Muslim minorities has been largely ignored. But even as the global media focuses on Damascus and speculates regarding the future intentions of the new power brokers, in another part of Syria the war is not over, and clashes are ongoing.
The area in question is Syria’s northeast, and the combatant sides are the US-aligned, Kurdish-dominated Syrian Democratic Forces (SDF), and the Turkish-supported Sunni Islamist Syrian National Army (SNA).
To understand the nature and dynamic of the conflict now under way in northern Syria between these two organizations, a number of broader dynamics must first be addressed.
Most notably, and perhaps insufficiently understood, is that the ending of 61 years of Ba’ath party rule in Syria is, above all, the triumph of one man. That man is not Hayat Tahrir al-Sham (HTS) leader Abu Mohammed al-Julani, though he is set to emerge as Syria’s new president. The man in question is Turkish President Recep Tayepp Erdogan.
Erdogan’s decision to refuse to cede a small corner of northwest Syria to the Assad regime enabled the slow growth of the forces that would eventually destroy Assad.
Erdogan’s decision to refuse to cede a small corner of northwest Syria to the Assad regime enabled the slow growth of the forces that would eventually destroy Assad. For half a decade, this decision appeared inexplicable. Everyone else had long moved on from the Syrian civil war, assuming it was over.
The Russians, sometimes shrewd and patient strategists, on this occasion, walked into a Turkish trap, taking their Syrian client regime along with them. In their strategy of “reconciliation”’ rather than outright conquest of Syrian rebel-held areas, they got around the problem of the most hard-core, determined insurgents by including an element in reconciliation agreements that allowed these men to keep their weapons and make their way to the Turkish-guaranteed enclave in the northwest of the country.
The idea, presumably, was that these men would then spend their time praying and training, in total irrelevance. Instead, as it turns out, with this practice Russia and the Assad regime busily stoked the fires that would eventually consume them.
But it should be remembered that in their northwest Syrian enclave, the Turks allowed the incubation of not one, but two Sunni Islamist armies and authorities. The first of these, HTS and its Syrian Salvation Government is the force that marched to Damascus and took power there in December 2024.
Syrian National Army
THE SECOND group, the Syrian National Army (SNA) and its Syrian Interim Government, is a more direct creation of Ankara. It consists of north Syrian Sunni insurgent Islamist groups other than HTS, corralled by Turkey into a military force trained, armed, and directed by Ankara.
It is far less disciplined than HTS, with a track record in violence against Syrians belonging to non-Arab or non-Sunni minorities, such as the murder of prominent politician Hevrin Khalaf in 2019. This force, supported by the Turkish army, carried out the ethnic cleansing of 300,000 Syrian Kurds from the Afrin area in 2018.
The SNA has maintained a prison system in northwest Syria, in which torture and abuse are routine, and into which thousands of Syrians have disappeared.
The SNA has maintained a prison system in northwest Syria, in which torture and abuse are routine, and into which thousands of Syrians have disappeared.
Parallel to HTS’s drive on Damascus, the SNA launched its own offensive in November 2024. The SNA was directed not southward, against the regime, but rather eastward, against the Syrian Kurds. With close Turkish support, the SNA overran Tal Rifaat and then took Manbij, pushing the SDF back to the Euphrates River line. Their advance included, unsurprisingly, documented war crimes, including the filmed executions of two wounded soldiers in a hospital in Manbij.
The United States brokered a ceasefire along the river line but shelling has continued. The latest reports suggest that the SDF has now launched a counteroffensive in the direction of Manbij.
All indications suggest that the Turkish plan for Syria, now controlled by its clients, includes the destruction of the SDF, and of the political authority it defends, the Autonomous Administration of Northeast Syria. As of now, there are indications that a major new offensive by the SNA, supported by the Turkish Armed Forces on the town of Kobani, may be imminent.
The SDF would undoubtedly fiercely resist any invasion across the Euphrates. But with Turkish air power, artillery, and drone capacity involved, the fighting would be bloody, and Turkish success likely. What would follow, given the existing track record of the SNA, would almost certainly be ethnic cleansing and slaughter on a large scale.
Focus on the U.S.
THE MAIN front to prevent any such incursion is political and is focused on the United States. Senators Lindsey Graham (R.-S.C.) and Chris Van Hollen (D.-Md.) introduced bipartisan legislation last week that would impose sanctions on Turkey in an effort to prevent an assault on the SDF east of the Euphrates.
It is not yet clear if these moves and other pressure will succeed. But given the strategic patience already displayed by the Turks in the Syrian context, it appears equally probable that their efforts to destroy the pro-US Kurdish authority will take at least initially a political, rather than military form.
On Tuesday, the interim Syrian authorities announced that an agreement had been reached following consultations for the dissolution of all armed factions in Syria. The consultations prior to the agreement, however, took place entirely between the HTS-led interim government, and the SNA. The SDF was not invited.
This appears to indicate that Ankara is set on a two-sided strategy in order to unify Syria under the rule of its Sunni Islamist clients. In this strategy, the threat of possible military intervention by Turkey will be maintained, while the SDF will be expected, in the shadow of this threat, to declare voluntarily its own dissolution before the rulers of the new, “unified” Syria. Otherwise, in the fullness of time, the newly equipped army of the new HTS regime will come across the Euphrates to “reunify” Syria by other means.
For as long as roughly 2,000 US service personnel remain in eastern Syria, however, an all-out assault by Turkey remains an impossibility.
This strategy is likely to be aided by voices in the West, which recommend bowing to the Turkish project in order to keep Ankara “on side.” They will maintain that there is no longer any point in opposing the Turkish will in Syria, in backing lost causes, and so on.
For as long as roughly 2,000 US service personnel remain in eastern Syria, however, an all-out assault by Turkey remains an impossibility. The SNA by itself, meanwhile, appears not strong enough to make decisive advances against the SDF. So the stance of the US will be crucial.
From Israel’s point of view, the victory of Turkey in Syria ushers in a resurgence of Sunni political Islam on its borders. Also likely is a period of open competition between Israel and Turkey, with the latter in alliance with various Sunni Islamist forces, including those in the West Bank and Gaza.
Therefore, the interest is to keep the newly dominant forces as far away from Israeli communities as possible, and as militarily weak as possible, and to strengthen and preserve those elements resistant to the Turkish/Sunni Islamist project.
This explains Jerusalem’s current support for the Syrian Kurds and Israeli recent military moves. An SNA/Turkish victory in northeast Syria, and a reunited, resurgent Syria under Turkish and Sunni Islamist control, will constitute net losses for Israel in this new, emergent competition.
In an exclusive interview, Foreign Minister Gideon Sa’ar shared his vision, laying bare the challenges and opportunities ahead for Israel on the international stage.
By AMICHAI STEIN, ZVIKA KLEINEarlier this week, while we sat in front of the very new Foreign Minister MK Gideon Sa’ar, he shared that he was tired, working on fumes, after a night of votes in the Knesset plenum.
He opened the drawers in the Jerusalem office of the foreign minister, which he had yet to get used to. Since he had only slept two hours the previous night, he asked his staff if they had chocolate or energy bars. In this exclusive interview, he assured the Magazine that since he has decades of experience as a politician, the fatigue won’t affect his ability to speak about all the threats and opportunities for Israel in the near future.
He is not one to shy away from the complex realities of diplomacy. He has tackled pressing issues with a pragmatic approach, ranging from Iran’s nuclear ambitions to regional instability in Syria, relations with the US, and delicate diplomatic ties with Europe. In a candid interview, Sa’ar shared his vision, laying bare the challenges and opportunities ahead for Israel on the international stage.
Trump’s second term, ‘an opportunity’
Sa’ar began by expressing optimism about Donald Trump’s upcoming presidency, highlighting the alignment between the two nations on key strategic issues. “First and foremost, there is a shared perspective on the Iranian issue, which has the potential to lead to strategic understandings at the highest level,” Sa’ar remarked.
He reflected on Trump’s first presidency as a period of significant breakthroughs for Israel, citing the Pompeo Doctrine on settlements, the recognition of Israeli sovereignty over the Golan Heights, and the relocation of the US Embassy to Jerusalem. “These were groundbreaking steps that were not standard policies, even by American terms,” he said.
(Illustrative) Foreign Minister Gideon Sa’ar over a backdrop of Houthi military recruits. (credit: Canva, FOREIGN MINISTRY, REUTERS/KHALED ABDULLAH)
Acknowledging that disagreements with Washington are inevitable, Sa’ar nonetheless emphasized the strategic importance of shared views. “When there’s no clear gap between us and America, Israel becomes diplomatically stronger,” he explained. This alignment, he added, serves as a deterrent to Israel’s adversaries, who often look for fissures between the two nations. “Our adversaries are always searching for rifts in the US-Israel relationship,” he stated.
While flexibility will be required to navigate differences, Sa’ar is confident that the foundation for collaboration is strong. “You can’t expect to always get exactly what you want, but flexibility is essential in diplomacy,” he said.
Israeli presence in Gaza
When asked if he assumes there will always be an Israeli military presence in Gaza, Sa’ar was unequivocal: “My working assumption is that in the foreseeable future, only we can ensure our security.” However, he clarified that this does not mean reestablishing Jewish settlement in Gaza. “Although I opposed the disengagement [from Gush Katif, the Israeli settlements in the Gaza Strip in 2005], the goals set by the cabinet do not include such plans,” he said.
Sa’ar expressed skepticism about the existence of an external force capable of effectively guaranteeing security in Gaza. “I doubt there will be an effective entity that can provide security in Gaza, which is why I believe Israel will need to remain the controlling force from the Mediterranean to the Jordan River, west of the river,” he stated.
He described Hamas’s rule in stark terms: “What has happened in Gaza is the creation of a foreign military force. This isn’t just a terror organization – it’s a terror state with a terror army. They control everything.”
He elaborated on the consequences of Hamas’s military buildup. “They’ve created an insane system of weaponry and underground tunnels, and in a short time you saw the consequences of having a foreign military force near civilian communities: 1,200 people killed in one day,” he said. Sa’ar made it clear that Israel would not allow the establishment of another foreign military force in Gaza, “Israel cannot allow the construction of another foreign military force west of the Jordan River,” he declared.
However, he expressed openness to exploring autonomous governance for civilian matters in Gaza. “We must create an autonomous entity to manage civilian affairs,” he said, paralleling past events. “Look at history: In 1994-95, we withdrew from cities under the Oslo Accords, and by 2000 the Second Intifada erupted. It took them just five years to manufacture explosives.”
Sa’ar emphasized the necessity for clear communication with international partners. “We need to approach the new administration [in the US] and present these realities in simple terms,” he explained. “It’s not that we refuse to consider models, but we cannot take unnecessary risks. On Oct. 7, we were fortunate that the attack didn’t occur on multiple fronts simultaneously.”
Hamas’s exploitation
Sa’ar was frank about the challenges surrounding humanitarian aid in Gaza, particularly Hamas’s exploitation of these resources. “This is a complicated issue. It’s being used as a weapon to attack Israel,” he said. “The bigger problem isn’t the humanitarian aid itself but the fact that Hamas takes over and loots the aid.”
He called for a reassessment of how aid is managed, though he remained realistic about the limitations. “Do I believe that aid will stop being appropriated by Hamas the day Trump takes office? No, I don’t think so,” he admitted.
Sa’ar also highlighted potential shifts in US policy under Trump, particularly concerning international legal bodies like the International Criminal Court (ICC), which has blamed Israel for a “genocide”: “We may see US legislation against the ICC. There could be a shift. The Americans say, ‘We’re next.’
“If international law becomes a tool, then they too are at risk,” he said, noting that both Israel and the US are not members of the court. He speculated that this shared vulnerability could prompt action. “I believe we’ll see action – maybe even sanctions against the court,” he added.
Regarding Iran, Sa’ar’s tone was unyielding. Still, he was also very conservative in his response, not getting into details of a reported possible third Israeli strike on Iran. “Iran must never possess nuclear weapons; this is a red line we cannot play with,” he declared, focusing on the existential threat a nuclear-armed Iran would pose to Israel and the region.
He stressed the importance of collaboration with the US in preventing Tehran from achieving its nuclear ambitions. However, he criticized the public discourse surrounding potential military action. “The entire public discussion about attacking Iran does not serve our interests. This is not something that should be handled in this manner,” he said.
According to Sa’ar, international awareness of Iran’s destabilizing activities has grown significantly in the past year. He attributed this shift to two factors: Iran’s collaboration with Russia in Ukraine, and its increasingly aggressive use of proxies in the Middle East.
“Iran’s partnership with Russia in Ukraine has significantly influenced global perceptions,” Sa’ar explained. “And their proxies have acted with unprecedented aggression, launching hundreds of missiles at Israel.”
Even in Europe, where skepticism about Iran’s threat had previously prevailed, there is now greater recognition of the danger. “Today, even the Europeans understand the issue,” he said.
When asked about Qatar as a mediator in the hostage deal, Sa’ar said that in his opinion, they are “a highly problematic player, deeply hostile toward Israel.”
“There could have been a debate about whether it was right to involve them in a mediating role, but we took the approach that anyone who can influence Hamas should be used for this purpose,” Sa’ar added. “However, it is important to understand that the distance between Hamas and Qatar is very small – they are not on opposite ends of the spectrum. This must be acknowledged, especially given Qatar’s alignment with Turkey and their shared ideology of the Muslim Brotherhood.
“This is something we need to monitor closely, as it has the potential to impact regional dynamics,” the minister explained.
Not falling for Syria’s facade
Few issues illustrate the complexity of Sa’ar’s foreign policy agenda as vividly as the situation in Syria, and it is probably the most important to him. Following the fall of Syrian president Bashar al-Assad and the Syrian Armed Forces, the country, Sa’ar said, is a fractured state plagued by competing factions and extremist ideologies.
“The reality in Syria hasn’t stabilized,” Sa’ar stated. “The regime in Damascus is essentially a gang – not a legitimate government. Other areas, like Idlib, are controlled by Islamist groups with extreme ideologies.”
Assad was a member of the Alawites, an Arab ethno-religious group primarily residing in the Levant. They adhere to Alawism, a religious sect that splintered from early Shi’ite Islam in the 9th century.
Among the most concerning figures in Syria, according to Sa’ar, is Abu Mohammed al-Julani, the leader of the al-Nusra Front, a group with historic ties to al-Qaeda, whom the West has recognized as the new leader of Syria.
“The international community may understand the reasoning behind entering buffer zones, but understanding does not equate to approval. After Oct. 7, taking proactive measures is essential,” Sa’ar said. “The cabinet was presented with three options: to do nothing, to seize strategic areas that provide control over the region, or to pursue the third option – conquering up to the Syrian missile line, 12-15 km. in.
“This measure is limited and temporary. When asked how long ‘temporary’ means, I respond: ‘until we see the situation stabilize and can return to the previous line.’ However, the situation in Syria has not indeed stabilized,” the minister said. “While one gang may have taken control of Damascus [Julani], and another rules Idlib, this does not equate to stability.”
He added that the emerging regime is centered in Damascus, not all of Syria. “This so-called leadership is the Idlib gang, not an inclusive authority. They are Islamists with a highly extreme worldview,” he explained.
“For example, Syria’s new justice minister demanded the removal of female judges, with cases transferred exclusively to male judges. These players are deceiving the West, yet the world rushes to Damascus,” he cynically pointed out. “There are even those who would like us to do the same. But why is the world so eager to engage with Damascus? After all, this is an Islamist regime, not a moderate one,” he concluded.
Sa’ar analyzed this situation, adding an explanation: There’s the issue of Syrian refugees, which affects not only countries like Turkey and Jordan but also Europe, he said. “In Europe, this issue carries enormous political ramifications. Their goal is clear: to claim the situation is stable, thereby enabling the return of refugees to Syria. This longing drives much of the current process,” he observed.
According to the minister, another significant motivator for the recognition of this regime is an anti-Russian sentiment. “The defeat of Russian interests has brought considerable satisfaction, particularly within the European Union. They claim they will evaluate actions on the ground. Still, the rapid rehabilitation of Julani and his associates raises questions – and there is no guarantee it won’t lead to disappointment,” Sa’ar said.
Sa’ar also addressed the broader dangers posed by Islamist groups in the region. “Groups like ISIS have risen and fallen in this region, and the lesson is clear: We cannot allow Islamist extremism to gain a foothold near our borders,” he warned.
Israel has taken proactive measures to protect its security amid Syria’s ongoing chaos. “We struck Assad’s forces because we feared their weapons could fall into Islamist hands or be sold on the black market,” Sa’ar explained. Establishing buffer zones was another critical step prompted by violations of separation agreements.
“The cabinet decided on this after armed groups entered the area and even attacked UN positions. We had to act quickly to prevent a situation where hostile forces like Hamas or Hezbollah would operate right on our border,” he said.
While the international community has understood these measures, criticism persists. “The world may understand why we’ve entered buffer zones, but understanding doesn’t mean they won’t criticize us,” Sa’ar acknowledged. Despite this, he emphasized the necessity of these actions, particularly in light of the Oct. 7 attacks. “Proactive measures became a necessity. We cannot afford to wait for threats to materialize,” he asserted.
A minority in the Middle East
Sa’ar emphasized Israel’s diplomatic involvement in supporting the Kurds, calling on the international community to uphold its responsibilities. “In conversations I’ve had with foreign ministers worldwide – from [US Secretary of State] Antony Blinken to others – I’ve stressed the international community’s responsibility to the Kurds,” he said. Sa’ar highlighted the sacrifices made by the Kurds in their fight against ISIS and warned of the dangers of dismantling Kurdish autonomy.
While Israel has not taken military action to defend the Kurds, Sa’ar underscored the moral and diplomatic imperative of supporting them. “The Kurds are a pro-Western and friendly group, and we must stand by them,” he stated.
He also drew attention to the disparity in global attention given to the Kurdish cause compared to other issues. “They’re not Palestinians, but give them even one percent of the attention you give the Palestinian issue,” Sa’ar said, recounting his conversations with foreign ministers. He likened Israel’s ties to the Kurds to its relationship with the Druze community, describing the bond as one rooted in shared principles. “It’s a matter of principle – both morally and diplomatically – to stand by them,” he stressed.
When asked about the role of the European Union in Israel’s foreign policy, Sa’ar described the EU as a critical partner. “The European Union is Israel’s largest trading partner, and maintaining strong ties is crucial,” he said.
While acknowledging past challenges, particularly under the leadership of Josep Borrell, the former European Union foreign policy chief, Sa’ar expressed optimism about resetting relations with the EU’s new foreign minister. “The new foreign minister [High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy Kaja Kallas] in Europe presents an opportunity to reset relations. We aim to strengthen not only diplomatic but also scientific and economic ties,” he predicted.
Sa’ar highlighted an upcoming meeting in Brussels as a chance to build momentum. “In a few months, we’ll have another meeting in Brussels, which I see as a fresh start,” he noted. However, he tempered his optimism with realism, pointing out that fundamental shifts in Europe’s stance are unlikely. “The key question is whether they’re open to hearing a different perspective and engaging in a genuine dialogue. If they are, we can work toward constructive solutions,” Sa’ar said.
Ireland and antisemitism
One of Sa’ar’s boldest and most controversial decisions was closing Israel’s embassy in Ireland. While the move sparked debate, Sa’ar defended it as a necessary response to Ireland’s persistent hostility toward Israel.
“Ireland’s actions repeatedly demonstrated hostility toward Israel,” he said, noting Ireland’s alignment with South Africa at the International Criminal Court and its push to expand the definition of genocide. “That was the final straw, but this decision had been under consideration for some time.”
Sa’ar detailed a litany of grievances against Ireland, including its failure to combat antisemitism and its dismissive attitude toward Israeli diplomacy. “Even basic meetings we [the Israeli ambassador to Ireland] requested with Irish ministers didn’t happen,” he revealed. Maintaining the embassy, he argued, only gave Ireland “a false sense of legitimacy to act against us without consequences.”
The decision was supported by Foreign Ministry professional assessments, according to Sa’ar, which concluded that the embassy offered negligible benefits. “This is taxpayer money, and we must ensure it is spent responsibly,” he said. By closing the embassy, Israel sent a message not only to Ireland but to other nations. “We cannot allow a country to target us while we do nothing in response repeatedly,” he explained.
Sa’ar was particularly critical of Ireland’s approach to antisemitism. “You cannot allow antisemitism to go unchecked, especially from a country that should know better,” he stated. For him, the decision was as much about principle as policy. “Ireland displayed consistent anti-Israel and antisemitic behavior. Closing the embassy was entirely justified,” he said.
Sa’ar said that he announced the opening of an Israeli embassy in Moldova for the first time as an answer to closing the one in Ireland. “With over 100 diplomatic missions worldwide and many countries requesting Israel to open embassies, we must prioritize,” he said. “For example, Moldova, which has consistently supported Israel, is now home to a new Israeli embassy.
Moldova, Sa’ar made a point to mention, “ranked 22nd in voting support for Israel, repeatedly asked why we hadn’t opened an embassy there.”
“When deciding to open or close embassies, we must evaluate a country’s relationship with Israel across several parameters. If there’s potential for a significant change in the near term, the decision might differ,” he concluded.
Blame Canada
Turning to the alarming rise of antisemitism in Canada, Sa’ar did not hold back. “The situation in Canada is intolerable,” he said, citing a 670% increase in antisemitic incidents.
He expressed frustration that such hostility is occurring in a country traditionally friendly to both Israel and Jews. “We’ve called on the government to use every available tool to combat this. President Isaac Herzog discussed this issue extensively with Prime Minister Justin Trudeau,” he revealed.
Sa’ar noted that the rise in antisemitism is not unique to Canada but is part of a broader trend in other friendly nations like Australia.
A major part of Sa’ar’s agreement to join the coalition was the promise by Netanyahu to receive about a half-billion shekels to invest in Israeli public diplomacy worldwide. In November, The Jerusalem Post’s Eliav Breuer reported that the Foreign Ministry will receive a NIS 545 million budget increase for hasbara (public diplomacy). According to a statement by Sa’ar in November, the budget will go toward “media campaigns abroad, in the foreign press, on social media, and more.”
These will include “concentrated activity on US campuses to change their attitude toward Israel and its policies while cooperating with the Jewish community in the US and without harming the activity of the Diaspora Affairs Ministry.”
“There’s a growing battle for public opinion, which ties into a broader diplomatic struggle,” Sa’ar told the Post this week. “We’re currently working on plans and objectives, meeting with many groups involved in this field,” he said.
The goal is to enact both immediate and long-term changes. “We’re trying to implement small immediate changes and set the stage for larger changes in the medium term,” Sa’ar said. He and Deputy Minister Sharren Haskel hold weekly briefings with foreign journalists to ensure accurate coverage. “Even small quotes in articles can make a difference,” he noted.
Sa’ar expressed gratitude for the many ideas and initiatives within the Jewish community. “Many Jews want to contribute and create partnerships, but the problem has been a lack of funding, and understanding that this requires a systematic approach,” he said.
He also stressed the importance of public diplomacy in shaping global perceptions. “I hope to lay the foundation for a Foreign Ministry that excels not just in diplomacy but also in public advocacy,” he stated.
Sa’ar concluded by emphasizing the importance of equipping embassies in strategic locations like India with the resources to engage effectively.
“It’s unacceptable that embassies in places like India lack the funding to organize essential activities,” he said.
Με μια προσεκτική απάντηση για την ανάγκη όλα τα μέρη να απέχουν από ενέργειες που αυξάνουν τους κινδύνους και τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο απάντησε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε ερώτηση για τα σχέδια υπογραφής τουρκοσυριακού μνημονίου ανάμεσα στην Αγκυρα και τη Δαμασκό
Ο Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ είναι ο δεύτερος Τούρκος υπουργός που θέτει ζήτημα συνεργασίας με τις νέες Αρχές της Δαμασκού, με στόχο την επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Συρία φωτογραφία αρχείου. EPA / CLEMENS BILAN
Τη ρευστότητα του τοπίου στη Συρία στη μετά Ασαντ εποχή, αλλά και την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να αποκτήσει η ίδια ακριβή αντίληψη για τους νέους κυβερνήτες της Συρίας, προδίδουν οι απαντήσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε ερώτημα για τη στάση που θα τηρήσει η Ουάσιγκτον έναντι ενός ενδεχόμενου τουρκοσυριακού μνημονίου, το οποίο θα είχε επιπτώσεις στα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οπως μεταδίδει ο Μιχάλης Ιγνατίου, σε σχετικό ερώτημα που απηύθυνε σε εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η απάντηση ήταν αρχικά να απευθυνθούν στην Αγκυρα και στη Δαμασκό για τις μεταξύ τους συνομιλίες που αφορούν το θέμα της ΑΟΖ. Στη συνέχεια ο εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι η Αμερική καλεί όλα τα μέρη να απέχουν από ενέργειες που αυξάνουν τους κινδύνους και τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ενώ τόνισε ότι η μακροχρόνια πεποίθηση στην Ουάσιγκτον είναι ότι η ανάπτυξη των πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να προάγει τη συνεργασία και να παρέχει τα θεμέλια για διαρκή ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική ευημερία σε ολόκληρη την περιοχή.
Αυτή η μάλλον γενικόλογη απάντηση είναι διατυπωμένη προκειμένου να μην περιλαμβάνει αιχμές προς καμία κατεύθυνση, ιδιαίτερα καθώς αυτή τη στιγμή οι προτεραιότητες και των ΗΠΑ βρίσκονται στις κρίσιμες, τριγωνικές διαπραγματεύσεις με την Αγκυρα και το νέο καθεστώς στη Δαμασκό για τη διαχείριση των σχέσεων με τους Κούρδους της βορειοανατολικής Συρίας.
Η Αγκυρα προωθεί σχέδιο για ολοένα και στενότερο εναγκαλισμό με τη νέα κυβέρνηση στη Δαμασκό – Προσφέρει βοήθεια στον τομέα της ενέργειας και για την αποκατάσταση των υποδομών.
Την ίδια στιγμή, πάντως, η Αγκυρα προωθεί τα σχέδιά της για ολοένα και στενότερο εναγκαλισμό με τη νέα κυβέρνηση της Συρίας, σε διάφορους τομείς. Χθες ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι η Αγκυρα θα βοηθήσει τη Συρία παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια, ενώ εκτίμησε πως θα μπορούσε να ακολουθήσει και συνεργασία για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου βρίσκονται σε περιοχές που αυτή τη στιγμή είναι υπό κουρδικό έλεγχο, κάτι που υποδηλώνει και το οικονομικό ενδιαφέρον των Τούρκων για το ανατολικό τμήμα της Συρίας.
Επίσκεψη στη Συρία
Ο κ. Μπαϊρακτάρ γνωστοποίησε ότι σήμερα θα μεταβεί στη Συρία για να συζητήσει για την ηλεκτρική μετάβαση της χώρας, την αποκατάσταση των υποδομών και άλλα ζητήματα. «Πρέπει να προσφέρουμε πολύ γρήγορα ηλεκτρική ενέργεια στις περιοχές της Συρίας που δεν διαθέτουν, αρχικά με εισαγωγές. Μεσοπρόθεσμα σχεδιάζουμε επίσης να αυξήσουμε την ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εκεί», σημείωσε. Επιπλέον επισήμανε ότι η Αγκυρα εξετάζει τρόπους προκειμένου να χρησιμοποιηθούν οι πόροι της Συρίας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο για την ανοικοδόμηση της χώρας, καθώς η παραγωγή και των δύο μειώθηκε στη διάρκεια του εμφυλίου. «Υπάρχουν πολλά θέματα που πρέπει να ωριμάσουν, από τη δημιουργία πετρελαϊκού αγωγού από τη Συρία έως την Τουρκία, την ένωση αυτού με τον αγωγό Ιράκ – Τουρκίας», πρόσθεσε ο κ. Μπαϊρακτάρ.
Πρόκειται για τον δεύτερο υπουργό της τουρκικής κυβέρνησης που εντός δύο ημερών θέτει ζήτημα συνεργασίας με τις νέες Αρχές της Δαμασκού για την επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Συρία. Είχε προηγηθεί η τοποθέτηση του υπουργού Μεταφορών και Υποδομών Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου, ο οποίος είχε μιλήσει για ένα ευρύτερο πακέτο δράσεων που περιλαμβάνει, όπως είπε, «αεροπορικές, σιδηροδρομικές, οδικές και υπηρεσίες επικοινωνίας. Θα ενεργοποιήσουμε τα αεροδρόμια».
Διπλωματικός και αμυντικός συντάκτης. Δημοσιογράφος και αρθρογράφος στην “Κ” από το 2008. Διδάκτωρ Ευρωπαϊκής Ιστορίας.
Η ακραία ισλαμιστική οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ κάνει ανοικτά επίθεση φιλίας και προς το Ισραήλ, αν και το τελευταίο κατέλαβε προ ημερών ολόκληρο το Γκολάν και κάποια περίχωρά του στα συρο-λιβανικά σύνορα καθώς επίσης και κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών υποδομών της Συρίας. Το μόνο που είχε να πει για τις ανωτέρω ισραηλινές ενέργειες ένα ανώτερο στέλεχος της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ, που έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι εκφράζει τις απόψεις τού αρχηγού του, ήταν ότι έχει κατανόηση για τις ισραηλινές ανησυχίες κι ότι το εβραϊκό κράτος «προωθήθηκε λίγο (εδαφικά), βομβάρδισε λίγο» τη χώρα του. Εν ολίγοις, θεωρεί «λίγο» τις περίπου 600 αεροπορικές επιθέσεις που πραγματοποίησε το Ισραήλ κατά της Συρίας, δηλαδή κατά της πατρίδας του, μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ. Απεναντίας, η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ επιμένει γενικά να εγκαλεί μόνο την Τεχεράνη για ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Συρίας, παρόλο που το Ιράν φέρεται να έχει αποσύρει όλες τις στρατιωτικές δυνάμεις του από το συριακό έδαφος. Καλώς ήρθατε στη Μέση Ανατολή, όπως την προτιμούν ορισμένα κράτη της περιοχής κι ορισμένες εξω-περιφερειακές χώρες.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Gideon Saar προειδοποίησε τον δυτικό κόσμο ότι η τζιχαντιστική οργάνωση Hayat Tahrir al-Sham (HTS), η νέα de facto κυρίαρχη δύναμη της Συρίας, απλά τον εξαπατά.
«Πρόκειται για μια τρομοκρατική ομάδα από το Idlib που κατέλαβε τον έλεγχο της Δαμασκού. Ο κόσμος τους βλέπει ως μια νέα, σταθερή κυβέρνηση μόνο για να διευκολύνει την επιστροφή των προσφύγων. Είναι ένα ισλαμιστικό καθεστώς».
Νωρίτερα αυτό το μήνα, οι ομάδες της αντιπολίτευσης υπό την ηγεσία της HTS ανέτρεψαν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ και κατέλαβαν τη χώρα. Μετά την πτώση της δυναστείας του Άσαντ, η διεθνής κοινότητα έχει συνεργαστεί με την HTS και τον ηγέτη της Abu Mohammad al-Jolani υπό την ιδιότητά τους ως de facto κυβερνώντες της χώρας.
Ενώ κάποιοι ξένοι ηγέτες έχουν προειδοποιήσει την HTS, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, ότι θα ήταν η συμπεριφορά τους και όχι τα λόγια που θα καθόριζαν τη συνεργασία μαζί τους, η συσσώρευση υπουργών από δυτικές κυβερνήσεις και αξιωματούχων από διάφορες οργανώσεις στη Δαμασκό για να συνεργαστούν με την HTS απαντήθηκε με κριτική από ορισμένες πλευρές, ειδικά το Ισραήλ.
Οι επικριτές επισημαίνουν ότι η HTS παραμένει μια ισλαμιστική αυταρχική οργάνωση και ακόμα μία “προληπτική δέσμευση” με την τζιχαντική ομάδα τη νομιμοποιεί.
Σε συνέντευξή του στην The Jerusalem Post, ο κ. Sa’ar είπε ότι οι τζιχαντιστές της HTS είναι ένα «πολύ ακραίο καθεστώς».
Ο Sa’ar δήλωσε: «Υπάρχει το ζήτημα του νέου καθεστώτος στη Συρία, αν μπορείς να το αποκαλέσεις έτσι επειδή είναι ισλαμιστικό – ένα αρκετά ακραίο καθεστώς». Ο Sa’ar είπε περαιτέρω ότι έχει “κάθε λόγο να είναι καχύποπτος” σχετικά με την HTS.
ΕΞΑΠΑΤΗΘΗΚΕ Η ΔΥΣΗ
Ο Sa’ar είπε, «Φυσικά, υποψιάζομαι ότι έχουμε κάθε λόγο να είμαστε καχύποπτοι. Παρακολουθώ και εγώ τι συμβαίνει. Για παράδειγμα, ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης λέει ότι δεν θα υπάρχουν γυναίκες δικαστές».
Όσο για τη δυτική εμπλοκή με το HTS, ο Sa’ar είπε: «Γνωρίζουμε ότι η Δύση εξαπατάται και ο κόσμος τρέχει στη Δαμασκό».
Όταν ρωτήθηκε εάν έχουν πει στο Ισραήλ να συνεργαστεί και με τη HTS, ο Sa’ar είπε ότι υπάρχουν εκείνοι που θα το δουν να συμβαίνει αυτό (εννοεί να πουν στην Ιεροσουλήμ να συνεργαστεί με τους τζιχαντιστές).
Μετά την πτώση του καθεστώτος του Άσαντ, το Ισραήλ μετέφερε τον στρατό του στην ουδέτερη ζώνη κατά μήκος των συνόρων με τη Συρία. Στη συριακή πλευρά της ουδέτερης ζώνης, ο ισραηλινός στρατός έχει καταλάβει στρατηγικές τοποθεσίες με σκοπό τη διασφάλιση των συμφερόντων ασφαλείας του Ισραήλ.
Ενώ το Ισραήλ χαρακτήρισε την κίνηση ως προσωρινή, είπε επίσης ότι τα στρατεύματα ενδέχεται να παραμείνουν εκεί για χρόνια.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο συνταγματάρχης Μπένι Κάτα, διοικητής της 474ης Περιφερειακής Ταξιαρχίας του Γκολάν που ενεργούσε στην περιοχή, δήλωσε στους Times of Israel ότι ο ισραηλινός στρατός εργαζόταν για να «αποτρέψει τις τζιχαντιστικές ομάδες από το να φτάσουν εδώ και να παραβιάσουν τον φράχτη, όπως ακριβώς προετοιμαζόμασταν μέχρι τώρα. για τον ιρανικό άξονα και τους πληρεξούσιους τους».
ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΣΑΝΤ
Ο Κάτα είπε ότι υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Άσαντ επειδή «αυτό που έχει αναδειχθεί είναι κάτι ασαφές».
Ο Κάτα είπε περαιτέρω ότι οι δυνάμεις της συριακής αντιπολίτευσης στα σύνορα είναι «κάτι διαφορετικό». Ο Κάτα πρόσθεσε: «Δεν ξέρουμε ακόμη πώς θα ενεργήσουν και γι’ αυτό πήραμε τις βασικές θέσεις» (μέσα στη Συρία).
Υπάρχουν ανησυχίες στο Ισραήλ και αλλού εάν η HTS έχει εγκαταλείψει τις τρομοκρατικές μεθόδους της. Η ομάδα ιδρύθηκε ως συριακό παρακλάδι της Αλ Κάιντα και διέκοψε τους δεσμούς μαζί της μόλις το 2016.
Από τότε, η HTS και ο αρχηγός του Jolani, ο οποίος ξεκίνησε ως τρομοκράτης με το Ισλαμικό Κράτος και έγινε μέρος της Αλ Κάιντα αργότερα, έχουν ξεκινήσει μία δημόσια εκστρατεία για τη μετονομασία τους ως γνήσια πολιτική ομάδα και όχι απλώς ως ένοπλη αντιπολίτευση.
Σειρά λαθών «κατέρριψαν» το αζερικό αεροσκάφος; Σε λάθος μέρος τη λάθος στιγμή, ενώ δηλαδή ο εναέριος χώρος της Ρωσίας, απ’ όπου περνούσε αεροσκάφος της AZAL ήταν εμπόλεμη ζώνη, λόγω επιθέσεων ουκρανικών drones, και με σωρεία λαθών -ως όλα δείχνουν- που ακολούθησαν από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, φαίνεται ότι βρέθηκε η μοιραία πτήση, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τις πρώτες Δυτικές εκτιμήσεις, να καταρριφθεί από ρωσικό σύστημα αεράμυνας, εκλαμβανόμενο ως «εχθρικός στόχος».
Από τη μεριά της η Μόσχα, επισήμως δεν έχει τοποθετηθεί σε τι οφείλεται η πτώση που είχε ως αποτέλεσμα 38 νεκρούς, ούτε και εάν το αεροσκάφος επλήγη από αντιαεροπορικά όπλα. Προς το παρόν αποδίδει την αεροπορική τραγωδία στις συνθήκες πολέμου που επικρατούσαν στην περιοχή, όπου, όπως υποστηρίζουν οι αρμόδιες ρωσικές Αρχές, είχε εκδηλωθεί ουκρανική επίθεση με drones. Επιπλέον, στην πυκνή ομίχλη. Να σημειωθεί ότι το αεροσκάφος των αζερικών αερογραμμών, AZAL, εκτελούσε την πτήση Μπακού (πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν) – Γκρόζνι (πρωτεύουσα της Τσετσενίας – Καύκασος – Ρωσική Ομοσπονδία).
Ο υπουργός Μεταφορών του Αζερμπαϊτζάν, Rashad Nabiyev, ανέφερε ότι «οι αρχικές εκτιμήσεις των εμπειρογνωμόνων δείχνουν εξωτερική παρέμβαση στο αεροσκάφος, απόδειξη της οποίας αποτελούν τα συντρίμμια του και οι καταθέσεις όσων επιβίωσαν. Ο τύπος του όπλου που χρησιμοποιήθηκε, διερευνάται».
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters παραπέμπει σε αζερική πηγή, η οποία ανέφερε: «Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι το αεροπλάνο καταρρίφθηκε εσκεμμένα. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τα γεγονότα, το Μπακού αναμένει από τη ρωσική πλευρά να παραδεχτεί ότι κατέρριψε το αεροπλάνο του Αζερμπαϊτζάν».
Δυτικές αντιδράσεις
Αντίθετα, στη Δύση έσπευσαν ευθέως και πολύ γρήγορα να κατηγορήσουν τη Ρωσία, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι εσκεμμένα κατέρριψε το αζερικό αεροσκάφος. Κάτι πάντως που στερείται λογικής, ειδικά εάν ληφθεί υπόψιν ότι Μόσχα και Μπακού διατηρούν πολύ καλές σχέσεις και ότι η Ρωσία ουδεμία πρόθεση θα είχε να τα «σπάσει» με το Αζερμπαϊτζάν.
Η Αθήνα, με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, περιορίστηκε να εκφράσει τα συλλυπητήριά της στους συγγενείς των ανθρώπων που χάθηκαν. Ωστόσο, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, περιλαμβανομένων των Βρυξελλών, του Παρισιού, του Βερολίνου και του Λονδίνου, λέγεται ότι θα επιδιώξουν κυρώσεις κατά του Ρώσου υπουργού Άμυνας και του διοικητή των ρωσικών Αεροδιαστημικών Δυνάμεων. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζεται ακόμα και το ενδεχόμενο προσφυγής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) με σκοπό την έκδοση εντάλματος σύλληψης υψηλόβαθμων Ρώσων στρατιωτικών καθώς και του υπουργού Αμυνας, Μπελούσοφ.
Μάλιστα, στη Δύση, με τη Βρετανία σε ρόλο πρωτοστατούντος, προσπαθούν να παραλληλίσουν την περίπτωση του αζερικού αεροσκάφους με την -προ ετών- συντριβή του Boeing των μαλαισιανών αερογραμμών, το 2014, στον εναέριο χώρο του Ντόνετσκ, με αποτέλεσμα τον θάνατο 283 επιβατών. Ως γνωστόν, τότε το μεγαλύτερο μέρος του Ντονμπάς στην Α. Ουκρανία, είχε περάσει στον έλεγχο των φιλορώσων, και σήμερα της Ρωσίας. Τότε, είχαν κατηγορηθεί οι φιλορώσοι ότι το κατέρριψαν με αντιαεροπορικό πύραυλο. Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι η τωρινή περίπτωση είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη του 2014, και, εφόσον επιβεβαιωθεί η κατάρριψη του αεροσκάφους, πιθανώς να οφείλεται αφενός στην εμπόλεμη κατάσταση στον εναέριο χώρο πάνω από το Γκρόζνι, αφετέρου σε σειρά λαθών ενδεχομένως στον τομέα του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.
Εικόνα από τον τόπο συντριβής του αεροσκάφους, στο Καζακστάν
Από τη μεριά του, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ κατηγόρησε τη Ρωσία για τη συντριβή του αεροσκάφους AZAL. Τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι η αιτία της συντριβής του επιβατικού αεροσκάφους ήταν εξαιτίας πλήγματος από ρωσικά συστήματα αεράμυνας, αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο. Ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας έχει ήδη ανακοινώσει τη συμμετοχή του στην έρευνα για την αεροπορική τραγωδία. Η Γαλλία, με τη σειρά της, φέρεται να έχει διοχετεύσει στα ΜΜΕ στοιχεία για την τροχιά του πυραύλου που λέγεται ότι εκτοξεύτηκε από το ρωσικό σύστημα αεράμυνας.
Εμπόλεμη ζώνη
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη που κατέθεσε στα social media ο Ρώσος δημοσιογράφος και αναλυτής, Μαξίμ Σεβτσένκο. «Υπάρχουν ερωτήματα που καλό θα ήταν να απαντηθούν ξεκάθαρα (σ.σ. από τη ρωσική πλευρά). Ωστόσο, ούτε καν γίνεται μια παραδοχή έστω του είδους … «συγγνώμη, κατά τη διάρκεια του πολέμου γίνονται τρομερά λάθη», με συνέπεια να δημιουργούνται προβλήματα στις σχέσεις με το αρκετά φιλικό Αζερμπαϊτζάν.
»Ας υποθέσουμε ότι το αεροπλάνο επλήγη από τη ρωσική αεράμυνα, σε συνθήκες μάλιστα που καθημερινά η Ρωσία και η Ουκρανία στέλνουν η μια εναντίον της άλλης δεκάδες επιθετικά drones. Στην πραγματικότητα, διεξάγεται ένας ολοκληρωτικός πόλεμος. Φυσικά, οι στρατιωτικοί, βλέποντας στα ραντάρ τους έναν μεγάλο στόχο να πλησιάζει στο Γκρόζνι, εδόθη η εντολή της «εκτόξευσης». Αυτό είναι καθήκον κάθε αξιωματικού αεράμυνας. Εκανε το σωστό. Αυτοί που κατεύθυναν το αεροπλάνο στην εμπόλεμη ζώνη έκαναν το λάθος».
Και διερωτάται: «Πώς είναι δυνατόν, κατά τη διάρκεια ουκρανικής επίθεσης με drones στο Γκρόζνι, η οποία δεν ήταν αιφνιδιαστική, μια πτήση από το γειτονικό Μπακού (η πτήση από την πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν προς Γκρόζνι διαρκεί περίπου μία ώρα) να μην εκτραπεί από την αρχή σε κάποιο άλλο κοντινό αεροδρόμιο; Στο αεροδρόμιο του Γκρόζνι το αεροπλάνο δεν θα μπορούσε να προσγειωθεί, διότι στη πραγματικότητα εκεί γινόταν μάχη με τα ουκρανικά drones».
Να σημειωθεί ότι το τελευταίο διάστημα έχουν ενταθεί οι ουκρανικές επιθέσεις με drones εναντίον της Τσετσενίας. Κι’ αυτό, διότι οι δυνάμεις που στέλνει ο πρόεδρός της, Καντίροφ, στο ουκρανικό μέτωπο παίζουν καίριο ρόλο στις μάχες.
Οπως και να’ χει, εάν πράγματι ο εναέριος χώρος του Γκρόζνι ήταν εμπόλεμη ζώνη και η πόλη δεχόταν επίθεση με ουκρανικά drones -κάτι που δεν είναι δύσκολο να διαπιστωθεί- ήταν εγκληματικό λάθος να επιτραπεί στο αεροσκάφος να πραγματοποιήσει την πτήση Μπακού – Γκρόζνι.
Να σημειωθεί ότι το τελευταίο διάστημα έχουν ενταθεί οι ουκρανικές επιθέσεις με drones εναντίον της Τσετσενίας. Κι’ αυτό, διότι οι δυνάμεις που στέλνει ο πρόεδρός της, Καντίροφ, στο ουκρανικό μέτωπο παίζουν καίριο ρόλο στις μάχες.
Οπως και να’ χει, εάν πράγματι ο εναέριος χώρος του Γκρόζνι ήταν εμπόλεμη ζώνη και η πόλη δεχόταν επίθεση με ουκρανικά drones -κάτι που δεν είναι δύσκολο να διαπιστωθεί- ήταν εγκληματικό λάθος να επιτραπεί στο αεροσκάφος να πραγματοποιήσει την πτήση Μπακού – Γκρόζνι. Εξάλλου, βασικός κανόνας αεροπλοΐας διεθνώς, βάσει του κανονισμού του ICAO, είναι η ρητή απαγόρευση πολιτικών πτήσεων κοντά -και πολύ περισσότερο μέσα- σε εμπόλεμες περιοχές. Ως γνωστόν, ακόμα και στην περίπτωση των προκλήσεων τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών, με την παραβίαση του ελληνικού FIR και του ελληνικού εναέριου χώρου, συχνά γίνονταν ακόμα και αλλαγές πορείας στις πολιτικές πτήσεις. Ως εκ τούτου, άλλωστε, η Ελλάδα επιμένει ότι οι προκλήσεις των τουρκικών μαχητικών απειλούν την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας.
Η πορεία της πτήσης του αζέρικου αεροσκάφους
Οι επιβαίνοντες ήταν κυρίως υπήκοοι του Αζερμπαϊτζάν, αλλά υπήρχαν και επιβάτες από τη Ρωσία, το Καζακστάν και το Κιργιστάν. Στο αεροσκάφος επέβαιναν 62 επιβάτες και πέντε μέλη του πληρώματος. Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας του Καζακστάν, 29 άνθρωποι επέζησαν, ενώ η ρωσική πρεσβεία ανέφερε ότι οι εννέα από αυτούς είναι Ρώσοι. Συνολικά, σύμφωνα με τη λίστα επιβατών, επέβαιναν 16 Ρώσοι πολίτες.
Ερωτηματικά
Το Reuters, επικαλούμενο τέσσερις πηγές στο Αζερμπαϊτζάν που παρακολουθούν τις έρευνες, αναφέρει ότι το αεροσκάφος τύπου Embraer, το οποίο τελικώς συνετρίβη στο Καζακστάν, καταρρίφθηκε από τη ρωσική αεράμυνα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, επλήγη από πύραυλο αντιαεροπορικού συστήματος τύπου Pantsir-S. Παράλληλα, υποστηρίζουν, οι επικοινωνίες του αεροπλάνου νέκρωσαν από ρωσικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου κατά την προσέγγισή του στο Γκρόζνι.
Ωστόσο, δεν έχειδιευκρινιστεί έως τώραγιατί το αεροπλάνο στη συνέχεια, αντί να «πιάσει» σε κάποιο γειτονικό αεροδρόμιο στον Καύκασο, εντός της Ρωσίας, διέσχισε την Κασπία θάλασσα για το Καζακστάν, διανύοντας δηλαδή απόσταση άνω των 300 χιλιομέτρων από εκεί που βρισκόταν. Δεν αποκλείεται, βέβαια, και άλλα γειτονικά αεροδρόμια να ήταν κλειστά. Ετσι, πέταξε πάνω από την Κασπία, με προορισμό το κοντινότερο αεροδρόμιο στο Καζακστάν, όπου και συνετρίβη, στην προσπάθεια του πιλότου του να το προσγειώσει. Οπως και να’ χει, μένει να ξεκαθαριστούν αυτές οι τραγικές «λεπτομέρειες» που οδήγησαν στον θάνατο τόσους ανθρώπους, να βρεθούν οι υπεύθυνοι και να τιμωρηθούν.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ομοσπονδιακής Υπηρεσία Αεροπορικών Μεταφορών της Ρωσίας, η ρωσική πλευρά υποστηρίζει ότι προτάθηκαν στον πιλότο άλλα αεροδρόμια για να προσγειωθεί, αλλά αυτός επέλεξε να πετάξει προς το Καζακστάν. Χαρακτηριστικά, οι ρωσικές Αρχές αναφέρουν: «Την ημέρα της καταστροφής, η κατάσταση στην περιοχή του αεροδρομίου του Γκρόζνι ήταν πολύ δύσκολη. Ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη εξαπέλυαν τρομοκρατικές επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές του Γκρόζνι και του Βλαδικαυκάζ. Γι’ αυτό αποφασίστηκε να εφαρμοστεί το σχέδιο «Χαλί», που προβλέπει την άμεση απομάκρυνση όλων των αεροσκαφών από την καθορισμένη περιοχή. Επιπλέον, υπήρχε πυκνή ομίχλη στην περιοχή του αεροδρομίου μέχρι ύψους 500 μέτρων, ενώ δεν υπήρχε ορατότητα. Ο κυβερνήτης του αεροσκάφους έκανε δύο προσπάθειες να προσγειώσει το αεροπλάνο στο Γκρόζνι, οι οποίες απέτυχαν. Του προσφέρθηκαν άλλα αεροδρόμια για να οδηγήσει το αεροσκάφος. Αποφάσισε να πάει στο αεροδρόμιο του Ακτάου (σ.σ. Καζακστάν).
Ο υπουργός Μεταφορών του Αζερμπαϊτζάν Rashad Nabiyev είπε ότι το αροσκάφος «κατευθυνόταν προς το Ακτάου (σ.σ. Καζακστάν) μέσω της Μαχάτσκαλα (σ.σ. πρωτεύουσα του Νταγκεστάν, γειτονική της Τσετσενίας – Καύκασος – Ρωσική Ομοσπονδία). Η έρευνα θα δείξει γιατί ο πιλότος πήρε αυτή την πορεία (σ.σ. προς Καζακστάν). Επίσης, το θέμα της απενεργοποίησης του GPS θα ξεκαθαριστεί μόλις δοθούν στοιχεία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιζώντες επιβάτες και μέλη του πληρώματος ανέφεραν ότι άκουσαν ήχο έκρηξης ενώ το αεροσκάφος πετούσε πάνω από το Γκρόζνι. «Τραυματισμένοι Ρώσοι επιβάτες ανέφεραν ότι άκουσαν τρεις εκρήξεις πάνω από το Γκρόζνι. Μια αεροσυνοδός τραυματίστηκε στο χέρι, ενώ από βίντεο της πτήσης που κυκλοφόρησαν στα στα κοινωνικά δίκτυα φαίνεται ότι μια γυναίκα τραυματίστηκε στο χέρι και στο πόδι της. Υπάρχουν ζημιές στην άτρακτο και σημάδια από διάφορα κοφτεράαντικείμενα».
Τρεις δεκαετίες, ειδικά οι τελευταίες, με την ταχύτητα των εξελίξεων σε όλα τα πεδία, είναι αρκετές για να έχουμε αξιόπιστες και χρήσιμες συγκρίσεις.
Εξετάζοντας την περίοδο 1994-2024, τις εξελίξεις στην χώρα μας και στην Τουρκία, μπορούμε να καταλάβουμε και την διακύμανση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ίσως και την συνέχειά τους.
Φυσικά, οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν τόσο τις εσωτερικές εξελίξεις στις δύο χώρες, όσο και τις μεταξύ τους σχέσεις.
Η δεκαετία 1994-2004, είναι πολύ καλή για την χώρα μας και την Κύπρο, είναι πολύ καλή και για την Τουρκία.
Οι σχέσεις των δύο χωρών, ίσως είναι οι καλύτερες, μετά την δεκαετία που ακολούθησε την Συνθήκη της Λοζάνης.
Η δεκαετία 2004-2014, είναι περίοδος στασιμότητας και κρίσης για την χώρα μας, το ίδιο και για την Τουρκία, ειδικά στο δεύτερο ήμισύ της.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επίσης σε στασιμότητα.
Η τελευταία δεκαετία 2014-2024, είναι περίοδος κρίσεων και για τις δύο χώρες.
Η Τουρκία αξιοποιώντας τον δυναμισμό της οικονομίας της, την γεωπολιτική και στρατιωτική της ισχύ, εισβάλει στην Συρία και στο Ιράκ, παρεμβαίνει στην διένεξη Αιθιοπίας-Σομαλίας και δημιουργεί στρατιωτική βάση στην δεύτερη. Παρεμβαίνει στην σύγκρουση Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν και καθορίζει τις εξελίξεις στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Παρεμβαίνει στρατιωτικά στην Λιβύη και υπογράφει με την κυβέρνηση της Τρίπολης, την διεθνώς αναγνωρισμένη, δύο μνημόνια συνεργασίας, ένα αμυντικό και ένα καθορισμού των θαλάσσιων ζωνών, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Παραβιάζει την οριοθετημένη ΑΟΖ της Κύπρου, υιοθετεί την στρατηγική της γαλάζιας πατρίδας και αμφισβητεί ακόμη και την ελληνικότητα των νησιών του Αιγαίου. Προσπαθεί να επιβάλλει στην πράξη με επίδειξη στρατιωτικής δύναμης την θέση της, ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ.
Αυτονομείται από τις επιλογές του ΝΑΤΟ και της Ουάσιγκτον απέναντι στην Ρωσία, μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Κάνει αίτηση να ενταχθεί στην αντιδυτική οικονομική συνεργασία των
BRICS, ενώ απαιτεί την προώθηση της συνεργασίας με την ΕΕ και την βοήθειά της για την ανάσχεση των προσφυγικών-μεταναστευτικών ροών. Στην Υποσαχάρια Αφρική υποκαθιστά την ηττημένη Γαλλία και εσχάτως γίνεται ο ρυθμιστής των εξελίξεων στην Συρία.
Η χώρα μας την δεκαετία αυτή τρέχει πίσω από τις εξελίξεις και τις επιλογές της Τουρκίας και προσπαθεί με αποσπασματικές και αμφιλεγόμενες επιλογές, όπως οι συμφωνίες για την μερική οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με Ιταλία και Αίγυπτο, να δείξει την αφοσίωσή της στο διεθνές δίκαιο και να ακυρώσει τις επιλογές της Τουρκίας.
Στην νέα δεκαετία, με τις νέες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές αβεβαιότητες, Ελλάδα και Τουρκία εισέρχονται με διαφορετικές στρατηγικές.
Η χώρα μας ενταγμένη στις ευρωατλαντικές δομές, εδώ και δεκαετίες, ένιωθε ασφάλεια.
Από το 2008 μέχρι σήμερα, δηλαδή από την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης και λίγο αργότερα από τον εμφύλιο στην Συρία και την προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσική Ομοσπονδία, αρχίζει να νιώθει ανασφάλεια.
Η πρώτη προεδρία Τράμπ, 2016-2020, αποσταθεροποιεί τους ευρωατλαντικούς θεσμούς, η πανδημία του κορονοϊού φέρνει παγκόσμια ύφεση και γεννά φοβίες στον κόσμο.
Η επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας δημιουργεί πληθωριστικά φαινόμενα και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τα κάνει εκρηκτικά, κυρίως στις χώρες της ΕΕ, ακόμη χειρότερα σε χώρες όπου είναι αδύναμοι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και ολιγοπωλιακές οι ανελαστικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών, όπως η δική μας.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το 2017, ξεκινά μια νέα στρατηγική διμερή συνεργασία με τις ΗΠΑ, με στόχο να διατηρήσει την υποστήριξη Τραμπ στο ΔΝΤ, για την ρύθμιση του δημόσιου χρέους, την οποία επέκτεινε και ολοκλήρωσε τα επόμενα χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η χώρα μας με τις αμυντικές συμφωνίες με Γαλλία και ΗΠΑ, επιλέγει την απόλυτη ταύτισή της με την Γαλλία και κυρίως με τις ΗΠΑ, παρ’ ότι οι δύο χώρες έχουν και αποκλίνουσες επιλογές, οι οποίες υποχωρούν με την προεδρία Μπάιντεν και εντείνονται με την προεδρία Τράμπ.
Η νέα προεδρία Τράμπ είναι βέβαιο ότι, αρχικά τουλάχιστον, θα ρηγματώσει τις σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ και ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, ενώ είναι αβέβαιο στα όρια της τετραετίας, αν θα ισορροπήσει και σε ποιο σημείο. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι, οι χώρες της ΕΕ, άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο, θα βγουν ζημιωμένες, τουλάχιστον οικονομικά, πολλοί περισσότερο χώρες σαν την δική μας, με τα μεγάλα παραγωγικά, θεσμικά και κοινωνικά προβλήματα, αλλά και με ανοικτά προβλήματα στα ανατολικά της σύνορα.
Στο νέο πολυπολικό κόσμο με τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες και τα νέα ψυχροπολεμικα μέτωπα σε Ευρώπη και Ειρηνικό, η Τουρκία επιλέγει αντίθετο δρόμο.
Με υψηλή αυτοπεποίθηση και υψηλό ρίσκο απομακρύνεται από την Δύση και τους ευρωατλαντικούς θεσμούς και ενισχύει πολύπλευρα τις σχέσεις της με τους δύο άλλους πόλους, την Ρωσία και την Κίνα, όπως και την φιλόδοξη και σε μεγάλο βαθμό γεωοικονομική συνεργασία των BRICS.
Οι εξελίξεις φαίνεται να την ευνοούν και σε μεγάλο βαθμό να επιβεβαιώνουν τις επιλογές Ερντογάν.
Η Τουρκία μπαίνει στο 2025 με στρατηγική περιφερειακής υπερδύναμης, με αναθεωρητικά στοιχεία στην πιο επιθετική της πλευρά, με περιφερειακές συμμαχίες, από ηγεμονική θέση, στην ήπια πλευρά της.
Το 2017 έκλεισε, μετά τις τρεις εισβολές στην βόρεια Συρία, το μαλακό υπογάστριό της και στράφηκε δυτικά, στην ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, δηλαδή στην Κύπρο και την Ελλάδα, τα γεγονότα τα ξέρουμε.
Τα ήρεμα νερά της τελευταίας διετίας, αξιοποιούνται για να βελτιώσει τις σχέσεις τις με Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, για να λύσει οικονομικά και εξοπλιστικά προβλήματα.
Είναι βέβαιο ότι, χρειάζεται δύο τουλάχιστον χρόνια για να κεφαλαιοποιήσει την επιτυχία της στην Συρία και να επιχειρήσει να αξιοποιήσει τις επιλογές Τράμπ.
Η επόμενη ημέρα ποια θα είναι για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την Κύπρο;
Με ποιους όρους και συσχετισμούς θα τις διαχειριστούν οι δύο χώρες;
Στην κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που διεκδικούν την κυβερνητική εξουσία, πως αναλύουν τις εξελίξεις και ποιες στρατηγικές επιλογές έχουν;
Μετά τους σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς από την Αεροπορία του Πακιστάν
Μαζικές είναι οι μετακινήσεις αφγανικών δυνάμεων στα σύνορα της χώρας με το Πακιστάν σε κ΄στι που ενέχει τον κίνδυνο να εξελιχθεί σε ένα γενικευμένο πόλεμο0 ανάμεσα στις δύο χώρες.
Όπως αναφέρεται οι δυνάμεις των Ταλιμπάν πραγματοποιούν μεγάλη κινητοποίηση κατευθυνόμενες προς τα σύνορα με το Πακιστάν προκειμένου να λάβουν δράση αντιποίνων για τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς της πακιστανικής Αεροπορικά κατά αφγανικής πόλης.
Η επιδείνωση στις σχέσεις των δύο χωρών περιγράφεται ως ραγδαία.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Αφγανιστάν Amir Khan Muttaqi προειδοποίησε το Πακιστάν, καλώντας το να διδαχθεί από τα μαθήματα της ιστορίας μετά από αεροπορικές επιδρομές στην επαρχία Paktika του Αφγανιστάν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
«Οι Αφγανοί δεν θα ξεχάσουν την εισβολή στο έδαφός τους και οι Πακιστανοί ηγέτες θα πρέπει να υιοθετήσουν μια μετρημένη πολιτική»,είπε ο Muttaqi κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για την 45η επέτειο της σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν.
Προειδοποίησε το Ισλαμαμπάντ να «διδαχθεί από τη μοίρα της Βρετανίας, της Σοβιετικής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών»και τόνισε ότι το Αφγανιστάν δεν θα ανεχθεί ποτέ εισβολές.
Η έντονη αντίδραση του Muttaqi ήρθε λιγότερο από 48 ώρες μετά τις πακιστανικές αεροπορικές επιδρομές εντός του Αφγανιστάν που φέρεται να σκότωσαν 46 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων πολλών γυναικών και παιδιών, το βράδυ της Τρίτης.
Οι αεροπορικές επιδρομές από πακιστανικά μαχητικά αεροσκάφη σε τμήματα της συνοικίας Barmal στην επαρχία Paktika σηματοδότησε τη δεύτερη φορά φέτος που το Ισλαμαμπάντ στόχευσε άμεσα «περιοχές αμάχων» στο αφγανικό έδαφος. Τον Μάρτιο, μια παρόμοια αεροπορική επιδρομή σκότωσε οκτώ άτομα, μεταξύ των οποίων τρία παιδιά.
Εν τω μεταξύ, η αποστολή βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών στο Αφγανιστάν (UNAMA) ζήτησε να διεξαχθεί άμεση έρευνα για το περιστατικό. Σε ανακοίνωσή της, η UNAMA ανέφερε ότι έλαβε αξιόπιστες αναφορές για απώλειες αμάχων και τόνισε την ευθύνη των στρατιωτικών δυνάμεων για την προστασία των αμάχων.
«Το διεθνές δίκαιο επιβάλλει καθήκον στις στρατιωτικές δυνάμεις να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποφευχθεί η ζημιά των πολιτών και είναι επιτακτική ανάγκη να διεξαχθεί έρευνα για να διασφαλιστεί η λογοδοσία», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Η UNAMA προέτρεψε όλα τα μέρη να δώσουν προτεραιότητα στην ασφάλεια των πολιτών, τονίζοντας τη σημασία της τήρησης των διεθνών κανόνων στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Να σημειωθεί ότι το Αφγανιστάν διαθέτει μεγάλα αποθέματα αμερικανικών όπλων που εγκατέλειψαν οι ΗΠΑ μετά τη φυγή τους από τη χώρα.
