epa11816365 Syria's leader Ahmed al-Sharaa, also known as Abu Mohammed al-Jolani, during his meeting with Italy's foreign affairs minister in Damascus, Syria, 10 January 2025. Tajani is in Syria to meet with the country's new leaders. EPA/GIUSEPPE LAMI
Ο Αχμαντ αλ-Σάρα, ο προσωρινός πρόεδρος της Συρίας, επισκέπτεται αύριο την Αγκυρα, στην δεύτερη επίσημη μετακίνησή του στο εξωτερικό μετά την Σαουδική Αραβία, ανακοίνωσε η τουρκική προεδρία.
«Ο μεταβατικός πρόεδρος της Αραβικής Συριακής Δημοκρατίας Αχμαντ αλ-Σάρα θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Αγκυρα την Τρίτη 4 Φεβρουαρίου έπειτα από πρόσκληση του προέδρου μας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», ανακοίνωσε στο Χ ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Φαρετίν Αλτούν.
«Τα από κοινού μέτρα που πρέπει να λάβουν οι δύο χώρες μας για τη οικονομική ανάκαμψη, την διαρκή σταθερότητα και την ασφάλεια (στην Συρία) θα αποτιμηθούν κατά την διάρκεια της συνάντησης που θα πραγματοποιηθεί στο προεδρικό μέγαρο», σύμφωνα με την τουρκική προεδρία.
Η Τουρκία που μοιράζεται κοινά σύνορα μήκους 910 χιλιομέτρων με την Συρία, έχει δεχθεί στο έδαφός της περί τα τρία εκατομμύρια σύρους πρόσφυγες. Περί τους 80.000 από αυτούς έχουν επιστρέψει στην Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Ασαντ.
Η Τουρκία υποστηρίζει την νέα συριακή ηγεσία και δηλώνει έτοιμη να συμμετάσχει στην ανοικοδόμηση της χώρας. Επιδιώκει επίσης συνεργασία με την νέα ηγεσία της Δαμασκού στο θέμα των κουρδικών δυνάμεων που έχουν υπό τον έλεγχό τους μεγάλη έκταση στην βορειοανατολική Συρία.
Από το Ριάντ χθες, ο ηγέτης της Συρίας χαιρέτισε την «πραγματική βούληση της Σαουδικής Αραβίας να υποστηρίξει την Συρία στην οικοδόμηση του μέλλοντός της», έκανε λόγο για μία «πραγματική σύμπραξη» και διευκρίνισε ότι κατά την συνάντησή του με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν συζήτησαν «τεράστια μελλοντικά προγράμματα στους τομείς της ενέργειας, της τεχνολογίας, της εκπαίδευσης και της υγείας».
Η νέα ηγεσία της Δαμασκού υπολογίζει στις πλούσιες χώρες του Κόλπου για να χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση της χώρας και την ανάταξη της οικονομίας της έπειτα από 14 χρόνια πολέμου και διεθνών κυρώσεων.
Η επίσκεψη του Αχμαντ αλ-Σάρα στο Ριάντ σηματοδοτεί και την απομάκρυνση της Συρίας από τo Ιράν και την αποδυνάμωση της θέσης της Τεχεράνης στην περιοχή της Εγγύς Ανατολής.
Με πληροφορίες από AFP μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ Τουρκία Αγκυρα
epa11872126 Russian police officers stand guard in front of the Alye Parusa (Scarlet Sails) residential complex after an explosion in northwestern Moscow, Russia, 03 February 2025. An unidentified device exploded in the lobby of a 29-story building in the Scarlet Sails residential complex on Aviatsionnaya Street, killing one person and injuring four others, Russian state media reported. Among the injured was Armen Sargsyan, also known as Armen Gorlovsky, the Moscow Interior Ministry reported. Sargsyan headed the 'Boxing Federation of the Donetsk People's Republic (DPR)' and was the founder of one of the volunteer battalions operating in areas of the Russia so-called 'special military operation' in Ukraine. EPA/YURI KOCHETKOV
Ουκρανός αυτονομιστής, αρχηγός φιλορωσικής παραστρατιωτικής οργάνωσης από την ανατολική Ουκρανία, ο Αρμέν Σαρκισιάν, σκοτώθηκε σήμερα όταν εξερράγη βόμβα στον χώρο υποδοχής κτιρίου με πολυτελή διαμερίσματα στη Μόσχα, όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο TASS και άλλα ρωσικά μέσα ενημέρωσης.
Το TASS χαρακτήρισε την έκρηξη βόμβας καλά σχεδιασμένη δολοφονία.
Η βόμβα πυροδοτήθηκε καθώς ο Σαρκισιάν, συνοδευόμενος από τους σωματοφύλακες του, εισήλθε στο ισόγειο του συγκροτήματος “Alye Parusa” στις όχθες του ποταμού Μόσκβα, σε απόσταση 12 χιλιομέτρων από το Κρεμλίνο, σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης.
Ένας σωματοφύλακας σκοτώθηκε και τρεις ακόμα τραυματίστηκαν, σύμφωνα με την εφημερίδα Kommersant.
«Η απόπειρα δολοφονίας σε βάρος του Σαρκισιάν σχεδιάστηκε προσεκτικά και έγινε κατόπιν εντολής. Οι ερευνητές ταυτοποιούν αυτή τη στιγμή εκείνους που έδωσαν εντολή για το έγκλημα», δήλωσε αξιωματούχος των δυνάμεων επιβολής του νόμου, σύμφωνα με το TASS.
Το Baza, ένα κανάλι του Telegram με επαφές στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, δημοσιοποίησε βίντεο που δείχνει σοβαρές καταστροφές στο κτιριακό συγκρότημα Alye Parusa, όπου σημειώθηκε η έκρηξη.
Δημοσιογράφοι του Reuters στο σημείο είδαν σπασμένα παράθυρα και ένα ελικόπτερο που προφανώς μετέφερε τους τραυματίες εν μέσω ισχυρής αστυνομικής παρουσίας.
Τον Δεκέμβριο, η ουκρανική υπηρεσία ασφαλείας SBU χαρακτήρισε τον Σαρκισιάν «αρχηγό του εγκλήματος» στην περιφέρεια Ντονέτσκ, μεγάλο μέρος της οποίας ελέγχεται από τη Μόσχα από το 2014, και για τον οποίο υπήρχαν επίσημα υποψίες ότι συμμετείχε και βοηθούσε «παράνομες ένοπλες οργανώσεις».
Ανέφερε ότι είχε συστήσει φιλορωσικό παραστρατιωτικό σχηματισμό, με τη συμμετοχή ντόπιων καταδικασθέντων μαχητών και ότι είχε οργανώσει τις αγορές προμηθειών για μονάδες του μετώπου.
Το Mediazona, ανεξάρτητο ρωσικό μέσο που καλύπτει θέματα σχετικά με την επιβολή του νόμου, ανέφερε ότι ο αρμενικής καταγωγής Σαρκισιάν ήταν εδώ και καιρό από τους αρχηγούς του οργανωμένου εγκλήματος στην πόλη Χορλίβκα στην περιφέρεια Ντονέτσκ.
Το 2022, σύμφωνα με το Mediazona, σύστησε φιλορωσική παραστρατιωτική οργάνωση, η οποία αποτελείτο κυρίως από συμπατριώτες του αρμενικής καταγωγής για να πολεμήσει κατά των δυνάμεων του Κιέβου.
Τον Δεκέμβριο, η Ουκρανία ανέλαβε την ευθύνη για τη δολοφονία του Ρώσου στρατηγού Ιγκόρ Κιρίλοφ σε έκρηξη βόμβας έξω από συγκρότημα κατοικιών της Μόσχας. Δεν υπήρξε άμεσα σχόλιο από το Κίεβο για τη σημερινή έκρηξη.
Με πληροφορίες από Reuters – AFP μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ
Μόσχα, Ρωσία
Πάρτι εκατομμυρίων έχει στηθεί γύρω από τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις του ΟΑΚΑ, καθώς οι διαγωνισμοί για την ανακαίνισή τους τρέχουν σε τρελούς ρυθμούς, ανεβάζοντας από μήνα σε μήνα το κόστος σε δυσθεώρητα ύψη.
Το 2021 στην πρώτη επίσκεψη-φιέστα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο ΟΑΚΑ, παρουσία του τότε υφυπουργού Αθλητισμού Λευτέρη Αυγενάκη, η υπόσχεσή τους ήταν ότι έχουν κρατηθεί περίπου €50 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης για την ανακαίνιση και συντήρηση των εγκαταστάσεων. Ομως, όπως έχει τονίσει σε αλλεπάλληλα δημοσιεύματά του το Documento, σε κάθε επίσκεψη ή αναφορά του πρωθυπουργού στο Ολυμπιακό Στάδιο το κόστος ολοένα ανεβαίνει.
Αφού πρώτα το κόστος ξεπέρασε τα €50 εκατ. φτάνοντας τα €80 εκατ., στη συνέχεια –και σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση του αναπληρωτή υπουργού Αθλητισμού Γιάννη Βρούτση– θα έφτανε τα €111 εκατ. Οπως μάλιστα δήλωσε «ως κυβέρνηση υλοποιούμε τη δέσμευσή μας, αξιοποιούμε σταδιακά τα €111 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης για όλες τις απαραίτητες εργασίες στο ΟΑΚΑ και το εμβληματικό ολυμπιακό κέντρο της Ελλάδας μας, εδώ που χτυπάει η καρδιά του αθλητισμού μας, θα ξαναλάμψει. Μέσα στα προσεχή τρία χρόνια θα μεταμορφωθεί και πάλι σε στολίδι, σε τοπόσημο όχι μόνο άθλησης αλλά και πολιτισμού και ψυχαγωγίας, όπως του αρμόζει, όπως αξίζει στην κοινωνία μας».
Ομως, με βάση τους μέχρι τώρα διαγωνισμούς, το κόστος έχει ήδη ξεπεράσει τα €120 εκατ. Κι εδώ που τα λέμε, πώς να μην τα ξεπεράσει (και ποιος ξέρει μέχρι πού θα φτάσει η πολυδιαφημισμένη ανακαίνιση που ακούμε τέσσερα χρόνια τώρα αλλά ακόμη δεν είδαμε…) όταν η διοίκηση του ΟΑΚΑ προχώρησε πρόσφατα κατόπιν διαγωνισμού στην αγορά 15 καμερών (τις οποίες «βάφτισε» σύστημα παρακολούθησης) αντί €1 εκατ.! Μιλάμε για 15 κάμερες προφανώς από χρυσάφι…
Πέρα όμως από τις κάμερες και σύμφωνα με όσα αναγράφονται στην ιστοσελίδα του ΤΑΙΠΕΔ, τα βασικά μέρη του έργου συντήρησης και ανακαίνισης των εγκαταστάσεων του ΟΑΚΑ είναι:
Η επιθεώρηση και συντήρηση/ επισκευή/αντικατάσταση των μεταλλικών κατασκευών και πολυκαρβονικών των στεγάστρων των εγκαταστάσεων.
Η συντήρηση, αναβάθμιση και εργασίες που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας των σχετικών κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου.
Η μελέτη βιώσιμης ανάπτυξης και αξιοποίησης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Για την ώρα, πάντως, η μοναδική εγκατάσταση στο ΟΑΚΑ που έχει ανακαινιστεί κι έχει γίνει στολίδι είναι το κλειστό του μπάσκετ κι αυτό επειδή ανήκει πλέον στην ΚΑΕ Παναθηναϊκός, που έριξε χρήμα και το ετοίμασε σε χρόνο-ρεκόρ…
Κατά τα λοιπά, από το 2021 μέχρι σήμερα έχουν γίνει ή τρέχουν ακόμη διαγωνισμοί που έχουν ξεπεράσει τα €122 εκατ., χωρίς να έχει γίνει πρακτικά τίποτα το ουσιαστικό.
Ξεχωρίζουν ήδη οι διαγωνισμοί για:
Στατική μελέτη/λειτουργική αποκατάσταση των δύο στεγάστρων Καλατράβα: €78 εκατ. (χωρίς ΦΠΑ).
Δομικές αποκαταστάσεις και ενισχύσεις κολυμβητικών δεξαμενών: €2,9 εκατ. (με ΦΠΑ).
Προβολείς στον περιβάλλοντα χώρο του ΟΑΚΑ: €73.160 (με ΦΠΑ). • Αποκατάσταση/συντήρηση τείχους των εθνών και αγοράς: 6,5 εκατ. (χωρίς ΦΠΑ).
Αποκατάσταση/αναβάθμιση περιβάλλοντος χώρου και περίφραξης του ΟΑΚΑ: €14,3 εκατ. (με ΦΠΑ). Ο διαγωνισμός ξεκίνησε στις 20 Ιανουαρίου και η προθεσμία λήγει στις 25 Φεβρουαρίου. Αντικείμενο του έργου είναι η εκπόνηση της οριστικής μελέτης, της μελέτης εφαρμογής και της εκτέλεσης εργασιών για τις στοχευμένες δομικές αποκαταστάσεις στις σχετικές κτιριακές εγκαταστάσεις και την αποκατάσταση και αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου και της περίφραξης του συγκροτήματος του ΟΑΚΑ.
Απομάκρυνση πολυκαρβουνικών από το στέγαστρο Καλατράβα: €2,5 εκατ. (με ΦΠΑ). • Σύστημα παρακολούθησης (15 κάμερες): €1 εκατ.
Προμήθεια και τοποθέτηση εργαστηριακών πάγκων και εξοπλισμού εργαστηρίου της ΕΚΑΕ του ΟΑΚΑ: €37.200 (με ΦΠΑ).
Θυμίζουμε δε ότι τον χώρο των ολυμπιακών εγκαταστάσεων φυλάσσει εταιρεία σεκιούριτι. Παρ’ όλα αυτά, οι καταγγελίες και οι αναφορές για κλοπές υλικών από τις εγκαταστάσεις είναι συνεχείς…
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναστείλουν την επιβολή δασμών στο Μεξικό για έναν μήνα, ανακοίνωσε η πρόεδρος της χώρας Κλαούδια Σεϊνμπάουμ, μετά τη συνομιλία που είχε με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
«Είμαι βέβαιη ότι σε αυτόν τον μήνα μπορούμε να επιτύχουμε αποτελέσματα», είπε κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε.
Ο Τραμπ από την πλευρά του, με ανάρτησή του σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης, επιβεβαίωσε ότι συμφωνήθηκε να ανασταλούν «αμέσως» και για έναν μήνα οι δασμοί που επρόκειτο να επιβληθούν από αύριο Τρίτη.
Θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την επίτευξη μιας «συμφωνίας» μεταξύ των δύο χωρών στις οποίες θα συμμετέχουν ο ίδιος και οι υπουργοί Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και ο υποψήφιος υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ.
Η Σεϊνμπάουμ είπε ότι είχε μια «καλή» και «μακρά» συζήτηση με τον Τραμπ για θέματα «αμοιβαίου ενδιαφέροντος» και ότι εκείνη πρότεινε την αναστολή των δασμών. Παράλληλα, ζήτησε από τον Τραμπ να βοηθήσει το Μεξικό να σταματήσει τη λαθραία διακίνηση όπλων από τις ΗΠΑ και εκείνος συμφώνησε.
Σύμφωνα με τη Σεϊνμπάουμ, το Μεξικό θα αναπτύξει αμέσως 10.000 εθνοφρουρούς στα σύνορα με τις ΗΠΑ για να αντιμετωπίσουν τη διακίνηση ναρκωτικών. Πρόσθεσε ότι θεωρεί καλή τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με την Ουάσινγκτον αφού θα βοηθήσει το Μεξικό να ενισχύσει την ασφάλεια των συνόρων του.
Η Σεϊνμπάουμ τόνισε πάντως ότι η χώρα της θα υπερασπίζεται και θα στηρίζει πάντα τους Μεξικανούς μετανάστες.
Οι ομάδες των δύο χωρών άρχισαν να εργάζονται σήμερα σε θέματα «ασφάλειας και επιχειρήσεων», πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος Τραμπ επέμεινε από την πλευρά του να αντιμετωπιστεί το εμπορικό έλλειμμα μεταξύ των δύο χωρών, ωστόσο η Σεϊνμπάουμ είπε ότι «αντέδρασε» σε αυτήν την πρόταση.
Η πρόεδρος του Μεξικού και ο πρόεδρος των ΗΠΑ συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο, αλλά δεν προγραμμάτισαν κάποια συνάντηση μεταξύ τους, κατέληξε.
Η Τουρκίαέστειλε κορβέτα σε απόσταση 7 ναυτικών μιλίων βόρεια της Κρήτης στο ύψος του Αγίου Νικολάου, η οποία παρακολουθεί τις εργασίες που λαμβάνουν χώρα από ιταλικά ερευνητικά πλοία στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (θέση 1). Μέσω ασυρμάτου, με ηχογραφημένο μήνυμα ανέφερε ότι τα ερευνητικά σκάφη βρίσκονται σε περιοχή εκτός ελληνικής δικαιοδοσίας.
Να επισημάνουμε ότι η περιοχή δεν βρίσκεται εντός του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου αλλά σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο σε περιοχή που η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα (ελληνική υφαλοκρηπίδα).
Η Τουρκία για ακόμα μια φορά μας υπενθυμίζει επί του πεδίου ότι η Ελλάδα δεν έχειθαλάσσια δικαιοδοσία στα νησιά πέραν των χωρικών υδάτων (6 ν.μ.) που η ίδια κατά παράνομο και πειρατικό τρόπο αποφάσισε.
Είναι σκόπιμο να κάνουμε μια αναδρομή στη διαχείριση των κρίσεων και αμφισβητήσεων από την πλευρά της Τουρκίαςτης ελληνικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας από το 1976 μέχρι σήμερα για να διαπιστώσουμε τις υποχωρήσεις που έχουν γίνει από ελληνικής πλευράς και να αντιληφθούμε ότι η μόνη γλώσσα που αντιλαμβάνεται η Άγκυρα είναι αυτή της ισχύος.
Στις κρίσεις του 1976 και 1987 όταν η Τουρκία έστειλε ερευνητικό σκάφος στο Αιγαίο σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας οι δύο χώρες έφτασαν στο χείλος της ένοπλης σύγκρουσης.
Το 1976 η κρίση επισφραγίστηκε με το πρωτόκολλο της Βέρνης σύμφωνα με το οποίο οι δύο χώρες θα απέχουν απόέρευνες πέραν των χωρικών τους υδάτων μέχρι τη διευθέτηση του θέματος της υφαλοκρηπίδας και η σύρραξη αποφεύχθηκε. Πέντε δεκαετίες μετά, το θέμα παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα και η Τουρκία βγάζει από τη ναφθαλίνη ένα κείμενο δηλαδή αυτό της Βέρνης, που δεν είναι καν συμφωνία, όταν κρίνει απαραίτητο.
Το 1987 η διαχείριση της κρίσης επί του πεδίου από την ελληνική πλευρά έγινε με «δυναμικό» τρόπο, καθόσον δηλώσαμε ότι θα βυθίσουμε το τουρκικό σκάφος. Έγινε επιστράτευση, πραγματοποιήθηκαν όλες οι πολεμικές προπαρασκευές και η Ελλάδα έδειχνε ότι ήταν έτοιμη να πάει ακόμα και σε στρατιωτική σύγκρουση. Το γεγονός αυτό ανάγκασε την Τουρκία να αναδιπλωθεί και να αποσύρει το σκάφος. Να επισημάνουμε όμως το πολιτικό και διπλωματικό παράδοξο, καθόσον την επόμενη χρονιά στη συνάντηση των πρωθυπουργών Ελλάδας και Τουρκίας στο Νταβός, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα πήγε με τον αέρα της επικράτησής της στην πρόσφατη κρίση έφυγε σαφώς με δυσμενέστατη θέση, όσον αφορά τα συμφέροντά της σε σχέση με την Τουρκία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεσμεύτηκε απέναντι στον Οζάλ, ότι η Ελλάδα θα απέχει από οποιαδήποτε έρευνα στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου, αν κάνει το ίδιο και η Τουρκία, μέχρις ότου λυθεί το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας. Λίγους μήνες αργότερα ο Ανδρέας Παπανδρέου θα κάνει την αυτοκριτική του με τη φράση «mea culpa» δηλ. (λάθος μου), για την ζημιογόνο για τα συμφέροντα της Ελλάδας δέσμευση.
Τον Νοέμβριο του 2008, οι Τούρκοι έστειλαν για λογαριασμό τους το μισθωμένο Νορβηγικό ερευνητικό σκάφος «Malene Ostervold» στην ελληνικήυφαλοκρηπίδα, στα 7 ν.μ. νότια από το Καστελόριζο, συνοδευόμενο από την τουρκική φρεγάτα «Γκεντίζ». Στην περιοχή έσπευσε η ελληνική κανονιοφόρος «Πολεμιστής», που ενημέρωσε δια του ασυρμάτου το νορβηγικό πλοίο ότι πραγματοποιεί παράνομες έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Αντί όπως να απαντήσει ο Νορβηγός Πλοίαρχος, απάντησε ο Τούρκος Κυβερνήτης της φρεγάτας, λέγοντας ότι το πλοίο είναι ερευνητικό, εφοδιασμένο με άδεια από την Τουρκία και ότι η υφαλοκρηπίδα δεν είναι ελληνική. Η ανταλλαγή μηνυμάτων δια του ασυρμάτου συνεχίστηκε για πολλές ώρες. Τελικά, μετά από διαβήματα της Αθήνας στην Άγκυρα και με εντολή του Νορβηγού Πρέσβη το ερευνητικό πλοίο αποχώρησε. Μετά την κρίση στον ιστότοπο Wikileaks διέρρευσε έγγραφο με συνομιλία ανάμεσα στον Τούρκο Αναπληρωτή Υφυπουργό Εξωτερικών Χαϊντάρ Μπερκ (Haydar Berk), που έκανε παράπονα στον Αμερικανό Επιτετραμμένο στην Άγκυρα για τον τότε Α/ΓΕΕΘΑ, Στρατηγό ε.α. Δημήτρη Γράψα επειδή τόλμησε να στείλει στα 50 μέτρα από το νορβηγικό σκάφος την Κανονιοφόρο «Πολεμιστής» και να απειλήσει με βύθιση το ερευνητικό πλοίο.
Το 2020 η Τουρκία απέστειλε το τουρκικό ερευνητικό σκάφος Oruc Reis στα εννέα ναυτικά μίλια από το Καστελλόριζο και επί τρεις μήνες διεξήγαγε έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα (θέση 3). Από ελληνικής πλευράς αρχικά είχε διατυπωθεί η άποψη, ότι δεν κάνει ή δεν μπορεί να πραγματοποιήσει έρευνες, λόγω του θορύβου των παραπλεόντων σκαφών. Οι Τούρκοι καθημερινά μας βομβάρδιζαν με εικόνες από το ερευνητικό σκάφος και διατείνονταν ότι διεξάγουν έρευνες μέσα στην τουρκική υφαλοκρηπίδα. Ο τότε Υπουργός Επικρατείας και σημερινός ΥΠΕΞ κ. Γεραπετρίτης με δηλώσεις του ανέφερε ότι «η κόκκινη γραμμή είναι η εθνική κυριαρχία, και όταν λέμε εθνική κυριαρχία εννοούμε αυτονοήτως τα εθνικά χωρικά ύδατα, τα οποία σήμερα είναι προσδιορισμένα στα έξι ναυτικά μίλια».
Οι νέοι δασμοί του Τραμπ προκαλούν αναταράξεις στη Wall Street. Σε ιστορικά υψηλά ο χρυσός, ράλι για το δολάριο.
Ισχυρές απώλειες καταγράφουν οι αμερικανικοί χρηματιστηριακοί δείκτες, καθώς οι νέοι δασμοί που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ σε Μεξικό, Καναδά και Κίνα εντείνουν τις ανησυχίες για έναν εμπορικό πόλεμο με παγκόσμιες επιπτώσεις.
Ο Dow Jones υποχωρεί κατά 1% στις 44.066 μονάδες, ο Nasdaq σημειώνει απώλειες 1,85% στις 19.273 μονάδες, ενώ ο S&P 500 κινείται 1,45% χαμηλότερα, στις 5.952 μονάδες.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ο Τραμπ επέβαλε νέους υψηλούς δασμούς 25% στις εισαγωγές από το Μεξικό και τον Καναδά και 10% στην Κίνα, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να προκαλέσουν «βραχυπρόθεσμα» πόνο για τους Αμερικανούς.
«Η αβεβαιότητα σε αυτό το στάδιο είναι τεράστια -όχι μόνο για το πώς θα εξελιχθούν οι μελλοντικές διαπραγματεύσεις αλλά και για το πόσο πιθανό είναι αυτό να είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου και να ακολουθήσουν και άλλοι δασμοί», δήλωσε σε σημείωμα ο Γιουνγκ-Γιου Μα, υπεύθυνος επενδύσεων της BMO Wealth Management.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συνομιλήσει τη Δευτέρα με τους ηγέτες του Καναδά και του Μεξικού, οι οποίοι ανακοίνωσαν αντισταθμιστικούς δασμούς, αλλά υποβάθμισε την πιθανότητα να αλλάξει γνώμη.
Στο ταμπλό, η μετοχή της Nvidia υποχωρεί 4%, ενώ Microsoft και Apple καταγράφουν απώλειες περίπου 2%.
Μεγάλη πτώση σημειώνουν οι μετοχές των παραδοσιακών κατασκευαστών αυτοκινήτων, καθώς πλήττονται άμεσα από την επιβολή δασμών. Η μετοχή της Ford βουτάει 4,2%, ενώ της General Motors βυθίζεται κατά 7,3%.
Ο δείκτης «φόβου» VIX της Cboe, ο οποίος καταγράφει τη μεταβλητότητα στις μετοχές του S&P 500, εκτοξεύτηκε 19% στις 19,5 μονάδες, το υψηλότερο επίπεδο της εβδομάδας.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι κάθε αύξηση του ποσοστού των δασμών κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες θα μειώσει τα κέρδη ανά μετοχή του S&P 500 κατά περίπου 1% έως 2%. Η χρηματιστηριακή εταιρεία ανέφερε ότι οι τελευταίες ανακοινώσεις για δασμούς θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση των προβλέψεών της για τα κέρδη του S&P 500 κατά περίπου 2% έως 3%.
Εν τω μεταξύ, η δημοσίευση των εταιρικών αποτελεσμάτων συνεχίζεται, με κάποιες μεγάλες εταιρείες, όπως η Alphabet, η AMD και η φαρμακευτική Eli Lilly, να ανακοινώνουν αποτελέσματα αυτή την εβδομάδα.
Στα εμπορεύματα, το αργό πετρέλαιο Brent σημειώνει άνοδο 1,8% στα 77,1 δολάρια το βαρέλι, ενώ ο χρυσός ενισχύεται 0,6% στα 2.851 δολάρια ανά ουγκιά.
Στην αγορά συναλλάγματος, το δολάριο καταγράφει ράλι 1% έναντι του ευρώ. Η ισοτιμία με το ευρωπαϊκό νόμισμα διαμορφώνεται στο επίπεδο του 1,026 δολ./ευρώ.
Στα ομόλογα, η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς διολισθαίνει δύο μονάδες βάσης, στο 4,51%.
Πόσα είναι τα χρήματα που θα λάβουν οι τραγουδιστές
Αντιδράσεις προκλήθηκαν τις τελευταίες ώρες από την αποκάλυψη για το ποσό των χρημάτων που θα λάβουν οι δύο τραγουδιστές, Σάκης Ρουβάς και Θοδωρής Φέρρης, για την εμφάνισή τους στο φετινό καρναβάλι της Ξάνθης.
Σάκης Ρουβάς και Θοδωρής Φέρρης είναι οι δύο καλλιτέχνες που θα αναλάβουν τη διασκέδαση όσων θα βρεθούν στο φετινό καρναβάλι της Ξάνθης. Η συναυλία των δύο καλλιτεχνών θα πραγματοποιηθεί στην κεντρική πλατεία της Ξάνθης, στο πλαίσιο των γιορτών του καρναβαλιού οι οποίες ξεκινούν σε λίγες μόλις ημέρες.
Τις τελευταίες ώρες, ωστόσο, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις η αποκάλυψη για το ποσό που θα λάβουν οι δύο τραγουδιστές για μία εμφάνισή τους.
Σύμφωνα με τα ποσά που έχουν δημοσιευθεί και στην ΔΙΑΥΓΕΙΑ, η συναυλία του Σάκη Ρουβά που θα γίνει στις 6 Φεβρουαρίου, θα κοστίσει στον Δήμο της Ξάνθης το ποσό των 105.400€ συν την ηχοφωτιστική δαπάνη που κυμαίνεται ανάμεσα σε 20.000 με 30.000€. Το ποσό που θα λάβει ο τραγουδιστής από αυτή του την εμφάνιση είναι 50.000€.
Επίσης, υπέρογκο είναι και το ποσό που θα κοστίσει από την προσθήκη του Θοδωρή Φέρρη, ο οποίος θα έρθει στην Ξάνθη για μια συναυλία στις 23 Φεβρουαρίου. Η παρουσία του θα κοστίσει στον Δήμο της Ξάνθης 56.000€.
Το εντυπωσιακό γεγονός τεκμηριώθηκε σε φιλμ από τον Γεώργιο Γεωργαλά, καθηγητή Ορυκτολογίας
Newsroom
03.02.2025 | 13:13 UPD:03.02.2025, 16:38
Το 1925 το ηφαίστειο της Σαντορίνης εξερράγη με το εντυπωσιακό γεγονός να τεκμηριώνεται σε φιλμ από τον Γεώργιο Γεωργαλά, καθηγητή Ορυκτολογίας, που κατέγραψε μοναδικές σκηνές από την έκρηξη.
Προϋπήρξε μια σεισμική διαδοχή από μικρές σεισμικές δονήσεις τον Ιούλιο του 1925, οι οποίες προανήγγειλαν την εκ νέου αφύπνιση του ηφαιστείου, πράγμα που κάνει πολλούς να μιλούν για ομοιότητα με την αλληλουχία σεισμών που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες γύρω από το νησί.
Τον Αύγουστο του 1925 στην περιοχή των Κόκκινων Νερών, παρατηρήθηκε αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, έντονη αλλαγή στο χρώμα των νερών και ταυτόχρονη καθίζηση των ανατολικών ακτών της Νέας Καμένης. Πολύ γρήγορα εμφανίστηκαν πίδακες νερού και υδρατμών και οι πρώτες λάβες.
Λίγο αργότερα η δραστηριότητα μετατοπίστηκε 200 μ. νοτιοδυτικά σχηματίζοντας τον θόλο και τους κρατήρες της Δάφνης, όνομα προς τιμήν του πρώτου πολεμικού πλοίου που κατέφτασε μετά την έκρηξη.
Στη συνέχεια ακολούθησε μια φάση με ισχυρές φρεατομαγματικές εκρήξεις που σχημάτιζαν στήλες από στάχτη και ηφαιστειακές βολίδες ύψους έως 3,2 χλμ. Η φάση αυτή συνεχίστηκε μέχρι τον Ιανουάριο του 1926, οπότε και σταμάτησε για τέσσερις μήνες. Τον Μάιο του 1926 μία σύντομη δραστηριότητα παρήγαγε φρεατικές εκρήξεις συνοδευόμενες από μικρές πυροκλαστικές ροές.
Μια δεύτερη παύση για ενάμισι χρόνο, διαδέχτηκε τον Ιανουάριο του 1928 μία έντονη εκρηκτική φάση από τέσσερις ισχυρές φρεατομαγματικές εκρήξεις. Εκρηκτική και εκχυτική διαδικασία σχημάτισε έναν νέο θόλο λάβας, τον Ναυτίλο, που πήρε το όνομά του από το ομώνυμο υποβρύχιο στο μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν «20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα», όταν αυτό αναδύθηκε στα νερά της Σαντορίνης.
Ο θόλος αυτός δεν φαίνεται σήμερα, διότι καλύφθηκε από τις λάβες της επόμενης έκρηξης του 1939-1941. Στο τέλος της έκρηξης του 1925-1928 ο όγκος της λάβας, που υπολογίστηκε στα 100.000.000 κυβικά μέτρα, σχημάτισε δύο βραχίονες επιφάνειας 0,8 τετρ.χλμ. περίπου που περιέβαλαν τη Μικρή Καμένη και την ένωσαν με τη Νέα Καμένη.
Δείτε το εντυπωσιακό βίντεο από τα αρχεία της ΕΡΤ:
του Κώστα Παπαδόπουλου, πρώην Νομάρχη Θεσσαλονίκης
Η αλήθεια είναι ότι με την ακρίβεια που υπάρχει και με τον αυταρχικό και αλλαζονικό τρόπο που κυβερνάει η ΝΔ , με την προσπάθεια συγκάλυψης τόσο των παράνομων παρακολουθήσεων όσο κυρίως του εγκλήματος των Τεμπών , τα ποσοστά που παρουσιάζει στις δημοσκοπήσεις είναι ελπιδοφόρα γι αυτήν.
Αυτό οφείλεται
1 Στην πολιτική που ασκήθηκε από την κυβέρνηση Τσίπρα 2015-2019 που προβλημάτισε τον λαό , με συνέπεια να έρθει πανίσχυρη η ΝΔ στην εξουσία, αφού πρώτα κατασυκοφάντησαν το ΠΑΣΟΚ με στελέχη του οποίου κυβέρνησε ο Τσίπρας και κυβερνάει και ο Μητσοτάκης .
Να σημειώσω ότι οι γενίτσαροι είναι κυρίως τα χειρότερα στελέχη.
2. Στην μονόπλευρη παρουσίαση από τα ΜΜΕ των γεγονότων και την έλλειψη κριτικής προς την κυβέρνηση .
3.Στην πολυδιάσπαση της Βουλής σε πολλά μικρά κόμματα που δεν μπορούν να είναι μέρος της λύσης.
4. Την ατολμία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ για σκληρή αντιπολίτευση , παρά τις σωστες προτάσεις, με τον φόβο να μην φανεί ότι « λαϊκίζει» και πιάσει η προπαγάνδα της ΝΔ περί πράσινου ΣΥΡΙΖΑ.
5. Την υλοποίηση από την κυβέρνηση κάποιων θετικών προτάσεων του ΠΑΣΟΚ με μεγάλη όμως χρονοκαθυστέρηση , όπως η χρυσή βίζα , οι προμήθειες των τραπεζών , η κοινωνική κατοικία κλπ.
6. Η συνέχιση του λιβανίσματος του πρωθυπουργού από τα ΜΜΕ γιατί δεν πήραν και λίγα από την λίστα Πέτσα.
7. Η προπαγάνδα για τα « ήρεμα» νερά με την Τουρκία» που όμως σε αυτή την φάση συμφέρει περισσότερο την Τουρκία που επιλύει άλλα θέματα αυτήν την περίοδο πχ Συρια- Κουρδοι , προμήθεια και εκσυχρονισμό των αεροπλάνων της ,χωρίς να σταματάει την προπαγάνδα της γαλάζιας πατρίδας. Αυτό μάλιστα μετά την εκλογή Τραμπ γίνεται ακόμη πιό επικίνδυνο. Δεν είναι χωρίς λόγω οι ανησυχίες που εξέφρασαν οι πρών πρωθυπουργοί Καραμανλής και Σαμαράς όταν μιλάνε για επικίνδυνους χειρισμούς και υποχωρήσεις.
Η ΝΔ και το Μαξίμου έχοντας ως τώρα πολύ καλή επικοινωνιακή πολιτική και γνωρίζοντας τις αντιδράσεις του κόσμου που φάνηκε και στις συγκεντρώσεις « ΔΕΝ ΕΧΩ ΟΞΥΓΟΝΟ» για τα τεμπη , στήνει το νέο αφήγημα για υφαρπαγή της μελλοντικής ψήφου.
Τι λέει αυτό το αφήγημα;
Παραδέχεται ότι έγιναν λάθη , ότι ξέφυγε η ακρίβεια , ότι υπήρξε μια παραπληροφόρηση για τα Τεμπη , αλλά η ΝΔ παραμένει η μόνη λύση για την διακυβέρνηση της χώρας.
Βασιζόμενοι μάλιστα στην πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης κάνουν το ρητορικό ερώτημα :
Σε ποιους θα βασιστούμε σε αυτούς που συμμετείχαν στην κυβέρνηση 2014-2019;
Το ΠΑΣΟΚ έχει μικρό ποσοστό για να κυβερνήσει και θα συνεργαστεί με αυτούς λέει αναγκαστικά.
Προεξοφλεί την ψήφο του λαού για τις επόμενες εκλογές , χωρίς να βλέπει ότι υπάρχει η δυνατότητα ο ίδιος ο λαός με την ψήφο του , χωρίς συμφωνίες κορυφής, να δώσει την λύση ψηφίζοντας το μόνο κόμμα που διαχρονικά έβαλε πλάτη για να φύγουμε από την κρίση.
Σε αυτό το αφήγημα- παγίδα πρέπει να αντιδράσει ο λαός , να καταψηφίσει την σημερινή κυβέρνηση και να δώσει την λύση για μια ενναλακτική δημοκρατική διακυβέρνηση.
Για να γίνει όμως αυτό πρέπει και το ΠΑΣΟΚ να σηκώσει τους αντιπολιτευτικούς τόνους και να αξιοποιήσει όλα τα στελέχη του.
«Μία ώρα εδώ… ισοδυναμεί με επτά χρόνια στη Γη». Αυτή η ατάκα, η οποία έγινε συνώνυμη με την ταινία «Interstellar» και αποτυπώνει το ταξίδι στον χωροχρόνο και τη θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν, έμελλε να εισαγάγει τους θεατές σε έννοιες όπως μαύρη τρύπα, πέμπτη διάσταση και σκουληκότρυπα. Δέκα χρόνια μετά την πρώτη προβολή της εμβληματικής ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν και την επιστροφή της στις αίθουσες, η «Κ» συνομίλησε με τον επιστημονικό διευθυντή της ταινίας και ομότιμο καθηγητή Θεωρητικής Φυσικής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech), Κιπ Θορν.
Με τη χαρακτηριστική δίχρωμη γενειάδα και την απλοποίηση των όρων της φυσικής επιστήμης, ο βραβευμένος με Νομπέλ Φυσικής (για τον εντοπισμό των βαρυτικών κυμάτων, το 2017) Κιπ Θορν εξηγεί βασικές έννοιες και προβληματισμούς που έμειναν αναπάντητα στην ταινία, όπως η πέμπτη διάσταση, και αποκαλύπτει τι συζήτησε με τον Κρίστοφερ Νόλαν μετά την ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων, τα οποία είχαν μείνει έξω από το τελικό σενάριο.
Ο Κιπ Θορν αποκαλύπτει ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν μετάνιωσε που αφαίρεσαν από το «Interstellar» ό,τι αφορούσε τα βαρυτικά κύματα. [A.P. Photo/Jae C. Hong]
– Καθηγητά Θορν, κοιτάζοντας πίσω, ποια πιστεύετε ότι ήταν η πιο σημαντική επιστημονική ιδέα που παρουσιάστηκε στο κοινό μέσω του «Interstellar»;
– Υπήρξαν πολλές ιδέες που παρουσιάστηκαν στο κοινό, αλλά αυτή που ήταν ίσως η πιο δυνατή και άφησε τη μεγαλύτερη εντύπωση ήταν το γεγονός ότι ο χρόνος ρέει διαφορετικά σε διαφορετικές τοποθεσίες του σύμπαντος. Το γεγονός ότι ο Κούπερ (στην ταινία τον υποδύεται ο Μάθιου Μακόναχι) μπορούσε να κατέβει στον πλανήτη Μίλερ κοντά στη μαύρη τρύπα, να μείνει εκεί για λίγες ώρες και να επιστρέψει, και να έχουν περάσει τόσο πολλά έτη στη Γη και στο μητρικό σκάφος, ήταν εντυπωσιακό. Επίσης, το γεγονός ότι η κόρη του, όταν ο Κούπερ ήταν κοντά στη μαύρη τρύπα, γέρασε την πρώτη φορά, από περίπου δέκα ετών, που ήταν, σε περίπου 28 ετών, και τη δεύτερη φορά που ο Κούπερ ήταν κοντά στη μαύρη τρύπα, η κόρη του έγινε μια πολύ ηλικιωμένη γυναίκα στα 90 της, ήταν οπτικά τόσο συναρπαστικό για πολύ κόσμο, που πραγματικά πήραν μια αίσθηση της σχετικότητας του χρόνου.
– Κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού, πόσο δύσκολος ήταν ο συνδυασμός της θεωρητικής φυσικής με το χολιγουντιανό κινηματογραφικό πλαίσιο;
– Η εταιρεία οπτικών εφέ που δημιούργησε τα εφέ και κέρδισε το Οσκαρ, όταν προσπάθησε να χρησιμοποιήσει τις συνήθεις μεθόδους για να φτιάξει εικόνες εκχέοντας ακτίνες φωτός από μία πηγή φωτός γύρω από μια σχεδιασμένη μαύρη τρύπα σε μια κάμερα Imax, δεν κατόρθωσε να το πετύχει. Οι εικόνες ήταν πολύ σπασμωδικές και είχαν οδοντωτές άκρες. Eτσι έπρεπε να επινοήσω έναν εντελώς νέο τρόπο για να φτιάχνω εικόνες. Το πρόβλημα ήταν ότι όταν δύο ακτίνες φωτός περνούν από μια μαύρη τρύπα, οι παλιρροϊκές δυνάμεις σπρώχνουν τις ακτίνες φωτός χώρια. Και έτσι έχουμε ένα μεγάλο κενό μεταξύ των ακτίνων φωτός.
Eπειτα, ο Oλιβερ Τζέιμς (υπεύθυνος οπτικών εφέ) είχε την ιδέα και του έδειξα πώς να την εφαρμόσει, πώς θα διαδίδονταν οι ακτίνες φωτός που επικαλύπτονταν. Ετσι αναπτύξαμε μια τεχνική και τα μαθηματικά για τη χρήση δύο ακτίνων, την εφαρμόσαμε και γράψαμε μια τεχνική εργασία που δημοσιεύτηκε στη βιβλιογραφία της Φυσικής και είχε αντίκτυπο τόσο στους φυσικούς όσο και στους κινηματογραφιστές. Οπότε δεν είναι αυτή η απάντηση που περιμένατε, αλλά στην πραγματικότητα ήταν ένα τεχνικά πολύ δύσκολο πρόβλημα, που λύσαμε με έναν τρόπο που έχει διαρκή αντίκτυπο.
– Υπάρχει κάποια επιστημονική έννοια που θα θέλατε να είχατε συμπεριλάβει ή να είχατε διερευνήσει περισσότερο στην ταινία;
– Λοιπόν, ναι. Στην αρχική ταινία είχαμε συμπεριλάβει τα βαρυτικά κύματα και τα τρία πρώτα προσχέδια του σεναρίου γράφτηκαν από τον αδελφό του Κρίστοφερ Νόλαν, τον Τζόναθαν. Hταν μια πρώιμη περίοδος όπου ο σκηνοθέτης της ταινίας ήταν στην πραγματικότητα ο Στίβεν Σπίλμπεργκ. Ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν είχε σχέση με την ταινία στην αρχή και έτσι ο Τζόναθαν κι εγώ είχαμε δημιουργήσει έναν πρόλογο, ένα άνοιγμα της ταινίας όπου θα βλέπαμε το στόμιο της σκουληκότρυπας που βρίσκεται κοντά στον Κρόνο, όπου λόγω των βαρυτικών κυμάτων ένα αστέρι νετρονίων θα εισερχόταν και θα συγκρουόταν με μια μαύρη τρύπα. Επομένως, τα βαρυτικά κύματα θα ταξίδευαν μέσω της σκουληκότρυπας και θα έφταναν στη Γη.
Η κατανόησή μας για τις μαύρες τρύπες και τα βαρυτικά κύματα έχει αλλάξει πάρα πολύ μέσα στα δέκα χρόνια που πέρασαν από την προβολή της ταινίας.
Oταν ήρθε ο Κρίστοφερ Νόλαν στην ταινία, αποφάσισε ότι χρειαζόταν περισσότερος χώρος για το «ξεδίπλωμα» της επιστήμης ώστε να κατανοηθεί και έτσι είπε ότι θα αφαιρέσουμε όλα τα βαρυτικά κύματα από την ταινία. Και ένα χρόνο αφότου βγήκε η ταινία, ανακοινώσαμε με το πρόγραμμα «LIGO», στο οποίο συμμετείχα, ότι είχαμε ανακαλύψει βαρυτικά κύματα. Ο Κρίστοφερ Νόλαν μου τηλεφώνησε την επόμενη ημέρα και μου είπε, «σε παρακαλώ, έλα στο σπίτι μου, θέλω να μιλήσουμε». Μιλήσαμε για περίπου μιάμιση ώρα, για όλα τα πράγματα που θα μπορούσε να είχε κάνει με τα βαρυτικά κύματα αν τα είχε κρατήσει στην ταινία, αλλά τελικά είπε, «φυσικά δεν υπάρχει επιστροφή. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν». Και έτσι προχώρησε. Αλλά ναι, νομίζω ότι και αυτός και εγώ μετανιώσαμε που τα βαρυτικά κύματα δεν ήταν στην ταινία.
– Δέκα χρόνια από το «Interstellar», πόσο έχει προχωρήσει η έρευνα στον τομέα των μαύρων τρυπών και των βαρυτικών κυμάτων;
– Υπήρξαν τεράστιες εξελίξεις και εντυπωσιακή πρόοδος. Iσως η πιο σημαντική ήταν η απεικόνιση μιας μαύρης τρύπας από το ραδιοτηλεσκόπιο Event Horizon, το οποίο στην πραγματικότητα ήταν μια συστοιχία ραδιοτηλεσκοπίων, που βρίσκονταν σε όλο τον κόσμο και είδαν ταυτόχρονα τη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία Μ87. Είναι πολύ συναρπαστικό να έχουμε πραγματικές εικόνες και σύντομα ταινίες από πράγματα που περιφέρονται γύρω από μια μαύρη τρύπα, όπου θα βλέπετε πραγματικά τη σκιά της. Και έτσι ήταν πολύ ενδιαφέρον να δούμε τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ αυτών των εικόνων που δημιουργήσαμε και της μαύρης τρύπας που ανακαλύφθηκε.
Στο πεδίο των βαρυτικών κυμάτων βλέπουμε αρκετές συγκρούσεις μαύρων τρυπών κάθε εβδομάδα, κάτι που είναι φανταστικό. Και στη συνέχεια, οι προσομοιώσεις των συγκρούσεων των μαύρων τρυπών στον υπολογιστή μας μας δείχνουν πώς συμπεριφέρεται ο στρεβλωμένος χωροχρόνος σε μια σύγκρουση μαύρων τρυπών, η οποία είναι κάτι σαν καταιγίδα στο σχήμα του χώρου και ο ρυθμός ροής του χρόνου είναι εξίσου παρόμοιος με μια μεγάλη καταιγίδα που διασχίζει τον ωκεανό. Και έτσι η κατανόησή μας για τις μαύρες τρύπες και τα βαρυτικά κύματα έχει αλλάξει πάρα πολύ μέσα στα δέκα χρόνια που πέρασαν από το «Interstellar».
Το βιβλίο του Κιπ Θορν «Η επιστήμη του Interstellar», όπου ο καθηγητής εξηγεί την έννοια της πέμπτης διάστασης, κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ροπή.
– Σε μία από τις τελευταίες σκηνές της ταινίας, βλέπουμε την πέμπτη διάσταση, όπου ο χωροχρόνος παύει να είναι δύο ξεχωριστές οντότητες. Πώς ακριβώς λειτουργεί η πέμπτη διάσταση και πόσο εφικτό είναι να χειραγωγήσετε τον χωροχρόνο για να έρθετε σε επαφή με το παρελθόν;
– Μόλις είχαμε αρχίσει να δουλεύουμε πάνω στην ταινία, ο Κρίστοφερ Νόλαν μου είπε ότι θαύμαζε πολύ τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ και την ταινία που έκανε, «2001: H Οδύσσεια του Διαστήματος», η οποία έχει ένα πολύ παράξενο τέλος που είναι λίγο δύσκολο να το καταλάβει κανείς. Και ο Νόλαν μου είπε, «θέλω να έχω ένα τέλος που να είναι ακόμη πιο δύσκολο να το καταλάβεις από την ταινία του Κιούμπρικ». Και αυτό είναι που έχουμε, το οποίο περιλαμβάνει την πέμπτη διάσταση. Και νομίζω ότι το μόνο μέρος όπου μπορείτε να πάτε για να κατανοήσετε πραγματικά πλήρως την πέμπτη διάσταση είναι στο βιβλίο μου «Η επιστήμη του Interstellar» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ροπή).
Αυτό που θα προσθέσω και που δεν καταλαβαίνουν οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ότι όταν ο Κούπερ μπαίνει μέσα στη μαύρη τρύπα, αιχμαλωτίζεται πολύ κοντά στο κέντρο της μαύρης τρύπας από ένα διαστημόπλοιο που ταξιδεύει στην πέμπτη διάσταση που ονομάζεται Τεσσεράκτιο, του οποίου βλέπετε το εσωτερικό του. Το Τεσσεράκτιο βγαίνει έξω από το σύμπαν μας, έξω από τη διάστασή μας, καθώς το σύμπαν έχει τέσσερις διαστάσεις μέχρι αυτό που κάποιοι ονομάζουν υπερδιάστημα, ή οι φυσικοί το ονομάζουν όγκο (bulk) ή στην ταινία ονομάζεται πέμπτη διάσταση. Μέσω αυτής μπορεί να ταξιδέψει γρήγορα με το Τεσσεράκτιο πίσω στη Γη, στην περιοχή της κρεβατοκάμαρας της κόρης του, και στη συνέχεια, αυτό που βλέπετε στο τελευταίο μέρος της ταινίας είναι ότι βρίσκεται αγκιστρωμένος δίπλα από την κρεβατοκάμαρα της κόρης του σε αυτή την υψηλότερη διάσταση, την πέμπτη διάσταση.
Αυτό που δεν εξηγείται ποτέ στην ταινία, αλλά εξηγείται στο βιβλίο μου, είναι πως ποτέ δεν πηγαίνει ο ίδιος πίσω στον χρόνο, αλλά στέλνει σήματα πίσω στον χρόνο στην κόρη του. Και αυτό συμβαίνει επειδή στην υψηλότερη διάσταση όπου βρίσκεται ο Κούπερ, στο εσωτερικό του Τεσσεράκτιου, υπάρχει βασικά μια μηχανή του χρόνου που ονομάζουμε κλειστές χρονικές καμπύλες και δεν ξέρω αν οι νόμοι της φυσικής επιτρέπουν κάτι τέτοιο, δηλαδή να πάμε πίσω στον χρόνο. Η καλύτερη εικασία μας είναι ότι όποτε ένας πολύ προηγμένος πολιτισμός προσπαθεί να κατασκευάσει μια μηχανή του χρόνου για να πάει πίσω στον χρόνο, όπως αυτή που εμφανίζεται στο «Interstellar», αυτή η μηχανή του χρόνου καταστρέφεται τη στιγμή που την ενεργοποιεί. Αλλά και πάλι δεν είμαστε καθόλου σίγουροι ότι συμβαίνει.
– Ολοκληρώνοντας, ποιο θεωρείτε ότι είναι το πιο σημαντικό επιστημονικό ερώτημα που θα θέλατε να δείτε να απαντάται τα επόμενα χρόνια;
– Θα ήθελα να κατανοήσω τη γέννηση του σύμπαντος και τους νόμους της φυσικής που ελέγχουν τη γέννηση του σύμπαντος, τους οποίους αποκαλούμε νόμους της κβαντικής βαρύτητας. Ωστόσο, για να την κατανοήσουμε πραγματικά, χρειαζόμαστε δεδομένα παρατήρησης σχετικά με την κβαντική βαρύτητα και τη γέννηση του σύμπαντος. Και υπάρχει μια μορφή ακτινοβολίας που μπορεί να δημιουργηθεί κατά τη γέννηση του σύμπαντος και να ταξιδέψει στη Γη χωρίς να απορροφηθεί ή να διασκορπιστεί από όλη την ύλη.
Είμαι αισιόδοξος ότι μέσα στις επόμενες δεκαετίες οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων θα αρχίσουν να βλέπουν τα βαρυτικά κύματα από τη γέννηση του σύμπαντος και θα είμαστε σε θέση να χρησιμοποιήσουμε τις ιδιότητες αυτών των κυμάτων για να βοηθήσουμε στην κατανόηση της γέννησης του σύμπαντος και των νόμων της κβαντικής βαρύτητας που ελέγχουν τη γέννηση του σύμπαντος. Αυτή είναι λοιπόν μια πολύ συναρπαστική δυνατότητα και είμαι αισιόδοξος ότι αυτό θα συμβεί μέχρι πιθανώς τη δεκαετία του 2060.
