Αρχική Blog Σελίδα 827

«Ανάπλαση ΔΕΘ: Από το 1ο Αρχιτεκτονικό Βραβείο στο Σήμερα» την Τρίτη στο ΤΕΕ/ΤΚΜ

0

Εκδήλωση με θέμα: «ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΔΕΘ – Από το 1ο Αρχιτεκτονικό Βραβείο στο Σήμερα» διοργανώνει το ΤΕΕ/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας αύριο Τρίτη 8 Απριλίου 2025 και ώρα 18:00, στο Αμφιθέατρο του Τμήματος (Μ. Αλεξάνδρου 49).

Σκοπός είναι η παρουσίαση της Ανάπλασης του Διεθνούς Εκθεσιακού και Συνεδριακού Κέντρου Θεσσαλονίκης (Thessaloniki ConfEx Park), καθώς και η πορεία του έργου από την πραγματοποίηση του Διεθνούς Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού με την υποστήριξη της Διεθνούς Ένωσης Αρχιτεκτόνων (UIA), στην υλοποίηση της Προμελέτης και στην επικαιροποίηση αυτής.

Την εκδήλωση προγραμματίζεται να χαιρετίσουν οι:

  • Ηλίας Περτζινίδης, Πρόεδρος ΤΕΕ/ΤΚΜ

  • Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, Υφυπουργός Εσωτερικών Μακεδονίας και Θράκης

  • Αθηνά Αθανασιάδου –Αηδονά, Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας

  • Στέλιος Αγγελούδης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης

Η παρουσίαση θα γίνει από τον Πρόεδρο της ΔΕΘ Αναστάσιο Τζήκα, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο Κυριάκο Ποζρικίδη και από τους μελετητές του 1ου Βραβείου του Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού.

Το πρόγραμμα ΕΔΩ

Ένοπλες Δυνάμεις: Η συνέντευξη του αρχηγού ΓΕΕΘΑ χωρίς… τη λέξη Τουρκία

2

 06/04/2025 23:26 

Οι απόψεις του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας) έχουν εξ ορισμού ενδιαφέρον. Η χθεσινή συνέντευξη του στρατηγού Δημήτριου Χούπη στον συνάδελφο Βασίλη Νέδο στην «Καθημερινή της Κυριακής» δεν θα μπορούσε να ξεφεύγει από τον κανόνα. Αποφεύγοντας τον σχολιασμό των επιχειρησιακών αναφορών του αρχηγού, θα επικεντρωθούμε αμιγώς στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο που περιγράφει, επιχειρηματολογώντας για ορισμένα σημεία που κρίνουμε ότι είναι προβληματικά.

Του Ζαχαρία Μίχα

(Διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας – ΙΑΑΑ/ISDA)

Είναι μια εξόχως πολιτική συνέντευξη. Εντυπωσιάζει το ότι η λέξη «Τουρκία» που εκπροσωπεί τη βασική απειλή εθνικής ασφαλείας δεν αναφέρεται ούτε μια φορά. Ούτε από τον δημοσιογράφο ούτε από τον συνεντευξιαζόμενο. Κι αυτό καθίσταται έτι περαιτέρω περίεργο, δοθείσης της αναφοράς στη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ. Θα μπορούσε αυτό να είναι κατανοητό από έναν υπουργό Άμυνας που οφείλει να ευθυγραμμίζεται με την εξωτερική πολιτική της χώρας. Το μήνυμα που δίνει το γεγονός ότι ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ –προφανώς σκόπιμα– αποφεύγει να πει τη λέξη Τουρκία, είναι λανθασμένο. Προσπαθεί να συγκαλύψει για λόγους δήθεν πολιτικής ορθότητας το ότι η στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ εδράζεται ακριβώς στο γεγονός ότι η χώρα του Ερντογάν συνιστά κοινή απειλή ασφαλείας περισσότερο από ποτέ.

Όταν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ ακολουθεί «συνταγές πολιτικών», μιλώντας για τον πυρήνα της αποστολής του, που είναι η αμυντική θωράκιση της χώρας, διαβιβάζει στους στρατηγικούς συμμάχους –όχι μόνο τους Ισραηλινούς– ότι η Ελλάδα συνεχίζει την πολιτική της αυτολογοκρισίας ακόμα και απέναντι στο αυτονόητο, προς χάριν των «ήρεμων υδάτων». Αυτή όμως η τακτική, ιδίως μετά την επίσκεψη Μητσοτάκη στο Ισραήλ, όπου κάποια πράγματα για πρώτη φορά ειπώθηκαν με το όνομά τους, μοιάζει να μην υιοθετεί τη νέα «γραμμή». Εκτός κι αν ο υπουργός Άμυνας θεωρεί, ή έχει ενημερωθεί σχετικά, πως όσα ειπώθηκαν στη συνάντηση Νετανιάχου-Μητσοτάκη εντάσσονται στην «τακτική» να λέμε αυτό που θέλει να ακούσει ο εκάστοτε συνομιλητής μας!

Περίεργη γεύση αφήνει όμως και η αναφορά του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στο ζήτημα της Ουκρανίας. Μιλώντας για τα διδάγματα της σύγκρουσης, αναφέρει ότι τα εδαφικά κέρδη δεν είναι εντυπωσιακά, «μετά από ένα μακρό διάστημα φθοράς». Προφανώς εάν ως μέτρο ληφθεί η συνήθης στη ρωσική ιστορία υπερφίαλη αντιμετώπιση των αντιπάλων στο αρχικό στάδιο, η αναφορά δικαιολογείται. Έκτοτε όμως, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι.

Η επίσης συνήθης στη ρωσική ιστορία αναθεώρηση και ανασύνταξη, οδήγησε στην κατάληψη πρόσθετων πολύ οχυρωμένων ουκρανικών πόλεων και κωμοπόλεων με αποτέλεσμα σήμερα η Ρωσία να έχει καταλάβει μια περιοχή που έχει το μέγεθος της Ελλάδας. Αυτή η περιοχή, μάλιστα, περιέχει πολύ σημαντικής αξίας ορυκτούς πόρους, για κάποιους από τους οποίους έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον η κυβέρνηση Τραμπ.

Περί ποσότητας…

Αυτή η αναφορά του στρατηγού Χούπη έχει σημασία και ως προς τη σημειολογική της διάσταση, εάν αντιμετωπιστεί υπό το πρίσμα της ελληνικής εθνικής ασφάλειας. Το «ποσοτικό κριτήριο» θα έπρεπε να αποφευχθεί, καθώς ο συνυπολογισμός του θα ήταν απλώς απαράδεκτος, εάν σε μια σύρραξη καταληφθεί ένα μικρό ελληνικό νησί από τις τουρκικές δυνάμεις… Εάν μάλιστα προστεθεί σε αυτό και οι συνολικότερες συνέπειες στην Ουκρανία (δημογραφικές και οικονομικές) η εικόνα που παρουσιάζει η αναφορά του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ είναι αποσπασματική και παραπλανητική.

Προβληματικό είναι επίσης για την Ελλάδα και το ότι η Ουκρανία –το υποδεέστερο μέρος της εν λόγω σύρραξης σε ποσοτικούς τουλάχιστον όρους– απλά παρακολουθεί τις εξελίξεις, πειθαναγκάζεται να ακολουθήσει και αντιστέκεται για την τιμή των όπλων. Αυτά είναι παράμετροι που αν μη τι άλλο θα υπαγόρευσαν ξεκάθαρη αναφορά στην απειλή εθνικής ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα και έχει όνομα: Τουρκία.

Ουδείς αμφιβάλλει ότι οι απειλές είναι πολλές περισσότερες και πολυδιάστατες, όπως υπαγορεύει και η σύγχρονη θεώρηση του όρου «ασφάλεια». Όταν όμως υπάρχει σαφής απειλή εναντίον των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της ίδιας της κυριαρχίας της Ελλάδας και αυτή προέρχεται από την Τουρκία, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ έχει την υποχρέωση να το υπενθυμίζει…

Αντ’ αυτού, σε μια ακόμα ισχυρή δόση πολιτικής ορθότητας, ο στρατηγός Χούπης επιλέγει να μιλήσει βαθυστόχαστα για την ανάγκη αύξησης των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ εν γένει. Ακόμα και στο επίπεδο της Ένωσης, θα ήταν πολύ πιο σοβαρό μήνυμα το ξεκαθάρισμα ότι η Ελλάδα απειλείται άμεσα και μάλιστα από χώρα με την οποία «φλερτάρει» η ΕΕ. Και ως εκ τούτου, η αμυντική προετοιμασία της Ελλάδας είναι εστιασμένη ξεκάθαρα σε αυτή την απειλή.

Εθελοτυφλούμε

Οι δήθεν διπλωματικές διατυπώσεις για να μη θιγεί η Άγκυρα οδηγεί σε επικίνδυνες ατραπούς, κάτι το οποίο δεν θα έπρεπε να αφήσει στην τύχη του, τουλάχιστον ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Είναι αμυντικά αυτοκαταστροφικό να παριστάνουμε ότι δεν καταλαβαίνουμε τι σημαίνει για την Ελλάδα εάν η Τουρκία αποτελέσει παράγοντα στην ευρωπαϊκή άμυνα. Η ΕΕ θα κληθεί να δώσει ανταλλάγματα στην Άγκυρα, πολλά εκ των οποίων θα περνούν μέσα από τα ελληνοτουρκικά.

Εκτός αυτού, Ελλάδα και Κύπρος θα έχουν οριστικά ακυρώσει στην πράξη τα όποια πλεονεκτήματα εξασφαλίστηκαν από τη συμμετοχή των δυο ελληνικών κρατών στην ΕΕ. Η στρατιωτική ηγεσία οφείλει να είναι πιο ξεκάθαρη στο αμυντικό σκέλος, αφήνοντας στους πολιτικούς τις περίτεχνες ασαφείς διατυπώσεις που αφορούν την κινούμενη άμμο της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής.

defence-point.gr/

Η Τουρκία, πρωταθλήτρια στις παραβιάσεις κυρώσεων του ΟΗΕ στη Λιβύη, μεταμφιέζει τη στρατιωτική της παρουσία ως βοήθεια επιβολής του νόμου

0

Abdullah Bozkurt/Stockholm

7 Απριλίου 2025

Μια νέα διμερής συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, που παρουσιάζεται ως ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της επιβολής του νόμου, προκαλεί σοβαρές υποψίες ότι αποτελεί στρατηγική προσπάθεια συγκάλυψης των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων της Άγκυρας στη βορειοαφρικανική χώρα.

Η συμφωνία αυτή τοποθετεί την Τουρκία –ήδη πρωταγωνίστρια στις παραβιάσεις των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά της Λιβύης– σε ακόμη πιο βαθιά εμπλοκή στις στρατιωτικές εξελίξεις της περιοχής, υπό το πρόσχημα της ενίσχυσης των δυνατοτήτων επιβολής του νόμου.

Το εν λόγω Μνημόνιο Κατανόησης (MoU), το οποίο κατατέθηκε προς συζήτηση και πιθανή έγκριση στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 25 Μαρτίου, είχε αρχικά υπογραφεί τον Οκτώβριο του 2024. Στην επιφάνειά του, επιδιώκει τη συνεργασία σε τομείς όπως η δημόσια τάξη, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η διαχείριση συνόρων, η ασφάλεια εκλογών και η αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου όπλων και ναρκωτικών.

Επιπλέον, επεκτείνεται στη θαλάσσια ασφάλεια, τον έλεγχο της παράτυπης μετανάστευσης και την προστασία υψηλόβαθμων προσώπων. Το έγγραφο καθορίζει επίσης διαδικασίες ανταλλαγής πληροφοριών, προγράμματα ανταλλαγής προσωπικού, ενίσχυσης ικανοτήτων και ίδρυσης εξειδικευμένων εκπαιδευτικών κέντρων για την ενδυνάμωση των μηχανισμών επιβολής του νόμου και στις δύο χώρες.

Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή φαίνεται να αποτελεί υπολογισμένη προσπάθεια της κυβέρνησης του Ισλαμιστή Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επαναπροσδιορίσει τα αμφιλεγόμενα στρατιωτικά προγράμματα εκπαίδευσης της Τουρκίας στη Λιβύη.

Ο ΟΗΕ έχει καταγράψει αναλυτικά τις παραβιάσεις των κυρώσεων από την Άγκυρα, ιδίως σε ό,τι αφορά στρατιωτική εκπαίδευση φατριών εντός της Λιβύης που συνδέονται με τουρκικά συμφέροντα.

[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/04/Turkey_military_training_Libya_UN1.pdf”]

Αυτές οι επιχειρήσεις παρουσιάζονται πλέον ως «συνεργασία επιβολής του νόμου», σε μια προσπάθεια αποφυγής της διεθνούς εποπτείας στο πλαίσιο του καθεστώτος κυρώσεων.

Σύμφωνα με έκθεση που κατατέθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στις 6 Δεκεμβρίου 2024, η Τουρκία διέπραξε 14 παραβιάσεις των κυρώσεων από τον Δεκέμβριο του 2022 έως τον Αύγουστο του 2024, κυρίως μέσω της παροχής στρατιωτικής εκπαίδευσης κατά παράβαση του εμπάργκο όπλων.

Η Τουρκία υπερασπίστηκε τις ενέργειες αυτές, υποστηρίζοντας ότι βασίζονται σε προηγούμενα Μνημόνια Κατανόησης, που υπογράφηκαν τον Απρίλιο του 2012 και τον Νοέμβριο του 2019. Ωστόσο, η Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Λιβύη ξεκαθαρίζει ότι κάθε είδους στρατιωτική εκπαίδευση, ακόμη και εάν διεξάγεται εκτός της Λιβύης, συνιστά παραβίαση του Ψηφίσματος 1970 (2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας.

[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/04/Erdogan_letter_Parliamen_MoU_LInbya_law_enforcement.pdf”]

Συνοδευτική επιστολή του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που εστάλη στο κοινοβούλιο ζητώντας την επικύρωση του Μνημονίου Συνεννόησης για τη συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης στον τομέα επιβολής του νόμου:

Στην επιστολή που συνόδευσε την υποβολή του νέου MoU στη Βουλή, ο πρόεδρος Ερντογάν αναφέρει ότι η Τουρκία σκοπεύει να εντάξει τα προγράμματα εκπαίδευσης υπό την ομπρέλα της επιβολής του νόμου, ώστε να παρακάμψει τις διεθνείς κυρώσεις. Οι κυρώσεις του ΟΗΕ προβλέπουν εξαιρέσεις μόνο για εκπαιδευτικά προγράμματα που ενισχύουν τις δυνατότητες επιβολής του νόμου, και μόνο εφόσον συνδέονται άμεσα με ανθρωπιστικές ανάγκες, όπως η προστασία αμάχων, η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας ή η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.

Τον Δεκέμβριο του 2024, τουρκικές φρεγάτες (TCG Gaziantep και TCG Gelibolu) πραγματοποίησαν στρατιωτικές ασκήσεις ανοιχτά των ακτών της Λιβύης.

Η νέα συμφωνία της κυβέρνησης Ερντογάν με την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNU) της Λιβύης επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τα παραθυράκια αυτών των εξαιρέσεων. Η διατύπωση των τομέων συνεργασίας στο MoU είναι εναρμονισμένη με τη γλώσσα του καθεστώτος κυρώσεων του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας την ενίσχυση της δημόσιας τάξης, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τον έλεγχο των συνόρων και την ασφάλεια των εκλογών.

Επιπλέον, προβλέπει κοινές δράσεις σε ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας, ελέγχου της μετανάστευσης και προστασίας VIP — τομείς που προσφέρονται εύκολα για να παρουσιαστούν ως επιχειρήσεις αστυνομικής φύσης, καλύπτοντας ουσιαστικά στρατιωτικές δράσεις.

[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/04/Turkey_military_training_Libya_UN2.pdf”]

Η έκθεση του ΟΗΕ απαριθμούσε τις παραβιάσεις της Τουρκίας στα προγράμματα στρατιωτικής εκπαίδευσης στη Λιβύη:

Η συμφωνία, η οποία προβλέπεται να έχει πενταετή διάρκεια με αυτόματη ανανέωση εκτός εάν καταγγελθεί, επιτρέπει την αποστολή τουρκικών ομάδων εκπαίδευσης σε υπηρεσίες επιβολής του νόμου της Λιβύης, σύμφωνα με τις ανάγκες. Οι ομάδες αυτές θα αποτελούνται από ειδικούς εκπαιδευτές και θα παρέχουν εκπαίδευση ανάλογα με το περιεχόμενο, την τοποθεσία και τον αριθμό συμμετεχόντων.

Ένας ρήτρα εμπιστευτικότητας εντός του MoU απαγορεύει τη διαμοίραση πληροφοριών με τρίτους χωρίς τη ρητή γραπτή συναίνεση και των δύο πλευρών, επιβάλλοντας καθεστώς απόλυτης μυστικότητας ως προς το περιεχόμενο, τη φύση και την έκταση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Η άρνηση της Τουρκίας να απαντήσει επαρκώς στις ερωτήσεις του ΟΗΕ περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Από τον Νοέμβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2024, ο ΟΗΕ απέστειλε 15 επιστολές προς την Άγκυρα ζητώντας εξηγήσεις για τις παραβιάσεις — οι Τούρκοι απάντησαν μόνο στις πέντε.

Οι τουρκικές παραβιάσεις δεν περιορίζονται στη στρατιωτική εκπαίδευση. Η Άγκυρα έχει κατηγορηθεί ότι αποστέλλει προηγμένα οπλικά συστήματα, στρατιωτικό προσωπικό και πληροφοριοδότες σε φιλοτουρκικές ομάδες στη Λιβύη, καθώς και ότι έχει αναπτύξει Σύρους μισθοφόρους. Οι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ έχουν προειδοποιήσει ότι οι ενέργειες αυτές υπονομεύουν τις προσπάθειες σταθεροποίησης και δημιουργούν σοβαρές περιφερειακές επιπτώσεις.

Ο λιβυκός εμφύλιος, που ξεκίνησε μετά την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι από το ΝΑΤΟ το 2011, δημιούργησε ένα πολιτικό κενό εξουσίας που παραμένει ανοιχτό μέχρι σήμερα. Παρά τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας το 2015 υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, η χώρα παραμένει βυθισμένη στην πολιτική αστάθεια και τη στρατιωτική αναμέτρηση.

Διεθνείς δυνάμεις — συμπεριλαμβανομένων του ΟΗΕ, της ΕΕ και περιφερειακών κρατών όπως η Αίγυπτος — έχουν εκφράσει έντονη ανησυχία για την τουρκική εμπλοκή. Ωστόσο, παρά τις καταδίκες, το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν έχει κατορθώσει να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία, αφήνοντας τη διεθνή κοινότητα ουσιαστικά αδύναμη να παρέμβει στην παρατεταμένη κρίση στη Λιβύη.

Nordic Monitor

Turkey, top violator of UN sanctions in Libya, to mask military role as law enforcement aid

0

7 Απριλίου 2025

Abdullah Bozkurt/Stockholm

A newly introduced bilateral agreement between Turkey and Libya, purportedly designed to enhance law enforcement cooperation, raises suspicions of being a strategic move to camouflage Turkey’s ongoing military operations in Libya.

This agreement positions Turkey, a country already at the forefront of violating UN sanctions on Libya, as more deeply involved and entrenched in military actions in the North African country under the pretext of strengthening law enforcement capabilities.

The agreement, formalized as a memorandum of understanding (MoU), was submitted to the Turkish Parliament for debate and likely approval on March 25. Initially signed in October 2024, the MoU, at face value, aims to foster collaboration in several areas, including public order protection, counterterrorism efforts, border management, election security and combating illicit drug and arms trafficking.

In addition, it extends to maritime security, irregular migration control and VIP protection. The document also outlines procedural mechanisms for intelligence sharing, personnel exchanges, capacity-building programs and the establishment of specialized training centers to enhance the law enforcement capabilities of both nations.

However, this initiative appears to be a calculated attempt by the government of Islamist President Recep Tayyip Erdogan to reframe Turkey’s controversial military training programs in Libya.

The UN documented in detail Turkey’s violations of UN Security Council sanctions while providing military training programs for Libya:

Click to access Turkey_military_training_Libya_UN1.pdf

The UN has repeatedly flagged Turkey for violating sanctions by providing military training to Libya-based factions aligned with Turkish interests. These operations are now being rebranded as law enforcement collaboration in an effort to evade scrutiny under the UN sanctions regime.

According to a report submitted to the UN Security Council on December 6, 2024, Turkey committed 14 violations of the sanctions regime between December 2022 and August 2024, primarily related to providing military training in defiance of the arms embargo.

Turkey defended these actions, asserting that they were conducted under prior MoUs signed in April 2012 and November 2019. The UN Panel of Experts on Libya stated that such training, including that conducted outside Libya, constitutes a violation of Security Council Resolution 1970 (2011), which prohibits military assistance.

Turkish President Recep Tayyip Erdogan’s cover letter that was sent to parliament asking for the ratification of the MoU on law enforcement cooperation between Turkey and Libya:

Click to access Erdogan_letter_Parliamen_MoU_LInbya_law_enforcement.pdf

With the new MoU, Turkey aims to redirect its training programs under the umbrella of law enforcement cooperation, effectively sidestepping international sanctions. The UN sanctions on Libya do permit certain exemptions for training programs aimed at strengthening law enforcement capabilities, provided that they are directly tied to the country’s humanitarian needs, such as civilian protection, humanitarian aid delivery or combating human trafficking.

In December 2024 Turkish navy frigates TCG Gaziantep and TCG Gelibolu conducted military exercises off the coast of Libya.

This latest MoU between the Erdogan government and Libya’s Government of National Unity (GNU) seeks to exploit these exemptions. The wording of the cooperation areas in the MoU carefully mirrors the language used in the UN sanctions regime, emphasizing the enhancement of public order, counterterrorism, border control and election security.

What is more, the document outlines provisions for joint efforts in maritime security, migration control and VIP protection — all areas that are particularly susceptible to being framed as law enforcement activities rather than military operations.

The UN report listed violations of Turkey in military training programs in Libya:

Click to access Turkey_military_training_Libya_UN2.pdf

The agreement, which is set to remain in effect for five years with automatic renewals unless terminated, also specifies that Turkish training teams will be deployed to Libya’s law enforcement agencies as needed. These teams, composed of expert trainers, will offer training in line with the specific content, location and number of trainees involved.

A secrecy clause included in the MoU restricts the sharing of information with third parties without explicit written consent from both Turkey and Libya, casting a wide net of confidentiality over training programs, their content and their scope.

Turkey’s failure to respond to UN inquiries about its violations further complicates the situation. Between November 2023 and October 2024, the UN sent 15 letters to Turkey seeking clarification on the alleged violations. Turkey responded to only five of these letters, remaining silent on the others.

Turkey’s violations extend beyond military training. Over the years, it has been implicated in sending sophisticated weaponry, military personnel and intelligence to factions in Libya, as well as deploying Syrian mercenaries. The UN experts have raised concerns that these actions undermine efforts to stabilize the country and have broader implications for regional security.

The Libyan civil war, ignited by the NATO-backed ousting of Muammar Gaddafi in 2011, has created a power vacuum that various factions have fought to fill. Despite the creation of a unity government in 2015 under UN mediation, the country has remained plagued by political instability and military conflict.

International actors, including the UN and the European Union, as well as regional powers such as Egypt, have expressed grave concern over Turkey’s involvement in Libya. Despite the UN Security Council’s condemnation of violations and foreign interventions, it has failed to hold Turkey accountable, leaving the international community largely powerless in addressing the ongoing crisis in Libya.

nordicmonitor.com

Πώς Αλλάζει η Παγκόσμια Τάξη

0

1 Απριλίου 2025

Η παγκόσμια τάξη είναι ζήτημα βαθμού: μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου, ανάλογα με τεχνολογικούς, πολιτικούς, κοινωνικούς και ιδεολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν την παγκόσμια κατανομή ισχύος και τις κυρίαρχες νόρμες. Μπορεί να μεταβληθεί ριζικά, είτε από ευρύτερες ιστορικές εξελίξεις, είτε από σφάλματα μιας μείζονος δύναμης.

ΚΕΪΜΠΡΙΤΖ – Μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, και σχεδόν έναν χρόνο πριν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης στα τέλη του 1991, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο Πρεσβύτερος διακήρυξε μια «νέα παγκόσμια τάξη». Σήμερα, μόλις δύο μήνες μετά την έναρξη της δεύτερης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, η επικεφαλής διπλωμάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Kaja Kallas, δηλώνει ότι «η διεθνής τάξη υφίσταται αλλαγές πρωτοφανούς μεγέθους από το 1945». Τι είναι όμως η «παγκόσμια τάξη» και πώς διατηρείται ή διαταράσσεται;

Στην καθημερινή γλώσσα, η τάξη αναφέρεται σε μια σταθερή διάταξη αντικειμένων, λειτουργιών ή σχέσεων. Στα εσωτερικά ζητήματα, μιλάμε για μια «ευνομούμενη κοινωνία» και τη διακυβέρνησή της. Όμως στις διεθνείς σχέσεις, δεν υπάρχει μια υπερκείμενη κυβέρνηση. Οι σχέσεις μεταξύ κρατών είναι πάντοτε ρευστές, και έτσι ο κόσμος είναι, σε έναν βαθμό, «αναρχικός».

Η αναρχία, ωστόσο, δεν ταυτίζεται με το χάος. Η τάξη είναι ζήτημα βαθμού: μεταβάλλεται με τον χρόνο. Στις εσωτερικές υποθέσεις, μια σταθερή πολιτεία μπορεί να επιβιώσει παρά την ύπαρξη κάποιας μορφής ανεξέλεγκτης βίας. Άλλωστε, η οργανωμένη και μη οργανωμένη εγκληματικότητα είναι υπαρκτή σχεδόν παντού. Όταν όμως η βία φτάσει σε υπερβολικά υψηλό επίπεδο, αυτό θεωρείται ένδειξη «αποτυχημένου κράτους».

Η Σομαλία, για παράδειγμα, μπορεί να έχει κοινή γλώσσα και εθνοτική ταυτότητα, αλλά εδώ και καιρό αποτελεί πεδίο μάχης αντίπαλων φατριών – και η «εθνική» κυβέρνηση στην Μογκαντίσου έχει ελάχιστη εξουσία εκτός της πρωτεύουσας.

Ο Γερμανός κοινωνιολόγος Μαξ Βέμπερ όρισε το σύγχρονο κράτος ως έναν πολιτικό θεσμό με μονοπώλιο στη νόμιμη χρήση βίας. Όμως η αντίληψή μας για τη νομιμότητα της εξουσίας βασίζεται σε ιδέες και νόρμες που υπόκεινται σε αλλαγή.

Έτσι, η νομιμότητα μιας τάξης εξαρτάται από την ισχύ των κυρίαρχων κανόνων αλλά και από το μέγεθος και τη φύση της βίας στο εσωτερικό ενός κράτους.

Όταν εξετάζουμε την παγκόσμια τάξη, μπορούμε να μετρήσουμε τις αλλαγές στην κατανομή ισχύος και πόρων, αλλά και το κατά πόσο τηρούνται οι νόρμες που καθορίζουν τη νομιμότητα. Μπορούμε επίσης να μετρήσουμε τη συχνότητα και την ένταση των βίαιων συγκρούσεων.

Μια σταθερή κατανομή ισχύος συχνά διαμορφώνεται μέσω πολέμων που αποσαφηνίζουν την ισορροπία ισχύος. Όμως η αντίληψη για τη νομιμότητα του πολέμου έχει εξελιχθεί.

Στην Ευρώπη του 18ου αιώνα, όταν ο βασιλιάς της Πρωσίας Φρειδερίκος ο Μέγας ήθελε να καταλάβει τη Σιλεσία από την Αυστρία, απλώς την πήρε.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όμως, ιδρύθηκε ο ΟΗΕ, ο οποίος καθόρισε ότι μόνο οι πόλεμοι αυτοάμυνας είναι νόμιμοι (εκτός αν υπάρχει εξουσιοδότηση από το Συμβούλιο Ασφαλείας).

Όταν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία και κατέλαβε έδαφος, ισχυρίστηκε ότι δρούσε για λόγους αυτοάμυνας απέναντι στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς. Ωστόσο, η πλειοψηφία των κρατών-μελών του ΟΗΕ καταδίκασε τη συμπεριφορά του, ενώ εκείνα που δεν το έκαναν –όπως η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν– έχουν κοινό συμφέρον να αντισταθμίσουν την αμερικανική ισχύ.

Αν και τα κράτη μπορούν να υποβάλουν καταγγελίες σε διεθνή δικαστήρια, αυτά δεν διαθέτουν μηχανισμούς επιβολής. Ομοίως, το Συμβούλιο Ασφαλείας μπορεί μεν να εξουσιοδοτήσει κράτη να διασφαλίσουν συλλογική ασφάλεια, αλλά σπανίως το πράττει. Τα πέντε μόνιμα μέλη (Βρετανία, Κίνα, Γαλλία, Ρωσία και ΗΠΑ) διαθέτουν δικαίωμα βέτο, και αποφεύγουν να το διακινδυνεύσουν σε κρίσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε γενικευμένο πόλεμο. Το βέτο λειτουργεί όπως μια ασφάλεια ή ένας διακόπτης σε ηλεκτρικό σύστημα: είναι προτιμότερο να σβήσουν τα φώτα, παρά να καεί το σπίτι.

Επιπλέον, η παγκόσμια τάξη μπορεί να ενισχυθεί ή να αποδυναμωθεί εξαιτίας τεχνολογικών αλλαγών που μεταβάλλουν την κατανομή στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος, κοινωνικών ή πολιτικών αλλαγών στο εσωτερικό ενός μεγάλου κράτους που επηρεάζουν την εξωτερική του πολιτική, ή από υπερεθνικές δυνάμεις όπως ιδεολογίες και επαναστατικά κινήματα, τα οποία ξεφεύγουν από τον έλεγχο των κυβερνήσεων και επηρεάζουν τη δημόσια αντίληψη για τη νομιμότητα της υφιστάμενης τάξης.

Για παράδειγμα, μετά την Ειρήνη της Βεστφαλίας το 1648, που έβαλε τέλος στους θρησκευτικούς πολέμους στην Ευρώπη, η κρατική κυριαρχία καθιερώθηκε ως βασική αρχή της παγκόσμιας τάξης. Όμως πέρα από την αλλαγή των αρχών νομιμοποίησης, υπάρχουν και αλλαγές στην κατανομή των πόρων ισχύος.

Μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ ήταν ήδη η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, γεγονός που επέτρεψε να επηρεάσουν καθοριστικά την έκβαση του πολέμου. Αν και ο πρόεδρος Γούντροου Γουίλσον προσπάθησε να αλλάξει την τάξη μέσω της Κοινωνίας των Εθνών, η εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ οδήγησε τη χώρα σε στάση απομόνωσης, επιτρέποντας στις Δυνάμεις του Άξονα να επιχειρήσουν την επιβολή της δικής τους τάξης τη δεκαετία του 1930.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ αντιπροσώπευαν το 50% της παγκόσμιας οικονομίας, όμως η στρατιωτική τους υπεροχή εξισορροπούνταν από τη Σοβιετική Ένωση και ο ΟΗΕ διέθετε περιορισμένη ισχύ επιβολής κανόνων.

Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, οι ΗΠΑ απόλαυσαν μια σύντομη «μονοπολική στιγμή», την οποία όμως σπατάλησαν με υπερεπεκτάσεις στη Μέση Ανατολή και με οικονομική κακοδιαχείριση που οδήγησε στην κρίση του 2008.

Θεωρώντας ότι οι ΗΠΑ βρίσκονταν σε παρακμή, η Ρωσία και η Κίνα αναθεώρησαν τις πολιτικές τους. Ο Πούτιν διέταξε την εισβολή στη Γεωργία, ενώ η Κίνα εγκατέλειψε τη συνετή εξωτερική πολιτική του Ντενγκ Σιαοπίνγκ υπέρ μιας πιο επιθετικής στρατηγικής. Παράλληλα, η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη της Κίνας της επέτρεψε να καλύψει το κενό ισχύος με τις ΗΠΑ.

Σε σχετική σύγκριση με την Κίνα, η αμερικανική ισχύς μειώθηκε· όμως το μερίδιο των ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία παραμένει περίπου στο 25%. Όσο οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρές συμμαχίες με την Ιαπωνία και την Ευρώπη, μαζί αντιπροσωπεύουν πάνω από το ήμισυ της παγκόσμιας οικονομίας, σε σύγκριση με μόλις 20% της Κίνας και της Ρωσίας.

Θα διατηρήσει η κυβέρνηση Τραμπ αυτήν τη μοναδική πηγή διαρκούς αμερικανικής ισχύος ή έχει δίκιο η Kallas ότι βρισκόμαστε σε καμπή; Τα έτη 1945, 1991 και 2008 ήταν, επίσης, κομβικά σημεία. Αν οι ιστορικοί του μέλλοντος προσθέσουν και το 2025, αυτό θα οφείλεται στην ίδια την πολιτική των ΗΠΑ – σε μια αυτοπροκαλούμενη πληγή – και όχι σε κάποια αναπόφευκτη ιστορική εξέλιξη.

Joseph S. Nye, Jr.

Writing for PS since 2002

project-syndicate.org

Εμπορικός πόλεμος και Ταϊβάν στη «μεγάλη διαπραγμάτευση» Τραμπ-Σι

0

Πίσω από τους δασμούς, το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο -και γεωστρατηγικό. Μία «μεγάλη διαπραγμάτευση», έστω και υπό τη μορφή εμπορικού πολέμου, απειλών και εκβιασμών, διεξάγεται μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας με φόντο τη στρατηγική αντιπαλότητα των δύο δυνάμεων, και η Ταϊβάν -εκ των πλέον επικίνδυνων εστιών ανάφλεξης παγκοσμίως- βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, με το Πεκίνο να δοκιμάζει τα «όρια ανοχής» της Ουάσινγκτον ενόσω το ΚΚ Κίνας «χρειάζεται επειγόντως ένα νέο αφήγημα».

Ο Πλάμεν Τόντσεφ, επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ), μιλά στο Liberal και την Ευαγγελία Μπίφη αναλύοντας το σύνθετο πλαίσιο των σινοαμερικανικών σχέσεων εν καιρώ «δασμολαγνείας Τραμπ» και στον απόηχο των μεγάλης κλίμακας κινεζικών αεροναυτικών ασκήσεων γύρω από την Ταϊβάν.

Υπό διαμόρφωση τελεί ακόμη η συνολική στρατηγική Τραμπ έναντι του Πεκίνου, επισημαίνει ο κ. Τόντσεφ, εκτιμώντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, «με την αυτοπεποίθησή του ότι είναι δεινός deal maker, θα προτιμούσε να κλείσει μια στρατηγική συμφωνία με την Κίνα, ένα grand bargain, όπου η Ταϊβάν θα είναι μέρος ενός ευρύτερου ‘πακέτου’ οικονομικών και γεωπολιτικών θεμάτων» -και αυτό είναι κάτι που ανησυχεί την Ταϊπέι. Ως προς την κινεζική ηγεσία, ο Πλάμεν Τόντσεφ αναφέρει ότι δεν θα ήθελε να φτάσει στα άκρα, αλλά εξηγεί γιατί τρόπον τινά είναι παγιδευμένη στο στόχο της πάση θυσία να προσαρτήσει την αυτοδιοικούμενη νήσο.

Σαφέστερη εικόνα για την πορεία των σινοαμερικανικών σχέσεων ίσως προκύψει τους επόμενους μήνες, στην κυοφορούμενη Σύνοδο Κορυφής, πιθανώς τον Ιούνιο, όμως και πάλι δύσκολα θα μπορέσει μία κατ’ ιδίαν συνάντηση Τραμπ-Σι να αντισταθμίσει το χαμηλό βαρομετρικό στις διμερείς σχέσεις. Διότι θεωρείται απίθανο οι ΗΠΑ να αποδεχθούν να χάσουν το στάτους της μεγαλύτερης δύναμης στον κόσμο, αλλά ούτε και η Κίνα θα συμβιβαστεί με κάτι λιγότερο από την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.

Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης:

Κύριε Τόντσεφ, η Κίνα δεν άργησε να ανταποδώσει την αύξηση των δασμών που εξήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ και δείχνει να μην φοβάται τον εμπορικό πόλεμο;

Η Κίνα δεν θέλει τον εμπορικό πόλεμο, γιατί οι εξαγωγές της είναι ο μόνος αξιόπιστος κινητήρας ανάπτυξης που διαθέτει αυτήν την περίοδο εν μέσω της επιβράδυνσης της οικονομίας της και της αναιμικής εγχώριας κατανάλωσης. Σημειώστε ότι στην Κίνα αντιστοιχεί το 35% της παγκόσμιας μεταποίησης, αλλά μόνο το 13% της κατανάλωσης σε διεθνή κλίμακα – άρα, αναγκάζεται να διοχετεύει στο εξωτερικό την υπερχειλίζουσα παραγωγή της, προκειμένου να αντιμετωπίσει την επιβράδυνση. Πέρυσι εξήγαγε στις ΗΠΑ προϊόντα αξίας άνω των 430 δισ. δολαρίων, δηλαδή το 2,3% του ΑΕΠ της.

Παρόλα αυτά, το Πεκίνο είναι υποχρεωμένο να απαντήσει στην δασμολαγνεία του Τραμπ για λόγους οικονομικούς και πολιτικούς. Άλλωστε, η κινεζική ηγεσία είχε προετοιμαστεί γι’ αυτήν την αντιπαράθεση και διαθέτει αρκετά όπλα στη φαρέτρα της. Αυτά περιλαμβάνουν από την πρόσθετη δασμολόγηση εισαγόμενων από τις ΗΠΑ αγροτικών προϊόντων, με στόχευση στον σκληρό πυρήνα της εκλογικής βάσης του Ντόναλντ Τραμπ, μέχρι την απαγόρευση εξαγωγής σπάνιων γαιών κι άλλων κρίσιμων μεταλλευμάτων, τα οποία είναι απαραίτητα σε πολλούς τομείς της αμερικανικής βιομηχανίας.

Είναι σαφές, όμως, ότι μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας διεξάγεται ταυτόχρονα και μία μεγάλη διαπραγμάτευση, έστω και με τη μορφή εμπορικού πολέμου, απειλών και εκβιασμών. Αυτό έχει να κάνει με την στρατηγική τους αντιπαλότητα που είναι κυρίως γεωπολιτική.

Καθώς ανεφέρεστε στο γεωπολιτικό πεδίο, το πιο ακανθώδες ζήτημα στην σινοαμερικανική ατζέντα φαίνεται να είναι η Ταϊβάν. Ποια θα είναι η επίπτωση των δασμών Τραμπ στην Ταϊβάν, η οποία παραδοσιακά βρίσκεται υπό την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, αλλά είναι και παγκόσμιος κόμβος παραγωγής τσιπ;

Η Ταϊβάν πράγματι κατέχει κομβική θέση παγκοσμίως στην παραγωγή μικροτσίπ τελευταίας γενιάς, μεγέθους έως και τριών νανομέτρων, τα οποία έχουν εφαρμογή στις τεχνολογίες αιχμής στις τηλεπικοινωνίες, την τεχνητή νοημοσύνη, την διαστημική έρευνα ή τα προηγμένα οπλικά συστήματα. Πέρυσι η Ταϊβάν είχε πλέονασμα ύψους 74 δισ. δολαρίων στο εμπόριό της με τις ΗΠΑ, κυρίως χάρη στις πωλήσεις υπολογιστών και ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, αλλά σημειώστε ότι οι ημιαγωγοί δεν υπόκεινται στους νέους δασμούς που εξήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Οι αρχές της αυτοδιοικούμενης νήσου αντέδρασαν έντονα στην αύξηση των αμερικανικών δασμών στα προϊόντα της κατά 32%, ενώ άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες επιβαρύνονται με χαμηλότερους «ανταποδοτικούς» δασμούς – η Νότια Κορέα με 25%, η Ιαπωνία με 24%, η ΕΕ με 20%, κ.λπ. Η Ταϊβάν επιχειρηματολογεί ότι το πλέονασμά της έναντι των ΗΠΑ οφείλεται στην μεγάλη ζήτηση για τις τεχνολογίες της κι όχι σε δασμολογικά ή άλλου τύπου εμπόδια στις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων.

Οι αρχές της Ταϊβάν αιφνιδιάστηκαν με το 32% και για έναν πρόσθετο λόγο – είχαν κάνει προσπάθειες να εξευμενίσουν την Ουάσινγκτον με την επένδυση της TSMC, ύψους 100 δισ. δολαρίων, σε εργοστάσιο ημιαγωγών στην Αριζόνα. Αποδεικνύεται, όμως, ότι ούτε αυτά βοήθησαν την Ταϊπέι να βελτιώσει τη θέση της έναντι του Λευκού Οίκου.

Τις προηγούμενες ημέρες διεξήχθησαν για πολλοστή φορά αεροναυτικές ασκήσεις των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων γύρω από την Ταϊβάν. Επρόκειτο για «πρόβες» ενός επικείμενου πολέμου ή για ηχηρό πολιτικό μήνυμα του Πεκίνου; 

Ναι, πράγματι την προηγούμενη εβδομάδα διεξήχθησαν μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις και, μάλιστα, με πραγματικά πυρά. Οι ασκήσεις αυτές είναι πολύ χρήσιμες για τον κινεζικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό, όπως είναι η επίσημη ονομασία του. Αφενός, είναι χρήσιμες γιατί η Κίνα έχει να εμπλακεί σε τακτικό πόλεμο από το 1979 και επιδιώκει να βελτιώσει τον συντονισμό και τη διαλειτουργικότητα των ενόπλων δυνάμεών της. Αφετέρου, είναι αυτό ακριβώς που λέτε – πρόβες για ενδεχόμενη εισβολή στην Ταϊβάν και επεξεργασία διαφόρων σεναρίων για την πραγματοποίηση της απόβασης, έαν ληφθεί τέτοια απόφαση. Βέβαια, οι αρχές της Ταϊβάν, όπως και οι επιτελείς του αμερικανικού Πενταγώνου, παρακολουθούν προσεκτικά αυτόν τον αεροναυτικό αποκλεισμό και επίσης εξάγουν πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για το πώς θα μπορούσε θα επιχειρηθεί ενδεχόμενη επίθεση της Κίνας στην αυτοδιοικούμενη νήσο.

Ταυτόχρονα, οι ασκήσεις αυτές στέλνουν ηχηρά μηνύματα με πολλούς αποδέκτες – κυρίως στην Ταϊπέι και την αμερικανική πλευρά. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, το Πεκίνο δοκιμάζει τα όρια ανοχής και τις κόκκινες γραμμές της Ουάσινγκτον, σε μια περίοδο που δεν φαίνεται να έχει αποκρυσταλλωθεί ακόμη η στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ έναντι της Κίνας.

Είναι πιο ασφαλής ή πιο ευάλωτη η Ταϊβάν στην δεύτερη θητεία του Τραμπ; Αρκούν οι διαβεβαιώσεις του υπουργού Άμυνας Χέγκσεθ περί στιβαρής αμερικανικής αποτροπής στον Ινδο-Ειρηνικό, ώστε να καθησυχάσει τους φόβους που έχει γεννήσει στην Ταϊπέι η συναλλακτική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ; 

Έχω την εντύπωση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, με την αυτοπεποίθησή του ότι είναι δεινός deal maker, θα προτιμούσε να κλείσει μια στρατηγική συμφωνία με την Κίνα, ένα grand bargain, όπου η Ταϊβάν θα είναι μέρος ενός ευρύτερου «πακέτου» οικονομικών και γεωπολιτικών θεμάτων. Λόγου χάρη, εάν η κινεζική ηγεσία αποδεχθεί σημαντικές παραχωρήσεις στο εμπόριο και τις επενδύσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ θα ήταν ίσως πιο διαλλακτικός με το Πεκίνο στο θέμα της Ταϊβάν και στην Ταϊπέι πράγματι φοβούνται ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Σημειώστε, όμως, ότι η ενσωμάτωση της Ταϊβάν στην κινεζική επικράτεια, είτε ειρηνικά είτε με τη βία, θα διασπάσει την λεγόμενη «πρώτη αλυσίδα νήσων», δηλαδή το τόξο από το Χοκάϊντο της Ιαπωνίας μέχρι τις Φιλιππίνες και τις βόρειες ακτές του Βόρνεο που αποτελεί ανάχωμα κατά της Κίνας και δυσχεραίνει την πρόσβασή της στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η προοπτική αυτή θα προκαλούσε αντιδράσεις στην αμερικανική στρατιωτική ελίτ, παρά την παντοδυναμία του προέδρου Τραμπ. Και δεν είναι τυχαίο ότι η αντιπαλότητα με την Κίνα είναι το μόνο θέμα, στο οποίο υπάρχει κάποια συναίνεση μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στις ΗΠΑ.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να βρίσκεται η Κίνα κοντά σε μία εισβολή στη νήσο που εδώ και οκτώ δεκαετίες θέλει να ελέγξει; 

Ξέρετε ότι η Κίνα διατρανώνει με κάθε ευκαιρία την απόλυτη αποφασιστικότητά της να εντάξει την Ταϊβάν στην επικράτειά της και δεν αποκλείει τη χρήση βίας, όπως υποδηλώνουν και οι στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την αυτοδιοικούμενη νήσο. Την ίδια στιγμή, όμως, αποτελεί επτασφράγιστο μυστικό το πώς θα κινηθεί η Κίνα, π.χ. το πότε και κυρίως εάν θα ληφθεί η απόφαση για εισβολή.

Άλλωστε, πριν αποφασίσει να επιχειρήσει απόβαση στην Ταϊβάν, η Κίνα έχει στη διάθεσή της κι άλλους μοχλούς πίεσης, όπως είναι ο μερικός ή πλήρης αεροναυτικός αποκλεισμός και ο οικονομικός στραγγαλισμός της νήσου. Ταυτόχρονα, είναι σε εξέλιξη ένας καθημερινός ψυχολογικός πόλεμος, με ένα «τσουνάμι» προπαγανδιστικών μηνυμάτων της Κίνας, με προηγμένα τεχνικά μέσα και deep fakes που έχουν στόχο να παραπλανήσουν τους χρήστες των social media και να τους στρέψουν κατά της ηγεσίας της νήσου. Προφανώς, μέρος αυτού του ψυχολογικού πολέμου είναι και οι στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν.

Θα σάς έλεγα ότι η κινεζική ηγεσία δεν θα ήθελε να φτάσει στα άκρα, αλλά τρόπον τινά είναι παγιδευμένη στο στόχο της πάση θυσία να προσαρτήσει την αυτοδιοικούμενη νήσο. Και αυτό καθιστά την Ταϊβάν μία από τις πιο επικίνδυνες εστίες ανάφλεξης στον κόσμο.

Εάν όντως αποφασίσει η Κίνα να εισβάλει στην Ταϊβάν, ποιος θα μπορούσε να είναι ο πιθανός χρόνος της απόβασης, έστω κατά προσέγγιση;

Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιος στην πλανήτη Γη που μπορεί να απαντήσει σ’αυτήν την ερώτηση! Δύο μόνο πράγματα θα μπορούσα να πω κι αυτά ως υποθέσεις εργασίας. Το ένα σχετίζεται με τις ενδείξεις ότι ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα ήθελε η ενσωμάτωση της Ταϊβάν στην επικράτεια της Κίνας να συνδεθεί με το όνομά του ως προσωπική του παρακαταθήκη. Η τρέχουσα προεδρική θητεία του λήγει το 2027, ενώ δεν υπάρχει κανένα σοβαρό κώλυμα να παραμείνει στην εξουσία άλλη μια πενταετία, έως το 2032, εφόσον το επιτρέπει η υγεία του.

Δεύτερον, έλεγα προηγουμένως ότι η κινεζική ηγεσία είναι παγιδευμένη στο στόχο της προσάρτησης της Ταϊβάν ήδη από το 1949 και ειδικά τώρα που χρειάζεται ένα νέο αφήγημα. Μέχρι το 2010 η Κίνα αναπτυσσόταν με διψήφιους ρυθμούς μεγέθυνσης, αλλά εδώ και 15 χρόνια η οικονομία της επιβραδύνεται σταθερά. Προσθέστε σ’ αυτά την πανδημία, τη φούσκα των ακινήτων και την δημογραφική συρρίκνωση της Κίνας. Εάν μέχρι πρότινος η άνοδος του βιοτικού επιπέδου των Κινέζων πολιτών ήταν η πηγή νομιμοποίησης του μη εκλεγμένου Κομμουνιστικού Κόμματος, τώρα η ηγεσία του χρειάζεται επειγόντως ένα νέο πειστικό αφήγημα που είναι το «όνειρο της εθνικής αναγέννησης και ολοκλήρωσης». Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, γιατί έχει τόση σημασία για το Πεκίνο η προσάρτηση της Ταϊβάν.

Και όσον αφορά την ηγεσία της ίδιας της Ταϊβάν, ποια είναι η στρατηγική της;

Κατ’ αρχάς, οι αρχές της Ταϊβάν έχουν εξαγγείλει αύξηση των αμυντικών δαπανών από 2,5% σε 3% του ΑΕΠ, αν και ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μιλήσει για την ανάγκη αύξησής τους στο 10%, αλλά ξέρουμε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος συνηθίζει τις υπερβολές. Σημαντική συνεισφορά στην ασπίδα προστασίας της Ταϊβάν είναι η αγορά οπλικών συστημάτων από τις ΗΠΑ, εκτιμώμενης αξίας άνω των 2 δισ. δολαρίων μόνο φέτος. Επίσης, έχει επιμηκυνθεί η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία από τέσσερις σε 12 μήνες, ενώ ενισχύεται συνεχώς το σύστημα αντιμετώπισης της κινεζικής κατασκοπείας και επιχειρήσεων επηρεασμού της κοινής γνώμης από το Πεκίνο.

Όσον αφορά τον πρόεδρο Λάι Τσινγκ-τε, οι Κινέζοι ιθύνοντες τον θεωρούν «αποσχιστή» και «εγκληματία». Το Προοδευτικό Δημοκρατικό Κόμμα, από το οποίο προέρχεται, εκφράζει τα στρώματα της κοινωνίας που εναντιώνονται στην προοπτική απορρόφησης της Ταϊβάν από την κομμουνιστική Κίνα. Κατά βάση, όμως, ο Λάι τηρεί τη γραμμή της προηγούμενης προέδρου Τσάι – ότι δηλαδή η Ταϊβάν δεν χρειάζεται να ανακηρύξει την de jure ανεξαρτησία της, καθώς είναι de facto ανεξάρτητη. Πρόκειται προφανώς για μια λεκτική ακροβασία, αλλά αυτός είναι ο στρατηγικός στόχος της Ταϊπέι: η αυτοδιοικούμενη νήσος να διατηρήσει την αυτονομία της, χωρίς να προκαλέσει την δυναμική αντίδραση του Πεκίνου.

Ποια είναι τα κοινωνικά στρώματα που εναντιώνονται στην προοπτική ενοποίησης με την Κίνα; Και πόσο ισχυρό είναι το αίτημα για ανεξαρτησία της Ταϊβάν;

Οι πολίτες που δηλώνουν «ταϊβανέζικη» ταυτότητα στις σχετικές έρευνες ξεπερνούν το 60% και με την πάροδο του χρόνου η τάση αυτή συνεχώς ενισχύεται. Διπλή ταυτότητα, «ταϊβανέζικη» και «κινέζικη» συγχρόνως, δηλώνει περίπου το εν τρίτον των ερωτηθέντων, ενώ το ποσοστό των πολιτών που αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά ως Κινέζοι δεν ξεπερνά το πενιχρό 4%. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η πλειοψηφία των κατοίκων της Ταϊβάν επιζητεί de jure ανεξαρτησία, η οποία θα ήταν αιτία πολέμου για την Κίνα. Προς αυτήν την συνετή στάση σπρώχνουν τον πρόεδρο Λάι και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που έχουν την πλειοψηφία στη Βουλή και αποτελούν αντίβαρο στην προεδρία.

Αλλά και η Ουάσινγκτον, όπως ξέρετε, δεν ενθαρρύνει την Ταϊβάν να ανακηρύξει την ανεξαρτησία της, γιατί δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε κατά μέτωπο ένοπλη σύγκρουση με την Κίνα. Το βασικό σενάριο που φέρεται να επεξεργάζεται η στρατιωτική ηγεσία στο Πεντάγωνο παραμένει η αποτροπή μέσω της ενίσχυσης των αμυντικών ικανοτήτων της Ταϊβάν κι όχι η σινοαμερικανική σύγκρουση. Ο ίδιος ο Λάι το γνωρίζει αυτό και δεν αναμένεται να επαναλάβει τον εσφαλμένο υπολογισμό του Γεωργιανού προέδρου Σαακασβίλι, ο οποίος ευελπιστούσε το 2008 πως θα είχε τη στήριξη των ΗΠΑ ενάντια στη Ρωσία.

Θα έλεγα, λοιπόν, ότι με τις αλλαγές που συντελούνται στην κοινωνία της Ταϊβάν, ο χρόνος δεν είναι στο πλευρό του Πεκίνου και η κινεζική ηγεσία το αντιλαμβάνεται αυτό. Είναι μια παράμετρος που γέρνει την πλάστιγγα προς το σενάριο της εισβολής. Αλλά και πάλι, η σχετική απόφαση θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες και κυρίως από το συσχετισμό δυνάμεων στην περιοχή, όπως και από την αποτελεσματικότητα της αποτροπής έναντι μιας κινεζικής επίθεσης.

Θα πρέπει οι Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρήσουν την πολιτική της «στρατηγικής ασάφειας» σε ένα «παιχνίδι» στρατιωτικής και διπλωματικής ισορροπίας με την Κίνα όσον αφορά την Ταϊβάν ή θα ήταν πιο αποτελεσματική για την αποτροπή σύγκρουσης μία ρητή δήλωση ότι θα υπερασπιστούν στρατιωτικά τη νήσο σε περίπτωση εισβολής;

Σάς ευχαριστώ, γιατί αυτό είναι ίσως το μόνο εύκολο ερώτημα στην όλη συζήτηση για τις πιθανές εξελίξεις γύρω από την Ταϊβάν. Δεν νομίζω ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα εγκαταλείψει το δόγμα της στρατηγικής αμφισημίας, ένα δόγμα που πράγματι χαρακτηρίζει τη θέση των ΗΠΑ εδώ και οκτώ δεκαετίες, σε ολόκληρη την μεταπολεμική περίοδο.

Πρώτον, γιατί η ασάφεια ταιριάζει απόλυτα στην ψυχοσύνθεση του Αμερικανού προέδρου που συνειδητά επιδιώκει να αιφνιδιάζει και συχνά μπλοφάρει ως παίκτης πόκερ, με στόχο να ασκήσει ψυχολογική πίεση στους αντιπάλους του. Και, δεύτερον, επί της ουσίας δεν βολεύει την Ουάσινγκτον να ξεκαθαρίσει τη θέση της για τις σχέσεις με την Ταϊβάν, γιατί αυτό είναι το πιο δυσεπίλυτο θέμα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.

Άλλωστε, προς το παρόν, η κυβέρνηση Τραμπ δεν φαίνεται να έχει διαμορφώσει ακόμη τη στρατηγική της έναντι του Πεκίνου. Νομίζω ότι σε πρώτη φάση θα ενταθεί ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ των δύο δυνάμεων κι αυτό θα καθορίσει, ώς ένα βαθμό τουλάχιστον, την περαιτέρω πορεία των σινοαμερικανικών σχέσεων.

Πιθανολογείται ότι μπορεί να έχουμε μια κάπως σαφέστερη εικόνα τους επόμενους μήνες. Παραδείγματος χάριν υπάρχουν ορισμένες πληροφορίες ότι οι δύο πλευρές συζητούν την προετοιμασία μίας συνόδου κορυφής τον ερχόμενο Ιούνιο. Κι αυτό γιατί ο Τραμπ έχει γενέθλια στις 14 Ιουνίου και ο Σι στις 15.

Μία σύνοδος γενεθλίων δηλαδή;

Ακριβώς, μία σύνοδος γενεθλίων ή το τερπνόν μετά του ωφελίμου! Εάν, λοιπόν, επαληθευθούν αυτές οι πληροφορίες -και τις μεταφέρω με κάθε επιφύλαξη-, μια τέτοια εορταστική ατμόσφαιρα προφανώς θα είχε την συμβολική σημασία της, αν και δεν νομίζω ότι μπορεί να αντισταθμίσει το χαμηλό βαρομετρικό στις σχέσεις των δύο δυνάμεων. Διότι η αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας έχει δομικό χαρακτήρα. Θεωρείται απίθανο οι ΗΠΑ να αποδεχθούν να χάσουν το στάτους της μεγαλύτερης δύναμης στον κόσμο. Αλλά ούτε και η Κίνα θα συμβιβαστεί με κάτι λιγότερο από την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία. Ξέρετε, αποτελεί διακηρυγμένο στρατηγικό στόχο της κινεζικής ηγεσίας έως το 2049, την 100ή επέτειο της ίδρυσης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, η χώρα να γίνει «το πιο προηγμένο έθνος της υφηλίου».

Και, για να ολοκληρώσω την απάντηση στην ερώτησή σας, είναι μάλλον απίθανο να ακούσουμε από τον πρόεδρο Τραμπ κάποια ρητή δήλωση ότι οι ΗΠΑ θα υπερασπιστούν την Ταϊβάν σε περίπτωση κινεζικής απόβασης. Ωστόσο, στελέχη της κυβέρνησής του κάνουν κατά καιρούς δηλώσεις καθησυχαστικές για την Ταϊπέι και το πιθανότερο είναι να συνεχιστούν οι πωλήσεις οπλικών συστημάτων στην Ταϊπέι στο πλαίσιο του δόγματος αποτροπής της επιθετικότητας της Κίνας. Άλλωστε, οι πωλήσεις αμερικανικών όπλων συνάδουν πλήρως με την επιχειρηματική λογική του προέδρου Τραμπ.

* Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ) 

liberal.gr

Κ. Κυριακόπουλος: αυτοκαταστροφική αναδημιουργία…

0

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Κάποια στιγμή θα τελειώσει αυτός ο φαύλος κύκλος της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς των «επενδυτών» των Χρηματιστηρίων και όλοι εκείνοι που σπεύδουν σήμερα αγεληδόν να πουλήσουν, τις «φούσκες» που κρατάνε στα χέρια τους επειδή «κάπως την είδαν», αύριο θα συνωστίζονται και πάλι αγεληδόν στην ουρά για ν αγοράσουν ξανά τα «πολύτιμα χαρτιά» που μόλις χθες ξόρκιζαν και έδιωχναν από πάνω τους, ωσάν να επρόκειτο για επικίνδυνα μολυσματικά απόβλητα…

Αυτός όμως είναι ο Καπιταλισμός. Άλλοτε με εξάρσεις και άλλοτε με υφέσεις, με εργαλείο την αγελαία συμπεριφορά, χρηματοδοτεί την καταστροφή του και λίγο πριν επέλθει το τέλος, αναχρηματοδοτεί και πάλι την δυναμική του ανάσταση…

Αυτό όμως που έχει σημασία, είναι να ξεκαθαρίζουμε στο μυαλό μας δυο τρία βασικά ζητήματα, προκειμένου να μην ανακυκλώνονται και να μην ανατροφοδοτούνται αδιέξοδες συγχύσεις…

Πρώτον: Η πορεία της καπιταλιστικής ανάπτυξης – εξέλιξης, ΔΕΝ είναι γραμμική. Οι εξάρσεις και οι υφέσεις, είναι σύμφυτες με την φυσιογνωμία αυτής της διεργασίας και η συνακόλουθη καταστροφή κεφαλαίου που συντελείται με διάφορους τρόπους, αποτελεί στην ουσία το πολιτικό καύσιμο για ένα νέο εξαιρετικά δυναμικό restart…

Δεύτερον: Οι ρόλοι που επιφυλάσσονται στο σύνολο των πολιτικών και οικονομικών εμπλεκομένων, ΔΕΝ είναι εσαεί ταυτόσημοι και αμετάβλητοι. Τηρουμένων πάντα των αναλογιών και δεδομένων των γενικότερων συνθηκών που διαμορφώνονται, σε αυτήν την διεργασία της «αυτοκαταστροφικής αναδημιουργίας», καταγράφονται πάντα θύτες και θύματα, χαμένοι και κερδισμένοι, πρωταγωνιστές και κομπάρσοι, στρατηγιστές και καιροσκόποι και όλα αυτά σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα σύνθετων και αλληλοεξαρτώμενων ισορροπιών ισχύος που περιοδικά «αφυπνίζεται» από τον λήθαργο και μπαίνει σε κίνηση, ακανόνιστη και όχι πάντα προβλέψιμη, αναζητώντας τα νέα επίπεδα της ισορροπίας του στις νέες συνθήκες που τείνουν να διαμορφωθούν…

Τρίτον: Οι γεωπολιτικές προκλήσεις, υπήρξαν διαχρονικά ο καταλύτης που άλλοτε πυροδοτούσε και άλλοτε επιτάχυνε απλώς αυτήν την διεργασία. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και σήμερα. Με κόστος;;; Ναι με κόστος… Με «θύματα» ακόμη και μεταξύ των φίλιων δυνάμεων στο πλαίσιο μιας εκφυλιστικής συγκρουσιακής διεργασίας;;; Ναι και με θύματα… Όπως άλλωστε συνέβαινε πάντα… Εκείνο όμως που είναι βέβαιο, είναι πως μέσα από αυτήν την διεργασία και σε μια κρίσιμη μεταβατική περίοδο που στα μάτια πολλών δείχνει να είναι εξαιρετικά ασαφής ως προς τα θεμελιώδη που την συνθέτουν, η διοίκηση Τραμπ επιδιώκει να οριοθετήσει το περιβάλλον κανόνων και παραμέτρων εντός του οποίου θα συντελεστεί η καθοριστική φάση της κορυφαίας στρατηγικής σύγκρουσης, με την Κίνα να αποτελεί το πραγματικό αντίπαλο δέος, ενώ την ίδια στιγμή…

Η επιταχυνόμενη κατάρρευση της δομημένης παγκοσμιοποίησης με την μορφή που την γνωρίσαμε μέχρι σήμερα, θα διευκολύνει (και κατ’ άλλους θα εκβιάσει) το πέρασμα από την ψυχολογία του σοκ στην νηφάλια διαχείριση των καινούριων προκλήσεων, γεγονός που θα ανασυνθέσει στρατηγικές και θα επιταχύνει με την σειρά του τις αναγκαίες επαναστοιχίσεις, που θα «σκαρώσουν» το γεωστρατηγικό αποτύπωμα της νέας εποχής στον νέο, δυναμικά ανταγωνιστικό και πολυπολικά δομημένο κόσμο.

Και επειδή υπάρχουν δυο κρίσιμα ερωτήματα που βρίσκονται σε άμεση συνάφεια με όλα τα παραπάνω, θα ήταν ίσως σκόπιμο να προσθέσουμε στην προσέγγισή μας τα εξής:

Πρώτον: Και γιατί δεν μπορούσαμε να πάμε όπως ήμασταν… Για ποιόν λόγο θα έπρεπε να συντελεστούν όλες αυτές οι «απορυθμιστικές» ανατροπές, θα πει κάποιος…

Διότι το νέο συγκρουσιακό περιβάλλον, δεν διαμορφώνεται σε έναν κόσμο απλά πολυπολικό, για την φυσιογνωμία του οποίου φαίνεται ότι συμφωνούν πλέον οι πάντες… Στο νέο συγκρουσιακό περιβάλλον, καταγράφεται ένα υπόβαθρο με διάχυτους τους δυναμικούς ηγεμονισμούς που επιχειρούν να «ξαναμοιράσουν την τράπουλα», γεγονός που παραπέμπει σε νέα πεδία αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων, σε νέους προσεταιρισμούς, αλλά κυρίως σε μια νέα αντίληψη περί δορυφοροποίησης και υποτέλειας, η οποία με την σειρά της θα τροφοδοτήσει εκτεταμένους μεταμορφισμούς σε πολιτικό, οικονομικό, θεσμικό επίπεδο, αλλά και στο επίπεδο της περιφερειακής και συστημικής ισορροπίας.

Δεύτερον: Και εάν το συγκεκριμένο εγχείρημα αποτύχει εξ αιτίας του κινδύνου να τεθούν εκτός ελέγχου τα συγκρουσιακά του χαρακτηριστικά, θα πει κάποιος άλλος…

Το συγκεκριμένο εγχείρημα θα έχει φυσικούς, θεσμικούς και γεωπολιτικούς δρώντες που θα ματώσουν, αλλά είναι καταδικασμένο εκ των πραγμάτων να επιτύχει, διότι υπάρχουν και όλοι οι υπόλοιποι που είναι πρόθυμοι να υποταχτούν αλλά και εκείνοι (και αυτό είναι το σημαντικότερο) που είναι φανατικά διατεθειμένοι να το στηρίξουν. Είναι εκείνοι που διεκδικούν ρόλο στην νέα εποχή και κυρίως εκείνοι που συνειδητοποιούν ότι τα συστημικά αδιέξοδα πληθαίνουν και η αντιμετώπισή τους προϋποθέτει ρήξεις, διότι χωρίς αυτές έρχεται το τέλμα, η αποσύνθεση και εν τέλει η καταστροφή.

Είναι λοιπόν φανερό ότι έχει ήδη δρομολογηθεί ΚΑΙ τυπικά, μια διαδικασία ευρύτερων ανατροπών, η οποία αναμένεται να είναι διαρκής και κυρίως να παραμείνει ενεργή, ΤΟΣΟ κατά την περίοδο της προπαρασκευής ΟΣΟ ΚΑΙ κατά την διάρκεια της αμιγώς συγκρουσιακής φάσης των εξελίξεων που πρόκειται να ακολουθήσουν.

Η επόμενη μέρα επομένως ΔΕΝ θα είναι η ίδια, ΟΥΤΕ ως προς την σύνθεση των πρωταγωνιστών, ΟΥΤΕ βεβαίως σε ότι αφορά στην κατανομή των ρόλων. Μεγάλοι αλλά ΚΑΙ μικροί δρώντες, οφείλουν να επανασχεδιάσουν οικονομία, παραγωγικό μοντέλο, περιφερειακή δράση και πρωτοβουλίες, στρατηγικές, τακτική διαχείριση προκλήσεων και χειρισμών, ακόμη και στο περιβάλλον των παραδοσιακών συμμαχιών και όλα αυτά στο πλαίσιο μιας νέας, επιθετικά βιώσιμης παρουσίας.

Όλα τα παραπάνω, δεν αποτελούν παρά μέρος μόνο των προκλήσεων τις οποίες οφείλουν να εξειδικεύσουν μεθοδικά και με σχέδιο οι υπεύθυνες πολιτικές ηγεσίες. Στην πατρίδα μας, δυστυχώς ακόμη αναζητούμε περπατησιά και γεωπολιτικές «αβάντες», αυτοσχεδιάζοντας με εργαλείο τον μιμητισμό, χωρίς την παραμικρή σοβαρότητα και με χαρακτηριστικό έλλειμμα ευθύνης. Με δυο λόγια, σε μια εποχή γεμάτη από προκλήσεις που οφείλουμε να σχεδιάζουμε και να δημιουργούμε, περιμένουμε απλώς να τσακώσουμε «ότι περισσέψει» από την ευρύτερη μοιρασιά κι όπου μας βγάλει…

Νέα Στοιχεία για τη Δραστηριότητα στη Σαντορίνη

0
Author: mfoumelis Created: 2025-01-06T12:37:50 Creator: QGIS 3.34.12-Prizren Keywords: Producer: QGIS 3.34.12-Prizren Subject: Title:

– Τα Πρώτα Ευρήματα του ΑΠΘ με τη Χρήση Δορυφορικών Δεδομένων Ραντάρ COSMO-SkyMed σε συνεργασία με την ASI

Θεσσαλονίκη, 7/4/2025

Με στόχο την ενίσχυση της παρακολούθησης του ηφαιστείου της Σαντορίνης, ενός από τα πιο ενεργά ηφαίστεια της Ευρώπης, το Εργαστήριο Παρατήρησης της Γης και Γεωχωρικών Εφαρμογών (EO.Lab) του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η Ιταλική Διαστημική Υπηρεσία (ASI), έχουν συνάψει συμφωνία επιστημονικής συνεργασίας.

Η συνεργασία αυτή, στο πλαίσιο ερευνητικού έργου της ASI, αξιοποιεί δεδομένα υψηλής ανάλυσης από τον αστερισμό των δορυφόρων Ραντάρ COSMO-SkyMed για την παρακολούθηση της εδαφικής παραμόρφωσης που συνδέεται με την ηφαιστειακή δραστηριότητα. Η παραπάνω συνεργασία κρίνεται μείζονος σημασίας, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο ανανέωσης της μαγματικής δραστηριότητας του ηφαιστείου της Σαντορίνης.

Σύμφωνα με τα πρώτα ερευνητικά αποτελέσματα, κατεγράφησαν ενδείξεις δραστηριότητας στο βόρειο τμήμα της καλδέρας τον Ιούλιο του 2024, και εδαφική παραμόρφωση που εξελίχθηκε έως και τα τέλη του έτους. Από τον Φεβρουάριο του 2025 παρατηρήθηκε μία πρόσθετη εδαφική παραμόρφωση που συνδέεται με την τεκτονικο-ηφαιστειακή δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής της Ανύδρου.

Η συμφωνία εξασφαλίζει τη συνεχή παρακολούθηση του ηφαιστείου της Σαντορίνης για την περίοδο τουλάχιστον των δύο ετών, μέσω της συστηματικής λήψης και ανάλυσης των δεδομένων COSMO-SkyMed. Οι παρατηρήσεις αυτές θα συμπληρώσουν τις τρέχουσες προσπάθειες του ΑΠΘ και του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης του Ηφαιστείου της Σαντορίνης (ΙΜΠΗΣ https://ismosav.gr/ ), που χρησιμοποιούν ήδη επιχειρησιακά δεδομένα από την Ευρωπαϊκή δορυφορική αποστολή Copernicus Sentinel-1 για σκοπούς παρακολούθησης του ηφαιστείου.

Με τον συνδυασμό δεδομένων Ραντάρ από διαφορετικές αποστολές, η παρακολούθηση του ηφαιστείου αναβαθμίζεται τόσο σε χρονική όσο και σε χωρική κλίμακα. Η παραπάνω συνέργεια είναι ιδιαίτερα κρίσιμη δεδομένου ότι η αυξημένη συχνότητα λήψης που παρέχει η αποστολή COSMO-SkyMed επιτρέπει την πυκνότερη χρονική κάλυψη του φαινομένου, βελτιώνοντας εξίσου σημαντικά την ικανότητα εντοπισμού και της πληρέστερης ερμηνείας πρώιμων ενδείξεων παραμόρφωσης.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας, η ASI παρέχει πρόσβαση σε πλήθος αρχειοθετημένων εικόνων αλλά και συντονίζει τη λήψη νέων δορυφορικών εικόνων COSMO-SkyMed, ενώ το ΑΠΘ ηγείται της επεξεργασίας και της ανάλυσης των δεδομένων με την τεχνική της Συμβολομετρίας Ραντάρ (Interferometric SAR – InSAR). Τα δύο ιδρύματα συνεργάζονται από κοινού στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, και παρουσιάζουν τα ευρήματα σε εντεταλμένους εθνικούς φορείς και διεθνείς επιτροπές, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας εργασίας του CEOS για τις καταστροφές (CEOS Working Group Disasters WGDisasters https://ceos.org/ourwork/workinggroups/disasters/). Επίσης, θα προχωρήσουν στη διάχυση των επιστημονικών αποτελεσμάτων με σχετικές ανακοινώσεις αλλά και δημοσιεύσεις σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά.

Η παρούσα πρωτοβουλία υπογραμμίζει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας στην παρακολούθηση των γεωκινδύνων και ειδικότερα σε σύνθετα γεωλογικά περιβάλλοντα και πυκνοκατοικημένα ηφαίστεια, όπως είναι η Σαντορίνη. Η ενσωμάτωση προηγμένων δορυφορικών παρατηρήσεων με επίγεια δίκτυα παρακολούθησης που διατηρεί το ΙΜΠΗΣ, όπως σεισμολογικό, GNSS και γεωχημικό δίκτυο, δύναται να παρέχει ένα πολυπαραμετρικό σύστημα παρακολούθησης του ηφαιστείου, ενισχύοντας τόσο την επιστημονική κατανόηση του μηχανισμού λειτουργείας του ηφαιστείου, όσο και την ασφάλεια των κατοίκων.

  Πηγή: Εργαστήριο Παρατήρησης της Γης και Γεωχωρικών Εφαρμογών (EO.Lab), ΑΠΘ. Περιλαμβάνονται δεδομένα COSMO-SkyMed® ©ASI (Ιταλική Διαστημική Υπηρεσία), 2024.

Η επανάσταση του Ντόναλντ Τραμπ

0

Του Νίκου Ιγγλέση

06/04/2025

Αυτό που έγινε στις 2 Απριλίου, με τις ανακοινώσεις Τραμπ για την επιβολή  δασμών στα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, δεν είναι εμπορικός πόλεμος, είναι μια επανάσταση για την ανατροπή του κυρίαρχου συστήματος της παγκοσμιοποίησης.

Σ’ έναν εμπορικό πόλεμο δεν αμφισβητείται το σύστημα συσσώρευσης κεφαλαίου και παραγωγής αγαθών, απλώς επιχειρείται μια ανακατανομή των μεριδίων μεταξύ των αντιμαχομένων πλευρών. Τώρα έχουμε κάτι πολύ διαφορετικό. Αμφισβητείται ο διασυνδεδεμένος κόσμος, αμφισβητείται η παγκόσμια οικονομική δομή, αμφισβητούνται οι περίφημες εφοδιαστικές αλυσίδες και δημιουργείται μια άλλη τάξη πραγμάτων.

Ο Τραμπ επιχειρώντας να υπερασπιστεί τα εθνικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών κατεδαφίζει (συνειδητά ή ασυνείδητα είναι αδιάφορο) το οικοδόμημα της παγκοσμιοποίησης όπως έχει διαμορφωθεί τουλάχιστον τα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια. Η επανάσταση του Τραμπ μόλις ξεκίνησε και δεν είναι βέβαιο ότι θα επικρατήσει, παρά την αναμφισβήτητη οικονομική και στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ. Οι γκλομπαλιστές συσπειρώνονται από την Ευρώπη μέχρι την Κίνα και επιδιώκουν «την παλινόρθωση των Βουρβόνων». Οργανώνουν και λαϊκές διαδηλώσεις εναντίον του, σε Αμερική και Ευρώπη.

Οι αμερικανικοί δασμοί, μας λένε, είναι μια επίθεση στην παγκόσμια ευημερία! Αλήθεια που την είδαν αυτήν την παγκόσμια ευημερία; Μάλλον την ευημερία των πολυεθνικών επιχειρήσεων εννοούν. Οι δασμοί, μας λένε, θα προκαλέσουν ύφεση και πληθωρισμό. Εννοούν τις αναπόφευκτες αναταράξεις που προκαλούνται σε κάθε ριζική αλλαγή του οικονομικού μοντέλου, μέχρι να σταθεροποιηθεί το καινούργιο.

Τους δασμούς, μας λένε, που θα αυξήσουν τις τιμές, θα τους πληρώσουν τελικά οι καταναλωτές. Σωστά, αλλά, μόνον εφ’ όσον οι τελευταίοι εξακολουθούν να αγοράζουν τα ακριβότερα εισαγόμενα προϊόντα και δεν τα αντικαταστήσουν από τα φθηνότερα πλέον εγχώρια. Οι συνήθειες βέβαια χρειάζονται λίγο χρόνο για να αλλάξουν, αλλά οι καταναλωτές δεν είναι και τόσο μαζοχιστές.

 Η εγχώρια προσφορά, μας λένε, δε θα μπορέσει να καλύψει την αυξημένη ζήτηση. Η αλήθεια είναι ότι σε ορισμένους κλάδους ίσως χρειαστεί κάποιος χρόνος για αναδιάρθρωση της παραγωγής και νέες επενδύσεις. Όμως, η αμερικανική οικονομία έχει τεράστιες παραγωγικές δυνατότητες και γρήγορα θα προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της αυξημένης ζήτησης. Γι’ αυτό η επανάσταση κατά της παγκοσμιοποίησης μόνο από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να ξεκινήσει. Κάθε άλλη μικρότερη χώρα θα συνθλιβόταν από την επίθεση των αγορών.

Ο Τραμπ δεν ανακάλυψε τους δασμούς. Αυτοί υπήρχαν σ’ όλη την ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας. Από τις πόλεις-κράτη και τις αρχαίες αυτοκρατορίες μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Οι μεγάλες δυνάμεις και οι αποικιακές αυτοκρατορίες επέβαλλαν δασμολογικά τείχη με δύο στόχους: α) Να προστατεύσουν την εγχώρια παραγωγή τους από τον εξωτερικό ανταγωνισμό και β) Να αυξήσουν τα κρατικά έσοδά τους, που χρησιμοποιούνταν για περαιτέρω ανάπτυξη.

Όταν τα ισχυρά κράτη επιτύγχαναν ικανή συγκέντρωση της παραγωγής (μεγάλες επιχειρήσεις) και του κεφαλαίου (τράπεζες), τότε απαιτούσαν την καθιέρωση του ελεύθερου εμπορίου, προκειμένου να εκμεταλλευτούν όλους τους υπόλοιπους.

Το ελεύθερο εμπόριο δεν είναι δίκαιο εμπόριο, γιατί τα ίδια προϊόντα μπορούν να παράγονται σε χώρες με πολύ διαφορετικό κόστος εργασίας, διαφορετικές τιμές ενέργειας, διαφορετικό φορολογικό καθεστώς, διαφορετική περιβαλλοντική νομοθεσία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ευνοούνται από άμεσες ή έμμεσες επιδοτήσεις. Το ελεύθερο εμπόριο είναι επικερδές για τους μεγάλους και καταστροφικό για όλους τους μικρούς παραγωγούς. Όπως είχε πει ο Αριστοτέλης: «Η μεγαλύτερη  ανισότητα είναι η ισότητα μεταξύ ανίσων».

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1947, δημιουργήθηκε, υπό τον ΟΗΕ, η Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT) με στόχο τη μείωση των δασμών και την απελευθέρωση του εμπορίου από περιορισμούς, φραγμούς και άλλα διοικητικά μέτρα. Ακολούθησαν πολλοί Γύροι πολυετών διαπραγματεύσεων με κάθε φορά να επιτυγχάνεται μια μείωση των δασμών. Στο Γύρο της Ουρουγουάης (1986-1994) στις μειώσεις των δασμών συμπεριελήφθησαν τα αγροτικά προϊόντα και οι υπηρεσίες, ενώ η GATT αντικαταστάθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ). Ο τελευταίος Γύρος, αυτός της Ντόχα (1996-2008), κατέληξε σε αδιέξοδο.

Κατά την πρώτη θητεία του, ο Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να επικυρώσει τη Διατλαντική Εμπορική και Επενδυτική Σχέση (TTIP) μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, που είχε προετοιμάσει η προεδρία Ομπάμα. Απέσυρε τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία Συνεργασίας των δύο Πλευρών του Ειρηνικού (TTP) και αναθεώρησε τη Συμφωνία Διεθνούς Εμπορίου (NAFTA) μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού. Τους είχε προϊδεάσει όλους και όλοι προσπάθησαν, «με νύχια και με δόντια», να μην επανεκλεγεί.

Από τις αρχές της δεύτερης θητείας του ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 25% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου και 25% στις εισαγωγές αυτοκινήτων πριν φτάσουμε στην ημέρα της 2ας Απριλίου που «συντάραξε τον κόσμο» ή την «Ημέρα Ανεξαρτησίας» όπως την ονόμασε ο Τραμπ. Εκτός από ένα γενικό δασμό 10% σ’ όλες τις αμερικανικές εισαγωγές από οποιαδήποτε χώρα, επιβλήθηκαν πολύ υψηλότεροι δασμοί στους κύριους εμπορικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ. Στην Κίνα 34%, στην Ταϊβάν 32%, στην Ινδία 26%, στη Ν. Κορέα 25%, στην Ιαπωνία 24% και στην ΕΕ, στην οποία συμπεριλαμβάνεται φυσικά και η χώρα μας, 20%.

Η Ελλάδα υπέστη προοδευτικά τις επιπτώσεις του ελεύθερου εμπορίου από την ένταξή της το 1981 στην τότε ΕΟΚ, που μετεξελίχθηκε στη σημερινή ΕΕ. Η αδύναμη ελληνική γεωργία, βιοτεχνία και βιομηχανία συρρικνώθηκαν, μέχρι εξαφανίσεως πολλών κλάδων, λόγω των ανεξέλεγκτων εισαγωγών όχι μόνο από τις ανεπτυγμένες χώρες της Ένωσης, αλλά και από τρίτες χώρες χαμηλού κόστους με τις οποίες η ΕΕ έχει υπογράψει τελωνιακές συμφωνίες με χαμηλούς δασμούς.

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες με έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιό τους κάτι λιγότερο από 5% του ΑΕΠ κάνουν μια ιστορική στροφή στον προστατευτισμό, η Ελλάδα, με έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιό της περίπου 15% του ΑΕΠ της, δηλώνει δια του Κ. Μητσοτάκη: «Είμαστε μια χώρα υπέρμαχη του ελεύθερου εμπορίου». Μέχρι της τελικής εξαφάνισης, θα συμπληρώναμε εμείς.

Αν στην επιβολή των δασμών συνυπολογίσει κανείς την καταστολή της λαθρομετανάστευσης, την καθολική απόρριψη της WOKE ατζέντας, την άρνηση του έωλου αφηγήματος περί «ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής» και την επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία του Πούτιν, τότε ο Πρόεδρος Τραμπ είναι μια πραγματικά θανάσιμη απειλή για το σύστημα της παγκοσμιοποίησης. Πολλοί γκλομπαλιστές εκφράζουν ήδη την ευχή ότι: «Αυτό το κεφάλαιο θα διαρκέσει όσον το δυνατόν λιγότερο». Σε τι άραγε ελπίζουν;

Υ.Γ. Δύο μέρες μετά τις ανακοινώσεις Τραμπ, την περασμένη Παρασκευή 4 Απριλίου η τιμή των πολύτιμων μετάλλων (χρυσός, πλατίνα, άργυρος) αφού υποχώρησε στη συνέχεια σταθεροποιήθηκε. Αντίθετα υποχώρησαν οι τιμές στα βιομηχανικά μέταλλα (αλουμίνιο, νικέλιο, χαλκός, μόλυβδος, κασσίτερος κ.α.). Υποχώρηση παρουσίασαν και οι τιμές των περισσότερων βασικών αγροτικών-κτηνοτροφικών προϊόντων. Τέλος η τιμή του πετρελαίου (Brent) υποχώρησε κατά 5,37% στα 66 $ το βαρέλι και του φυσικού αερίου κατά 7,25%. Η φούσκα των χρηματιστηρίων συνέχισε να ξεφουσκώνει με γοργό ρυθμό. Όλα αυτά μπορεί να σημαίνουν προβλέψεις των αγορών για οικονομική στασιμότητα ή και ύφεση, αλλά όχι για πληθωρισμό. Τις επόμενες μέρες θα δούμε πώς θα κινηθούν οι αγορές.

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr

Κ. Κούσαντας: υπάρχουν σύμβουλοι να τον φρενάρουν;

1

 του Κωνσταντίνου Κούσαντα, Αντιστρατήγου ε.α.

Η δηλώσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας ότι η αντιαεροπορική ασπίδα στο Αιγαίο θα υποκαταστήσει την ναυτική παρουσία είναι μία ατυχής δήλωση τουλάχιστον για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ΕΔ

1. Μέσα στο ιδιαίτερο επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου και ΝΑ Μεσογείου η παρουσία αεροναυτικών δυνάμεων του  Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ) και της Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ) εξασφαλίζουν την συνέχεια της Ελλάδας (Κρήτη, Σύμπλεγμα Νησιών Καστελόριζου, Κυπριακή Δημοκρατία).

2. Εάν δεν υπάρχει η επιχειρησιακή θαλάσσια παρουσία μέσα στον χώρο του Αιγαίου και της ΝΑ Μεσογείου χάνεται εντελώς η δυνατότητα Νέου Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας Κύπρου.

3. Η  παρουσία των νέων φρεγατών belharra και των μαχητικών αεροσκαφών 4,5ης και 5ης γενιάς ( Rafale, F16 viper, F35)  δύνανται να υπερασπιστούν και να στηρίξουν την Κυπριακή Δημοκρατία με την τεράστια εμβέλειά τους (Η ΚΥΠΡΟΣ ΚΕΙΤΑΙ ΚΟΝΤΑ)

4. Επιπλέον η επιτήρηση όλων των θαλάσσιων περιοχών της τεράστιας Ελληνικής Επικράτειας είναι επιβεβλημένη στο Αιγαίο πέλαγος, στο Ιόνιο Πέλαγος (βάση της Τουρκίας στην Αλβανία), στο Κρητικό Πέλαγος (μεγάλα προγράμματα υδρογονανθράκων στο Νότιο και Δυτικό Κρητικό πέλαγος) και φυσικά το Θρακικό Πέλαγος με την δημιουργία νέας Ταξιαρχίας Πεζοναυτών στην Ίμβρο όπου δεν υπάρχει καμία παρουσία του ΠΝ παρά μόνο σε ασκήσεις.

5. Η παρουσία του Ελληνικού ΠΝ σε όλη την ΝΑ Μεσόγειο ήταν και ο λόγος της επιχειρησιακής σχεδίασης  για την απόφαση του ΚΥΣΕΑ το 2021 ώστε να γίνει η μεταστάθμευση του μισού ΠΝ στην Σούδα και φυσικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
Καλό θα ήταν να μελετηθεί η σκοπιμότητα της απόφασης του ΚΥΣΕΑ που δεν εφαρμόσθηκε ποτέ

6. Οι φρεγάτες 3 + 1 Belharra δεν αποκτήθηκαν για ειρηνευτικές αποστολές ή να βρίσκονται στην Σαλαμίνα. Οι φρεγάτες αυτές αποκτήθηκαν (θα παραδοθούν σε 2 χρόνια) για να απειλούν την Τουρκία.
Εάν δεν απειλείται η Τουρκία από τα νησιά μας και από τις φρεγάτες μας, οι scalp naval των 1.000 χιλιομέτρων χάνουν τις δυνατότητας υποστήριξης αεροναυτικών επιχειρήσεων μεταξύ Ελλάδας Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συμπερασματικά, το ΠΝ πρέπει να έχει συνεχή θαλάσσια  παρουσία ΠΑΝΤΟΥ, εκφράζοντας την αποφασιστικότητα, την επίδειξη ισχύος της Ελληνικής ναυτοσύνης, δίνοντας μια ασφάλεια και προστασία στις εκατοντάδες παραμεθόριες νήσους – μικρονήσους εξαλείφοντας απειλές εν τη γενέσει
Όσο περισσότερο έχουμε θαλάσσια παρουσία, όσο περισσότερο απειλείται η Τουρκία, τόσο ισχυρότερη και συνεχή αποτροπή θα έχει η χώρα μας

How World Order Changes

0

World order is a matter of degree: it varies over time, depending on technological, political, social, and ideological factors that can affect the global distribution of power and influence norms. It can be radically altered both by broader historical trends and by a single major power’s blunders.

CAMBRIDGE – After the Berlin Wall came down in 1989, and almost a year before the Soviet Union collapsed in late 1991, US President George H.W. Bush proclaimed a “new world order.” Now, just two months into Donald Trump’s second presidency, Kaja Kallas, the European Union’s top diplomat, has declared that “the international order is undergoing changes of a magnitude not seen since 1945.” But what is “world order,” and how is it maintained or disrupted?

Anarchy is not the same as chaos, though. Order is a matter of degree: it varies over time. In domestic affairs, a stable polity can persist despite a degree of ungoverned violence. After all, organized and unorganized violent crime remain a fact of life in most countries. But when violence reaches too high a level, it is seen as an indication of a “failed state.” Somalia may have a common language and ethnicity, but it has long been a site of battling clans; the “national” government in Mogadishu has little authority outside the capital.

The German sociologist Max Weber famously defined the modern state as a political institution with a monopoly on the legitimate use of force. But our understanding of legitimate authority rests on ideas and norms that can change. Thus, a legitimate order stems from judgments about the strength of norms, as well as simple descriptions about the amount and nature of violence within a state.

When it comes to world order, we can measure changes in the distribution of power and resources, as well as in adherence to the norms that establish legitimacy. We can also measure the frequency and intensity of violent conflict.

A stable distribution of power among states often involves wars that clarify a perceived balance of power. But views about the legitimacy of war have evolved over time. For example, in eighteenth-century Europe, when Prussia’s King Frederick the Great wanted to take the province of Silesia from neighboring Austria, he simply took it. But after World War II, states created the United Nations, which defined only wars of self-defense as legitimate (unless otherwise authorized by the Security Council).

To be sure, when Russian President Vladimir Putin invaded Ukraine and occupied its territory, he claimed that he was acting in self-defense against the eastward expansion of NATO. But most UN members voted to condemn his behavior, and those that did not – such as China, North Korea, and Iran – share his interest in counterbalancing American power.

While states can lodge complaints against others in international courts, these tribunals have no capacity to enforce their decisions. Similarly, while the UN Security Council can authorize states to enforce collective security, it has rarely done so. The five permanent members (Britain, China, France, Russia, and the United States) each wield a veto, and they have not wanted to risk a major war. The veto functions like a fuse or circuit-breaker in an electrical system: it is better to have the lights go out than to have the house burn down.

Moreover, a world order may become stronger or weaker because of technological changes that alter the distribution of military and economic power; domestic social and political changes that alter a major state’s foreign policy; or transnational forces like ideas or revolutionary movements, which can spread beyond governments’ control and alter public perceptions of the prevailing order’s legitimacy.

For example, after the 1648 Peace of Westphalia, which ended the European wars of religion, the principle of state sovereignty became enshrined in the normative world order. But in addition to changes in the principles of legitimacy are changes in the distribution of power resources. By the time of World War I, the US had become the world’s largest economy, allowing it to determine the outcome of the war by intervening militarily. Although US President Woodrow Wilson tried to change the normative order with his League of Nations, US domestic politics pushed the country toward isolationism, which allowed the Axis powers to attempt to impose their own order in the 1930s.

After WWII, the US accounted for half of the world economy, but its military power was balanced by the Soviet Union, and the UN’s normative power was weak. With the Soviet Union’s collapse in 1991, the US enjoyed a brief “unipolar moment,” only to overextend itself in the Middle East, while permitting the financial mismanagement that culminated in the 2008 financial crisis. Believing the US was in decline, Russia and China changed their own policies. Putin ordered an invasion of neighboring Georgia, and China replaced Deng Xiaoping’s cautious foreign policy with a more assertive approach. Meanwhile, China’s robust economic growth allowed it to close the power gap with America.

Relative to China, American power did decline; but its share of the world economy has remained at around 25%. As long as the US maintained strong alliances with Japan and Europe, they would represent more than half the world economy, compared to a mere 20% for China and Russia.

Will the Trump administration maintain this unique source of America’s continued power, or is Kallas right that we are at a turning point? The years 1945, 1991, and 2008 were also turning points. If future historians add 2025 to the list, it will be a result of US policy – a self-inflicted wound – rather than any inevitable secular development.

Καταγγελίες ότι επιχείρησαν να αποκλείσουν τον Χάρη Καστανίδη από εκδήλωση -«Ντροπή!», τι απαντά το ΠΑΣΟΚ

0

ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΟΣΧΟΒΑΣ
06/04/2025  13:50

Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε σε κομματικά στελέχη της Θεσσαλονίκης η απόπειρα να εκδιωχθεί από εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ ο Χάρης Καστανίδης.

Όλα συνέβησαν την περασμένη Τετάρτη 2 Απριλίου σε εκδήλωση της Τ.Ο. ΠΑΣΟΚ Αμπελοκήπων Μενεμένης, η οποία είχε προσκαλέσει ως κεντρικό ομιλητή τον πρώην υπουργό και πρώην βουλευτή Χάρη Καστανίδη. Η εκδήλωση είχε προγραμματιστεί στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου Αμπελοκήπων – Μενεμένης και τα στελέχη της ΤΟ υποστηρίζουν ότι είχαν ενημερώσει την ΝΕ Α’ Θεσσαλονίκης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις καταγγελίες κομματικών στελεχών, τα κεντρικά της Χ. Τρικούπη αντέδρασαν. Κατά τις ίδιες καταγγελίες ο υπεύθυνος οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ, Ηρακλής Δρούλιας, τηλεφώνησε στον γραμματέα της Τ.Ο. Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Γιώργο Λαγό και του ζήτησε να ακυρώσει την εκδήλωση. Μάλιστα του ανακοίνωσε ότι για την εκδήλωση ορίζει άλλα στελέχη ως ομιλητές, τον πρώην βουλευτή και νυν Τομεάρχη Υγείας, Γιώργο Φραγγίδη και την Χριστίνα Αλίρη ενώ απείλησε ότι θα τηλεφωνήσει στον δήμαρχο Κυρίζογλου για να μην τους παραχωρήσει την αίθουσα του δήμου.

Τελικά η εκδήλωση έγινε και ο Γιώργος Λαγός στην εισήγηση του, ενημέρωσε τα μέλη της Τ.Ο για τα γεγονότα. Όπως είπε, ο Ηρακλής Δρούλιας σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν, με έντονο ύφος τον επέπληξε και τον προειδοποίησε ότι θα παρέμβει στο δήμαρχο Λάζαρο Κυρίζογλου να ακυρωθεί η εκδήλωση. «Αυτό είναι κατάντια, ντρέπομαι. Η απόφαση να καλέσουμε τον πρώην υπουργό ήταν ομόφωνη. Αλλά δεν θα τους κάνουμε τη χάρη. Δεν είμαστε ξένοι, ούτε υπάλληλοι, το ΠΑΣΟΚ είναι το σπίτι μας. Απαράδεκτη η συμπεριφορά Δρούλια. Ο θεός να μας φυλάξει αν τέτοιοι άνθρωποι αναλάβουν την εξουσία», τόνισε.

Ο Χάρης Καστανίδης χαρακτήρισε «λεβέντικη» τη στάση του Γ.Λαγού και άδικη τη συμπεριφορά του Ν. Ανδρουλάκη στον ίδιο. «Αν δεν με ήθελε στο ψηφοδέλτιο για λόγους ανανέωσης ας μου το έλεγε. Όμως άλλα έλεγε προεκλογικά».

Όλοι οι καυτοί διάλογοι

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες περί τα μέσα Μαρτίου ο γραμματέας της Δημοτικής Οργάνωσης Αμπελοκήπων-Μενεμένης του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Λαγός τηλεφώνησε στον Χάρη Καστανίδη τον οποίο ενημέρωσε ότι η συντονιστική με ομόφωνη απόφασή της τον προσκαλεί στη δημοτική ολομέλεια ως κεντρικό ομιλητή για ενημέρωση επί όλων των τρεχόντων ζητημάτων. Ο κ. Καστανίδης είπε ότι θα ανταποκριθεί ευχαρίστως. Το Σάββατο πριν την εκδήλωση ο κ. Λαγός είχε έναν έντονο διάλογο με το γραμματέα Οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ Η. Δρούλια. Σύμφωνα με τον κ. Λαγό ο κ. Δρούλιας απαίτησε να μην γίνει εκδήλωση με τον ίδιο τον κ. Καστανίδη αλλά με τους Γ. Φραγγίδη-Ε. Αλίρη και μάλιστα του έστειλε και σχετική αφίσα να διακινηθεί στα social με τους προαναφερθέντες ως ομιλητές. «Δεν τα έχουμε ξαναζήσει αυτά. Εμείς ενημερώσαμε 20 ημέρες πριν την ΝΕ Α’ Θεσσαλονίκης η οποία σας ενημέρωσε και γραπτώς» αντέτεινε ο κ. Λαγός. Ο κ. Δρούλιας επέμεινε λέγοντας: »Αποκλείεται με Καστανίδη. Ή με Φραγγίδη-Αλίρη ή δεν θα κάνετε εκδήλωση». Ο κ. Λαγός αντέδρασε έντονα: «Συγνγώμη, καλούμε κανέναν εχθρό του κόμματος; Λοιπόν ή θα κάνουμε με Καστανίδη ή οι άλλοι δεν θα πατήσουν το πόδι τους εδώ, είναι ομόφωνη απόφαση».

Την Κυριακή έγινε νέο οργισμένο τηλεφώνημα μεταξύ Δρούλια-Λαγού. Ο υπεύθυνος Οργανωτικού ανακοίνωσε ότι ματαιώνεται η εκδήλωση και πως θα ανέβει ο ίδιος την επόμενη εβδομάδα στην Θεσσαλονίκη για να σχεδιαστεί νέα εκδήλωση. Εξήγησε δε ότι είναι πάγια πρακτική οι τοπικοί βουλευτές ή υποψήφιοι βουλευτές να μην καλούνται ως κεντρικοί ομιλητές στην εκλογική τους περιφέρεια.

«Δεν ντρέπεστε; Πριν λίγες μέρες ήταν η Θρασκιά εδώ σε τοπική εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ. Είναι βουλευτής η Θρασκιά και όχι ο Καστανίδης;» απάντησε σε οξείς τόνους ο κ. Λαγός.

Μάλιστα, όπως κατήγγειλε ο ίδιος ο κ. Λαγός δύο ώρες πριν την εκδήλωση του τηλεφώνησε εκ νέου ο κ Δρούλιας και του είπε: «Μαθαίνω ότι προχωράτε στην εκδήλωση θα πάρω τηλέφωνο τον Λάζαρο Κυρίζογλου (σ.σ. δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης) να μην σας δώσει την αίθουσα». «Κάνε ό,τι νομίζεις εμείς θα κάνουμε την εκδήλωση ακόμη κι έξω» απάντησε εκείνος.

Όσο για τον κανόνα του Οργανωτικού να μην μετέχουν υποψήφιοι βουλευτές ως κεντρικοί ομιλητές σε εκδηλώσεις της περιφερείας τους, κομματικά στελέχη κάνουν λόγο για προσχηματικές επικλήσεις και σημειώνουν: «Αν ισχύει αυτό, γιατί από τον Μάιο του 2023 που ο Ν. Ανδρουλάκης πήρε την έδρα της Θεσσαλονίκης αφήνοντας εκτός τον Χάρη Καστανίδη, μέχρι σήμερα δεν τον έχει καλέσει καμία ΤΟ ή ΝΕ σε εκδήλωση να μιλήσει ως κεντρικός ομιλητής;»

Ηρακλής Δρούλιας στο iefimerida: Εγώ θα προσπαθήσω να βάλω κανόνες που να τους τηρούν όλοι

Μιλώντας στο  iefimerida.gr ο Ηρακλής Δρούλιας εξήγησε ότι στο Οργανωτικό υπάρχει εδώ και πολύ καιρό, πριν αναλάβει ο ίδιος, ως κανόνας ότι κανείς τοπικός βουλευτής ή υποψήφιος βουλευτής δεν θα είναι κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση. Θα μπορεί να παρευρίσκεται, να παίρνει τον λόγο αλλά όχι ως κεντρικός ομιλητής, για ευνόητους λόγους, να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις. Ανέφερε μάλιστα ως παραδείγματα του Θανάση Γλαβίνα που δεν πηγαίνει ως κεντρικός ομιλητής ούτε στην Α’ ούτε στην Β’ Θεσσαλονίκης, της Μιλένας Αποστολάκη που την ζήτησαν για εκδήλωση στον Βόρειο Τομέα Αθήνας αλλά κρίθηκε ότι δεν πρέπει να πάει, λόγω ακριβώς αυτής της πρακτικής κοκ.

Για το περιστατικό αυτό καθαυτό επιβεβαίωσε ότι μίλησε με τον γραμματέα της ΤΟ Μεμενένης και επανέλαβε ότι πρέπει να ισχύσει ο παραπάνω κανόνας και όρισε ως ομιλητές τους Γ. Φραγγίδη και Χριστίνα Αλίρη.

Ο γραμματέας, κατά τον κ. Δρούλια, επέμενε και τότε δόθηκε η εντολή να ακυρωθεί η εκδήλωση και να γίνει σε άλλο ευθετότερο χρόνο και μάλιστα ότι θα ανέβαινε και ο ίδιος εφόσον ήθελαν νστην Θεσσαλονίκη. Κατόπιν αυτών έμεινε με την εντύπωση ότι δεν θα γίνει η επίμαχη εκδήλωση, η οποία τελικά έγινε. «Εγώ θα προσπαθήσω να βάλω κανόνες που να τους τηρούν όλοι» είπε καταληκτικά ο Η. Δρούλιας στο iefimerida.gr.

Αντιλήψεις αυταρχισμού, να παραιτηθεί ο Δρούλιας λένε κομματικοί
Έντονες ήταν οι αντιδράσεις από κομματικά στελέχη, όπως η Νέλλη Πεφάνη που έκανε λόγο για αντιλήψεις αυταρχισμού και ο Τάσος Τελλίδης που ζήτησε την παραίτηση Δρούλια κάνοντας λόγο για «κομματικά μαντρόσκυλα».

Η  Νέλλη Πεφάνη έκανε την εξής ανάρτηση:

«Απογοήτευση τα όσα διαδραματίστηκαν με αφορμή την εκδήλωση της ΤΟ Αμπελοκήπων – Μενεμένης, με κεντρικό ομιλητή τον Χάρη Καστανίδη. Η απόπειρα ακύρωσης της εκδήλωσης, καθώς και οι πιέσεις που ασκήθηκαν σε στελέχη της βάσης, παραπέμπουν σε αντιλήψεις αυταρχισμού που δεν έχουν θέση σε ένα σύγχρονο, δημοκρατικό κόμμα.

Ο Καστανίδης είναι ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, με βαθιά προσφορά στον χώρο και ξεχωριστή θεσμική πορεία. Η επιμονή ορισμένων να τον αποδομήσουν ή να τον περιθωριοποιήσουν, προσβάλλει τη συλλογική μνήμη και το πολιτικό ήθος που οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε.

Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι προσωπικό μαγαζί κανενός. Είναι σπίτι μας.Ολων όσων στηρίζουμε το κίνημα.Και στο σπίτι μας δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε κανέναν να πετάξει έξω εκείνους που το έχτισαν. Αν κάποιοι ενοχλούνται από τη φωνή της ιστορίας, πρόβλημά τους. Ζητούμενο είναι να χτίσουμε ΕΝΟΤΗΤΑ, όχι μηχανισμούς αποκλεισμού».

iefimerida.gr