«Ξέρω τι στο διάολο κάνω». Ο Τραμπ λέει ότι αυτός έχει δίκιο και όλοι οι άλλοι έχουν… άδικο. Το βίντεο με την άκρως προσβλητική δήλωση.
Λίγες μόνο ώρες πριν τεθούν σε εφαρμογή οι σαρωτικοί δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ προχώρησε σε εξαιρετικά προκλητικές αλλά και προσβλητικές δηλώσεις για τις χώρες που επιδιώκουν μία συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Συγκεκριμένα, μιλώντας σε εκδήλωση των Ρεπουμπλικανών στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ καυχήθηκε για τον αριθμό των χωρών που επικοινώνησαν μαζί του προσπαθώντας να συνάψουν συμφωνία για να πέσουν οι δασμοί, όπως μεταδίδει το BBC.
«Ξέρω τι στο διάολο κάνω» – Ο Τραμπ λέει ότι αυτός έχει δίκιο και όλοι οι άλλοι έχουν… άδικο
«Αυτές οι χώρες μου τηλεφωνούν, μου φιλούν τον κ@λο… πεθαίνουν να κάνουν μια συμφωνία…», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αμερικανός πρόεδρος.
Περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες προστρέχουν για μία συμφωνία, ο Τραμπ ανέφερε: «Σας παρακαλώ, σας παρακαλώ, κύριε, κάντε μια συμφωνία. Θα κάνω τα πάντα».
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι ο ίδιος έχει δίκιο και όλοι οι άλλοι έχουν άδικο σχετικά με τους κινδύνους των δασμών.
«Ξέρω τι στο διάολο κάνω. Ξέρω τι κάνω και ξέρετε κι εσείς τι κάνω», είπε. «Είμαι ο μόνος που θα μπορούσε να επιβάλει δασμούς, επειδή όλοι φοβόντουσαν. Φοβόντουσαν μήπως τους ασκήσουν κριτική», πρόσθεσε.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε νωρίτερα ότι τα τηλέφωνα «χτυπούσαν ασταμάτητα» και ότι μέχρι στιγμής τους έχουν προσεγγίσει 70 χώρες για να συνάψουν συμφωνίες για την άρση των δασμών τους.
Ο Τραμπ υπερηφανεύτηκε ότι μόνο αυτός μπορεί να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, απορρίπτοντας την ιδέα ότι το Κογκρέσο μπορεί να αναλάβει.
«Αν κάποιος επαναστάτης Ρεπουμπλικάνος – κάποιος τύπος που θέλει να κάνει φιγούρα και πει ‘νομίζω ότι το Κογκρέσο πρέπει να αναλάβει τις διαπραγματεύσεις’, επιτρέψτε μου να σας πω ότι δεν διαπραγματεύεστε όπως διαπραγματεύομαι εγώ».
Σχετικά με την Κίνα, ο Τραμπ παρέμεινε σταθερός, δικαιολογώντας τον τεράστιο δασμό του 104% στο Πεκίνο ως αντίποινα για την πολυετή εκμετάλλευση της Κίνας, υποστηρίζοντας: «Είναι η σειρά μας να κάνουμε το ξήλωμα».
Δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού μετά την συνάντησή του με τον Ντ.Τραμπ
Σε δηλώσεις προχώρησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναφορικά με τα την κατάσταση στην Συρία μετά την συνάντηση του είχε με τον Αμερικανό προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε πιο συγκεκριμένα:
«Η Τουρκία θέλει να δημιουργήσει στρατιωτικές βάσεις εντός της Συρίας και αυτό αποτελεί σοβαρό εθνικό κίνδυνο για το Ισραήλ.
Είμαστε αντίθετοι,σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι αυτό δεν πρόκειται να γίνει πότε«,σημείωσε ο Νετανιάχου απευθυνόμενος στον ισραηλινό λαό.
Ο Νετανιάχου απατώντας και στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος τον προέτρεψε να επικοινωνήσει μαζί του, αν για οποιοδήποτε λόγο αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα με τον Ερντογάν, είπε:
«Είπα στον Πρόεδρο Τραμπ, που είναι φίλος μου και φίλος του Ερντογάν: Αν χρειαστώ τη βοήθεια σου θα σου πω».
Τη δυνατότητα τηλεδιάσκεψης μέσω της πλατφόρμας myOEY.live.gov.gr, έχουν από σήμερα Έλληνες που επιθυμούν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους σε νέες αγορές του εξωτερικού, καθώς και κάτοικοι του εξωτερικού, που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στη χώρα μας. Μέσω της νέας ψηφιακής υπηρεσίας, οι ενδιαφερόμενοι κλείνουν ραντεβού με εξειδικευμένους υπαλλήλους των Γραφείων Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (Ο.Ε.Υ.) των Αρχών Εξωτερικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών για να ενημερωθούν, χωρίς να απαιτείται φυσική παρουσία, για νομικά, φορολογικά, εμπορικά και άλλα ζητήματα. Η πλατφόρμα, η οποία αρχικά λειτουργεί πιλοτικά σε συγκεκριμένες αγορές, υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου και του Υφυπουργού Εξωτερικών, Τάσου Χατζηβασιλείου, με στόχο τη στήριξη της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων, καθώς και την προσέλκυση επενδύσεων.
Πιο συγκεκριμένα, για τον προγραμματισμό της τηλεδιάσκεψης, οι ενδιαφερόμενοι εισέρχονται στην πλατφόρμα, είτε απευθείας στο myOEY.live.gov.gr, είτε μέσω του gov.gr στην Ενότητα «Επιχειρηματική δραστηριότητα» και στην Υποενότητα «Ενίσχυση επιχειρήσεων», με χρήση κωδικών TaxisNet και επιλέγουν το Γραφείο Ο.Ε.Υ., τη θεματική κατηγορία παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς και την ημερομηνία και την ώρα της τηλεδιάσκεψης. Σε περίπτωση που κάποιος δεν διαθέτει κωδικούς TaxisNet, ο προγραμματισμός του ραντεβού μπορεί να γίνει από τρίτο πρόσωπο. Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης είναι απαραίτητη η παρουσία του ενδιαφερόμενου. Η νέα υπηρεσία παρέχει ένα απολύτως ασφαλές, κρυπτογραφημένο κανάλι για την προστασία της συνομιλίας και των προσωπικών δεδομένων.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να πραγματοποιήσουν τηλεδιάσκεψη για μια από τις ακόλουθες κατηγορίες:
Θέλω να εξάγω: Παρέχεται γενική πληροφόρηση για την αγορά, τις τελωνειακές διαδικασίες, την πιστοποίηση προϊόντων, τον ανταγωνισμό, τις εμπορικές εκθέσεις, τις επιχειρηματικές αποστολές, τις καταναλωτικές συνήθειες κ.α.
Θέλω να ανοίξω επιχείρηση: Παρέχεται πληροφόρηση σχετικά με το επιχειρηματικό περιβάλλον, το θεσμικό πλαίσιο, τις νομικές μορφές επιχειρήσεων, τη φορολογία, τα κίνητρα επενδύσεων κ.α., που επικρατούν στη χώρα αρμοδιότητας του Γραφείου Ο.Ε.Υ. που θα επιλεγεί.
Αντιμετωπίζω πρόβλημα-εμπορική διαφορά: Παρέχεται πληροφόρηση σχετικά με τον έλεγχο ύπαρξης εταιρείας, τη μεσολάβηση για επίλυση εμπορικής διαφοράς, τυχόν προβλήματα με τελωνειακές ή άλλες αρχές κ.α.
I want to invest in Greece / Θέλω να επενδύσω στην Ελλάδα: Παρέχεται πληροφόρηση προς ξένους δυνητικούς επενδυτές στην Ελλάδα σχετικά με τομείς αιχμής, κίνητρα επενδύσεων, διαδικασίες και αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς στην Ελλάδα.
Θέλω να συμμετέχω σε δράσεις αναπτυξιακής συνεργασίας: Παρέχεται πληροφόρηση για συμμετοχή σε προγράμματα αναπτυξιακής συνεργασίας από ελληνικής πλευράς στη χώρα αρμοδιότητας του Γραφείου Ο.Ε.Υ. που θα επιλεγεί (εφόσον υπάρχουν).
Σημειώνεται ότι σε αρχικό στάδιο, η πλατφόρμα myOEYlive θα λειτουργεί για τα Γραφεία Ο.Ε.Υ. σε Τορόντο, Μπουένος Άιρες, Πεκίνο, Γιοχάνεσμπουργκ, Βελιγράδι και Ρώμη, ενώ μακροπρόθεσμα θα ενταχθεί ολόκληρο το δίκτυο των Γραφείων Ο.Ε.Υ. του Υπουργείου Εξωτερικών.
Το έργο εντάσσεται στο Ετήσιο Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου Εξωτερικών για το έτος 2025 και παράλληλα θα περιλαμβάνεται στη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2025-2028, τον στρατηγικό οδικό χάρτη για την οικοδόμηση μιας πιο ανταγωνιστικής και ανθεκτικής οικονομίας και κοινωνίας, ευθυγραμμισμένης με το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Ψηφιακή Δεκαετία 2030.
Η πλατφόρμα υλοποιήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ΓΓΠΣΨΔ) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών, με μέριμνα των Γενικών Γραμματέων, Δημοσθένη Αναγνωστόπουλου και Δημήτρη Σκάλκου, αντίστοιχα. Αποτελεί συνέχεια της συνεργασίας των Υπουργείων Εξωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη δημιουργία της πλατφόρμας εξυπηρέτησης πολιτών από Προξενικές Αρχές, myConsulLive. Επιπλέον, αναπτύχθηκε κατά τα πρότυπα των αντίστοιχων υπηρεσιών ψηφιακών ραντεβού, myDesklive, που έχει αναπτύξει η ΓΓΠΣΨΔ και οι οποίες αξιοποιούνται με επιτυχία από ένα σύνολο δημόσιων φορέων, όπως ο e-ΕΦΚΑ, τα ΚΕΠ, η ΔΥΠΑ, οι Δήμοι, οι Προξενικές Αρχές και η ΑΑΔΕ.
-Τα στέλνει η εταιρεία Green Volt, θυγατρική της Lamda Develoment του ομίλου Λάτση που θα κατασκευάσει 4 αιολικά πάρκα με ανεμογεννήτριες στον βόρειο Έβρο
-Νόμος του 2022 της Κυβέρνησης Μητσοτάκη επιτρέπει την ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ εκτάσεων
Σε απόγνωση, έντονα θορυβημένοι, προβληματισμένοι αλλά και εκνευρισμένοι, είναι αγρότες, ιδιοκτήτες χωραφιών στις περιοχές Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας, από την τακτική κορυφαίας εταιρείας ανεμογεννητριών, που τους έστειλε ΕΞΩΔΙΚΑ-ΤΕΛΕΣΙΓΡΑΦΑ το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Το Evros-news.gr ΑΠΟΚΑΛΥΤΠΕΙ ότι με τρόπο που θα μπορούσε να θεωρηθεί και εκβιαστικός, η εταιρεία τους ζητάει να αποδεχθούν τις οικονομικές της προτάσεις για ενοικίαση ή πώληση των χωραφιών τους για πάνω από 20 χρόνια, στα σημεία που θα τοποθετήσει ανεμογεννήτριες. Τους καλεί μάλιστα να απαντήσουν μέσα σε ελάχιστες ημέρες (τρεις όπως λένε) αν αποδέχονται την πρόταση της, διαφορετικά με βάση ένα νόμο που ψηφίστηκε το 2022 από την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και χαρακτηρίζει τα έργα ΑΠΕ (Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας) εθνικής σημασίας, ΘΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΣΕ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ των χωραφιών τους. Μάλιστα οι περισσότεροι ήδη έχουν απευθυνθεί σε δικηγόρους προκειμένου να δουν πως θα αντιδράσουν και θα αντιμετωπίσουν αυτά τα εξώδικα-τελεσίγραφο (έχουμε στη διάθεση μας κάποια) της συγκεκριμένης εταιρείας.
Η εταιρεία Green Volt, θυγατρική της
Lamda Develoment του ομίλου Λάτση
Πρόκειται για την εταιρεία Green Volt, θυγατρική της πολύ γνωστής από την υλοποίηση του project στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού, την Lamda Develoment του ομίλου της πανίσχυρης οικογένειας Λάτση, η οποία έχει λάβει έγκριση από την ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) για την δημιουργία 4 Α.Σ.Π.Η.Ε., αιολικών πάρκων με ανεμογεννήτριες δηλαδή, συνολικής ισχύος 302,4 MW σε Διδυμότειχο και Ορεστιάδα καθώς και διασυνδετική γραμμή μεταφοράς 150 kV.
Φορέας του εν λόγω project είναι η εταιρεία Green Volt Μ.Ι.Κ.Ε. και αυτό αφορά σε 4 Αιολικούς Σταθμούς Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Α.Σ.Π.Η.Ε.) συνολικής ισχύος 302,4 MW με τα συνοδά έργα τους και διασυνδετική γραμμή μεταφοράς 150 kV σε νέο Κ.Υ.Τ. Ειδικότερα, το έργο απαρτίζεται από:
-1. Αιολικό Πάρκο 100,8 MW (με 24 Ανεμογεννήτριες) στη θέση «Λαγός – Πύργος – Αλώνια» της Δ.Ε. Διδυμοτείχου & Ορεστιάδας του Δήμου Διδυμοτείχου & Ορεστιάδας.
– 2. Αιολικό Πάρκο ισχύος 63,0 MW (με 15 Α/Γ) στη θέση «Τρανή Ράχη – Χέρσος Λόφος – Πηγάδια» της Δ.Ε. Διδυμότειχου, Μεταξάδων & Ορεστιάδας των Δήμων Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας.
-3. Αιολικό Πάρκο ισχύος 46,2 MW (με 11 Α/Γ) στη θέση «Αλμυρές – Πάγος» της Δ.Ε. Κυπρίνου του Δήμου Ορεστιάδας.
-4. Αιολικό Πάρκο ισχύος 92,4 MW (με 22 Α/Γ) στη θέση «Φύλακες – Αετός – Μαυροχώματα» της Δ.Ε. «Βύσσας – Κυπρίνου» του Δήμου Ορεστιάδας.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο έργο έχει εξασφαλίσει την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο) από τον Σεπτέμβριο του 2022, ενώ με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ εγκρίθηκε η τροποποίηση της ως προς την ένταξη στον σχεδιασμό του των εκτάσεων εκείνων που διέπονται από τη δασική νομοθεσία, συνολικού εμβαδού 35.302,04 τ.μ. Το τελευταίο ξέρετε τι σημαίνει. Ότι μπορούν και σε δασικές εκτάσεις να τοποθετήσουν ανεμογεΝνήτριες στις συγκεκριμένες περιοχές.
Όσοι ιδιοκτήτες χωραφιών δεν συμφωνούν στα
ποσά ενοικίασης ή πώλησης, δέχθηκαν ΕΞΩΔΙΚΑ
Ήδη η συγκεκριμένη εταιρεία, την οποία σε τοπικό επίπεδο και για τα συγκεκριμένα έργα στον βόρειο Έβρο εκπροσωπούσε γνωστός θεσμικός που το 2023, πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές φέρεται να αποχώρησε ενώ υπάρχουν μηχανικοί της Ορεστιάδας που απλά “τρέχουν” τα τεχνικά θέματα και δεν έχουν ανάμιξιη στα υπόλοιπα, ήρθε σε συμφωνίες με αγρότες, ιδιοκτήτες χωραφιών, που τα νοίκιασαν ή τα πούλησαν. Κάποιοι φαίνεται μάλιστα να πήραν και ικανοποιητικά χρήματα. Όσοι όμως δεν θέλουν να παραχωρήσουν τα χωράφια τους προς ενοικίαση ή αγορά από την Green Volt, είτε γιατί δεν τους ικανοποιούν τα ποσά, είτε επειδή θέλουν να τα καλλιεργούν, δέχθηκαν τα ΕΞΩΔΙΚΑ-ΤΕΛΕΣΙΓΡΑΦΟ και δεν ξέρουν πως θα αντιδράσουν.
Ο νόμος του 2022 της Κυβέρνησης Μητσοτάκη
επιτρέπει την ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ εκτάσεων
Δυστυχώς, όπως ενημερώθηκαν, ο νόμος που ψήφισε η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και συγκεκριμένα ο 4151/2022 άρθρο 4 παράγραφος 7, σε συνδυασμό με το νόμο 2882/2001 περί “Αναγκαστικής απαλλοτρίωσης” που τότε είχε ψηφιστεί για την κρατική ΔΕΗ αλλά πλέον το 2022 επεκτάθηκε και στις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΕΚΤΑΣΕΩΝ για ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ, αν δεν συμφωνήσει ο ιδιοκτήτης της έκτασης.
Μάλιστα, όπως ήδη αναφέραμε, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενέκρινε ακόμα και την ένταξη στον σχεδιασμό του των εκτάσεων εκείνων που διέπονται από τη δασική νομοθεσία,
Πως θα μπορούσαν να τα αποτρέψουν όλα αυτά; Όταν αναρτήθηκε από την ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) η έγκριση των συγκεκριμένων 4 έργων δημιουργίας αιολικών πάρκων στον βόρειο Έβρο και υπήρχαν απλά οι συντεταγμένες των περιοχών, θα έπρεπε οι ιδιοκτήτες των εκτάσεων που διαφωνούσαν να καταθέσουν ένσταση. Ποιος απλός αγρότης όμως να παρακολουθεί την επίσημη σελίδα της ΡΑΕ και ακόμα και αν το έκανε, που να γνωρίζει ότι το χωράφι του είναι μέσα σε αυτές τις συντεταγμένες;
Ποια είναι η Green Volt
Η Green Volt συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2020 με μοναδική μέτοχο την Greenvega Energy Limited και αρχικό κεφάλαιο 5.000 ευρώ, με σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταικά συστήματα και από μετατροπή αιολικής ενέργειας.
Ακολούθησαν διαδοχικές αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου με την είσοδο και άλλων εταιρικών σχημάτων. Έτσι, σύμφωνα με την τελευταία τροποποίηση του καταστατικού, το μετοχικό τη κεφάλαιο ανέρχεται σήμερα 2.436.686 ευρώ, -που αντιστοιχούν σε ισάριθμα εταιρικά μερίδια του 1 ευρώ-, συνιστάμενο από κεφαλαιακές και εξωκεφαλαιακές εισφορές. Ειδικότερα τα 2.256.686 ευρώ αποτελούν καταβεβλημένα κεφάλαια και οι 180.000 ευρώ εξωκεφαλαιακές εισφορές.
Όσον αφορά τη μετοχική σύνθεση:
– η εταιρεία Evrowind Μονοπρόσωπη Εταιρεία Συμμετοχών και Διαχείρισης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κατέχει ποσοστό 67,71%. Η Evrowind, με Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο τον Οδ. Αθανασίου (Διευθύνοντα Σύμβουλο της Lamda Development του ομίλου Λάτση) συστάθηκε τον Φεβρουάριο του 2022, με βασικό σκοπό, μεταξύ άλλων, τη δραστηριοποίηση σε θέματα ενέργειας και ειδικότερα την εμπορία και παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος και τις ΑΠΕ, καθώς και τη μελέτη, κατασκευή, εγκατάσταση, εμπορία και διαχείριση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (αιολική, υδροηλεκτρική παραγόμενη από φωτοβολταϊκά πάρκα και από βιομάζα), ενώ είναι θυγατρικός βραχίονας της Lamda Development.
Η είδηση ότι ο Τραμπ φέρεται να εξοργίστηκε με τον Πούτιν εμφανίστηκε ταυτόχρονα με εντελώς διαφορετικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου. Κυκλοφόρησε βίντεο στο οποίο ο Τραμπ, με ιδιαίτερα επιθετικό ύφος, απειλεί προσωπικά τον Ζελένσκι ότι, αν αποσυρθεί από τη συμφωνία σχετικά με τα σπάνια μέταλλα και άλλους πολύτιμους πόρους, θα υπάρξουν συνέπειες. Κατά τον Τραμπ, οι πόροι αυτοί θα πρέπει να τεθούν υπό αμερικανικό έλεγχο – όχι ως πληρωμή για μελλοντική στρατιωτική βοήθεια, αλλά για όσα έχουν ήδη παραδοθεί.
Την ίδια ώρα, ο ισχυρισμός ότι ο Τραμπ είναι εξοργισμένος με τον Πούτιν επειδή επέκρινε τον Ζελένσκι και είναι έτοιμος να διπλασιάσει τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο, δεν διατυπώθηκε από τον ίδιο τον Τραμπ. Τον μετέφερε παρουσιαστής του NBC – σαφώς όχι υποστηρικτής του Τραμπ, αλλά μέλος των φιλελεύθερων mainstream ΜΜΕ. Ο παρουσιαστής υποστήριξε ότι ο Τραμπ τον κάλεσε προσωπικά και του δήλωσε την οργή του απέναντι στον Πούτιν.
Μπορεί κανείς να μιλήσει για αντιφάσεις. Με ποιον είναι τελικά εξοργισμένος ο Τραμπ, με τον Ζελένσκι ή με τον Πούτιν; Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για άμεση δήλωση, στη δεύτερη για έμμεση αναφορά μέσω δημοσιογράφου. Άρα, εφόσον η κριτική στον Πούτιν δεν ειπώθηκε άμεσα, μπορεί ανά πάσα στιγμή να διαψευστεί – ή να ισχυριστεί ο Τραμπ ότι παρερμηνεύτηκε.
Πολύ πιο ουσιαστικό είναι το ερώτημα: τι κρύβεται πίσω από τις ταλαντεύσεις του Τραμπ; Το γεγονός είναι πως τις τελευταίες ημέρες έχει γίνει ξεκάθαρο ότι το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ έχει αποτύχει πλήρως. Είχε υποσχεθεί ότι θα φέρει Πούτιν και Ζελένσκι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και θα λύσει γρήγορα τη σύγκρουση. Όμως τόσο οι αρχικές του προσπάθειες όσο και η δεύτερη απόπειρα να “διαχειριστεί την κατάσταση” αποδείχθηκαν εξωπραγματικές. Ο Τραμπ δεν κατανόησε την ουσία της σύγκρουσης και δεν έχει ακόμη καταλάβει ποιος πολεμάει, γιατί και για ποιον σκοπό.
Ταυτόχρονα, ο Τραμπ γνωρίζει πολύ καλά ότι ο πόλεμος ξεκίνησε από τους ιδεολογικούς του αντιπάλους στις ΗΠΑ. Γνωρίζει επίσης ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί: δεν τον εξυπηρετεί και δεν συμβαδίζει με την ατζέντα του “Make America Great Again” (MAGA). Όμως, δεν ξέρει τι να κάνει μετά – και γι’ αυτό οι πρώτες του κινήσεις ήταν εκτός τόπου και χρόνου.
Αυτές οι κινήσεις θα μπορούσαν να πετύχουν μόνο με την πολιτική αυτοκτονία και των δύο καθεστώτων – είτε του ρωσικού είτε του ουκρανικού – ή έστω του ενός από τα δύο. Μέχρι στιγμής, ο Τραμπ δεν είναι έτοιμος να θυσιάσει την Ουκρανία ως κρατική οντότητα. Αλλά εμείς δεν θα δεχτούμε τίποτα λιγότερο. Αν ο Τραμπ αποδεχθεί τους στόχους μας στην Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση (ΕΣΕ), θα είμαστε ικανοποιημένοι. Όμως αυτό θα είναι δική μας νίκη – όχι “γενναιόδωρη παραχώρηση ενός μεγαλοπρεπούς ηγέτη”.
Η αιτία του θυμού και της απογοήτευσης του Τραμπ είναι, επομένως, προφανής: απλώς δεν ξέρει πώς να λύσει αυτή τη σύγκρουση.
Την ίδια στιγμή, ο Ζελένσκι ήταν ήδη έτοιμος να υποχωρήσει και να δεχτεί οποιοδήποτε αμερικανικό όρο, αρκεί να συνεχιστεί η στρατιωτική βοήθεια. Όμως ξανά, η Βρετανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Αμερικανοί παγκοσμιοποιητές παρενέβησαν, πείθοντας τον Ζελένσκι να διακόψει κάθε επαφή με τον Τραμπ και να δεχτεί στήριξη από την ΕΕ.
Το ίδιο είχε συμβεί και στις πρώτες συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης, στην αρχή της ΕΣΕ: οι ίδιοι δρώντες έπεισαν τον Ζελένσκι να ακυρώσει κάθε προηγούμενη συμφωνία. Τώρα τον έπεισαν να διαρρήξει και τη συμφωνία με τον Τραμπ για τα μεταλλευτικά δικαιώματα της Ουκρανίας – παρότι στο παρελθόν ήταν έτοιμος να τα παραχωρήσει στους Βρετανούς, οι οποίοι του είχαν υποσχεθεί στήριξη.
Ο Πούτιν ξεκαθάρισε στο Μούρμανσκ πως δεν θα περιοριστούμε σε πιέσεις: θα εξαλείψουμε τον εχθρό. Αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος συνεχίζεται – τίποτα δεν αλλάζει. Ακόμη κι αν οι σχέσεις με την Αμερική βελτιωθούν, αυτό δεν θα επηρεάσει άμεσα ή άμεσα την πορεία της ΕΣΕ (Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης).
Ο πόλεμος συνεχίζεται. Το δείχνει η ενόχληση του Τραμπ, η επιθετική πολιτική της ΕΕ και οι τρομοκρατικές τακτικές του Ζελένσκι. Το δείχνουν και τα λόγια του προέδρου μας, που καλεί το λαό και την κοινωνία να μην εφησυχάζουν. Ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει – γιατί θα τελειώσει μόνο με τη δική μας νίκη. Και για αυτό, απομένει ακόμη πολλή προσπάθεια.
Και τέλος, το πιο σημαντικό: ο Τραμπ και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται σταδιακά από αυτή τη σύγκρουση. Αλλά επειδή δεν είναι “ο δικός του πόλεμος” και δεν κατάφερε να τον σταματήσει, ο Τραμπ παραχωρεί την πρωτοβουλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα αφήσει την ευθύνη του πολέμου στην Ευρώπη και στον Ζελένσκι. Είναι μια χειρονομία τύπου Ποντίου Πιλάτου: ο Τραμπ νίπτει τας χείρας του. Το κάνει φυσικά σταδιακά, ώστε να μη καταρρεύσει αμέσως το μέτωπο με την απόσυρση της αμερικανικής στήριξης.
Αυτό σηματοδοτεί κάποιο επίπεδο ύφεσης. Όμως, από τη στιγμή που η ΕΕ αναλαμβάνει την ευθύνη της διεξαγωγής του πολέμου εναντίον μας, μπορούμε να περιμένουμε σημαντική ενίσχυση της φιλελεύθερης δικτατορίας στην Ευρώπη. Αυτό το βλέπουμε ήδη: η ηγέτης του γαλλικού National Rally, Μαρίν Λεπέν – η βασική αντίπαλος του Μακρόν – καταδικάστηκε για εντελώς ανυπόστατες κατηγορίες. Όπως φαίνεται, ο Σόρος έχει “αγοράσει” όλους τους δικαστές των δημοκρατικών καθεστώτων – το δικαστικό σύστημα είναι πλέον πλήρως ιδεολογικοποιημένο και διαφθαρμένο από τα παγκοσμιοποιητικά δίκτυα.
Δεν υπάρχει σχεδόν καμία δικαιοσύνη, ούτε στην Αμερική ούτε στην Ευρώπη. Δικαιοσύνη μπορεί να υπάρξει μόνο σε κυρίαρχα καθεστώτα. Όπου επικρατεί φιλελεύθερη δημοκρατία, η δικαιοσύνη είναι στα χέρια των παγκοσμιοποιητών. Δεν μπορούμε πια να ελπίζουμε σε καμία νομική διευθέτηση. Ο καθένας πλέον είναι μόνος του.
Επαναλαμβάνω: η ΕΕ, ως κέντρο και έδρα της φιλελεύθερης δικτατορίας, εισέρχεται σε κατάσταση άμεσου πολέμου μαζί μας στην Ουκρανία, ενώ η Αμερική κάνει πίσω. Και αυτό είναι καλό νέο. Ο χώρος δράσης της ζητιανιάς και της τρομοκρατίας του Ζελένσκι περιορίζεται – αλλά ξέρουμε πόσο αποτελεσματικός υπήρξε αυτός ο αιμοσταγής κλόουν στο να αποσπά χρήματα και στρατιωτική υποστήριξη.
Κατά συνέπεια, ο πόλεμος συνεχίζεται – και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να τον διεξαγάγουμε μέχρι την τελική νίκη. Σε αυτό το σημείο, δεν μπορώ καν να φανταστώ αν θα σταματήσουμε στα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας ή όχι. Ούτε οι Ευρωπαίοι το γνωρίζουν – και κάνουν τα πάντα για να διασφαλίσουν ότι αυτός ο πόλεμος δεν θα τελειώσει στην Ουκρανία.
Η ισλαμιστική τουρκική δημοσιογραφία βρίσκεται σε τέτοια κατάντια, που τρεις μέρες πριν, ισραηλινά αεροσκάφη βομβάρδισαν τουρκική βάση στη Συρία, την κατέστρεψαν ολοσχερώς, πέντε Τούρκοι μηχανικοί σκοτώθηκαν ως μάρτυρες και δεκάδες Σύροι –είτε πολίτες είτε στρατιωτικοί συνεργάτες του Τουρκικού Στρατού που πληρώνονται με τουρκικό κρατικό μισθό– έχασαν τη ζωή τους… και στην Τουρκία δεν το έμαθε κανείς.
Εγώ, που δεν αποχωρίζομαι το ίντερνετ για 12 ώρες τη μέρα, το άκουσα μόλις σήμερα από τον Σεμπαχατίν ΟΝΚΙΜΠΑΡ και τον Χουσνού ΜΑΧΑΛΛΙ.
Εδώ και τρεις ημέρες, ο διεθνής Τύπος μιλά για την επίθεση του Ισραήλ στον τουρκικό στρατό και γράφει πως ανά πάσα στιγμή μπορεί να ξεσπάσει πολεμική σύγκρουση Ισραήλ-Τουρκίας. Και την ώρα που συμβαίνουν αυτά, ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν ΦΙΝΤΑΝ δηλώνει πως δεν θα υπάρξουν αντίποινα κατά του Ισραήλ και ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί να πολεμήσει με το Ισραήλ. Μια δήλωση που μυρίζει φόβο και υποχώρηση – κι όμως τη μαθαίνουμε μέσω του γαλλικού, του αγγλικού και του γερμανικού Τύπου!
Και να φανταστείτε… Όσο κι αν τους έβριζα, ούτε επί Κενάν ΕΒΡΕΝ τα ΜΜΕ δεν ήταν τόσο πολύ υπό πίεση και λογοκρισία όσο σήμερα. Οι ισλαμιστές μάς πήραν τα πάντα – και μαζί με όλα, μάς στέρησαν και το κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα δικαίωμα στην ενημέρωση.
Όσο λέγαμε ότι “κατακτήσαμε τη Συρία”, “82 Χαλέπι, 83 Δαμασκός” και ετοιμαζόμασταν να διορίσουμε μέχρι και νομάρχες εκεί, στην πραγματικότητα μας είχαν βάλει να τρέχουμε με τις παντόφλες της μάνας μας… και δεν το είχαμε καν καταλάβει.
–Αλλαγή και αλλαγή ενεργειακής στρατηγικής και υποδείγματος
……………………………………………………………………………………..
του Ελευθερίου Τζιόλα
Αυτό που έγινε στη Δυτική Μακεδονία με την εκεί πρόσφατη επίσκεψη Μητσοτάκη και τις σχετικές ανακοινώσεις-παρουσιάσεις των νέων σχεδίων της ΔΕΗ αποτελούν κυριολεκτικά μια πολύμορφη πρόκληση. Που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη.
Μια πρόκληση που εντάσσεται και κλιμακώνει μια πολιτική που βαθαίνει την κρίση, την φτωχοποίηση, την απογύμνωση, τη διάλυση της περιοχής και, εν όψει των πολύ σοβαρών γεωπολιτικών και οικονομικών αβεβαιοτήτων, θέτει σε ενεργειακά αδιέξοδα τη χώρα και την ελληνική κοινωνία.
Πως φτάσαμε εδώ
Είχαμε ασχοληθεί με κείμενα και αρθρογραφία μας συστηματικά και συγκεκριμένα και για το Ενεργειακό ζήτημα, και για τη Δυτική Μακεδονία.
Από το Σεπτέμβρη 2019 όταν ο κ. Μητσοτάκης αυθαίρετα και ασχεδίαστα έθεσε από το βήμα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τους στόχους της βίαιης και βεβιασμένης απολιγνιτοποίησης, είχαμε διατυπώσει μαχητική κριτική, είχαμε αναδείξει τις σοβαρότατες επιπτώσεις για τη Δυτική Μακεδονία (ενεργειακές, εργασιακές, δημογραφικές, οικονομικές, κοινωνικές). Είχαμε αντιτείνει αναλυτικά και συγκεκριμένα μια στρατηγική ήπιας και μεσοπρόθεσμης μετάβασης με στήριξη στους εθνικούς ενεργειακούς πόρους και την σταθερή μέριμνα για την απασχόληση, την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή συνολικότερα και πολύ περισσότερο στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Αντίληψη που στο πνεύμα και τα κύρια στοιχεία της εξακολουθεί να αποτελεί τη σωστή, θετική πυξίδα.
Ενδεικτικά, μεταξύ των πολλών, αναφέρω το κείμενό μου στο SLpress και στο ‘’e-Δίαυλος’’ με τον χαρακτηριστικό τίτλο: Τι θα συμβεί στη Δυτική Μακεδονία σε 10 χρόνια (δημοσιευμένο στις 12.2.2021). Υπογράμμιζα σε κείνο κείμενο: «Κανείς δεν εξήγησε συγκεκριμένα και πειστικά γιατί η Ελλάδα βρέθηκε να επιδιώκει στόχους 15 χρόνια ενωρίτερα από τη Γερμανία;… Σε αντίθεση, πάντως, με τα μεταβατικά στοιχεία του προηγούμενου εγκεκριμένου από την Ε. Ένωση Εθνικoύ Σχεδίου για την Eνέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), ο στόχος του 2023 σημαίνει ότι όλες οι λιγνιτικές μονάδες, εκτός της μονάδας Πτολεμαΐδα V, που θα ξεκινήσει η λειτουργία της αρχές του 2022 και θα κλείσει το 2028, θα κλείσουν. Η αυθαιρεσία του ορισμού ως χρονικό στόχο το 2023 καταδυναστεύει πλέον κάθε σχεδιασμό, στραγγαλίζει κάθε προγραμματισμό και εξουθενώνει ολόκληρη την περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Ό,τι ακολούθησε από κει και μετά –και συνεχίζεται– για μεν τον δημόσιο λόγο της κυβέρνησης ήταν μια κακοστημένη δικαιολόγηση εκβιαστικών στόχων, για δε την πολιτική της ένα βατερλώ ασυναρτησιών και αντιφάσεων με προτιμήσεις, πάντως, συμμαχιών προς τα ισχυρά ενεργειακά οικονομικά συμφέροντα.Αυτό που πρόκειται να συμβεί στη Δυτική Μακεδονία στα επόμενα 10 χρόνια θα είναι μια απερίγραπτη εικόνα εγκατάλειψης, φυγής, αποβιομηχάνισης και ανεργίας. Μια εκτεταμένη φτωχοποίηση κι ένα κύμα πληθυσμιακής φυγής. Αυτά συμβαίνουν σε μια Περιφέρεια όπου το 2001 ο πληθυσμός ήταν 301.522 κάτοικοι, το 2011 285.899 κάτοικοι και το 2018 269.222 (εντός μιας 7ετίας: -10,7%) (στοιχεία Eurostat). Πρόκειται για την πιο αραιοκατοικημένη Περιφέρεια της χώρας και μια από τις πιο αραιοκατοικημένες στην ΕΕ, διατηρώντας, ταυτόχρονα, τα αρνητικά πρωτεία του δημογραφικού και της υψηλότερης ανεργίας (25%). Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας βρίσκεται στη 263η θέση μεταξύ των 268 ευρωπαϊκών περιφερειών και με την πτωτική τάση της, δείχνει την αναγκαιότητα μιας πολύ μεγάλης συστηματικής προσπάθειας αναστροφής της. Πολύ δε περισσότερο τώρα, υπό καθεστώςεκτεταμένης αποβιομηχάνισης (απολιγνιτοποίηση).Ακόμα κι αν το Σχέδιο Μετάβασης ήταν σωστά σχεδιασμένο και οργανωμένο, και η υλοποίησή του ήταν απόλυτα επιτυχημένη, η αντίστοιχη διεθνής επιτυχημένη εμπειρία βεβαιώνει ότι η μετάβαση διαρκεί τουλάχιστον 20 έτη. Η δημαγωγικά πολλά υποσχόμενη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση και το ομώνυμο Ταμείο μπροστά στον όγκο, την πολυπλοκότητα, το βάθος των προβλημάτων που δημιουργούνται, που θα δημιουργηθούν και που θα οξυνθούν, βρίσκεται σε πλήρη αναντιστοιχία και προφανή αδυναμία ανταπόκρισης. Δεν διαθέτει ούτε τους αναγκαίους πόρους (από 7,5 δισ. βρέθηκε στα 5,05 δισ. ευρώ, με πλήρη αβεβαιότητα υλοποίησης), ενώ η εκτίμηση μόχλευσης των 100 δισ. ευρώ δεν αποτελεί στοιχείο σοβαρής προσέγγισης. Ούτε επίσης διαθέτει κάποια σοβαρή συγκροτημένη στόχευση και πραγματική πολυκλαδική στήριξη, με προτεραιότητα στον πολύ σημαντικό -και σχετικά ανακάμπτοντα- αγροτοδιατροφικό τομέα.»
Και τονίζαμε εμφατικά: «Οι μοιραίες επιλογές βιασμένης αντικατάστασης του εθνικού ενεργειακού πόρου (λιγνίτης) με το εισαγόμενο φυσικό αέριο και της παράδοσης των άλλων σημαντικών εθνικών ενεργειακών πόρων (ήλιος, αέρας, νερά, βιομάζα -αργότερα υδρογονάνθρακες κλπ) σε εκμετάλλευση από πανίσχυρα ξένα ιδιωτικά ή/και ολιγοπωλιακά συμφέροντα θα υποσκάψουν με ανεπανόρθωτο τρόπο την ενεργειακή ευστάθεια και την όποια αντοχή της χώρας. Έτσι θα καταστεί η Ελλάδα ευάλωτη και μονίμως εξαρτώμενη, τουτέστιν κυριαρχούμενη και υποταγμένη στο γεωπολιτικό παιχνίδι.»
Από το 2019, από τότε που ο πρωθυπουργός ανακοίνωνε την έναρξη του «φιλόδοξου προγράμματος απολιγνιτοποίησης», έχουν περάσει σχεδόν 6 χρόνια (από τα 10 που έγραφα), και τα παραπάνω που τότε γράφονταν -αξιολογώντας και προειδοποιώντας- έχουν επιβεβαιωθεί με τον πιο απόλυτο αλλά και πιο σκληρό τρόπο. Και είναι πλέον περισσότερο από βέβαιο ότι αυτή η πορεία αποσύνθεσης της περιοχής θα συνεχιστεί!…
Ας έρθουμε, όμως, να δούμε συγκεκριμένα αυτά τα προκλητικά που πανηγυρικά (και πάλι) ανακοινώθηκαν στη Δυτική Μακεδονία -και όσοι αγωνιστικά διαφώνησαν είχαν την απάντηση των δακρυγόνων!…
Μετά και το κλείσιμο και της εμβληματικής σύγχρονης μονάδας «Πτολεμαΐδα 5»: τι έρχεται;
Εδώ, πρώτα απ΄όλα, έχουμε να κάνουμε με τεράστιες ευθύνες μιας επένδυσης αξίας 1,47 δις €, που στην πράξη την αχρηστεύουν. Η μονάδα που ανακοινώθηκε ότι θα κλείσει στο τέλος του 2026 (σε ενάμισι χρόνο) είχε -σύμφωνα με τις δηλώσεις των ίδιων των υπευθύνων της ΔΕΗ- κατασκευασθεί με εργολάβο εταιρεία την ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, με την πιο προηγμένη αντιρρυπαντική τεχνολογία προέλευσης ΗITTACHI, με ορίζοντα κανονικής λειτουργίας (και αποπληρωμής της επένδυσης!) το τέλος το 2028 και με δυνατότητα -μετά το 2028- στρατηγικής εφεδρείας για την ασφάλεια και την ευστάθεια του Εθνικού Ενεργειακού Συστήματος. Πριν δύο χρόνια, στις 14.2.2023, κατά τα εγκαίνια μάλιστα της μονάδας αυτής όπου όλοι -κυβέρνηση, ΔΕΗ, κατασκευαστής- δηλώνανε περήφανοι ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης που τώρα εγκρίνει το κλείσιμο δήλωνε: « Είναι ένα πολύ σπουδαίο, ένα πολύ σημαντικό έργο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, για τη ΔΕΗ, ένα έργο με σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία… Θα λειτουργεί για πολλά χρόνια ακόμα με αυτήν την μορφή και θα εξακολουθεί βέβαια να δίνει και δουλειές για πολλά χρόνια ακόμα, όχι μόνο στους εργαζόμενους στη μονάδα, αλλά και σε όσους εργάζονται στα ορυχεία τα οποία θα τροφοδοτούν τη μονάδα αυτή με λιγνίτη»!
Η μονάδα της ΔΕΗ θεωρούνταν μια από τις πλέον σύγχρονες -αν όχι η πιο σύγχρονη- και πλέον αποδοτική λιγνιτική μονάδα στην Ελλάδα. Η εγκατεστημένη ισχύς της ανέρχεται σε 660 MW για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και 140 MW για θερμική ενέργεια, η οποία χρησιμοποιείται για τηλεθέρμανση της περιοχής. Η μονάδα έχει τη δυνατότητα να παράγει 43% περισσότερη ενέργεια με 7% λιγότερη κατανάλωση καυσίμου σε σύγκριση με παλαιότερες λιγνιτικές μονάδες, ενώ είναι εφοδιασμένη και με την προηγμένη αντιρρυπαντική τεχνολογία για εκπομπές CO2, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Ανακοινώθηκε ότι η «Πτολεμαΐδα 5» θα αντικατασταθεί από μονάδα φυσικού αερίου, αρχικά, μέχρι το τέλος του 2027, σε ανοικτού κύκλου OCGT ισχύος 350 MW και στη συνέχεια, εφόσον ληφθεί η επενδυτική απόφαση για τη δημιουργία του Data Center, θα αναβαθμιστεί σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου CCGT συνολικής ισχύος περίπου 500 MW.
Τα θέματα και ερωτήματα που αδιαμφησβήτητα εγείρουν ζητήματα τεράστιων ευθυνών είναι:
Το αναπόσβετο υπόλοιπο.
Το υπόλοιπο μέρος της επένδυσης (από τα 1,47 δις €) που δεν έχει αποσβεσθεί, ποιος θα το επιβαρυνθεί; Η απάντηση είναι για την κυβέρνηση και την ηγεσία της ΔΕΗ προφανής και συνήθης: οι καταναλωτές!
Το ισοζύγιο εξάρτησης και αυτονομίας (οικονομικής & ενεργειακής).
Μιλάνε οι ιθύνοντες (κυβέρνηση και ηγεσία της ΔΕΗ) για τις επιβαρύνσεις λόγω αύξησης του κόστους από τα δικαιώματα ρύπων: μελετήθηκε ποτέ (και αν ‘’ναι’’) ποιο είναι το οικονομικό ισοζύγιο, η σύγκριση -μεταξύ του κόστους από την μη απόσβεση της επένδυσης, της ακύρωσης του εξωτερικού κύκλου εργασιών συντήρησης & της απώλειας 800 θέσεων εργασίας (λόγω κλεισίματος της μονάδας), από τη μια, και του κλεισίματος της μονάδας και κατασκευής μιας άλλης με την μισή δυναμικότητα ισχύος τροφοδοτούμενη με Φυσικό Αέριο (λόγω της κατασκευής νέα μονάδας με φυσικό αέριο), από την άλλη. Και κάτι, ακόμα, σημαντικό, εκτός από τη Γερμανία που μετέθεσε τους στόχους αποτυπώματος άνθρακα στο 2038, η Πολωνία κατασκευάζει ακόμα και σήμερα τρία (3!) εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με πρώτη ύλη άνθρακα τα οποία θα θέσει σταδιακά σε λειτουργία από το τέλος της φετινής χρονιάς μέχρι και το 2027! Τι έχει να πει η ελληνική κυβέρνηση, γιατί δεν ακολουθεί μια πιο ήπια, μεσοπρόθεσμη στρατηγική μετάβασης, χωρίς αυτό το στραγγαλισμό, το βιασμό της περιοχής; Επίσης, εκτός από την οικονομική διάσταση -η οποία ασφαλώς και πρέπει να σταθμίζεται- έχει ποτέ σοβαρά εκτιμηθεί/αξιολογηθεί η σχέση, η στρατηγική σημασία μεταξύ της ενεργειακής εξάρτησης από εισαγόμενες ξένες ενεργειακές ύλες και τα κράτη προέλευσής τους (φυσικό αέριο), από τη μία, και τις εγχώριες, εθνικές ενεργειακές ύλες (λιγνίτης, ήλιος, αέρας, βιομάζα, γεωθερμία, απορρίμματα -και χωρίς προς το παρόν να εισάγουμε στη συζήτηση τους υδρογονάνθρακες των εθνικών υποθαλάσσιων κοιτασμάτων), από την άλλη πλευρά; Η επιμονή της κυβέρνησης στην πρώτη επιλογή δείχνει ολοκάθαρα μια αντίληψη εξυπηρέτησης ανάλογων συμφερόντων (ξένων και ελληνικών). Όμως, οφείλουμε να τονίσουμε, την καίρια και κρίσιμη σύγκριση -ακόμα και στους οικονομικούς όρους- η ενεργειακή αυτονομία και η σχετική ανεξαρτησία της Χώρας είναι η αδιαπραγμάτευτη, πρωταρχική επιλογή.
Οι προμηθευτές και το καρτέλ
Αφού ο κ. Μητσοτάκης, στις 3.4.2025, από την Κοζάνη δήλωσε ότι ο ίδιος διέβλεπε από το 2008 την εξέλιξη με τον «ασύμφορο και ρυπογόνο λιγνίτη» γιατί συμφωνούσε στην επιλογή και κατασκευή της μονάδας Πτολεμαΐδα 5 με τέτοιου μάλιστα ύψους προϋπολογισμό; Και, σε κάθε περίπτωση, τι άλλαξε από το Φεβρουάριο 2023, όταν έλεγε και ενέκρινε τη λειτουργία της μονάδας μέχρι το τέλος του 2028, και, τώρα -στην προχθεσινή του επίσκεψη- θεωρεί σωστό το κλείσιμο νωρίτερα (στο τέλος του 2026); Είναι προφανές ποια συμφέροντα εξυπηρετούνται: εκτός από αυτά της ΔΕΗ, και εκείνα των προμηθευτών φυσικού αερίου, του καρτέλ της ενέργειας, και των νέων ‘’πράσινων κροίσων’’ των Α.Π.Ε. (φωτοβολταϊκά, αιολικά).
Ποια είναι η λογική με την οποία ενώ οι ελληνικές λιγνιτικές μονάδες κλείνουν, τεράστιες ποσότητες ελληνικού λιγνίτη μεταφέρονται/εξάγονται στα Σκόπια που χρησιμοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέρος της οποίας (ηλεκτρικής ενέργειας) εν συνεχεία εισάγουμε στην Ελλάδα;!
Η «αθωότητα» του φυσικού αερίου
Το φυσικό αέριο της νέας μονάδας που θα αντικαταστήσει την «Πτολεμαΐδα 5», το οποίο μάλιστα θα εισάγεται είναι επίσης ορυκτό καύσιμο. Μπορεί να ονομάσθηκε «μεταβατικό», αλλά η τελική αποτίμησή του (οικονομική & περιβαλλοντική) πρέπει να γίνει υπολογίζοντας: την αγορά του ως πρώτη ύλη, τα οικονομικά κόστη της κατασκευή νέων εργοστασίων, τα κόστη δικαιωμάτων ρύπανσης διότι αποτελεί ορυκτό καύσιμο, τα τεράστια κοινωνικά κόστη (ανεργία, λιγότερες συγκριτικά θέσεις εργασίας, μείωση εξωτερικού κύκλου εργολαβικών εργασιών, ελλείματα ασφαλιστικών ταμείων λόγω ανεργίας).
Γιατί στην πρότασή μας επιμένουμε για τις εγχώριες (εθνικές) ενεργειακές ύλες
Αν δούμε τι ακριβώς συμβαίνει με το φυσικό αέριο, στο οποίο επιμένει η κυβέρνηση κι επιμένει μαζί της κι ένα κλειστό και διαπλεκόμενο σύστημα συμφερόντων, θα καταλάβουμε γιατί η Ελλάδα και η Κοινωνία της πρέπει να επιμένει και να αποφασίσει για μια άλλη στρατηγική. Έχω ξαναγράψει πολλές φορές για αυτό, αλλά ας γίνω, και πάλι, συγκεκριμένος.
Το 2024, σύμφωνα με τα επίσημα διαθέσιμα στοιχεία από τον ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου), η Ελλάδα εισήγαγε φυσικό αέριο από διάφορες πηγές, με το μεγαλύτερο μέρος να προέρχεται από τη Ρωσία. Το 2024, το ρωσικό φυσικό αέριο αντιπροσώπευε το 51,6% των συνολικών εισαγωγών, ενώ το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες κάλυψε το 26,43% των εισαγωγών.
Οι εισαγωγές φυσικού αερίου ανήλθαν σε 69,37 TWh, καταγράφοντας αύξηση κατά 2,45% σε σύγκριση με τις 67,71 TWh του 2023. Οι μεγαλύτερες ποσότητες εισήχθησαν στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου από το σημείο εισόδου του Σιδηροκάστρου, ανερχόμενες για το 2024 σε ποσοστό 51,6% (35,8 TWh) επί των συνολικών εισαγωγών. Ως προς τη συμβολή των υπολοίπων σημείων εισόδου, ο τερματικός σταθμός τηςΡεβυθούσας κάλυψε ποσοστό 26,43% των εισαγωγών (18,34 TWh), από τα οποία οι ΗΠΑ κατέχουν το 71, 64% και η Ρωσία το 15,3%, ενώ ακολούθησε η Νέα Μεσημβρία, μέσω του οποίου παραδίδεται/καταμετρείται το αέριο από τον αγωγό TAP, το οποίο κάλυψε ποσοστό 18,07% των εισαγωγών (12,54 TWh). Τέλος, από το σημείο εισόδου της Αμφιτρίτης (FSRU Αλεξανδρούπολης) εισήχθησαν 2,69 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί σε ποσοστό 3,87% επί των συνολικών εισαγωγών. Σημασία πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι ο ΤΑΡ είναι αγωγός προερχόμενος από το Αζερμπαϊτζάν με δυνατότητα φραγής του στο τμήμα των συνόρων Ελλάδας/Τουρκίας (ΤΑΝΑΡ) από την πλευρά της Τουρκίας. Επίσης πρέπει να υπογραμμισθεί, παρά τις γνωστές γεωπολιτικές εξελίξεις και τα πιθανά αντιθέτως εννοούμενα, η συνεχιζόμενη ροή ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ελλάδα με σημείο εισαγωγής στην Ελλάδα το Σιδηρόκαστρο.
Όσον αφορά τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην εισαγωγή και προμήθεια φυσικού αερίου στην Ελλάδα, τρεις κύριοι φορείς ελέγχουν τα κύρια σημεία εισόδου: Metlen Energy & Metals, ΔΕΠΑ Εμπορίας, Gastrade.
Το μεγαλύτερο τμήμα της εγχώριας κατανάλωσης (68,65%!) αφορά την κατανάλωση μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία κατέγραψε αύξηση κατά 31,59% (!) συγκριτικά με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ενώ η κατανάλωση από τους οικιακούς καταναλωτές και τις συνδεδεμένες στα δίκτυα διανομής επιχειρήσεις ανήλθε σε 17,71% επί της συνολικής εγχώριας ζήτησης.
Γίνεται φανερή, από τα παραπάνω, η τεράστια εξάρτηση από το φυσικό αέριο, από εξωτερικές πηγές και προμηθευτές με ό,τι αυτό σημαίνει και συνεπάγεται για την ανεξαρτησία, την ασφάλεια, την οικονομία και την ίδια τη ζωή της Χώρας. Είναι ξεκάθαρο ότι η στροφή προς τους δικούς μας εθνικούς ενεργειακούς πόρους, μέσω μιας ανάλογης παραγωγικής στρατηγικής, πρέπει να είναι διαρκής και αποφασιστική.
Θέσεις εργασίας (ανεργία)
Οι σημερινές θέσεις εργασίας στη μονάδα «Πτολεμαΐδα 5», κατά δήλωση και της ίδιας της ΔΕΗ, είναι 800. Τι θα γίνουν αυτοί οι εργαζόμενοι (και οι οικογένειές τους) μετά το κλείσιμο της σε ενάμιση χρόνο; Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τη μείωση της ανεργίας πανελλαδικά, όταν στη Δυτική Μακεδονία το ποσοστό ανεργίας εξακολουθεί να είναι το διπλάσιο (15.7%) από το μέσο πανελλαδικό, όταν μάλιστα στην περιοχή έχει μειωθεί θεματικά το εργατικό δυναμικό λόγω φυγής εργαζομένων προς το εξωτερικό και προς άλλες περιοχές της χώρας για αναζήτηση εργασίας (δηλαδή, η ποσοστιαία στάθμιση ανεργίας γίνεται σε θεματικά μειωμένο εργατικό δυναμικό)!
Οι απώλειες θέσεων εργασίας στα νέα «μεγαλεπήβολα σχέδια».
Στις απώλειες δεν είναι μόνον ο αριθμός των 800 μονίμων εργαζόμενων της μονάδας «Πτολεμαΐδα 5», αλλά και οι επιπλέον 3000 που εργάζονται ως εργολαβικοί της ΔΕΗ. Ενώ και οι 130 απολυμένοι εργολαβικοί του εργοστασίου της ΔΕΗ Μελίτης εξακολουθούν να είναι άνεργοι. Η νέα μονάδα στη θέση της «Πτολεμαΐδας 5» θα δημιουργήσει 300 θέσεις, επομένως έχουμε εδώ μια ‘’άριστη’’ πρόταση μείωσης του κόστους εργασίας (μέσω απολύσεων και ανεργίας, περίπου 3500 εργαζομένων) που η ΔΕΗ και η κυβέρνηση διαφημίζει ως «νέα ψηφιακή και πράσινη εποχή»!
Η δημογραφική και εργασιακή κατάρρευση
Είναι πολύ σημαντικό να δείξουμε εδώ τη σημερινή δημογραφική εικόνα της Δυτικής Μακεδονίας, με την απογράφη του 2021 σε σύγκριση με την προηγούμενη του 2011, όπου ο αρνητικός πρωταθλητής όλη της Χώρας είναι ο νομός Γρεβενών με -16,1% και η Δυτική Μακεδονία, συνολικά με -10,3%! Η δε απογύμνωσή της, ιδιαίτερα μετά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για την βίαια απολιγνιτοποίηση το 2019, στις δυναμικές, παραγωγικές είναι τραγική: -22,5% στις ηλικίες 20-29, -29,0% στις ηλικίες 30-39, -16,5% στις ηλικίες 40-49!!
Η φαραωνική επένδυση σε φωτοβολταϊκά της ΔΕΗ και η καταστροφή των Ενεργειακών Κοινοτήτων (των παραγωγών & μικρών επενδυτών)
Στο μεγαλεπήβολο πλάνο παρουσιάσθηκαν επενδύσεις 1,2 δισ. € για κατασκευή φωτοβολταϊκών στις περιοχές των ορυχείων (συνολικά 2.130MW) και 940 εκατ. € για έργα αποθήκευσης ενέργειας (860 MW). Επίσης δύο αντλησιοταμιευτικά έργα, «φυσικές μπαταρίες» με τη χρήση δύο λιμνών σε υψομετρική διαφορά μεταξύ τους (η πρώτη 430 εκ. € στο ορυχείο Καρδιάς -320MW, 8ωρών και η δεύτερη 310 εκ. € στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου -240 MW, 12 ωρών).
Πρέπει να υπογραμμίσουμε εδώ με ένταση αντίστοιχη -αν θα μπορούσαμε- των ανησυχιών και των αντιδράσεων των τοπικών κοινωνιών στα τεραστίων διαστάσεων έργα φωτοβολταϊκών εκτάσεων που έχουν αφαιρέσει και συνεχίζουν να καταβροχθίζουν γόνιμες εκτάσεις, αποσπώντας τες από τον αγροτικό τομέα. Αφαιρούνται τεράστιες εκτάσεις πολύτιμης παραγωγικής γης για ποικίλες ποιοτικές και ανταγωνιστικές καλλιέργειες σε μια εποχή αυξανόμενης επισιτιστικής κρίσης και έκρηξης των φαινομένων ακρίβειας από το καρτέλ της διατροφής. Φωοβολταϊκές εγκαταστάσεις που έχουν ήδη παραμορφώσει δραματικά το ποικιλόμορφο δυτικομακεδονικό τοπίο, έχουν μεταβάλλει δραστικά το τοπικό/περιφερειακό κλίμα. Η ΔΕΗ συνεχίζει επιθετικά σε συνεργασία με την γερμανική RWE, η οποία κατέχει και το πλειοψηφικό 51% για νέες κατασκευές φωτοβολταϊκών 2.13 GW (=2.130 MW!) στα αδρανή ορυχεία. Οι κυβερνητικές ευθύνες, εδώ, είναι χωρίς όρια:
Eξακολουθεί να μην έχει συντάξει και νομοθετήσει εθνικό και περιφερειακό Χωροταξικό Σχέδιο για τις Α.Π.Ε.. Κι αντί να σταματήσει κάθε σχετική δραστηριότητα, όταν μάλιστα η χώρα έχει πετύχει τον δεσμευτικό στις ευρωπαϊκές αρχές στόχο εγκατάστασης Α.Π.Ε., μέχρις ότου υπάρξει το σχετικό χωροταξικό -αντί , λοιπόν, να σταματήσει-, εν τούτοις εγκρίνει και ενθαρρύνει τους «πράσινους κροίσους» του καρτέλ της ενέργειας να συνεχίσουν το αδηφάγο πάρτυ. Ταυτόχρονα, έχει βγάλει εκτός παιχνιδιού κάθε μικρότερο επενδυτή και, κυρίως, έχει σπρώξει στον αφανισμό τις Ενεργειακές Κοινότητες των αγροτών παραγωγών και των μικρών επαγγελματιών ακυρώνοντας κάθε περιφερειακή προοπτική παραγωγής & αυτοκαταναλώσης ηλεκτρικής ενέργειας, κάθε δυνατότητα ενεργειακής (τοπικής ) δημοκρατίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Δυτική Μακεδονία, από τη χρονική στιγμή, το 2019, που ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την μετάβαση στην «πράσινη εποχή» έχουν δημιουργηθεί τοπικά σχήματα Ενεργειακών Κοινοτήτων που επανειλημμένα έχουν ζητήσει ενεργειακό χώρο αθροιστικά της τάξεως περίπου των 700 MW και δεν έχουν σε τίποτα και ποτέ εισακουσθεί! Παράλληλα, συνεχίζεται η οικονομική ασφυξία μικρών επιχειρήσεων, αγροτικών καλλιεργειών και νοικοκυριών μέσα από το θεματικά αυξημένο, και αυξανόμενο, κόστος της ενέργειας με το αντίστοιχο καρτέλ των πέντε ολιγοπωλίων -ονομαζόμενο και «καρτέλ των 5» -να αποκομίζει, να απομυζά μοναδικά στα χρονικά κέρδη!
Για το θέμα των δύο αντλησιοταμιευτικών έργων, δηλαδή για τις τέσσερις λίμνες (δύο ανά έργο) που θα δημιουργηθούν, το μέγα ζήτημα είναι οι ποσότητες νερού: από ποιον ταμιευτήρα θα προέλθουν; Ποιοι -και γιατί- θα στερηθούν αυτές τις τεράστιες ποσότητες νερού, με ποιον τρόπο θα αντικατασταθούν; Η ΔΕΗ πως, πόσο και σε ποιον (ποιους) θα πληρώσει -και θα πληρώνει σε κάθε αναπλήρωση- για αυτές τις ποσότητες; Η λύση του Πολυφύτου που αναφέρεται δεν εξαιρείται από τα παραπάνω. Ισχύει ακριβώς το αντίθετο, η ανησυχία είναι μεγάλη και βάσιμη, στο βαθμό που οι υδάτινοι πόροι του Πολυφύτου υποστηρίζουν με πολλούς τρόπους ζωτικές ανάγκες της περιοχής. Και πάντως, ας θυμηθούμε τις καταστροφικές αντλιομαστεύσεις από τις λίμνες της Δυτικής Μακεδονίας σε παρελθόντες χρόνους (Βεγορίτιδας, Αμυνταίου, Πολυφύτου).
Οι συμπληρωματικές προτάσσεις (χωρίς πραγματική προετοιμασία)
Η πρόταση Waste2 Energy (38 MW), καθώς και η πρόταση για τους ‘’πυκνωτές’’ στον ΑΗΣ Καρδιάς, στις παλαιές γεννήτριες των Μονάδων 3 και 4 είναι προτάσεις που έχουν κατά καιρούς ξαναειπωθεί χωρίς όμως, και τώρα, σοβαρή τεκμηρίωση και μελέτες. Ιδιαίτερα για την πρόταση Waste2 Energy που αφορά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τα απορρίμματα (καύση, incineration) δεν έχει προηγηθεί καμία συζήτηση/διαβούλευση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Δυτικής Μακεδονίας, ούτε και γνώμη του φορέα διαχείρισης των απορριμμάτων, της ΔΙΑΔΥΜΑ.
7,5 δις € που στην πράξη δεν υπήρξαν… Και τώρα: DataCenter!
O πρωθυπουργός στην ομιλία του κατά την παρουσίαση αυτό του σχεδίου ομολόγησε πως ό,τι κι αν έκαναν μέχρι τώρα δεν ήταν αρκετό αλλά αναζητούσε κάτι εμβληματικό! Τι τραγικό, αλήθεια!…
Πράγματι, τα 7,5 δις € ήταν μια κυβερνητική, πριν από τέσσερα και πλέον χρόνια, μεγαλόστομη υπόσχεση που στην πράξη δεν υπήρξε ποτέ. Η Ρήτρα Μετάβασης που θα έδινε προτεραιότητα σε χρηματοδοτήσεις, επενδυτικά σχέδια, κίνητρα και προσλήψεις δεν υπήρξε. Η Ρήτρα Μετάβασης δεν έγινε νόμος, αλλά ούτε και πλαίσιο καθοδήγησης και προτεραιοτήτων για τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Η «δίκαια μετάβαση» βιώθηκε ως η μεγάλη αδικία για τις τοπικές κοινωνίες. Οι λιγοστές εντάξεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων που τελικώς κατορθώθηκε να γίνουν, πραγματοποιηθήκαν με μεγάλη καθυστέρηση και μέχρι σήμερα δεν απέδωσαν ούτε μια θέση εργασίας. Εταιρείες κατάρτισης από την Αθήνα -και συγκεκριμένα μόνο δύο από την Αθήνα που ωφελήθηκαν οι ίδιες οικονομικά- πραγματοποίησαν «κατάρτιση ανέργων» χωρίς εν συνεχεία καμία ένταξη τους σε εργασία! Από τα προγράμματα που υποβλήθηκαν στην Ε.Ε. μόνον ένα έχει προχωρήσει, αναμένοντας ακόμα την ουσιαστική του εκκίνηση. Αυτή είναι η πραγματική εικόνα, η αλήθεια! Σ΄ένα κοινωνικό-οικονομικό περιβάλλον ερήμωσης, όπου τα τελευταία έξι χρόνια, από την έναρξη της βίαιας αποβιομηχάνισης έχουν χαθεί, έχουν μετακινηθεί από την περιοχή 10.000 εργαζόμενοι!
Και τι να πει κανείς για τις υποδομές; Σιδηρόδρομος τέλος για τη Δυτική Μακεδονία… Τέλος, μέσα και στον ακραίο πόνο των Τεμπών αλλά και την σωρευμένη κοινωνική δύναμη για δικαίωση! Και να αναλογιστεί κανείς ότι υπήρχαν εγκεκριμένοι από την Ε.Ε. σχεδιασμοί και μελέτες του 2001-2004 για σιδηροδρομικό δίκτυο Κοζάνης-Γρεβενών-Καλαμπάκας-Ιωαννίνων. Ο Ε-65 ετοιμάζεται ως έργο εγκαινίων για τους προεκλογικούς σκοπούς του 2027 (ίδωμεν, όμως…). Ο κάθετος άξονας απευθείας σύνδεσης με τον ευρωπαϊκό βορρά καρκινοβατεί. Τα αεροδρόμια είναι ανενεργά και τα βιομηχανικά και βιοτεχνικά πάρκα χώροι εγκατάλειψης και ημιτελών έργων.
Σ΄ένα τέτοιο περιβάλλον κρίσης και ερήμωσης, που βεβαιώνουν για τις πραγματικές πολιτικές και την υφιστάμενη κυβερνητική βούληση, ήρθαν οι ανακοινώσεις «οραματικών, εμβληματικών» -κατά τον πρωθυπουργό- έργων. Μπορούμε να θυμηθούμε και το πριν από πέντε χρόνια επίσης, την πρόταση του «εμβληματικού έργου» το White Dragon(!) των 8,06 δις €. Πρόταση («White Dragon»), με την υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης για τα σημαντικά Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος που στηρίζονταν στη σύμπραξη των: ΔΕΠΑ Εμπορίας (συντονιστής), AdventTechnologies, ΔΕΗ, DamcoEnergy (Όμιλος Κοπελούζου), ΔΕΣΦΑ, ΕΛΠΕ, MotorOil, ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ, ΤΑΡ και Σωληνουργεία Κορίνθου που θα χρησιμοποιούσε ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια σε τεράστια κλίμακα (της τάξεως των 3 GW) για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου μέσω ηλεκτρόλυσης στη Δυτική Μακεδονία, το οποίο (υδρογόνο), στη συνέχεια, θα αποθηκεύονταν ή/και θα διοχετεύονταν στον αγωγό φυσικού αερίου του ΔΕΣΦΑ. Πρόταση και εκείνη «εμβληματική», επίσης, που είχε δημιουργήσει μεγάλες εντυπώσεις και φρούδες ελπίδες, που απορρίφθηκε -όπως είχαμε προεκτιμήσει- από την Ε.Ε., χωρίς ωστόσο να αναζητηθούν και να αποδοθούν ευθύνες.
Και τώρα, από μεν την πρόταση «Whitw Dragon» έμεινε ένα μικρό υπόλοιπο της συνεργασίας με την Motor Oil για το «πράσινο υδρογόνο» στο Αμύνταιο, το «εμβληματικό», όμως εντυπωσιακό στοιχείο είναι το Mega Data Center (των 300 MW μέχρι το 2027 με προοπτική 1000 MW, αρχικής επένδυσης 2.3 δις €).
Θα σα συμβούλευα, όπως και με το «White Dragon», να μην εντυπωσιασθείτε και ασφαλώς να μην ενθουσιασθείτε.
Πρώτον: η ΔΕΗ αναζητά ακόμα τους Φορείς, τους hyperscalers για το πολύ μεγάλο αυτό έργο. Και ενώ δεν έχει ακόμα διατυπωμένο κάποιο ενδιαφέρον, ανακοινώνει ωστόσο την εκτέλεση έργου μέχρι τέλους το 2027!
Δεύτερον: ο πρωθυπουργός που είδε όλα τούτα τα «οραματικά» θα μπορούσε όταν επαίρονταν και προωθούσε την κατασκευή των Data Centers στο λεκανοπέδιο της Αττικής να είχε φροντίσει για την τοποθέτηση ενός ή/και περισσότερων εξ αυτών στη Δυτική Μακεδονία, ώστε να μπορεί να μιλάει για κάποιο σχετικό πραγματικό ενδιαφέρον για την περιοχή. Σημειώνω προς επίρρωση των παραπάνω ότι η Microsoft με ένθερμη υποστήριξη της κυβέρνησης ολοκληρώνει στην Αττική (Κορωπί και Σπάτα), μέχρι τέλους 2025, το πρώτο της μεγάλο Data Center, 19,2 MW και θα δημιουργήσει άλλα δύο. Η ΔΕΗ σε συνεργασία με την DAMAC στα Σπάτα έχει σε εξέλιξη σχετική επένδυση Data Center 12,5 MW αξίας150 εκ. € με προοπτική τα 25 MW. Η Digital Realty (πρώην ελληνική Lamda Hellix) έχει ήδη εγκατεστημένα τρία Data Centers στην Αττική (Κορωπί) συνολικής ισχύος περίπου 11 MW και σχεδιάζει στην ίδια περιοχή άλλα δύο (22 MW). H Data 4 στην Παιανία Αττικής προχωράει την κατασκευή Data Center15MW με προοπτική τριετίας για 90MW. Γίνεται φανερό απ΄αυτά ποιο είναι και που βρίσκεται το πραγματικό ενδιαφέρον…
Τρίτον: Ανακοίνωσαν ότι το Mega Data Center (300 MW) -όταν θα κατασκευασθεί και όταν θα λειτουργήσει- θα δημιουργήσει 500 νέες θέσεις εργασίας. Δεν είναι αληθές! Τα data centers είναι από τις επενδύσεις με τη χαμηλότερη ένταση εργασίας, δημιουργούν ελάχιστες θέσεις εργασίας και αυτές κυρίως στη φύλαξη, την καθαριότητα, σε υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ηλεκτρονικούς. Σε πρόσφατο άρθρο της, η Wall Street Journal εξηγεί το μύθο περί τη δημιουργία θέσεων εργασίας από την έκρηξη των data centers. Ένα από αυτά που κατασκευάζει η OpenAI στο Τέξας, ισχύος 200 MW, θα δημιουργήσει μόλις 100 θέσεις εργασίας. Επομένως το αντίστοιχο των 300 MW της ΔΕΗ δεν μπορεί να έχει 500.
Τέταρτον: Λέχθηκε, επίσης, στην παρουσίαση ότι το Mega Data Center αποτελεί καταλύτη και για ένα παραγωγικό «οικοσύστημα από εταιρείες software development, μηχανικούς ΑΙ και άλλες νεοφυείς εταιρείες που συνήθως ακολουθούν ένα data center, πόσο μάλλον ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης. Υπολογίζεται ότι για κάθε μία καινούργια θέση σε data center δημιουργούνται πέντε στην περιοχή.». Ούτε αυτό είναι αληθές! Τα data centers δεν είναι παρά ψηφιακές αποθήκες δεδομένων, οι οποίες δεν έχουν καμία τέτοια τάση δημιουργίας περιφερειακών συνεργαζόμενων επιχειρηματικών μονάδων. Σημασία πάντως έχει ότι τα data centers καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργεια και καταλαμβάνουν πολύ μεγάλες εκτάσεις, γιαυτό εκεί δίπλα θα δημιουργηθεί μια νέα μονάδα ηλεκτροπαραγωγής που θα χρησιμοποιεί εισαγόμενο φυσικό αέριο (καλά πληρωμένο στον προμηθευτή και τον εισαγωγέα).
Η ΔΕΗ: Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκρισμού -χωρίς δημόσιο χαρακτήρα και δημόσια αντίληψη
Η ΔΕΗ έχει την παρακάτω σύνθεση στο μετοχικό της κεφάλαιο: 35,3% το ελληνικό δημόσιο, 10,34% το CVC Capital Partners, 5,63% η ίδια η ΔΕΗ (ως ίδιες μετοχές) και το υπόλοιπο (48,73%) κατέχεται από θεσμικούς και ιδιώτες επενδυτές (εισηγμένη στο Χρηματιστήριο), τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Το στρατηγικό 35,3% επιτρέπει στην κυβέρνηση εκτός από τον ορισμό της ηγεσίας της ΔΕΗ (πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο) να έχει και τον κρίσιμο λόγο και ρόλο για το πλαίσιο της στρατηγικής και της πολιτικής της μεγαλύτερης ελληνικής ενεργειακής επιχείρησης και από τις συγκριτικά μεγαλύτερες στην Ε.Ε..
Πέρα από τον τρόπο που η ΔΕΗ κινήθηκε και κινείται σε όλη αυτή την περίοδο της απολιγνιτοποίησης και στα σοβαρά ζητήματα της Δυτικής Μακεδονίας -και για τα οποία παραπάνω αναφερθήκαμε- ορισμένα επιπλέον σημαντικά θέματα πρέπει να τεθούν.
Η ΔΕΗ αντί να ενεργεί ως επιχειρηματικός οργανισμός με υψηλή αίσθηση ευθύνης του δημόσιου χαρακτήρα της κινείται και δραστηριοποιείται ως επιχείρηση του ενεργειακού ελληνικού καρτέλ στοχεύοντας αποκλειστικά στην μεγιστοποίηση της επιχειρηματικής κερδοφορίας. Στις κρίσιμες συνθήκες της θεαματικής αύξησης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, αντί να δράσει με συνέπεια και διάρκεια ως μηχανισμός αντιρρόπησης και υποστολής των αυξητικών τάσεων, ακολούθησε -και σε περιπτώσεις πρωτοστάτησε- με τους δήθεν «ανταγωνιστές» του καρτέλ εξουθενώνοντας χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Όμως η ευθύνη είναι πρωτίστως της ίδιας της κυβέρνησης που δεν κατηύθυνε τα πράγματα, με παρεμβάσεις της,σε μια γραμμή ανακούφισης του δυσβάχτου οικονομικού κόστους στην πηγή του κι όχι επιδοματικά, παρέχοντας έτσι και άλλοθι και κάλυψη των πολιτικών ακραίων τιμών στη διορισμένη ηγεσία της ΔΕΗ.
Η ΔΕΗ ως τον Φεβρουάριο 2022 κατείχε το 100% των μετοχών του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ). Τον Φεβρουάριο όμως του 2022, ολοκληρώθηκε η πώληση του 49% των μετοχών του ΔΕΔΔΗΕ στη Macquarie Asset Management έναντι €1,32 εκ. €. Συνεπώς, η ΔΕΗ διατηρεί ακόμη και τώρα το 51% των μετοχών του ΔΕΔΔΗΕ, και ως εκ τούτου είναι τελικά υπεύθυνη για την χωρητικότητα, την επέκταση και αναβάθμιση των δικτύων μέσης και χαμηλής τάσης. Τα τελευταία αυτά στοιχεία (χωρητικότητα, επέκταση, αναβάθμιση) αποτελούν τους κρισιμότερους τεχνικούς και ποιοτικούς παράγοντες για την αντοχή, την ανταγωνιστικότητα και την ευρωστία του ελληνικού ηλεκτρικού δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα καθοριστικό ζήτημα για όλη τη Χώρα που βρίσκεται σε τεράστια υστέρηση με ευθύνη της ΔΕΗ και ασφαλώς της κυβέρνησης. Με πολύ χαμηλή ένταξη έργων αυτής της κατηγορίας και στο Ταμείο Ανάκαμψης (μόλις 172 εκ. € για το σύνολο της Χώρας!). Το ζήτημα αυτό αποτελεί μόνιμο εμπόδιο -πέρα από στη σταθερή κυβερνητική προτίμηση προς τα ολιγοπώλια του ενεργειακού καρτέλ- και στη Δυτική Μακεδονία αλλά και στο σύνολο των Περιφερειών της Χώρας. Εμπόδιο για την ανάπτυξη των μικρών επενδύσεων και ιδιαίτερα των Ενεργειακών Κοινοτήτων και την ενεργοποίηση της ενεργειακής (τοπικής) δημοκρατίας.
Αλλαγή και αλλαγή ενεργειακής στρατηγικής και υποδείγματος
Η Δυτική Μακεδονία θα συνεχίζει να ανεβαίνει το Γολγοθά της.
Και στον κρίσιμο, κυριολεκτικά εθνικής σημασίας αυτό τομέα της Ενέργειας χρειάζεται αλλαγή στρατηγικής και υποδείγματος. Αλλαγή που είναι συνυφασμένη με την Πολιτική Αλλαγή στη Χώρα.
Η αποφασιστική απάντηση απέναντι σε όλα αυτά ξεκινάει με την έκφραση της βούλησης του ελληνικού Λαού -η οποία πιστεύω ότι θα δοθεί και θα είναι καταλυτική!
Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, φαίνεται πως αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα με άδεια χέρια, καθώς ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν του έδωσε κάποιο χειροπιαστό επίτευγμα για να επιστρέψει στο Ισραήλ, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Lahav Harkov του Jewish Insider.
Η ξαφνική επίσκεψη του Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον, ως επέκταση του ταξιδιού του στην Ουγγαρία, επισήμως πραγματοποιήθηκε λόγω του δασμού 17% που επρόκειτο να επιβληθεί στο Ισραήλ την επόμενη ημέρα. Ο ίδιος δήλωσε πως ήταν τιμή του να είναι ο πρώτος ηγέτης που προσκλήθηκε στον Λευκό Οίκο για να πείσει τον Πρόεδρο να αποσύρει τα μέτρα.
Ωστόσο, γρήγορα έγινε φανερό ότι υπήρχαν πιο επείγοντα ζητήματα, καθώς έγινε γνωστό πως η Ουάσιγκτον θα ξεκινούσε άμεσες διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη το Σάββατο σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο Νετανιάχου, γνωστός για τη σκεπτικιστική του στάση απέναντι στη διπλωματία με το Ιράν, έθιξε το θέμα από την πρώτη στιγμή, κατά τη φωτογράφιση στο Οβάλ Γραφείο, λέγοντας: «Είμαστε ενωμένοι στον στόχο να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικά όπλα». Ο ίδιος πρόσθεσε πως οι διαπραγματεύσεις πρέπει να οδηγήσουν σε πλήρη αποσυναρμολόγηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, «με τον ίδιο τρόπο που έγινε στη Λιβύη. Νομίζω ότι αυτό θα ήταν καλό». Ο Τραμπ, από την πλευρά του, τόνισε επανειλημμένα πως στέλνει «σχεδόν τους ανώτατους εκπροσώπους» της κυβέρνησής του για τη διαπραγμάτευση του Σαββάτου.
Οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν στο Ομάν, με επικεφαλής τον ΥΠΕΞ του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, και τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, ενώ διαμεσολαβητής θα είναι ο ΥΠΕΞ του Ομάν, Μπάντρ αλ-Μπουσαϊντί.
Ο Πρόεδρος απέφυγε επίσης να απειλήσει με στρατιωτική δράση το Ιράν, ακόμη και όταν ρωτήθηκε ευθέως. «Αν οι συνομιλίες δεν είναι επιτυχείς, νομίζω ότι το Ιράν θα βρεθεί σε μεγάλο κίνδυνο», απάντησε, σε αντίθεση με παλαιότερες δηλώσεις του όπου απειλούσε ευθέως με βομβαρδισμό. Σε άλλο σημείο, ανέφερε ότι μια επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν «δεν είναι κάτι στο οποίο θέλω να εμπλακώ — και ειλικρινά, ούτε το Ισραήλ θέλει να εμπλακεί, αν μπορεί να το αποφύγει».
Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι «υπάρχει πιθανότητα» το Ιράν να προσπαθεί να κερδίσει χρόνο — μια ανησυχία που εκφράζουν εδώ και μέρες Ισραηλινοί αξιωματούχοι, είτε για να προωθήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα είτε για να ανασυγκροτήσει την αντιαεροπορική του άμυνα, η οποία επλήγη από ισραηλινά πλήγματα πέρυσι.
Η φιλοδιαπραγματευτική στάση του Προέδρου σημαίνει ότι οποιαδήποτε ενέργεια κατά του Ιράν θα πρέπει να περιμένει, όσο δίδεται χρόνος στη διπλωματία.
Σε ό,τι αφορά τη Γάζα, ο Τραμπ εστίασε κυρίως στις φρικτές συνθήκες κράτησης των ομήρων, χωρίς όμως να αναφερθεί στην εξάλειψη της Χαμάς ή σε νίκη του Ισραήλ στον πόλεμο, όπως είχε κάνει στο παρελθόν.
«Θα ήθελα να δω τον πόλεμο να τελειώνει και νομίζω ότι αυτό θα συμβεί στο σχετικά κοντινό μέλλον», δήλωσε.
Ακόμη και για το λεγόμενο «σχέδιο Τραμπ» περί μετεγκατάστασης Παλαιστινίων της Γάζας, ο Πρόεδρος δεν επιβεβαίωσε τον ισχυρισμό του Νετανιάχου ότι υπάρχουν χώρες πρόθυμες να τους δεχτούν. Αφού είπε πως θα ήταν θετικό οι ΗΠΑ να «ελέγχουν και να κατέχουν τη Λωρίδα της Γάζας», εξέφρασε εκτενώς την άποψη ότι η αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα το 2005 ήταν λάθος.
Στο πεδίο του εμπορίου, ο Τραμπ επαίνεσε τον Νετανιάχου επειδή «ξεκίνησε τη συζήτηση λέγοντας ότι θα καταργήσει όλους τους δασμούς». Ο Πρωθυπουργός ανέφερε πως είπε στον Πρόεδρο ότι θα «εξαλείψουμε το εμπορικό έλλειμμα με τις ΗΠΑ. Σκοπεύουμε να το κάνουμε πολύ γρήγορα… Επίσης θα καταργήσουμε τα εμπορικά εμπόδια».
Ωστόσο, όταν ένας δημοσιογράφος ρώτησε αν ο Τραμπ θα μειώσει τον δασμό του 17% προς το Ισραήλ, εκείνος απάντησε: «ίσως όχι».
«Μην ξεχνάτε, βοηθάμε πολύ το Ισραήλ. Του δίνουμε 4 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο», είπε, συνδέοντας την οικονομική βοήθεια με το ζήτημα των δασμών.
Οι απογοητευμένες εκφράσεις στα πρόσωπα της ισραηλινής αποστολής έδωσαν την εντύπωση πως περίμεναν ότι, αν έκαναν το ταξίδι μέχρι την άλλη άκρη του κόσμου, οι δύο ηγέτες θα κατάφερναν να φτάσουν σε κάποια αμοιβαία συμφέρουσα συμφωνία για τους δασμούς.
Αλλά ο Τραμπ είχε άλλες ιδέες, και ο Νετανιάχου με την ομάδα του δεν προσπάθησαν καν να παρουσιάσουν την επίσκεψη ως επιτυχία. Ο Πρωθυπουργός επιστρέφει σήμερα στο Ισραήλ χωρίς κάποιο σημαντικό επίτευγμα στις αποσκευές του.
Διακοπή των χερσαίων εμπορικών διαδρομών που διέρχονται από την επικράτεια της Συρίας και καταλήγουν είτε στο Ισραήλ είτε στην Τουρκία.
Διακοπή των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων που διαθέτουν εμπορεύματα στα λιμάνια της Συρίας.
Επιβράδυνση ή διακοπή της όποιας βιομηχανικής παραγωγής της Συρίας.
Αναδιάρθρωση των ενεργειακών διόδων και των ενεργειακών αγωγών, προς όφελος, κυρίως, της Τουρκίας.
Ανάδειξη της Τουρκίας ως ισχυρής περιφερειακής δύναμης στην περιοχή και παίκτη που διαδραματίζει διαμεσολαβητικό και διαιτητικό ρόλο στις προκύπτουσες διακρατικές διαφορές.
Ελλοχεύει ο κίνδυνος για περιορισμό και καταστρατήγηση των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων για Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (Α.Ο.Ζ.) από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας της Κυπριακής Δημοκρατίας, εάν γίνουν πράξη τα τουρκοσυριακά στρατηγικά σχέδια για διακήρυξη του τουρκοσυριακού μνημονίου – συμφώνου οριοθέτησης και συνεπακόλουθα της τουρκοσυριακής Α.Ο.Ζ., κατά τα πρότυπα του τουρκολιβυκού μνημονίου, που έχει ψηφισθεί από τον Οκτώβριο του 2022 και εφαρμόζεται παρανόμως από την Τουρκία.
Μεταναστευτικές ροές από το έδαφος της Συρίας προς την Τουρκία και μετά προς την Ελλάδα, λόγω της μεταβατικής περιόδου που διάγει η Συρία. Αυτό συνεπάγεται οικονομικές συνέπειες για την Ελλάδα, η οποία πρέπει να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης που προκύπτει.
Εξαιτίας της ρευστής κατάστασης που επικρατεί στην Συρία και της επιδείνωσης των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας, είναι πιθανό να αυξηθούν έτι περαιτέρω οι εμπορικές, τουριστικές και επιχειρηματικές σχέσεις Ελλάδας και Ισραήλ, γεγονός που θα ωφελήσει πολύ την χώρα μας, σε μια αντίξοη οικονομική περίοδο. Το Ισραήλ αποτελεί χώρα πρότυπο και πρωτοπόρα στην ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων και γενικά στην διεθνή επιχειρηματικότητα, οπότε η σύσφιξη πολιτικών και οικονομικών σχέσεων με το Ισραήλ μόνο θετικά μπορεί να αποφέρει στην Ελλάδα.
*Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, οικονομολόγος, διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας του βιβλίου «ΨΗΦΙΔΕΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ. Ελλάδα, Τουρκία και Παγκόσμια Κοινότητα στην Σύγχρονη Εποχή της Διεθνούς Οικονομικής, Ενεργειακής, Κλιματικής και Υγειονομικής Κρίσης», εκδόσεις Λειμών, 2023.
Αν η διάσημη ιστορικός Barbara Tuchman, συγγραφέας του The Guns of August, ζούσε σήμερα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα είχε επικαιροποιήσει το έργο της The March of Folly, το οποίο εκδόθηκε το 1984. Στο έργο αυτό, η Tuchman εξετάζει πώς κυβερνήσεις ακολούθησαν πολιτικές ενάντια στα ίδια τους τα συμφέροντα, από την Τροία μέχρι το Βιετνάμ. Μια σύγχρονη εκδοχή του βιβλίου θα περιλάμβανε, χωρίς αμφιβολία, γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας.
Το πρώτο παράδειγμα που έρχεται στο μυαλό είναι το Brexit — η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2016. Η Tuchman ανέλυσε την απώλεια της Αμερικής το 1776, αλλά το Brexit αποτελεί μια βαριά αυτοτραυματική πράξη που θα αντηχεί για γενιές και έχει φτωχύνει τη Βρετανία.
Το δεύτερο είναι ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος που ξεκίνησε ο Donald Trump, με συνέπειες που ενδέχεται να πλήξουν σοβαρά τις ΗΠΑ, επιφέροντας ύφεση και στασιμοπληθωρισμό. Ο επικεφαλής οικονομολόγος των Financial Times, Martin Wolf, χαρακτήρισε αυτή την πολιτική ως “οικονομικό πόλεμο αδικαιολόγητο και ουσιαστικά οικονομικά αναλφάβητο”. Και έτσι φτάνουμε στην τρίτη περίπτωση: την Τουρκία.
Από την υιοθέτηση του προεδρικού συστήματος το 2018, η Τουρκία μεταπήδησε από κοινοβουλευτική δημοκρατία σε διακυβέρνηση μέσω προεδρικών διαταγμάτων. Το 2023, τα διατάγματα του Προέδρου Ερντογάν ήταν έξι φορές περισσότερα από τα νομοσχέδια που ψηφίστηκαν στη Βουλή. Στον 20ό αιώνα, η τουρκική ιστορία καθορίστηκε από δύο πρόσωπα: τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ιδρυτή του κοσμικού κράτους, και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επιδιώκει να μετατρέψει την Τουρκία σε ισλαμικό κράτος. Ενδεικτικά, στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης οι επισκέπτες αντικρίζουν πορτρέτα και των δύο.
Πρώην μαθητής του Νετζμεττίν Ερμπακάν, πατέρα του πολιτικού Ισλάμ στην Τουρκία, ο Ερντογάν προέβαλε αρχικά ένα φιλελεύθερο πρόσωπο για το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) το 2002. Ωστόσο, το 2013, με τις διαδηλώσεις στο Πάρκο Γκεζί και τη βίαιη καταστολή τους, αποκαλύφθηκε το πραγματικό πρόσωπο της εξουσίας του.
Όπως δήλωσε ο Αζίζ Μπαμπούτσου, επικεφαλής του AKP στην Κωνσταντινούπολη: «Η Τουρκία που θα χτιστεί δεν θα περιλαμβάνει μέλλον που οι φιλελεύθεροι αποδέχονται ή επιθυμούν». Στην Ευρώπη, παλαιοί υποστηρικτές, όπως ο Βρετανός φιλελεύθερος Andrew Duff, παραδέχθηκαν ότι ο κεμαλισμός αντικαταστάθηκε από τον ισλαμισμό, ενώ η Ολλανδή Marietje Schaake δήλωσε απογοητευμένη: «Το όνειρό μας για μια ευρωπαϊκή Τουρκία μετατράπηκε σε εφιάλτη. Ήρθε η ώρα να ξυπνήσουμε».
Ο αιώνας της Τουρκίας;
Στην εκατονταετηρίδα της Τουρκικής Δημοκρατίας το 2023, ο Ερντογάν διακήρυξε ότι ο επόμενος αιώνας θα είναι “ο αιώνας της Τουρκίας” και δήλωσε πρόθεση να αντικαταστήσει το Σύνταγμα του 1982 με ένα «πολιτικό, φιλελεύθερο και συμπεριληπτικό» — όπως κι αν το εννοεί αυτό.
Όταν το AKP ήρθε στην εξουσία, το αντιπολιτευόμενο CHP (το κόμμα του Ατατούρκ) ήταν αποκομμένο και ελιτίστικο. Το AKP προώθησε μια δυναμική μεταρρυθμιστική ατζέντα, απευθυνόμενο στις θρησκευτικές ευαισθησίες των ψηφοφόρων του, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων «τίγρεων της Ανατολίας» — εξαγωγέων, συντηρητικών επιχειρηματιών της ενδοχώρας. Αυτό οδήγησε σε έντονη οικονομική ανάπτυξη, αλλά και σε υπερκατανάλωση και φούσκα στην οικοδομή, με στήριξη από «ζεστό χρήμα» και πολύ χαμηλά επιτόκια. Όπως προειδοποίησε ο οικονομολόγος Jesse Colombo το 2014, η πιστωτική αυτή φούσκα οδήγησε τελικά στην κατάρρευση που βλέπουμε σήμερα.
Η προσήλωση του Ερντογάν σε μια ιδεολογική προσέγγιση θυμίζει τον Τραμπ. Η αντίθεσή του στα επιτόκια —που αποκαλεί «τη μητέρα και τον πατέρα κάθε κακού»— είναι γνωστή, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει πως το1 «λόμπι των επιτοκίων» ήταν πίσω από τις διαδηλώσεις του Πάρκου Γκεζί. Σε συνάντηση με την TÜSIAD τον Δεκέμβριο του 2021, ξεκαθάρισε ότι ως μουσουλμάνος θα συνεχίσει να μειώνει τα επιτόκια, σύμφωνα με τη θρησκευτική του πίστη.
Μετά όμως τις προεδρικές εκλογές του 2023, άλλαξε πορεία και επανέφερε τον Μεχμέτ Σιμσέκ στο Υπουργείο Οικονομικών, με στόχο μια «λογική» οικονομική πολιτική. Το επιτόκιο overnight έφτασε το 46%, ενώ ο επίσημος πληθωρισμός το Φεβρουάριο ήταν στο 39% (με ελαφρά πτώση τον Μάρτιο), ενώ ανεξάρτητοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι είναι υπερδιπλάσιος.
Μαζικές διαδηλώσεις
Η σύλληψη του δημοφιλούς δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Του απαγορεύτηκε να είναι υποψήφιος για την προεδρία το 2023 λόγω μιας αβάσιμης δικαστικής απόφασης και το ίδιο φαίνεται να επαναλαμβάνεται, πολύ πριν τις εκλογές του 2028.
Το 2012, ο Ερντογάν είχε διακηρύξει ότι σκοπός της κυβέρνησής του ήταν η δημιουργία μιας «ευσεβούς γενιάς». Το 2023 επανέλαβε: «Προχωράμε προς τον αιώνα της Τουρκίας χέρι-χέρι με τη νεολαία μας». Αυτή όμως η γενιά είναι που του έχει γυρίσει την πλάτη — τόσο στο Πάρκο Γκεζί όσο και στις πρόσφατες διαδηλώσεις μετά τη σύλληψη Ιμάμογλου.
Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε πάνω από 55 από τις 81 επαρχίες της Τουρκίας και έχουν χαρακτηριστεί από τον Ερντογάν ως «τρομοκρατία του δρόμου», με περίπου 1900 συλλήψεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η διαδικασία για μια Τουρκία χωρίς τρομοκρατία προχωρά σύμφωνα με το σχέδιο». Βάσει έκθεσης του Συμβουλίου της Ευρώπης του Ιανουαρίου 2023, το 1/3 των κρατουμένων σε όλα τα κράτη-μέλη κρατούνται στην Τουρκία.
Ένας εκπρόσωπος της Τουρκίας στο Φόρουμ Νεολαίας του Συμβουλίου της Ευρώπης δήλωσε: «Οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δυσανάλογη βία, όπως σπρέι πιπεριού, πλαστικές σφαίρες και αντλίες νερού. Είμαστε έτοιμοι να βγούμε στους δρόμους για να ανακτήσουμε την ελευθερία μας. Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο — αν ψάχνετε για σήμα αφύπνισης, αυτό είναι».
Ο πρόεδρος του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, χαρακτήρισε τη σύλληψη «απόπειρα πραξικοπήματος ενάντια στον επόμενο πρόεδρο» και κάλεσε σε στοχευμένο μποϊκοτάζ επιχειρήσεων συνδεδεμένων με την κυβέρνηση. Φοιτητές ακτιβιστές προτείνουν γενικό καταναλωτικό μποϊκοτάζ. Ο υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλικαγιά το χαρακτήρισε κι αυτό ως «απόπειρα πραξικοπήματος» στην οικονομία — αλλά είναι η ίδια η κυβέρνηση που οδηγεί στη δική της κατάρρευση.
Η τουρκική λίρα και το χρηματιστήριο έχουν καταρρεύσει και η κεντρική τράπεζα έχει ήδη δαπανήσει πάνω από 25 δισεκατομμύρια δολάρια σε άτυπες παρεμβάσεις για να στηρίξει το νόμισμα. Ξένοι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τη χώρα. Είναι ενδεικτικό ότι μόλις μια εβδομάδα μετά τη σύλληψη Ιμάμογλου, ο Ερντογάν ανακοίνωσε την παράταση των διακοπών του Μπαϊραμιού σε 9 ημέρες — ίσως ελπίζοντας ότι οι διαδηλώσεις θα κοπάσουν και η αγορά θα ανακάμψει.
Ποιο το νόημα;
Προς το παρόν, ο υπουργός Οικονομικών Σιμσέκ και ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Καραχάν κρατούν τις θέσεις τους, αλλά το ερώτημα είναι για πόσο. Η καθηγήτρια οικονομικών Σεμπνέμ Καλεμλί-Οζκάν θέτει ένα πιο ουσιαστικό ερώτημα:
«Γιατί ένας ηγέτης να υπονομεύσει συνειδητά τις οικονομικές προοπτικές της χώρας του για πολιτικά οφέλη;»
Η ίδια απαντά μέσα από το βιβλίο Why Nations Fail των Acemoglu και Robinson: οι ηγέτες συχνά θυσιάζουν εσκεμμένα την οικονομική ανάπτυξη για να διατηρήσουν την προσωπική τους εξουσία ή να πλουτίσει μια στενή ελίτ.
Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συμμετέχει σε υψηλού επιπέδου συνομιλίες με την ΕΕ για την επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης και το καθεστώς θεωρήσεων. Έπαιξε επίσης εποικοδομητικό ρόλο στην πενταμερή για το Κυπριακό στη Γενεύη, ενώ συμμετείχε και στην ιδρυτική συνάντηση της «συμμαχίας των προθύμων» στο Λονδίνο. Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διάθεσή της να συνδιαμορφώσει ένα νέο αμυντικό πλαίσιο.
Γιατί λοιπόν ο Ερντογάν να υπονομεύει ο ίδιος τις διεθνείς του προσπάθειες;
Το τελευταίο διάστημα παρακολουθούμε σαστισμένοι δικαστήρια ανά την Ευρώπη, να εξαπολύουν ανελέητο κυνηγητό κατά συγκεκριμένων πολιτικών. Αυτοί οι πολιτικοί έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά: αντιτίθενται στην φαύλη πολιτική που εκπορεύεται από τις Βρυξέλλες και ακολουθούν πατριωτική πολιτική. Τελευταία και πιο προβεβλημένη η πολιτική δίωξη της Μαρίν Λεπέν. Λιγότερο γνωστές οι άλλες δύο περιπτώσεις πολιτικής δίωξης, των Βαλκάνιων πολιτικών Καλιν Γκεοργκιέσκου και Μίλοραντ Ντόντικ.
Θα σταθώ στη λιγότερο γνωστή, στην Ελλάδα, υπόθεση του Προέδρου της Ρεπούμπλικα Σέρπσκα (οντότητα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης) Μίλοραντ Ντόντικ.
Για τι ακριβώς κατηγορείται ο Ντόντικ;
Ο Μίλοραντ Ντόντικ αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή ποινική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αλλά δεν έχει ακόμη καταδικαστεί τελεσίδικα. Το κατηγορητήριο εναντίον του υποβλήθηκε τον Αύγουστο του 2023 και αφορά την παραβίαση των αποφάσεων του Ύπατου Εκπροσώπου στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη Κρίστιαν Σμιντ, τον οποίο ο Ντόντικ δεν αναγνωρίζει ως νόμιμο.
Η ουσία της κατηγορίας είναι η εξής: Ο Ντόντικ υπέγραψε νόμους με τους οποίους δεν αναγνωρίζονται οι αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Βοσνίας και με τους οποίους οι αποφάσεις του Ύπατου Εκπροσώπου θεωρούνται άκυρες στη Σερβική Δημοκρατία.
Άλλαξε ο Σμιντ τον Ποινικό Κώδικα;
Ναι. Τον Ιούλιο του 2023, ο Κρίστιαν Σμιντ επέβαλε μονομερώς τροποποιήσεις στον Ποινικό Κώδικα της Βοσνίας, εισάγοντας το νέο ποινικό αδίκημα της «μη εφαρμογής των αποφάσεων του Ύπατου Εκπροσώπου».
Έτσι έγινε δυνατή η ποινική δίωξη αξιωματούχων που αγνοούν τις αποφάσεις του. Οι τροποποιήσεις αυτές ήταν άμεση απάντηση στις πράξεις των αρχών της Σερβικής Δημοκρατίας, οι οποίες αγνοούσαν ή ακύρωναν τις παρεμβάσεις του Σμιντ.
Είναι οι εξουσίες της Βόννης μέρος της Συμφωνίας του Ντέιτον;
Όχι. Οι εξουσίες της Βόννης δεν περιλαμβάνονται στο αρχικό κείμενο της Συμφωνίας του Ντέιτον – και αυτό είναι ένα βασικό σημείο σύγκρουσης.
Η Συμφωνία του Ντέιτον, συγκεκριμένα το Παράρτημα 10, προβλέπει την ύπαρξη Ύπατου Εκπροσώπου που θα επιβλέπει την εφαρμογή του πολιτικού μέρους της ειρηνευτικής συμφωνίας, αλλά δεν του δίνει ρητά την εξουσία να θεσπίζει νόμους ή να απομακρύνει εκλεγμένους αξιωματούχους.
Οι λεγόμενες εξουσίες της Βόννης προέκυψαν από τη Σύνοδο του Συμβουλίου Εφαρμογής της Ειρήνης (PIC) στη Βόννη το 1997. Τότε, τα κράτη-μέλη του PIC παρείχαν πολιτική στήριξη ώστε ο Ύπατος Εκπρόσωπος να μπορεί να:
Επιβάλλει νόμους,
Απομακρύνει αξιωματούχους που «παρεμποδίζουν την ειρηνευτική διαδικασία».
Πρόκειται, λοιπόν, για πολιτική απόφαση, όχι για νομικά δεσμευτικό κείμενο. Δεν έχει το κύρος διεθνούς συνθήκης.
Οι υποστηρικτές αυτών των εξουσιών λένε ότι ήταν απαραίτητες λόγω της δυσλειτουργίας των θεσμών και ότι έχουν εδραιωθεί στην πράξη μέσα από την εμπειρία των τελευταίων 25 ετών.
Οι αντίπαλοι – κυρίως από τη Σερβική Δημοκρατία – τονίζουν ότι έτσι παραβιάζεται η κυριαρχία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και ότι πρόκειται για νομικά αμφισβητήσιμο και διεθνώς μη νομιμοποιημένο μηχανισμό.
Από τα παραπάνω γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η δίωξη είναι νομικά παράλογη αλλά υπερεθνικά, ιδεολογικά, πολιτικά επιβεβλημένη, από το «παλαιό σύστημα». Είναι ένα ακόμα βήμα προς την αποσερβοποίηση της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Είναι μία προσπάθεια πολιτικού θανάτου μίας ισχυρής πατριωτικής προσωπικότητας.
Ευχόμαστε να μην επικρατήσουν και εδώ οι δυνάμεις του παλαιού συστήματος!
BESA Center Perspectives Paper No. 2,340, April 8, 2025
Εκτενής Σύνοψη
Στις 30 Μαρτίου 2025, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στην Ιερουσαλήμ με τον Πρόεδρο του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ και τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Δεκαπέντε χρόνια μετά την ιστορική επίσκεψη του τότε Πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου στην ισραηλινή πρωτεύουσα – που άνοιξε τον δρόμο για τη σημερινή ελληνοϊσραηλινή φιλία – οι δύο χώρες συνεχίζουν να ενισχύουν τη στρατηγική τους συνεργασία. Η ανάγκη για στενότερους δεσμούς με το Ισραήλ έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο στοιχείο της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, με διακομματική συναίνεση γύρω από τη σημασία της σχέσης. Στην παρούσα φάση εξετάζονται νέες αμυντικές συνέργειες που θα συμπληρώνουν υφιστάμενες συμφωνίες.
Η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ισραήλ τον Μάρτιο του 2025 υπογραμμίζει τη βούληση και των δύο χωρών να ενισχύσουν περαιτέρω τη στρατηγική τους σύμπραξη. Ο Μητσοτάκης είχε επισκεφθεί ξανά το Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023, δύο εβδομάδες μετά την πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς. Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του, επανέλαβε την ανάγκη άμεσης απελευθέρωσης των ομήρων. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εκφράζει τη συμπαράστασή της στο Ισραήλ με συμβολικές κινήσεις.
Στις 25 Μαρτίου, για παράδειγμα, η Πρεσβεία της Ελλάδας στο Ισραήλ γιόρτασε την εθνική επέτειο στην τραπεζαρία του Κιμπούτς Μπεερί.
Τόσο o Πρόεδρος Χέρτζογκ όσο και ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου υποδέχθηκαν θερμά τον Έλληνα ηγέτη, αποκαλώντας τον «καλό φίλο». Αν και η ελληνική στάση μετά τις 7 Οκτωβρίου υπήρξε ισορροπημένη, η Αθήνα δεν έχει αμφισβητήσει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα και κατανοεί τόσο τη σύνθετη φύση των απειλών ασφαλείας όσο και τον ανθρώπινο πόνο που προκαλεί η τρομοκρατία. Σε μια συγκινητική στιγμή, ο Χέρτζογκ και ο Μητσοτάκης συζήτησαν τη δημιουργία υποτροφίας στη μνήμη του Ιωνά Καρούση, φοιτητή αρχιτεκτονικής που δολοφονήθηκε από τρομοκράτες στην Τζάφα τον Οκτώβριο του 2024. Οι γονείς του συμμετείχαν στη συνάντηση μετά από πρόσκληση του Ισραηλινού Προέδρου.
Η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού υπήρξε κορύφωση μιας ευρύτερης διπλωματικής κινητικότητας. Στις αρχές Φεβρουαρίου, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ταξίδεψε στην Ιερουσαλήμ, ενώ λίγο αργότερα, ο Ισραηλινός ομόλογός του, Γκίντεον Σαάρ, επισκέφθηκε την Αθήνα. Η αμυντική συνεργασία είχε κεντρική θέση στην ατζέντα.
Ο Μητσοτάκης συμμετείχε σε στρατηγική σύσκεψη με τη Διεύθυνση Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας (SIBAT) του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας, παρουσία κορυφαίων στελεχών της αμυντικής βιομηχανίας του Ισραήλ, μεταξύ των οποίων ο Μπόαζ Λεβί (Israel Aerospace Industries), ο Γιοάβ Τουρτζεμάν (Rafael) και ο Μίκι Έντελσταϊν (Elbit Systems).
Οι τρεις αυτές εταιρείες έχουν ήδη δραστηριότητα στην Ελλάδα. Η IAI εξαγόρασε την ελληνική Intracom Defense με αντίτιμο περίπου 60 εκατ. ευρώ. Η Rafael προμήθευσε την Ελλάδα με πυραύλους SPIKE σε συμφωνία αξίας 370 εκατ. ευρώ. Η Elbit Systems είναι ο βασικός ανάδοχος διαχείρισης και εκσυγχρονισμού της εκπαιδευτικής υποδομής της Πολεμικής Αεροπορίας στην Καλαμάτα, έργο ύψους 1,65 δισ. δολαρίων.
Νέες εξοπλιστικές συμφωνίες βρίσκονται υπό εξέταση. Η Ελλάδα επιδιώκει την ανάπτυξη ενός συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας αντίστοιχου του Iron Dome, καθώς και την απόκτηση εκτοξευτών PULS της Elbit. Παράλληλα, συνεχίζονται κοινές στρατιωτικές ασκήσεις. Παρά την εμπλοκή του Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα, συμμετέχει (έως τα μέσα Απριλίου) στην πολυεθνική αεροπορική άσκηση «Ηνίοχος» στην Ανδραβίδα με αεροσκάφη G-550.
Υπάρχουν και άλλοι τομείς στους οποίους η ισραηλινή εμπειρία μπορεί να είναι χρήσιμη για την Ελλάδα. Το 2016, ο Σιμόν Πέρες είχε προτείνει στον τότε Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να αξιοποιηθεί η στρατιωτική θητεία για την ενίσχυση της εθνικής έρευνας – πρόταση που ακόμα δεν έχει υλοποιηθεί. Επίσης, ο ελληνικός στρατός θα μπορούσε να μελετήσει το παράδειγμα του IDF, ο οποίος έχει εντάξει άτομα με αυτισμό στη Μονάδα 9990.
Σε στρατηγικό επίπεδο, οι δύο χώρες δεν συμμερίζονται την ίδια αντίληψη απειλών. Η Ελλάδα έχει ως κύρια προτεραιότητα την Τουρκία. Το Ισραήλ δεν παραγνωρίζει την τουρκική παράμετρο, αλλά αντιμετωπίζει πιο άμεσες απειλές, όπως οι τρομοκρατικές οργανώσεις και το Ιράν.
Η δημιουργία ενός επίσημου ελληνοϊσραηλινού στρατιωτικού συνασπισμού φαντάζει απίθανη, ωστόσο η ενίσχυση της συνεργασίας εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο. Η σύμπραξη αυτή εντάσσεται και στα συμφέροντα των ΗΠΑ. Παρότι η κυβέρνηση Τραμπ αυτή την περίοδο ασχολείται με άλλα μέτωπα, αναμένεται μελλοντικά να υποστηρίξει τον μηχανισμό «3+1», με τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι καλές σχέσεις με το Ισραήλ είναι πλέον καθοριστικές για την ελληνική εξωτερική και αμυντική πολιτική. Όλα τα μεγάλα πολιτικά κόμματα της Ελλάδας, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, συμφωνούν στην ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης των διμερών δεσμών. Έρευνα του European Leadership Network το 2024 κατέδειξε ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων και Κυπρίων βουλευτών υποστηρίζει τη στενότερη σχέση με το Ισραήλ και την εμβάθυνση της συνεργασίας του με το ΝΑΤΟ.
Δεκαπέντε χρόνια μετά την ιστορική επίσκεψη Παπανδρέου στην Ιερουσαλήμ και τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου, η ελληνοϊσραηλινή σχέση έχει αποκτήσει στρατηγικό χαρακτήρα, υπερβαίνοντας στερεότυπα και δυσπιστία δεκαετιών. Ο Μητσοτάκης ενισχύει αυτή την πορεία και η πρόσφατη επίσκεψή του στο Ισραήλ αποτελεί σαφές δείγμα της δέσμευσής του.
του Ελευθερίου Τζιόλα
*Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, οικονομολόγος, διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας του βιβλίου «ΨΗΦΙΔΕΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ. Ελλάδα, Τουρκία και Παγκόσμια Κοινότητα στην Σύγχρονη Εποχή της Διεθνούς Οικονομικής, Ενεργειακής, Κλιματικής και Υγειονομικής Κρίσης», εκδόσεις Λειμών, 2023.
