Αρχική Blog Σελίδα 795

Άνευ παραλήπτη: Από την ανθρώπινη στην τεχνητή λογοτεχνία

1

Θεοφάνης Τάσης

Από παιδί μου άρεσε ν’ ακούω τα τζιτζίκια. Όταν ερχόμασταν τα καλοκαίρια στην Ελλάδα, ο ήχος τους σκέπαζε τα πάντα σημαίνοντας την επιστροφή στην πατρίδα. Γι’ αυτό, μεγαλώνοντας σε όσα μέρη του κόσμου έζησα, άκουγα πάντα ηχογραφήσεις τζιτζικιών. Έναν χειμώνα στο Princeton αντηχούσαν στους διαδρόμους της οικίας παραξενεύοντας τους γείτονες, ένα καλοκαίρι στη Σεούλ σάστιζαν τα ντόπια τζιτζίκια προξενώντας έναν ιδιότυπο ηχητικό ανταγωνισμό. Θυμάμαι ακόμη την αλλόκοτη αίσθηση όταν άκουσα για πρώτη φορά τα κορεάτικα τζιτζίκια. Οικεία και ταυτόχρονα ξένα, όπως μια νέα πατρίδα. Μέχρι σήμερα νιώθω τα τζιτζίκια ως τον φλοίσβο της ελληνικής στον κόσμο. Τον πρώτο ήχο της Ελλάδας. Ως κληρονόμος του νόστου εξακολουθώ ν’ ακούω ηχογραφήσεις τζιτζικιών. Εντούτοις, παρά την υψηλή ποιότητα του ηχητικού συστήματος, το γεγονός ότι γνωρίζω πως είναι τεχνητά δεν παύει να με ενοχλεί.

Στη διαφήμιση, στη δημοσιογραφία, αλλά επίσης και στην επιστημονική έρευνα η τεχνητή νοημοσύνη παράγει πια έναν σημαντικό αριθμό κειμένων δίχως αξιοσημείωτη αντίδραση από τους πολίτες. Συνθέτει επικήδειους, ευχετήριες κάρτες, εκκλησιαστικά κηρύγματα, απαντά σε επιστολές και προσωπικά μηνύματα. Σταδιακά, ανεπαίσθητα, η αποδοχή της διευρύνεται και τα τεχνητά κείμενα θεωρούνται συχνά ισότιμα, ενίοτε ανώτερα από τα ανθρώπινα. Όμως τι σημαίνει αυτό για τη λογοτεχνία; Για τη γραφή που δεν στοχεύει στην πληροφορία, αλλά στην αποκάλυψη; Αν η τεχνητή νοημοσύνη συντάσσει κείμενα υψηλής ποιότητας μιμούμενη τη δομή, τον ρυθμό, ακόμη και το ύφος των σπουδαιότερων λογοτεχνικών έργων, τότε ποιο είναι το μέλλον της λογοτεχνίας;

Γράφουμε για να επικοινωνήσουμε με άλλους, για να διεκδικήσουμε φίλους και εραστές, για ν’ αγαπηθούμε, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη περιγράφει σαφέστερα και ακριβέστερα τα συναισθήματά μας διαθέτοντας πλουσιότερο λεξιλόγιο. Συνθέτει κείμενα εξατομικευμένα με βάση τον αποδέκτη, αναλύοντας όλα τα σχετικά με αυτόν δεδομένα ώστε να προσαρμόσει τον τόνο, όπως επίσης το ύφος επιτυχέστερα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα κείμενά της να είναι ελκυστικότερα για τους αναγνώστες, επειδή είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες και στις προτιμήσεις τους.

Γράφουμε για να διεκδικήσουμε την υστεροφημία, όμως καθώς η τεχνητή νοημοσύνη παράγει ολοένα αρτιότερα κείμενα, η αυξανόμενη χρήση έως την σταδιακή επικράτησή της θα οδηγήσει μεν αρχικά σ’ έναν εκδημοκρατισμό της γραφής, για να καταλήξει ωστόσο στην εξασθένιση της συγγραφικής ικανότητας καθιστώντας ίσως τη γραφή αναχρονισμό, όπως οι αριθμομηχανές κατέστησαν περιττές τις σύνθετες αριθμητικές δεξιότητες.[1]

Όσοι εξακολουθούν να γράφουν όντας αναγνώστες τεχνητών κειμένων, θα προσομοιώνουν συνειδητά ή μη τον τρόπο γραφής της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ όσοι συγγραφείς δεν την χρησιμοποιούν επικουρικά είναι μάλλον απίθανο να μην την αξιοποιήσουν καθώς ο καιρός περνά.[2]

Βαθμιαία η πλειονότητα των κειμένων θα γράφεται από αυτήν και ο τρόπος γραφής της ως κυρίαρχος θα καταστεί υποδειγματικός, όπως σήμερα στο σκάκι όπου οι νέοι σκακιστές δεν μελετούν ιστορικές παρτίδες, αλλά προπονούνται με μηχανές μαθαίνοντας να παίζουν με τον τρόπο τους.[3]

Έτσι η δημιουργία πρωτότυπων κειμένων ικανών ν’ αντέξουν στον χρόνο θα δυσχεράνει. Συγχρόνως η ανάγκη της συγγραφής ενδεχομένως ν’ ατονήσει ή ακόμη και να χειμωνιάσει εσαεί επειδή η υστεροφημία εξαρτάται από τη μνήμη των ανθρώπων, η οποία ήδη είναι ψηφιακή καθώς η παραγωγή, διανομή και αποθήκευση των έργων γίνεται με ψηφιακά μέσα.

Η τεχνητή νοημοσύνη ελέγχοντας τα ψηφιακά δεδομένα διαχειρίζεται επίσης τη συλλογική μνήμη, γράφοντας όχι μόνο για το παρόν αλλά επίσης για το παρελθόν. Θα γράφει όχι μόνο το κείμενο, αλλά και το ίχνος του στη σκόνη των αιώνων.

Γράφουμε για να προασπίσουμε ιδέες και αξίες, ωστόσο η τεχνητή νοημοσύνη αναλύοντας έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών παράγει κείμενα βασισμένα σε στατιστικές και εμπειρικά δεδομένα, χαρτογραφώντας αποτελεσματικότερα τους αστερισμούς από συμφέροντα, ανάγκες και αξίες των διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα τεχνητά κείμενα να είναι πειστικότερα καθώς θα μοιάζουν, δίχως αναγκαία να είναι, περισσότερο νηφάλια και μετριοπαθή.

Γράφουμε για ν’ ασκήσουμε επιρροή κατοχυρώνοντας την αυθεντία μέσω του λόγου αποβλέποντας στην εξουσία, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη συνθέτει κείμενα ανεπηρέαστα ως επί το πλείστον από τις ανθρώπινες προκαταλήψεις, τα οποία μοιάζουν περισσότερο αξιόπιστα, με συνέπεια να γίνονται πιο αβίαστα αποδεκτά από το κοινό. Τι απομένει τότε; Αν ο λόγος παύσει ν’ ασκεί εξουσία μέσω της πειθούς, αν δεν μας χρειάζεται πια για να εκφραστούν αντικρουόμενες κοσμοθεωρήσεις, αν η συναίνεση κατασκευάζεται αλγοριθμικά δίχως θυμικά παράσιτα, ίσως οι άνθρωποι πάψουν να γράφουν. Όχι μόνο γιατί δεν θα έχουν τί να πουν, αλλά γιατί κανείς δεν θα χρειάζεται να τους ακούσει. Ο δημόσιος λόγος θα ανακυκλώνεται στο στιλβωμένο ενυδρείο της δημόσιας σφαίρας ουδέτερος, απρόσωπος και, εν τέλει, χειραγωγήσιμος.

Γράφουμε επίσης για να κερδίσουμε χρήματα, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη παράγει κείμενα πιο επιτυχημένα στην παραγωγή εσόδων συμμορφούμενη στις ανάγκες του αναγνωστικού κοινού και δημιουργώντας θελκτικότερα λογοτεχνικά έργα, προσαρμοσμένα στο προσωπικό γούστο. Οι εκδοτικοί θα αποστέλλουν κατά παραγγελία πλήρως εξατομικευμένα έργα με βάση τις ατομικές αναγνωστικές προτιμήσεις, χρησιμοποιώντας βιομετρικά δεδομένα τα οποία θα συλλέγονται κατά την ανάγνωση, έτσι ώστε κανείς να μη χρειάζεται να περιμένει το επόμενο έργο του αγαπημένου του συγγραφέα.[4]

Η συγγραφική ταυτότητα θα γίνει μια λειτουργία του προφίλ (π.χ. γράφτηκε από το μοντέλο Gemini) – και όχι του προσώπου. Ένα ψηφιακό πεδίο σιωπής δίχως νυχτερινές ρωγμές για ν’ ανασαίνει το ανείπωτο. Τέλος, είναι δυνατόν να γράφει κανείς αποκλειστικά για να δημιουργήσει ένα έργο θεωρώντας το ως αυτοσκοπό, δίχως να νοιάζεται για οτιδήποτε άλλο.

Σε όλα τα παραπάνω η συγγραφή αποτελεί ρητά ή άρρητα μέσο για την επίτευξη ενός εξωτερικού σκοπού, δηλαδή αποτελεί στην αριστοτελική ορολογία ποίησιν. Μια δραστηριότητα της οποίας το τέλος βρίσκεται έξω από αυτήν. Η παραγωγή κειμένων από την τεχνητή νοημοσύνη θα σημάνει το τέλος της λογοτεχνίας ως ποιήσεως. Ο εναπομείναν λόγος για τη συγγραφή θα είναι επειδή ως δραστηριότητα θα αποτελεί αυταξία για τον λογοτέχνη, διαθέτοντας καθαυτή νοηματική πληρότητα. Στην αριστοτελική ορολογία μια δραστηριότητα η οποία εμπεριέχει το τέλος της ονομάζεται πράξις. Η λογοτεχνία λοιπόν δεν θα θεραπεύεται πια από τους ανθρώπους ως ποιητική, αλλά ως πρακτική δραστηριότητα με εγγενή αξία, η οποία θα νοηματοδοτεί τον βίο.

Αν όντως έτσι έχουν τα πράγματα, τότε θα εξακολουθούμε να διαβάζουμε ανθρώπινα αντί για τεχνητά κείμενα; Όταν καθιερώθηκε η τυπογραφία οδήγησε σταδιακά στον παραγκωνισμό της χειρογραφίας, η οποία πλέον επιβιώνει κυρίως ως μέσο για προσωπικές σημειώσεις, ως τέχνη της καλλιγραφίας ή εντός καλλιτεχνικών έργων. Αντίστοιχα η εδραίωση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να καταλήξει στον δραστικό περιορισμό της συγγραφής και την επικράτηση των τεχνητών κειμένων έναντι των ανθρώπινων.[5] Οι περισσότεροι αναγνώστες ήδη αδιαφορούν για την προέλευση ενός κειμένου αρκεί αυτό να τους αγγίζει.[6] Όπως η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων προτιμά τα τυποποιημένα ενδύματα και υποδήματα μαζικής παραγωγής από τα χειροποίητα όχι επειδή είναι φθηνότερα, αλλά επειδή είναι πολιτισμικά κυρίαρχα.[7] Ακόμη και άτομα με υψηλή αισθητική παιδεία, τα οποία αποζητούν την αυθεντικότητα και είναι σε θέση να εκτιμήσουν το μεράκι του τεχνίτη, τη λεπτομέρεια όπως επίσης και τη μοναδικότητα ενός χειροποίητου ρούχου, φορούν τελικά ένα έτοιμο πουκάμισο από τον Junya Watanabe ή τον Paul Smith. Αντίστοιχα, για την πλειονότητα των αναγνωστών η ταυτότητα του συγγραφέα δεν θα έχει πια σημασία, καθώς θα βυθίζονται εντός των τεχνητών κειμένων αναδυόμενοι εκτός του ονόματός τους.[8] Όπως τα τυποποιημένα ρούχα αντικατέστησαν τα χειροποίητα στο κορμί μας μετατρέποντάς το σε σώμα καθώς τυλίγουν αδιάκριτα πληγές, τατουάζ, ελιές που δεν χωρούν σε πίνακες μεγεθών, έτσι η τεχνητή νοημοσύνη θα ομογενοποιήσει την λογοτεχνική παραγωγή, με συνέπεια η «αυθεντικότητα» να περιορίζεται σε μια μειοψηφία.

Θα μπορούσε ν’ αντιτείνει κανείς ότι είναι δύσκολο να θαυμάσουμε κάτι μη ανθρώπινο όπως ένα κείμενο που έγραψε μια τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο θαυμάζουμε τη φύση και τη δημιουργικότητά της, σταλακτίτες και σταλαγμίτες, βότσαλα, κοράλλια, καταρράκτες, κομήτες και μετεωρίτες, μια νιφάδα χιονιού, το πολικό σέλας. Θαυμάζουμε τη φύση, χωρίς να έχει πρόθεση, χωρίς να ζητά αναγνώριση. Την θαυμάζουμε όχι επειδή αναγνωρίζουμε μια συνείδηση, αλλά επειδή μας καθηλώνει η πολυπλοκότητα, η αρμονία, η πρωτοτυπία και η ισχύς που ενσαρκώνει. Γιατί να μη θαυμάζουμε και ν’ απολαμβάνουμε την τεχνητή νοημοσύνη και τα δημιουργήματά της όπως την φύση;

Εν κατακλείδι, όσοι εξακολουθούν να γράφουν θα γράφουν αδιαφορώντας για τους παραλήπτες, όπως τα τζιτζίκια αδιαφορούν για όσους τα ακούν. Όσοι διαβάζουν θα διαβάζουν αδιαφορώντας για τον συγγραφέα, όπως αδιαφορούμε το καλοκαίρι για το ποιο τζιτζίκι ακούγεται στη φραγκοσυκιά. Όμως για ορισμένους η τεχνητή λογοτεχνία θα προξενεί δυσφορία όχι για λόγους ποιότητας ή πρωτοτυπίας, αλλά επειδή θα γνωρίζουν πως είναι τεχνητή. Δεν έχει τίποτε να χάσει και τίποτε να θυμηθεί. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν γράφει επειδή δεν αντέχει άλλο να σωπαίνει. Δεν γράφει για να παρηγορηθεί ή για ν’ αγαπηθεί. Δεν γράφει επειδή επέστρεψε κάπου, διότι δεν μπορεί να επιστρέψει πουθενά. Σε καμία νιότη, σε κανέναν έρωτα, σε καμία πατρίδα. Αφορά αυτή η δυσφορία μόνο τις σημερινές γενιές, οι οποίες δεν ξεδιψούν με θαλασσινό νερό, αποτελώντας αισθητική προτίμηση και έκφραση των αξιών του ανθρωπισμού; Ή συνιστά ένα ανθρωπολογικό χαρακτηριστικό; Άραγε θα σιγήσουν τα ανηχογράφητα τζιτζίκια που ηχούν εντός της ανθρωπότητας; Το θέρος της τεχνητής νοημοσύνης πλησιάζει. Ίσως οι απαντήσεις όταν δοθούν να είναι άνευ παραλήπτη.


[1] Τα προσδοκώμενα οφέλη του εκδημοκρατισμού της γραφής από την τεχνητή νοημοσύνη θυμίζουν τις ελπίδες για τον εκδημοκρατισμό της γνώσης που γέννησε η διάδοση του διαδικτύου. Ελάχιστοι μπορούσαν τότε να φανταστούν την χρήση του για τη διάδοση αντιεπιστημονικών θεωριών, όπως π.χ. της επίπεδης Γης, με συνέπεια την ενδυνάμωση του ανορθολογισμού, ούτε την παραπληροφόρηση, τη διακίνηση ψευδών ειδήσεων και θεωριών συνωμοσίας που επέφεραν τη διάβρωση της δημόσιας σφαίρας και την υπονόμευση της φιλελεύθερης δημοκρατίας από τη λειτουργία των κοινωνικών μέσων δικτύωσης.

[2] Όσοι χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη επικουρικά μπορούν ν’ αντλούν έμπνευση από αυτήν, ωστόσο θα πρέπει ν’ αγωνίζονται ακατάπαυστα με αυτοπειθαρχία προκειμένου να οριοθετούν αυστηρά τη συνεισφορά της στη διαδικασία της συγγραφής, προβάλλοντας αντίσταση στον πειρασμό της άκριτης υιοθέτησης προτάσεων, διασφαλίζοντας έτσι την πρωτοτυπία, την αυθεντικότητα και το προσωπικό τους στίγμα στο τελικό κείμενο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διατηρούν την τελική ευθύνη και τον έλεγχο του περιεχομένου, να επεξεργάζονται κριτικά τις παραγόμενες προτάσεις με στόχο την προστασία της μοναδικής τους φωνής. Πόσοι συγγραφείς και για πόσο θα είναι σε θέση να λειτουργήσουν κατ’ αυτόν τον τρόπο αψηφώντας τις σειρήνες της άνεσης και της εύκολης επιτυχίας;

[3] Η λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης στο σκάκι συνιστά ένα ενδιαφέρον ιστορικό προηγούμενο για τη λειτουργία της στη λογοτεχνία και, τηρουμένων των αναλογιών, όσον αφορά την πιθανή συνεργασία μεταξύ ανθρώπου και μηχανής. Έτσι, τη δεκαετία του 1990 οι σκακιστές και οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές συνεργάζονταν βελτιώνοντας τις αμοιβαίες αδυναμίες τους, ωστόσο η ακόλουθη ανάπτυξη διαρκώς καλύτερων αλγορίθμων κατέστησε τους ανθρώπους περιττούς ως συνεργάτες. Αντίστοιχα, μπορούμε να φανταστούμε ένα πρώτο στάδιο στη σχέση μεταξύ λογοτεχνίας και τεχνητής νοημοσύνης όπου οι συγγραφείς θα την αξιοποιούν ως εργαλείο έως ότου η τελευταία να παράγει πλέον εύκολα «αριστουργήματα», ανασυνθέτοντας κλασικά έργα δίχως τη συμβολή του ανθρώπου.

[4] Η συσκευή ανάγνωσης μπορεί να μετρά τη διαστολή της οφθαλμικής κόρης, τους σφυγμούς κατά την ανάγνωση καταγράφοντας έτσι εκείνα τα σημεία του βιβλίου που συγκίνησαν τον αναγνώστη. Γενικότερα, η παραγωγή και διανομή τέτοιων εξατομικευμένων τεχνητών κειμένων γεννά κρίσιμα πολιτικά και οικονομικά ερωτήματα όπως: Ποιος ελέγχει την τεχνητή νοημοσύνη που παράγει λογοτεχνία; Ποιος επωφελείται από την παραγωγή και διανομή τεχνητών λογοτεχνικών έργων; Πώς επηρεάζονται οι σχέσεις εξουσίας και οι οικονομικές ανισότητες απ’ αυτή την εξέλιξη;

[5] Η αναλογία γίνεται ισχυρότερη αν σκεφτούμε ότι η τυπογραφία απλώς αναπαρήγαγε και διέδωσε μαζικά κείμενα που είχαν γραφτεί από ανθρώπους, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη συνθέτει η ίδια κείμενα τα οποία δυνητικά αντικαθιστούν την ανθρώπινη συγγραφή. Η τυπογραφία δεν άλλαξε τη φύση του συγγραφέα, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη το κάνει.

[6] Βλ. Porter, B., Machery, E., AI-generated poetry is indistinguishable from human-written poetry and is rated more favorably. Sci Rep 14, 26133 (2024) στο https://www.nature.com/articles/s41598-024-76900-1.

[7] Ένα κατά παραγγελία ραμμένο πουκάμισο κατά κανόνα στοιχίζει λιγότερο από ένα έτοιμο πουκάμισο της τελευταίας συλλογής της Prada.

[8] Εξαίρεση αποτελούν τα κείμενα κοντινών προσώπων. Όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο, ένα γράμμα, ένα μήνυμα ή ακόμα και μια απλή σημείωση από έναν φίλο, συγγενή, σύντροφο ή στενό συνεργάτη, η ταυτότητα του αποστολέα/συγγραφέα είναι όχι απλώς σημαντική, αλλά συχνά ο κύριος λόγος που διαβάζουμε το κείμενο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το κείμενο λειτουργεί ως προέκταση της προσωπικής σχέσης. Η γνώση του ποιος γράφει προσδίδει νόημα, πλαίσιο, βάθος και συναισθηματική αξία στις λέξεις. Το ενδιαφέρον μας δεν περιορίζεται στο περιεχόμενο καθαυτό, αλλά επεκτείνεται στην έκφραση του συγκεκριμένου ατόμου, στις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Η «φωνή» του οικείου προσώπου είναι αυτή που αναζητούμε μέσα από τις γραμμές.

mag.frear.gr

Η Τουρκία μπλοκάρει τις εκλογές διοικητικού συμβουλίου στο ίδρυμα της ελληνικής μειονότητας, παρά απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου

1

Abdullah Bozkurt / Stockholm

Η άρνηση δεκαετιών για τη διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών στο πλουσιότερο ίδρυμα μειονότητας της Κωνσταντινούπολης προσελκύει και πάλι το διεθνές ενδιαφέρον, καθώς οι τουρκικές αρχές εξακολουθούν να αψηφούν απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου που έκρινε ότι η πρακτική αυτή παραβιάζει βασικά δικαιώματα.

Το Ίδρυμα Νοσοκομείου του Μπαλουκλί (Balıklı Rum Hastanesi Vakfı, BRHV), που ιδρύθηκε το 1794 και αναγνωρίστηκε ως ίδρυμα μειονότητας με βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, επιβλέπει ένα εκτενές δίκτυο φιλανθρωπικών υπηρεσιών, περιλαμβανομένου ενός νοσοκομείου, γηροκομείων και κλινικών. Διαθέτει επίσης εκτενή ακίνητη περιουσία, γεγονός που το καθιστά το πλουσιότερο ίδρυμα του είδους του στην εναπομείνασα ελληνική ορθόδοξη κοινότητα της Τουρκίας.

Ωστόσο, το ίδρυμα δεν έχει καταφέρει να πραγματοποιήσει εκλογές για το διοικητικό του συμβούλιο από το 1991, όταν και συγκροτήθηκε το υφιστάμενο σχήμα έπειτα από σοβαρές παρατυπίες, που ουσιαστικά απέκλεισαν τη συμμετοχή του ευρύτερου ελληνικού στοιχείου. Το συμβούλιο έχει δεχθεί δριμεία κριτική από μέλη της κοινότητας για τις φερόμενες παρατυπίες και την έλλειψη διαφάνειας.

Ο πρόεδρος του συμβουλίου, Κωνσταντίνος Γιουβανίδης, φέρεται να διατηρεί στενές σχέσεις με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Sabah, η οποία ανήκει στην οικογένεια Ερντογάν, τον Οκτώβριο του 2023, ο Γιουβανίδης εξήρε τον πρόεδρο, λέγοντας: «Χάρη στον πρόεδρό μας οι μειονότητες ζουν μια χρυσή εποχή. Παλαιότερα ήμασταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Τώρα νιώθουμε ίσοι πολίτες. Από την εποχή του Ατατούρκ καμία κυβέρνηση δεν πλησίασε έτσι τις μειονότητες — όλες τους έπαιρναν από τις μειονότητες χωρίς να δώσουν τίποτα σε αντάλλαγμα. Με τον Ερντογάν, οι μειονότητες ανέκτησαν και τις περιουσίες και τα δικαιώματά τους». Και πρόσθεσε: «Το να αρνείται κανείς αυτό είναι αγνωμοσύνη. Ζούμε την πιο ελεύθερη περίοδο της ζωής μας».

Ο βασικός λόγος για την απουσία εκλογών βρίσκεται σε ένα νομικό και γραφειοκρατικό κενό που έχει δημιουργηθεί από τις τουρκικές αρχές. Το υφιστάμενο συμβούλιο αποφεύγει επίσης να κινήσει διαδικασία εκλογών, δηλώνοντας πως δεν θα προχωρήσει χωρίς το πράσινο φως από την κυβέρνηση.

Ο Κωνσταντίνος Γιουβανίδης, πρόεδρος του Ιδρύματος Ελληνικού Νοσοκομείου Μπαλικλί, εμφανίζεται μαζί με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Εντογάν κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο προεδρικό μέγαρο στις 27 Μαρτίου.

Σύμφωνα με τους κανονισμούς του 2004 και του 2008 που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Τουρκίας, τα ιδρύματα μειονοτήτων υποχρεούνται να διεξάγουν εκλογές για το διοικητικό τους συμβούλιο κάθε τέσσερα χρόνια. Ενώ άλλες μειονοτικές κοινότητες συμμορφώθηκαν με αυτούς τους κανόνες, το Ίδρυμα του Μπαλουκλί (BRHV) απέτυχε επανειλημμένα να το πράξει. Μέλη της κοινότητας αναφέρουν ότι οι προσφυγές τους προς τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων (Vakıflar Genel Müdürlüğü, VGM), την αρμόδια αρχή για τα ιδρύματα στην Τουρκία, καθώς και προς το ίδιο το διοικητικό συμβούλιο, έμειναν αναπάντητες.

Ένα νομικό κενό προέκυψε μετά την ακύρωση των προηγούμενων κανονισμών περί εκλογών το 2013. Αν και η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί να εισαγάγει νέο θεσμικό πλαίσιο, δεν εκδόθηκε κανένα μέχρι και σχεδόν μία δεκαετία αργότερα. Στο μεταξύ, η διοίκηση του BRHV παρέμεινε αμετάβλητη, αποκλείοντας ουσιαστικά τα μέλη της ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας από κάθε συμμετοχή στη διοίκηση του σημαντικότερου ιδρύματός τους.

Το 2014, μέλη του BRHV κατέθεσαν αγωγή σε τουρκικό δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι η απουσία εκλογών παραβιάζει τόσο το Σύνταγμα της Τουρκίας όσο και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το 7ο Πολιτικό Δικαστήριο Μπακίρκιοϊ απέρριψε την υπόθεση, αποφαινόμενο ότι η έλλειψη κανονιστικού πλαισίου δεν αποτελεί αντικείμενο της δικαστικής εξουσίας. Το δικαστήριο αγνόησε σχετική πραγματογνωμοσύνη που χαρακτήριζε το υφιστάμενο διοικητικό συμβούλιο παράνομο και ανέφερε ότι οι εκλογές θα μπορούσαν να διεξαχθούν με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας έκρινε ότι η τουρκική κυβέρνηση παραβίασε τα θεμελιώδη δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας, αποτυγχάνοντας να διευκολύνει τη διεξαγωγή εκλογών διοικητικού συμβουλίου στο Ίδρυμα Νοσοκομείου του Μπαλουκλί.

[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/05/2019-5202.pdf”]

Οι προσφυγές στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο (Yargıtay) απορρίφθηκαν τον Νοέμβριο του 2017, γεγονός που οδήγησε σε ατομική προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας το 2019. Οι προσφεύγουσες —Ευθυμία Μέντζλου, Ευδοξία Γαλανοπούλου, Κατίνα Ευδοκία Βεριόπολος, Μαρία Φιλίμων και Κέτη Βούτσας— υποστήριξαν ότι δεν ήταν σε θέση να ασκήσουν εποπτεία επί του ιδρύματος και κατήγγειλαν παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους στην ιδιοκτησία, την ελευθερία θρησκείας και συνείδησης, καθώς και στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι.

Με απόφασή του στις 19 Δεκεμβρίου 2023, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι η παρατεταμένη αναστολή των εκλογών παραβίαζε την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι των προσφευγουσών, βάσει του Άρθρου 33 του τουρκικού Συντάγματος και του Άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το δικαστήριο διέταξε τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων να λάβει άμεσα μέτρα για τη διοργάνωση εκλογών στο BRHV. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει διεξαχθεί καμία εκλογική διαδικασία.

Στις 2 Ιουλίου 2024, οι προσφεύγουσες υπέβαλαν αίτημα στη VGM για την εφαρμογή της απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η VGM απάντησε στις 24 Ιουλίου, δηλώνοντας ότι τα ιδρύματα που διαχειρίζονται νοσοκομεία απαιτούν ειδική ρύθμιση εγκεκριμένη από το Υπουργείο Υγείας. Η απαίτηση αυτή, που βασίζεται στο Άρθρο 15 κανονισμού του 2022, όριζε ότι οι εκλογές έπρεπε να διεξαχθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 — προθεσμία που παρήλθε χωρίς καμία ενέργεια.

Η Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών υπέβαλε επιστολή στα Ηνωμένα Έθνη, διαμαρτυρόμενη για την παρεμπόδιση, εκ μέρους των τουρκικών αρχών, της διεξαγωγής εκλογών διοικητικού συμβουλίου στο ίδρυμα της ελληνικής μειονότητας.

[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/05/2.pdf”]

Νομικοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η επίκληση της VGM στην ανάγκη έγκρισης από το Υπουργείο Υγείας στερείται νομικής βάσης στο τουρκικό δίκαιο, στον Νόμο περί Βακουφίων ή στη Συνθήκη της Λωζάννης. Μια ομάδα μελών της κοινότητας έχει καταθέσει ξεχωριστή προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας τη νομιμότητα του κανονισμού του 2022.

Μέσα σε κλίμα αυξανόμενης απογοήτευσης, η ηγεσία της κοινότητας προσέφυγε στα Ηνωμένα Έθνη. Σε επιστολή που υπεβλήθη στις 24 Απριλίου 2025, η Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών επικαλείται τα Άρθρα 40 και 42 της Συνθήκης της Λωζάννης, τονίζοντας ότι η Τουρκία βρίσκεται σε συστημική παραβίαση των διεθνών της υποχρεώσεων για την προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων. Η επιστολή επισημαίνει ότι το BRHV, το μεγαλύτερο από τα 70 ελληνικά ορθόδοξα ιδρύματα της Τουρκίας, λειτουργεί εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες χωρίς κοινοτική εποπτεία.

Σήμερα, ο ελληνικός ορθόδοξος πληθυσμός στην Τουρκία αριθμεί λιγότερους από 1.000 ανθρώπους — από περισσότερους από 125.000 έναν αιώνα πριν. Για πολλούς, η υπόθεση του BRHV δεν αποτελεί απλώς αποτυχία της νομικής και διοικητικής δικαιοσύνης, αλλά και ένδειξη της συνεχιζόμενης υπονόμευσης της θεσμικής αυτονομίας των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων.

Παρά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, δεν έχει υπάρξει καμία σαφής ένδειξη για το πότε —ή αν— θα εκδοθεί η απαραίτητη κανονιστική ρύθμιση που θα επιτρέπει τη διεξαγωγή εκλογών στα ιδρύματα μειονοτήτων που διαχειρίζονται νοσοκομεία.

Nordic Monitor

 

Το Ίδρυμα Μπαλουκλί και το τέλος της θεσμικής κυριαρχίας των Ελλήνων της Πόλης

Η πολυετής παρεμπόδιση της διεξαγωγής εκλογών στο Ίδρυμα Μπαλουκλί (BRHV) στην Κωνσταντινούπολη δεν συνιστά μια απλή νομική ή διοικητική εκκρεμότητα. Αντιθέτως, είναι η επιτομή της συστηματικής απαξίωσης της ελληνικής ορθόδοξης μειονότητας από το τουρκικό κράτος και μια θλιβερή επιβεβαίωση της σταθερής διολίσθησης της Τουρκίας από κάθε έννοια κράτους δικαίου, διεθνούς νομιμότητας και πολιτισμικής συνύπαρξης.

Ένα ίδρυμα-σύμβολο χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση

Το Ίδρυμα Μπαλουκλί, με ιστορία από το 1794 και με τεράστια φιλανθρωπική και κοινωνική δράση, παραμένει στα χέρια ενός διοικητικού συμβουλίου που δεν έχει εκλεγεί από το 1991. Η διατήρηση του ιδρύματος υπό καθεστώς “διοικητικού μονοπωλίου” όχι μόνο ακυρώνει κάθε έννοια κοινοτικής αυτονομίας, αλλά και υπονομεύει το κύρος της ίδιας της ελληνικής παρουσίας στην Πόλη.

Αξίζει να τονιστεί ότι η ελληνική κοινότητα δεν έχει μόνο ιστορικά ή συναισθηματικά δικαιώματα. Η Συνθήκη της Λωζάννης, την οποία η Τουρκία επικαλείται επιλεκτικά, κατοχυρώνει συγκεκριμένα δικαιώματα εκπροσώπησης, διαχείρισης ιδρυμάτων και πολιτιστικής αυτοδιάθεσης. Τα άρθρα 40 και 42 που επικαλείται η Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών στην επιστολή της προς τα Ηνωμένα Έθνη δεν είναι διακηρύξεις προθέσεων — είναι διεθνείς δεσμεύσεις.

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Η Ε.Ε., παρά το γεγονός ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, συχνά υποβαθμίζει ζητήματα που αφορούν τις μη μουσουλμανικές μειονότητες, ως «εσωτερικά». Αυτό είναι θεσμικά και ηθικά προβληματικό. Ειδικά σε μια περίοδο που η Τουρκία επιχειρεί την αναθέρμανση των σχέσεών της με τις Βρυξέλλες, τέτοιες κραυγαλέες περιπτώσεις παραβίασης δικαιωμάτων πρέπει να τεθούν ξεκάθαρα στο τραπέζι, ως προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόοδο.

Από την πλευρά του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο φαίνεται να τηρεί διακριτική στάση, πιθανώς υπό το βάρος της πολιτικής ευθραυστότητας της θέσης του στην Τουρκία. Ωστόσο, η σιωπή σε τέτοιες υποθέσεις εγκυμονεί τον κίνδυνο της πλήρους απώλειας θεσμικής κυριαρχίας των εναπομεινάντων ελληνικών ορθοδόξων δομών.

Το τέλος της εποχής και η ευθύνη της Αθήνας

Η υπόθεση του BRHV αποκρυσταλλώνει κάτι βαθύτερο: το τέλος της εποχής της ζωντανής κοινοτικής παρουσίας των Ελλήνων στην Τουρκία. Με λιγότερους από 1.000 Έλληνες Ορθοδόξους να ζουν στην Κωνσταντινούπολη, και με τα βασικά τους ιδρύματα χωρίς εκλεγμένη διοίκηση, η κατάσταση δεν είναι απλώς θλιβερή· είναι υπαρξιακή.

Η Αθήνα οφείλει να μην αντιμετωπίζει παθητικά τέτοιες εξελίξεις. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, αλλά και η Προεδρία της Δημοκρατίας, πρέπει να εντάξουν συστηματικά το ζήτημα των δικαιωμάτων των Ελλήνων της Πόλης στην ευρύτερη ατζέντα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και της εξωτερικής πολιτικής.

Η Τουρκία σήμερα αμφισβητεί εμπράκτως όχι μόνο την πολιτισμική υπόσταση αλλά και τη θεσμική επιβίωση της ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας της Κωνσταντινούπολης. Η υπόθεση του Μπαλουκλί είναι μια εμβληματική υπενθύμιση ότι η εθνική μνήμη και η διεθνής νομιμότητα δεν πρέπει να τίθενται σε αναστολή χάριν της «διπλωματικής ηρεμίας».

Τι σημαίνει για την Ουκρανία η συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον ορυκτό της πλούτο

0

 

Σπάνιες Γαίες, η συμφωνία ΗΠΑ-Ουκρανίας
01/05/2025  15:05
Μπορεί να μην είναι ακόμη πολλά γνωστά για τη νέα οικονομική συμφωνία μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ, αλλά το deal χαρακτηρίζεται από αναλυτές και διεθνή ΜΜΕ ως σημαντικό καθώς στέλνει το μήνυμα της επαναπροσέγγισης των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με τον ειδικό αναλυτή του Skynews, Ντόμινικ Γουόγκχορν, η συμφωνία ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ της Ουκρανίας και των ΗΠΑ, οι οποίες είχαν φθαρεί σε σημείο ρήξης μετά την επίθεση που δέχθηκε ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρό του, Τζέι Ντι Βανς στα τέλη Φεβρουαρίου στον Λευκό Οίκο μπροστά στις κάμερες.

Η συμφωνία επρόκειτο να επικυρωθεί σε εκείνη τη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο, αλλά χθες, αντί για τους προέδρους των δύο χωρών, το deal υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και η Γιούλια Σβιριντένκο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ζελένσκι για λογαριασμό της Ουκρανίας, που φαίνεται ότι απέσπασε τουλάχιστον λίγο περισσότερα του αναμενομένου.

Τι συμφώνησαν Ουκρανία και ΗΠΑ
Οι δύο πλευρές αποφάσισαν τη σύσταση ενός ταμείου ανοικοδόμησης για την Ουκρανία. Αλλά αυτό περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από το πώς θα επισκευαστούν υποδομές, οδικό δίκτυο και κατοικίες στην λαβωμένη από τον πόλεμο χώρα. Το ταμείο προορίζεται επίσης να παράσχει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε φυσικούς πόρους στην Ουκρανία, ενώ σύμφωνα με τη Σβιριντένκο θα υποστηριχθούν project για την εξόρυξη πρώτων υλών όπως ορυκτά, σπάνιες γαίες, πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Η Ουκρανία ελπίζει ότι η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να την προμηθεύει με όπλα για την αντιμετώπιση των ρωσικών δυνάμεων εισβολής. καταπολέμηση των Ρώσων επιτιθέμενων.

Ωστόσο υπάρχουν ανησυχίες στο Κίεβο ότι το ταμείο θα μπορούσε να οδηγήσει σε πώληση της χώρας. Η Σβιριντένκο τόνισε, πάντως, την ισότιμη σχέση των δύο εταίρων. Η Ουκρανία δεν θα συνεισφέρει το μερίδιό της στο ταμείο από υπάρχοντα πρότζεκτ πρώτων υλών, αλλά θα καταβάλλει το 50% των εσόδων από μελλοντικές άδειες εξόρυξης ή πωλήσεις πρώτων υλών.

Σύμφωνα με την Σβιριντένκο οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να συνεισφέρουν το μερίδιό τους με χρήματα, αλλά και με νέες παραδόσεις όπλων – για παράδειγμα, με συστήματα αεράμυνας. Ωστόσο, η Ουάσινγκτον αρχικά δεν αποδέχτηκε αυτή την πρόταση.

Και οι δύο πλευρές εμφανίστηκαν ικανοποιημένες με το αποτέλεσμα. Ο Αμερικανός ΥΠΟΙΚ Μπέσεντ μίλησε για μια «ιστορική οικονομική συμφωνία», ενώ η Σβιριντένκο την χαρακτήρισε ως μια συμφωνία που «μπορεί να φέρει επιτυχία και στις δύο χώρες μας – στην Ουκρανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Ποιος βγαίνει πιο ωφελημένος από το deal;
H απάντηση στο ερώτημα είναι δύσκολη. Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν εβδομάδες και μέχρι την τελευταία στιγμή υπήρχε αβεβαιότητα ως προς το εάν θα επιτευχθεί η συμφωνία. Λίγες ώρες πριν από την ολοκλήρωση του deal ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι το σημαντικό γι’ αυτόν είναι οι σπάνιες γαίες, που διαθέτει άφθονες η Ουκρανία.

Και με το χαρακτηριστικό ύφος έμπειρου διαπραγματευτή, πρόσθεσε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε επίσης να επωφεληθεί από την παρουσία των ΗΠΑ, για παράδειγμα, για να κρατήσει μακριά τους «κακούς παράγοντες».

Η Ουκρανία κατάφερε προφανώς να αποφύγει υπερβολικές οικονομικές ή/και υλικές αξιώσεις από τις ΗΠΑ για τη στρατιωτική βοήθεια που της έχουν ήδη παράσχει. Σύμφωνα με την Σβιριντένκο, η συμφωνία αναφέρει ότι η Ουκρανία δεν χρωστά στις ΗΠΑ για τα όπλα και την οικονομική βοήθεια που έχει λάβει απ’ την Ουάσιγκτον από την έναρξη της ρωσικής εισβολής και φαίνεται ότι έχει τεθεί εκτός συζήτησης η εκβιαστική αξίωση του Τραμπ από το Κίεβο για αποζημίωση 500 δις. δολαρίων για την ήδη παρασχεθείσα στήριξη. Ωστόσο, κατά την υπογραφή της συμφωνίας δεν συζητήθηκαν επίσημα οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας έναντι της Ρωσίας που απαιτούσε η Ουκρανία.

Σύμφωνα με τον Μπέσεντ, η Ουκρανία υπέβαλε αιτήματα της τελευταίας στιγμής για αλλαγές στη συμφωνία, ενώ σύμφωνα με έναν εμπιστευτικό παράγοντα, η Ουάσιγκτον προέτρεψε με τη σειρά της το Κίεβο να υπογράψει δύο επιπλέον έγγραφα μαζί με την κύρια συμφωνία. Άγνωστο παραμένει αν έπεσαν σχετικές υπογραφές, αλλά ο Ουκρανός πρωθυπουργός Ντένις Σμίχαλ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν σε δύο περαιτέρω τεχνικά και συμπληρωματικά έγγραφα. Επιπλέον, δεν θα πρέπει να επιβάλλονται φόροι επί του εισοδήματος του ταμείου σε καμία από τις χώρες-εταίρους. Ωστόσο, η συμφωνία μπορεί να θεωρηθεί ως παραχώρηση για μελλοντική βοήθεια.

Πώς ερμηνεύουν τη συμφωνία σε Κίεβο και Ουάσιγκτον
Πριν ακόμη επισφραγιστεί το κύριο deal ο Σμίχαλ το επαίνεσε ως μια «πραγματικά ισότιμη, καλή διεθνή συμφωνία για κοινές επενδύσεις στην ανάπτυξη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας». Κι όπως σημείωσε, «τα κέρδη από το ταμείο θα επανεπενδυθούν αποκλειστικά στην Ουκρανία».

Οι ΗΠΑ το ερμηνεύουν αυτό από τη δική τους οπτική γωνία. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θεωρεί την οικονομική συνεργασία ως αναγνώριση της «μεγάλης οικονομικής και υλικής υποστήριξης του αμερικανικού λαού» προς την Ουκρανία. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε μάλιστα στο NewsNation ότι οι ΗΠΑ «θεωρητικά» θα λάβουν περισσότερα από την Ουκρανία από όσα θα συνεισφέρουν.

Σε ποιον θα ανήκει ο ουκρανικός ορυκτός πλούτος;
Η Ουκρανία διαθέτει περίπου το 5% των παγκόσμιων ορυκτών πόρων. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, η Ουκρανία είναι, μεταξύ άλλων, ένας δυνητικά σημαντικός προμηθευτής λιθίου, σπάνιων γαιών, αλλά και βηρυλλίου, μαγγανίου, γαλλίου, ζιρκονίου, γραφίτη, φθορίτη και νικελίου. Ωστόσο, πολλά κοιτάσματα πρώτων υλών δεν έχουν αξιοποιηθεί ακόμη και είναι δύσκολο να εξορυχθούν, ενώ συχνά βρίσκονται σε κατεχόμενα από τις ρωσικές δυνάμεις εδάφη.

Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, η συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ προνομιακή πρόσβαση σε νέες συμφωνίες για πρώτες ύλες στην Ουκρανία, αλλά δεν μεταβιβάζει αυτόματα στην Ουάσιγκτον μερίδιο του πλούτου των φυσικών πόρων της Ουκρανίας ή των υποδομών φυσικού αερίου της. Η Ουκρανία διατηρεί όλα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας επί των κοιτασμάτων πρώτων υλών της, όπως λένε στο Κίεβο. Ο Σμίχαλ τόνισε ότι βάσει της συμφωνίας, η Ουκρανία θα διατηρήσει τον έλεγχο όλων των πόρων της, ενώ το ταμείο θα επενδύσει στην ανάπτυξη της Ουκρανίας για μια περίοδο δέκα ετών και το Κίεβο θα αποφασίζει τι και πού θα εξορύσσεται.

Τι σημαίνει η σύναψη της συμφωνίας για τον πόλεμο;
Η συμφωνία επισφραγίστηκε σε ένα κρίσιμο στάδιο των διαπραγματεύσεων για μια ειρηνευτική συμφωνία: Ο Τραμπ πιέζει για τον γρήγορο τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και πρόσφατα εξέφρασε την απογοήτευσή του για την έλλειψη προόδου.

Μάλιστα έθεσε το θέμα στοn Ζελένσκι στη συνάντησή τους στο Βατικανό στο περιθώριο της κηδείας του Πάπα Φραγκίσκου, όπως παραδέχθηκε στο NewsNation.

Ο υπουργός Οικονομικών Μπέσεντ ενέταξε επίσης την οικονομική συμφωνία στο πλαίσιο των αμερικανικών προσπαθειών για την ειρήνευση στην Ουκρανία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αποφασισμένες να «υποστηρίξουν τον τερματισμό αυτού του σκληρού και παράλογου πολέμου», είπε κάνοντας λόγο για ένα «σήμα προς τη Ρωσία ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι προσηλωμένη σε μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική διαδικασία με επίκεντρο μια ελεύθερη, κυρίαρχη και ευημερούσα Ουκρανία». Και πρόσθεσε: «Κανένα κράτος ή άτομο που έχει χρηματοδοτήσει ή προμηθεύσει τη ρωσική πολεμική μηχανή δεν θα επιτραπεί να επωφεληθεί από την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας».

«Θα πεθάνετε, τελειώσατε»: Νέα μαρτυρία για την καταδρομική επίθεση των κουκουλοφόρων στη Νομική

0

 

Φωτογραφία: Instagram
01/05/2025  14:09
Σοκ και έντονη αγανάκτηση έχει προκαλέσει στην ακαδημαϊκή κοινότητα η βίαιη εισβολή ομάδας κουκουλοφόρων στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, το βράδυ της Τετάρτης (30/4), κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης «Ημέρες Καριέρας».

Το περιστατικό σημειώθηκε λίγο πριν τις 20:00, όταν πέντε άτομα με καλυμμένα πρόσωπα εισήλθαν στον πρώτο όροφο του κτιρίου και προκάλεσαν σοβαρό επεισόδιο, παρουσία δεκάδων φοιτητών και καθηγητών.

Σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία, οι δράστες επιτέθηκαν αναίτια σε μεταπτυχιακό φοιτητή, τον οποίο χτύπησαν με ιδιαίτερη αγριότητα – ακόμη και με πυροσβεστήρα – με αποτέλεσμα να τον τραυματίσουν σοβαρά. Ο νεαρός μεταφέρθηκε άμεσα με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός».

Μετά τον καθηγητή Οικονομικών και Πολιτικών επιστημών ΕΚΠΑ, κ. Γιάννη Σαριδάκη, ο οποίος περιέγραψε νωρίτερα στο Action24 όσα έγιναν, στον ΣΚΑΪ μίλησε ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης ο οποίος ήταν επίσης αυτόπτης μάρτυρας του σοβαρού επεισοδίου.

Η περιγραφή του καθηγητή Μάζη για την εισβολή στη Νομική
«Είδαμε από το κλιμακοστάσιο να εμφανίζονται με καταδρομικό στυλ οκτώ άτομα μαυροντυμένα με full face και κράνη. Ο πρώτος κρατούσε και πυροσβεστήρα. Από τις σωματοδομές και τις φωνές μπορούσες να καταλάβεις ότι πρόκειται για νεαρά άτομα, γύρω στα 20-21 ετών», ανέφερε αρχικά.

Περιγράφοντας τις κινήσεις των κουκουλοφόρων που εισέβαλαν είπε: «Εμάς μας στόχευσαν με τον πυροσβεστήρα. Δεν μας είπαν τίποτα. Μας ψέκασαν, μπήκαν στην αίθουσα από την πίσω πόρτα και ψέκασαν τις πίσω σειρές. Οφείλω να πω ότι το 90% του κοινού ήταν νεαρές φοιτήτριες. Αρχισαν να απειλούν λέγοντας ”θα πεθάνετε ρε, τελειώσατε”. Μέσα είχαμε έγκυο φοιτήτρια που την προλάβαμε στο τσακ να μην λιποθυμήσει».

Όσον αφορά τον τραυματισμό του φοιτητή είπε: «Για να υποστηρίξει τις συμφοιτήτριές ο διδακτορικός φοιτητής που έδειξε ένα απαράμιλλο ηρωισμό έσπρωξε με γυμνά χέρια για να τους βγάλει έξω. Κατάφερε να τους βγάλει έξω από την πόρτα και εκεί άρχισαν να τον χτυπούν, γκλοπ πτυσσόμενα. Φορούσαν κράνη».

«Η καταδρομική δράση απαιτεί οργάνωση, τα ρούχα τους, ο εξοπλισμός τους, όλα αυτά απαιτούν οργάνωση» προσθέτοντας ότι «ο φοιτητής είχε ένα τραύμα τουλάχιστον επτά εκατοστών στο μέτωπο. Λυπάμαι σαν δάσκαλος και πατέρας για αυτά τα παιδιά», κατέληξε.

 

Η επεισοδιακή συνέντευξη Τραμπ στο ABC: Εκνευρίστηκε on air με τον δημοσιογράφο που τον διόρθωσε για fake news

0

 

Η επεισοδιακή συνέντευξη Τραμπ στο ABC News
01/05/2025  17:15
Επεισοδιακή ήταν η συνέντευξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο ABC News, αφού ο δημοσιογράφος τον διόρθωσε σχετικά με την υπόθεση του Κίλμαρ Άμπρεγο Γκαρσία.

Η 40λεπτη συνέντευξη στο Οβάλ Γραφείο, καθώς ο Τραμπ έκλεινε 100 μέρες στη δεύτερη θητεία του, ξέφυγε από την πορεία της όταν ο δημοσιογράφος Τέρι Μόραν πίεσε τον πρόεδρο για την υπόθεση του Κίλμαρ Άμπρεγκο Γκαρσία, ενός Σαλβαδοριανού που ζούσε στο Μέριλαντ και απελάθηκε παρά το ότι υπήρχε δικαστική προστασία. Όταν ο Μόραν υπενθύμισε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο είχε διατάξει την επιστροφή του στις ΗΠΑ και είπε ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να συμμορφωθεί με ένα μόνο τηλεφώνημα, ο πρόεδρος αντέδρασε ενοχλημένος.

«Θα μπορούσα», είπε ο Τραμπ –αντικρούοντας την επίσημη θέση της κυβέρνησής του επί εβδομάδες ότι δεν μπορούσε– αλλά πρόσθεσε: «Δεν είμαι εγώ που παίρνω αυτή την απόφαση. Έχουμε δικηγόρους που δεν θέλουν να το κάνουν.»

«Εσείς είστε ο πρόεδρος», είπε ο Μόραν, και μετά από διακοπές και ένταση, ο Τραμπ είπε: «Όχι, όχι, όχι. Εγώ ακολουθώ τον νόμο. Θέλετε να ακολουθώ τον νόμο. Αν ήμουν ένας πρόεδρος που έκανε ό,τι του κατέβαινε, μάλλον θα τον κρατούσα εκεί που είναι.»

Η σύγκρουση του Τραμπ με δημοσιογράφο για τα τατουάζ του Γκαρσία

Όταν ο Τέρι Μόραν, ο δημοσιογράφος του ABC News, διόρθωσε τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τα τατουάζ που έχει ο Γκαρσία, ένας άνδρας από το Ελ Σαλβαδόρ που απελάθηκε, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε στις θέσεις του, ισχυριζόμενος πως τα τατουάζ γράφουν «MS-13», που είναι όνομα συμμορίας.

 

Ο Τέρι Μόραν επέμεινε, επίσης, τονίζοντας πως η φωτογραφία είχε υποστεί επεξεργασία και πως το τατουάζ δείχνει σύμβολα που κάποιοι αναφέρουν πως σχετίζονται πράγματι με τη συμμορία αυτή, όμως άλλοι ειδικοί διαφωνούν.

«Στα δάχτυλά του», είπε ο Τραμπ, «είχε το MS-13».

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παρουσιάσει ξανά τη φωτογραφία του τατουάζ: περίπου μία εβδομάδα νωρίτερα, σε ανάρτησή του στο Thruth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έδειχνε την εικόνα, στην οποία φαίνονται τέσσερα τατουάζ, ένα σε κάθε δάχτυλο του Γκαρσία. Στα δάχτυλά του έχει σχεδιασμένα ένα φύλλο, ένα χαμογελαστό πρόσωπο, έναν σταυρό και ένα κρανίο. Πάνω από αυτά τα σύμβολα έχει προστεθεί με ψηφιακή επεξεργασία το «MS13», έχοντας τον ρόλο λεζάντας που ερμηνεύει τα τατουάζ στα δάχτυλα -αν και αμφισβητείται αν πράγματι τα σύμβολα αντιστοιχούν στη συμμορία MS-13).

Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο ABC News, ο Ντόναλντ Τραμπ έδειξε πως πιστεύει ότι οι χαρακτήρες που έχουν τοποθετηθεί στη φωτογραφία είναι στην πραγματικότητα μέρος του τατουάζ του Γκαρσία. Όσο κι αν επέμενε ο δημοσιογράφος, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν άκουγε λέξη.

«Περίμενε λίγο», είπε ο Τραμπ στον Μόραν. «Έι, Τέρι. Τέρι. Τέρι», συνέχισε.Ο Μόραν συνέχισε την προσπάθεια: «Δεν είχε τα γράμματα», αλλά ο Τραμπ τον διέκοψε: «Μην το κάνεις αυτό», του είπε. Και τόνισε: «M-S-1-3. Γράφει M-S-1-3».

«Γιατί δεν λες απλά “ναι”;»

Όταν ο Μόραν τού είπε ότι οι χαρακτήρες είχαν προστεθεί με Photoshop στη φωτογραφία, ο Τραμπ ανέβασε τους τόνους και η συζήτηση έκανε κύκλους, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθούσε να επιμένει, όλο και πιο εξοργισμένος, ενώ ο δημοσιογράφος επιχειρούσε να αλλάξει θέμα -ανεπιτυχώς.

«Γιατί δεν λες απλά “Ναι, τα έχει”», είπε τελικά ο Τραμπ στον Μόραν, «και να προχωρήσουμε σε κάτι άλλο;»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρόσθεσε: «Κάνετε τεράστια ζημιά… Γι’ αυτό ο κόσμος δεν εμπιστεύεται πια τα ΜΜΕ, επειδή είναι fake news.»

Έπειτα δήλωσε πως διάλεξε τον Μόραν για τη συγκεκριμένη συνέντευξη «επειδή, για να είμαι ειλικρινής, δεν είχα ξανακούσει το όνομά σου» και πρόσθεσε: «Έλα τώρα, σου δίνουν τη μεγάλη ευκαιρία της ζωής σου –κάνεις τη συνέντευξη.»

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ για την εν λόγω απέλαση του άνδρα από το Ελ Σαλβαδόρ, είχε και πρόσφατα εκραγεί και είχε εξαπολύσει επίθεση κατά της δημοσιογράφου του CNN Κέιτλαν Κόλινς,η οποία έθεσε ερώτηση σχετικά με την υπόθεση του Αμπρέγκο Γκαρσία, ο οποίος φέρεται να απελάθηκε κατά λάθος από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

 

Τι είπε για τους δασμούς στην Κίνα

Καθ’ όλη τη διάρκεια της συνέντευξής του στο ABC, ο Τραμπ υπερασπίστηκε τις αμφιλεγόμενες οικονομικές και μεταναστευτικές πολιτικές του, παρότι ο δημοσιογράφος τον πίεζε σχετικά με τις πιθανές συνέπειες.

Όσον αφορά τους δασμούς στην Κίνα –που έφτασαν το 145% σε ορισμένα προϊόντα– ο Τραμπ απέρριψε τις ευρέως διατυπωμένες ανησυχίες για αύξηση των τιμών για τους Αμερικανούς καταναλωτές. «Όλοι θα είναι μια χαρά», επέμεινε, παρά τις αναλύσεις από τη Moody’s και άλλους οικονομικούς οργανισμούς που προβλέπουν χιλιάδες δολάρια επιπλέον κόστος για τις αμερικανικές οικογένειες.

«Θα αυξηθούν οι τιμές σε ηλεκτρονικά, ρούχα, ακόμα και στην οικοδομή», είπε ο Μόραν.

«Δεν το ξέρεις αυτό. Δεν ξέρεις αν θα τα απορροφήσει η Κίνα ή όχι», απάντησε ο Τραμπ, ισχυριζόμενος ότι οι δασμοί είναι απαραίτητοι για να διορθωθούν οι εμπορικές ανισορροπίες που καθιστούν την αμερικανική οικονομία «μη βιώσιμη».

Ποιο χαρακτήρισε ως σημαντικότερο επίτευγμά του

Ως σημαντικότερο επίτευγμα των πρώτων 100 ημερών του, ο Τραμπ ανέφερε τις μεταναστευτικές του πολιτικές, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνησή του μείωσε τις παράνομες εισόδους κατά «99,9%».

Όταν όμως ρωτήθηκε αν αναγνωρίζει τις νομικές διαδικασίες για απελάσεις, ο Τραμπ φάνηκε να αμφισβητεί τις καθιερωμένες εγγυήσεις του νόμου. Όταν του επισημάνθηκε ότι, σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, κάθε άτομο που αντιμετωπίζει απέλαση έχει δικαίωμα σε ακρόαση, ο Τραμπ απάντησε: «Αν κάποιος μπαίνει παράνομα στη χώρα, υπάρχει διαφορετικό στάνταρ», αντικρούοντας δεκαετίες νομικής πρακτικής του Ανώτατου Δικαστηρίου που ορίζει πως τα συνταγματικά δικαιώματα ισχύουν για όλους όσοι βρίσκονται εντός αμερικανικού εδάφους.

Για την Ουκρανία και τον Πούτιν

Για το θέμα της Ουκρανίας, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συνεχιζόμενη σύγκρουση ως «τον πόλεμο του Μπάιντεν». Αν και καταδίκασε τις ρωσικές επιθέσεις σε αμάχους, εξέφρασε επίσης την άποψη ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, «θέλει ειρήνη».

Όταν ρωτήθηκε ευθέως αν εμπιστεύεται τον Πούτιν, ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει: «Δεν εμπιστεύομαι εσένα. Δεν εμπιστεύομαι πολλούς ανθρώπους. Δεν εμπιστεύομαι εσένα», είπε, προτού προσθέσει ότι ο Πούτιν «με σέβεται».

Ο Τραμπ αρνήθηκε επίσης να ξεκαθαρίσει αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία σε περίπτωση αποτυχίας ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, λέγοντας: «Θέλω να το κρατήσω αυτό ως ένα μεγάλο μυστικό, γιατί δεν θέλω να χαλάσω μια διαπραγμάτευση.»

Και καθώς η συνέντευξη έφτανε στο τέλος της, ο δημοσιογράφος τον ρώτησε ευθέως για τις ανησυχίες ότι έχει γίνει αυταρχικός. Ο πρόεδρος απάντησε: «Δεν θα ήθελα να το πιστεύουν αυτό. Κάνω ένα πράγμα: Κάνω την Αμερική ξανά σπουδαία.»

iefimerida.gr

Δ. Τσαϊλάς: εξοπλισμοί: πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα απο τη νέα ρύθμιση

0
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Πλεονεκτήματα-Μειονεκτήματα από τη νέα θεσμοθέτηση μηχανισμού εξοπλισμών
Αυτό που αναδύεται είναι ένα μοντέλο διοίκησης που θυμίζει οργανωτικά σχήματα τύπου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας σε άλλες χώρες, αλλά χωρίς σαφείς θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες ή εγγυήσεις λογοδοσίας στην ελληνική κοινοβουλευτική τάξη. Η συγκέντρωση του ελέγχου των εξοπλιστικών προγραμμάτων στο Μαξίμου και στον Θάνο Ντόκο, όπως περιγράφηκε, έχει πολλαπλές επιπτώσεις – θετικές και αρνητικές – στην ελληνική αμυντική βιομηχανία και στις διεθνείς στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδας.
🔧 Επιπτώσεις στην ελληνική αμυντική βιομηχανία
Θετικά:
1. Γρηγορότερες αποφάσεις και λιγότερη γραφειοκρατία:
o Η άμεση εποπτεία από το Μαξίμου μπορεί να επιταχύνει χρονοβόρες διαδικασίες.
o Αυτό είναι κρίσιμο στο πλαίσιο του Rearm Europe, όπου οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με ταχύτητα.
2. Συντονισμός με τις προτεραιότητες Ε.Ε. – NATO:
o Η στενή σύνδεση με τον Πρωθυπουργό επιτρέπει την ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές και νατοϊκές στρατηγικές.
o Η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τη θέση της ως πυλώνας ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
3. Εν δυνάμει ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής:
o Αν η νέα γραμματεία επιλέξει να στηρίξει ΕΑΣ, ΕΑΒ, ΕΛΒΟ, μπορεί να υπάρξει αναγέννηση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω συμπαραγωγών.
Αρνητικά/Ρίσκα:
1. Αδιαφάνεια στις επιλογές:
o Η έλλειψη κοινοβουλευτικού ελέγχου αυξάνει τον κίνδυνο πελατειακών σχέσεων ή αδιαφανών συμφωνιών με ξένες εταιρείες.
2. Περιθωριοποίηση εγχώριων φορέων:
o Αν η στρατηγική εστιάσει κυρίως σε ξένες αγορές/εταιρείες, οι ελληνικές βιομηχανίες μπορεί να μείνουν εκτός παιχνιδιού, παρά το τεράστιο διαθέσιμο κονδύλι.
3. Αστάθεια σε θεσμικό επίπεδο:
o Η μεταβίβαση εξουσιών εκτός ΥΠΕΘΑ μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στους μηχανισμούς προμηθειών, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα.
🌍 Επιπτώσεις στις διεθνείς σχέσεις και συμμαχίες
Θετικά:
1. Πιο κεντρικός και «προσωπικός» δίαυλος με συμμάχους:
o Π.χ., μια συμφωνία με ΗΠΑ ή Γαλλία για νέα οπλικά συστήματα μπορεί να προχωρήσει απευθείας από τον Πρωθυπουργό, χωρίς ενδιάμεσες καθυστερήσεις.
2. Διαπραγματευτική ενίσχυση σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
o Η Ελλάδα εμφανίζεται πιο «σοβαρή» και έτοιμη να απορροφήσει κοινοτικά κονδύλια με επαγγελματισμό και στρατηγικό σχεδιασμό.
Αρνητικά/Ρίσκα:
1. Αποσταθεροποίηση σχέσεων με παραδοσιακούς εταίρους:
o Π.χ. ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν μακροχρόνιες σχέσεις με ΥΠΕΘΑ και στρατιωτικούς κύκλους. Η νέα δομή μπορεί να μπερδέψει τους διαύλους.
2. Επικοινωνιακός και γεωπολιτικός θόρυβος:
o Η μεταφορά εξοπλιστικών στο Μαξίμου μπορεί να ερμηνευτεί από εξωτερικούς παρατηρητές ως συγκέντρωση εξουσίας χωρίς θεσμικές δικλείδες.
Συμπέρασμα
Η επιλογή Μητσοτάκη να μεταφέρει τον στρατηγικό έλεγχο στα εξοπλιστικά στο πρωθυπουργικό περιβάλλον αλλάζει το θεσμικό DNA της αμυντικής πολιτικής. Η Ελλάδα μπορεί να αποκομίσει γεωπολιτικά και βιομηχανικά οφέλη εφόσον υπάρξει διαφάνεια, εσωτερικός έλεγχος και συμμετοχή των εγχώριων παραγωγικών δυνάμεων. Διαφορετικά, ελλοχεύει ο κίνδυνος αδιαφανούς συγκεντρωτισμού και εξάρτησης από ξένες αγορές χωρίς εθνική προστιθέμενη αξία.

 

Αδιαφάνεια: Μόνος του αποφασίζει και διατάσσει για το εξοπλιστικό πάρτι

10

 

«Επιτελικό κράτος» – ενός ανδρός αρχή. Υπό τον πλήρη έλεγχό του, θέτει ο Κυριάκος Μητσοτάκης το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα – μαμούθ, «καπελώνοντας» ανοικτά το υπουργείο Αμυνας. Μάλιστα, ρόλο – κλειδί στα εξοπλιστικά δίδει στον πρώην διευθυντή του ΕΛΙΑΜΕΠ, «σύμβουλο εθνικής ασφαλείας» του μεγάρου Μαξίμου, Θάνο Ντόκο.

-Αρχικά, ήταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός που εξήγγειλε το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα – μαμούθ (κατά τον Κ. Μητσοτάκη, 25 δισ., κατά τον Νίκο Δένδια, 28 δισ. – έχουν χάσει το μέτρημα των δισ, λες και είναι στραγάλια) στη Βουλή, στην αρχή Απριλίου, θέτοντας τον υπουργό Αμυνας σε δευτεροκλασάτο ρόλο, παρ’ ότι αυτός εδώ και πολλούς μήνες διαφημίζει κουραστικά το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα και την «ατζέντα 2030» για τις Ενοπλες Δυνάμεις.

-Συνέχισε με τη διοργάνωση διευρυμένης σύσκεψης στο μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή αρκετών επιχειρηματιών. Κάτι που ερμηνεύθηκε ως κίνηση του Κ. Μητσοτάκη να «δείξει ποιός είναι το αφεντικό».

-Και, εσχάτως, δίδει αρμοδιότητα άμεσης εμπλοκής στα εξοπλιστικά στη νεοσυσταθείσα Γραμματεία Εθνικής Ασφάλειας, δηλαδή στον έμπιστό του «σύμβουλο εθνικής ασφαλείας», Θάνο Ντόκο. Κάτι που θεωρείται ως κίνηση άμεσου ελέγχου του εξοπλιστικού προγράμματος – μαμούθ από τον ίδιο. Και όλα αυτά, ενώ η αντιπολίτευση καταγγέλλει ανοικτά την κυβέρνηση για καθεστώς πλήρους αδιαφάνειας στους εξοπλισμούς.

Οπως αποκάλυψε η ιστοσελίδα, Documento, «με ΦΕΚ που δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου, ιδρύεται η Γενική Γραμματεία Εθνικής Ασφάλειας στην Προεδρία της Κυβέρνησης, με σκοπό να υποστηρίζει τον πρωθυπουργό και το ΚΥΣΕΑ σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Αυτή θα ελέγχει μέσω ΚΥΣΕΑ τα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων». Ως γνωστόν, την απόφασή του για τη δημιουργία αυτής της νέας δομής, είχε ανακοινώσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της Βουλής κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου για τα εξοπλιστικά, στην αρχή Απριλίου.

Ειδικότερα, «η νέα υπηρεσία, όπως αναφέρεται ρητά στο οργανόγραμμά της, αποκτά αρμοδιότητα για την παρακολούθηση της δομής των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, τα εξοπλιστικά προγράμματα και τα μείζονα έργα εκσυγχρονισμού, παραγωγής και προμήθειας αμυντικών συστημάτων. Και όλα αυτά όχι υπό το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αλλά απευθείας υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού». Ετσι, «ο Θάνος Ντόκος, μέχρι τώρα Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, αναβαθμίζεται θεσμικά, αποκτώντας ρόλο και αρμοδιότητες που θυμίζουν «παράλληλο ΥΠΕΘΑ», με απόλυτη πρόσβαση και συντονιστικό έλεγχο πάνω στα κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας της χώρας. Ο ίδιος θα συνεχίσει να αναφέρεται απευθείας στον πρωθυπουργό και όχι στον Νίκο Δένδια».

Ανοικτό ψαλίδισμα Δένδια;

Κατά την ιστοσελίδα, με αυτή τη μεθόδευση, ο Ν. Δένδιας «φαίνεται ότι περνά στο περιθώριο των μεγάλων αποφάσεων για το μέλλον των Ενόπλων Δυνάμεων», ενώ «η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει τη στρατηγική επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να κρατήσει τον έλεγχο των κρίσιμων αποφάσεων «εντός των τειχών» του Μαξίμου, περιορίζοντας τον ρόλο του ΥΠΕΘΑ σε εκτελεστικό και διοικητικό φορέα». Κάτι που «μεταφράζεται σε απόλυτο συγκεντρωτισμό, με έναν μη εκλεγμένο γραμματέα να αποκτά υπερεξουσίες πάνω στα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία για δεκαετίες αποτελούσαν αποκλειστικό πεδίο ευθύνης του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του ΚΥΣΕΑ».

Εντελώς «συμπτωματικά», η παραπάνω κίνηση συμπίπτει με τους πανηγυρισμούς της Νέας Δημοκρατίας για την εκλογή του Κωστή Χατζηδάκη, αντιπροέδρου της κυβέρνησης Μητσοτάκη, στη θέση του αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Με την ευκαιρία, στο συνέδριο του ΕΛΚ, στην Ισπανία (29 – 30 Απριλίου), στην ομιλία του ο Κ.Μητσοτάκης δεν είπε λέξη για Ουκρανικό – Ρωσία. Αραγε, «οπορτουνίζει» λόγω Τραμπ, να υποθέσουμε;

 

Από την επιλογή και μόνο να τοποθετήσει, κατά τον τελευταίο «ανασχηματισμό των Τεμπών», τον Κ. Χατζηδάκη αντιπρόεδρό του, το «σύστημα Μητσοτάκη» καθιστούσε σαφές σε ποιον σκοπεύει να δώσει το δακτυλίδι του επόμενου προέδρου της ΝΔ, όταν χρειαστεί. Εξάλλου, τα κτυπήματα κάτω από τη ζώνη προς τον Δένδια ήταν -και είναι- πάμπολλα. Τη μια διέρρεαν ότι τον στέλνουν στις Βρυξέλλες, την άλλη για Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κ.ο.κ. Και αυτός έτρεχε να «μαζέψει» και να διαψεύσει τις διαρροές.

Τώρα, γίνεται φανερό ότι με κάθε τρόπο θα του ψαλιδίσουν τη «δημοφιλία» που φέρεται να έχει στις δημοσκοπήσεις, ενώ συστηματικά θα διαφημίζεται ο Κ. Χατζηδάκης. Να σημειωθεί ότι τόσο ο Δένδιας όσο και ο Χατζηδάκης είναι «θύματα» του μείζονος σκανδάλου -της αντιδημοκρατικής εκτροπής- των υποκλοπών. Και οι δύο, όμως, … εποίησαν την νήσσαν. Ωστόσο, ο μεν Κ. Χατζηδάκης, ως πιστός στην «φαμίλια», «ανταμείφθηκε» αναβαθμισθείς σε ρόλο αντιπρόεδρου, ο δε Ν. Δένδιας (παραμένοντας στη διόλου ευκαταφρόνητη θέση του υπουργού Αμυνας) περιορίζεται σε επικοινωνιακά σόου και παράτες στο Πεντάγωνο για το νέο «μνημείο των πεσόντων – αθανάτων του έθνους», παρουσία των Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Μάλλον δεν έχουν καταλάβει με τι έχουν να κάνουν!

Το πάνω χέρι

Βέβαια, θα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστο για το «σύστημα Μητσοτάκη» να αφήσει από τα μάτια του ένα τέτοιο «σεβαστό» πακέτο, όπως το εξοπλιστικό. Με αφορμή τη σύσκεψη που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα στο μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή επιχειρηματιών που ασχολούνται με τα εξοπλιστικά, κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι «συντονιστής του όλου εγχειρήματος θα είναι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης». Κάτι που ερμηνεύεται μάλλον ως ευσεβείς πόθοι ορισμένων επιχειρηματικών κύκλων.

Από τις έως τώρα πληροφορίες, ουδόλως προκύπτει ότι την εποπτεία στα εξοπλιστικά θα έχει το συγκεκριμένο πρόσωπο. Αντίθετα, όλα δείχνουν την εμπλοκή του ιδίου του Κ. Μητσοτάκη. Ως εκ τούτου, και η επιλογή του Θ. Ντόκου, ο οποίος, όλως περιέργως, ασχέτως με τις αρμοδιότητές του ως «συμβούλου εθνικής ασφαλείας», τα προηγούμενα χρόνια φέρεται να έχει εμπλακεί επανειλημμένως σε «τεχνικές λεπτομέρειες» ζητημάτων που άπτονταν θεμάτων του υπουργείου Αμυνας, καθώς και προγραμμάτων που σχετίζονταν με αμυντικά πάρε – δώσε της Ελλάδας με άλλες χώρες.

Ο Θάνος Ντόκος

 

Ως γνωστόν, ο Θ. Ντόκος ήταν επικεφαλής του ΕΛΙΑΜΕΠ, το οποίο πολλάκις έχει επικριθεί ακόμα και εντός της ΝΔ για «κατευναστική» προσέγγιση στα ελληνο-τουρκικά. Ο ίδιος, μάλιστα, είχε πει το περίφημο καζάν – καζάν (win – win») συνεκμετάλλευση με την Τουρκία. Το «αστείο» είναι ότι τον Οκτωβριο του 2019 τοποθετήθηκε ως βοηθός συμβούλου εθνικής ασφαλείας, υπό τον αντιναύαρχο ε.α., Αλέξανδρο Διακόπουλο. Ο δεύτερος απομακρύνθηκε («παραιτήθηκε») κακήν κακώς από σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του πρωθυπουργού, επειδή, όταν το 2020 ο τουρκικός πολεμικός στόλος και το ερευνητικό σκάφος, «Ορούτς Ρέϊς», μπαινοέβγαιναν στα ελληνικά χωρικά ύδατα, προέβη σε δηλώσεις που «ενόχλησαν» το μέγαρο Μαξίμου. Ετσι, ο πρώτος, τον Οκτώβριο του 2020, πήρε την καρέκλα του. Ο Α. Διακόπουλος, πάντως, δεν πήγε … χαμένος. Σήμερα είναι πρόεδρος στην ΕΑΒ. Ο Θ. Ντόκος, όμως, αναβαθμίζεται θεαματικά σε ρόλο άτυπου «υπερυπουργού».

Η σύσκεψη

Οπως ήταν αναμενόμενο, ο Θ. Ντόκος ήταν παρών στη διευρυμένη σύσκεψη με τους επιχειρηματίες, την περασμένη εβδομάδα, υπό τον Κ. Μητσοτάκη. Σε αυτήν μετείχαν επίσης οι Κ. Χατζηδάκης, Ν. Δένδιας, καθώς και οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης. Ακόμα, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Εξοπλισμών του υπουργείου Αμυνας (ΓΔΑΕΕ), εκπρόσωποι του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), του Εθνικού Κέντρου Ερευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», καθώς και καθηγητής του Τμήματος Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ και της Σχολής Ικάρων.

Στη σύσκεψη, το μέγαρο Μαξίμου προσκάλεσε 15 από τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον αμυντικό τομέα. Μάλιστα, τις πόρτες του μεγάρου πέρασαν και πρόσωπα, που λέγεται ότι ακόμα και στο πρόσφατο παρελθόν ήταν στη «μαύρη λίστα» Μητσοτάκη. Κάποιοι φέρονται να είχαν στενή σχέση με υπουργό της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Οπως και να’ χει, η εκεί παρουσία τους αποδίδεται σε «παράκληση» εκ μέρους υπουργού της ΝΔ.

 

Εκτός των εκπροσώπων των κρατικών εταιρειών, ΕΑΒ και ΕΑΣ (η δεύτερη είναι σε τροχιά ξεπουλήματος), μετείχαν εκπρόσωποι των ναυπηγείων Σκαραμαγκά, Ελευσίνας και Σαλαμίνας, καθώς και οι Χρήστος Γιορδαμλής (Prisma Electronics), Δημήτρης Δάφνης (Aeroservices), Ευάγγελος Μυτιληναίος (πρόεδρος Metlen), Μιχαήλ Τσαμάζ (Intracom Defence), Αγγελος Τσερέκλας (Sotiria Technology), Χριστιανός Χατζημηνάς (EFA, Skytalys, «Θέων αισθητήρες») και Χρήστος Χούμπαυλης (Miltech). Εκ μέρους κατασκευαστικών, μεταλλουργικών και άλλων εταιρειών, οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΒΙΟΧΑΛΚΟ, όμιλος Σαρακάκη.

Επίσης, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) και της εταιρίας Ακμων, Τάσος Ροζολής, καθώς και ο πρόεδρος της -με μαρύγδουπο τίτλο- Ένωσης Ελληνικών Εταιριών Αεροδιαστημικής, Άμυνας και Ασφάλειας, Δημήτρης Σκαλαίος. Ο τελευταίος είναι και εντεταλμένος σύμβουλος της ΕΑΒ. Στη σύσκεψη βρέθηκε και ο πρόεδρος της ΕΑΒ, Α. Διακόπουλος. Πρόεδρος εκεί, εντεταλμένος σύμβουλος της εταιρείας πάρα πέρα. Μήπως, κατά τύχη, είπαν στον πρωθυπουργό για τα τεράστια προβλήματα της «στρατηγικής σημασίας», ΕΑΒ, ή είναι αδιάφορο το θέμα για την κυβέρνηση;

neostrategy.gr

ΣΧΟΛΙΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΑΪΛΑ, ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΥ ε.α.

Πλεονεκτήματα-Μειονεκτήματα από τη νέα θεσμοθέτηση μηχανισμού εξοπλισμών
Αυτό που αναδύεται είναι ένα μοντέλο διοίκησης που θυμίζει οργανωτικά σχήματα τύπου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας σε άλλες χώρες, αλλά χωρίς σαφείς θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες ή εγγυήσεις λογοδοσίας στην ελληνική κοινοβουλευτική τάξη. Η συγκέντρωση του ελέγχου των εξοπλιστικών προγραμμάτων στο Μαξίμου και στον Θάνο Ντόκο, όπως περιγράφηκε, έχει πολλαπλές επιπτώσεις – θετικές και αρνητικές – στην ελληνική αμυντική βιομηχανία και στις διεθνείς στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδας.
🔧 Επιπτώσεις στην ελληνική αμυντική βιομηχανία
Θετικά:
1. Γρηγορότερες αποφάσεις και λιγότερη γραφειοκρατία:
o Η άμεση εποπτεία από το Μαξίμου μπορεί να επιταχύνει χρονοβόρες διαδικασίες.
o Αυτό είναι κρίσιμο στο πλαίσιο του Rearm Europe, όπου οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με ταχύτητα.
2. Συντονισμός με τις προτεραιότητες Ε.Ε. – NATO:
o Η στενή σύνδεση με τον Πρωθυπουργό επιτρέπει την ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές και νατοϊκές στρατηγικές.
o Η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τη θέση της ως πυλώνας ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
3. Εν δυνάμει ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής:
o Αν η νέα γραμματεία επιλέξει να στηρίξει ΕΑΣ, ΕΑΒ, ΕΛΒΟ, μπορεί να υπάρξει αναγέννηση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω συμπαραγωγών.
Αρνητικά/Ρίσκα:
1. Αδιαφάνεια στις επιλογές:
o Η έλλειψη κοινοβουλευτικού ελέγχου αυξάνει τον κίνδυνο πελατειακών σχέσεων ή αδιαφανών συμφωνιών με ξένες εταιρείες.
2. Περιθωριοποίηση εγχώριων φορέων:
o Αν η στρατηγική εστιάσει κυρίως σε ξένες αγορές/εταιρείες, οι ελληνικές βιομηχανίες μπορεί να μείνουν εκτός παιχνιδιού, παρά το τεράστιο διαθέσιμο κονδύλι.
3. Αστάθεια σε θεσμικό επίπεδο:
o Η μεταβίβαση εξουσιών εκτός ΥΠΕΘΑ μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στους μηχανισμούς προμηθειών, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα.
🌍 Επιπτώσεις στις διεθνείς σχέσεις και συμμαχίες
Θετικά:
1. Πιο κεντρικός και «προσωπικός» δίαυλος με συμμάχους:
o Π.χ., μια συμφωνία με ΗΠΑ ή Γαλλία για νέα οπλικά συστήματα μπορεί να προχωρήσει απευθείας από τον Πρωθυπουργό, χωρίς ενδιάμεσες καθυστερήσεις.
2. Διαπραγματευτική ενίσχυση σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
o Η Ελλάδα εμφανίζεται πιο «σοβαρή» και έτοιμη να απορροφήσει κοινοτικά κονδύλια με επαγγελματισμό και στρατηγικό σχεδιασμό.
Αρνητικά/Ρίσκα:
1. Αποσταθεροποίηση σχέσεων με παραδοσιακούς εταίρους:
o Π.χ. ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν μακροχρόνιες σχέσεις με ΥΠΕΘΑ και στρατιωτικούς κύκλους. Η νέα δομή μπορεί να μπερδέψει τους διαύλους.
2. Επικοινωνιακός και γεωπολιτικός θόρυβος:
o Η μεταφορά εξοπλιστικών στο Μαξίμου μπορεί να ερμηνευτεί από εξωτερικούς παρατηρητές ως συγκέντρωση εξουσίας χωρίς θεσμικές δικλείδες.
Συμπέρασμα
Η επιλογή Μητσοτάκη να μεταφέρει τον στρατηγικό έλεγχο στα εξοπλιστικά στο πρωθυπουργικό περιβάλλον αλλάζει το θεσμικό DNA της αμυντικής πολιτικής. Η Ελλάδα μπορεί να αποκομίσει γεωπολιτικά και βιομηχανικά οφέλη εφόσον υπάρξει διαφάνεια, εσωτερικός έλεγχος και συμμετοχή των εγχώριων παραγωγικών δυνάμεων. Διαφορετικά, ελλοχεύει ο κίνδυνος αδιαφανούς συγκεντρωτισμού και εξάρτησης από ξένες αγορές χωρίς εθνική προστιθέμενη αξία.

 

Γιατί είναι σημαντικό το άνοιγμα ελληνικής πρεσβείας στο Ουζμπεκιστάν

0

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΕΛΤΕΣ

Την ώρα που η κυβέρνηση Ερντογάν δέχεται σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τρία κράτη του λεγόμενου τουρκικού κόσμου, η Ελλάδα -με καθυστέρηση 26 και πλέον ετών- άνοιξε την Πρεσβεία της στο Ουζμπεκιστάν. Ήταν Μάρτιος του 1999, όταν (με τον νόμο υπ’ αριθμόν 2694) προβλέφθηκε η σύσταση μιας σειράς ελληνικών διπλωματικών και προξενικών αρχών, περιλαμβανομένης της Μολδαβίας και του Ουζμπεκιστάν. Η πρεσβεία στο Κισινάου άνοιξε τον Απρίλιο του 2024 και αυτή στην Τασκένδη, την πρωτεύουσα του Ουζμπεκιστάν, ξεκίνησε να λειτουργεί τα τελευταία 24ωρα.

Η Παρασκευή Τζεβελέκη, πρώτη πρέσβης της Ελλάδος στη χώρα, επέδωσε προ ημερών τα αντίγραφα των διαπιστευτηρίων της στον υπουργό Εξωτερικών του Ουζμπεκιστάν, Μπαχτιγιόρ Σαΐντοφ (Bakhtiyor Saidov).

«Χαιρετίζουμε το άνοιγμα της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Τασκένδη και πιστεύουμε ότι θα χρησιμεύσει για τη δυναμική επέκταση της εταιρικής μας σχέσης. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήσαμε τις προοπτικές για την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου, την εμβάθυνση των εμπορικών και οικονομικών δεσμών και την επέκταση των πολιτιστικών και εκπαιδευτικών ανταλλαγών» υπογράμμισε σε ανάρτησή του στην κοινωνική δικτύωση ο κ. Σαΐντοφ.

Παρά τον εθιμοτυπικό χαρακτήρα που έχει η επίδοση των αντίγραφων διαπιστευτηρίων, η συνάντηση, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει «Το Μανιφέστο», διήρκησε μιάμιση ώρα και για την ελληνική πλευρά συγκρατήθηκε ως «εξαιρετική».

Σύμφωνα, δε, με αξιωματούχους και από τις δύο χώρες, οι προοπτικές συνεργασίας που διανοίγονται σε όλους τους τομείς «είναι πολλά υποσχόμενες».

Τον επόμενο μήνα, η Ελληνίδα πρέσβης θα επιδώσει επισήμως τα διαπιστευτήρια της στον πρόεδρο του Ουζμπεκιστάν, Σαβκάτ Μιρζιγιάγιεφ. Όσον αφορά στα εγκαίνια της Πρεσβείας, ο χρονισμός τους προσδιορίζεται για το επόμενο έτος, ενώ κατά πληροφορίες αναμένεται να υπάρχει εκπροσώπηση από την ελληνική Κυβέρνηση σε
πολύ υψηλό επίπεδο.

Διπλωματία και σύσφιξη σχέσεων

Παρότι Ελλάδα και Ουζμπεκιστάν σύνηψαν διπλωματικές σχέσεις το 1992, μέχρι πρότινος δεν είχαν εκατέρωθεν πρεσβείες. Η ελληνική πρεσβεία στη Μόσχα ήταν διαπιστευμένη και στο Ουζμπεκιστάν, ενώ η κεντρο-ασιατική χώρα εκπροσωπούνταν στην Ελλάδα μέσω της πρεσβείας της στη Ρώμη.

Για μια σειρά λόγων, διμερών αλλά και περιφερειακών, η Αθήνα οφείλει να σφυρηλατήσει ισχυρούς δεσμούς με την Τασκένδη. Στο κομμάτι των διμερών οικονομικών σχέσεων υπάρχουν δυνατότητες συνεργασίας στους τομείς των κατασκευών, της ενέργειας (περιλαμβανομένων των ΑΠΕ) κλπ. Επιπλέον, το Ουζμπεκιστάν -που προσφάτως αναγνώρισε την Κυπριακή Δημοκρατία- είναι η χώρα με τον μεγαλύτερο πληθυσμό στην περιοχή, είναι μέλος του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών (ΟΤΚ), ενώ περί τους 5.000 Έλληνες ζουν σε αυτό.

Οπωσδήποτε, υπάρχει διμερές «κενό» που πρέπει να καλυφθεί. Για το λόγο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται σύντομα να καταρτιστεί ένα πλάνο κοινό δράσεων. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η διοργάνωση ενός μεγάλου διμερούς εμπορικού και επιχειρηματικού φόρουμ το προσεχές φθινόπωρο, είτε στην ουζμπεκική πρωτεύουσα είτε στην ιστορική πόλη της Σαμαρκάνδης.

George Friedman: πώς Τελειώνουν οι Πόλεμοι

0

 

Του George Friedman – 28 Απριλίου 2025

Οι πόλεμοι – τους οποίους ορίζω ευρέως ως συγκρούσεις στρατιωτικής φύσης που στηρίζονται εν μέρει από την αποφασιστικότητα των στρατιωτών και εν μέρει από την ικανότητα ενός έθνους να στηρίξει την προσπάθεια οικονομικά – τελειώνουν με έναν από τρεις τρόπους: νίκη, συμβιβασμό ή αμοιβαία εξάντληση.

Στον πόλεμο της Ουκρανίας, η στρατιωτική πραγματικότητα είναι πως ούτε ο εισβολέας, η Ρωσία, ούτε ο αμυνόμενος, η Ουκρανία, έχουν πετύχει τους δηλωμένους στόχους τους. Ο στόχος της Ρωσίας ήταν να κατακτήσει την Ουκρανία. Το γεγονός ότι κατάφερε μόνο να ελέγξει ένα μικρό τμήμα της ανατολικής χώρας οδήγησε σε παράλογους ισχυρισμούς ότι «αυτό ήθελε εξαρχής». Αν αυτό ήταν αληθές, η Ρωσία θα μπορούσε (και πιθανότατα θα το είχε κάνει) να ανακηρύξει νίκη μετά από έναν χρόνο μαχών και να τερματίσει τον πόλεμο. Η αλήθεια, φυσικά, είναι ότι προσπάθησε και απέτυχε να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα.

Ο στόχος της Ουκρανίας είναι να διατηρήσει όλη την επικράτειά της. Το πρόβλημα είναι ότι ο ουκρανικός στρατός δεν είναι αρκετά ισχυρός ώστε να εκδιώξει τους Ρώσους. Αυτό συνεπάγεται σιωπηρά ότι και οι ευρωπαϊκές χώρες που στηρίζουν την Ουκρανία, είτε δεν έχουν τη δύναμη είτε δεν έχουν τη βούληση να εκδιώξουν τη Ρωσία.

Γιατί η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία έχει σημασία, αλλά είναι και ανούσιο πια. Η Μόσχα είχε ως προτεραιότητα να δημιουργήσει ένα buffer zone ανάμεσα στα ρωσικά σύνορα και τα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ στην Πολωνία. Από μία άποψη, αυτή η κίνηση προήλθε από έναν παραλογισμό, καθώς η ικανότητα ή η επιθυμία του ΝΑΤΟ να εισβάλει στη Ρωσία ήταν ανύπαρκτες. Όμως οι δυνατότητες και οι προθέσεις αλλάζουν, και τα κράτη οφείλουν να λειτουργούν με βάση το χειρότερο σενάριο. Η Ρωσία πίστεψε ότι μπορούσε εύκολα να κερδίσει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα μέσω της Ουκρανίας. Μια άλλη, πιο ρεαλιστική πιθανότητα, είναι ότι επιδίωκε να αποκαταστήσει τα σύνορα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, με την εισβολή στην Ουκρανία ως πρώτο βήμα. Απέτυχε, άρα όλα τα υπόλοιπα δεν έχουν πλέον σημασία.

Καμία από τις δύο πλευρές δεν είναι πρόθυμη να συνεχίσει τον πόλεμο, αλλά ούτε και να παραδοθεί. Ο συμβιβασμός είναι έτσι η μόνη πιθανή κατάληξη. Ο συμβιβασμός είναι εξίσου ταπεινωτικός τόσο για εκείνους που ξεκίνησαν τον πόλεμο όσο και για εκείνους που τον αντιστάθηκαν. Είναι και δύσκολος. Σε κάθε διαπραγμάτευση – είτε πρόκειται για πόλεμο είτε για επιχειρήσεις – καμία πλευρά δεν παραδέχεται ότι χρειάζεται μια συμφωνία ή ότι δεν μπορεί να αποχωρήσει από το τραπέζι. Όμως είναι ζωτικής σημασίας να αγνοούμε τα λόγια και να εστιάζουμε στην πραγματικότητα: η Ρωσία απέτυχε να καταλάβει την Ουκρανία, και η Ουκρανία έχασε μέρος της επικράτειάς της. Καμία πλευρά δεν μπορεί να φύγει από το τραπέζι – τουλάχιστον όχι αν είναι λογική. Η λογική, σε αυτή την περίπτωση, σημαίνει αναγνώριση της πραγματικότητας, ειδικά όσον αφορά την αντοχή του λαού και του στρατού στον πόλεμο. Η Ρωσία είναι δύσκολο να διαβαστεί, αλλά είναι απίθανο ο στρατός και ο λαός της – και οι δύο είναι σημαντικοί για τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν – να επιθυμούν άλλα τρία χρόνια αιματοχυσίας. Και η Ουκρανία, προφανώς, έχει ανάλογες ανησυχίες.

Υπάρχει και μια άλλη διάσταση: το γεγονός ότι και άλλες χώρες έχουν συμφέροντα στην έκβαση του πολέμου. Η Ρωσία έχει λίγους συμμάχους. Η Ουκρανία έχει πολλούς – αλλά κανένας δεν ήθελε ποτέ να στείλει πραγματικούς στρατιώτες στο πεδίο. Το πρόβλημα με τους συμμάχους είναι ότι έχουν συμφέροντα στον πόλεμο χωρίς να πληρώνουν το τίμημα της ύψιστης θυσίας. Η Ευρώπη δηλώνει ότι φοβάται ένα μέλλον όπου μια εχθρική Ρωσία βρίσκεται στα σύνορά της, αλλά όχι τόσο ώστε να χτίσει μια αξιόπιστη αμυντική δύναμη ή να καλλιεργήσει την πολεμική της αποφασιστικότητα. Και παρότι η επίδοση της Ρωσίας στην Ουκρανία αποδεικνύει ότι δεν είναι μια τρομακτική στρατιωτική δύναμη, η πραγματικότητα είναι ότι είναι σχεδόν άχρηστο για την Ουκρανία να έχει συμμάχους που θέλουν τη ρωσική αποχώρηση χωρίς να κάνουν τίποτε ουσιαστικό προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, άλλοτε ο βασικός προμηθευτής αμυντικών όπλων της Ουκρανίας, πλέον θεωρούν ότι δεν έχει νόημα να ενισχύσουν άλλο το ουκρανικό μέτωπο. Αυτό σημαίνει ότι μόνο οι Ευρωπαίοι επιθυμούν να καθορίσουν όρους που η Ρωσία δεν πρόκειται να αποδεχθεί. Η Ρωσία ξεκίνησε την κατοχή της Κριμαίας το 2014. Οι στρατηγικοί λόγοι της κατοχής εξακολουθούν να ισχύουν. Η Μόσχα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την Κριμαία, και η Ευρώπη δεν πρόκειται να πάει σε πόλεμο με τη Ρωσία για αυτήν. Αυτό έχει σημασία, γιατί η Μόσχα, ως μέρος των διαπραγματεύσεων ειρήνης, απαιτεί από την Ουκρανία να αναγνωρίσει την προσάρτηση της χερσονήσου – δηλαδή να γίνει η de facto κατάσταση και de jure. Πιθανότατα, αυτό θα παραμείνει σημείο έντασης στις συνομιλίες.

Ο πόλεμος δεν έχει επισήμως τελειώσει, γιατί οι μάχες συνεχίζονται. Όμως, εκτός αν ο ρωσικός στρατός μεταμορφωθεί ξαφνικά σε αποτελεσματική δύναμη ή αν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη στείλουν μαζικές δυνάμεις για να εκδιώξουν τη Ρωσία, τα σύνορα στον χάρτη είναι λίγο-πολύ παγιωμένα. Τα νέα σύνορα είναι πλέον μια πραγματικότητα. Και όλοι πρέπει να αποδεχτούν αυτές τις πραγματικότητες, αν θέλουν να πετύχουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες. Υπάρχουν και άλλες απαιτήσεις που μπορεί να διατυπώσουν οι Ευρωπαίοι, τις οποίες η Ρωσία δεν θα αποδεχθεί – κάτι που τους κάνει πιο «έντιμους» από τους Αμερικανούς, οι οποίοι απλώς θέλουν τον τερματισμό του πολέμου για να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις με μια αποδυναμωμένη Ρωσία – αλλά και άλλα ζητήματα που είναι διαπραγματεύσιμα. Μερικά από αυτά, όπως το μέγεθος του ουκρανικού στρατού, μπορούν και πιθανότατα θα αγνοηθούν.

Υπάρχει μία τελευταία παράμετρος. Η Ρωσία είναι πυρηνική δύναμη, και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, Ρωσία και ΗΠΑ έκαναν τα πάντα για να αποφύγουν να απειλήσουν η μία την άλλη με έναν αδιανόητο κίνδυνο. Αναμετρήθηκαν στον λεγόμενο «Τρίτο Κόσμο», αλλά εκτός από την κρίση των πυραύλων στην Κούβα, δεν απείλησαν ποτέ ευθέως η μία την άλλη από φόβο για απελπισμένη πυρηνική απάντηση. Η ανατολική Ουκρανία και η Κριμαία απλώς δεν αξίζουν να φτάσει κανείς στο χείλος της καταστροφής – όπως λέγαμε στον Ψυχρό Πόλεμο.

Τη δεκαετία του 1970, οι ΗΠΑ διαπραγματεύονταν ατελείωτα με το Βόρειο Βιετνάμ για έναν πόλεμο που ήξεραν καιρό ότι δεν μπορούσαν να κερδίσουν. Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ έμαθαν από αυτό: η διπλωματική υπερηφάνεια δεν αξίζει το τίμημα της ανθρώπινης ζωής. Η Ρωσία δεν μπορεί να καταλάβει την Ουκρανία, η Ουκρανία δεν μπορεί να διώξει τη Ρωσία, και οι διαπραγματεύσεις πρέπει να το παραδεχτούν αυτό. Ο Πούτιν θα δηλώνει ότι δεν χρειάζεται ειρήνη, και η Ευρώπη θα εξοργίζεται που οι ΗΠΑ παραδέχονται το «απαράδεκτο» – ότι ο πόλεμος τελείωσε. Όλα αυτά, όμως, είναι σκηνικό. Όσοι απαιτούν συνέχιση του πολέμου έως ότου ικανοποιηθούν οι όροι τους, μπλοφάρουν με χαρτιά καμένα. Ο πόλεμος έχει τελειώσει – εκτός από το σκοτωμό.

*Τζορτζ Φρίντμαν
https://geopoliticalfutures.com/author/gfriedman/
Ο Τζορτζ Φρίντμαν είναι διεθνώς αναγνωρισμένος γεωπολιτικός αναλυτής και στρατηγικός αναλυτής διεθνών υποθέσεων και ιδρυτής και πρόεδρος του Geopolitical Futures.

geopoliticalfutures.com

Επιχείρηση Προειδοποίησης: Ισραηλινά Drones Πλήττουν Δυνάμεις του Συριακού Καθεστώτος που Συγκρούονται με Ομάδες Δρούζων

0

Δυνάμεις ασφαλείας της Συρίας αναπτύσσουν μεγάλο αριθμό στρατιωτών, βαρέος οπλισμού και αρμάτων μάχης στη συνοικία Τζαραμάνα της Δαμασκού, Συρία, στις 30 Απριλίου 2025 (Bakr Al Kasem/Anadolu μέσω Getty Images).

Τελευταίες Εξελίξεις
Ισραηλινοί Αξιωματούχοι Επαναβεβαιώνουν τη Δέσμευση για την Προστασία των Δρούζων: Το Ισραήλ εξαπέλυσε επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα περίχωρα της Δαμασκού, στοχεύοντας σουνίτες εξτρεμιστές που επιτέθηκαν σε μέλη της δρούζικης κοινότητας της Συρίας. Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ χαρακτήρισαν τις επιθέσεις ως «επιχείρηση προειδοποίησης» κατά των εξτρεμιστών, δηλώνοντας ότι «το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει να βλαφθεί η δρούζικη κοινότητα στη Συρία, από βαθιά δέσμευση προς τους δρούζους αδελφούς μας στο Ισραήλ». Πηγή του Υπουργείου Εσωτερικών της Συρίας ανέφερε στο Reuters ότι η επίθεση στόχευσε δυνάμεις ασφαλείας συνδεδεμένες με τη μεταβατική κυβέρνηση της Συρίας, σκοτώνοντας ένα άτομο.

Το Ισραήλ Διακομίζει Τραυματίες Δρούζους: Σεκταριστικές συγκρούσεις μεταξύ Δρούζων και Σουνιτών ξέσπασαν στις 29 Απριλίου στην περιοχή Τζαραμάνα των προαστίων της Δαμασκού, έπειτα από τη διακίνηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ηχητικού αποσπάσματος όπου άνδρας βρίζει τον Προφήτη Μωάμεθ, το οποίο αποδόθηκε ψευδώς σε Δρούζο θρησκευτικό ηγέτη. Πάνω από δώδεκα άνθρωποι σκοτώθηκαν, με τη βία να επεκτείνεται στη γειτονική Σαχνάγια την επόμενη ημέρα, όπου σκοτώθηκαν άλλοι 22. Μετά την επίθεση, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν πως διακόμισαν τρεις τραυματισμένους Σύρους Δρούζους στο Ισραήλ για ιατρική περίθαλψη.

Δρούζος Ηγέτης Καλεί σε Παρέμβαση: Το Ισραήλ έχει εκφράσει ανησυχία για τη μεταχείριση της δρούζικης μειονότητας της Συρίας από τότε που οι αντάρτες της σουνιτικής ισλαμιστικής ομάδας Hayat Tahrir al-Sham ανέτρεψαν τον πρώην Πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο. Πριν τις ισραηλινές επιθέσεις, ο πνευματικός ηγέτης των Δρούζων του Ισραήλ, σεΐχης Μουάφακ Ταρίφ, κάλεσε «το Ισραήλ, τους Εβραίους όλου του κόσμου και τη διεθνή κοινότητα» να παρέμβουν άμεσα για την προστασία των Δρούζων στη Συρία.

Αναλύσεις από το FDD

David Adesnik, Αντιπρόεδρος Ερευνών:
«Η ισραηλινή κυβέρνηση παρεκκλίνει από την παράδοση, χρησιμοποιώντας τις ένοπλες δυνάμεις της για την προστασία Σύρων πολιτών από το ίδιο το καθεστώς της Συρίας. Η παραδοσιακή αποστολή του IDF είναι να προστατεύει μόνο Ισραηλινούς. Οι σημερινές επιθέσεις ίσως κερδίσουν την ευγνωμοσύνη των Σύρων Δρούζων που αισθάνονται απειλούμενοι από την ισλαμιστική κυβέρνηση της χώρας τους, ιδιαίτερα μετά τη σφαγή της αλαουιτικής μειονότητας στις αρχές Μαρτίου. Ωστόσο, το Ισραήλ μπορεί να βρεθεί μπροστά στην ανάγκη να αναλάβει μακροχρόνια δράση εντός της Συρίας για να εγγυηθεί την ασφάλεια των Δρούζων — ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα.»

Ahmad Sharawi, Αναλυτής Ερευνών:
«Ο Πρόεδρος της Συρίας, Άχμαντ αλ-Σαράα, αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις στο να ελέγξει τις ένοπλες ομάδες σε όλη τη χώρα. Για να αποδείξει ότι είναι αφοσιωμένος στην προστασία όλων των κοινοτήτων, πρέπει να επιβληθεί πλήρως στους συμμάχους και τις παραφυάδες του, ώστε να αποτρέψει μελλοντικά επεισόδια αιματηρών σεκταριστικών συγκρούσεων. Ταυτόχρονα, τόσο ο ίδιος όσο και η δρούζικη ηγεσία της Συρίας πρέπει να αναγνωρίσουν ότι μόνο μία πολιτική λύση για την ενσωμάτωσή τους στο συριακό κράτος μπορεί να αποτρέψει τη μακροχρόνια βία.»

“Αδιέξοδο χωρίς Νόμο”

0

David A. Graham

Staff writer

Η πιο πολυσυζητημένη στιγμή από τη χθεσινή συνέντευξη του Ντόναλντ Τραμπ στο ABC News ήταν μια αινιγματική ανταλλαγή με τον δημοσιογράφο Τέρι Μοράν σχετικά με το αν ο Κιλμάρ Αμπρέγκο Γκαρσία, ο Σαλβαδοριανός που απελάθηκε εσφαλμένα από το Μέριλαντ στο Ελ Σαλβαδόρ, έχει τατουάζ με τα αρχικά “MS-13” στις αρθρώσεις των δακτύλων του. (Δεν έχει, αν και ο Τραμπ είχε κάποτε επιδείξει μια φωτογραφία με ετικέτα που υποτίθεται ότι «αποκρυπτογραφούσε» τα τατουάζ του ως σύμβολα ένταξης σε συμμορία. Στη συνέντευξη, ήταν αδύνατο να διακρίνει κανείς αν ο Τραμπ πίστευε πράγματι σε αυτή την «αποκρυπτογράφηση» ή απλώς έκανε τρολάρισμα.)

Η πραγματική είδηση όμως ήταν πως ο Τραμπ αναγνώρισε ότι θα μπορούσε να φέρει πίσω τον Αμπρέγκο Γκαρσία αν το ήθελε.

Το γεγονός ότι ο Αμπρέγκο Γκαρσία παραμένει ακόμη στο Ελ Σαλβαδόρ και στα πρωτοσέλιδα, έναν μήνα αφότου ο συνάδελφός μου Νικ Μίροφ αποκάλυψε πρώτος την απέλασή του, είναι εξίσου εκπληκτικό και εξοργιστικό. Η υπόθεση του Αμπρέγκο Γκαρσία έχει λάβει τέτοιες διαστάσεις, που απειλεί πλέον να επισκιάσει κάτι επίσης κρίσιμο: τους περισσότερους από 250 άνδρες που απελάθηκαν από τις ΗΠΑ και βρίσκονται στη διαβόητη φυλακή CECOT, από την οποία μόλις πρόσφατα μεταφέρθηκε ο Αμπρέγκο Γκαρσία.

Τα δεδομένα της υπόθεσής του είναι ασυνήθιστα ξεκάθαρα, παρά τις προσπάθειες του Λευκού Οίκου να θολώσει τα νερά. Ο Αμπρέγκο Γκαρσία τελούσε υπό δικαστική εντολή να μην απελαθεί, και η κυβέρνηση έχει ήδη παραδεχθεί πως η απομάκρυνσή του ήταν λάθος. Όμως η δικαιολογημένη αγανάκτηση για την υπόθεσή του δεν πρέπει να οδηγήσει σε λήθη τη σοβαρότητα των υπολοίπων περιπτώσεων.

Στις αρχές του μήνα, το Ανώτατο Δικαστήριο μπλόκαρε προσωρινά την εκτελεστική εξουσία από το να απελάσει στο Σαλβαδόρ Βενεζουελανούς μετανάστες στο Βόρειο Τέξας που κατηγορούνται ως μέλη συμμοριών, χωρίς να τους προσφέρει πρώτα τις δέουσες νομικές διαδικασίες. (Το Δικαστήριο αναμένεται σύντομα να ακούσει επιχειρήματα επί της υπόθεσης.)

Οι κρατούμενοι στο CECOT, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι Βενεζουελανοί, βρίσκονται σε τρομερό αδιέξοδο: απελάθηκαν σε χώρα που δεν είναι δική τους, χωρίς καμία δυνατότητα να αμφισβητήσουν τη σύλληψή τους και χωρίς κάποιο ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο για την αποφυλάκισή τους. Ο ίδιος ο Σαλβαδοριανός υπουργός Δικαιοσύνης έχει περηφανευτεί ότι «κανείς δεν φεύγει από το CECOT». Ακόμη και ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε –ο πιο σκληροπυρηνικός ηγέτης της ηπείρου μετά τον Ντανιέλ Ορτέγκα– στην αρχή δίστασε να δεχτεί τους απελαθέντες και απαίτησε αποδείξεις ότι πρόκειται πράγματι για μέλη συμμοριών, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times. Η κυβέρνηση Τραμπ έσπευσε να τις βρει, όμως μεγάλο μέρος από αυτό που παρουσίασε δεν αντέχει σε σοβαρό έλεγχο.

Όσο αποκαλύπτονται περισσότερα στοιχεία για επιμέρους περιπτώσεις, τόσο πιο εξωφρενικές ιστορίες προκύπτουν. Για παράδειγμα, την περασμένη εβδομάδα, ένας δικαστής διέταξε την κυβέρνηση να λάβει μέτρα για την επιστροφή ενός άνδρα που αναφέρεται μόνο ως Κριστιάν, ο οποίος απελάθηκε παρότι είχε ανοιχτή αίτηση ασύλου – κατά παράβαση συμφωνίας που είχε κάνει η κυβέρνηση Μπάιντεν ώστε να μην απελαύνονται νέοι αιτούντες άσυλο. Ο εν λόγω δικαστής, που έχει διοριστεί από τον Τραμπ, ήταν καυστικός: «Οι κατηγορούμενοι δεν προσκόμισαν κανένα αποδεικτικό στοιχείο ή έστω κάποιον συγκεκριμένο ισχυρισμό για το πώς ο Κριστιάν ή οποιοδήποτε άλλο μέλος της κατηγορίας αποτελεί απειλή για τη δημόσια ασφάλεια».

Η αρθρογράφος των New York Times, Μισέλ Γκόλντμπεργκ, αφηγείται την ιστορία του Άντρι Ερνάντες Ρομέρο, ενός καλλιτέχνη μακιγιάζ που διέφυγε από τη Βενεζουέλα επικαλούμενος ομοφοβικές διώξεις. Προσπάθησε να εισέλθει στις ΗΠΑ, συνελήφθη και εστάλη στο Μεξικό, αλλά στη συνέχεια ακολούθησε τις νόμιμες διαδικασίες: προγραμμάτισε ραντεβού για άσυλο και πέρασε τον αρχικό έλεγχο. Κι όμως, φυλακίστηκε επειδή η κυβέρνηση, κατά τρόπο αμφισβητήσιμο, θεώρησε τα τατουάζ του ως πιθανά σημάδια συμμορίας. Σήμερα βρίσκεται εγκλωβισμένος στο Ελ Σαλβαδόρ, ενώ Δημοκρατικοί βουλευτές –που έχουν επισκεφθεί και συναντηθεί με τον Αμπρέγκο Γκαρσία– δεν έχουν καταφέρει να τον δουν.

Η εκτελεστική εξουσία συνεχίζει να προσπαθεί να αποφύγει τόσο τον νόμο όσο και τις δικαστικές αποφάσεις. Σύμφωνα με το Talking Points Memo, οι κρατούμενοι αυτοί είναι πλέον «οι κρατούμενοι του Σρέντινγκερ» — ούτε ξεκάθαρα υπό την κράτηση των ΗΠΑ, που τους συνέλαβαν και πληρώνουν το Ελ Σαλβαδόρ για να τους κρατά, ούτε υπό την κράτηση του Ελ Σαλβαδόρ, που δεν έχει νομική αρμοδιότητα να τους φυλακίσει. Ο νομικός Ράιαν Γκούντμαν σημειώνει ότι η εκτελεστική εξουσία υποστήριξε σε άλλη υπόθεση πως δεν ήταν υποχρεωμένη να συμμορφωθεί με εντολή του δικαστηρίου που απαγόρευε την απέλαση ορισμένων κρατουμένων από τα υπουργεία Δικαιοσύνης και Εσωτερικής Ασφάλειας, επειδή –νάτη η νομική παραθυράδα!– τους μετέφεραν σε αεροσκάφη του Πενταγώνου για την τελική αποστολή στο Ελ Σαλβαδόρ. Ο Γκούντμαν θεωρεί πως κάτι τέτοιο δεν αντέχει σε καμία νομική ερμηνεία – και ασφαλώς ούτε σε στοιχειώδη λογική.

Αυτό το προσβλητικό νομικίστικο παιχνίδι ήταν πάντοτε στο σχέδιο. Η κυβέρνηση Τραμπ γνώριζε ότι οι απελάσεις που επιχειρούσε ήταν νομικά επισφαλείς και επιχείρησε να παρακάμψει τις νομικές προστασίες με κάθε μέσο. Αν οι άνθρωποι που συλλαμβάνονται είναι πράγματι εγκληματίες χωρίς συνείδηση, όπως υποστηρίζει η εκτελεστική εξουσία, το να το αποδείξει κανείς σε ένα δικαστήριο δεν θα έπρεπε να είναι τόσο δύσκολο — και η απροθυμία να το κάνει υποδηλώνει το αντίθετο.

Ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί να υπερασπίζεται την “τάξη και τον νόμο” καταπατώντας τους στην περίπτωση αυτών των κρατουμένων. Το κράτος δικαίου απαιτεί δικαιοσύνη — τόσο για τον Κιλμάρ Αμπρέγκο Γκαρσία όσο και για πολλούς ακόμη.

ΣΧΟΛΙΟ ΤΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ

Το θέμα είναι από κάθε άποψη συγκλονιστικό και αποκαλυπτικό – όχι μόνο για τις ακραίες παραβιάσεις του κράτους δικαίου που διαπράττει μια αμερικανική κυβέρνηση, αλλά και για τη νέα, κυνική γεωπολιτική αρχιτεκτονική που δοκιμάζεται στα σύνορα της υπερδύναμης. Οι ΗΠΑ, μετατρέποντας χώρες όπως το Ελ Σαλβαδόρ σε «μαύρες τρύπες» κράτησης, εισάγουν ένα καθεστώς εξωεδαφικής εξαφάνισης χωρίς διαφάνεια, χωρίς ευθύνη και κυρίως –χωρίς αντίδραση. Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι απλώς «παράπλευρες απώλειες» της μεταναστευτικής πολιτικής. Είναι οι πρώτοι στόχοι ενός νέου μοντέλου, όπου το δίκαιο υποχωρεί μπροστά στη θεατρική επίκληση της ασφάλειας και της αυστηρότητας.

Ακόμα πιο τρομακτικό είναι το νομικό τέχνασμα με τα στρατιωτικά αεροσκάφη: η επινόηση ότι η Δικαιοσύνη σταματά εκεί που ξεκινά το Υπουργείο Άμυνας. Είναι μια μορφή θεσμικού αυταρχισμού που δεν αρμόζει σε δημοκρατία. Και αν αυτή η υπόθεση δεν προκαλέσει συναγερμό, τότε ίσως το μέλλον μας έχει ήδη προδιαγραφεί: ένα καθεστώς όπου η κρατική εξουσία, χωρίς κόστος και χωρίς αιδώ, θα επινοεί νομικά παραπετάσματα για να κρύψει την αυθαιρεσία της.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΟ THE ATLANTIC 

An Awful Bind

The buzziest moment from President Donald Trump’s interview with ABC News yesterday was a baffling exchange with the reporter Terry Moran over whether Kilmar Abrego Garcia, the Salvadoran man erroneously deported from Maryland to El Salvador, has tattoos reading “MS-13” on his knuckles. (He does not, though Trump once flashed a picture with a label purporting to decode his tattoos as a symbol of gang affiliation. In the interview, telling whether Trump actually believed that the supposed decoding was real or whether he was just trolling was impossible.) The real news on this topic, however, was Trump’s acknowledgment that he could bring Abrego Garcia home if he wanted.

That Abrego Garcia is still in El Salvador and in the headlines today, a month after my colleague Nick Miroff first reported his removal, is both astonishing and outrageous. Abrego Garcia’s case has become so large a story, however, that it does threaten to overshadow something else important: the more than 250 other men deported from the United States and now at the notorious CECOT prison, from which Abrego Garcia was recently moved. The facts of Abrego Garcia’s situation are unusually clear, despite the White House’s efforts to muddy the waters. He was under a judicial order to not be deported, and the administration has admitted that his removal was a mistake. But the justified anger about his situation should not lead observers to forget the dangerous nature of the other cases.

Earlier this month, the Supreme Court temporarily blocked the executive branch from sending Venezuelan migrants in North Texas who are accused of being gang members to El Salvador without first providing them due process. (The justices are expected to hear arguments on the case soon.) The CECOT prisoners, most of whom are Venezuelan, are in an awful bind: They were deported to a country that is not their own without any chance to challenge their detention, and without any clear process for getting out of prison there. Indeed, the Salvadoran justice minister has boasted that no one leaves CECOT. Yet even Salvadoran President Nayib Bukele, the most ruthless leader in the hemisphere this side of Daniel Ortega, was initially skittish about taking the deportees, and demanded evidence that they were really gang members, according to a new New York Times report. The Trump administration scrambled to do that, but much of what it came up with doesn’t withstand scrutiny.

The more details that emerge about other individuals, the more egregious stories we learn. For example, a judge in another case last week ordered the administration to take steps to return a man, known in filings only as Cristian, who was deported despite being in the midst of an asylum request—in violation of an agreement the Biden administration had struck not to deport young asylum seekers. The judge, a Trump appointee, was scathing: “Defendants have provided no evidence, or even any specific allegations, as to how Cristian, or any other Class Member, poses a threat to public safety.”

The New York Times columnist Michelle Goldberg tells the story of Andry Hernández Romero, a makeup artist who fled Venezuela, citing anti-gay persecution. He tried to enter the United States, was arrested and sent to Mexico, but then followed the rules: He made an asylum appointment and passed a preliminary screening. Yet he was sent to a detention facility after the government questionably flagged his tattoos as possible gang signs. Now he’s stuck in El Salvador, and Democratic members of Congress—who have visited and met with Abrego Garcia—have been unable to see him.

The executive branch continues to try to dodge both the law and what courts have ordered it to do. Talking Points Memo reports that the men are now Schrödinger’s detainees—not clearly in the custody of the U.S., which arrested them and is paying El Salvador to house them, nor in the custody of El Salvador, which has no obvious authority to hold them. The legal scholar Ryan Goodman notes that the executive branch claims in another case that it didn’t have to follow a court order barring the departments of Justice and Homeland Security from deporting some people, because—aha!—they transferred the detainees to Defense Department planes for final delivery to El Salvador. Goodman doesn’t believe that this passes legal tests, and it certainly doesn’t pass the test of basic logic.

This insulting legal cutesiness was always the plan. The Trump administration understood that the deportations it was undertaking were legally dubious, and it sought to get around legal protections by whatever means it could. If the people who are getting arrested are really the cold-blooded criminals the executive branch insists they are, saying so in a court of law should be relatively easy, and the reluctance to even try implies otherwise. The White House can’t uphold “law and order” by discarding it in the cases of these detainees. The rule of law demands justice for Kilmar Abrego Garcia—and for many others too.

Η Τουρκία χαιρετίζει τη στάση του Τραμπ που «λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες της», δηλώνει ο Ερντογάν

0

«Πιστεύω ότι ο φίλος μου ο Τραμπ κι εγώ θα δώσουμε εντελώς διαφορετική δυναμική» στις σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας, σημειώνει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

Ανταπόκριση: Serdar Dincel και Esra Tekin | 30.04.2025 – Ανανεώθηκε: 30.04.2025 | Κωνσταντινούπολη

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε την Τετάρτη ότι η Άγκυρα χαιρετίζει τη στάση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η οποία –όπως είπε– «λαμβάνει υπόψη τις τουρκικές ευαισθησίες», προσθέτοντας ότι οι δυο ηγέτες κατανοούν ο ένας τον άλλον στο ζήτημα της Συρίας.

«Πιστεύω ότι ο φίλος μου ο Τραμπ κι εγώ θα δώσουμε εντελώς διαφορετική δυναμική στις σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ το επόμενο διάστημα», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος επιστρέφοντας από επίσκεψή του στην Ιταλία.

Ο Ερντογάν ανέφερε ότι θα συναντηθεί πρόσωπο με πρόσωπο με τον Αμερικανό πρόεδρο με την πρώτη ευκαιρία και περιέγραψε την πρόσφατη τηλεφωνική τους επικοινωνία ως «πολύ εγκάρδια, παραγωγική και φιλική».

Αναφερόμενος στις ισραηλινές επιθέσεις σε συριακό έδαφος, τις χαρακτήρισε ως απόπειρα υπονόμευσης του θετικού κλίματος που έχει ξεκινήσει με τη νέα κυβέρνηση στη Δαμασκό. Όσον αφορά τη συζητούμενη ομοσπονδιακή δομή της Συρίας, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε πως πρόκειται για ανέφικτο σενάριο που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της χώρας.

Σχέσεις Τουρκίας–Ιταλίας

Για τις διμερείς σχέσεις με την Ιταλία, ο Ερντογάν τόνισε ότι Άγκυρα και Ρώμη εξετάζουν συνεργασίες όχι μόνο στον αμυντικό τομέα, αλλά και σε τομείς υψηλής τεχνολογίας όπως η αεροπορία και το διάστημα.

Οι αμοιβαίες μεταφορές τεχνολογίας θα ενισχύσουν τη τουρκική αμυντική βιομηχανία και θα προσφέρουν στην Ιταλία «νέα οπτική και ενέργεια», σημείωσε.

Ο Τούρκος πρόεδρος είπε ακόμη πως, κατά τις συνομιλίες του με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα, εξέφρασε την προσδοκία της Άγκυρας για ουσιαστική υποστήριξη από τη Ρώμη στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ.

Υπογράμμισε επίσης τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή οικονομική και στρατιωτική ασφάλεια, σε μια περίοδο όπου «αμφισβητείται εντόνως η Ευρωπαϊκή Αρχιτεκτονική Ασφάλειας».

Όπως σημείωσε, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν την κοινή εργασία τους σε αυτά τα ζητήματα με στενό συντονισμό.

Παράλληλα, οι επαφές κάλυψαν περιφερειακά και παγκόσμια ζητήματα, με τον Ερντογάν να εκφράζει την προσδοκία για ισχυρότερη στήριξη από την Ιταλία στην επιστροφή σε εκεχειρία στη Γάζα, στην αναγνώριση του Παλαιστινιακού Κράτους και στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής καταστροφής στην περιοχή.

Συνεργασία Τουρκίας–Αφρικής

Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι η Ιταλία πρότεινε κοινά βήματα με την Τουρκία για την Αφρική, και υπογράμμισε πως δεν υπάρχει λόγος να μην συνεργαστούν, αφού «η Άγκυρα μπορεί εύκολα να αναλάβει τέτοιες πρωτοβουλίες» μαζί με τη Ρώμη.

Η προσέγγιση της Τουρκίας απέναντι στην Αφρική είναι σαφής, είπε, προσθέτοντας ότι η χώρα του χαιρετίζει τη διεύρυνση της συνεργασίας με δυτικές χώρες που μοιράζονται την τουρκική “win-win” προσέγγιση στην ήπειρο.

«Σε αυτό το πλαίσιο, είμαστε πάντοτε ανοικτοί σε διμερείς και τριμερείς συνεργασίες και εταιρικές σχέσεις», σημείωσε.

Αμυντική βιομηχανία και Ελληνοτουρκικά

Ο Ερντογάν επεσήμανε ότι η Τουρκία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον αμυντικό τομέα τα τελευταία χρόνια, με συστήματα και εξοπλισμό ξηράς, αέρος και θαλάσσης να προσελκύουν διεθνές ενδιαφέρον.

Αναγνωρίζοντας την εμπειρία της Ιταλίας στον χώρο της άμυνας, υπογράμμισε ότι η αμοιβαία μεταφορά τεχνολογίας θα ενισχύσει την τουρκική αμυντική παραγωγή και ταυτόχρονα θα προσφέρει νέα προοπτική στην ιταλική βιομηχανία.

Τέλος, πρόσθεσε: «Καταβάλλουμε επίσης προσπάθειες να προωθήσουμε τις σχέσεις μας με την Ελλάδα στη βάση της συνεργασίας, της καλής γειτονίας, της φιλίας και της συμμαχίας».

aa.com.tr