Οι αλβανικές εκλογές και το αποτέλεσμα τους ήταν λίγο-πολύ αναμενόμενα για όσους γνωρίζουν το πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας. Το Δημοκρατικό Κόμμα του Σαλί Μπερίσα, παρά τη στήριξη του γνωστού συμβούλου επικοινωνίας Λάτσιβιτα ο οποίος είχε αναλάβει και την εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, δεν κατάφερε να ανατρέψει τον Έντι Ράμα. Ο αρνητικός, καταγγελτικός και απειλητικός λόγος του Μπερίσα, αντί να συσπειρώσει, απομάκρυνε τους ψηφοφόρους, χαρίζοντας στον Ράμα μία ακόμη εκλογική νίκη.
Για να κατανοήσουμε πλήρως το αποτέλεσμα, πρέπει να δούμε με μια διαφορετική ματιά την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της Αλβανίας. Η διαφθορά, τα ναρκωτικά, οι αυθαιρεσίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Χαρακτηριστικό είναι πως σχεδόν το μισό υπουργικό συμβούλιο του Ράμα έχει βρεθεί πίσω από τα κάγκελα, ενώ δήμαρχοι και δημόσιοι λειτουργοί εμπλέκονται σε σκάνδαλα διαφθοράς. Ωστόσο, το σύστημα εξουσίας φαίνεται να παραμένει απόλυτα ελεγχόμενο, σε σημείο που οι ψηφοφόροι στην Αλβανία εξαρτώνται πλήρως από αυτό, είτε εργάζονται ως δημόσιοι υπάλληλοι είτε διατηρούν επιχειρήσεις φοβούμενοι το σύστημα ελέγχου.
Αυτό το σύστημα, με τις ρίζες του στον παλαιό κομμουνισμό, διατηρείται ανέπαφο, απλώς με διαφορετική μορφή. Ο Ράμα, έχοντας οικοδομήσει ένα δίκτυο επιρροής, λειτουργεί με όρους που θυμίζουν περισσότερο οργανωμένο έγκλημα παρά σύγχρονη δημοκρατία, κάτι που εξηγεί και τη στενή του σχέση με τον Ταγίπ Ερντογάν. Άλλωστε, η επίφαση δημοκρατίας δεν είναι παρά ένας φερετζές που καλύπτει τις παλιές δομές εξουσίας.
Αξίζει να σταθούμε, όμως, στην ποιότητα των ψηφοφόρων. Μέσω εκφοβισμού, πρακτικών που θυμίζουν τον παλαιό κομμουνισμό και τακτικές οργανωμένου εγκλήματος, πολλοί από αυτούς παραμένουν όμηροι του συστήματος. Η απόλυτη εξάρτηση από το καθεστώς τους καθιστά ανίκανους να εκφράσουν ελεύθερα τη βούλησή τους, διατηρώντας έτσι την κατάσταση αμετάβλητη. Ένα σημαντικό στοιχείο που συχνά παραβλέπεται είναι πως μια μεγάλη μερίδα πολιτών που ζει στην Αλβανία δεν μπορεί να εγκαταλείψει τη χώρα, διότι είναι καταδικασμένη σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες ή έχει απελαθεί από αυτές, καθιστώντας την επιστροφή σε ένα διεφθαρμένο σύστημα μονόδρομο.
Η αδυναμία του Μπερίσα να κερδίσει τις εκλογές δεν οφείλεται μόνο στην πολιτική του ρητορική ή στους επικοινωνιακούς συμβούλους που επέλεξε. Οι Αλβανοί δεν πρόκειται να τον ξαναψηφίσουν και για έναν ακόμη λόγο, τη μνήμη του οικονομικού σκανδάλου με τις τράπεζες-πυραμίδες, το οποίο υποχρέωσε χιλιάδες πολίτες να ξενιτευτούν για δεύτερη φορά. Το τραύμα εκείνης της εποχής παραμένει ζωντανό και δύσκολα θα διαγραφεί από τη συλλογική μνήμη.
Επιπλέον, η ελληνική μειονότητα υπήρξε θύμα συστηματικών λαθών και παραλείψεων. Οι υφαρπαγές περιουσιών στις περιοχές της μειονότητας πραγματοποιήθηκαν με τρόπο μεθοδικό, στοχεύοντας στην αποδυνάμωση της παρουσίας των Ελλήνων. Το αλβανικό καθεστώς, με την ανοχή ή ακόμα και τη στήριξη των κυβερνήσεων, επέτρεψε τη κατάληψη ιδιοκτησιών, με την δικαιοσύνη σε εντεταλμένη υπηρεσία υπερ του θύτη, εκφοβίζοντας τους μειονοτικούς και υποχρεώνοντάς τους σε φυγή. Η απουσία νομικής προστασίας, οι πλαστογραφήσεις τίτλων και η έλλειψη καταγραφής ιδιοκτησιών συνέβαλαν σε ένα περιβάλλον αδικίας και αβεβαιότητας.
Ακόμη πιο απογοητευτική ήταν η στάση της Ελλάδας, η οποία δεν παρενέβη με αποφασιστικότητα για την προστασία της μειονότητας, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στις αλβανικές αρχές να επιβάλλουν τη θέλησή τους. Ωστόσο, εξίσου ηχηρή ήταν και η απουσία της διεθνούς κοινότητας.
Η έλλειψη διεθνούς πίεσης και ελέγχου στις παραβιάσεις δικαιωμάτων, η απουσία καταδίκης των αυθαιρεσιών και η σιωπή απέναντι στις καταπατήσεις περιουσιών ενίσχυσαν την αυθαιρεσία του αλβανικού καθεστώτος, επιτρέποντας την αλλοίωση της δημογραφικής ταυτότητας στις μειονοτικές περιοχές χωρίς συνέπειες.
Άραγε η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί πραγματικά την Αλβανία έτοιμη για ένταξη; Και τι πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει για να διασφαλίσει τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας σε μια χώρα όπου η διαφθορά και η αυθαιρεσία παραμένουν βαθιά ριζωμένες;
Τελικά, οι αλβανικές εκλογές δεν κρίθηκαν απλώς από τις εκστρατείες και τους συμβούλους. Κρίθηκαν από ένα καθεστώς βαθιά ριζωμένο στην εξουσία και από μνήμες παλαιών σφαλμάτων που συνεχίζουν να καθορίζουν τη συλλογική ψυχολογία των ψηφοφόρων. Ο φερετζές της δημοκρατίας μπορεί να κρύβει πολλά, αλλά όχι την αλήθεια.
Ορίστε οι μεταφράσεις του άρθρου σου στα αγγλικά, αλβανικά και γαλλικά. Αν θέλεις, μπορώ να στο δώσω και σε μορφή PDF ή Word για επαγγελματική χρήση.
🇬🇧 English Translation
Politics and Power in Albania: A Democratic Veil or Organized Crime?
The Albanian elections and their outcome were more or less expected for those familiar with the country’s political reality. The Democratic Party of Sali Berisha, despite the support of the well-known communications consultant Laczivita — who also led Donald Trump’s campaign in the USA — failed to unseat Edi Rama. Berisha’s negative, accusatory, and threatening rhetoric alienated rather than mobilized voters, handing Rama yet another electoral victory.
To fully grasp the result, we must examine Albania’s political and social reality through a different lens. Corruption, drugs, and lawlessness are an inseparable part of daily life. It is telling that nearly half of Rama’s cabinet has been behind bars, while mayors and public officials are implicated in corruption scandals. Yet the power system remains tightly controlled, to the point where Albanian voters are entirely dependent on it — whether as civil servants or business owners afraid of the state’s grip.
This system, rooted in the old communist regime, survives intact in a new form. Rama has built a web of influence that functions more like organized crime than a modern democracy, explaining his close relationship with Recep Tayyip Erdoğan. After all, the appearance of democracy is merely a veil covering the old structures of power.
It’s also worth considering the quality of the electorate. Through intimidation, practices reminiscent of the old regime, and tactics of organized crime, many voters remain hostages of the system. Their total dependence on the regime renders them unable to freely express their will, perpetuating the status quo. A crucial but often overlooked fact is that a large portion of citizens residing in Albania cannot leave the country, as they have been deported or banned from various European states, making their return to a corrupt system their only option.
Berisha’s failure was not only due to his rhetoric or his consultants. Albanians will not re-elect him also because of the memory of the pyramid bank scandal, which forced thousands to emigrate for a second time. The trauma of that period remains vivid and hard to erase from collective memory.
Moreover, the Greek minority has been a victim of systematic errors and omissions. Property grabs in minority areas were carried out methodically, aimed at weakening the Greek presence. The Albanian regime, with the tolerance — or even support — of successive governments, allowed the seizure of properties, with the justice system acting on behalf of the perpetrators, intimidating minorities and forcing them to flee. The absence of legal protection, the forgery of property titles, and the lack of registration contributed to an environment of injustice and uncertainty.
Even more disappointing has been Greece’s stance, which failed to decisively intervene to protect the minority, leaving Albanian authorities free to impose their will. Equally striking was the silence of the international community.
The lack of international pressure and monitoring, the absence of condemnation for abuses, and silence in the face of property seizures encouraged the regime’s impunity and enabled the demographic manipulation of minority areas without consequences.
Is the European Union truly convinced that Albania is ready for accession? And what initiatives will it take to ensure respect for human rights, justice, and democracy in a country where corruption and arbitrariness remain deeply entrenched?
Ultimately, the Albanian elections were not decided merely by campaigns and advisors. They were determined by a regime deeply embedded in power and by the lingering trauma of past failures that still shape voters’ collective psyche. The veil of democracy can conceal much — but not the truth.
🇦🇱 Albanian Translation
Politika dhe pushteti në Shqipëri: Ferexhe e demokracisë apo krim i organizuar?
Zgjedhjet shqiptare dhe rezultati i tyre ishin pak a shumë të pritshme për ata që njohin realitetin politik të vendit. Partia Demokratike e Sali Berishës, pavarësisht mbështetjes së këshilltarit të njohur të komunikimit Laczivita, i cili kishte drejtuar dhe fushatën e Donald Trump në SHBA, nuk arriti të përmbysë Edi Ramën. Retorika negative, akuzuese dhe kërcënuese e Berishës, në vend që të bashkonte, largoi votuesit, duke i dhënë Ramës një tjetër fitore elektorale.
Për të kuptuar plotësisht rezultatin, duhet të shikojmë me një sy tjetër realitetin politik dhe shoqëror të Shqipërisë. Korrupsioni, droga dhe abuzimet janë pjesë e pandashme e jetës së përditshme. Është tregues fakti se gati gjysma e kabinetit të Ramës ka qenë pas hekurave, ndërkohë që kryetarë bashkish dhe funksionarë publikë janë të përfshirë në skandale korrupsioni. Megjithatë, sistemi i pushtetit duket se mbetet plotësisht i kontrolluar, në një pikë ku votuesit shqiptarë varen tërësisht nga ai, qofshin punonjës shtetërorë apo biznesmenë të frikësuar nga kontrolli shtetëror.
Ky sistem, me rrënjë në komunizmin e vjetër, vazhdon i pandryshuar, vetëm në një formë tjetër. Rama, pasi ka ndërtuar një rrjet ndikimi, vepron më shumë si një organizatë kriminale sesa si një demokraci moderne, gjë që shpjegon edhe lidhjen e tij të ngushtë me Rexhep Tajip Erdoganin. Fundja, fasada e demokracisë është vetëm një ferexhe që mbulon strukturat e vjetra të pushtetit.
Vlen të përmendet edhe cilësia e votuesve. Përmes frikësimit, praktikave që kujtojnë komunizmin dhe taktikave të krimit të organizuar, shumë votues mbeten peng të sistemit. Varësia totale ndaj regjimit i bën të paaftë të shprehin lirshëm vullnetin e tyre, duke mbajtur kështu situatën të pandryshuar. Një fakt i rëndësishëm që shpesh anashkalohet është se një pjesë e madhe e qytetarëve që jetojnë në Shqipëri nuk mund të largohen, sepse janë të dëbuar ose të dënuar në vende të ndryshme evropiane, duke e bërë kthimin në një sistem të korruptuar një rrugë pa kthim.
Dështimi i Berishës nuk lidhet vetëm me retorikën e tij apo me këshilltarët që zgjodhi. Shqiptarët nuk do ta votojnë më për një arsye tjetër të fortë: kujtesën e skandalit të bankave piramidale që detyroi mijëra qytetarë të emigrojnë për herë të dytë. Trauma e asaj periudhe mbetet e gjallë dhe vështirë të harrohet.
Për më tepër, minoriteti grek ka qenë viktimë e gabimeve dhe mungesës së mbrojtjes sistematike. Vjedhjet e pronave në zonat minoritare u bënë në mënyrë të qëllimshme për të dobësuar praninë e grekëve. Regjimi shqiptar, me tolerimin apo edhe mbështetjen e qeverive, lejoi uzurpimin e pronave, me drejtësinë në shërbim të fajtorit, duke frikësuar minoritarët dhe duke i detyruar të largohen. Mungesa e mbrojtjes ligjore, falsifikimi i titujve të pronësisë dhe mungesa e regjistrimeve krijuan një klimë padrejtësie dhe pasigurie.
Edhe më zhgënjyese ishte qëndrimi i Greqisë, e cila nuk ndërhyri me vendosmëri për të mbrojtur minoritetin, duke lënë autoritetet shqiptare të veprojnë të lirë. Po aq e dukshme ishte edhe heshtja e bashkësisë ndërkombëtare.
Mungesa e presionit dhe kontrollit ndërkombëtar mbi shkeljet e të drejtave, mungesa e dënimit për abuzimet dhe heshtja ndaj shkeljeve të pronësisë forcuan arrogancën e regjimit shqiptar, duke lejuar manipulimin demografik të zonave minoritare pa pasoja.
A mendon vërtet Bashkimi Evropian se Shqipëria është gati për integrim? Dhe çfarë iniciativash do të ndërmarrë për të siguruar respektimin e të drejtave të njeriut, drejtësisë dhe demokracisë në një vend ku korrupsioni dhe arbitrariteti janë ende të rrënjosura thellë?
Në fund, zgjedhjet shqiptare nuk u përcaktuan thjesht nga fushatat dhe këshilltarët. U përcaktuan nga një regjim i ngulitur në pushtet dhe nga kujtesa e plagëve të vjetra që ende ndikojnë në psikologjinë kolektive të votuesve. Ferexheja e demokracisë mund të fshehë shumë — por jo të vërtetën.
🇫🇷 Traduction en français
Politique et pouvoir en Albanie : voile démocratique ou crime organisé ?
Les élections albanaises et leur résultat étaient plus ou moins prévisibles pour ceux qui connaissent la réalité politique du pays. Le Parti démocrate de Sali Berisha, malgré le soutien du célèbre conseiller en communication Laczivita — qui avait également dirigé la campagne de Donald Trump aux États-Unis — n’a pas réussi à renverser Edi Rama. Le discours négatif, accusateur et menaçant de Berisha, au lieu de rassembler, a éloigné les électeurs, offrant à Rama une nouvelle victoire électorale.
Pour comprendre pleinement le résultat, il faut jeter un regard différent sur la réalité sociale et politique de l’Albanie. La corruption, la drogue et l’arbitraire font partie intégrante du quotidien. Il est significatif que presque la moitié du cabinet ministériel de Rama ait été emprisonnée, tandis que des maires et des fonctionnaires publics sont impliqués dans des scandales de corruption. Pourtant, le système de pouvoir semble rester totalement contrôlé, au point que les électeurs albanais dépendent entièrement de lui, qu’ils soient fonctionnaires ou entrepreneurs craignant les mécanismes de contrôle.
Ce système, enraciné dans l’ancien communisme, reste intact, simplement sous une autre forme. Rama, ayant construit un réseau d’influence, opère selon des logiques qui rappellent davantage le crime organisé qu’une démocratie moderne, ce qui explique aussi sa relation étroite avec Recep Tayyip Erdoğan. Après tout, l’apparence de démocratie n’est qu’un voile couvrant les anciennes structures de pouvoir.
Il convient aussi de s’interroger sur la qualité de l’électorat. Par l’intimidation, des pratiques rappelant le vieux communisme et des tactiques de crime organisé, beaucoup restent otages du système. Leur dépendance absolue au régime les empêche d’exprimer librement leur volonté, maintenant ainsi le statu quo. Un fait important souvent négligé est qu’une grande partie des citoyens vivant en Albanie ne peut quitter le pays, car condamnée ou expulsée de divers pays européens, rendant le retour à un système corrompu une voie sans issue.
L’échec de Berisha ne s’explique pas uniquement par sa rhétorique ou ses conseillers. Les Albanais ne sont pas prêts à lui accorder de nouveau leur confiance en raison du souvenir du scandale économique des banques pyramidales, qui a forcé des milliers de citoyens à émigrer une seconde fois. Le traumatisme de cette époque reste vif et difficile à effacer de la mémoire collective.
En outre, la minorité grecque a été victime d’erreurs et d’omissions systématiques. Les spoliations de biens dans les zones minoritaires ont été menées de manière méthodique, visant à affaiblir la présence grecque. Le régime albanais, avec la tolérance, voire le soutien des gouvernements successifs, a permis la saisie de propriétés, avec une justice aux ordres des coupables, intimidant les minoritaires et les forçant à fuir. L’absence de protection juridique, la falsification de titres et le manque d’enregistrement des biens ont contribué à un climat d’injustice et d’insécurité.
Plus décevante encore fut l’attitude de la Grèce, qui n’est pas intervenue avec fermeté pour protéger la minorité, laissant les autorités albanaises imposer leur volonté. Tout aussi frappant fut le silence de la communauté internationale.
Le manque de pression et de contrôle internationaux sur les violations des droits, l’absence de condamnation des abus et le silence face aux expropriations ont renforcé l’arbitraire du régime albanais, permettant une altération de l’identité démographique dans les régions minoritaires sans conséquence.
L’Union européenne considère-t-elle vraiment que l’Albanie est prête pour l’adhésion ? Et quelles initiatives entend-elle prendre pour garantir le respect des droits de l’homme, de la justice et de la démocratie dans un pays où la corruption et l’arbitraire demeurent profondément enracinés ?
Finalement, les élections albanaises n’ont pas été décidées uniquement par des campagnes et des conseillers, mais par un régime profondément enraciné dans le pouvoir et des souvenirs de fautes passées qui continuent de façonner la psychologie collective des électeurs. Le voile de la démocratie peut dissimuler bien des choses, mais pas la vérité.
🇮🇹 Traduzione in italiano
Politica e potere in Albania: un velo di democrazia o crimine organizzato?
Le elezioni albanesi e i loro risultati erano più o meno prevedibili per chi conosce la realtà politica del paese. Il Partito Democratico di Sali Berisha, nonostante il supporto del noto consulente della comunicazione Laczivita — che aveva anche guidato la campagna di Donald Trump negli Stati Uniti — non è riuscito a sconfiggere Edi Rama. Il linguaggio negativo, accusatorio e minaccioso di Berisha, invece di unire, ha allontanato gli elettori, regalando a Rama un’altra vittoria elettorale.
Per comprendere appieno il risultato, bisogna guardare alla realtà sociale e politica dell’Albania con uno sguardo diverso. Corruzione, droga e abusi fanno parte integrante della vita quotidiana. È indicativo che quasi metà del consiglio dei ministri di Rama sia finita dietro le sbarre, mentre sindaci e funzionari pubblici sono coinvolti in scandali di corruzione. Tuttavia, il sistema di potere sembra rimanere completamente controllato, al punto che gli elettori in Albania dipendono totalmente da esso, siano essi impiegati pubblici o imprenditori timorosi del sistema di controllo.
Questo sistema, con radici nel vecchio comunismo, rimane intatto, semplicemente sotto una forma diversa. Rama, avendo costruito una rete d’influenza, agisce secondo logiche che ricordano più il crimine organizzato che una democrazia moderna, il che spiega anche il suo stretto rapporto con Recep Tayyip Erdoğan. D’altronde, l’apparenza di democrazia non è altro che un velo che copre le vecchie strutture di potere.
Vale la pena soffermarsi anche sulla qualità dell’elettorato. Tramite l’intimidazione, pratiche che ricordano il vecchio comunismo e tattiche da crimine organizzato, molti rimangono ostaggi del sistema. La totale dipendenza dal regime li rende incapaci di esprimere liberamente la propria volontà, mantenendo lo status quo. Un elemento importante spesso trascurato è che una parte consistente dei cittadini che vive in Albania non può lasciare il paese, poiché condannata o espulsa da diversi stati europei, rendendo il ritorno a un sistema corrotto l’unica via possibile.
Il fallimento di Berisha non è dovuto solo alla sua retorica o ai suoi consulenti. Gli albanesi non sono disposti a rivotarlo anche per un’altra ragione: il ricordo dello scandalo finanziario delle banche piramidali che costrinse migliaia di cittadini a emigrare per la seconda volta. Il trauma di quell’epoca è ancora vivo e difficile da cancellare dalla memoria collettiva.
Inoltre, la minoranza greca è stata vittima di errori sistematici e omissioni. Le espropriazioni di proprietà nelle aree minoritarie sono state effettuate in modo metodico, con l’obiettivo di indebolire la presenza greca. Il regime albanese, con la tolleranza o addirittura il sostegno dei governi, ha permesso l’occupazione delle proprietà, con la giustizia al servizio degli aggressori, intimidendo i membri della minoranza e costringendoli alla fuga. L’assenza di protezione legale, la falsificazione dei titoli di proprietà e la mancanza di registrazione hanno contribuito a creare un ambiente di ingiustizia e insicurezza.
Ancora più deludente è stato l’atteggiamento della Grecia, che non è intervenuta con decisione per proteggere la minoranza, lasciando le autorità albanesi libere di imporre la propria volontà. Altrettanto assordante è stato il silenzio della comunità internazionale.
La mancanza di pressione e controllo internazionale sulle violazioni dei diritti, l’assenza di condanna degli abusi e il silenzio di fronte alle confische di proprietà hanno rafforzato l’arbitrarietà del regime albanese, permettendo l’alterazione dell’identità demografica delle aree minoritarie senza conseguenze.
L’Unione Europea considera davvero l’Albania pronta per l’adesione? E quali iniziative intende adottare per garantire il rispetto dei diritti umani, della giustizia e della democrazia in un paese in cui la corruzione e l’arbitrarietà restano profondamente radicate?
Alla fine, le elezioni albanesi non sono state decise solo da campagne e consulenti, ma da un regime profondamente radicato nel potere e da memorie di errori passati che continuano a influenzare la psicologia collettiva degli elettori. Il velo della democrazia può nascondere molte cose, ma non la verità.
