Το μυαλό του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, την ώρα που συναντούσε την Προσωπική Απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελ Ολγκίν Κουεγιάρ, ήταν στο Ουκρανικό.
Εκείνη την ημέρα, την περασμένη Δευτέρα, φιλοξενούσε στην Κωνσταντινούπολη συνάντηση Ρωσίας- Ουκρανίας, που θεωρήθηκε μεγάλο γεγονός για την κατοχική Τουρκία. Ήταν η δεύτερη συνάντηση για το Ουκρανικό, η πρώτη έγινε στην ίδια πόλη, στις 16 Μαΐου. Λόγω της ρωσο-ουκρανικής σύναξης, η συνάντηση Φιντάν- Ολγκίν έγινε στην Κωνσταντινούπολη και όχι στην Άγκυρα.
Η συνάντησή Χακάν- Ολγκίν, ήταν σύντομη και διαδικαστική γιατί ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, βιαζόταν να φύγει.
Επί της ουσίας: Ο Χακάν Φιντάν, έθεσε, όπως ανέφερε και ο κατοχικός ηγέτης, Ερσίν Τατάρ, το θέμα των διώξεων σφετεριστών ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα.
Είναι ένα ζήτημα το οποίο εγείρει συνεχώς η τουρκική πλευρά. Τόσο η Άγκυρα όσο και οι εγκάθετοι της στα κατεχόμενα.
Αν και δεν μπήκαν στην ουσία, αλλά σε ζητήματα που αφορούν το γεγονός ότι στις 24-25 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη, η νέα άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη για το Κυπριακό, ο Φιντάν αναφέρθηκε σε μια ιδέα, που εγέρθηκε και στη Γενεύη.
Το θέμα της μεταφοράς νερού στις ελεύθερες περιοχές και η διασύνδεση του θέματος με τον ηλεκτρισμό. Τη μεταφορά, δηλαδή, ηλεκτρισμού από την Τουρκία στα κατεχόμενα και από εκεί να υπάρξει μια συνεννόηση για να επωφελούνται και οι ελεύθερες περιοχές.
Σημειώνεται πως στην άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη στη Γενεύη, στις 17 και 18 Μαρτίου, όταν τέθηκε το θέμα από τον Ερσίν Τατάρ, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, στράφηκε προς τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, υποδεικνύοντας ότι το ζήτημα αυτό η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να το συζητήσει με την Τουρκία.
Άλλωστε το νερό έρχεται από την Τουρκία στα κατεχόμενα.
Η πρόταση της Άγκυρας, μέσω του Τατάρ, για το νερό προφανώς δεν μπορεί προχωρήσει. Άλλωστε νερό, παρά τις ελλείψεις, είναι η Κυπριακή Δημοκρατία, που δίνει στα κατεχόμενα, μέσω των υποδομών, που υπήρχαν πριν την εισβολή. Σε σχέση δε με την ηλεκτρική διασύνδεση, αυτή ως γνωστό υπάρχει.
Η κ. Ολγκίν, η οποία θα βρίσκεται στην Κύπρο, στις 3 Ιούλιου για νέο κύκλο επαφών, η τελευταία πριν την άτυπη Πενταμερή, επιχειρεί με τις επαφές της να διατηρήσει μια κινητικότητα στο Κυπριακό μέχρι και τον Οκτώβριο, που θα πραγματοποιηθούν οι λεγόμενες εκλογές στην αποσχιστική οντότητα.
Αν και δεν διαφαίνεται διάθεση από τουρκικής πλευράς για υλοποίηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), ωστόσο η κ. Ολγκίν θα δώσει βάρος σε δράσεις με νέους, μέσα από την Τεχνική Επιτροπή για τη νεολαία, η οποία πρόσφατα συστάθηκε.
Ο ισλαμιστής υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν με την απεσταλμένη του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν στην Κωνταντινούπολη. Φωτογραφία από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, Χ, T.C. Dışişleri Bakanlığı, @TC_Disisleri
* Ο Κώστας Βενιζέλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας με έδρα τη Λευκωσία της Κύπρου.
Το περιστατικό με το ιστιοφόρο «Madleen» υπό το πρίσμα του Διεθνούς Δικαίου και της Ναυτικής Δικαιοσύνης
Του Ναυάρχου (ε.α.) Νικολάου Ιω. Σπανού
Πρώην Διευθυντή Λιμενικής Αστυνομίας, Διευθυντή Λιμένων και Λιμενικής Πολιτικής, Πραγματογνώμονα Επιστημών Ναυτιλίας
1. Εισαγωγή
Το πρόσφατο περιστατικό με την κατάληψη του υπό βρετανική σημαία ιστιοφόρου «Madleen», ναυλωμένου από τον διεθνή συνασπισμό «Freedom Flotilla Coalition», αποτελεί ένα ακόμα επεισόδιο σε μια μακρά σειρά προσπαθειών ακτιβιστών να σπάσουν τον θαλάσσιο αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας. Η συμμετοχή διεθνών προσωπικοτήτων, όπως της Γκρέτα Τούνμπεργκ και της Ρίμα Χασάν, προσέδωσε παγκόσμια δημοσιότητα στην επιχείρηση, αλλά και έφερε ξανά στο προσκήνιο την προβληματική συνύπαρξη στρατιωτικής πολιτικής και διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
2. Ο Θαλάσσιος Αποκλεισμός και το Διεθνές Δίκαιο
Ο ναυτικός αποκλεισμός αποτελεί μια νομιμοποιημένη πολεμική τακτική, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σύμφωνα με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο (International Humanitarian Law – IHL) και τις διατάξεις του Δικαίου των Ενόπλων Συρράξεων στη Θάλασσα, ιδιαίτερα όπως κωδικοποιούνται στον Στρατιωτικό Ναυτικό Κανονισμό (San Remo Manual on International Law Applicable to Armed Conflicts at Sea, 1994).
Για να είναι νόμιμος ένας αποκλεισμός, θα πρέπει να πληροί τα εξής:
Να έχει ανακοινωθεί επισήμως και να είναι αποτελεσματικός.
Να μην έχει δυσανάλογες συνέπειες στον άμαχο πληθυσμό.
Να μην παρεμποδίζει την πρόσβαση σε απαραίτητη ανθρωπιστική βοήθεια.
Να επιβάλλεται στο πλαίσιο ένοπλης σύρραξης και όχι ως μέτρο συλλογικής τιμωρίας.
Η περίπτωση της Γάζας εγείρει προβληματισμούς ως προς την αναλογικότητα και τη συνέπεια στον ανθρωπιστικό χαρακτήρα της εφαρμογής του αποκλεισμού.
3. Η Υπόθεση «Madleen»: Νομική και Επιχειρησιακή Ανάλυση
Το ιστιοφόρο «Madleen» με σημαία Ηνωμένου Βασιλείου και σαφώς δηλωμένο ανθρωπιστικό σκοπό, έπλευσε προς τη Γάζα, αψηφώντας προειδοποιήσεις του Ισραήλ. Η αναχαίτισή του από μονάδες του ισραηλινού ναυτικού έγινε σε διεθνή ύδατα, γεγονός που γεννά νομικές αμφιβολίες ως προς τη δικαιοδοσία επέμβασης:
Σύμφωνα με το Άρθρο 87 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS, 1982), η ελευθερία πλεύσης σε διεθνή ύδατα είναι θεμελιώδες δικαίωμα.
Η κατάληψη σκάφους σε διεθνή ύδατα είναι νόμιμη μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες περιστάσεις: πειρατεία, δουλεμπόριο, μη εξουσιοδοτημένη ραδιοτηλεοπτική μετάδοση ή εάν υπάρχει εξουσιοδότηση από τον ΟΗΕ.
Η μονομερής αναχαίτιση σκάφους που δεν φέρει όπλα, δεν παραβιάζει διεθνές εμπάργκο και δεν συνιστά απειλή, μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση της ελευθερίας πλεύσης, ειδικά αν δεν υπήρξε σαφής απόδειξη στρατιωτικού ή εχθρικού σκοπού.
4. Σύγκριση με Προηγούμενα Περιστατικά
(α) Mavi Marmara (2010):
Το πιο γνωστό περιστατικό, όπου εννέα Τούρκοι ακτιβιστές σκοτώθηκαν από Ισραηλινούς κομάντο, όταν η αποστολή της Τουρκικής ΙΗΗ επιχείρησε να σπάσει τον αποκλεισμό. Το επεισόδιο είχε διεθνή κατακραυγή, και η έκθεση του ΟΗΕ (Palmer Report) έκρινε ότι ο αποκλεισμός είναι «νόμιμος», αλλά η ανάσχεση και η χρήση βίας κρίθηκαν υπερβολικές.
(β) Estelle (2012):
Σκάφος φινλανδικής σημαίας με Ευρωπαίους βουλευτές και ακτιβιστές. Αναχαιτίστηκε χωρίς απώλειες. Η αντίδραση των ισραηλινών αρχών ήταν τότε πιο συγκρατημένη, με έμφαση στην αποτροπή εικόνων σύγκρουσης.
(γ) Zaytouna-Oliva (2016):
Γυναικείο πλήρωμα με ανθρωπιστικό χαρακτήρα. Καταλήφθηκε από το ισραηλινό ναυτικό, και οι επιβαίνουσες απελάθηκαν. Παρά τις καταγγελίες για παραβίαση δικαιωμάτων, δεν υπήρξε έντονη διεθνής αντίδραση.
Σε όλες τις περιπτώσεις, υπάρχει αμφισημία μεταξύ της νομικής κάλυψης του αποκλεισμού και των ανθρωπιστικών επιταγών της διεθνούς κοινότητας. Η εικόνα πλήρων από διεθνείς ακτιβιστές έχει καθοριστικό ρόλο στην αντίληψη του γεγονότος ως πράξη αντίστασης ή προπαγάνδας.
5. Πολιτικοστρατιωτικές Επιπτώσεις και Διπλωματικές Προεκτάσεις
Η δημόσια αναφορά του Ισραηλινού Υπουργού Άμυνας στον όρο «αντισημίτρια Γκρέτα» είναι διπλωματικά ατυχής και ενισχύει την εντύπωση ότι πρόκειται για προσπάθεια ποινικοποίησης της αλληλεγγύης, παρά για επιχειρησιακή ουδετερότητα.
Ενέργειες αυτού του τύπου τροφοδοτούν:
Διεθνή κατακραυγή για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα.
Διπλωματική πίεση σε κράτη σημαίας ή συμμετοχής ακτιβιστών.
Επιχειρησιακή φθορά του ισραηλινού ναυτικού ως εικόνα επιβολής επί αμάχων.
6. Συμπεράσματα – Προτάσεις
Το Ισραήλ έχει δικαίωμα να διασφαλίσει την ασφάλειά του. Όμως το δικαίωμα αυτό πρέπει να ασκείται εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου, με αναλογικότητα και σεβασμό στον ανθρωπιστικό χαρακτήρα των ενεργειών που δηλώνονται από τρίτους.
Οι αποστολές τύπου Madleen μπορούν να αποκτήσουν νομιμοποίηση όταν ενσωματώνουν διαφάνεια και αποδέχονται εποπτεία από διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ ή ο Ερυθρός Σταυρός.
Η διεθνής κοινότητα πρέπει να επαναφέρει τη συζήτηση για:
Την άρση του πλήρους αποκλεισμού και την αντικατάστασή του με ελεγχόμενους ανθρωπιστικούς διαύλους.
Την ενίσχυση της εφαρμογής του διεθνούς ναυτικού δικαίου, ειδικά σε ζώνες αμφισβήτησης ή κατοχής.
Τελική Εκτίμηση:
Το περιστατικό με το «Madleen» δεν είναι μεμονωμένο· εντάσσεται σε ένα σταθερό μοτίβο ναυτικής αποτροπής που ακολουθεί το Ισραήλ εδώ και χρόνια, στο πλαίσιο του στρατηγικού του δόγματος για την ασφάλεια έναντι της Λωρίδας της Γάζας. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αναχαίτιση μικρών ανθρωπιστικών αποστολών, ειδικά όταν συνοδεύονται από διεθνώς αναγνωρίσιμες προσωπικότητες και δηλώνουν μη βίαιο σκοπό, έχει αρχίσει να παράγει αντιστρόφως ανάλογα πολιτικά αποτελέσματα. Αντί να ενισχύεται η νομιμοποίηση του αποκλεισμού, διαβρώνεται η εικόνα του Ισραήλ ως κράτους δικαίου και εντείνεται η διεθνής αμφισβήτηση των ενεργειών του, ιδιαίτερα όσον αφορά την αναλογικότητα και την ανθρωπιστική ευαισθησία.
Παράλληλα, η επίκληση ρητορικής πόλωσης από επίσημους κρατικούς φορείς –όπως η δημόσια στοχοποίηση της Γκρέτα Τούνμπεργκ με χαρακτηρισμούς– όχι μόνο εκτρέπει τη συζήτηση από την ουσία (δηλαδή την ανάγκη προστασίας των αμάχων και τη ροή βοήθειας), αλλά ενδέχεται να ενισχύσει τα επιχειρήματα των επικριτών του Ισραήλ, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από την ασφάλεια στην ηθική διάσταση της σύγκρουσης.
Τέλος, το ζήτημα του ναυτικού αποκλεισμού της Γάζας δεν είναι πλέον απλώς στρατιωτικό ή νομικό. Έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο επικοινωνιακό και ανθρωπιστικό ζήτημα, όπου η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί για τη διαμόρφωση της διεθνούς κοινής γνώμης. Για να αποφευχθεί η περαιτέρω φθορά του κύρους του, το Ισραήλ –και γενικότερα η διεθνής κοινότητα– οφείλει να επανεξετάσει μηχανισμούς εποπτευόμενης ανθρωπιστικής πρόσβασης, χωρίς να εκχωρεί την ασφάλειά του αλλά ούτε και να αρνείται την ύπαρξη μιας παρατεταμένης ανθρωπιστικής κρίσης.
Greece's Prime Minister Kyriakos Mitsotakis, left, welcomes Turkey's President Recep Tayyip Erdogan before their meeting at Maximos Mansion in Athens, Greece, Thursday, Dec. 7, 2023. Erdogan arrived in Greece on a visit designed to set the historically uneasy neighbors on a more constructive path and help repair strained his country's strained relationship with the European Union. (AP Photo/Thanassis Stavrakis)
Στο Μέγαρο Μαξίμου και το ΥΠΕΞ κρατούν χαμηλούς τόνους και μικρό καλάθι.
Τον Ιούλιο, όπως όλα δείχνουν, θα διεξαχθεί η νέα συνάντηση του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, στην Αγκυρα. Στο Μέγαρο Μαξίμου και το ΥΠΕΞ κρατούν χαμηλούς τόνους και μικρό καλάθι καθώς, μέχρι στιγμής, δεν καταγράφεται πρόοδος, ούτε όμως και οπισθοδρόμηση. Το μη χείρον, δηλαδή…
Το επόμενο διάστημα, θα συνεχιστούν τα βήματα προσέγγισης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας. Την επόμενη Πέμπτη, θα διεξαχθεί ο πολιτικός διάλογος μεταξύ των υφυπουργών Εξωτερικών και πρέσβεων Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου και Μεμέτ Κεμάλ Μποζάι. Την επόμενη μέρα τη σκυτάλη της συνάντησης με τον κ. Μποζάι θα πάρει ο έτερος υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, στο πλαίσιο του 8ου γύρου των συνομιλιών για τη θετική ατζέντα.
Πάντως, τις τελευταίες ώρες η προσοχή των κυβερνητικών επιτελών είναι στραμμένη στις πληροφορίες περί πιθανής συνάντησης τους Αμερικανού Προέδρου Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του Ερντογάν. Ενδεχόμενο, που αν επιβεβαιωθεί, θα έχει την αυτονόητη σημασία του.
Οι σχέσεις μας με την Αίγυπτο δεν πρέπει να διαταραχθούν. Η χώρα με τη μεγάλη ιστορία και τον κρίσιμο γωπολιτικό ρόλο είναι πολύτιμος εταίρος της Ελλάδος. Από την πλευρά μας πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Ελληνισμό και για την Οικουμενική Ορθοδοξία. Επειδή οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους είναι χρήσιμο να ζητήσουμε καθαρές λύσεις και να θυμίσουμε τα δικαιώματα και την ταυτότητα της Μονής.
Το σημείο κλειδί είναι το ιδιοκτησιακό. Δεν μας αρκούν διαβεβαιώσεις για τον προσκυνηματικό χαρακτήρα της Μονής. Πρέπει, με οποιονδήποτε τρόπο κρίνουν κατάλληλο οι δύο κυβερνήσεις, να κατοχυρωθεί η κυριότητα της Μονής σε όλα τα κτήρια, αγρούς, μετόχια κα ιερά προσκυνήματα, τα οποία της ανήκουν επί αιώνες. Δεν είναι δυνατόν να επιβιώσουν οι μοναχοί χωρίς εξασφαλισμένη ιδιοκτησία. Δεν μπορούμε να δεχθούμε να είναι φιλοξενούμενοι οι Έλληνες μοναχοί μέσα στο μοναστήρι τους.
Ο Ελληνορθόδοξος χαρακτήρας και η συνεχής παρουσία Ελλήνων μοναχών είναι το δεύτερο σημείο – κλειδί. Η αναφορά σε προσκυνηματικό χαρακτήρα δεν μας ικανοποιεί. Πρέπει να κατοχυρωθεί ότι στη Μονή θα συνεχίσουν ακωλύτως να κατοικούν και να ιερουργούν ιερομόναχοι και μοναχοί που θα ανήκουν στο Ορθόδοξο Δόγμα και θα προέρχονται από τον ευρύτερο χώρο του Ελληνισμού. Η απλή διαβεβαίωση για διατήρηση του θρησκευτικού χαρακτήρα ανοίγει τον δρόμο για την εγκατάσταση μοναχών άλλων Χριστιανικών ομολογιών. Όπως επισημαίνουν ειδικοί μελετητές η Ελλάς έχει ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς και άμεσο ενδιαφέρον (droit de regard) για την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Θεοβάδιστο Όρος Σινά.
Η Ελληνική Κυβέρνηση πρέπει να δημιουργήσει στο Υπουργείο Εξωτερικών ένα διαρκές Παρατηρητήριο για τα δικαιώματα των Ορθοδόξων Χριστιανών ανά την Υφήλιο με έμφαση στην προστασία των τεσσάρων Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και των Ορθοδόξων Χριστιανικών πληθυσμών, Μονών και προσκυνημάτων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Το Κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη συστήσει ένα αντίστοιχο θεσμικό όργανο. Είναι ανάγκη να ενημερωνόμαστε και να ενεργούμε εγκαίρως.
Η Ελλάς και η Κύπρος να συνεργασθούν σε επίπεδο Εκκλησιών ώστε να σταλούν στη Μονή Σινά νέοι και μορφωμένοι κληρικοί και μοναχοί. Αυτοί θα ενισχύσουν το έμψυχο δυναμικό της Σιναϊτικής Αδελφότητος και θα βοηθήσουν στη μελέτη, συντήρηση και προβολή των καλλιτεχνικών θησαυρών της Μονής και της Βιβλιοθήκης της.
Η Ελληνική Πολιτεία να αποφύγει στο μέλλον άστοχες κινήσεις, οι οποίες γίνονται στο όνομα ενός δήθεν προοδευτισμού και δείχνουν ασέβεια στον Ορθόδοξο μοναχισμό. Τέτοιες κινήσεις δίνουν το κακό παράδειγμα σε άλλες χώρες να κάνουν τα ίδια εις βάρος των Ορθοδόξων. Θυμίζω ενδεικτικά τον «Νόμο Τρίτση» του 1987, με τον οποίο θα έχαναν μεγάλο μέρος της ιδιοκτησίας τους τα Ορθόδοξα Μοναστήρια εντός Ελλάδος. Ο Νόμος κατέπεσε κατόπιν προσφυγής επτά Μονών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι και τα Μοναστήρια, όπως τα φυσικά πρόσωπα, έχουν δικαίωμα στην ιδιοκτησία.
Τέλος πρέπει να προετοιμάσουμε τη νέα γενιά για να αγωνισθεί να διαφυλάξει την Ελληνορθόδοξη παρουσία στο Σινά και αλλού. Να σταματήσει η συρρίκνωση των Θρησκευτικών και της Βυζαντινής Ιστορίας στα σχολεία μας. Η Ελληνορθόδοξη κληρονομιά είναι πάντα επίκαιρη.
Ο Μάθιου Μπόιλ, ένας από τους πιο κοντινούς ανθρώπους του Ντόναλντ Τραμπ, μιλά στην «κυριακάτικη δημοκρατία» για όσα έχουν γίνει τους πρώτους τέσσερις μήνες της θητείας του, αλλά και για το τι σκέφτεται για τα εθνικά μας θέματα
O Ελληνας δημοσιογράφος Παναγιώτης Παύλος (δεξιά) με τον Αμερικανό συνάδελφό του Μάθιου Μπόιλ έξω από τον Λευκό Οίκο
Συνάντησα τον Μάθιου Μπόιλ στο εστιατόριο Lafayette, δίπλα στον Λευκό Οίκο, το Σαββατοκύριακο των εορτασμών του Memorial Day. Ο Μάθιου Μπόιλ δεν είναι απλώς ο επικεφαλής του γραφείου του Breitbart News στην Ουάσινγκτον. Είναι αυτός τον οποίο ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ συστήνει σε τρίτους ως «ο πρώτος άνθρωπος που μου πήρε συνέντευξη για πολιτικά θέματα».Εν ολίγοις, ένας άνθρωπος της απολύτου εμπιστοσύνης του Αμερικανού προέδρου, που γνωρίζει όσα λίγοι.
Από τον Παναγιώτη Παύλο
Ο ίδιος ο κ. Μπόιλ, που πρόσφατα είχε έρθει και στην Ελλάδα, με αφοπλιστική σεμνότητα, όταν του επισημάναμε ότι αρκετοί τον θεωρούν αγαπημένο δημοσιογράφο του Αμερικανού προέδρου, απάντησε: «Δεν περιγράφω τον εαυτό μου κάπως αλλιώς πέραν του ότι προσπαθούμε να διασφαλίσουμε την καλύτερη κι ακριβέστερη ειδησεογραφική κάλυψη της κυβέρνησης». Η συνέντευξη που ακολουθεί μάς εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τι σκέφτονται στη διοίκηση των ΗΠΑ για πολλά ζητήματα και κυρίως για τα εθνικά μας θέματα.
Θα ήθελα να μας δώσετε μια γεύση του πώς έχουν τα πράγματα στον Λευκό Οίκο μετά τους πρώτους τέσσερις μήνες της θητείας του προέδρου Τραμπ.
Βεβαίως. Λοιπόν, είτε τον αγαπά είτε τον μισεί κανείς, ο πρόεδρος Τραμπ κάνει όλα όσα είχε υποσχεθεί. Υπάρχει ένας φρενήρης ρυθμός εκεί μέσα. Ο πρόεδρος Τραμπ αναδημιουργεί την αμερικανική κυβέρνηση. Αναδιαμορφώνει τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή. Προωθεί τα αμερικανικά συμφέροντα προβάλλοντας την ατζέντα «Πρώτα η Αμερική». Θέλω να πω ότι μόνο στις πρώτες 100 ημέρες τον έχουμε δει να πράττει ιστορικά πράγματα σε σχέση με τα σύνορα, τη μετανάστευση αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουμε ανθρώπους και από τα δύο πολιτικά κόμματα να λένε όλο τον περασμένο χρόνο ότι χρειαζόμασταν κάποιο σημαντικό νομοσχέδιο, ένα νέο νομοσχέδιο της Γερουσίας ή κάτι τέτοιο, ώστε να μπορέσουμε να ασφαλίσουμε τα σύνορα. Οχι! Το μόνο που χρειαζόμασταν ήταν ένας νέος πρόεδρος. Εχουμε νέο πρόεδρο και σύνορα ασφαλή. Δεν περνούν άνθρωποι παράνομα. Αυτό που βλέπετε να συμβαίνει με την επιβολή της νομοθεσίας περί μετανάστευσης, όπως κι αυτό που συμβαίνει με τους δασμούς στον επαναπροσανατολισμό της θέσης των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή, είναι απίστευτο. Ο πρόεδρος συσπειρώνει τους φίλους και τους συμμάχους μας στο πλευρό μας και προειδοποιεί τους αντιπάλους μας.
Πιστεύω, λοιπόν, ότι αυτό που συνέβη εδώ τις πρώτες 120 ημέρες της δεύτερης θητείας του προέδρου Τραμπ στον Λευκό Οίκο είναι πραγματικά ιστορικό. Θα καταγραφεί ως μια από τις πιο γεμάτες δράση προεδρίες στην αμερικανική ιστορία, αν όχι η πλέον μεστή. Και νομίζω ότι -για να παραφράσω τη φίλη μας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία θα είναι η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα μόλις επικυρωθεί από τη Γερουσία των ΗΠΑ- τα καλύτερα έρχονται. Πραγματικά πιστεύω ότι τα καλύτερα έρχονται. Θεωρώ ότι υπάρχουν πολλά συναρπαστικά πράγματα στον ορίζοντα για τον πρόεδρο Τραμπ.
Μία από τις σημαντικές μεταβατικές φάσεις, θα έλεγα, με τη νέα προεδρία Τραμπ είναι το γεγονός ότι όλη αυτή η τρέλα του woke κινήματος φαίνεται να φτάνει στο τέλος της. Η ατζέντα αυτή, μάλιστα, έχει υποστηριχθεί και από τη USAID, η οποία βρίσκεται από τον πρόεδρο σε διαδικασία εκκαθάρισης. Και γνωρίζω ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ανησυχούν για τα πεπραγμένα της USAID τα προηγούμενα χρόνια. Απλώς να υπενθυμίσω ότι πέρυσι ο υπουργός Εξωτερικών Μπλίνκεν είχε ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση Μητσοτάκη να διασφαλίσει ότι θα ψηφιστεί ο νόμος για τον γάμο ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Και αυτό θεωρήθηκε μια πτυχή της στρατηγικής σχέσης ΗΠΑ – Ελλάδας. Πού βρίσκονται τα πράγματα τώρα όσον αφορά τη USAID;
Οσον αφορά τη USAID, η μεγάλη εικόνα είναι ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει δώσει εντολή στον υπουργό Εξωτερικών Ρούμπιο να αναλάβει το πρόγραμμα. Ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο επιβλέπει και διεξάγει τώρα μια αναθεώρηση όλων των χρημάτων των φορολογουμένων των ΗΠΑ που έχουν διατεθεί. Οι Αμερικανοί δικαίως ανησυχούν, και δικαιούνται να έχουν έγνοια, για τη χρήση των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών.
Τα χρήματα ημών των φορολογουμένων θα πρέπει να προωθούν τα αμερικανικά συμφέροντα στην παγκόσμια σκηνή. Αυτό είναι πολύ εύκολο να το λέει κανείς. Ομως το να προωθεί κανείς ανοησίες και πολιτισμική παραφροσύνη, είτε πρόκειται για τρανς θέματα είτε για ανοησίες ΛΟΑΤΚΙ+ ή για τα συμφέροντα των σοσιαλιστών και των κομμουνιστών και ούτω καθεξής, είναι κάτι που δεν θα έπρεπε να συμβαίνει. Αυτά τα πράγματα πρέπει να εξοβελιστούν, πρέπει να σταματήσουν. Και πρέπει να προωθούνται τα αμερικανικά συμφέροντα στην παγκόσμια σκηνή.
Κανείς δεν λέει ότι δεν θα χρησιμοποιήσουμε τα χρήματα των φορολογουμένων μας για καλούς λόγους. Να το κάνουμε σωστά. Δεν κόβουμε όλα τα χρήματα της USAID. Στην πραγματικότητα, δίδονται απαλλαγές σε ορισμένες πτυχές οι οποίες έχουν νόημα για την προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων στην παγκόσμια σκηνή.
Ωστόσο, τα χρήματα των φορολογουμένων μας και η χρήση τους έχει διαστρεβλωθεί για πολύ καιρό από αυτούς τους ανθρώπους του παγκοσμιοποιημένου κατεστημένου. Και ειλικρινά, αυτό τώρα είναι αναζωογονητικό, νομίζω, για πολλούς Αμερικανούς. Βλέπουμε πολλούς από αυτούς εδώ. Δεν ξέρω αν αυτοί είναι υποστηρικτές του Τραμπ ή όχι.
Βλέπω όμως μερικά καπέλα MAGA να περπατούν τριγύρω. Βλέπω υποστηρικτές του Τραμπ. Νομίζω λοιπόν ότι πολλοί απ’ αυτούς τους ανθρώπους είναι πολύ ενθουσιασμένοι που βλέπουν, επιτέλους, κάποια λογική να επιστρέφει στη χρήση των χρημάτων μας. Ετσι διαδίδουμε τη δύναμή μας σε όλο τον κόσμο. Και θα δείτε τον πρόεδρο Τραμπ και την ομάδα του να συνεχίζουν να το πράττουν αυτό στην πορεία, όσο προχωρά η δεύτερη θητεία του.
Υποθέτω θα συμφωνούσατε ότι υπάρχει και μια ηθική συνιστώσα σε αυτό το ζήτημα, δεδομένου και του γεγονότος ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι υπάρχουν μόνο δύο φύλα, άνδρας και γυναίκα.
Ασφαλώς, ναι! Και νομίζω ότι πολλοί πνευματικοί ηγέτες σε όλο τον κόσμο στρέφονται στον πρόεδρο Τραμπ και είναι ενθουσιασμένοι καθώς μιλάει γι’ αυτά τα πράγματα. Είναι πραγματικά μια ηθική αναγέννηση που βλέπουμε στην παγκόσμια σκηνή. Κατά βάσιν, όταν ήμουν στην Ελλάδα, στην Αθήνα, πήρα συνέντευξη από τον Αρχιεπίσκοπο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος εκεί, τον Ιερώνυμο Β’, και ήταν πολύ ευχαριστημένος με αυτά που βλέπουμε από τον πρόεδρο Τραμπ, ιδιαίτερα σε αυτό το ζήτημα των φύλων.
«Η Κίμπερλι θα είναι μια δύναμη της φύσης, όταν εμφανιστεί…»
Θα ήθελα να σας ρωτήσω για τη νέα πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, καθώς δεν βρίσκεται ακόμη στην Αθήνα. Στο κάλλος της δημοκρατίας! Εχουμε εικόνα πότε θα αφιχθεί; Θα έρθει σύντομα;
Θα είναι σύντομα εκεί. Φαντάζομαι ότι η ακρόαση επικύρωσης του διορισμού της είναι πιθανώς στις αρχές Ιουνίου ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, όπου θα έχει την ακρόασή της. Υπάρχει η διαδικασία των ψηφοφοριών, να συγκεντρώσουν τις ψήφους, η επιτροπή να ψηφίσει επ’ αυτού, εν συνεχεία να ψηφίσει επ᾽ αυτού η Ολομέλεια της Γερουσίας, κι ακολούθως να ορκιστεί η ίδια. Υποθέτω πιθανώς έως τις 4 Ιουλίου.
Αναρωτιέμαι αν το γεγονός ότι, επί παραδείγματι, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αγκυρα έχει τοποθετηθεί ήδη προ τριών μηνών, ενώ στην Αθήνα δεν έχει φθάσει ακόμα, σημαίνει κάτι όσον αφορά το πώς η κυβέρνηση Τραμπ αντιλαμβάνεται την ισορροπία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προς το παρόν;
Οχι, δεν νομίζω. Θεωρώ ότι έχει απλώς να κάνει με το ποια σειρά ακολουθεί η Γερουσία. Η Γερουσία είναι αργή. Είναι η ομορφιά της δημοκρατίας… Οι Ελληνες το γνωρίζουν αυτό, δημιούργησαν τη δημοκρατία, εκεί ιδρύθηκε, από εκεί προήλθε. Αλλά, ξέρετε, οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν την πλειοψηφία στη Γερουσία, έχουν 53 έδρες. Ομως υπάρχουν πολλά δικαιώματα και στη μειοψηφία. Οπότε υπάρχουν περίπλοκα διαδικαστικά ζητήματα ώστε να εξελιχθεί αυτό και, πιστέψτε με, οι Δημοκρατικοί χρησιμοποιούν όσους κανόνες της Γερουσίας μπορούν ώστε να επιβραδύνουν τον πρόεδρο Τραμπ.
Σημαίνει όμως αυτό ότι στην περίπτωση της Τουρκίας ο Αμερικανός πρέσβης έτυχε κάπως μεγαλύτερης αποδοχής από τους Δημοκρατικούς, και γι’ αυτό βρίσκεται ήδη εκεί;
Νομίζω ότι δεν θα έδινα ιδιαίτερη βαρύτητα σε αυτό. Απλώς προώθησαν ορισμένους εκ των πρέσβεων και εν συνεχεία η Γερουσία είχε και άλλα θέματα εν εξελίξει. Πρέπει να εξισορροπήσουν αυτές τις διαδικασίες με την ψήφιση νομοθετικών πράξεων. Επίκειται το «μεγάλο όμορφο νομοσχέδιο», το ψήφισε μόλις η Βουλή των Αντιπροσώπων και τώρα πηγαίνει στη Γερουσία. Αλλά η Γερουσία ήδη εργάζεται επ᾽ αυτού. Οπότε είχαν διάφορα θέματα να διευθετήσουν. Επιπλέον έχουν και άλλα στελέχη του υπουργικού συμβουλίου και ούτω καθεξής. Αρα δεν θα έδινα πολλή βαρύτητα στο γεγονός ότι η Τουρκία έχει ήδη πρέσβη, ενώ η Ελλάδα όχι. Παρεμπιπτόντως, σκεφθείτε, ποιος διαθέτει μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα; Η Κίμπερλι ασφαλώς. Ο άλλος είναι ο Μπαράκ. Είναι ένας πλούσιος άνθρωπος, μη με παρεξηγήσετε. Αλλά θέλω να πω ότι η Κίμπερλι είναι άνθρωπος που προκαλεί αίσθηση διεθνώς. Θα είναι σε θέση να επιστήσει εκεί την προσοχή στα διάφορα ζητήματα περισσότερο από ό,τι θα το έπραττε ποτέ ο Μπαράκ. Δεν θυμάμαι την τελευταία φορά που ο Μπαράκ έδωσε συνέντευξη στα ΜΜΕ. Η Κίμπερλι θα δώσει άπειρες συνεντεύξεις, ας είναι κανείς έτοιμος γι᾽ αυτό. Θα είναι μια δύναμη της φύσης, όταν εμφανιστεί. Δεν ξέρω αν η Αθήνα είναι έτοιμη για την Κίμπερλι…
Τη γνωρίζετε προσωπικά.
Ω ναι, πολύ καλά! Ημασταν μαζί πριν από δύο εβδομάδες. Είναι έτοιμη, είναι τόσο ενθουσιασμένη! Εχει ήδη ένα σχέδιο 100 ημερών, το οποίο μου έδειξε. Είναι πολύ ενθουσιασμένη. Ανυπομονεί να ξεκινήσει δυναμικά, είναι έτοιμη γι᾽ αυτό. Απλώς περιμένει τη Γερουσία. Οπότε και η Γερουσία θα κάνει τη δουλειά της και θα την επικυρώσει. Οταν επέστρεψα από την Ελλάδα, μίλησα για το θέμα αυτό με τον αρχηγό της πλειοψηφίας στη Γερουσία, τον γερουσιαστή John Thune, από τη Νότια Ντακότα. Του πήρα συνέντευξη, μιλήσαμε και ήταν ένα από τα πράγματα που τον ρώτησα ως επικεφαλής της πλειοψηφίας της Γερουσίας. Και η ουσία ήταν, ναι, θα την περάσουμε. Οπότε η Κίμπερλι έρχεται, μην ανησυχείτε. Ετοιμαστείτε, θα είναι υπέροχα!
«Σημαντική η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, αλλά ο πρόεδρος δεν πρόκειται να τσακωθεί με τον Ερντογάν»
Ο Μάθιου Μπόιλ κατά τη διάρκεια της συνέντευξης με τον Ντόναλντ Τραμπ
Καθώς ασχολούμαστε με ελληνικά ζητήματα, έχετε ακούσει για τη συμπερίληψη του προξενείου των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη μεταξύ εκείνων που σχεδιάζεται να κλείσουν;
Δεν το έχω ακούσει. Δεν έχω ιδέα ποια είναι τα σχέδια σχετικά με αυτό.
Οσον αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, έχουμε μια μακρά περίοδο κατά την οποία η Τουρκία στην πραγματικότητα δεν σταμάτησε ποτέ να αμφισβητεί την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδος και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, με αποκορύφωμα τις θαλάσσιες ζώνες και όσα απορρέουν από το Montego Bay.
Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στην παγκόσμια σκηνή και η τοποθεσία της στη Μεσόγειο την καθιστά γέφυρα από τη Μέση Ανατολή στην Ευρώπη, κι επομένως η Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντική. Γι᾽ αυτό και βλέπετε ότι ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε, όταν ήταν εδώ ο Ινδός πρωθυπουργός, συμφωνίες για τον διάδρομο IMEC, τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας, Μέσης Ανατολής, Ευρώπης. Αυτό είναι κάτι σημαντικό.
Αρα η Ελλάδα θα συμμετάσχει σε αυτό.
Απολύτως! Οι Ελληνες είναι εξαιρετικά επικεντρωμένοι σε αυτό. Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο βρέθηκα στην Ελλάδα. Μίλησα, μάλιστα, με τον πρωθυπουργό γι᾽ αυτό. Φιλοξένησα ένα σχετικό πάνελ στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, με ανθρώπους από την ελληνική κυβέρνηση, η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου ήταν εκεί, είναι εξαιρετική. Κι έκανα μια παρόμοια συζήτηση εδώ, στο Delphi Forum στην Ουάσινγκτον, με τον Εντι Ζεμενίδη. Ο Εντι είναι ο καλύτερος! Αλλά όσον αφορά το γεωπολιτικό ζήτημα και τις σχέσεις με την Τουρκία, δεν νομίζω ότι ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να τσακωθεί με τον Ερντογάν. Νομίζω ότι του αρέσει ως άνθρωπος.
Ευρεία στρατιωτική επιχείρηση από το Ισραήλ – Προηγήθηκαν πτήσεις από drones
Madleen (Χ)
Ισραηλινοί στρατιώτες κατέλαβαν σήμερα το Madleen, το πλοίο που πήγε να σπάσει τον απάνθρωπο αποκλεισμό της Γάζαςκαι να φτάσει στον παλαιστινιακό θύλακα, αψηφώντας τον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει το Ισραήλ.
«Οι επιβαίνοντες αναμένεται να επιστρέψουν στις πατρίδες τους»
Τα ξημερώματα της Δευτέρας (9/6) το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε πως το γιοτ των «διασημοτήτων» οδηγείται με ασφάλεια στις ακτές του Ισραήλ. «Οι επιβαίνοντες αναμένεται να επιστρέψουν στις πατρίδες τους», υπογραμμίζει.
«Ενώ η Γκρέτα (Τούνμπεργκ) και άλλοι επιχείρησαν να στήσουν μια μιντιακή προβοκάτσια, με μοναδικό σκοπό να κερδίσουν δημοσιότητα – η οποία περιελάμβανε λιγότερη ανθρωπιστική βοήθεια από (όσο χωράει) ένα φορτηγό – περισσότερα από 1.200 φορτηγά με ανθρωπιστική βοήθεια έχουν εισέλθει στη Γάζα από το Ισραήλ τις τελευταίες δύο εβδομάδες και επιπλέον το Ανθρωπιστικό Ίδρυμα για τη Γάζα (GHF) έχει διανείμει σχεδόν 11 εκατομμύρια γεύματα απευθείας σε πολίτες της Γάζας», αναφέρει η ανακοίνωση που εξέδωσε το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών.
All the passengers of the ‘selfie yacht’ are safe and unharmed. They were provided with sandwiches and water. The show is over. pic.twitter.com/tLZZYcspJO
— Israel Foreign Ministry (@IsraelMFA) June 9, 2025
«Υπάρχουν τρόποι για να παραδοθεί (ανθρωπιστική) βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας – δεν περιλαμβάνουν selfies στο Instagram. Η μικρή ποσότητα βοήθειας που βρισκόταν στο γιοτ και δεν καταναλώθηκε από τις “διασημότητες” θα μεταφερθεί στη Γάζα μέσω πραγματικών ανθρωπιστικών οδών», υποστηρίζει.
The Israeli Navy is currently communicating with the “selfie yacht”. Using an international civilian communication system, the Israeli Navy has instructed the “selfie yacht” to change its course due to its approach toward a restricted area. pic.twitter.com/KnSqWrsXU2
— Israel Foreign Ministry (@IsraelMFA) June 8, 2025
Η μη κυβερνητική οργάνωση FFC, που είχε ναυλώσει το ιστιοφόρο, ανακοίνωσε μέσω Telegram ότι «η επικοινωνία με το Madleen έχει χαθεί. Ο ισραηλινός στρατός κατέλαβε το σκάφος», συμπληρώνοντας πως οι επιβαίνοντες «απήχθησαν από ισραηλινές δυνάμεις».
— Freedom Flotilla Coalition (@GazaFFlotilla) June 9, 2025
Το ιστιοφόρο Madleen απέπλευσε από τη Σικελία την 1η Ιουνίου με στόχο να σπάσει τον «ναυτικό αποκλεισμό» που έχει επιβάλει το Ισραήλ στη Γάζα και να παραδώσει συμβολική ποσότητα ανθρωπιστικής βοήθειας στον παλαιστινιακό θύλακα. Το τελευταίο του στίγμα έδειχνε πως βρισκόταν σε απόσταση περίπου 31 ναυτικών μιλίων από τη Λωρίδα της Γάζας.
Connection has now been lost with the Freedom Flotilla. The Israeli occupation army have now boarded the Madleen. pic.twitter.com/E2OrJGcoOM
Πέντε ισραηλινά ταχύπλοα είχαν προσεγγίσει το MadleenΝωρίτερα, η παλαιστινιακής καταγωγής γαλλίδα ευρωβουλευτής ΡίμαΧασάν, η οποία επέβαινε στο σκάφος μαζί με ακτιβιστές – συμπεριλαμβανομένων της Γκρέτα Τούνμπεργκ από τη Σουηδία και του Τιάγκο Άβιλα από τη Βραζιλία – ανέφερε μέσω του λογαριασμού της στην πλατφόρμα Χ πως πέντε ισραηλινά ταχύπλοα είχαν προσεγγίσει το Madleen.
«Αν βλέπετε αυτό το βίντεο, έχουμε απαχθεί»
Μετά την κατάληψη του Madleen, βίντεο με μηνύματα από τους επιβαίνοντες, άρχισαν να δημοσιεύονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα μηνύματα αυτά φαίνεται πως ηχογραφήθηκαν πριν από τις αποψινές ενέργειες.
«Αν βλέπετε αυτό το βίντεο, έχουμε δεχτεί επίθεση από τις ισραηλινές δυνάμεις και έχουμε απαχθεί”, αναφέρουν τα μηνύματα των ακτιβιστών, οι οποίοι αναφέρουν το ονοματεπώνυμό τους και ζητούν την άμεση βοήθεια των χωρών τους. «Το όνομά μου είναι Γκρέτα Τούνμπεργκ και είμαι από τη Σουηδία», λέει η Τούνμπεργκ στο βίντεο που καταγράφηκε στο Madleen.
«Αν δείτε αυτό το βίντεο, μας αναχαίτισαν και μας απήγαγαν σε διεθνή ύδατα οι ισραηλινές κατοχικές δυνάμεις ή δυνάμεις που υποστηρίζουν το Ισραήλ» προσθέτει και συνεχίζει: “Καλώ όλους τους φίλους, την οικογένεια και τους συντρόφους μου να ασκήσουν πίεση στη σουηδική κυβέρνηση για να απελευθερώσει εμένα και τους άλλους το συντομότερο δυνατό».
«Καλύτερα να γυρίσετε πίσω, γιατί δεν θα φθάσετε στη Γάζα»
Χθες Κυριακή, ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς έδωσε εντολή στις ένοπλες δυνάμεις να μην επιτρέψουν στο σκάφος που μεταφέρει συμβολική ποσότητα ανθρωπιστικής βοήθειας να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό και να φθάσει στη Γάζα.
«Έδωσα οδηγίες στις ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ (IDF) να ενεργήσουν ώστε το Madleen να μην φθάσει στη Γάζα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του. «Στην αντισημίτρια Γκρέτα και στους φίλους της, που διαδίδουν την προπαγάνδα της Χαμάς, λέω ξεκάθαρα: Καλύτερα να γυρίσετε πίσω, γιατί δεν θα φθάσετε στη Γάζα».
Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν πως ο στρατός σχεδίαζε να ανακόψει τον πλου του ιστιοφόρου προτού φθάσει στη Γάζα, να το συνοδεύσει στο λιμάνι Ασντόντ και ακολούθως να κινηθεί η διαδικασία απέλασης των επιβαινόντων.
Τη στιγμή που η ΕΕ επιδιώκει να προβάλει κοινό βηματισμό, στέλνοντας μήνυμα ενότητας προς Ουάσινγκτον, Μόσχα και Πεκίνο οι περισσότερες χώρες της κλονίζονται στο εσωτερικό τους. Σχόλιο του Κώστα Αργυρού.
Ένα ήσυχο βράδυ σε μια ανήσυχη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα -Νησί των Μουσείων, ΒερολίνοΕικόνα: Rolf Zöllner/imageBROKER/picture alliance
«Είναι η στιγμή που πρέπει να δείξουμε ότι κρατάμε αυτή την Ευρώπη ενωμένη» έλεγε πριν από δύο εβδομάδες ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς στο πλαίσιο του 27ου Europaforum, που απλώνει παραδοσιακά την ατζέντα σε όλα τα θέματα που αφορούν την Ευρώπη: Ασφάλεια, Οικονομία, Εξωτερική Πολιτική.
Την περασμένη εβδομάδα σε δύο γειτονικές χώρες της Γερμανίας οι πολιτικές εξελίξεις επιβεβαίωναν ότι αυτή η ζητούμενη συνοχή για την ΕΕ, ως προϋπόθεση επιβίωσης σε ταραγμένους καιρούς, αποτελεί «απειλούμενο είδος» σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Γείτονες σε αναταραχή
«Πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις μας;» μοιάζει να ρωτά ο Γερμανός ΥΠΕΞ τον Πολωνό ομόλογό τουΕικόνα: Nadja Wohlleben/REUTERS
Στην Πολωνία ένας εθνολαϊκιστής νεοσυντηρητικός με ιδιόμορφη σχέση με την Ιστορία, ο Κάρολ Ναβρότσκι εκλεγόταν οριακά πρόεδρος της Δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας το βαθύ διχασμό ανάμεσα στις δυνάμεις της συντήρησης και εκείνες που ελπίζουν σε μια ανοιχτή, ανεκτική κοινωνία. Σε μια συγκυρία, όπου ο Μερτς και ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ μιλούν για μια «νέα αρχή» στις ιστορικά βεβαρημένες σχέσεις των δύο χωρών και για κοινές πρωτοβουλίες, κάποιοι θέλουν να τραβήξουν χειρόφρενο.
Σε μια άλλη γείτονα, στην Ολλανδία η κυβέρνηση κατέρρεε εξαιτίας της εμμονής του ηγέτη του ισχυρότερου κόμματός της, του ακροδεξιού Χερτ Βίλντερς για πιο σκληρή πολιτική ασύλου. Η χώρα παραδοσιακό μέλος στον «σκληρό πυρήνα» του ΝΑΤΟ και πατρίδα του σημερινού ΓΓ της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε έχει μπροστά της μήνες οξυμένης πολιτικής αντιπαράθεσης, με το «Κόμμα της Ελευθερίας» να φιλοδοξεί σε ακόμα καλύτερα ποσοστά, από το 23% του Νοεμβρίου του 2023.
Ο Χερτ Βίλντερς «έριξε» την κυβέρνηση στην Ολλανδία λόγω μεταναστευτικούΕικόνα: Piroschka Van De Wouw/REUTERS
Η κρίση δεν είναι άσχετη με όσα συμβαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες στη Γερμανία, αφού ο Βίλντερς ουσιαστικά απαιτεί «πολιτική κλειστών συνόρων» παρόμοια με εκείνη του Μερτς.
Οι αντιευρωπαίοι στα πάνω τους
Όρμπαν και Τραμπ. Ποιος αντιγράφει ποιον;Εικόνα: Viktor Orban via X via REUTERS
Τι γίνεται με τις «αντιευρωπαϊκές δυνάμεις» στους υπόλοιπους γείτονες; Στην Αυστρία, που επίσης γκρινιάζει για τις πολιτικές ασύλου του Βερολίνου, το ακροδεξιό κόμμα των Ελευθέρων, πρώτο κόμμα στις εκλογές, μπορεί να αποκλείστηκε από μια «κυβέρνηση ανάγκης», αλλά περιμένει πάλι τη στιγμή του. Στην γειτονική Ουγγαρία ο Βίκτορ Όρμπαν συνεχίζει να βάζει εμπόδια σε κοινές πολιτικές της ΕΕ και απολαμβάνει το γεγονός ότι ο Τραμπ μοιάζει να υιοθετεί δικές του μεθόδους και όχι το ανάποδο.
Λίγο μακρύτερα η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική. Στη Ρουμανία αποφεύχθηκε την ύστατη στιγμή ένας ακροδεξιός πρόεδρος, αλλά και εκεί ο διχασμός είναι βαθύς και ίσως και πιο πολωτικός από ό,τι στην Πολωνία. Μιλάμε για μια χώρα που παίζει κομβικό ρόλο στις συμμαχικές δραστηριότητες απέναντι στη Ρωσία.
Η Ιταλία κρατά πάντα αποστάσεις από τον «Συνασπισμό των προθύμων»Εικόνα: Kay Nietfeld/dpa/picture alliance
Μοιάζει λοιπόν η Ευρώπη «ενωμένη και αποφασισμένη», όπως την προβάλλουν Μερτς και Μακρόν; Μπορούν να πείσουν για κάτι τέτοιο Τραμπ και Πούτιν; Όσο η πόλωση και η αστάθεια υποχρεώνει τους πολιτικούς να κοιτάζουν πρώτα τα του οίκου τους, συχνά υιοθετώντας πολιτικές που προκαλούν «ζημιά» σε γειτονικές χώρες, φαντάζει δύσκολο να προκύψει αυτή η περιζήτητη ευρωπαϊκή συνοχή. Το καλοκαίρι της Ευρώπης προβλέπεται θερμό και ανήσυχο.
Οι συχνές επιθέσεις με μαχαίρια βρίσκονται πίσω από την πρόταση του υπ. Εσωτερικών για χρήση όπλων αναισθητοποίησης. Η προηγούμενη κυβέρνηση Σολτς τα είχε κρατήσει μακριά από την αστυνομία.
Όπλα αναισθητοποίησης σε Γερμανούς αστυνομικούς θέλει ο ΝτόμπριντΕικόνα: Soeren Stache/dpa/picture alliance
Ανταπόκριση από το Βερολίνο
Η ομοσπονδιακή αστυνομία ενισχύεται και εξοπλίζεται. Το έχει πει από την πρώτη μέρα ανάληψης των καθηκόντων του ο Βαυαρός Χριστιανοκοινωνιστής υπ. Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ και το κάνει πράξη.
Σύμφωνα με τα σχέδιά του, οι αστυνομικοί θα μπορούν να εξοπλιστούν με φορητά πιστόλια αναισθητοποίησης στο μέλλον. Τα πιστόλια αυτά, γνωστά ως taser, είναι φορητές συσκευές ηλεκτροσόκ που προκαλούν προσωρινή ακινητοποίηση μέσω της άμεσης επίδρασης που έχουν στο νευρομυϊκό σύστημα.
«Είμαι πεπεισμένος ότι είναι απολύτως απαραίτητα για την αστυνομία», δηλώνει σε συνέντευξή του στα μέσα του ομίλου Funke ο Αλεξάντερ Ντόμπριντ και προαναγγέλει ότι θα θεσπιστεί φέτος το απαραίτητο νομικό πλαίσιο. Ως αιτολογική βάση προτάσσει την «αυξανόμενη απειλή σε δημόσιους χώρους» και την προστασία αστυνομικών σε περίπτωση που δεχθούν επίθεση με μαχαίρι.
Αμφιλεγόμενα όπλα… αλλά τα ζητούν οι αστυνομικοί
Ο υπ. Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ, όπως σημειώνει η ιστοσελίδα tagesschau.de, είχε ταχθεί υπέρ της χρήσης όπλων αναισθητοποίησης και ως βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ωστόσο η προηγούμενη κυβέρνηση υπό τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς και πολλοί Σοσιαλδημοκράτες βουλευτές είχαν εκφράσει ενστάσεις ως προς τα taser, όπλα που άλλωστε είναι αμφιλεγόμενα.
Σύμφωνα με τον Ραλφ Κούστερερ, αντιπρόεδρο της Γερμανικής Ένωσης Αστυνομικών, το «σπιράλ βίας» εναντίον αστυνομικών διαρκώς αυξάνεται και οι αστυνομικοί θα πρέπει να διαθέτουν μέσα για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας αλλά και των ίδιων.
Από το σημείο της χθεσινοβραδινής επίθεσης με μαχαίρι στο ΜόναχοΕικόνα: Felix Hörhager/dpa/picture alliance
Η 30χρονη γυναίκα που επιτέθηκε στους δύο περαστικούς στην περιοχή Tερέζιενστατ του Μονάνου -εκεί όπου διοργανώνεται το Oκτόμπερφεστ, η διάσημη Γιορτή Μπύρας- κατέληξε σε νοσοκομείο της πόλης μετά από πυρά που δέχθηκε από αστυνομικούς. Υπεβλήθη σε εγχείρηση όμως τελικά υπέκυψε στα τραύματά της.
Ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας μιλά για κίνδυνο μελλοντικού «μεγάλου επιθετικού πολέμου στην Ευρώπη» και παρουσιάζει την ιδέα για δημιουργία περισσότερων θέσεων σε καταφύγια.
Καταφύγιο για αεροπορικές επιδρομές στο Αμβούργο, κοντά στην Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό της πόληςΕικόνα: Hoch Zwei Stock/Angerer/IMAGO
Ανταπόκριση από το Βερολίνο
O αυξανόμενος φόβος για μελλοντικές συγκρούσεις, αλλά και πιο συγκεκριμένα η ρωσική απειλή, εντείνει στη Γερμανία τις προσπάθειες για δημιουργία χώρων προστασίας για τους πολίτες.
Η Γερμανία ως η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης πρέπει να αναγνωρίσει το μέγεθος της απειλής και να προετοιμαστεί κατάλληλα, δήλωσε πριν από λίγες μέρες στην Süddeutsche Zeitung ο Ραλφ Τίσλερ, επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας.
O Ραλφ Τίσλερ, επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής ΠροστασίαςΕικόνα: Jürgen Heinrich/IMAGO
Όπως συνοψίζει και η ιστοσελίδα του Spiegel, απαιτούνται επενδύσεις δισεκατομμυρίων στη Γερμανία για την λήψη μέτρων με στόχο την κατάλληλη προετοιμασία των χώρων προστασίας των πολιτών από ενδεχόμενους κινδύνους. Οι εκτιμήσεις του Τίσλερ είναι συγκεκριμένες: «Χρειαζόμαστε τουλάχιστον δέκα δισεκατομμύρια ευρώ τα επόμενα τέσσερα χρόνια για σχετικές επενδύσεις.Την επόμενη δεκαετία θα χρειαστούν τουλάχιστον 30 δισεκατομμύρια ευρώ».
Καταφύγια με τρόφιμα, κρεβάτια, τουαλέτες
Οι κατασκευαστικές και τεχνικές απαιτήσεις είναι πλέον πολύ υψηλές κι έτσι το κόστος κατασκευής ή αναβάθμισης καταφυγίων ανέρχεται σε υπέρογκα ποσά. Ως ταχύτερη και πιθανώς πιο οικονομική λύση, ο Τίσλερ προτείνει την κατάλληλη προετοιμασία σταθμών του μετρό, τούνελ, γκαράζ αλλά και υπογείων σε δημόσια κτήρια ώστε να μπορούν να λειτουργήσουν ως καταφύγια σε ώρες επείγουσας ανάγκης.
Το παλιό καταφύγιο της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης στην κοιλάδα του ΑρΕικόνα: Thomas Frey/picture alliance/dpa
Στόχος είναι οι χώροι αυτοί να είναι επαρκώς εξοπλισμένοι ακόμη και για την ανάγκη διανυκτέρευσης των πολιτών εάν χρειαστεί. Θα πρέπει να διαθέτουν τουαλέτες και τρόφιμα. Θα πρέπει επίσης να υπάρχει επαρκής δημόσια σήμανση και σχετικές εφαρμογές στα κινητά για την εύρεσή τους σε ώρες έκτακτης ανάγκης.
Για την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας θα ήταν σε πρώτο χρόνο εφικτή η κατασκευή τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου θέσεων σε καταφύγια. Σύμφωνα με τον Τίσλερ, εντός του καλοκαιριού αναμένεται η παρουσίαση ενός συνολικού ομοσπονδιακού σχεδίου για την προστασία των πολιτών σε περιόδους κρίσης και εξωτερικής απειλής για την εθνική ασφάλεια.
Στο επίπεδο των πολιτικών παραδοχών, ο σκληρός πυρήνας όλων όσων σηματοδότησαν την πολιτική αλλαγή στις ΗΠΑ με την επανεκλογή Τραμπ στην προεδρία, είναι στην βάση του υπαρκτός, απολύτως ρεαλιστικός και η δυνητική επίδρασή του στον μετασχηματισμό του διεθνούς συστήματος, αναμένεται να είναι καταλυτική σε θεσμικό και πολιτικό επίπεδο, αλλά και στα ζητήματα τα οποία σχετίζονται με την φυσιογνωμία της νέας γενιάς συμμαχιών, ανταγωνισμών και αντιπαραθέσεων, που θα συνθέσουν την νέα Γεωγραφία της ισχύος…
του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Ωστόσο, όσο απομακρυνόμαστε από το σημείο μηδέν – και ως τέτοιο ορίζεται, ως υπόθεση εργασίας, η ημέρα κατά την οποία ο πρόεδρος Τραμπ ανέλαβε τυπικά και ουσιαστικά την διακυβέρνηση των ΗΠΑ – στο επίπεδο της πολιτικής τουλάχιστον, καταγράφονται ορισμένες κρίσιμες διαπιστώσεις, η ύπαρξη των οποίων καθιστά μάλλον ασαφές το αφήγημα, προβληματική την τελική έκβασή του (αν και ουδέποτε αναμενόταν πως θα είναι εύκολη και απροβλημάτιστη) και απροσδιόριστη την συμμαχία των γεωπολιτικών δρώντων που θα αναλάβουν να διαχειριστούν τις εξαιρετικά σύνθετες και πρωτόγνωρες προκλήσεις που ανακύπτουν αντικειμενικά στο νέο συγκρουσιακό περιβάλλον.
Στο πλαίσιο αυτών των διαπιστώσεων, οφείλουμε να καταγράψουμε το γεγονός ότι, από το «πρώτα η Αμερική», οδηγηθήκαμε σχετικά σύντομα – και χωρίς να διαφαίνεται ότι υπάρχει κάποιο επιτελείο το οποίο να σταθμίζει σοβαρά το πραγματικό εύρος των συνεπειών αυτής της μεταστροφής και να παρεμβαίνει διορθωτικά εκεί όπου εμφανίζονται εκτροπές και μη επιθυμητές αποκλίσεις, σε μια νέα κατάσταση η οποία τοποθετεί την«Αμερική μόνη απέναντι σε όλους».
Πρόκειται για μια εξέλιξη, ή οποίαδεν συνιστά απλώς έναν θεμιτό επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής μιας Υπερδύναμης σε έναν κόσμο που ανασυντίθεται ταχύτατα και εκ θεμελίων, αλλά για μια επιθετική προσπάθεια που αλλάζει άρδην τους κανόνες του «παιγνιδιού», με τρόπο και σε κατεύθυνση που δεν είναι βέβαιο ότι υπηρετεί και κυρίως δεν είναι διόλου βέβαιο ότι ενσωματώνεται στην στρατηγική επιδίωξη της επόμενης μέρας. Ας γίνουμε σαφέστεροι:
Πρώτον: Η επιθετική εργαλειοποίηση των δασμών έναντι πάντων, με προκλητική επικοινωνιακή ασυνέπεια, με κλυδωνισμούς και εμφανή την έλλειψη αυτοπεποίθησης, με μονομέρεια ως προς τον προσανατολισμό και κυρίως χωρίς παράλληλες υποστηρικτικές πολιτικές που να διασφαλίζουν συνεκτικές διεθνείς σχέσεις και πραγματικά αδιαφιλονίκητα συγκριτικά πλεονεκτήματα ικανά να συνεχίσουν να λειτουργούν απρόσκοπτα εις το διηνεκές, είναι μια διαχείριση εξαιρετικά αμφιλεγόμενη η οποία τροφοδοτεί αβεβαιότητα, διαχειριστική αφερεγγυότητα και ευρύτερη θεσμική απορρύθμιση. Παράλληλα, ενεργοποιεί μια διαδικασία διερεύνησης ανταγωνιστικών απαντητικών τακτικών σε επίπεδο εφαρμοζόμενων πολιτικών, εμπορικών συμπράξεων, θεσμικών παρεμβάσεων κλπ που ανακυκλώνουν το πρόβλημα, διευρύνουν τις αποστάσεις, αναβαθμίζουν τους ανταγωνισμούς και τελικά θα δρομολογήσουν ΜΗ ανατρέψιμες μεταβολές στην λειτουργία του διεθνούς συστήματος.
Το μεγάλο πρόβλημα πάντως, είναι η φυσιογνωμία που θα προσλάβουν αυτές οι μεταβολές και ο κίνδυνος να καταστούν ανεξέλεγκτες, σε ένα περιβάλλον περαιτέρω όξυνσης των αντιθέσεων, με νέους μεσαίους δρώντες να διεκδικούν απαιτητικά σημαντικό μερίδιο στην νέα κατανομή της ισχύος, θα πρέπει να θεωρείται υπαρκτός.
Δεύτερον: Η ΜΗ συντεταγμένη αποδόμηση των παραδοσιακών στρατηγικών συμμαχικών δομών, εν μέσω ενός περιβάλλοντος συγκρούσεων, οδηγεί αναγκαστικά και βίαια στην δημιουργία υποκατάστατωντα οποία με πρόσχημα την διαχείριση της περιφερειακής ασφάλειας, θα μετεξελιχθούν σε γεωπολιτικά τερατουργήματα, επιρρεπή σε ανεξέλεγκτες συμπεριφορές που θα τροφοδοτήσουν ακόμη και ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Πρόκειται για μια δυναμική αποσύνθεσης και επαναπροσδιορισμού, κατά βάσην ΜΗ αναστρέψιμη, που ισοδυναμεί με ασκό του Αιόλου, αφού δεν είναι λίγοι εκείνοι που σπεύδουν να καλύψουν το κενό, επενδύοντας τα μέγιστα στην υπερενίσχυση του παραδοσιακού τους τυχοδιωκτισμού ή ακόμη και στην δημιουργία νέων ανταγωνιστικών προσεταιρισμών, πρωτίστως στον παραδοσιακό Ευρωατλαντικό χώρο.
Τρίτον: Η σταθερή υποτίμηση της απαντητικής δυνατότητας των στρατηγικών ανταγωνιστών των ΗΠΑ, μετατρέπει σταδιακά την Αμερικανική Εξωτερική πολιτική από ατμομηχανή των εξελίξεων σε χειραγωγούμενο παρακολούθημα που παρατηρεί τις εξελίξεις, με καταφανή την αδυναμία να παρέμβει σε αυτές, με στάση που προβληματίζει ακόμη και για την προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίζει τα ανοικτά πολεμικά μέτωπα, τηρώντας άλλοτε ασαφείς αποστάσεις από τους εμπλεκομένους και άλλοτε αντιφατικές ή και καιροσκοπικές συμπεριφορές που δεν οδηγούν πουθενά. Πρόκειται για αδιέξοδες τακτικές που φυσικά έχουν, μεταξύ άλλων, ως μοιραία εξέλιξη, την εμφάνιση εκδηλώσεων καθηλωτικής εσωστρέφειας, που απειλεί να τινάξει στον αέρα το όλον αφήγημα.
Υπάρχουν αιτίες γι’ αυτήν την εξέλιξη;;;
Προφανώς και υπάρχουν. Ο πρόεδρος Τραμπ, υπήρξε ο καταλύτης που με την παρουσία του ενεργοποίησε την διαδικασία του ευρύτερου συστημικού μετασχηματισμού. Όμως… Η ανάδειξη του «Τραμπισμού» σε επίσημη κρατική αντίληψη που διαχειρίζεται κατ’ αποκλειστικότητα μια σειρά από σύνθετες συστημικές προκλήσεις, τείνει να εξελιχθεί ταχύτατα σε παράγοντα ανάσχεσης του όποιου αρχικού δυναμισμού και μάλιστα σε συνθήκες κατά τις οποίες η ιδιότυπη επιθετικότητά του, ενεργοποίησε πλήρως τον δυναμισμό των συστημικών ανταγωνιστών της Αμερικανικής Υπερδύναμης.
Η δεύτερη σημαντική αιτία, θα πρέπει να αναζητηθεί στην συστηματική υποτίμηση της πολιτικής και της εθνικής στρατηγικής σκέψης. Η υποτίμηση αυτή, υπήρξε συνεπακόλουθο της αποδοχής του «Τραμπισμού» και της ακατάσχετης φλυαρίας ως υποκατάστατο των πάντων, καθώς και της βίαιης εισβολής του τακτικισμού, ως αποκλειστικό εργαλείο διεκπεραίωσης για την διαχείριση συγκρούσεων στρατηγικού χαρακτήρα.
Αναλυτές και στρατηγιστές κάθε λογής, που θα μπορούσαν να παίξουν σημαντικό ρόλο πλαισιώνοντας επιτελεία επεξεργασίας, διαμόρφωσης και διαχείρισης τη Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, αναλώνονται καθημερινά με αρθρογραφία,στην προσπάθεια τους να πείσουν όλους εμάς και φυσικά να εκλαϊκεύσουν ένα πρότζεκτ ή ένα σύστημα επιδιώξεων και ευρύτερων στοχεύσεων το οποίο προφανώς υπάρχει στο μυαλό τους και στο χαρτί, αλλά στην πράξη παραμένει έωλο και χωρίς τις απαραίτητες υποστηρικτικές πολιτικές που θα μπορούσαν να το υπηρετήσουν συστηματικά και στοχευμένα.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η Αμερικανική εξωτερική πολιτική, εξαντλείται σε μια ιδιότυπη Τραμπικού τύπου επικοινωνία, χωρίς ουσιαστική συλλογική επεξεργασία ως προς την ιεραρχημένη διαχείρισή της, χωρίς να δίνεται το απαραίτητο ειδικό βάρος στην μελέτη των δυνητικών αντιδράσεων και χειρισμών των στρατηγικών αντιπάλων, χωρίς να υπάρχει σχέδιο για την στοχευμένη αξιοποίηση του συνόλου ή μέρους των ήδη υπαρχουσών συμμαχιών και την αναγόρευσή τους σε πολλαπλασιαστή της Αμερικανικής ισχύος, χωρίς κάποιου είδους plan B ώστε να διατηρείται ανελλιπώς η πρωτοβουλία των κινήσεων και με τα πάντα να έχουν αφεθεί στον αστερισμό της αυταπάτης… Με το Ιράν να παίζει τα δικά του παιγνίδια δουλεύοντας τους συνομιλητές τους πίσω από την πλάτη τους… Με τον Πούτιν να εκμεταλλεύεται πλήρως και αριστοτεχνικά την ανάγκη των Αμερικανών για ένα success που δεν έρχεται από πουθενά… Με τον Σι να παραμένει αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής ΚΑΙ των εξελίξεων αλλά ΚΑΙ των στρατηγικών χειρισμών…
Και φυσικά με τον Αμερικανό πρόεδρονα ικετεύει κυριολεκτικά για μια θετική είδηση που θα του δώσει την δυνατότητα να την μεταπωλήσει στο εσωτερικό για να προσποριστεί την υπεραξία της. Αλλά… Και με τον Μασκ να τα κάνει λαμπόγυαλο, διότι το κενό που άφησε η πολιτική το γέμισε η φαυλότητα.
Συμπέρασμα: Η εποχή Τραμπ εισέβαλε δυναμικά στην καθημερινότητα των Αμερικανών και του πλανήτη, έχοντας συλλάβει την βασική ιδέα για κρίσιμες παραμέτρους που θα συνέθεταν το απαραίτητο συστημικό RESTART.
Η απουσία της πολιτικής όμως, η υποβάθμιση της στρατηγικής σκέψης και η υπερδοσολογία «Τραμπισμού», με τρόπο που υποκατέστησε πλήρως την μεθοδική στρατηγική διαχείριση και κυρίως το αποφασιστικό χτύπημα στην αξιοπιστία και στην εμπιστοσύνη, αποδομούν σταδιακά το όλο αφήγημα, μεταθέτοντάς το σε ένα απώτερο μέλλον και υπό την διαχείριση κάποιων ικανών πολιτικών διαχειριστών, ενώ την ίδια στιγμή, δημιουργεί πρωτοφανές λειτουργικό συστημικό κενό στην καρδιά της Υπερδύναμης που αφορά στο σύνολο του Δυτικού κόσμου και η αναπλήρωσή του θα πυροδοτήσει πολύ δυσάρεστες εξελίξεις.
Υ.Γ. Με το παραπάνω σημείωμα προσπαθήσαμε συνοπτικά αλλά με νηφαλιότητα, να αποτιμήσουμε την κατάσταση έτσι όπως διαμορφώνεται αυτήν την στιγμή, αποστασιοποιημένοι από κραυγές, από τα γιούχου και από τα ζήτω των κλακαδόρων, που επιμένουν να κινούνται στον αστερισμό των εντυπώσεων και του ημερήσιου δελτίου προεδρικής φλυαρίας.
“Der Verderb der Sprache ist der Verderb des Menschen. Seien wir auf der Hut”
Dolf Sternberger, Woerterbuch des Unmenschen
“Η καταστροφή της γλώσσας είναι η καταστροφή του ανθρώπου. Ας προφυλαγόμαστε”
Dolf Sternberger, Λεξικό του απάνθρωπου
Η συζήτηση εξοκείλει και η ανταλλαγή επιχειρημάτων αποκτά χαρακτηριστικά φοιτητικής συνάθροισης σε πανεπιστημιακό αμφιθέατρο. Αναφέρομαι στην δημόσια αντιπαράθεσή μου με τον Γιάννη Παρασκευόπουλο, σημαίνον στέλεχος της πολιτικής ομάδας “Πράσινοι – Οικολογία” για το περιεχόμενο μιας επιστολής προς ομάδα κοινοβουλευτικών κομμάτων για μια κοινή “συμπόρευση” στα τρέχοντα γεγονότα στην Γάζα.
Σε ένα πρώτο άρθρο μου υπογράμμισα κάποια αντισημιτικά χαρακτηριστικά στον λόγο του κειμένου με το οποίο απευθυνόταν η συγκεκριμένη ομάδα προς τα υπόλοιπα κόμματα. Ακολούθησε μια απάντηση του Γιάννη Παρασκευόπουλου προς τα γραφόμενά μου και τις ενστάσεις μου εναντίον των αντισημιτικών στοιχείων στην επιχειρηματολογία και την γλώσσα του συγκεκριμένου χώρου. Επανήλθα με νέο άρθρο μου στο οποίο ακολούθησε νέα απάντηση στην ιστοσελίδα “Ανιχνεύσεις”, η οποία έχει την καλή διάθεση να φιλοξενεί τις απόψεις και των δύο πλευρών. Τίτλος της τελευταίας απάντησης “Η Τελική Λύση στη Γάζα, η Πράσινη προσέγγιση και η επίκληση του “αντισημιτισμού””.
Και τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα από όσο νόμιζα. Δεν αναφέρομαι στην επιμονή του Γιάννη Παρασκευόπουλου να δικαιολογήσει το αντισημιτικό ολίσθημα του και της πολιτικής ομάδας που εκπροσωπεί. Αλλά στην νέα απάντηση η άγνοια και η προχειρότητα – ένα από τα κακά της άμεσης “πληροφόρησης” από την google είναι και αυτό – με την οποία “απαντάει” είναι ολοφάνερες. Μου είναι εξαιρετικά δύσκολο να απαντήσω “μαζεμένα” σε τόσα πολλά ζητήματα τα οποία φανερώνουν επιστημονική ένδεια, αδυναμίες κρίσεως, ελλείψεις σχετικής πληροφόρησης και τέλος ανασφάλεια, η οποία εκδηλώνεται ως επιμονή δικαιολόγησης των αδικαιολογήτων.
Έτσι στον λόγο του στελέχους του κόμματος “Πράσινοι Οικολογία” παρεισφρέει συνειδητά ή ασυνείδητα ένας διαβρωτικός αντισημιτισμός. Το φαινόμενο είναι γνωστό και από τις παρεΐστικες αντισημιτικές συζητήσεις, αλλά εδώ έχουμε την δημόσια γλώσσα ενός πολιτικού κόμματος. Κάποια αίσθηση ευθύνης για όσα λέγονται και γράφονται θα βοηθούσε τον δημόσιο διάλογο.
Στο τελευταίο κείμενό του – δεν γίνεται και εδώ σαφές πότε μιλάει ως πρόσωπο και πότε ως εκπρόσωπος του πολιτικού φορέα, οπότε είναι δύσκολο να διακρίνω ποιες ακριβώς είναι οι προσωπικές απόψεις και ποιες οι επίσημες της πολιτικής ομάδας – ο Γιάννης Παρασκευόπουλος επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό μου ότι ένα μεγάλο μέρος της επιχειρηματολογίας του εκκινεί από αντισημιτικές προκατανοήσεις και αντιλήψεις.
Στην προσπάθειά του να ανασκευάσει την δημόσια κριτική μου περί αντισημιτισμού – “η συγκεκριμένη ορολογία χρησιμοποιείται πλέον κατά κόρον και καταχρηστικά, θεωρώ απαραίτητη μια αναλυτικότερη απάντηση” – υποπίπτει σε αλλεπάλληλες νέες αντισημιτικές ερμηνείες των πραγμάτων.
Δεν θα ασχοληθώ με την γενικότερη χρήση του όρου αντισημιτισμός στην αντιπαράθεση γύρω από την σχέση Παλαιστινίων και Ισραήλ. Θα περιοριστώ στον τρόπο με τον οποίο ασκεί κριτική στην χρήση του όρου στη δική μου αρθρογραφία.
Σύμφωνα με το στέλεχος του κόμματος “Πράσινοι-Οικολογία” η “βασική διαφορά” μεταξύ των θέσεων του και του κόμματός του προς τις δικές μου αντιλήψεις επί του ζητήματος του αντισημιτισμού προκύπτει από τον διαφορετικό τρόπο που “χαρακτηρίζουμε μια ιστορική σύγκριση”. Και επικαλείται ως δικαιολογία για το αντισημιτικό ξεστράτισμα του κομματικού λόγου ότι κατ΄ αυτόν “μια σύγκριση … μπορεί να είναι θεμελιωμένη ή αβάσιμη”, ενώ η αφεντιά μου “θέτει [το ζήτημα] τελείως διαφορετικά: κατά πόσο η συγκεκριμένη σύγκριση είναι “επιτρεπτή” ή “ανεπίτρεπτη””.
Και στην συνέχεια κάτω από έναν μεσότιτλο με bold γραμματοσειρά αποφαίνεται “περί αντισημιτισμού και συγκρίσεων με τους ναζί”, όπου επιχειρεί να αιτιολογήσει για ποιους λόγους μια τέτοια σύγκριση είναι δόκιμη. Και αποδίδει την “αγανάκτησή” μου στην ελλιπή από την πλευρά μου κατανόηση του Ολοκαυτώματος: “Η αγανάκτηση για την επισήμανση αναλογιών ανάμεσα στην Γάζα και σε πεπραγμένα των ναζί, όπως το Σχέδιο Μαδαγασκάρη, δείχνει μάλλον ελλιπή κατανόηση του Ολοκαυτώματος”!
Δεν θα επεκταθώ στο πλήθος των αντισημιτικών ασυναρτησιών περί ενδεχομένων επιρροών του κράτους του Ισραήλ από τις πρακτικές των ναζί, αλλά θα προσπαθήσω να διατηρήσω “καθαρή και νηφάλια ματιά”, όπως προφασίζεται για τον εαυτό του, τον οποίο θεωρεί κατάλληλο να αναγνωρίζει “ποιες αναλογίες και συγκρίσεις έχουν όντως βάση και μέχρι ποιο σημείο”. Και αυτό δεν είναι αντισημιτισμός κατά την κρίση του συγκεκριμένου ατόμου. Εδώ η άγνοια συναντάει την επιμονή της ξεροκεφαλιάς. Επειδή τα ζητήματα αυτά διεισδύουν ανεπεξέργαστα στην ελληνική δημοσιότητα και τον τόνο δίνουν διάφοροι αντισημίτες γνωμηγήτορες θα επανέλθω με σειρά άρθρων μου με πιο επιστημονική χροιά για να αποσαφηνίσω κάποια ζητήματα.
Στη συνέχεια θα περιοριστώ στην παρερμηνεία των γραφομένων μου εκ μέρους του Γιάννη Παρασκευόπουλου. Σημειωτέον ότι ακόμη δεν έχω καταλήξει εάν πρόκειται για παραποίηση από άγνοια ή από σκοπιμότητα ή ενδεχομένως και τα δύο.
Επισημαίνω ότι δεν χρησιμοποίησα σε κανένα σημείο του κειμένου μου τον όρο “σύγκριση”. Και τούτο δεν έγινε τυχαία. Η αιχμή μου αφορούσε τις “ταυτίσεις” των γεγονότων στην Γάζα με το Ολοκαύτωμα και την εξόντωση των Εβραίων. Η “σύγκριση” και οι “αναλογίες” διαφόρων φαινομένων είναι θεμελιώδη προαπαιτούμενα της επιστημονικής σκέψης. Μόνο ένας άσχετος θα έλεγε ότι δεν είναι επιτρέπονται οι συγκρίσεις των ιστορικών και κοινωνικών φαινομένων. Εξάλλου το Ολοκαύτωμα αποτελεί σημείο αναφοράς στις σπουδές των γενοκτονιών, χωρίς οι διάφορες συγκρίσεις να σημαίνουν σχετικοποίηση της ενικής μοναδικότητάς του. Οι “Πράσινοι Οικολογία” στην επιστολή τους κινήθηκαν στην σφαίρα της σχετικοποίησης με την γλωσσική ταύτιση δύο άσχετων μεταξύ τους ιστορικών γεγονότων. Η σχετικοποίηση διατρέχει όλη την επιχειρηματολογία και τις απαντήσεις του Γιάννη Παρασκευόπουλου. Προφανώς αγνοεί τις διεθνείς επιστημονικές συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Εάν δεν είναι αντισημιτική ρητορεία και σχετικοποίηση του Ολοκαυτώματος η αναζήτηση απάντησης στο ρητορικό ερώτημα “έχει νόημα ο όρος Τελική Λύση για τη Γάζα του 2025”, τότε πότε ομιλούμε για αντισημιτισμό;
Δεν θα επεκταθώ στο αντισημιτικό “επιχειρηματολογικό” όργιο που ακολουθεί ως απάντηση στο συγκεκριμένο ρητορικό ερώτημα, διότι εμπλέκει πλέον και τον πολιτικό φορέα, οπότε την επόμενη φορά περιμένω μια πιο επίσημη απάντηση από κάποιο κομματικό όργανο του πολιτικού φορέα “Πράσινοι Οικολογία”, εάν και κατά πόσο δηλαδή τα λεγόμενα αφορούν προσωπικές απόψεις ή επίσημες θέσεις και προβληματισμούς του κόμματος.
Τα υπόλοιπα αντισημιτικά “επιχειρήματα”, όπως είπα και προηγουμένως θα απαντηθούν εν καιρώ διότι είναι κοινά σε πολλούς “προοδευτικούς” και “δημοκρατικούς” φορείς προς τους οποίους απεστάλη και η επίμαχη επιστολή του κόμματος “Πράσινοι Οικολογία”. Η σιωπή απέναντι στο φαινόμενο του αντισημιτισμού είναι και αυτή συνενοχή όπως είναι και η σιωπή απέναντι στα εγκλήματα κατά των αμάχων στην Γάζα…
Ο Χριστός προς τον πλούσιο νεαρό: «Εάν θέλεις να είσαι τέλειος, πήγαινε, πώλησε τα υπάρχοντά σου, μοίρασέ τα στους πτωχούς και θα αποκτήσεις θησαυρό στον ουρανό, και έλα ακολούθησέ με»
Καταρχάς, σε αντίθεση με ό,τι φαντάζονται ακόμη πολλοί άθεοι, η ιδέα του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους είναι αυτή που μας έρχεται πολύ άμεσα από το χριστιανικό μήνυμα. Όπως δεν έπαυσε ποτέ να λέει ο Ιησούς (σκεπτόμαστε πρώτα το μεγαλοπρεπές επεισόδιο της «μοιχαλίδας γυναίκας»), ο Χριστιανισμός είναι μια θρησκεία του πνεύματος περισσότερο παρά του γράμματος, της συνείδησης και της εσωτερικότητας περισσότερο παρά της κατά γράμμα και μηχανικής τήρησης των κανόνων της ζωής που διαμορφώνονται από τα έθιμα και τις παραδόσεις.
Οι κανόνες της ζωής απαιτούν να λιθοβοληθεί η μοιχαλίδα γυναίκα. Τι σημασία έχει αν ο νόμος της καρδιάς και της συνείδησης είναι αντίθετος! Σίγουρα, την πρώτη θέση πρέπει να κατέχει το «εσωτερικό φόρουμ», ο αυτοστοχασμός που ονομάζουμε «συνείδηση», με την ηθική της έννοια. Ο Χριστός όχι μόνο αποδίδει στον Καίσαρα αυτά που ανήκουν στον Καίσαρα, αλλά και στέλνει τους ανθρώπους πίσω στον εαυτό τους: όποιος είναι αναμάρτητος ας ρίξει την πρώτη πέτρα, και όλοι ας επιστρέψουν στα σπίτια τους με σκυμμένα κεφάλια. Επομένως, σε αντίθεση με άλλους σημαντικούς μονοθεϊσμούς, ο Χριστιανισμός δεν νομιμοποιεί την συνήθη ζωή.
Το Ευαγγέλιο του Μάρκου (7, 15) προσδιορίζει με ιδιαίτερα βαθύ τρόπο αυτή τη ρήξη με τον ορθόδοξο Ιουδαϊσμό, στον οποίο ο Ιησούς αντιτάχθηκε εκείνη την εποχή, όχι φυσικά ως «Χριστιανός», αλλά ως ο ίδιος σοφός Ιουδαίος: «Δεν υπάρχει τίποτα έξω από τον άνθρωπο που μπορεί να τον καταστήσει ακάθαρτο, εισερχόμενο μέσα του, αλλά αυτό που βγαίνει από τον άνθρωπο, αυτό τον καθιστά ακάθαρτο». Οι γήινες τροφές, ακόμη και οι θρησκευτικές τελετουργίες, δεν έχουν σημασία, ειδικά αν εκτελούνται υποκριτικά! Ασύγκριτη συνέπεια στην Ιστορία και στη Φιλοσοφία: αυτή η μοναδική θέση που παραχωρήθηκε στην εσωτερικότητα επέτρεψε τη μετάβαση στην εκκοσμίκευση, με τον Χριστιανισμό να μπορεί να επιστρέψει ως θρησκεία στην ιδιωτική σφαίρα, χωρίς ανυπέρβλητα εμπόδια, ακόμη και όταν η δημόσια σφαίρα διαφέρει από αυτόν.
Για εμάς, τους Ευρωπαίους χριστιανικής παράδοσης, ο διαχωρισμός θρησκείας και πολιτικής είναι αναντίρρητα αυτονόητος. Από αυτή την παράδοση επίσης, όπως είδε ο Τοκβίλ, η προέλευση της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου: «Σύμφωνα με τη χριστιανική ιδέα», έγραψε στο βιβλίο του «Δημοκρατία στην Αμερική», «όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι… Είμαστε εμείς που έχουμε διαδώσει σε όλο τον κόσμο την έννοια της ισότητας των ανθρώπων ενώπιον του νόμου, όπως ακριβώς ο Χριστιανισμός είχε δημιουργήσει την ιδέα της ισότητας όλων των ανθρώπων ενώπιον του Θεού**».
Τέλος, η κριτική της ειδωλολατρίας του χρήματος είναι αυτή που θα επιτρέψει σε πολλούς Χριστιανούς να ανοιχτούν στο κοινωνικό ζήτημα. Ας θυμηθούμε τι είπε ο Ιησούς στον πλούσιο νεαρό άνδρα (στο Κατά Ματθαίον 19) όταν ο τελευταίος τον ρώτησε τι «πρέπει να κάνει για να κερδίσει αιώνια ζωή». Ο Ιησούς του απαντά πρώτα ότι πρέπει να τηρεί τις Εντολές, τον Δεκάλογο. Ο νεαρός ανταπαντά ότι τηρούσε ήδη το νόμο: τι άλλο πρέπει να κάνει; Τότε ο Ιησούς του είπε: «Πούλησε ό,τι έχεις και δώσε τα στους φτωχούς, και θα έχεις θησαυρό στον ουρανό». Αλλά ο νεαρός, που ήταν πολύ πλούσιος, έφυγε λυπημένος, βρίσκοντας το «φάρμακο» πολύ σκληρό για να το καταπιεί. Τότε ήταν που ο Χριστός στράφηκε στους μαθητές του και μετέφερε το περίφημο μήνυμα: «Ευκολότερο είναι να περάσει μια καμήλα από την τρύπα μιας βελόνας παρά να μπει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών».
Έκτοτε, πολλά έργα θεολογίας ή λογοτεχνίας εμπνευσμένα από αυτό το απόσπασμα έχουν αναπτύξει μια κριτική του χρήματος, μια παράδοση που θα αναπτυχθεί από συγγραφείς τόσο οξυδερκείς, όπως ο Πεγκύ ή ο Μπερνανός. Η επίσημη κατήχηση της Εκκλησίας προσφέρει μια εξήγηση για αυτή την απόρριψη μέσω μιας κριτικής του καπιταλιστικού συστήματος που ο Μαρξ*** θα μπορούσε να είχε υπογράψει: «Μια θεωρία που καθιστά το κέρδος αποκλειστικό κανόνα και τον τελικό σκοπό της οικονομικής δραστηριότητας είναι ηθικά απαράδεκτη». Φυσικά, δεν είναι το χρήμα αυτό καθαυτό που είναι κακό, αλλά αυτή η μετατόπιση με την οποία γίνεται σκοπός και όχι μέσο, κάνοντας τους ανθρώπους να μετακινούνται από μια λογική του είναι σε μια λογική του έχειν: από ποιο βαθμό πλούτου που δεν μοιράζεται με άλλους, ιδιαίτερα με τους πιο απόρους, η συσσώρευση χρημάτων παύει να είναι μέσο και γίνεται αυτοσκοπός;
Αυτό είναι όλο το ερώτημα και εκεί βρίσκουμε τη φιλοσοφία της αγάπης, αυτής της Αγάπης, επειδή η μοιρασιά του πλούτου προϋποθέτει αυτό το πρόσωπο της φιλανθρωπίας, ενώ η απεριόριστη συσσώρευσή του την αποκλείει. Αυτό το μήνυμα ανά τους αιώνες εκπέμπει η Εκκλησία και ο κλήρος· το αν βρίσκεται πράγματι στις ρίζες του δημοκρατικού μας πολιτισμού είναι ένα άλλο ζήτημα, και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό.
*Γάλλος δοκιμιογράφος (γεν. 1951), πρώην καθηγητής της φιλοσοφίας και πρώην υπουργός Νεολαίας, Εθνικής Παιδείας και Έρευνας
**Ο Τοκβίλ αποφεύγει το ριζικότερο ερώτημα: Αν οι άνθρωποι είναι ίσοι ενώπιον του Θεού, ποια κοσμική εξουσία νομιμοποιείται να ορίζει ελεύθερους και δούλους;
*** Το κατά Μαρξ «Από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του!» (Κριτική του Προγράμματος της Γκότα(1875)), αποδίδει εν συντομία το ευαγγελικό μήνυμα: «Όλοι οι πιστοί ζούσαν σε έναν τόπο και είχαν τα πάντα κοινά· πουλούσαν ακόμα και τα κτήματα και τα υπάρχοντά τους, και μοίραζαν τα χρήματα σε όλους, ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός. Όλοι όσοι πίστεψαν είχαν μία καρδιά και μία ψυχή. Κανείς δεν θεωρούσε ότι κάτι από τα υπάρχοντά του ήταν δικό του, αλλά όλα τα είχαν κοινά. […] Δεν υπήρχε κανείς ανάμεσά τους που να στερείται τα απαραίτητα. Γιατί όσοι είχαν χωράφια ή σπίτια τα πουλούσαν, κι έφερναν το αντίτιμο αυτών που πουλούσαν, και το έθεταν στη διάθεση των αποστόλων. Απ’ αυτό δινόταν στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του» Πράξεις των Αποστόλων 2,42-47
